1
00:00:02,010 --> 00:00:05,490
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:05,490 --> 00:00:11,550
We gaan een inleiding geven op het boek 1
Koningen, en eigenlijk ook op 2 Koningen.

3
00:00:11,550 --> 00:00:14,730
Want zoals we eerder al zeiden
toen we het over Samuel hadden,

4
00:00:14,730 --> 00:00:18,030
waren de twee boeken Samuel
oorspronkelijk één boek,

5
00:00:18,030 --> 00:00:21,450
en waren de twee boeken Koningen
oorspronkelijk één boek.

6
00:00:21,450 --> 00:00:25,530
De twee boeken Kronieken waren
trouwens ook oorspronkelijk één boek.

7
00:00:25,530 --> 00:00:28,650
Dat we van elk van deze
boeken twee delen hebben,

8
00:00:28,650 --> 00:00:32,250
danken we grotendeels aan de
vertalers van de Septuaginta.

9
00:00:32,250 --> 00:00:37,170
De Hebreeuwse Bijbel had oorspronkelijk
maar één boek dat wij nu de boeken Samuel

10
00:00:37,170 --> 00:00:40,410
noemen, één boek dat wij
de boeken Koningen noemen

11
00:00:40,410 --> 00:00:43,590
en één boek dat wij de
boeken Kronieken noemen.

12
00:00:43,590 --> 00:00:47,370
Die werden in de Septuaginta
opgesplitst in wat zij de Boeken van

13
00:00:47,370 --> 00:00:49,170
de Koninkrijken noemden.

14
00:00:49,170 --> 00:00:55,350
Dat wil zeggen, 1 en 2 Samuel werden het
eerste en tweede Boek van de Koninkrijken

15
00:00:55,350 --> 00:01:00,030
genoemd, en 1 en 2 Koningen werden
het derde en vierde Boek van

16
00:01:00,030 --> 00:01:01,890
de Koninkrijken genoemd.

17
00:01:01,890 --> 00:01:05,490
Ze deelden die voornamelijk om
praktische redenen in tweeën.

18
00:01:05,490 --> 00:01:10,650
De Hebreeuwse tekst had geen klinkers, dus
namen de woorden niet zoveel ruimte in als

19
00:01:10,650 --> 00:01:14,430
de Griekse tekst, want de
Griekse tekst had wel klinkers.

20
00:01:14,430 --> 00:01:17,850
De woorden waren langer
en namen meer ruimte in,

21
00:01:17,850 --> 00:01:20,970
dus moesten ze die in
kleinere boeken opsplitsen.

22
00:01:20,970 --> 00:01:25,290
We kunnen spreken over de boeken
Koningen of over het boek Koningen.

23
00:01:25,290 --> 00:01:29,970
We hebben het eigenlijk over één document
dat door één persoon is geschreven,

24
00:01:29,970 --> 00:01:31,530
en niet over twee boeken.

25
00:01:31,530 --> 00:01:36,870
Maar de boeken Koningen bestrijken de
hele periode vanaf de dood van David

26
00:01:36,870 --> 00:01:42,810
aan het begin van 1 Koningen tot de dood
van de natie aan het einde van 2 Koningen.

27
00:01:42,810 --> 00:01:47,370
David was de luisterrijkste koning
in de geschiedenis van Israël,

28
00:01:47,370 --> 00:01:51,330
en vanaf zijn dood begon
alles dus achteruit te gaan.

29
00:01:51,330 --> 00:01:54,450
Niet snel, want onder
de regering van Salomo

30
00:01:54,450 --> 00:01:57,870
bleef nog veel van de luister
uit Davids tijd behouden.

31
00:01:57,870 --> 00:02:02,130
Toen David stierf, liet hij Israël
waarschijnlijk zo rijk achter

32
00:02:02,130 --> 00:02:04,890
als het ooit in zijn
geschiedenis is geweest.

33
00:02:04,890 --> 00:02:09,810
Toen Salomo niet langer aan de macht
was, had hij de natie sterk verarmd.

34
00:02:09,810 --> 00:02:14,430
Hij bouwde een aantal prachtige gebouwen
en had een luisterrijk rijk dat er mooi

35
00:02:14,430 --> 00:02:18,570
uitzag, maar dat had hij
tegen hoge kosten en met veel

36
00:02:18,570 --> 00:02:21,750
slavenarbeid enzovoort tot stand gebracht.

37
00:02:21,750 --> 00:02:24,930
Veel mensen stonden er
economisch slecht voor.

38
00:02:24,930 --> 00:02:30,930
Toen Salomo zelf dus stierf en zijn
koninkrijk aan zijn zoon Rehabeam naliet,

39
00:02:30,930 --> 00:02:34,950
klaagde het volk bij Rehabeam
over de onderdrukkende aard van

40
00:02:34,950 --> 00:02:39,510
Salomo's belastingheffing en
openbare werken. Ze zeiden:

41
00:02:39,510 --> 00:02:44,730
Uw vader heeft ons juk hard gemaakt;
maakt u het harde dienstwerk voor uw vader

42
00:02:44,730 --> 00:02:48,630
en zijn zware juk, dat hij
ons heeft opgelegd nu lichter,

43
00:02:48,630 --> 00:02:50,430
dan zullen wij u dienen.

44
00:02:50,430 --> 00:02:54,270
Doordat Rehabeam niet aan het
verzoek van het volk tegemoetkwam,

45
00:02:54,270 --> 00:02:58,710
brak er een opstand uit en werd
het koninkrijk in tweeën verdeeld.

46
00:02:58,710 --> 00:03:01,170
Vanaf dat moment vertellen
de boeken Koningen

47
00:03:01,170 --> 00:03:05,730
ons in wezen de parallelle geschiedenissen
van twee verschillende koninkrijken,

48
00:03:05,730 --> 00:03:08,190
één in het noorden en één in het zuiden.

49
00:03:08,190 --> 00:03:12,930
Het noordelijke heette Israël;
het zuidelijke heette Juda.

50
00:03:12,930 --> 00:03:16,170
De dood van de natie
voltrok zich in fasen.

51
00:03:16,170 --> 00:03:19,530
We zouden de verdeling van
het koninkrijk in tweeën een

52
00:03:19,530 --> 00:03:24,990
onderdeel van zijn verval kunnen noemen,
en dat gebeurde in de tijd van Rehabeam.

53
00:03:24,990 --> 00:03:29,610
Veel later viel het noordelijke
koninkrijk in handen van de Assyriërs,

54
00:03:29,610 --> 00:03:34,830
in 721 of 722 voor Christus.

55
00:03:34,830 --> 00:03:37,710
Dat was het einde van het
noordelijke koninkrijk,

56
00:03:37,710 --> 00:03:42,570
en het enige wat overbleef was
het koninkrijk Juda in het zuiden.

57
00:03:42,570 --> 00:03:48,450
Dat bleef nog 135 jaar
bestaan, tot 586 voor Christus,

58
00:03:48,450 --> 00:03:51,990
en toen werd het in ballingschap
naar Babylon weggevoerd.

59
00:03:51,990 --> 00:03:55,170
Dat was in wezen het einde van de natie.

60
00:03:55,170 --> 00:04:00,330
Natuurlijk keerde Juda later uit
Babylon terug, maar niet in zijn geheel.

61
00:04:00,330 --> 00:04:03,030
Alleen een overblijfsel keerde terug.

62
00:04:03,030 --> 00:04:06,810
Ze herbouwden wel de tempel en
ze herbouwden allerlei dingen,

63
00:04:06,810 --> 00:04:09,990
maar dat maakt geen deel
uit van de boeken Koningen.

64
00:04:09,990 --> 00:04:13,230
De boeken Koningen brengen
ons slechts tot het moment

65
00:04:13,230 --> 00:04:15,690
waarop Juda in ballingschap ging.

66
00:04:15,690 --> 00:04:18,750
Aan het einde van dit
document, 2 Koningen,

67
00:04:18,750 --> 00:04:23,430
is de natie dus gesplitst en is
elk afzonderlijk deel van de natie

68
00:04:23,430 --> 00:04:26,190
in handen van buitenlandse
machten gevallen.

69
00:04:26,190 --> 00:04:31,230
Het verslag begint eigenlijk met Salomo's
regering en zijn bouw van de tempel,

70
00:04:31,230 --> 00:04:35,970
en 2 Koningen eindigt met de verbranding
en verwoesting van de tempel.

71
00:04:35,970 --> 00:04:41,370
In zekere zin vormen de boeken Koningen
de geschiedenis van de tempelperiode,

72
00:04:41,370 --> 00:04:44,010
de periode van de eerste tempel.

73
00:04:44,010 --> 00:04:50,430
Er zijn 47 hoofdstukken, en gedurende het
grootste deel daarvan staat de tempel er.

74
00:04:50,430 --> 00:04:54,270
Vroeg in het boek, rond
hoofdstuk 5 van 1 Koningen,

75
00:04:54,270 --> 00:04:57,510
treft Salomo voorbereidingen
om de tempel te bouwen,

76
00:04:57,510 --> 00:05:01,890
en vervolgens bouwt hij die in
de hoofdstukken 6 tot en met 8.

77
00:05:01,890 --> 00:05:07,350
Daarna staat de tempel er en neemt die een
centrale plaats in het leven van Juda in,

78
00:05:07,350 --> 00:05:10,950
en ook een groot deel van
de tijd in dat van Israël,

79
00:05:10,950 --> 00:05:13,410
in ieder geval een deel van de tijd.

80
00:05:13,410 --> 00:05:17,910
Hij staat er tot zijn verwoesting in 586.

81
00:05:17,910 --> 00:05:22,170
Deze 47 hoofdstukken
bestrijken grotendeels een tijd

82
00:05:22,170 --> 00:05:27,270
waarin de tempel er stond en een centrale
plaats in het Joodse leven innam.

83
00:05:27,270 --> 00:05:30,570
Dat noemen we de periode
van de eerste tempel.

84
00:05:30,570 --> 00:05:36,090
Later, na de Babylonische ballingschap, in
een periode waarover we zullen lezen in de

85
00:05:36,090 --> 00:05:41,310
latere boeken Ezra en Nehemia, werd
de tempel herbouwd door Zerubbabel

86
00:05:41,310 --> 00:05:46,110
en door het overblijfsel van de Joden
dat met hem uit Babylon terugkwam.

87
00:05:46,110 --> 00:05:50,730
Die bleef staan tot het jaar 70 na
Christus, toen ook die werd verwoest.

88
00:05:50,730 --> 00:05:55,770
Er zijn twee tempels geweest, en we noemen
de periode van de tempel van Zerubbabel

89
00:05:55,770 --> 00:06:01,050
en de latere verfraaiing daarvan door
Herodes soms de Tweede Tempelperiode.

90
00:06:01,050 --> 00:06:05,730
Soms zeggen geleerden dat het jodendom
in de Tweede Tempelperiode andere

91
00:06:05,730 --> 00:06:09,570
kenmerken had, andere vormen
van aanbidding enzovoort,

92
00:06:09,570 --> 00:06:13,950
dan in de Eerste Tempelperiode
of in de tijd vóór de tempel,

93
00:06:13,950 --> 00:06:16,410
in het jodendom met de tabernakel.

94
00:06:16,410 --> 00:06:20,130
Het jodendom veranderde in
deze verschillende perioden.

95
00:06:20,130 --> 00:06:23,610
Zelfs met de tempel werden
er veranderingen ingevoerd

96
00:06:23,610 --> 00:06:26,670
ten opzichte van hoe het in
de tabernakel was geweest.

97
00:06:26,670 --> 00:06:29,790
Maar kennelijk had God
daar geen bezwaar tegen.

98
00:06:29,790 --> 00:06:33,330
In het boek Kronieken wordt
ons zelfs verteld dat David

99
00:06:33,330 --> 00:06:37,650
de plannen voor deze tempel door de
Geest had ontvangen, door inspiratie.

100
00:06:37,650 --> 00:06:42,330
Dus net zoals Mozes een visioen had
gezien, een model voor de tabernakel,

101
00:06:42,330 --> 00:06:44,550
toen hij op de berg Sinaï was,

102
00:06:44,550 --> 00:06:49,170
ontving David kennelijk goddelijke
openbaring voor het ontwerp van de tempel.

103
00:06:49,170 --> 00:06:52,650
Dat gaf hij vervolgens
door aan zijn zoon Salomo.

104
00:06:52,650 --> 00:06:55,890
We weten niet in hoeverre
Salomo dat heeft gevolgd.

105
00:06:55,890 --> 00:06:58,470
Hij lijkt het vrij
nauwkeurig te hebben gevolgd,

106
00:06:58,470 --> 00:07:03,210
al liet hij wel architecten en werklieden
uit Fenicië komen om een zekere rol te

107
00:07:03,210 --> 00:07:07,290
spelen, waarschijnlijk bij het
ontwerp, en zeker bij de bouw.

108
00:07:07,290 --> 00:07:10,710
Zoals we hebben gezien,
liep het boek 1 Kronieken

109
00:07:10,710 --> 00:07:13,710
grotendeels parallel met de boeken Samuel.

110
00:07:13,710 --> 00:07:17,010
Zo loopt het boek 2 Kronieken
voor het grootste deel

111
00:07:17,010 --> 00:07:18,690
parallel met de boeken Koningen.

112
00:07:18,690 --> 00:07:23,550
Niet helemaal precies, maar ik heb zo
ongeveer alle parallelle gedeelten tussen

113
00:07:23,550 --> 00:07:27,870
Koningen en Kronieken aangegeven, en je
kunt zien dat de eerste paar hoofdstukken

114
00:07:27,870 --> 00:07:31,530
van Koningen hun parallel
hebben in 1 Kronieken.

115
00:07:31,530 --> 00:07:33,630
De parallellen zijn niet exact.

116
00:07:33,630 --> 00:07:37,710
De scheiding tussen Samuel en
Koningen komt niet helemaal precies

117
00:07:37,710 --> 00:07:41,070
overeen met de scheiding tussen
de twee boeken Kronieken.

118
00:07:41,070 --> 00:07:43,710
Maar de twee boeken
Kronieken zijn natuurlijk ook

119
00:07:43,710 --> 00:07:46,470
enigszins kunstmatig
van elkaar gescheiden.

120
00:07:46,470 --> 00:07:49,590
Het is niet zo dat 1
Kronieken afzonderlijk van

121
00:07:49,590 --> 00:07:54,210
2 Kronieken is geschreven om parallel
te lopen met verschillende boeken.

122
00:07:54,210 --> 00:07:59,070
Kronieken was één geheel, dus de
verdeling ervan is een beetje willekeurig.

123
00:07:59,070 --> 00:08:01,050
Maar zoals het nu eenmaal verdeeld is,

124
00:08:01,050 --> 00:08:05,490
heeft het grootste deel van Koningen
zijn parallel in 2 Kronieken.

125
00:08:05,490 --> 00:08:07,950
We zullen nog meer over Kronieken zeggen.

126
00:08:07,950 --> 00:08:10,950
We hebben op een ander moment
eigenlijk al een inleiding op de

127
00:08:10,950 --> 00:08:12,570
boeken Kronieken gehad.

128
00:08:12,570 --> 00:08:15,150
Maar terwijl we de boeken
Koningen doornemen,

129
00:08:15,150 --> 00:08:18,990
zullen we proberen het aanvullende
materiaal erbij te betrekken dat Kronieken

130
00:08:18,990 --> 00:08:21,690
ons over dezelfde periode geeft.

131
00:08:21,690 --> 00:08:24,990
In 2 Kronieken ontbreken
belangrijke dingen die

132
00:08:24,990 --> 00:08:27,150
wel in de boeken Koningen staan.

133
00:08:27,150 --> 00:08:31,110
En Kronieken bevat aanvullingen
die de boeken Koningen weglaten.

134
00:08:31,110 --> 00:08:34,770
Ik heb geen volledige lijst
gegeven van wat er ontbreekt.

135
00:08:34,770 --> 00:08:40,650
Wel heb ik een belangrijke weglating
genoemd: de bedieningen van Elia en Elisa.

136
00:08:40,650 --> 00:08:44,190
Die ontbreken in Kronieken,
terwijl ze in Koningen een heel

137
00:08:44,190 --> 00:08:45,690
prominente plaats innemen.

138
00:08:45,690 --> 00:08:50,070
De bedieningen van Elia en Elisa
nemen in de boeken Koningen

139
00:08:50,070 --> 00:08:52,470
een heel belangrijke plaats in.

140
00:08:52,470 --> 00:08:56,790
Waarschijnlijk, zou ik zeggen, beslaat
de periode van de bedieningen van

141
00:08:56,790 --> 00:09:02,610
Elia en Elisa meer dan een derde van
de hoofdstukken van 1 en 2 Koningen.

142
00:09:02,610 --> 00:09:05,010
Twee hoofdpersonen in de boeken Koningen,

143
00:09:05,010 --> 00:09:08,130
die in de boeken Kronieken
helemaal ontbreken.

144
00:09:08,130 --> 00:09:12,450
Maar wat betreft aanvullingen die
Kronieken bevat en die niet in de boeken

145
00:09:12,450 --> 00:09:15,630
Koningen staan, zijn er een
paar belangrijke dingen.

146
00:09:15,630 --> 00:09:19,050
Ik heb er verschillende opgesomd,
en we zullen die bekijken

147
00:09:19,050 --> 00:09:21,210
terwijl we Koningen doornemen.

148
00:09:21,210 --> 00:09:23,250
Op de juiste plaats zullen we deze

149
00:09:23,250 --> 00:09:27,870
gedeelten in Kronieken openslaan
en de informatie daarmee aanvullen.

150
00:09:27,870 --> 00:09:31,230
Wat vooral interessant
is, is dat 1 Kronieken,

151
00:09:31,230 --> 00:09:34,050
waar het parallel liep
met de boeken Samuel,

152
00:09:34,050 --> 00:09:37,050
sommige pijnlijke dingen
over David wegliet.

153
00:09:37,050 --> 00:09:40,830
Het liet bijvoorbeeld de
zonde met Bathseba weg.

154
00:09:40,830 --> 00:09:42,630
Kronieken nam die niet op.

155
00:09:42,630 --> 00:09:47,550
Maar Kronieken nam wel enkele pijnlijke
dingen over de goede koningen op.

156
00:09:47,550 --> 00:09:52,950
Het boek Koningen noemt de goede koningen
zonder in detail in te gaan op de dingen

157
00:09:52,950 --> 00:09:54,870
die ze verkeerd doen.

158
00:09:54,870 --> 00:09:59,010
Asa was bijvoorbeeld in wezen
een goede koning van Juda.

159
00:09:59,010 --> 00:10:03,090
Hij zette een profeet in de
gevangenis omdat die hem terechtwees.

160
00:10:03,090 --> 00:10:08,130
De profeet Hanani wees hem terecht
vanwege de compromissen die hij sloot,

161
00:10:08,130 --> 00:10:13,530
en hij zette de profeet in de
gevangenis, in 2 Kronieken hoofdstuk 16,

162
00:10:13,530 --> 00:10:15,510
vers 7 tot en met 10.

163
00:10:15,510 --> 00:10:19,710
Hoewel Asa een goede koning was,
werd hij ook door God getroffen,

164
00:10:19,710 --> 00:10:24,570
of door God vervloekt, omdat hij voor een
kwaal aan zijn voeten niet de HEERE zocht,

165
00:10:24,570 --> 00:10:29,310
maar artsen raadpleegde,
in hoofdstuk 16, vers 12.

166
00:10:29,310 --> 00:10:32,190
Kronieken vermeldt dat,
maar Koningen niet.

167
00:10:32,190 --> 00:10:35,370
Koningen vermeldt wel dat hij
een kwaal aan zijn voeten had,

168
00:10:35,370 --> 00:10:40,110
maar het vermeldt niet dat hij de hulp
van artsen zocht in plaats van Gods hulp.

169
00:10:40,110 --> 00:10:43,050
Er staan in Kronieken een
paar goede dingen over Josafat

170
00:10:43,050 --> 00:10:45,510
die niet in de boeken Koningen staan.

171
00:10:45,510 --> 00:10:49,950
Josafat was een goede koning, en
dat weten we uit het boek Koningen.

172
00:10:49,950 --> 00:10:54,090
Maar er staat een wat uitvoeriger
beschrijving van Josafats hervormingen,

173
00:10:54,090 --> 00:10:57,810
en ook van een belangrijke
oorlog waarin Josafat zich tot

174
00:10:57,810 --> 00:11:00,990
de HEERE wendde toen
hij door Moabitische en

175
00:11:00,990 --> 00:11:03,690
Ammonitische invallers werd overrompeld.

176
00:11:03,690 --> 00:11:08,070
Dat was de oorlog waarin God hem opdroeg
de zangers en de muzikanten voor de

177
00:11:08,070 --> 00:11:09,570
troepen uit te sturen.

178
00:11:09,570 --> 00:11:13,710
Dus de muzikanten zongen en
aanbaden God op het slagveld,

179
00:11:13,710 --> 00:11:19,110
en God zette de vijanden tegen elkaar
op, en de vijanden doodden elkaar.

180
00:11:19,110 --> 00:11:21,990
Het was als een
bovennatuurlijke overwinning.

181
00:11:21,990 --> 00:11:25,710
Dat staat alleen in 2
Kronieken, niet in Koningen.

182
00:11:25,710 --> 00:11:28,830
Dat staat in 2 Kronieken hoofdstuk 20.

183
00:11:28,830 --> 00:11:33,390
Er staat in 2 Kronieken een heel
vreemd en moeilijk te verklaren detail

184
00:11:33,390 --> 00:11:35,490
dat niet in Koningen staat.

185
00:11:35,490 --> 00:11:40,290
Het staat in hoofdstuk
21, vers 11 tot en met 19.

186
00:11:40,290 --> 00:11:44,850
Het gaat om een brief van de profeet
Elia die bij een koning aankwam,

187
00:11:44,850 --> 00:11:47,970
lang nadat Elia de aarde had verlaten.

188
00:11:47,970 --> 00:11:52,350
Elia was jaren voordat deze brief
volgens de tekst werd verstuurd,

189
00:11:52,350 --> 00:11:54,630
opgenomen in de hemel.

190
00:11:54,630 --> 00:11:58,290
Geleerden hebben zich hier dus
erg het hoofd over gebroken.

191
00:11:58,290 --> 00:12:01,050
Sommigen denken dat het
een anachronisme is.

192
00:12:01,050 --> 00:12:03,450
Sommigen denken dat het verzonnen is.

193
00:12:03,450 --> 00:12:08,070
Sommigen denken dat Elia werkelijk
een brief uit de hemel heeft gestuurd.

194
00:12:08,070 --> 00:12:10,650
Volgens mij geloven de rabbijnen dat.

195
00:12:10,650 --> 00:12:14,850
Elia was naar de hemel gegaan en
had een brief naar beneden gestuurd,

196
00:12:14,850 --> 00:12:16,350
naar de koning.

197
00:12:16,350 --> 00:12:20,490
Sommigen denken dat hij de brief tijdens
zijn leven profetisch had geschreven,

198
00:12:20,490 --> 00:12:24,510
om die te laten bezorgen aan een
koning die nog niet geboren was.

199
00:12:24,510 --> 00:12:28,710
Een andere mogelijkheid is, denk
ik, al is die misschien vergezocht,

200
00:12:28,710 --> 00:12:31,050
dat het om een andere Elia gaat.

201
00:12:31,050 --> 00:12:34,770
Maar er staat dus dit ene
detail in 2 Kronieken dat niet

202
00:12:34,770 --> 00:12:38,610
in Koningen te vinden is, waarin
de profeet Elia een brief aan

203
00:12:38,610 --> 00:12:40,470
koning Joram stuurt.

204
00:12:40,470 --> 00:12:43,710
Joas nu, die een veelbelovende
jonge koning was,

205
00:12:43,710 --> 00:12:48,270
werd uiteindelijk helaas afvallig
en vermoordde zijn neef Zacharia,

206
00:12:48,270 --> 00:12:50,190
de zoon van Jojada.

207
00:12:50,190 --> 00:12:54,630
Dat werd niet in Koningen vermeld,
maar wordt wel door Jezus genoemd.

208
00:12:54,630 --> 00:12:59,850
Toen Jezus sprak over Zacharia die tussen
de tempel en het altaar was gedood,

209
00:12:59,850 --> 00:13:05,010
ging het om deze Zacharia, die was
gedood door zijn neef, koning Joas,

210
00:13:05,010 --> 00:13:07,170
die eerder een goede koning was geweest.

211
00:13:07,170 --> 00:13:09,570
Ook Uzzia was een goede koning.

212
00:13:09,570 --> 00:13:14,370
In Koningen wordt het niet vermeld,
maar in Kronieken hoofdstuk 26 wel,

213
00:13:14,370 --> 00:13:19,770
dat Uzzia melaats werd omdat hij in strijd
met de wet reukwerk probeerde te branden.

214
00:13:19,770 --> 00:13:22,170
Zo kwam hij onder het oordeel van God.

215
00:13:22,170 --> 00:13:24,210
Hizkia was een goede koning.

216
00:13:24,210 --> 00:13:27,570
In hoofdstuk 29 en 30 van 2 Kronieken

217
00:13:27,570 --> 00:13:30,450
krijgen we bijzonderheden
over zijn hervormingen,

218
00:13:30,450 --> 00:13:34,830
zijn herstel van de tempel en een
uitvoerige viering van het Pascha,

219
00:13:34,830 --> 00:13:37,170
die in Koningen worden weggelaten.

220
00:13:37,170 --> 00:13:39,630
Dat staat wel in 2 Kronieken.

221
00:13:39,630 --> 00:13:43,950
Misschien is een van de interessantste
dingen die Kronieken vermeldt en die

222
00:13:43,950 --> 00:13:48,330
in Koningen worden weggelaten, een
detail over de latere jaren van de

223
00:13:48,330 --> 00:13:50,010
regering van Manasse.

224
00:13:50,010 --> 00:13:53,550
Want Manasse was een goddeloze koning.

225
00:13:53,550 --> 00:13:59,010
Volgens het boek Koningen was Manasse
zelfs de slechtste koning ooit.

226
00:13:59,010 --> 00:14:03,930
Door de goddeloosheid van Manasse kwam het
volk onder het oordeel en werd het naar

227
00:14:03,930 --> 00:14:08,970
Babel weggevoerd, ook al waren latere
koningen niet zo slecht als hij.

228
00:14:08,970 --> 00:14:13,110
Vooral Josia was een goede
koning, en hij kwam na hem.

229
00:14:13,110 --> 00:14:17,550
De Bijbel zegt dat God blij was
met de hervormingen van Josia,

230
00:14:17,550 --> 00:14:20,790
maar niet blij genoeg om
het oordeel tegen te houden

231
00:14:20,790 --> 00:14:24,810
dat vanwege de eerdere
goddeloosheid van Manasse zou komen.

232
00:14:24,810 --> 00:14:30,390
Manasse is dus een heel goddeloze koning,
zoals de boeken Koningen ons vertellen.

233
00:14:30,390 --> 00:14:34,830
Maar Kronieken vertelt ons dat hij
in gevangenschap werd weggevoerd.

234
00:14:34,830 --> 00:14:38,910
In gevangenschap vernederde hij
zich, bekeerde hij zich tot God

235
00:14:38,910 --> 00:14:40,470
en veranderde hij.

236
00:14:40,470 --> 00:14:45,630
Nu vertelt Koningen ons niets over deze
bekering en dit herstel van Manasse.

237
00:14:45,630 --> 00:14:49,470
Koningen geeft ons alleen het
verhaal over zijn goddeloosheid,

238
00:14:49,470 --> 00:14:53,070
omdat die zo bepalend was voor
de ondergang van het volk.

239
00:14:53,070 --> 00:14:57,210
Maar Manasse had eerder in zijn
leven daadwerkelijk zijn zonen voor

240
00:14:57,210 --> 00:14:58,830
Molech laten verbranden.

241
00:14:58,830 --> 00:15:03,570
Toen hij in gevangenschap was weggevoerd,
zich had bekeerd en vernederd,

242
00:15:03,570 --> 00:15:08,310
en God hem had vrijgelaten, voerde
hij vervolgens hervormingen door.

243
00:15:08,310 --> 00:15:13,170
Hij probeerde de aanbidding van Molech
af te breken en uit te bannen, enzovoort.

244
00:15:13,170 --> 00:15:15,990
Hij probeerde zijn slechte
daden goed te maken.

245
00:15:15,990 --> 00:15:21,270
Dat is iets wat hoofdstuk 33 van 2
Kronieken, vers 10 tot en met 17,

246
00:15:21,270 --> 00:15:24,090
voor ons vastlegt, maar Koningen niet.

247
00:15:24,090 --> 00:15:25,590
Er zijn nog andere dingen.

248
00:15:25,590 --> 00:15:27,810
Ik heb niet alles op de lijst genoemd.

249
00:15:27,810 --> 00:15:29,730
Er staan meer dingen op je lijst.

250
00:15:29,730 --> 00:15:33,690
Maar dit zijn dingen waarvan ik het altijd
wel interessant heb gevonden dat ze in

251
00:15:33,690 --> 00:15:36,750
Kronieken staan, terwijl
Koningen ze weglaat.

252
00:15:36,750 --> 00:15:41,010
Er zijn ook andere interessante dingen,
en zelfs de lijst die ik je heb gegeven,

253
00:15:41,010 --> 00:15:42,570
is niet volledig.

254
00:15:42,570 --> 00:15:46,470
Er zijn heel wat kleinere details
die Kronieken vermeldt en die niet

255
00:15:46,470 --> 00:15:51,270
in Koningen te vinden zijn, maar dit
zijn enkele van de grotere onderwerpen.

256
00:15:51,270 --> 00:15:54,630
Wat is het doel van het
schrijven van de boeken Koningen?

257
00:15:54,630 --> 00:15:56,970
Waarom begint iemand aan zo'n project?

258
00:15:56,970 --> 00:16:00,690
Volgens mij lijkt het erop dat
het boek Koningen is geschreven om

259
00:16:00,690 --> 00:16:04,530
duidelijk te maken dat het
nationale wel en wee van Israël

260
00:16:04,530 --> 00:16:09,090
rechtstreeks verbonden is met hun trouw
aan het verbond en het nakomen daarvan,

261
00:16:09,090 --> 00:16:10,890
of het ontbreken daarvan.

262
00:16:10,890 --> 00:16:16,110
Het volk Israël ontstond toen God een
verbond sloot met de slaven die uit

263
00:16:16,110 --> 00:16:17,430
Egypte waren geleid.

264
00:16:17,430 --> 00:16:22,830
Zij stemden ermee in Hem trouw te zijn,
en Hij stemde ermee in hun trouw te zijn.

265
00:16:22,830 --> 00:16:27,210
Hoewel zij in de tijd van David en
Salomo zeer grote volken werden,

266
00:16:27,210 --> 00:16:30,510
die op eigen kracht met
ieder ander volk om hen heen

267
00:16:30,510 --> 00:16:34,470
konden wedijveren om macht
en rijkdom en dat alles,

268
00:16:34,470 --> 00:16:37,290
bleven ze toch kwetsbaar
voor Gods voorzienigheid

269
00:16:37,290 --> 00:16:39,630
als ze Hem ontrouw zouden worden.

270
00:16:39,630 --> 00:16:42,570
Daarom was het wel en
wee van het volk Israël,

271
00:16:42,570 --> 00:16:45,270
meer nog dan dat van enig ander volk,

272
00:16:45,270 --> 00:16:49,530
rechtstreeks verbonden met de vraag
of ze Gods verbond hielden of niet.

273
00:16:49,530 --> 00:16:54,450
De les van het boek is dat God hen,
naarmate ze het verbond verbraken,

274
00:16:54,450 --> 00:16:58,950
steeds verder deed achteruitgaan,
totdat hun volk ten onder ging.

275
00:16:58,950 --> 00:17:02,250
Het boek laat zien hoe
God heersers doet opkomen,

276
00:17:02,250 --> 00:17:05,490
heersers oordeelt en hen ten val brengt.

277
00:17:05,490 --> 00:17:09,210
Een van de dingen die in het boek
Koningen een belangrijke plaats innemen,

278
00:17:09,210 --> 00:17:15,330
zoals ik al heb genoemd, is het werk
van profeten, vooral van Elia en Elisa.

279
00:17:15,330 --> 00:17:20,490
Je krijgt uit Koningen eigenlijk zelfs
de indruk dat de rol van Elia en Elisa

280
00:17:20,490 --> 00:17:23,670
belangrijker was voor de
veiligheid van het volk dan

281
00:17:23,670 --> 00:17:26,070
alles wat de koningen zelf deden.

282
00:17:26,070 --> 00:17:31,290
Want Elia en Elisa worden allebei
de strijdwagens van Israël genoemd,

283
00:17:31,290 --> 00:17:35,430
waarmee de verdediging, de
kracht van Israël wordt bedoeld.

284
00:17:35,430 --> 00:17:41,310
Elisa noemt Elia zo, en Elisa zelf
wordt later door de koning zo genoemd

285
00:17:41,310 --> 00:17:43,650
wanneer hij op zijn sterfbed ligt.

286
00:17:43,650 --> 00:17:46,710
Het lijkt er dus op dat de
profeten een grotere rol

287
00:17:46,710 --> 00:17:50,310
spelen in het wel en wee van
het land dan de koningen.

288
00:17:50,310 --> 00:17:54,810
Want de profeten zijn er om de koningen
weer tot trouw aan het verbond te brengen

289
00:17:54,810 --> 00:17:58,530
wanneer de koningen afdwalen,
zoals ze doorgaans doen.

290
00:17:58,530 --> 00:18:01,410
En dat doen ze het
grootste deel van de tijd.

291
00:18:01,410 --> 00:18:03,990
Wie heeft de boeken
Koningen nu geschreven?

292
00:18:03,990 --> 00:18:07,230
Er is een Joodse overlevering
dat Jeremia dat heeft gedaan,

293
00:18:07,230 --> 00:18:09,990
en dat lijkt waarschijnlijk
de beste theorie.

294
00:18:09,990 --> 00:18:12,750
Natuurlijk zijn de geleerden
het er niet unaniem over

295
00:18:12,750 --> 00:18:15,510
eens dat Jeremia ze heeft geschreven.

296
00:18:15,510 --> 00:18:18,570
Geleerden zijn het
nergens unaniem over eens,

297
00:18:18,570 --> 00:18:21,930
maar de Joodse overlevering
klinkt wel aannemelijk.

298
00:18:21,930 --> 00:18:24,990
Om te beginnen leefde
hij in de juiste tijd.

299
00:18:24,990 --> 00:18:30,630
De schrijver leefde lang genoeg om de val
van Jeruzalem in 586 voor Christus mee te

300
00:18:30,630 --> 00:18:34,530
maken, maar blijkbaar niet lang genoeg
om de terugkeer van de ballingen

301
00:18:34,530 --> 00:18:35,670
mee te maken.

302
00:18:35,670 --> 00:18:38,250
Dit is dus ergens na de val geschreven,

303
00:18:38,250 --> 00:18:40,890
maar niet na de terugkeer
van de ballingen.

304
00:18:40,890 --> 00:18:44,610
Jeremia leefde tijdens het
verval en de val van Jeruzalem,

305
00:18:44,610 --> 00:18:46,890
en hij leefde daarna nog een tijdje.

306
00:18:46,890 --> 00:18:50,910
Hij leefde dus in de juiste tijd
om dit geschreven te kunnen hebben.

307
00:18:50,910 --> 00:18:55,590
Er staan enkele bijna identieke,
parallelle verslagen in Jeremia en in

308
00:18:55,590 --> 00:19:02,790
Koningen, met name in 2
Koningen 24:18 tot en met 25:30.

309
00:19:02,790 --> 00:19:06,930
Die komen bijna woordelijk
overeen met Jeremia hoofdstuk 52,

310
00:19:06,930 --> 00:19:09,450
de verzen 1 tot en met 34.

311
00:19:09,450 --> 00:19:13,470
Met andere woorden, het lijkt erop
dat een van de schrijvers materiaal

312
00:19:13,470 --> 00:19:16,710
rechtstreeks uit het boek van
de ander heeft overgenomen.

313
00:19:16,710 --> 00:19:19,890
Het zou zelfs dezelfde
schrijver geweest kunnen zijn.

314
00:19:19,890 --> 00:19:23,550
Sommigen hebben gedacht dat, als
Jeremia het niet heeft geschreven,

315
00:19:23,550 --> 00:19:26,190
misschien een van zijn eigen
leerlingen dat heeft gedaan.

316
00:19:26,190 --> 00:19:30,870
Die zou dan Jeremia's schriftelijke
verslagen, zijn opgeschreven profetieën,

317
00:19:30,870 --> 00:19:34,830
als een deel van zijn bronnen hebben
gebruikt en gewoon een passage uit het

318
00:19:34,830 --> 00:19:38,010
boek Jeremia in 2 Koningen
hebben overgenomen.

319
00:19:38,010 --> 00:19:42,270
Maar je kunt net zo goed opperen
dat Jeremia dat zelf heeft gedaan.

320
00:19:42,270 --> 00:19:47,250
De schrijver beschikte echter ook over
andere bronnen van historische informatie.

321
00:19:47,250 --> 00:19:51,330
Natuurlijk zou geen enkele schrijver
lang genoeg hebben geleefd om al deze

322
00:19:51,330 --> 00:19:56,070
gebeurtenissen mee te maken, want de
gebeurtenissen beslaan honderden jaren.

323
00:19:56,070 --> 00:20:00,690
Daarom had hij historische verslagen nodig
om de verhalen te kunnen vertellen van

324
00:20:00,690 --> 00:20:03,630
koningen die vóór zijn eigen tijd leefden.

325
00:20:03,630 --> 00:20:07,350
De schrijver noemt nog drie
andere historische bronnen.

326
00:20:07,350 --> 00:20:10,950
Slechts één keer noemt hij een boek
dat het boek van de handelingen

327
00:20:10,950 --> 00:20:12,450
van Salomo heet.

328
00:20:12,450 --> 00:20:16,590
Dat noemt hij in 1 Koningen 11:41.

329
00:20:16,590 --> 00:20:19,890
Maar er wordt vaak verwezen
naar een paar andere boeken.

330
00:20:19,890 --> 00:20:23,790
Het ene heet het boek van de
kronieken van de koningen van Juda,

331
00:20:23,790 --> 00:20:27,870
en het andere het boek van de
kronieken van de koningen van Israël.

332
00:20:27,870 --> 00:20:31,230
Dit is natuurlijk nadat het
koninkrijk verdeeld was.

333
00:20:31,230 --> 00:20:35,190
Naar elk van deze boeken
wordt zeventien keer verwezen:

334
00:20:35,190 --> 00:20:39,810
zeventien verwijzingen naar het boek van
de kronieken van de koningen van Juda en

335
00:20:39,810 --> 00:20:44,010
zeventien naar het boek van de
kronieken van de koningen van Israël.

336
00:20:44,010 --> 00:20:48,150
Meestal gebeurt dat wanneer het verhaal
over een bepaalde koning wordt afgerond.

337
00:20:48,150 --> 00:20:50,850
Bij de afsluiting van
zijn verhaal staat er dan:

338
00:20:50,850 --> 00:20:54,090
En de rest van wat koning
die-en-die heeft gedaan,

339
00:20:54,090 --> 00:20:57,930
staat dat niet in het boek met de
kronieken van de koningen van Juda?

340
00:20:57,930 --> 00:21:02,010
Of van Israël, als het om een
Israëlitische koning gaat.

341
00:21:02,010 --> 00:21:06,510
We zien dat deze boeken voor de schrijver
beschikbaar waren, blijkbaar als bronnen,

342
00:21:06,510 --> 00:21:10,410
of in elk geval als documenten
die zijn verslag bevestigden.

343
00:21:10,410 --> 00:21:12,930
Maar wij hebben ze tegenwoordig niet meer.

344
00:21:12,930 --> 00:21:17,190
Het boek van de handelingen van Salomo
en de twee boeken van de kronieken van de

345
00:21:17,190 --> 00:21:21,510
koningen van Juda en van Israël
zijn niet de boeken die wij onder de

346
00:21:21,510 --> 00:21:23,130
naam Kronieken hebben.

347
00:21:23,130 --> 00:21:25,890
We hebben geen overgeleverde
handschriften van deze

348
00:21:25,890 --> 00:21:30,150
oude boeken die de schrijver van
Koningen heeft geraadpleegd of waarnaar

349
00:21:30,150 --> 00:21:31,710
hij heeft verwezen.

350
00:21:31,710 --> 00:21:36,750
De scheiding tussen 1 en 2
Koningen is enigszins kunstmatig.

351
00:21:36,750 --> 00:21:39,330
Die is enigszins mechanisch.

352
00:21:39,330 --> 00:21:44,310
Maar het boek 1 Koningen blijkt precies
in twee helften verdeeld te zijn:

353
00:21:44,310 --> 00:21:48,990
elf hoofdstukken in de eerste helft,
elf hoofdstukken in de tweede helft,

354
00:21:48,990 --> 00:21:52,470
en bijna evenveel
bladzijden in elke helft.

355
00:21:52,470 --> 00:21:56,970
Hoewel hoofdstukken langer of korter
kunnen zijn dan andere hoofdstukken,

356
00:21:56,970 --> 00:22:01,110
afhankelijk van hoe ze zijn ingedeeld,
beslaan de elf hoofdstukken aan het begin

357
00:22:01,110 --> 00:22:06,870
van 1 Koningen bijna evenveel bladzijden
als de elf hoofdstukken aan het einde.

358
00:22:06,870 --> 00:22:09,090
Het is een natuurlijke indeling.

359
00:22:09,090 --> 00:22:14,490
De eerste elf hoofdstukken van 1 Koningen
gaan over de regering van Salomo.

360
00:22:14,490 --> 00:22:17,010
Aan het begin wordt hij
als koning aangesteld

361
00:22:17,010 --> 00:22:19,590
en wordt zijn koningschap gevestigd.

362
00:22:19,590 --> 00:22:23,250
Aan het einde sterft hij, aan
het einde van hoofdstuk 11.

363
00:22:23,250 --> 00:22:25,890
Hij is de laatste koning
die zijn hele leven

364
00:22:25,890 --> 00:22:28,890
over een verenigd
koninkrijk Israël regeert,

365
00:22:28,890 --> 00:22:33,630
want zijn zoon regeerde nog maar kort
toen het koninkrijk werd verdeeld.

366
00:22:33,630 --> 00:22:40,110
Dus alleen Saul, David en Salomo hadden
werkelijk het voorrecht om tot hun dood

367
00:22:40,110 --> 00:22:43,230
over het hele koninkrijk
Israël te regeren.

368
00:22:43,230 --> 00:22:46,110
Daarna werd het koninkrijk verdeeld.

369
00:22:46,110 --> 00:22:50,310
De eerste elf hoofdstukken gaan
over de regering van Salomo,

370
00:22:50,310 --> 00:22:56,190
en daarin neemt de bouw van de tempel die
hij liet bouwen een vrij grote plaats in.

371
00:22:56,190 --> 00:22:59,010
Daarover worden veel
bijzonderheden gegeven.

372
00:22:59,010 --> 00:23:04,770
De tweede helft, de laatste elf
hoofdstukken, hoofdstuk 12 tot en met 22,

373
00:23:04,770 --> 00:23:09,030
gaat natuurlijk over de tijd
nadat het koninkrijk verdeeld was.

374
00:23:09,030 --> 00:23:12,870
Net als het grootste deel van 2
Koningen beschrijft dit gedeelte

375
00:23:12,870 --> 00:23:16,770
de parallelle geschiedenissen van
twee verschillende koninkrijken,

376
00:23:16,770 --> 00:23:20,610
waarbij het steeds heen en weer
gaat van het ene naar het andere.

377
00:23:20,610 --> 00:23:25,590
De belangrijkste scheiding in het boek
2 Koningen ligt vrij laat in het boek.

378
00:23:25,590 --> 00:23:29,730
Het eerste gedeelte bestaat
uit hoofdstuk 1 tot en met 17,

379
00:23:29,730 --> 00:23:33,570
waarin in wezen de parallelle
geschiedenissen van het noordelijke

380
00:23:33,570 --> 00:23:36,510
en het zuidelijke koninkrijk
worden voortgezet.

381
00:23:36,510 --> 00:23:41,970
De eerste zestien hoofdstukken zijn dus
gewoon een voortzetting van 1 Koningen.

382
00:23:41,970 --> 00:23:47,370
Ze bevatten hetzelfde soort materiaal
als je vindt in 1 Koningen hoofdstuk 12

383
00:23:47,370 --> 00:23:51,210
tot en met 22: die parallelle
geschiedenissen van

384
00:23:51,210 --> 00:23:53,190
deze twee koninkrijken.

385
00:23:53,190 --> 00:23:57,030
Maar na hoofdstuk 17 vind je
dat niet meer in 2 Koningen,

386
00:23:57,030 --> 00:24:01,410
want in hoofdstuk 17 wordt het noordelijke
koninkrijk vernietigd en bestaat

387
00:24:01,410 --> 00:24:02,250
het niet meer.

388
00:24:02,250 --> 00:24:05,490
De rest van het boek gaat
daarom over het lot van Juda,

389
00:24:05,490 --> 00:24:08,370
het laatste overgebleven
deel van het koninkrijk.

390
00:24:08,370 --> 00:24:11,310
De totale geschiedenis van
het noordelijke koninkrijk

391
00:24:11,310 --> 00:24:14,010
duurde tweehonderdvierenvijftig jaar.

392
00:24:14,010 --> 00:24:17,970
In die tijd hadden ze negentien
koningen, niet één goede.

393
00:24:17,970 --> 00:24:21,930
Alle koningen van Israël in het
noorden waren slechte koningen.

394
00:24:21,930 --> 00:24:24,330
Ze kregen nooit één goede.

395
00:24:24,330 --> 00:24:28,110
Dat was over een periode van
tweehonderdvierenvijftig jaar.

396
00:24:28,110 --> 00:24:30,690
Nadat het noordelijke
koninkrijk was gevallen,

397
00:24:30,690 --> 00:24:34,770
bleef het zuidelijke koninkrijk nog
honderdvijfendertig jaar bestaan.

398
00:24:34,770 --> 00:24:37,590
Ze hadden in totaal twintig koningen.

399
00:24:37,590 --> 00:24:41,550
Zoals je kunt zien, betekent
dat dat de koningen van Juda

400
00:24:41,550 --> 00:24:44,970
gemiddeld langer regeerden
dan de koningen van Israël.

401
00:24:44,970 --> 00:24:49,890
Dat komt gedeeltelijk doordat de
koningen van Israël zo goddeloos waren

402
00:24:49,890 --> 00:24:53,670
dat ze vaak bij bloedige
moordaanslagen en staatsgrepen en

403
00:24:53,670 --> 00:24:55,950
dergelijke werden uitgeschakeld.

404
00:24:55,950 --> 00:24:59,010
Maar dat gebeurde in het
zuiden ook wel enigszins.

405
00:24:59,010 --> 00:25:02,190
Van de koningen in het zuiden
waren de meesten ook slecht,

406
00:25:02,190 --> 00:25:04,110
maar er waren een paar goede.

407
00:25:04,110 --> 00:25:09,510
Er zijn enkele verfrissende verhalen
over koningen als Uzzia, Hizkia,

408
00:25:09,510 --> 00:25:11,610
Josia en Josafat.

409
00:25:11,610 --> 00:25:16,350
Er waren een paar koningen die echt
heel, heel goede koningen waren.

410
00:25:16,350 --> 00:25:21,030
Maar interessant genoeg werd er over hen
allemaal vóór het einde van hun verhaal

411
00:25:21,030 --> 00:25:23,370
iets negatiefs opgetekend.

412
00:25:23,370 --> 00:25:27,990
Zelfs over Hizkia en Josia, die de
allerbeste koningen lijken te zijn geweest

413
00:25:27,990 --> 00:25:32,790
die Juda heeft gehad, wordt over ieder
van hen aan het einde van zijn leven iets

414
00:25:32,790 --> 00:25:35,610
negatiefs vermeld. Dat is verdrietig.

415
00:25:35,610 --> 00:25:38,730
Maar in een tijd waarin
bijna iedereen goddeloos was,

416
00:25:38,730 --> 00:25:43,410
was het uitzonderlijk dat zij zo goed
waren als ze waren, en dat is verfrissend.

417
00:25:43,410 --> 00:25:48,870
We hebben dus negentien slechte koningen
in het noorden en twintig koningen,

418
00:25:48,870 --> 00:25:51,450
grotendeels slechte, in het zuiden.

419
00:25:51,450 --> 00:25:54,210
Daarom kan het wat deprimerend zijn.

420
00:25:54,210 --> 00:25:57,510
De aanwezigheid van de
profeten Elia en Elisa

421
00:25:57,510 --> 00:26:00,090
maakt het verhaal volgens mij aangenamer.

422
00:26:00,090 --> 00:26:03,090
Ik zou zeggen dat het boek
Koningen een bijzonder

423
00:26:03,090 --> 00:26:05,610
prominente plaats aan profeten geeft.

424
00:26:05,610 --> 00:26:08,970
In 1 Koningen kijken we
voornamelijk naar Elia.

425
00:26:08,970 --> 00:26:11,010
Hij is de voornaamste profeet.

426
00:26:11,010 --> 00:26:15,570
In het tweede hoofdstuk van 2 Koningen
wordt hij opgenomen in de hemel,

427
00:26:15,570 --> 00:26:19,410
en zijn dienaar Elisa volgt
hem op in zijn bediening.

428
00:26:19,410 --> 00:26:23,190
Dus 2 Koningen gaat
voornamelijk over Elisa.

429
00:26:23,190 --> 00:26:28,350
Samen beslaan de bedieningen van deze
twee mannen ongeveer twintig hoofdstukken.

430
00:26:28,350 --> 00:26:32,250
Van de zevenenveertig hoofdstukken
van het boek gaat twee vijfde

431
00:26:32,250 --> 00:26:36,270
van het verslag in Koningen over
het leven van deze twee mannen.

432
00:26:36,270 --> 00:26:40,170
Als je bedenkt dat die periode
bijna vierhonderd jaar omvat,

433
00:26:40,170 --> 00:26:44,430
dan wijst het feit dat twee
vijfde ervan aan de levensduur van

434
00:26:44,430 --> 00:26:47,730
twee mannen wordt besteed
op het naar verhouding

435
00:26:47,730 --> 00:26:49,830
grote belang van die twee mannen.

436
00:26:49,830 --> 00:26:55,530
Het waren zeer belangrijke profeten,
qua betekenis een beetje zoals Mozes.

437
00:26:55,530 --> 00:27:01,350
Niet helemaal, maar Mozes en de
profeten, of de Wet en de Profeten,

438
00:27:01,350 --> 00:27:05,610
waren voor de Joden daarna altijd zo
belangrijk dat er van de Messias werd

439
00:27:05,610 --> 00:27:09,270
gezegd dat Hij als een
tweede Mozes zou zijn.

440
00:27:09,270 --> 00:27:13,710
De voorloper van de Messias
zou als een tweede Elia zijn.

441
00:27:13,710 --> 00:27:18,090
Het waren Mozes en Elia die in
de Evangeliën met Jezus op de

442
00:27:18,090 --> 00:27:20,010
berg van de verheerlijking verschenen.

443
00:27:20,010 --> 00:27:22,170
Elia stond in het denken van Israël

444
00:27:22,170 --> 00:27:27,150
duidelijk op een bepaalde manier in
aanzien, vergelijkbaar met Mozes.

445
00:27:27,150 --> 00:27:31,950
Wel anders, want hoewel Mozes zeker
een godsdienstige grondlegger was,

446
00:27:31,950 --> 00:27:34,650
was hij ook een politieke
grondlegger van het volk,

447
00:27:34,650 --> 00:27:40,230
een militaire bevrijder en stichter van
een politieke natie en een wetgever.

448
00:27:40,230 --> 00:27:42,930
Elia was uitsluitend een profeet.

449
00:27:42,930 --> 00:27:45,330
Maar hij was een belangrijke profeet.

450
00:27:45,330 --> 00:27:49,530
Het is interessant dat Elia
geen schrijvende profeet was.

451
00:27:49,530 --> 00:27:56,070
Want mannen als Jeremia en Jesaja
en Ezechiël en Amos en Hosea,

452
00:27:56,070 --> 00:28:01,410
die mannen die boeken schreven, worden
blijkbaar, althans in de boeken Koningen,

453
00:28:01,410 --> 00:28:06,150
niet als even belangrijk
behandeld als Elia en Elisa.

454
00:28:06,150 --> 00:28:11,850
Toch hebben Elia en Elisa, voor zover
wij weten, geen boeken geschreven.

455
00:28:11,850 --> 00:28:15,630
Naast deze twee profeten zijn er
behoorlijk wat andere profeten,

456
00:28:15,630 --> 00:28:20,610
bij naam genoemd en niet bij naam
genoemd, in de boeken van 1 Koningen.

457
00:28:20,610 --> 00:28:22,770
Er is de profeet Ahia.

458
00:28:22,770 --> 00:28:25,350
Er is een profeet die Jehu heet.

459
00:28:25,350 --> 00:28:28,050
Er is een profeet die Micha heet.

460
00:28:28,050 --> 00:28:31,710
Dan worden Jona en Jesaja in
het boek als personen genoemd,

461
00:28:31,710 --> 00:28:35,190
en wij kennen hen omdat ze
schrijvende profeten waren.

462
00:28:35,190 --> 00:28:38,310
Van alle profeten die in de
boeken Koningen worden genoemd,

463
00:28:38,310 --> 00:28:42,510
waren alleen Jona en Jesaja
schrijvende profeten.

464
00:28:42,510 --> 00:28:46,650
Verder zijn er verspreid door het
verhaal nog vier andere profeten die niet

465
00:28:46,650 --> 00:28:49,710
bij naam worden genoemd. Ze zijn anoniem.

466
00:28:49,710 --> 00:28:53,970
Er is een profetes, een
vrouwelijke profeet die Hulda heet.

467
00:28:53,970 --> 00:28:58,230
Daarnaast zijn er honderd profeten in het
noordelijke koninkrijk die door een man

468
00:28:58,230 --> 00:29:02,010
die Obadja heet voor koningin
Izebel worden verborgen,

469
00:29:02,010 --> 00:29:05,550
omdat zij bezig is geweest
de profeten af te slachten.

470
00:29:05,550 --> 00:29:09,930
Er zijn blijkbaar veel profeten geweest,
als ze ze bijna allemaal heeft gedood,

471
00:29:09,930 --> 00:29:13,650
maar honderd van hen werden in
een grot in veiligheid gebracht en

472
00:29:13,650 --> 00:29:15,630
daar verborgen gehouden.

473
00:29:15,630 --> 00:29:19,950
In Bethel, Jericho en Gilgal
vinden we groepen profeten,

474
00:29:19,950 --> 00:29:22,710
profetenzonen zoals ze worden genoemd.

475
00:29:22,710 --> 00:29:26,670
Deze profeten zijn dus
nadrukkelijk zichtbaar in Israël.

476
00:29:26,670 --> 00:29:30,510
Ze waren heel belangrijk, want als
je de politieke geschiedenis van

477
00:29:30,510 --> 00:29:34,410
vrijwel welk land dan ook leest,
zul je lezen over de mensen die

478
00:29:34,410 --> 00:29:36,510
politieke ambten bekleedden.

479
00:29:36,510 --> 00:29:38,310
Daar lees je hier ook over.

480
00:29:38,310 --> 00:29:42,030
Maar de mensen die in deze verhalen
de politieke ambten bekleedden,

481
00:29:42,030 --> 00:29:46,890
lijken voor het merendeel op moreel
gebied nogal domme mensen te zijn geweest,

482
00:29:46,890 --> 00:29:49,830
en soms waren ze ook dom in hun bestuur.

483
00:29:49,830 --> 00:29:52,590
Ze komen in elk geval op ons dom over.

484
00:29:52,590 --> 00:29:54,270
Misschien waren ze sluw.

485
00:29:54,270 --> 00:29:58,290
Misschien waren ze als heersers in
sommige gevallen zelfs efficiënt.

486
00:29:58,290 --> 00:30:01,650
Maar op moreel gebied
lijken ze heel dom te zijn.

487
00:30:01,650 --> 00:30:05,790
Het waren de profeten die er waren om
terecht te wijzen en te corrigeren,

488
00:30:05,790 --> 00:30:08,430
en om te proberen het volk
te redden van de schade

489
00:30:08,430 --> 00:30:11,610
die door de dwaze keuzes van
de koningen werd aangericht.

490
00:30:11,610 --> 00:30:15,270
Dus door het hele boek Koningen
heen zullen we veel aandacht

491
00:30:15,270 --> 00:30:17,070
besteden aan profeten.

492
00:30:17,070 --> 00:30:19,830
Dat maakt het eerlijk
gezegd heel interessant,

493
00:30:19,830 --> 00:30:24,330
veel en veel interessanter dan alleen
maar een politieke geschiedenis.

494
00:30:24,330 --> 00:30:29,130
Je ziet hoe Gods Woord tot deze
koningen komt en hun daden beoordeelt,

495
00:30:29,130 --> 00:30:32,370
en hen daarvoor prijst of terechtwijst.

496
00:30:32,370 --> 00:30:36,690
Alleen al om te zien hoe God door
profeten met een volk omgaat,

497
00:30:36,690 --> 00:30:42,210
zou het in zekere zin zo geweldig zijn om
in een land te wonen waar dat gebeurde.

498
00:30:42,210 --> 00:30:45,150
Hoewel de reden dat God profeten stuurde,

499
00:30:45,150 --> 00:30:49,230
helaas misschien juist was dat het
volk zulke slechte heersers had.

500
00:30:49,230 --> 00:30:51,930
Misschien is het niet zo goed
om een volk te hebben dat

501
00:30:51,930 --> 00:30:55,830
profeten nodig heeft die de
heersers voortdurend moeten zeggen

502
00:30:55,830 --> 00:30:58,350
dat ze een andere weg moeten inslaan.

503
00:30:58,350 --> 00:31:02,730
Maar het zou geweldig zijn om een
volk te hebben waarvan de heersers God

504
00:31:02,730 --> 00:31:06,990
daadwerkelijk via profeten konden
raadplegen en altijd het juiste

505
00:31:06,990 --> 00:31:09,210
konden doen, als ze dat wilden.

506
00:31:09,210 --> 00:31:13,230
Ik weet niet zeker of we heersers
zouden krijgen die dat echt wilden.

507
00:31:13,230 --> 00:31:16,050
Maar als je er een paar
kreeg zoals Hizkia,

508
00:31:16,050 --> 00:31:20,490
dan is het beslist wenselijk dat het
woord van de Heere beschikbaar is.

509
00:31:20,490 --> 00:31:23,910
Denk aan wat er geschreven
staat over Samuels jeugd,

510
00:31:23,910 --> 00:31:26,550
voordat het woord van
de Heere tot hem kwam:

511
00:31:26,550 --> 00:31:31,050
En de jonge Samuel diende de
HEERE onder toezicht van Eli.

512
00:31:31,050 --> 00:31:36,750
Het woord van de HEERE was schaars in
die dagen; er kwam geen visioen openbaar.

513
00:31:36,750 --> 00:31:39,690
Samuel was de eerste van
deze orde van profeten.

514
00:31:39,690 --> 00:31:43,290
Hij stichtte ook in verschillende
steden een orde van profeten,

515
00:31:43,290 --> 00:31:48,150
die het gezelschap van profeten of de
zonen van de profeten werden genoemd.

516
00:31:48,150 --> 00:31:51,570
Dat zijn degenen die we in
de boeken Koningen in Gilgal,

517
00:31:51,570 --> 00:31:53,970
Jericho en Bethel aantreffen.

518
00:31:53,970 --> 00:31:58,290
Al gaat het daar om een latere
generatie binnen dezelfde instelling,

519
00:31:58,290 --> 00:32:00,630
generaties na de tijd van Samuel.

520
00:32:00,630 --> 00:32:04,230
Maar Samuel heeft blijkbaar
een orde van profeten gesticht.

521
00:32:04,230 --> 00:32:06,390
Die gaf niet alleen leiding aan het volk,

522
00:32:06,390 --> 00:32:10,710
maar leverde uiteindelijk ook de boeken
op die wij het Oude Testament noemen.

523
00:32:10,710 --> 00:32:15,630
Want de boeken van het Oude Testament zijn
bijna allemaal door profeten geschreven.

524
00:32:15,630 --> 00:32:18,630
Ze zijn dus heel belangrijk in
de geschiedenis van het volk

525
00:32:18,630 --> 00:32:21,330
en ook in ons eigen geestelijke leven.

526
00:32:21,330 --> 00:32:24,930
Nu kunnen we kijken naar een
overzicht van de twee boeken Koningen.

527
00:32:24,930 --> 00:32:28,650
Ik heb gezegd dat de eerste
elf hoofdstukken van 1 Koningen

528
00:32:28,650 --> 00:32:31,050
over de regering van Salomo gaan.

529
00:32:31,050 --> 00:32:35,610
In de hoofdstukken 1 tot en met 4 van
dat gedeelte zien we hoe Salomo als

530
00:32:35,610 --> 00:32:37,290
heerser wordt gevestigd.

531
00:32:37,290 --> 00:32:41,130
Aan het begin van het boek
1 Koningen leeft David nog,

532
00:32:41,130 --> 00:32:44,790
maar hij is ziekelijk en
stervende. Hij is oud.

533
00:32:44,790 --> 00:32:47,430
Zijn gezondheid heeft
hem in de steek gelaten.

534
00:32:47,430 --> 00:32:51,750
Hij is pas zeventig, maar hij lijkt
voortijdig oud te zijn geworden,

535
00:32:51,750 --> 00:32:54,570
want zijn lichaam kan
geen warmte meer opwekken.

536
00:32:54,570 --> 00:32:56,730
Hij heeft het altijd koud.

537
00:32:56,730 --> 00:32:59,430
Blijkbaar heeft hij de tering of zoiets.

538
00:32:59,430 --> 00:33:03,270
Het begint dus met hoe er een vrouw
werd gezocht om daadwerkelijk zijn

539
00:33:03,270 --> 00:33:04,590
bed voor hem warm te houden.

540
00:33:04,590 --> 00:33:08,730
Hoewel hij een man was met veel
vrouwen en volop seksueel verlangen,

541
00:33:08,730 --> 00:33:11,850
had hij geen seksuele
omgang met deze vrouw.

542
00:33:11,850 --> 00:33:15,870
Ze was uitgekozen omdat ze de mooiste
vrouw was die ze in het koninkrijk konden

543
00:33:15,870 --> 00:33:17,970
vinden, een jonge maagd.

544
00:33:17,970 --> 00:33:22,230
Ze bleef maagd gedurende de hele tijd
dat ze bij hem in bed lag om het voor hem

545
00:33:22,230 --> 00:33:23,430
warm te houden.

546
00:33:23,430 --> 00:33:27,690
Maar de reden dat het zo begint, is dat
zij later een rol gaat spelen wanneer

547
00:33:27,690 --> 00:33:31,770
Adonia, op dat moment Davids
oudste nog levende zoon,

548
00:33:31,770 --> 00:33:34,830
zichzelf na Davids dood koning wil maken.

549
00:33:34,830 --> 00:33:37,770
Hij probeerde het al vóór Davids dood.

550
00:33:37,770 --> 00:33:41,430
Blijkbaar probeerde hij het
opnieuw nadat David was gestorven.

551
00:33:41,430 --> 00:33:46,350
Hij probeerde dat te doen door deze
vrouw, Abisag, tot vrouw te krijgen.

552
00:33:46,350 --> 00:33:49,410
Zoals we hebben opgemerkt
toen we Samuel behandelden,

553
00:33:49,410 --> 00:33:53,370
werd het natuurlijk als vanzelfsprekend
beschouwd dat de man die de vrouwen van de

554
00:33:53,370 --> 00:33:56,370
vorige koning had, als
de opvolger werd gezien.

555
00:33:56,370 --> 00:33:58,830
Het was dus een politieke zet van hem.

556
00:33:58,830 --> 00:34:04,290
Helemaal aan het begin van het boek maken
we in verband met David kennis met Abisag.

557
00:34:04,290 --> 00:34:07,590
Daarna probeert Adonia
zichzelf koning te maken.

558
00:34:07,590 --> 00:34:09,750
Dat loopt voor hem niet goed af.

559
00:34:09,750 --> 00:34:12,570
In plaats daarvan wordt Salomo koning.

560
00:34:12,570 --> 00:34:15,930
Vervolgens zegt David op
zijn sterfbed tegen Salomo

561
00:34:15,930 --> 00:34:20,730
dat hij een paar zaken moet rechtzetten
die David onafgehandeld heeft gelaten.

562
00:34:20,730 --> 00:34:23,910
Er zijn een paar slechte mensen
die gestraft hadden moeten worden,

563
00:34:23,910 --> 00:34:28,050
en hij laat het aan Salomo over
om dat voor hem af te handelen.

564
00:34:28,050 --> 00:34:29,970
Dat doet Salomo dus.

565
00:34:29,970 --> 00:34:32,850
Uiteindelijk wordt Salomo's
koningschap gevestigd.

566
00:34:32,850 --> 00:34:37,350
In hoofdstuk 4 lezen we hoe
welvarend zijn koninkrijk was,

567
00:34:37,350 --> 00:34:41,550
hoe uitgestrekt zijn koninkrijk
was en hoe wijs hij was.

568
00:34:41,550 --> 00:34:44,730
Het is natuurlijk ook in deze
eerste hoofdstukken dat God

569
00:34:44,730 --> 00:34:50,250
tegen hem zegt dat hij mag vragen wat hij
maar wil en dat God het hem zal geven.

570
00:34:50,250 --> 00:34:52,170
Hij vroeg om wijsheid.

571
00:34:52,170 --> 00:34:56,430
Dus gaf God hem meer wijsheid
dan enige andere man in die tijd,

572
00:34:56,430 --> 00:35:00,510
maar Hij gaf hem ook rijkdom,
waar hij niet om had gevraagd,

573
00:35:00,510 --> 00:35:02,910
meer dan al zijn tijdgenoten.

574
00:35:02,910 --> 00:35:08,190
Zo werd zijn koningschap dus gevestigd,
in de hoofdstukken 1 tot en met 4.

575
00:35:08,190 --> 00:35:11,250
Daarna beschrijven de
hoofdstukken 5 tot en met 9

576
00:35:11,250 --> 00:35:14,310
veel van de bouwprojecten
die Salomo uitvoerde.

577
00:35:14,310 --> 00:35:16,830
De tempel was daarvan het belangrijkste.

578
00:35:16,830 --> 00:35:20,190
Maar hij voerde ook heel wat
andere openbare werken uit

579
00:35:20,190 --> 00:35:23,370
en bouwde allerlei gebouwen
die bij name worden genoemd,

580
00:35:23,370 --> 00:35:26,010
en er worden dingen
beschreven die hij deed.

581
00:35:26,010 --> 00:35:29,010
Hij was vooral beroemd
om zijn bouwprojecten.

582
00:35:29,010 --> 00:35:31,890
De tempel die hij bouwde,
was natuurlijk een van de

583
00:35:31,890 --> 00:35:34,170
zeven wereldwonderen van de oudheid.

584
00:35:34,170 --> 00:35:38,490
Die tempel en de andere projecten worden
beschreven in de hoofdstukken 5 tot

585
00:35:38,490 --> 00:35:39,810
en met 9.

586
00:35:39,810 --> 00:35:45,030
Dan is er een hoofdstuk gewijd aan hoe
wijs Salomo was en hoe onder de indruk

587
00:35:45,030 --> 00:35:49,710
vooral de koningin van Sjeba en
alle anderen waren, hoofdstuk 10.

588
00:35:49,710 --> 00:35:54,870
Vervolgens gaat hoofdstuk 11 erover hoe
Salomo van de Heere afvallig werd doordat

589
00:35:54,870 --> 00:35:59,850
hij te veel vrouwen uit vreemde volken
nam en hun godsdiensten in Jeruzalem

590
00:35:59,850 --> 00:36:02,190
meer ruimte gaf dan hij zou moeten doen.

591
00:36:02,190 --> 00:36:07,350
Hij bouwde tempels voor hun goden en
godinnen, enzovoort. Zo zegt de Bijbel:

592
00:36:07,350 --> 00:36:13,290
Hij had zevenhonderd vrouwen —
vorstinnen — en driehonderd bijvrouwen.

593
00:36:13,290 --> 00:36:15,570
Zijn vrouwen deden zijn hart afwijken.

594
00:36:15,570 --> 00:36:21,030
Het was in de tijd van Salomo's ouderdom
dat zijn vrouwen zijn hart deden afwijken,

595
00:36:21,030 --> 00:36:28,290
achter andere goden aan, zodat zijn hart
niet volkomen was met de HEERE, zijn God,

596
00:36:28,290 --> 00:36:30,510
zoals het hart van zijn vader David,

597
00:36:30,510 --> 00:36:32,610
Dan wordt hij een slechte man.

598
00:36:32,610 --> 00:36:34,650
Salomo wordt een slechte man.

599
00:36:34,650 --> 00:36:38,490
God stuurt een profeet om hem te
vertellen dat hij het koninkrijk

600
00:36:38,490 --> 00:36:40,290
helemaal zal verliezen.

601
00:36:40,290 --> 00:36:43,290
Of in elk geval tien van de stammen.

602
00:36:43,290 --> 00:36:47,310
Het wordt duidelijk dat een voorman
van een van zijn werkploegen,

603
00:36:47,310 --> 00:36:52,290
een man die Jerobeam heet, degene
zal zijn die hem opvolgt als

604
00:36:52,290 --> 00:36:54,510
heerser over die tien stammen.

605
00:36:54,510 --> 00:37:00,450
Daarom probeert Salomo hem te doden, maar
hij ontkomt naar Egypte en blijft daar tot

606
00:37:00,450 --> 00:37:02,370
na de dood van Salomo.

607
00:37:02,370 --> 00:37:06,450
Aan het eind van hoofdstuk
11 zien we dat Salomo sterft.

608
00:37:06,450 --> 00:37:11,130
Van 1 Koningen 12 tot en
met 2 Koningen 17 hebben we

609
00:37:11,130 --> 00:37:14,130
wat je het verdeelde
koninkrijk zou kunnen noemen.

610
00:37:14,130 --> 00:37:17,310
Dat is het tweede grote
gedeelte van deze boeken.

611
00:37:17,310 --> 00:37:21,510
We hebben de regering van Salomo,
de eerste elf hoofdstukken,

612
00:37:21,510 --> 00:37:24,270
en dan hebben we het verdeelde koninkrijk.

613
00:37:24,270 --> 00:37:29,910
Het begint in hoofdstuk 12 met de opstand
van de tien stammen tegen Rehabeam.

614
00:37:29,910 --> 00:37:34,590
Daarna komt de opkomst van de afgoderij
in het noordelijke koninkrijk,

615
00:37:34,590 --> 00:37:37,530
wanneer Jerobeam daar
de eerste koning wordt.

616
00:37:37,530 --> 00:37:41,610
Hij richt gouden kalveren
op in Dan en Bethel om

617
00:37:41,610 --> 00:37:44,010
alternatieve plaatsen
van aanbidding te bieden,

618
00:37:44,010 --> 00:37:48,810
zodat zijn volk niet naar Jeruzalem
zal gaan, waar Rehabeam regeerde.

619
00:37:48,810 --> 00:37:52,290
Hij wilde niet dat ze teruggingen
naar Juda en zich weer onder het huis

620
00:37:52,290 --> 00:37:54,150
van David verenigden.

621
00:37:54,150 --> 00:37:58,590
Daarom bouwde hij alternatieve
heiligdommen met deze gouden kalveren.

622
00:37:58,590 --> 00:38:03,150
Dat was in die tijd het begin van de
afgoderij in het noordelijke koninkrijk.

623
00:38:03,150 --> 00:38:07,410
Dan hebben we in hoofdstuk 13 van dit
gedeelte een profeet van wie de naam

624
00:38:07,410 --> 00:38:08,490
niet wordt genoemd.

625
00:38:08,490 --> 00:38:12,330
Hij komt en spreekt een heel
opmerkelijke profetie uit.

626
00:38:12,330 --> 00:38:16,110
Hij voorzegt de regering van
Josia en noemt hem bij naam,

627
00:38:16,110 --> 00:38:19,290
honderden jaren voordat
Josia geboren wordt.

628
00:38:19,290 --> 00:38:23,250
Hij doet een specifieke voorspelling
over iets wat Josia zou doen,

629
00:38:23,250 --> 00:38:25,830
en wat Josia later ook deed.

630
00:38:25,830 --> 00:38:30,030
Hij vervloekt een heidens altaar
dat Jerobeam had opgericht.

631
00:38:30,030 --> 00:38:33,810
Er is dat vreemde verhaal over de
oudere profeet die over hem hoort

632
00:38:33,810 --> 00:38:35,190
en hem misleidt.

633
00:38:35,190 --> 00:38:37,350
Dat staat allemaal in dat hoofdstuk.

634
00:38:37,350 --> 00:38:39,150
Het is een vreemd verhaal.

635
00:38:39,150 --> 00:38:42,630
We zullen het later natuurlijk
uitvoeriger bekijken.

636
00:38:42,630 --> 00:38:47,730
Dan hebben we in de hoofdstukken 14 tot
en met 16 in wezen een opeenvolging van

637
00:38:47,730 --> 00:38:51,210
koningen van het noordelijke
en het zuidelijke koninkrijk,

638
00:38:51,210 --> 00:38:53,310
totdat we bij Achab komen.

639
00:38:53,310 --> 00:38:57,270
Achab is belangrijk genoeg om het
verhaal de rest van 1 Koningen

640
00:38:57,270 --> 00:38:59,250
bij hem te laten stilstaan.

641
00:38:59,250 --> 00:39:02,130
Van hoofdstuk 17 tot
het einde van het boek

642
00:39:02,130 --> 00:39:05,550
gaat het vrijwel helemaal
over de regering van Achab.

643
00:39:05,550 --> 00:39:08,910
Hij sterft aan het einde van hoofdstuk 22.

644
00:39:08,910 --> 00:39:13,170
Achab is dus belangrijk, maar hij
is belangrijk omdat hij slecht is.

645
00:39:13,170 --> 00:39:15,030
Hij is buitengewoon slecht.

646
00:39:15,030 --> 00:39:21,090
Hij trouwt met Izebel, een prinses uit
Fenicië en een aanbidster van Baäl.

647
00:39:21,090 --> 00:39:24,450
Ze is een akelige vrouw en
een overheersende vrouw,

648
00:39:24,450 --> 00:39:27,630
en hij was een man die zich
gemakkelijk liet overheersen.

649
00:39:27,630 --> 00:39:31,170
Hij was een slechte koning, deels
doordat hij een zwakke koning

650
00:39:31,170 --> 00:39:32,910
zonder ruggengraat was.

651
00:39:32,910 --> 00:39:37,230
Waarschijnlijk aanbad hij zelf
Baäl, waarschijnlijk graag genoeg.

652
00:39:37,230 --> 00:39:40,230
Maar hij zou de Baälaanbidding
waarschijnlijk niet aan het land hebben

653
00:39:40,230 --> 00:39:42,750
opgelegd zoals zijn vrouw dat deed.

654
00:39:42,750 --> 00:39:47,070
Zij voerde daadwerkelijk een zuivering
uit tegen alle profeten van Jahweh

655
00:39:47,070 --> 00:39:51,690
en nam profeten van Baäl op in de
hofhouding van het koningspaar.

656
00:39:51,690 --> 00:39:55,530
Ze lieten zich dus door
profeten van Baäl adviseren.

657
00:39:55,530 --> 00:39:59,190
Ze probeerde de aanbidding van
Jahweh in Israël te verbieden.

658
00:39:59,190 --> 00:40:02,730
Ze vormde in haar tijd een heel
grote bedreiging voor het geloof in

659
00:40:02,730 --> 00:40:04,350
God in Israël.

660
00:40:04,350 --> 00:40:07,350
Daarom worden daar zoveel
hoofdstukken aan besteed.

661
00:40:07,350 --> 00:40:10,710
In die context verschijnt de profeet Elia.

662
00:40:10,710 --> 00:40:15,930
Hij komt en kondigt aan dat er een
droogte zal zijn totdat hij anders zegt.

663
00:40:15,930 --> 00:40:21,030
Dan vlucht hij en houdt hij zich schuil,
want Izebel is een gevaarlijke vrouw.

664
00:40:21,030 --> 00:40:23,010
Ze heeft in feite een bevel tot zijn

665
00:40:23,010 --> 00:40:26,790
arrestatie uitgevaardigd en
een prijs op zijn hoofd gezet.

666
00:40:26,790 --> 00:40:32,730
Zo hebben we Elia in hoofdstuk 17, en zijn
bediening gaat door tot de dood van Achab

667
00:40:32,730 --> 00:40:34,650
in hoofdstuk 22.

668
00:40:34,650 --> 00:40:38,610
De hoofdstukken 17 tot
en met 22 van 1 Koningen

669
00:40:38,610 --> 00:40:41,670
richten zich op de bediening
van de profeet Elia.

670
00:40:41,670 --> 00:40:46,350
Een andere profeet, die Micha heet, speelt
ook een belangrijke rol in het laatste

671
00:40:46,350 --> 00:40:48,390
hoofdstuk van Achabs leven.

672
00:40:48,390 --> 00:40:51,510
Daarmee komen we aan het
einde van 1 Koningen.

673
00:40:51,510 --> 00:40:55,470
Maar het verdeelde koninkrijk wordt verder
behandeld in de volgende hoofdstukken,

674
00:40:55,470 --> 00:40:57,870
aan het begin van 2 Koningen.

675
00:40:57,870 --> 00:41:00,750
Aan het begin van 2 Koningen wordt koning

676
00:41:00,750 --> 00:41:06,330
Ahazia van Israël door de profeet Elia
veroordeeld, en die koning sterft.

677
00:41:06,330 --> 00:41:09,510
Dat is in wezen het
laatste optreden van Elia.

678
00:41:09,510 --> 00:41:15,150
In hoofdstuk 2 wordt hij in een wervelwind
in de hemel opgenomen, kennelijk levend.

679
00:41:15,150 --> 00:41:18,210
Elisa, zijn dienaar, wordt zijn opvolger.

680
00:41:18,210 --> 00:41:23,370
De bediening van Elisa komt centraal te
staan in de hoofdstukken 2 tot en met 8.

681
00:41:23,370 --> 00:41:27,810
In deze hoofdstukken, die zich richten
op de bedieningen van Elia en Elisa,

682
00:41:27,810 --> 00:41:32,910
wordt heel, heel weinig aandacht besteed
aan de politiek, aan de koningen.

683
00:41:32,910 --> 00:41:37,950
Deze koningen, vooral Achab, spelen
een belangrijke rol in het verhaal.

684
00:41:37,950 --> 00:41:41,370
Maar er zijn allerlei andere
activiteiten van Elia en Elisa

685
00:41:41,370 --> 00:41:44,190
die niets met het
koningshuis te maken hebben.

686
00:41:44,190 --> 00:41:48,510
Het gaat gewoon over dingen die ze met
andere mensen op andere plaatsen doen,

687
00:41:48,510 --> 00:41:51,990
enzovoort, en over hoe God hen gebruikt.

688
00:41:51,990 --> 00:41:55,590
Dat is het geval in de
hoofdstukken 2 tot en met 8.

689
00:41:55,590 --> 00:41:58,350
Elisa sterft pas in hoofdstuk 13.

690
00:41:58,350 --> 00:42:03,570
Maar na hoofdstuk 8 verdwijnt hij uit
beeld totdat zijn laatste woorden en zijn

691
00:42:03,570 --> 00:42:06,330
dood in hoofdstuk 13 worden vermeld.

692
00:42:06,330 --> 00:42:11,070
De hoofdstukken 2 tot en met 8 richten
zich op de bediening van Elisa.

693
00:42:11,070 --> 00:42:14,610
Veelzeggend is dat we in de
hoofdstukken 9 tot en met 10

694
00:42:14,610 --> 00:42:19,710
een opstand hebben tegen het huis van
Omri, tegen Achab en zijn nageslacht,

695
00:42:19,710 --> 00:42:22,770
door een van zijn generaals, Jehu.

696
00:42:22,770 --> 00:42:25,890
Eigenlijk stuurde Elisa of de profeet Elia

697
00:42:25,890 --> 00:42:30,690
een van de minder vooraanstaande profeten
om Jehu te gaan zalven toen hij nog een

698
00:42:30,690 --> 00:42:33,090
legeraanvoerder was, en te zeggen:

699
00:42:33,090 --> 00:42:37,590
Zo zegt de HEERE: Ik heb u tot
koning over Israël gezalfd.

700
00:42:37,590 --> 00:42:39,690
Jehu ging daar graag op in.

701
00:42:39,690 --> 00:42:41,670
Hij ging Izebel doden.

702
00:42:41,670 --> 00:42:44,790
Achab was al dood, maar Izebel was er nog.

703
00:42:44,790 --> 00:42:48,030
Hij doodde de zoon van
Achab, die koning was,

704
00:42:48,030 --> 00:42:52,830
en doodde ook iedereen van koninklijke
afkomst die hij te pakken kon krijgen.

705
00:42:52,830 --> 00:42:56,370
Helaas ook enkele leden van
het koningshuis van Juda.

706
00:42:56,370 --> 00:43:01,050
In elk geval hadden enkele leden van
de koninklijke familie van Juda de pech

707
00:43:01,050 --> 00:43:04,350
dat ze juist op bezoek waren
bij de koning van Israël,

708
00:43:04,350 --> 00:43:06,990
en zij werden door Jehu gedood.

709
00:43:06,990 --> 00:43:10,950
Daarna doodde Jehu alle profeten van Baäl.

710
00:43:10,950 --> 00:43:14,670
Jehu's opstand en zuivering
waren heel bloedig,

711
00:43:14,670 --> 00:43:19,110
en die beslaan de hoofdstukken
9 en 10 van 2 Koningen.

712
00:43:19,110 --> 00:43:23,130
Dan hebben we in hoofdstuk 11 het
interessante verhaal van Athalia,

713
00:43:23,130 --> 00:43:27,750
die de dochter van Izebel is en door haar
huwelijk tot de koninklijke familie van

714
00:43:27,750 --> 00:43:29,610
Juda is gaan behoren.

715
00:43:29,610 --> 00:43:32,850
Izebel is de koningin van
het noordelijke koninkrijk,

716
00:43:32,850 --> 00:43:36,390
maar haar dochter Athalia
trouwt met de zoon van Josafat

717
00:43:36,390 --> 00:43:39,630
en komt zo in het
koningshuis van Juda terecht.

718
00:43:39,630 --> 00:43:44,010
Ze maakt gebruik van de crisis in
het noorden en van Jehu's zuivering,

719
00:43:44,010 --> 00:43:46,950
en ze doodt al haar eigen kleinkinderen.

720
00:43:46,950 --> 00:43:51,750
Ze slacht ze allemaal af, zodat ze
zichzelf tot koningin kan maken en geen

721
00:43:51,750 --> 00:43:53,730
rivalen voor de troon heeft.

722
00:43:53,730 --> 00:43:57,210
Zo greep ze dus de macht en
regeerde ze een tijdlang,

723
00:43:57,210 --> 00:44:00,210
en daarna werd ze afgezet en gedood.

724
00:44:00,210 --> 00:44:02,850
In de hoofdstukken 12 tot en met 16

725
00:44:02,850 --> 00:44:07,290
hebben we eigenlijk alleen een
reeks koningen in Israël en Juda.

726
00:44:07,290 --> 00:44:11,310
Allemaal slechte koningen,
op een paar goede in Juda na.

727
00:44:11,310 --> 00:44:16,530
Dan hebben we in hoofdstuk 17 de val van
het noordelijke koninkrijk door Assyrië.

728
00:44:16,530 --> 00:44:19,890
Dat is het einde van dat tweede
deel van de boeken Koningen,

729
00:44:19,890 --> 00:44:21,750
het verdeelde koninkrijk.

730
00:44:21,750 --> 00:44:26,550
De hoofdstukken 18 tot en met
25, de rest van 2 Koningen,

731
00:44:26,550 --> 00:44:29,670
gaan over het overgebleven
koninkrijk Juda.

732
00:44:29,670 --> 00:44:34,170
Een deel ervan is heel bemoedigend, want
het begint met de regering van Hizkia,

733
00:44:34,170 --> 00:44:36,810
die een godvruchtige regering is.

734
00:44:36,810 --> 00:44:43,350
Die beslaat drie hoofdstukken, 18,
19 en 20, en dat is iets positiefs.

735
00:44:43,350 --> 00:44:49,350
Dan is er de goddeloze regering van zijn
zoon Manasse en van Manasses zoon Amon,

736
00:44:49,350 --> 00:44:52,110
die in hoofdstuk 21 wordt behandeld.

737
00:44:52,110 --> 00:44:56,670
In hoofdstuk 22 tot en
met hoofdstuk 23, vers 30,

738
00:44:56,670 --> 00:44:59,370
hebben we Josia en zijn hervormingen.

739
00:44:59,370 --> 00:45:02,430
Hij was een goede koning, net als Hizkia.

740
00:45:02,430 --> 00:45:06,690
Hij kende de wet eigenlijk niet, totdat
hij begon aan een project om de tempel

741
00:45:06,690 --> 00:45:08,970
schoon te maken en op te knappen.

742
00:45:08,970 --> 00:45:11,010
Die was in verval geraakt.

743
00:45:11,010 --> 00:45:15,150
Tijdens dat project ontdekte de
priester Hilkia enkele boekrollen,

744
00:45:15,150 --> 00:45:18,090
blijkbaar in een van de
vertrekken van de tempel.

745
00:45:18,090 --> 00:45:19,950
Ze wisten niet wat het waren.

746
00:45:19,950 --> 00:45:22,770
Het bleek het boek Deuteronomium te zijn,

747
00:45:22,770 --> 00:45:26,610
maar ze hadden de wet blijkbaar
al generaties lang niet gezien.

748
00:45:26,610 --> 00:45:28,710
Ze wisten niet eens wat het was.

749
00:45:28,710 --> 00:45:31,530
Toen de priester het
boek Deuteronomium vond,

750
00:45:31,530 --> 00:45:33,750
wist hij niet eens wat hij had gevonden.

751
00:45:33,750 --> 00:45:38,250
Toen hij erin begon te lezen, besefte
hij dat dit iets belangrijks was,

752
00:45:38,250 --> 00:45:40,830
en dus bracht hij het naar Josia.

753
00:45:40,830 --> 00:45:47,250
Josia las het en besefte dat Juda onder de
vloek van God lag vanwege hun afgoderij.

754
00:45:47,250 --> 00:45:50,730
Dus bekeerde hij zich
namens het volk en begon hij

755
00:45:50,730 --> 00:45:55,710
ingrijpende hervormingen door te voeren,
waarbij hij vrijwel alle afgoderij

756
00:45:55,710 --> 00:45:57,090
in Juda uitroeide.

757
00:45:57,090 --> 00:46:00,510
Dat was iets waar God volgens
de Bijbel heel blij mee was.

758
00:46:00,510 --> 00:46:03,630
Maar er staat wel dat het
te weinig en te laat was.

759
00:46:03,630 --> 00:46:06,690
Het was in feite heel
ingrijpend en heel grondig,

760
00:46:06,690 --> 00:46:09,570
maar het was niet iets wat
de harten van het volk won.

761
00:46:09,570 --> 00:46:12,210
Een goede heerser kan goede wetten maken

762
00:46:12,210 --> 00:46:15,510
en allerlei slecht gedrag
verbieden en uitbannen.

763
00:46:15,510 --> 00:46:20,430
Maar als het volk niet achter hem staat,
zullen ze zodra hij er niet meer is weer

764
00:46:20,430 --> 00:46:22,770
terugvallen in hun oude gewoonten.

765
00:46:22,770 --> 00:46:26,550
Dat is zo ongeveer wat er
gebeurde toen Josia stierf.

766
00:46:26,550 --> 00:46:31,290
Van zijn kant was de hervorming oprecht,
maar wat het geweten van het volk betreft

767
00:46:31,290 --> 00:46:33,090
was die oppervlakkig.

768
00:46:33,090 --> 00:46:37,410
Helaas bracht die geen blijvende
gerechtigheid onder het volk tot stand.

769
00:46:37,410 --> 00:46:41,190
Dan hebben we in hoofdstuk 23, vers 31,

770
00:46:41,190 --> 00:46:45,690
tot en met hoofdstuk 24 de
laatste paar heersers van Juda,

771
00:46:45,690 --> 00:46:47,610
die allemaal slecht zijn.

772
00:46:47,610 --> 00:46:51,450
Dat leidde tot de verwoesting
van Jeruzalem en van de tempel,

773
00:46:51,450 --> 00:46:54,510
en tot de wegvoering van
de inwoners van Jeruzalem

774
00:46:54,510 --> 00:46:58,410
in ballingschap door
Nebukadnezar, de koning van Babel.

775
00:46:58,410 --> 00:47:00,930
Dat staat in hoofdstuk 25.

776
00:47:00,930 --> 00:47:05,190
De laatste paar verzen van
hoofdstuk 25 zijn een epiloog,

777
00:47:05,190 --> 00:47:09,330
waarin de geestelijke betekenis
van dit alles wordt samengevat.

778
00:47:09,330 --> 00:47:11,910
Zo ziet de indeling van het boek eruit.

779
00:47:11,910 --> 00:47:13,230
Zo is het in delen verdeeld.