1
00:00:02,010 --> 00:00:04,110
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,110 --> 00:00:08,370
Deze keer behandelen we 1 Samuel 17.

3
00:00:08,370 --> 00:00:12,510
We komen bij het zeventiende hoofdstuk
van 1 Samuel en het verhaal van

4
00:00:12,510 --> 00:00:14,430
David en Goliath.

5
00:00:14,430 --> 00:00:19,110
Het is een op zichzelf staand hoofdstuk,
en in sommige opzichten is het moeilijk te

6
00:00:19,110 --> 00:00:22,830
zien hoe de chronologie met
die van het vorige hoofdstuk in

7
00:00:22,830 --> 00:00:24,750
overeenstemming te brengen is.

8
00:00:24,750 --> 00:00:29,070
De reden is dat er in dit hoofdstuk
een oorlog met de Filistijnen is,

9
00:00:29,070 --> 00:00:33,750
en zulke oorlogen waren er
gedurende heel Sauls regering.

10
00:00:33,750 --> 00:00:36,270
Dan zien we David thuis bij de schapen,

11
00:00:36,270 --> 00:00:40,470
zoals hij dat bijvoorbeeld ook was
toen Samuel hem tot koning zalfde.

12
00:00:40,470 --> 00:00:43,830
Hij gaat zijn broers bezoeken,
die in het leger zitten.

13
00:00:43,830 --> 00:00:48,450
Maar David zit niet in het leger, dus
misschien is hij nog te jong om voor de

14
00:00:48,450 --> 00:00:50,430
krijgsdienst te worden opgeroepen.

15
00:00:50,430 --> 00:00:54,510
Hij is er zeker geschikt voor, maar
misschien heeft hij de leeftijd nog niet

16
00:00:54,510 --> 00:00:57,990
waarop hij kan worden
opgeroepen. We weten het niet.

17
00:00:57,990 --> 00:01:02,490
Dit alles is vreemd, want het klinkt alsof
David nog steeds bij het huishouden van

18
00:01:02,490 --> 00:01:05,430
zijn vader hoort en de
klusjes voor het gezin doet,

19
00:01:05,430 --> 00:01:07,590
zoals het verzorgen van de schapen.

20
00:01:07,590 --> 00:01:11,910
Terwijl we in het vorige hoofdstuk
lazen dat Saul hem had laten komen om

21
00:01:11,910 --> 00:01:14,550
musicus en wapendrager
aan zijn hof te zijn,

22
00:01:14,550 --> 00:01:17,970
omdat Saul door een
boze geest gekweld werd.

23
00:01:17,970 --> 00:01:21,150
Er is meer dan één
verklaring hiervoor geopperd.

24
00:01:21,150 --> 00:01:24,330
Sommigen hebben gedacht dat
Samuel misschien niet altijd een

25
00:01:24,330 --> 00:01:27,810
chronologische volgorde aanhoudt,
net zoals de verhalen over

26
00:01:27,810 --> 00:01:32,670
Jezus in de Evangeliën niet altijd
in chronologische volgorde staan.

27
00:01:32,670 --> 00:01:36,810
We weten dit doordat verschillende
Evangeliën dezelfde verhalen over

28
00:01:36,810 --> 00:01:39,270
Jezus in een verschillende
volgorde plaatsen.

29
00:01:39,270 --> 00:01:41,010
Een schrijver stelt zich niet altijd

30
00:01:41,010 --> 00:01:44,430
ten doel het verhaal in
chronologische volgorde te vertellen.

31
00:01:44,430 --> 00:01:46,410
Dat is wat sommigen denken.

32
00:01:46,410 --> 00:01:48,930
In dat geval vond de zalving van David,

33
00:01:48,930 --> 00:01:52,470
die in hoofdstuk 16 in
besloten kring plaatsvond,

34
00:01:52,470 --> 00:01:55,770
vóór dit verhaal over
David en Goliath plaats.

35
00:01:55,770 --> 00:01:59,370
Maar nadat de schrijver had
vermeld dat de Geest op David kwam,

36
00:01:59,370 --> 00:02:03,090
besloot hij erop te wijzen dat
de boze geest op Saul kwam.

37
00:02:03,090 --> 00:02:05,670
Dat leidde er, zouden we kunnen denken,

38
00:02:05,670 --> 00:02:08,670
uiteindelijk toe dat David
als musicus werd geroepen,

39
00:02:08,670 --> 00:02:11,850
maar misschien niet op het moment
waarop het wordt beschreven.

40
00:02:11,850 --> 00:02:16,170
Misschien wordt er vooruitgeblikt op het
feit dat een boze geest bij Saul de plaats

41
00:02:16,170 --> 00:02:20,670
van de Geest van God innam, en dat dit
er uiteindelijk toe leidde dat David

42
00:02:20,670 --> 00:02:22,470
als musicus werd geroepen.

43
00:02:22,470 --> 00:02:24,990
Het verhaal daarover werd ons verteld,

44
00:02:24,990 --> 00:02:28,530
misschien voordat het in de
chronologische volgorde plaatsvond,

45
00:02:28,530 --> 00:02:30,870
gewoon om daarop vooruit te blikken.

46
00:02:30,870 --> 00:02:34,830
In dat geval kan het verhaal van
David en Goliath hebben plaatsgevonden

47
00:02:34,830 --> 00:02:36,690
voordat David werd geroepen.

48
00:02:36,690 --> 00:02:39,390
Ik zeg niet dat dit
noodzakelijkerwijs zo is.

49
00:02:39,390 --> 00:02:43,830
Het zou enkele problemen oplossen,
want aan het einde van hoofdstuk 16,

50
00:02:43,830 --> 00:02:47,790
wanneer David wordt geroepen om
musicus aan Sauls hof te worden,

51
00:02:47,790 --> 00:02:52,170
lijkt het er duidelijk op dat hij het huis
van zijn vader in wezen voorgoed verlaat.

52
00:02:52,170 --> 00:02:56,430
Toch is hij in hoofdstuk 17
weer in het huis van zijn vader.

53
00:02:56,430 --> 00:03:01,590
Ook hebben we aan het einde van hoofdstuk
17, wanneer David Goliath heeft gedood,

54
00:03:01,590 --> 00:03:07,950
dit korte gesprek tussen Saul en Abner,
in hoofdstuk 17, vers 55 en verder.

55
00:03:07,950 --> 00:03:09,030
Daar staat:

56
00:03:09,030 --> 00:03:14,730
Toen Saul David het kamp uit zag gaan, de
Filistijn tegemoet, zei hij tegen Abner,

57
00:03:14,730 --> 00:03:19,950
de bevelhebber van het leger: Van
wie is deze jongeman een zoon, Abner?

58
00:03:19,950 --> 00:03:24,210
Abner zei: Zo waar u leeft,
koning, ik weet het niet.

59
00:03:24,210 --> 00:03:29,250
De koning zei: Vraagt u het, van
wie deze jongeman een zoon is.

60
00:03:29,250 --> 00:03:32,490
Toen David terugkeerde van
het verslaan van de Filistijn,

61
00:03:32,490 --> 00:03:35,430
nam Abner hem mee en bracht hem bij Saul,

62
00:03:35,430 --> 00:03:38,370
en het hoofd van de
Filistijn was in zijn hand.

63
00:03:38,370 --> 00:03:42,870
En Saul zei tegen hem: Van wie
ben jij een zoon, jongeman?

64
00:03:42,870 --> 00:03:48,150
En David zei: Ik ben een zoon van
uw dienaar Isaï, de Bethlehemiet.

65
00:03:48,150 --> 00:03:51,390
Dit klinkt beslist als
hun eerste ontmoeting.

66
00:03:51,390 --> 00:03:54,390
Een van de eenvoudigste
manieren om dit op te lossen,

67
00:03:54,390 --> 00:03:57,510
is te zeggen dat dit hun
eerste ontmoeting was,

68
00:03:57,510 --> 00:04:00,090
en dat het contact tussen David en Saul

69
00:04:00,090 --> 00:04:04,830
dat aan het einde van hoofdstuk 16
wordt genoemd, later plaatsvond.

70
00:04:04,830 --> 00:04:09,510
Nadat David Goliath had gedood, ging
hij terug naar het huis van zijn vader

71
00:04:09,510 --> 00:04:11,850
en deed hij daar wat hij moest doen.

72
00:04:11,850 --> 00:04:16,590
Toen de boze geest Saul begon
te kwellen, werd David geroepen.

73
00:04:16,590 --> 00:04:19,770
We zien niet noodzakelijkerwijs
dat Saul gekweld wordt

74
00:04:19,770 --> 00:04:24,450
in de periode waarin het verhaal
van David en Goliath zich afspeelt.

75
00:04:24,450 --> 00:04:28,890
Daarna krijgen we de gebeurtenissen
van het einde van hoofdstuk 16.

76
00:04:28,890 --> 00:04:30,810
Dat zou een oplossing zijn.

77
00:04:30,810 --> 00:04:35,310
Het is misschien niet de enige oplossing,
maar er zit daar wel een moeilijkheid.

78
00:04:35,310 --> 00:04:40,290
Een andere mogelijkheid, die mij veel
minder waarschijnlijk lijkt, is dat Saul,

79
00:04:40,290 --> 00:04:42,450
wanneer hij tegen Abner zegt:

80
00:04:42,450 --> 00:04:44,490
Van wie is deze jongeman een zoon?

81
00:04:44,490 --> 00:04:49,530
het eigenlijk meer retorisch bedoelt,
zoiets als: ‘Die jongen is echt bijzonder.

82
00:04:49,530 --> 00:04:50,970
Wie is zijn vader?’

83
00:04:50,970 --> 00:04:53,550
Hij is niet werkelijk
op zoek naar informatie.

84
00:04:53,550 --> 00:04:55,950
Het is zoals toen de discipelen zeiden,

85
00:04:55,950 --> 00:04:59,070
toen Jezus de storm tot
bedaren had gebracht:

86
00:04:59,070 --> 00:05:00,690
Wat is dit voor man?

87
00:05:00,690 --> 00:05:03,930
Ze kenden Hem al, maar nu
zijn ze op een nieuwe manier

88
00:05:03,930 --> 00:05:08,070
onder de indruk van Hem en zeggen ze: ‘Ik
heb het gevoel dat ik deze man helemaal

89
00:05:08,070 --> 00:05:09,510
niet gekend heb.’

90
00:05:09,510 --> 00:05:14,070
Dat is mogelijk. Maar doordat die
vraag aan het einde van hoofdstuk 17

91
00:05:14,070 --> 00:05:17,670
zo uitvoerig aan de orde komt,
denk ik dat er werkelijk naar die

92
00:05:17,670 --> 00:05:19,470
informatie wordt gevraagd.

93
00:05:19,470 --> 00:05:21,750
We hoeven het niet op
te lossen, maar dat is

94
00:05:21,750 --> 00:05:24,870
één manier waarop het
mogelijk opgelost kan worden.

95
00:05:24,870 --> 00:05:29,130
Als de gebeurtenissen aan het einde
van hoofdstuk 16, zoals ik al zei,

96
00:05:29,130 --> 00:05:31,590
bij wijze van vooruitblik worden vermeld,

97
00:05:31,590 --> 00:05:33,990
in plaats van op hun
chronologische plaats,

98
00:05:33,990 --> 00:05:36,570
dan kan het begin van hoofdstuk 17

99
00:05:36,570 --> 00:05:42,330
chronologisch de eerstvolgende gebeurtenis
zijn na de zalving van David door Samuel.

100
00:05:42,330 --> 00:05:46,050
Als iemand het probleem op een andere
manier wil proberen op te lossen,

101
00:05:46,050 --> 00:05:48,150
zou ik daar geen moeite mee hebben.

102
00:05:48,150 --> 00:05:51,750
Maar dit lijkt mij geen onmogelijke
manier om het op te lossen.

103
00:05:51,750 --> 00:05:57,150
De Filistijnen verzamelden hun legers
ten strijde en verzamelden zich in Socho,

104
00:05:57,150 --> 00:06:04,050
dat Juda toebehoort; zij sloegen hun kamp
op tussen Socho en Azeka, in Efes-Dammim.

105
00:06:04,050 --> 00:06:07,710
Maar Saul en de mannen van
Israël verzamelden zich

106
00:06:07,710 --> 00:06:10,530
en sloegen hun kamp op in het Eikendal.

107
00:06:10,530 --> 00:06:14,670
Vervolgens stelden zij zich tegenover
de Filistijnen op voor de strijd.

108
00:06:14,670 --> 00:06:17,610
De Filistijnen stonden op
een berg aan de over zijde

109
00:06:17,610 --> 00:06:20,731
en de Israëlieten stonden
op een berg aan deze zijde ,

110
00:06:20,731 --> 00:06:22,950
en de vallei lag tussen hen in.

111
00:06:22,950 --> 00:06:27,630
Toen kwam er een kampvechter tevoorschijn
uit het leger van de Filistijnen.

112
00:06:27,630 --> 00:06:34,230
Zijn naam was Goliath, uit Gath;
zijn lengte was zes el en een span.

113
00:06:34,230 --> 00:06:38,250
Goliath kwam uit Gath, en hij
kan een Filistijn zijn geweest.

114
00:06:38,250 --> 00:06:41,130
Hij was in elk geval bij
de Filistijnen gaan horen,

115
00:06:41,130 --> 00:06:43,590
als burger van die Filistijnse stad.

116
00:06:43,590 --> 00:06:48,450
Hij kon een Filistijn worden genoemd, ook
als zijn voorouders in vroegere tijden tot

117
00:06:48,450 --> 00:06:51,690
de Enakieten behoorden. Dat weten we niet.

118
00:06:51,690 --> 00:06:54,750
Maar we lezen wel eerder,
in de tijd van Jozua,

119
00:06:54,750 --> 00:06:59,190
dat Jozua en de legers van Israël
de Enakieten hebben uitgeroeid,

120
00:06:59,190 --> 00:07:02,970
behalve degenen die vluchtten
en in Gath en een paar andere

121
00:07:02,970 --> 00:07:05,130
Filistijnse steden achterbleven.

122
00:07:05,130 --> 00:07:07,830
We weten dus dat de
overlevenden van de Enakieten,

123
00:07:07,830 --> 00:07:10,830
die in het eerdere deel van de
geschiedenis de reuzen waren,

124
00:07:10,830 --> 00:07:14,490
blijkbaar alleen in deze
Filistijnse steden overleefden.

125
00:07:14,490 --> 00:07:19,410
En nu zien we dat er in een van
deze steden, Gath, een reus woont.

126
00:07:19,410 --> 00:07:24,210
David noemt Goliath een Filistijn, maar
hij kan een Filistijn zijn in dezelfde zin

127
00:07:24,210 --> 00:07:27,090
als Samuel een man uit Efraïm was.

128
00:07:27,090 --> 00:07:30,630
Hij woonde in Efraïm, maar
hij was eigenlijk een Leviet.

129
00:07:30,630 --> 00:07:35,370
Het kan dus zijn dat Goliath een
overlevende van de Enakieten was,

130
00:07:35,370 --> 00:07:36,570
of ook niet.

131
00:07:36,570 --> 00:07:39,630
Hij was door zijn
erfelijke aanleg een reus.

132
00:07:39,630 --> 00:07:45,750
Bij elk ras kunnen mensen voorkomen die
door hun erfelijke aanleg reuzen zijn.

133
00:07:45,750 --> 00:07:48,750
Ze zijn zeldzaam, maar ze komen voor.

134
00:07:48,750 --> 00:07:53,610
En als een leger zo iemand heeft,
buiten ze hem zo veel mogelijk uit.

135
00:07:53,610 --> 00:07:58,770
Goliath was blijkbaar niet alleen een
grote man, maar ook een bedreven krijger.

136
00:07:58,770 --> 00:08:02,490
Hij was een held, een
kampvechter onder de Filistijnen.

137
00:08:02,490 --> 00:08:07,410
Zijn lengte wordt opgegeven
als zes el en een span.

138
00:08:07,410 --> 00:08:12,810
Gewoonlijk gaat men ervan uit dat
een el ongeveer achttien inch is.

139
00:08:12,810 --> 00:08:16,350
In die tijd mat men die door de
vingers recht uit te strekken

140
00:08:16,350 --> 00:08:20,670
en vanaf de elleboog tot aan het
topje van de langste vinger te meten.

141
00:08:20,670 --> 00:08:22,110
Dat was een el.

142
00:08:22,110 --> 00:08:26,550
Maar natuurlijk hebben verschillende
mensen armen van verschillende lengtes,

143
00:08:26,550 --> 00:08:28,890
dus het was geen exacte maat.

144
00:08:28,890 --> 00:08:32,250
Toen die later enigszins
werd gestandaardiseerd,

145
00:08:32,250 --> 00:08:35,430
was het zoiets als anderhalve voet.

146
00:08:35,430 --> 00:08:38,130
Zes daarvan zou dus negen voet zijn.

147
00:08:38,130 --> 00:08:41,610
Een span is de afstand
tussen het topje van de duim

148
00:08:41,610 --> 00:08:46,650
en het topje van de pink van een
uitgespreide hand. Dat is een span.

149
00:08:46,650 --> 00:08:51,150
Zo maten ze ook dingen, maar natuurlijk
zijn niet alle handen even groot,

150
00:08:51,150 --> 00:08:53,430
dus het is geen exacte maat.

151
00:08:53,430 --> 00:08:59,610
Maar algemeen wordt aangenomen dat een
span zoiets als zes of acht inch is.

152
00:08:59,610 --> 00:09:03,630
Goliath was dus blijkbaar ongeveer
negen en een halve voet lang,

153
00:09:03,630 --> 00:09:05,850
een paar inch meer of minder.

154
00:09:05,850 --> 00:09:10,111
Hij had een bronzen helm op zijn
hoofd, een geschubd harnas aan —

155
00:09:10,111 --> 00:09:14,071
het gewicht van het harnas
was vijfduizend sikkel brons —

156
00:09:14,071 --> 00:09:18,030
Als ik het me goed herinner, heb ik
volgens mij gelezen dat dat naar onze

157
00:09:18,030 --> 00:09:21,030
maatstaven 125 pond is.

158
00:09:21,030 --> 00:09:23,550
Dat is een zwaar kledingstuk om te dragen,

159
00:09:23,550 --> 00:09:26,910
een zwaar stuk wapenrusting
voor een man om te dragen.

160
00:09:26,910 --> 00:09:29,730
hij droeg een bronzen
scheenplaat boven zijn voeten

161
00:09:29,730 --> 00:09:32,850
en een bronzen werpspies
op zijn schouders.

162
00:09:32,850 --> 00:09:35,550
De schacht van zijn speer
was als een weversboom,

163
00:09:35,550 --> 00:09:39,390
en de punt van zijn speer was
van zeshonderd sikkel ijzer;

164
00:09:39,390 --> 00:09:41,910
en de schilddrager ging voor hem uit.

165
00:09:41,910 --> 00:09:46,410
Trouwens, zeshonderd sikkel
is volgens mij vijftien pond.

166
00:09:46,410 --> 00:09:49,770
Dus ongeveer het gewicht van
een gallon melk, denk ik.

167
00:09:49,770 --> 00:09:55,470
Een gallon melk zou ongeveer zestien
pond zijn, vijftien, zestien pond.

168
00:09:55,470 --> 00:09:57,990
Dus als je je dat kunt voorstellen.

169
00:09:57,990 --> 00:10:02,670
Hij stond daar en riep de gelederen
van Israël toe; hij zei tegen hen:

170
00:10:02,670 --> 00:10:06,210
Waarom zou u uittrekken om u
op te stellen voor de strijd?

171
00:10:06,210 --> 00:10:09,990
Ben ik niet een Filistijn en
bent u geen dienaren van Saul?

172
00:10:09,990 --> 00:10:12,570
Kiest u een man uit die naar mij toe komt.

173
00:10:12,570 --> 00:10:17,190
Als hij met mij vecht en mij kan
verslaan, zullen wij u tot slaven zijn,

174
00:10:17,190 --> 00:10:23,130
maar als ik hem overwin en hem versla,
zult u ons tot slaven zijn en ons dienen.

175
00:10:23,130 --> 00:10:27,690
Verder zei de Filistijn: Heden
hoon ik de gelederen van Israël:

176
00:10:27,690 --> 00:10:30,390
Geef mij een man om samen te vechten!

177
00:10:30,390 --> 00:10:34,290
Toen Saul en heel Israël deze
woorden van de Filistijn hoorden,

178
00:10:34,290 --> 00:10:37,710
waren zij ontsteld en
werden zeer bevreesd.

179
00:10:37,710 --> 00:10:39,990
Zo bleef het lange tijd een patstelling.

180
00:10:39,990 --> 00:10:43,650
De reus kwam elke dag naar
buiten en daagde hen uit,

181
00:10:43,650 --> 00:10:47,370
om te zien of er iemand mans
genoeg was om naar buiten te komen

182
00:10:47,370 --> 00:10:51,030
en het tegen hem op te
nemen. En niemand was dat.

183
00:10:51,030 --> 00:10:53,610
Dus ging hij terug en wachtte hij.

184
00:10:53,610 --> 00:10:57,570
De Filistijnen hadden gewoon kunnen
aanvallen wanneer ze maar wilden,

185
00:10:57,570 --> 00:11:00,750
en dan was het een gewone oorlog geworden.

186
00:11:00,750 --> 00:11:05,070
Maar blijkbaar besloten ze, hetzij
om het wat sportiever te maken,

187
00:11:05,070 --> 00:11:08,310
of misschien gewoon om
minder bloed te vergieten:

188
00:11:08,310 --> 00:11:11,910
‘Waarom laten we niet gewoon
vertegenwoordigers voor ons vechten,

189
00:11:11,910 --> 00:11:15,330
in plaats van de hele legers
tegen elkaar te laten vechten?

190
00:11:15,330 --> 00:11:20,130
Als de hele legers vechten, dan
verliest iedereen een heleboel mensen,

191
00:11:20,130 --> 00:11:22,470
ongeacht wie er wint of verliest.

192
00:11:22,470 --> 00:11:26,430
Er zullen veel doden vallen,
ogenschijnlijk onnodig.

193
00:11:26,430 --> 00:11:30,330
Laten we gewoon afspreken dat
jullie je sterkste man nemen en wij

194
00:11:30,330 --> 00:11:31,890
onze sterkste man.

195
00:11:31,890 --> 00:11:35,730
Dan laten we hen het als onze
vertegenwoordigers uitvechten.’

196
00:11:35,730 --> 00:11:38,250
Het is eigenlijk geen slecht voorstel.

197
00:11:38,250 --> 00:11:42,090
Als volken moeten vechten, kunnen
ze net zo goed één man tegen

198
00:11:42,090 --> 00:11:45,390
één man laten vechten en
kijken hoe dat afloopt.

199
00:11:45,390 --> 00:11:48,450
Dan spreken ze af dat ze het
bloed van geen enkele andere

200
00:11:48,450 --> 00:11:50,070
soldaat zullen vergieten.

201
00:11:50,070 --> 00:11:53,790
Dit is genoeg, en wie
verliest, geeft zich over.

202
00:11:53,790 --> 00:11:56,910
Je zou het zelfs met een ander
soort wedstrijd kunnen doen.

203
00:11:56,910 --> 00:11:59,370
Je zou het kunnen doen
met een schaakpartij,

204
00:11:59,370 --> 00:12:01,650
een tenniswedstrijd of iets dergelijks.

205
00:12:01,650 --> 00:12:05,970
Het zou mooi zijn als volken hun
geschillen op die manier oplosten.

206
00:12:05,970 --> 00:12:08,430
Laten we gewoon een
tenniswedstrijd houden.

207
00:12:08,430 --> 00:12:12,690
Jullie sturen je beste tennisser;
wij sturen onze beste tennisser.

208
00:12:12,690 --> 00:12:14,970
Wie verliest, geeft zich over.

209
00:12:14,970 --> 00:12:17,070
Het hele volk geeft zich over.

210
00:12:17,070 --> 00:12:21,330
Het komt zo ongeveer op hetzelfde neer,
alleen wilden zij toch op zijn minst een

211
00:12:21,330 --> 00:12:22,890
beetje bloed zien.

212
00:12:22,890 --> 00:12:27,750
Dus lieten ze hun kampvechter iedere
kampvechter uitdagen die Israël maar op de

213
00:12:27,750 --> 00:12:28,950
been kon brengen.

214
00:12:28,950 --> 00:12:32,070
Maar Israël kon niemand
op de been brengen.

215
00:12:32,070 --> 00:12:35,790
Israël had niemand die
zo lang was als Goliath.

216
00:12:35,790 --> 00:12:39,150
Ze hadden een man die
langer was dan alle anderen.

217
00:12:39,150 --> 00:12:42,330
Dat was de koning, maar
die was een beetje laf.

218
00:12:42,330 --> 00:12:45,930
We zien Saul meestal niet
echt erg moedig optreden.

219
00:12:45,930 --> 00:12:48,930
In de begintijd, toen hij
net koning was geworden,

220
00:12:48,930 --> 00:12:52,410
gaf hij wel leiding in
één heldhaftige strijd.

221
00:12:52,410 --> 00:12:55,590
Maar toen hij eenmaal bij
God uit de gunst was geraakt,

222
00:12:55,590 --> 00:13:01,650
zien we bij hem niets dan angst, niets
dan achterdocht, niets dan onzekerheid.

223
00:13:01,650 --> 00:13:04,110
Ook hier lezen we dat hij bang was.

224
00:13:04,110 --> 00:13:07,470
Hij was bang, en de legers waren dat ook.

225
00:13:07,470 --> 00:13:11,910
Hij was de langste man van Israël,
maar hij zou daar niet heen gaan.

226
00:13:11,910 --> 00:13:16,170
Alle anderen waren een hoofd
en schouders kleiner dan hij.

227
00:13:16,170 --> 00:13:20,730
Zelfs hij was een hoofd en
schouders kleiner dan Goliath.

228
00:13:20,730 --> 00:13:24,810
Dus de langste man van Israël,
afgezien van de koning,

229
00:13:24,810 --> 00:13:28,830
zou heel klein zijn
vergeleken met deze uitdager.

230
00:13:28,830 --> 00:13:30,990
Waarschijnlijk nog kleiner was de man die

231
00:13:30,990 --> 00:13:34,530
daadwerkelijk naar buiten ging
om het tegen hem op te nemen.

232
00:13:34,530 --> 00:13:38,070
Die kant van het verhaal
lezen we in vers 12.

233
00:13:38,070 --> 00:13:42,870
David nu was de zoon van die man
uit Efratha, uit Bethlehem-Juda,

234
00:13:42,870 --> 00:13:46,590
van wie de naam Isaï was
en die acht zonen had.

235
00:13:46,590 --> 00:13:51,631
In de dagen van Saul was deze al te oud
om met de mannen mee te gaan ten strijde .

236
00:13:51,631 --> 00:13:56,220
Een Efrathiet is een man uit Efrath,
en dat is iemand uit Bethlehem.

237
00:13:56,220 --> 00:13:58,230
Bethlehem is Efrath.

238
00:13:58,230 --> 00:14:01,110
Dus David was de zoon van die Efrathiet.

239
00:14:01,110 --> 00:14:03,570
Dat wil zeggen, Isaï was oud.

240
00:14:03,570 --> 00:14:09,330
De drie oudste zonen van Isaï gingen
op weg ; zij volgden Saul ten strijde.

241
00:14:09,330 --> 00:14:14,010
De namen van zijn drie zonen die
ten strijde trokken, waren: Eliab,

242
00:14:14,010 --> 00:14:19,470
de eerstgeborene, en zijn tweede
Abinadab, en de derde Samma.

243
00:14:19,470 --> 00:14:23,430
Dit waren de drie die we genoemd
hadden, over wie God zei:

244
00:14:23,430 --> 00:14:27,570
Deze is het niet, deze is
het niet, deze is het niet,

245
00:14:27,570 --> 00:14:32,250
toen Samuel op zoek was naar de juiste
persoon om tot koning te zalven.

246
00:14:32,250 --> 00:14:36,330
David was de jongste, en de
drie oudsten waren Saul gevolgd.

247
00:14:36,330 --> 00:14:40,770
Het is mogelijk dat de middelste vier,
tussen David en de drie oudsten in,

248
00:14:40,770 --> 00:14:44,850
te jong waren voor de strijd of
niet geschikt waren voor de strijd.

249
00:14:44,850 --> 00:14:47,010
David was zeker geschikt voor de strijd,

250
00:14:47,010 --> 00:14:50,850
maar werd op dit moment blijkbaar
vanwege zijn leeftijd uitgesloten.

251
00:14:50,850 --> 00:14:54,570
Maar David keerde telkens van
Saul terug om in Bethlehem

252
00:14:54,570 --> 00:14:56,790
de schapen van zijn vader te weiden.

253
00:14:56,790 --> 00:15:00,270
Dit roept vragen op over de
oplossing die ik eerder noemde,

254
00:15:00,270 --> 00:15:03,450
want dit suggereert dat
hij Saul al had ontmoet.

255
00:15:03,450 --> 00:15:07,410
Hij keerde van tijd tot tijd van
Saul terug om de schapen te weiden.

256
00:15:07,410 --> 00:15:11,130
Dus dat is natuurlijk misschien het
enige dat roet in het eten gooit bij de

257
00:15:11,130 --> 00:15:15,810
opvatting dat hoofdstuk 16 over
iets gaat wat later plaatsvond.

258
00:15:15,810 --> 00:15:18,870
We hebben een onopgelost
probleem, lijkt mij.

259
00:15:18,870 --> 00:15:22,890
Maar afgezien van de chronologie, die
blijkbaar moet worden uitgewerkt met

260
00:15:22,890 --> 00:15:26,610
gegevens die we hier niet voor
ons hebben liggen, staat er:

261
00:15:26,610 --> 00:15:30,510
De Filistijn kwam 's morgens
vroeg en 's avonds naar voren.

262
00:15:30,510 --> 00:15:33,030
Zo stelde hij zich daar
veertig dagen lang op.

263
00:15:33,030 --> 00:15:37,830
En Isaï zei tegen zijn zoon David: Neem
toch voor je broers een efa van dit

264
00:15:37,830 --> 00:15:43,170
geroosterd koren en deze tien broden, en
breng ze snel bij je broers in het leger,

265
00:15:43,170 --> 00:15:47,670
en breng deze tien melkkazen
naar de bevelhebber over duizend.

266
00:15:47,670 --> 00:15:50,850
En bezoek je broers om te
zien of het goed met hen gaat,

267
00:15:50,850 --> 00:15:53,971
en neem een levensteken
van hen mee terug .

268
00:15:53,971 --> 00:15:57,450
Blijkbaar kon het leger niet veel
voedsel voor al zijn mannen leveren,

269
00:15:57,450 --> 00:16:00,690
in elk geval geen bijzondere etenswaren.

270
00:16:00,690 --> 00:16:03,990
Dus zorgden de families voor
een deel van hun rantsoenen

271
00:16:03,990 --> 00:16:07,410
en brachten ze ook een geschenk
voor hun officieren mee.

272
00:16:07,410 --> 00:16:09,870
Isaï stuurt David op pad om dat te doen

273
00:16:09,870 --> 00:16:13,170
en om bericht mee terug te
brengen over hoe het gaat.

274
00:16:13,170 --> 00:16:16,230
David weet op dit moment
blijkbaar niets van Goliath,

275
00:16:16,230 --> 00:16:19,230
want hij lijkt verrast
wanneer hij hem tegenkomt.

276
00:16:19,230 --> 00:16:25,710
Dus David is afwezig geweest gedurende de
tijd dat Goliath deze uitdaging al uit.

277
00:16:25,710 --> 00:16:28,590
Saul en zij, en alle mannen van Israël,

278
00:16:28,590 --> 00:16:32,670
zijn in het Eikendal in strijd
gewikkeld met de Filistijnen.

279
00:16:32,670 --> 00:16:36,750
Toen stond David 's morgens vroeg op,
hij liet de schapen bij een hoeder,

280
00:16:36,750 --> 00:16:40,770
nam het voedsel en ging op weg
zoals Isaï hem bevolen had.

281
00:16:40,770 --> 00:16:45,210
Hij kwam bij het wagenkamp aan toen
het leger uittrok naar de gevechtslinie

282
00:16:45,210 --> 00:16:47,010
en men het ten strijde riep.

283
00:16:47,010 --> 00:16:49,470
Het klinkt alsof er
misschien wat gevochten werd,

284
00:16:49,470 --> 00:16:53,670
wat schermutselingen of zoiets,
want ze hieven strijdkreten aan.

285
00:16:53,670 --> 00:16:57,090
Of misschien schreeuwden ze alleen
maar beledigingen over het dal heen,

286
00:16:57,090 --> 00:17:00,810
om hun vijanden tot de strijd
uit te dagen. Ik weet het niet.

287
00:17:00,810 --> 00:17:04,590
Vervolgens stelden de Israëlieten
en Filistijnen zich op,

288
00:17:04,590 --> 00:17:07,230
gevechtslinie tegenover gevechtslinie.

289
00:17:07,230 --> 00:17:10,710
Ze vochten niet, maar ze
stonden tegenover elkaar.

290
00:17:10,710 --> 00:17:15,390
David liet zijn bagage onder de
hoede van de bewaker van de bagage,

291
00:17:15,390 --> 00:17:17,970
en hij snelde naar de gevechtslinie.

292
00:17:17,970 --> 00:17:21,750
Daar aangekomen, vroeg hij
zijn broers naar hun welstand.

293
00:17:21,750 --> 00:17:25,650
Terwijl hij met hen sprak,
zie, de kampvechter kwam eraan.

294
00:17:25,650 --> 00:17:31,890
Zijn naam was Goliath, een Filistijn uit
Gath, uit de gelederen van de Filistijnen.

295
00:17:31,890 --> 00:17:35,430
Hij sprak dezelfde woorden,
en David hoorde ze.

296
00:17:35,430 --> 00:17:38,190
Maar toen de mannen van
Israël die man zagen,

297
00:17:38,190 --> 00:17:41,850
vluchtten zij allen voor hem
weg en waren zeer bevreesd.

298
00:17:41,850 --> 00:17:46,710
De mannen van Israël zeiden: Hebt u
die man wel gezien die gekomen is?

299
00:17:46,710 --> 00:17:49,590
Want hij is gekomen om Israël te honen.

300
00:17:49,590 --> 00:17:53,850
De koning zal de man die hem
verslaat, grote rijkdom schenken,

301
00:17:53,850 --> 00:17:56,130
hij zal hem zijn dochter tot vrouw geven

302
00:17:56,130 --> 00:17:59,790
en het huis van zijn vader
vrijstellen van lasten in Israël.

303
00:17:59,790 --> 00:18:02,250
Waarschijnlijk vrijstelling van belasting.

304
00:18:02,250 --> 00:18:04,530
Daar viel dus heel wat voor te zeggen.

305
00:18:04,530 --> 00:18:07,950
Als je de reus kon doden,
zou je een rijk man zijn.

306
00:18:07,950 --> 00:18:11,850
Je zou de schoonzoon van de koning
worden en ook je familie zou vrijgesteld

307
00:18:11,850 --> 00:18:13,290
zijn van belasting.

308
00:18:13,290 --> 00:18:15,090
Dat was dus aantrekkelijk.

309
00:18:15,090 --> 00:18:18,150
Maar David werd eigenlijk
door iets anders gedreven.

310
00:18:18,150 --> 00:18:23,250
Gelukkig maar, want hoewel hij Goliath
doodde, kreeg hij geen van die dingen.

311
00:18:23,250 --> 00:18:25,410
Misschien die vrijstelling
voor zijn vader,

312
00:18:25,410 --> 00:18:29,790
maar hij mocht niet met Sauls dochter
trouwen en hij kreeg geen grote rijkdom.

313
00:18:29,790 --> 00:18:34,050
Het is mogelijk dat David wel aan de
voorwaarden voor deze beloning voldeed,

314
00:18:34,050 --> 00:18:37,230
maar misschien te jong was
om met de dochter te trouwen.

315
00:18:37,230 --> 00:18:42,150
Merab was de oudste dochter van Saul, en
zij was degene met wie de winnaar van deze

316
00:18:42,150 --> 00:18:44,130
krachtmeting had moeten trouwen.

317
00:18:44,130 --> 00:18:46,230
Maar hij trouwde niet met haar.

318
00:18:46,230 --> 00:18:48,930
Uiteindelijk besloot hij
met Michal te trouwen,

319
00:18:48,930 --> 00:18:51,090
omdat ze verliefd op elkaar werden.

320
00:18:51,090 --> 00:18:55,590
Maar daarvoor moest hij een andere
opdracht uitvoeren die Saul hem gaf.

321
00:18:55,590 --> 00:18:58,770
Hij won dus niets door deze
specifieke strijd te winnen,

322
00:18:58,770 --> 00:19:01,230
hoewel er wel een aanbod was gedaan.

323
00:19:01,230 --> 00:19:04,830
Misschien was er een reden waarom
hij daar geen aanspraak op kon maken,

324
00:19:04,830 --> 00:19:07,830
omdat hij te jong was
om te trouwen of zoiets.

325
00:19:07,830 --> 00:19:10,890
Toen zei David tegen de
mannen die bij hem stonden:

326
00:19:10,890 --> 00:19:16,110
Wat zal men de man doen die deze Filistijn
verslaat en de smaad van Israël afwendt?

327
00:19:16,110 --> 00:19:18,930
Want wie is deze
onbesneden Filistijn wel ,

328
00:19:18,930 --> 00:19:22,230
dat hij de gelederen van de
levende God durft te honen?

329
00:19:22,230 --> 00:19:27,510
Het volk gaf hem hetzelfde antwoord: Zo
zal men de man doen die hem verslaat.

330
00:19:27,510 --> 00:19:31,170
Dat wil zeggen, ze vertelden hem
wat we eerder hebben gehoord.

331
00:19:31,170 --> 00:19:35,430
Toen Eliab, zijn oudste broer,
hem tot die mannen hoorde spreken,

332
00:19:35,430 --> 00:19:38,670
ontstak Eliab in woede tegen David en zei:

333
00:19:38,670 --> 00:19:42,510
Waarom ben je eigenlijk gekomen en onder
wiens hoede heb je die paar schapen in

334
00:19:42,510 --> 00:19:44,070
de woestijn gelaten?

335
00:19:44,070 --> 00:19:47,190
Ik ken je overmoed en de
slechtheid van je hart wel,

336
00:19:47,190 --> 00:19:49,770
want je bent gekomen
om het vechten te zien.

337
00:19:49,770 --> 00:19:52,590
Het is niet helemaal duidelijk
wat dit bezwaar inhield.

338
00:19:52,590 --> 00:19:54,690
Hij was door zijn vader gestuurd.

339
00:19:54,690 --> 00:19:56,850
Hij was niet uit eigen beweging gekomen.

340
00:19:56,850 --> 00:19:59,190
Hij bracht geschenken
voor zijn broers mee,

341
00:19:59,190 --> 00:20:03,870
en toch werden zijn broers boos op hem
toen ze hem deze vragen hoorden stellen.

342
00:20:03,870 --> 00:20:05,850
Blijkbaar was uit de manier waarop David

343
00:20:05,850 --> 00:20:08,130
die vragen stelde voor
zijn broers duidelijk

344
00:20:08,130 --> 00:20:12,390
dat hij overwoog eropuit te
gaan en met Goliath te vechten.

345
00:20:12,390 --> 00:20:16,410
Dat maakte Eliab boos, maar
erg redelijk was dat niet.

346
00:20:16,410 --> 00:20:21,090
Zelfs David geeft aan dat het
bezwaar onredelijk is. Hij zegt:

347
00:20:21,090 --> 00:20:22,890
Wat heb ik nou weer gedaan?

348
00:20:22,890 --> 00:20:24,750
Daar is toch een reden voor?

349
00:20:24,750 --> 00:20:27,390
Had ik dan geen reden
om hierheen te komen?

350
00:20:27,390 --> 00:20:31,770
Ik ben hier gekomen omdat pa zei dat
ik jullie wat eten moest brengen.

351
00:20:31,770 --> 00:20:35,670
Hoe kun je beweren dat ik om een
andere reden hierheen ben gekomen?

352
00:20:35,670 --> 00:20:39,990
Eliabs boosheid op hem kan zijn
voortgekomen uit het feit dat David

353
00:20:39,990 --> 00:20:44,190
gezalfd was en dat Samuel
Eliab had overgeslagen.

354
00:20:44,190 --> 00:20:47,310
Of de betekenis van die
zalving nu bekend was of niet,

355
00:20:47,310 --> 00:20:51,870
het is duidelijk dat David een gunst
kreeg die zijn oudere broer niet kreeg.

356
00:20:51,870 --> 00:20:56,250
Het is ook mogelijk dat David nog zo
jong was dat zijn broer gewoon dacht:

357
00:20:56,250 --> 00:20:59,730
‘Je bent te jong om je met
oorlogszaken bezig te houden.

358
00:20:59,730 --> 00:21:02,310
Je hoort voor de schapen te zorgen.

359
00:21:02,310 --> 00:21:04,710
Bemoei je niet met dat oorlogsgedoe.’

360
00:21:04,710 --> 00:21:08,370
Als David eropuit was gegaan
om met Goliath te vechten,

361
00:21:08,370 --> 00:21:12,810
zou Eliab er immers ongetwijfeld van
uitgaan dat hij gedood zou worden.

362
00:21:12,810 --> 00:21:16,710
En als David gedood werd, zou het
niet alleen erg zijn voor de familie

363
00:21:16,710 --> 00:21:18,450
om David te verliezen.

364
00:21:18,450 --> 00:21:20,550
Het zou ook erg zijn voor het volk,

365
00:21:20,550 --> 00:21:25,050
want dan zouden de Filistijnen over
Israël heersen. Dat is de afspraak.

366
00:21:25,050 --> 00:21:29,490
Wie in die krachtmeting gedood werd,
zou voor zijn hele volk verliezen,

367
00:21:29,490 --> 00:21:31,350
niet alleen voor zichzelf.

368
00:21:31,350 --> 00:21:35,370
Hoe dan ook, het is niet duidelijk
waarom Eliab boos op hem was.

369
00:21:35,370 --> 00:21:39,330
Maar Eliab lijkt wel jaloers op
hem te zijn, of iets dergelijks.

370
00:21:39,330 --> 00:21:42,870
Sommige Bijbelgeleerden stellen
weleens vragen bij Davids positie

371
00:21:42,870 --> 00:21:44,370
binnen zijn familie.

372
00:21:44,370 --> 00:21:48,510
Sommigen denken dat hij misschien
geen wettige zoon van Isaï was.

373
00:21:48,510 --> 00:21:52,170
Hij was wel een zoon, maar
misschien niet van diens vrouw.

374
00:21:52,170 --> 00:21:55,890
Mogelijk van een bijvrouw
of zelfs van een prostituee.

375
00:21:55,890 --> 00:21:58,410
Is er enige reden om dat te geloven?

376
00:21:58,410 --> 00:22:02,430
Niets bijzonder stevigs, maar misschien
zijn er enkele aanwijzingen die

377
00:22:02,430 --> 00:22:04,590
in die richting zouden kunnen wijzen.

378
00:22:04,590 --> 00:22:07,950
Ik zal je vertellen waarop
die gedachte gebaseerd is.

379
00:22:07,950 --> 00:22:13,830
David schrijft Psalm 51 nadat hij zich
heeft bekeerd van zijn zonde met Bathseba.

380
00:22:13,830 --> 00:22:17,550
In die psalm brengt hij zijn
bekering tot uitdrukking.

381
00:22:17,550 --> 00:22:19,890
Daarbij zegt hij in vers 7:

382
00:22:19,890 --> 00:22:25,830
Zie, ik ben in ongerechtigheid geboren,
in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen.

383
00:22:25,830 --> 00:22:30,090
De meeste Bijbelgeleerden nemen aan
dat hij het over erfzonde heeft:

384
00:22:30,090 --> 00:22:34,890
dat ik als zondaar geboren ben, dat we
allemaal vanaf de conceptie al zondaars

385
00:22:34,890 --> 00:22:39,510
waren, en dat David alleen maar iets
zegt wat voor alle mensen geldt.

386
00:22:39,510 --> 00:22:43,950
Maar in die psalm spreekt hij niet
in algemene zin over alle mensen.

387
00:22:43,950 --> 00:22:47,790
Hij heeft het over zijn eigen
specifieke zondigheid en zijn

388
00:22:47,790 --> 00:22:49,950
eigen specifieke schande.

389
00:22:49,950 --> 00:22:54,090
En velen nemen alleen maar aan
dat dit over erfzonde gaat.

390
00:22:54,090 --> 00:22:56,670
Het is helemaal niet duidelijk
dat het dat betekent.

391
00:22:56,670 --> 00:23:00,210
De meest voor de hand liggende
betekenis van de woorden was:

392
00:23:00,210 --> 00:23:03,030
Mijn moeder werd zwanger van mij in zonde.

393
00:23:03,030 --> 00:23:06,750
Een heel voor de hand liggende
betekenis zou in elk geval zijn:

394
00:23:06,750 --> 00:23:09,930
‘Mijn moeder en vader
zondigden toen ik verwekt werd.

395
00:23:09,930 --> 00:23:13,110
Het was tijdens een zondige
daad dat ik verwekt werd.’

396
00:23:13,110 --> 00:23:17,250
Dat hoeft het niet te betekenen, en de
meeste Bijbelgeleerden zien het niet zo,

397
00:23:17,250 --> 00:23:19,590
dus misschien bedoelt David dat niet.

398
00:23:19,590 --> 00:23:22,530
Maar sommigen hebben dat
vers bekeken en gezegd:

399
00:23:22,530 --> 00:23:26,550
‘Hier zit misschien een aanwijzing dat
David een buitenechtelijk kind was.’

400
00:23:26,550 --> 00:23:30,330
Let eens op Psalm 27,
die David ook schreef.

401
00:23:30,330 --> 00:23:32,190
In vers 10 zei David:

402
00:23:32,190 --> 00:23:37,230
Want mijn vader en mijn moeder hebben mij
verlaten, maar de HEERE zal mij aannemen.

403
00:23:37,230 --> 00:23:41,790
Spreekt hij hypothetisch, alsof hij
wil zeggen: ‘Als ze dat zouden doen,

404
00:23:41,790 --> 00:23:44,010
dan zou ik op God kunnen vertrouwen’?

405
00:23:44,010 --> 00:23:46,950
Of heeft hij het over iets
wat hij werkelijk meemaakt?

406
00:23:46,950 --> 00:23:49,890
[Vertalersnoot: De spreker citeert
hier een Engelse vertaling met

407
00:23:49,890 --> 00:23:52,830
‘Wanneer mijn vader en
mijn moeder mij verlaten’.

408
00:23:52,830 --> 00:23:57,690
Het hierboven aangehaalde Nederlandse
citaat heeft ‘hebben mij verlaten’.]

409
00:23:57,690 --> 00:23:59,970
Werd hij door zijn vader afgewezen?

410
00:23:59,970 --> 00:24:03,930
Was hij misschien iemand voor wie
zijn vader zich enigszins schaamde?

411
00:24:03,930 --> 00:24:07,650
Is dat waarom Isaï hem niet
liet komen toen Samuel zei:

412
00:24:07,650 --> 00:24:09,810
Haal al je zonen hier naar binnen.

413
00:24:09,810 --> 00:24:12,990
Ze werden allemaal
binnengebracht, behalve David.

414
00:24:12,990 --> 00:24:17,010
Misschien omdat Isaï zich een beetje
voor hem geneerde of schaamde.

415
00:24:17,010 --> 00:24:20,250
David had het gevoel dat hij
door zijn ouders werd afgewezen,

416
00:24:20,250 --> 00:24:22,650
maar de HEERE had hem niet afgewezen.

417
00:24:22,650 --> 00:24:24,270
Dat zou een mogelijkheid zijn.

418
00:24:24,270 --> 00:24:27,510
Elke oudere broer zou zijn
jongere broer kunnen behandelen

419
00:24:27,510 --> 00:24:32,910
zoals Davids oudere broer hem behandelt,
dus dit geeft geen uitsluitsel.

420
00:24:32,910 --> 00:24:35,610
Maar we herkennen hierin
wel een overeenkomst

421
00:24:35,610 --> 00:24:39,090
met de manier waarop Jefta's
broers hem behandelden.

422
00:24:39,090 --> 00:24:43,050
Jefta was de zoon van een bijvrouw
van zijn vader en niet de zoon

423
00:24:43,050 --> 00:24:44,490
van diens vrouw.

424
00:24:44,490 --> 00:24:49,650
De oudere broers van Jefta wezen hem af
omdat hij geen volle broer van hen was

425
00:24:49,650 --> 00:24:51,750
en joegen hem de stad uit.

426
00:24:51,750 --> 00:24:55,110
Zo werd Jefta een verstotene:
binnen zijn familie

427
00:24:55,110 --> 00:24:58,470
was hij niet in dezelfde zin
een wettig kind als de anderen,

428
00:24:58,470 --> 00:25:01,530
en daarom wezen zijn broers hem af.

429
00:25:01,530 --> 00:25:05,070
Het kan zijn dat er ook tussen
David en zijn andere broers

430
00:25:05,070 --> 00:25:10,650
zo'n vijandigheid bestond, en dat zijn
vader zich een beetje voor hem geneerde.

431
00:25:10,650 --> 00:25:14,250
Daarom liet hij hem niet samen
met de andere zonen komen

432
00:25:14,250 --> 00:25:16,770
toen hij zijn zonen moest laten komen.

433
00:25:16,770 --> 00:25:19,290
Deze aanwijzingen bewijzen niets.

434
00:25:19,290 --> 00:25:22,410
Zelfs bij elkaar genomen
bewijzen ze niets.

435
00:25:22,410 --> 00:25:26,970
Maar er is geopperd dat dit een
mogelijk scenario is dat bij al die

436
00:25:26,970 --> 00:25:29,850
afzonderlijke kleine
aanwijzingen zou passen.

437
00:25:29,850 --> 00:25:34,650
Het kan verklaren waarom Eliab zo
onrechtvaardig tegenover David is

438
00:25:34,650 --> 00:25:37,350
en hem eigenlijk gewoon
aan het treiteren is.

439
00:25:37,350 --> 00:25:38,310
Hoe dan ook,

440
00:25:38,310 --> 00:25:42,450
Hij wendde zich van hem af naar een
ander en sprak dezelfde woorden;

441
00:25:42,450 --> 00:25:46,110
en het volk gaf hem weer
antwoord zoals de eerste keer.

442
00:25:46,110 --> 00:25:51,090
Dus ofwel doet hij het om zijn broer
Eliab te ergeren, die tegen hem zegt:

443
00:25:51,090 --> 00:25:53,910
‘Houd op met vragen
stellen over deze zaak.’

444
00:25:53,910 --> 00:25:57,570
Hij wendt zich dan gewoon tot
hem en blijft vragen stellen,

445
00:25:57,570 --> 00:25:59,070
ook al weet hij het antwoord.

446
00:25:59,070 --> 00:26:02,130
Hij doet het alleen maar om
zijn broer boos te maken.

447
00:26:02,130 --> 00:26:06,750
Of misschien probeert hij hier bevestiging
over te krijgen. ‘Is het echt zo?

448
00:26:06,750 --> 00:26:08,850
Ik heb het van deze man gehoord.

449
00:26:08,850 --> 00:26:10,830
Is dat wat jij ook gehoord hebt?’

450
00:26:10,830 --> 00:26:15,450
Hoe dan ook, David krijgt enige
bevestiging over wat de regeling is,

451
00:26:15,450 --> 00:26:17,010
wat Saul aanbiedt.

452
00:26:17,010 --> 00:26:19,230
Toen de woorden die David gesproken had,

453
00:26:19,230 --> 00:26:23,370
gehoord werden en in de tegenwoordigheid
van Saul werden verteld,

454
00:26:23,370 --> 00:26:25,050
liet deze hem halen.

455
00:26:25,050 --> 00:26:30,030
David zei tegen Saul: Laat geen mens
vanwege hem de moed laten zinken.

456
00:26:30,030 --> 00:26:33,930
Uw dienaar zal gaan en met
deze Filistijn vechten.

457
00:26:33,930 --> 00:26:37,830
Maar Saul zei tegen David: Je
bent niet in staat naar deze

458
00:26:37,830 --> 00:26:42,330
Filistijn te gaan om met hem te vechten,
want jij bent een jongen en hij is een

459
00:26:42,330 --> 00:26:44,610
strijdbare man van zijn jeugd af.

460
00:26:44,610 --> 00:26:47,910
Jij bent geen krijgsman;
je bent nog maar een kind,

461
00:26:47,910 --> 00:26:51,570
en deze man is al een krijgsman
sinds hij kleiner was dan jij.

462
00:26:51,570 --> 00:26:55,110
Hij heeft ervaring;
jij hebt geen ervaring.

463
00:26:55,110 --> 00:26:57,810
Hij is groot; jij bent klein.

464
00:26:57,810 --> 00:27:00,150
Dit is gewoon geen goed voorstel.

465
00:27:00,150 --> 00:27:04,950
Toen zei David tegen Saul: Uw dienaar
weidde de schapen van zijn vader,

466
00:27:04,950 --> 00:27:08,490
en kwam er een leeuw of een beer
die een schaap van de kudde wegnam,

467
00:27:08,490 --> 00:27:12,570
dan ging ik hem achterna, sloeg
hem neer en redde het uit zijn bek.

468
00:27:12,570 --> 00:27:16,050
En als hij mij dan aanviel,
greep ik hem bij zijn baard,

469
00:27:16,050 --> 00:27:18,450
sloeg hem neer en doodde hem.

470
00:27:18,450 --> 00:27:22,170
Uw dienaar heeft zowel
leeuw als beer verslagen.

471
00:27:22,170 --> 00:27:25,410
Zó zal deze onbesneden
Filistijn zijn als een van hen,

472
00:27:25,410 --> 00:27:28,590
omdat hij de gelederen van
de levende God gehoond heeft.

473
00:27:28,590 --> 00:27:34,050
Verder zei David: De HEERE, Die mij uit de
klauwen van de leeuw gered heeft en uit de

474
00:27:34,050 --> 00:27:38,910
klauwen van de beer, Die zal mij
redden uit de hand van deze Filistijn.

475
00:27:38,910 --> 00:27:43,890
Toen zei Saul tegen David:
Ga heen, de HEERE zij met je!

476
00:27:43,890 --> 00:27:46,050
Dit is iets verbazingwekkends.

477
00:27:46,050 --> 00:27:49,830
Het is verbazingwekkend dat
Saul zei: ‘Ga het maar doen’,

478
00:27:49,830 --> 00:27:54,990
want Sauls hele koninkrijk zou staan of
vallen met degene die eropuit ging om het

479
00:27:54,990 --> 00:27:57,210
tegen Goliath op te nemen.

480
00:27:57,210 --> 00:28:00,930
David moet ongelooflijk veel
indruk op hem hebben gemaakt.

481
00:28:00,930 --> 00:28:04,350
Hier staat die jongeman,
geen ervaren krijger.

482
00:28:04,350 --> 00:28:08,070
Geen van de soldaten is bereid
het tegen Goliath op te nemen,

483
00:28:08,070 --> 00:28:12,630
want iedereen weet wat er zal
gebeuren: ze zullen sterven.

484
00:28:12,630 --> 00:28:15,330
Saul zelf wil het niet doen.

485
00:28:15,330 --> 00:28:18,390
Hier staat dit kind,
waarschijnlijk een tiener.

486
00:28:18,390 --> 00:28:22,950
Hij zegt: ‘Ik kan het’, en
Saul weet dat hij het niet kan.

487
00:28:22,950 --> 00:28:27,630
Dat is zijn eerste indruk: ‘Je
kunt het niet. Je bent jong.

488
00:28:27,630 --> 00:28:29,550
Je bent er niet voor geschikt.’

489
00:28:29,550 --> 00:28:35,370
Maar tegen de tijd dat David uitgesproken
is, zegt hij: ‘Goed, ga je gang.

490
00:28:35,370 --> 00:28:38,730
We leggen het hele lot van
Israël op jouw schouders.

491
00:28:38,730 --> 00:28:41,310
Ik denk dat je het kunt klaarspelen.’

492
00:28:41,310 --> 00:28:45,630
David moet met zijn sterke geloof
en zijn vertrouwen echt indruk op

493
00:28:45,630 --> 00:28:46,950
Saul hebben gemaakt.

494
00:28:46,950 --> 00:28:53,010
Op de een of andere manier sloeg dat
gewoon op Saul over, en Saul dacht: ‘Ja,

495
00:28:53,010 --> 00:28:54,750
ik denk dat je het kunt.’

496
00:28:54,750 --> 00:28:56,550
Dat is verbazingwekkend.

497
00:28:56,550 --> 00:28:59,370
Maar David had er ook goede gronden voor.

498
00:28:59,370 --> 00:29:05,010
Een beer doden en een leeuw doden zijn
niet zo heel anders dan een reus doden.

499
00:29:05,010 --> 00:29:09,870
Een mens kan over het algemeen geen beer
of leeuw met zijn blote handen doden.

500
00:29:09,870 --> 00:29:13,170
David sloeg de beer of de
leeuw in een van die gevallen,

501
00:29:13,170 --> 00:29:15,990
en die richtte zich opnieuw tegen hem op.

502
00:29:15,990 --> 00:29:19,470
Blijkbaar had hij hem met
zijn steen, met zijn slinger,

503
00:29:19,470 --> 00:29:23,550
geraakt en hem versuft
of bewusteloos geslagen.

504
00:29:23,550 --> 00:29:28,110
[Vertalersnoot: De spreker sluit hier aan
bij de Engelse formulering ‘arose against

505
00:29:28,110 --> 00:29:31,770
me’, letterlijk ‘zich
tegen mij oprichtte’.

506
00:29:31,770 --> 00:29:36,090
Het Nederlandse Bijbelcitaat
heeft ‘als hij mij dan aanviel’.]

507
00:29:36,090 --> 00:29:39,450
Maar toen hij het dier bekeek,
keerde het zich tegen hem,

508
00:29:39,450 --> 00:29:43,530
en hij greep de leeuw bij de baard
en doodde hem met zijn handen.

509
00:29:43,530 --> 00:29:46,230
Misschien met een mes, dat weten we niet.

510
00:29:46,230 --> 00:29:50,850
Maar toch, een man tegenover een
leeuw, dat loopt meestal niet goed af

511
00:29:50,850 --> 00:29:52,050
voor de man.

512
00:29:52,050 --> 00:29:54,450
En met een beer is het net zo.

513
00:29:54,450 --> 00:30:01,230
Hier is een jonge man die ze allebei heeft
gedood, en hij geeft God de eer. Hij zegt:

514
00:30:01,230 --> 00:30:04,470
Jahweh heeft me deze overwinning gegeven.

515
00:30:04,470 --> 00:30:09,510
Het is Jahweh die me uit de klauwen
van de beer en de leeuw heeft gered.

516
00:30:09,510 --> 00:30:12,630
Dus Hij zal me ook van
deze Filistijn redden.

517
00:30:12,630 --> 00:30:15,390
Daarop is geloof gebaseerd.

518
00:30:15,390 --> 00:30:19,890
Geloof is gebaseerd op Gods
vermogen om je te verlossen,

519
00:30:19,890 --> 00:30:25,050
op het feit dat God eerder op een
vergelijkbare manier heeft gehandeld.

520
00:30:25,050 --> 00:30:29,730
We geloven in Hem omdat Hij
Jezus uit de dood heeft opgewekt.

521
00:30:29,730 --> 00:30:33,570
We geloven dat Hij ons
uit de dood kan opwekken.

522
00:30:33,570 --> 00:30:39,510
We geloven dat God elke situatie aankan,
omdat Hij elke soort situatie die wij ooit

523
00:30:39,510 --> 00:30:42,510
zullen tegenkomen al heeft aangepakt.

524
00:30:42,510 --> 00:30:46,410
Dat zien we in andere gevallen
waarover we in de Bijbel lezen,

525
00:30:46,410 --> 00:30:48,810
of zelfs in ons eigen leven.

526
00:30:48,810 --> 00:30:51,330
We hebben gezien hoe God voor ons heeft

527
00:30:51,330 --> 00:30:54,330
gezorgd op momenten dat
we die zorg nodig hadden.

528
00:30:54,330 --> 00:30:58,410
Hoe vertrouwen we erop dat
God nu voor ons zal zorgen?

529
00:30:58,410 --> 00:31:04,110
We herinneren ons dat er eerder zulke
momenten waren, en dat God uitkomst gaf.

530
00:31:04,110 --> 00:31:07,170
Sterker nog, dat heeft Hij altijd gedaan.

531
00:31:07,170 --> 00:31:12,090
We zijn er nog steeds omdat God
in elke eerdere situatie altijd

532
00:31:12,090 --> 00:31:16,470
trouw uitkomst heeft gegeven, en
deze situatie waar we nu voor staan

533
00:31:16,470 --> 00:31:18,030
is niet anders.

534
00:31:18,030 --> 00:31:22,230
Dezelfde God Die voor al die
andere situaties heeft gezorgd,

535
00:31:22,230 --> 00:31:26,850
is Degene op Wie we vertrouwen
om ook voor deze te zorgen.

536
00:31:26,850 --> 00:31:33,210
Daarop is geloof gebaseerd: op Gods
bewezen trouw en Zijn vermogen om alles

537
00:31:33,210 --> 00:31:34,470
aan te kunnen.

538
00:31:34,470 --> 00:31:37,410
David had nog nooit
tegenover een reus gestaan,

539
00:31:37,410 --> 00:31:40,950
maar hij had wel vergelijkbare
situaties meegemaakt.

540
00:31:40,950 --> 00:31:45,510
Hij had gezien dat God hem de
kracht gaf om het klaar te spelen.

541
00:31:45,510 --> 00:31:51,810
Dus hij dacht: ‘Dat is dezelfde God op
Wie ik ga vertrouwen om ook dit te doen.’

542
00:31:51,810 --> 00:31:57,390
Blijkbaar werd Sauls weerstand overwonnen
door Davids vertrouwen, en hij zegt:

543
00:31:57,390 --> 00:31:59,310
‘Goed, ga je gang.’

544
00:31:59,310 --> 00:32:03,030
Vervolgens kleedde Saul
David met zijn eigen kleren,

545
00:32:03,030 --> 00:32:07,350
zette een bronzen helm op zijn
hoofd en deed hem een harnas aan.

546
00:32:07,350 --> 00:32:11,550
David gordde zijn zwaard aan
over zijn kleren en wilde gaan,

547
00:32:11,550 --> 00:32:13,650
maar hij was ongeoefend.

548
00:32:13,650 --> 00:32:19,350
Toen zei David tegen Saul: Ik kan hierin
niet lopen, want ik ben ongeoefend;

549
00:32:19,350 --> 00:32:21,570
en David deed ze weer uit.

550
00:32:21,570 --> 00:32:24,870
Er staat eigenlijk niet dat het
harnas te groot voor hem was,

551
00:32:24,870 --> 00:32:28,050
maar we mogen aannemen dat dit zo was.

552
00:32:28,050 --> 00:32:32,370
Saul was veel groter dan David, en
het harnas was ongetwijfeld voor

553
00:32:32,370 --> 00:32:34,170
Saul op maat gemaakt.

554
00:32:34,170 --> 00:32:37,770
Dus dit kleine mannetje in
het harnas van deze grote man

555
00:32:37,770 --> 00:32:40,410
zou behoorlijk in zijn
bewegingen worden beperkt.

556
00:32:40,410 --> 00:32:43,350
Waarom gaf hij hem geen
harnas in zijn eigen maat?

557
00:32:43,350 --> 00:32:46,290
Misschien was een harnas
moeilijk te krijgen.

558
00:32:46,290 --> 00:32:50,490
De Filistijnen stonden hun niet
toe metaalbewerkers te hebben.

559
00:32:50,490 --> 00:32:54,930
Misschien waren er in de legers van
Israël helemaal geen echte harnassen,

560
00:32:54,930 --> 00:32:58,230
omdat ze niet het metaal
hadden om die te maken.

561
00:32:58,230 --> 00:33:03,570
We weten dat Saul en Jonathan de enige
twee soldaten waren die zwaarden hadden.

562
00:33:03,570 --> 00:33:06,750
Misschien waren zij ook de
enigen die een harnas hadden.

563
00:33:06,750 --> 00:33:10,590
Je zou denken dat hij het harnas
van Jonathan had moeten opzoeken.

564
00:33:10,590 --> 00:33:14,850
Jonathan gaf David later zijn harnas,
maar misschien was Jonathan er op

565
00:33:14,850 --> 00:33:16,350
dat moment niet.

566
00:33:16,350 --> 00:33:20,430
David moet een harnas hebben,
dus trekt hij dat van Saul aan.

567
00:33:20,430 --> 00:33:23,790
Maar dat zal duidelijk nog
erger zijn dan helemaal niets,

568
00:33:23,790 --> 00:33:26,790
omdat het hem in zijn
bewegingen zal beperken.

569
00:33:26,790 --> 00:33:28,890
Daar kan hij niet mee uit de voeten.

570
00:33:28,890 --> 00:33:32,670
Het enige wat hier staat, is
dat hij ze niet had beproefd.

571
00:33:32,670 --> 00:33:35,970
Dat betekent dat hij eigenlijk
nooit had geoefend om zich

572
00:33:35,970 --> 00:33:38,130
in zo'n uitrusting te bewegen.

573
00:33:38,130 --> 00:33:40,650
Het was gewoon niet wat hij gewend was.

574
00:33:40,650 --> 00:33:44,370
Een harnas zou hem trouwens
toch niet veel hebben geholpen.

575
00:33:44,370 --> 00:33:48,330
De speer van Goliath had elk
soort harnas dat ze in die tijd

576
00:33:48,330 --> 00:33:50,070
hadden kunnen doorboren.

577
00:33:50,070 --> 00:33:54,630
Een speer met een schacht als een
weversboom en een punt van vijftien

578
00:33:54,630 --> 00:34:00,570
pond ijzer, of hoeveel het ook was,
zou elk beschikbaar harnas doorboren.

579
00:34:00,570 --> 00:34:05,190
Dus hij gaat er meer op rekenen dat hij
behendig is dan dat hij gepantserd is.

580
00:34:05,190 --> 00:34:10,170
Hij nam zijn staf in zijn hand, koos
voor zich vijf gladde stenen uit de beek

581
00:34:10,170 --> 00:34:13,770
en legde ze in de herderstas
die hij had, te weten in de zak,

582
00:34:13,770 --> 00:34:16,110
en zijn slinger was in zijn hand.

583
00:34:16,110 --> 00:34:18,690
Zo naderde hij tot de Filistijn.

584
00:34:18,690 --> 00:34:20,490
Dat was zijn herdersstok.

585
00:34:20,490 --> 00:34:23,730
Er staat uitdrukkelijk dat
hij vijf stenen meenam.

586
00:34:23,730 --> 00:34:28,470
Ik weet niet of dat betekenis heeft, of
dat hij gewoon een paar stenen opraapte

587
00:34:28,470 --> 00:34:30,750
en het er toevallig vijf waren.

588
00:34:30,750 --> 00:34:34,890
En dat ons dat aantal wordt
verteld omdat het er zoveel waren.

589
00:34:34,890 --> 00:34:40,710
Of misschien koos hij er vijf omdat
hij er vijf wilde, zo van: ‘Als ik mis,

590
00:34:40,710 --> 00:34:43,290
geef ik mezelf hier vijf kansen.’

591
00:34:43,290 --> 00:34:45,870
En toch denk ik niet dat David verwachtte

592
00:34:45,870 --> 00:34:48,810
dat hij zelfs maar de
eerste keer zou missen.

593
00:34:48,810 --> 00:34:51,450
Waarom nam hij niet gewoon één steen mee?

594
00:34:51,450 --> 00:34:53,370
Dat zou genoeg zijn geweest.

595
00:34:53,370 --> 00:34:57,810
Maar de Bijbel zegt natuurlijk ergens
anders dat Goliath vier broers had.

596
00:34:57,810 --> 00:35:00,810
Dus misschien bereidde
hij zich op hen voor.

597
00:35:00,810 --> 00:35:04,230
Misschien dacht hij: ‘Ik
haal eerst Goliath neer,

598
00:35:04,230 --> 00:35:08,790
en als de anderen hem komen wreken,
pak ik hen ook, één voor één.’

599
00:35:08,790 --> 00:35:11,370
Hij was er behoorlijk
zeker van dat hij alle

600
00:35:11,370 --> 00:35:14,910
tegenstanders die op zijn pad
zouden komen, aan zou kunnen.

601
00:35:14,910 --> 00:35:18,690
Maar misschien moest hij gewoon genoeg
stenen hebben, voor het geval dat.

602
00:35:18,690 --> 00:35:20,970
Dus hij naderde de Filistijn.

603
00:35:20,970 --> 00:35:26,070
De Filistijn kwam gaandeweg dichter bij
David, en de man die zijn schild droeg,

604
00:35:26,070 --> 00:35:27,390
liep voor hem uit.

605
00:35:27,390 --> 00:35:32,010
Toen de Filistijn opkeek en
David zag, verachtte hij hem;

606
00:35:32,010 --> 00:35:36,270
want hij was nog maar een jongen,
rossig en knap van uiterlijk.

607
00:35:36,270 --> 00:35:40,770
Hij is een knappe jongen, geen geharde
krijger van het Spartaanse soort.

608
00:35:40,770 --> 00:35:43,830
De Filistijn zei tegen
David: Ben ik een hond,

609
00:35:43,830 --> 00:35:45,930
dat je met stokken naar mij toe komt?

610
00:35:45,930 --> 00:35:49,290
En de Filistijn vervloekte
David bij zijn goden.

611
00:35:49,290 --> 00:35:53,490
David droeg zijn herdersstafje bij zich,
dus dat was blijkbaar het enige wapen

612
00:35:53,490 --> 00:35:55,230
dat Goliath opmerkte.

613
00:35:55,230 --> 00:35:57,030
Hij zag de slinger niet.

614
00:35:57,030 --> 00:36:00,330
Ben ik soms een hond dat je met
een stok achter me aan komt?

615
00:36:00,330 --> 00:36:03,810
Daarna zei de Filistijn
tegen David: Kom naar me toe,

616
00:36:03,810 --> 00:36:08,430
dan zal ik je vlees aan de vogels in de
lucht geven en aan de dieren op het veld.

617
00:36:08,430 --> 00:36:11,190
Dat is behoorlijk intimiderende taal.

618
00:36:11,190 --> 00:36:13,950
David had daarvan van
zijn stuk kunnen raken.

619
00:36:13,950 --> 00:36:18,810
En trouwens, wij kennen het verhaal
zo goed dat we gewoon denken: ‘Nou,

620
00:36:18,810 --> 00:36:22,290
er is niets om bang voor te
zijn. David gaat winnen.’

621
00:36:22,290 --> 00:36:25,110
Maar op dit moment
stond dat nog niet vast.

622
00:36:25,110 --> 00:36:28,950
We hebben het nog steeds over een kleine
jongen die een werkelijk monsterlijke

623
00:36:28,950 --> 00:36:32,910
tegenstander tegemoet gaat, die hem
beledigingen naar het hoofd slingert en

624
00:36:32,910 --> 00:36:35,550
hem vervloekt in de naam van zijn goden.

625
00:36:35,550 --> 00:36:38,730
Die man was alleen al door
zijn omvang intimiderend,

626
00:36:38,730 --> 00:36:41,910
en nu zegt hij ook nog
heel intimiderende dingen.

627
00:36:41,910 --> 00:36:45,330
Dus je zou denken dat David wel
een beetje geïntimideerd zou zijn,

628
00:36:45,330 --> 00:36:47,370
maar dat blijkt niet zo te zijn.

629
00:36:47,370 --> 00:36:51,750
Maar David zei tegen de Filistijn:
U komt naar mij toe met een zwaard,

630
00:36:51,750 --> 00:36:57,210
met een speer en met een werpspies, maar
ik kom naar u toe in de Naam van de HEERE

631
00:36:57,210 --> 00:37:02,370
van de legermachten, de God van de
gelederen van Israël, Die u gehoond hebt.

632
00:37:02,370 --> 00:37:06,390
Op deze dag zal de HEERE u
in mijn hand overleveren.

633
00:37:06,390 --> 00:37:09,510
Ik zal u verslaan en uw
hoofd van u wegnemen.

634
00:37:09,510 --> 00:37:13,650
Ik zal deze dag de dode lichamen
van het leger van de Filistijnen

635
00:37:13,650 --> 00:37:17,790
aan de vogels in de lucht geven
en aan de dieren van de aarde,

636
00:37:17,790 --> 00:37:21,930
en heel de aarde zal weten
dat Israël een God heeft.

637
00:37:21,930 --> 00:37:25,410
Nou, dat is behoorlijk
krasse taal. Hij zegt:

638
00:37:25,410 --> 00:37:30,090
Je kunt zoveel dreigen als je wilt om
mijn lichaam aan de vogels te voeren,

639
00:37:30,090 --> 00:37:32,610
maar dit is wat er echt gaat gebeuren.

640
00:37:32,610 --> 00:37:34,590
Ik ga je hoofd afhakken.

641
00:37:34,590 --> 00:37:38,490
En ik ga de lichamen van je
soldaten overal verspreiden,

642
00:37:38,490 --> 00:37:43,230
en hun lijken zullen door vogels
en wilde dieren worden opgegeten.

643
00:37:43,230 --> 00:37:46,830
Dat is omdat je de God van
Israël hebt uitgedaagd.

644
00:37:46,830 --> 00:37:50,610
Je kunt me zoveel vervloeken
bij je goden als je wilt.

645
00:37:50,610 --> 00:37:53,310
Die vervloekingen hebben
geen enkele kracht.

646
00:37:53,310 --> 00:37:58,770
Maar jij en de hele wereld zullen
binnenkort zien wat mijn God kan doen.

647
00:37:58,770 --> 00:38:04,650
En trouwens, het is interessant: David
voorspelde dat de hele wereld zou weten

648
00:38:04,650 --> 00:38:09,090
dat er een God in Israël is
doordat hij Goliath zou doden.

649
00:38:09,090 --> 00:38:12,030
Dit verhaal is over de hele wereld bekend.

650
00:38:12,030 --> 00:38:14,610
Op dit punt bleek hij gelijk te hebben.

651
00:38:14,610 --> 00:38:18,330
Het is waarschijnlijk het bekendste
verhaal uit het Oude Testament.

652
00:38:18,330 --> 00:38:22,230
En zo is het doden van Goliath
door David voor de hele wereld,

653
00:38:22,230 --> 00:38:27,810
nog vele eeuwen daarna, een getuigenis
geworden dat er een God in Israël is.

654
00:38:27,810 --> 00:38:32,070
En deze hele gemeente zal weten dat de
HEERE niet door zwaard of door speer

655
00:38:32,070 --> 00:38:34,890
verlost, want de strijd is van de HEERE.

656
00:38:34,890 --> 00:38:37,110
Hij zal u in onze hand geven.

657
00:38:37,110 --> 00:38:38,370
Dus hij zegt:

658
00:38:38,370 --> 00:38:41,850
Je denkt dat ik alleen een stok
heb en niet goed bewapend ben.

659
00:38:41,850 --> 00:38:45,030
Nou, het maakt God niet uit
waarmee ik bewapend ben.

660
00:38:45,030 --> 00:38:48,690
God heeft geen zwaarden en
speren nodig om mensen te redden.

661
00:38:48,690 --> 00:38:50,970
Hij redt mensen zoals Hij dat wil.

662
00:38:50,970 --> 00:38:53,910
En Hij gaat deze strijd voeren, ik niet.

663
00:38:53,910 --> 00:38:56,250
Hij zal jullie in onze
handen laten vallen.

664
00:38:56,250 --> 00:39:01,170
En het gebeurde, toen de Filistijn opstond
en naar voren kwam, David tegemoet,

665
00:39:01,170 --> 00:39:05,550
dat David snel naar de gevechtslinie
liep, de Filistijn tegemoet.

666
00:39:05,550 --> 00:39:08,130
Deze jongen is niet geïntimideerd.

667
00:39:08,130 --> 00:39:12,690
Goliath was ongetwijfeld buitengewoon
geprikkeld door wat David zei

668
00:39:12,690 --> 00:39:17,550
en moet een razend gezicht hebben gehad
toen hij dreigend op David afkwam.

669
00:39:17,550 --> 00:39:20,970
David deinst niet terug om
zichzelf wat ruimte te geven.

670
00:39:20,970 --> 00:39:23,130
Hij rent op de vijand af.

671
00:39:23,130 --> 00:39:26,910
Hij rent op de reus af.
Hij wil niet missen.

672
00:39:26,910 --> 00:39:31,290
Vervolgens stak David zijn hand
in de tas, nam daar een steen uit,

673
00:39:31,290 --> 00:39:35,490
slingerde die weg , en raakte de
Filistijn daarmee tegen zijn voorhoofd,

674
00:39:35,490 --> 00:39:40,890
zodat de steen in zijn voorhoofd drong
en hij met zijn gezicht ter aarde viel.

675
00:39:40,890 --> 00:39:45,090
Zo overwon David de Filistijn
met een slinger en met een steen,

676
00:39:45,090 --> 00:39:48,090
hij versloeg de Filistijn en doodde hem.

677
00:39:48,090 --> 00:39:50,790
Maar een zwaard had
David niet in zijn hand.

678
00:39:50,790 --> 00:39:55,530
‘Hij versloeg de Filistijn en
doodde hem’: dat is met het zwaard.

679
00:39:55,530 --> 00:40:00,570
Hij overwon hem met de slinger en een
steen, maar hij sloeg hem met het zwaard,

680
00:40:00,570 --> 00:40:02,190
zoals we zullen zien.

681
00:40:02,190 --> 00:40:05,130
[Vertalersnoot: Waar het Nederlandse
Bijbelcitaat ‘versloeg’ heeft,

682
00:40:05,130 --> 00:40:09,690
staat in het Engelse citaat
‘struck’, oftewel ‘sloeg’.

683
00:40:09,690 --> 00:40:12,810
De spreker legt dat woord
hier uit als een zwaardslag.]

684
00:40:12,810 --> 00:40:18,090
Maar David had geen zwaard in zijn hand,
dus krijgen we te horen hoe dat gebeurde.

685
00:40:18,090 --> 00:40:22,350
Daarom snelde David naar voren
en ging bij de Filistijn staan.

686
00:40:22,350 --> 00:40:25,590
Hij nam diens zwaard, trok
het uit zijn schede en

687
00:40:25,590 --> 00:40:28,350
doodde hem en hij hakte
zijn hoofd ermee af.

688
00:40:28,350 --> 00:40:32,490
Toen de Filistijnen zagen dat
hun held dood was, vluchtten zij.

689
00:40:32,490 --> 00:40:36,750
David had Goliath blijkbaar met
de steen bewusteloos geslagen.

690
00:40:36,750 --> 00:40:41,730
Zoals ik al zei: een steen uit een slinger
kwam in de oudheid het dichtst in de buurt

691
00:40:41,730 --> 00:40:43,050
van een kogel.

692
00:40:43,050 --> 00:40:46,650
Ze hadden geen buskruit om massieve
projectielen voort te stuwen,

693
00:40:46,650 --> 00:40:51,150
maar een steen, een goede,
stevige, harde steen,

694
00:40:51,150 --> 00:40:55,710
kan heel wat schade aanrichten aan
schedels en aan vlees enzovoort

695
00:40:55,710 --> 00:40:58,110
als hij met enorme kracht inslaat.

696
00:40:58,110 --> 00:41:03,510
En een slinger kan die dingen
heel, heel, heel snel wegschieten.

697
00:41:03,510 --> 00:41:07,770
Natuurlijk niet zo snel als een geweer,
maar het komt aardig in de buurt.

698
00:41:07,770 --> 00:41:10,290
Snel genoeg om dodelijk te zijn.

699
00:41:10,290 --> 00:41:13,530
Dus hij raakte die man, en die viel neer.

700
00:41:13,530 --> 00:41:17,310
David pakte het zwaard van Goliath,
omdat hij er zelf geen had,

701
00:41:17,310 --> 00:41:20,130
en doodde hem ermee en toonde zijn hoofd.

702
00:41:20,130 --> 00:41:23,070
Toen waren de Filistijnen doodsbang.

703
00:41:23,070 --> 00:41:26,610
Nu lijkt het niet alsof de
dood van Goliath de Filistijnen

704
00:41:26,610 --> 00:41:31,230
noodzakelijkerwijs tot een zwakker
leger zou maken dan ze daarvoor waren.

705
00:41:31,230 --> 00:41:34,590
Als ze eerder niet bang waren
geweest voor de legers van Israël,

706
00:41:34,590 --> 00:41:39,150
was er niet noodzakelijkerwijs een reden
waarom ze nu wel bang zouden moeten zijn

707
00:41:39,150 --> 00:41:41,130
voor de legers van Israël.

708
00:41:41,130 --> 00:41:47,310
Behalve dan dat ze, toen ze zagen wat
David kon doen, ongetwijfeld dachten: ‘Zo,

709
00:41:47,310 --> 00:41:51,930
als deze man een reus kan doden, wat
kunnen die andere mannen dan wel niet?

710
00:41:51,930 --> 00:41:55,230
Deze legers zijn sterker dan we dachten.’

711
00:41:55,230 --> 00:41:57,090
En ze sloegen op de vlucht.

712
00:41:57,090 --> 00:42:01,290
De reden dat ze vluchtten, was dat
ze nu dienaren van Israël waren,

713
00:42:01,290 --> 00:42:03,210
en dat wilden ze niet zijn.

714
00:42:03,210 --> 00:42:07,230
De dood van Goliath betekende
dat de Filistijnen nu de dienaren

715
00:42:07,230 --> 00:42:08,490
van Israël waren.

716
00:42:08,490 --> 00:42:11,670
Maar ze meldden zich niet
vrijwillig voor die taak.

717
00:42:11,670 --> 00:42:15,870
In plaats daarvan vluchtten ze,
in de hoop daaraan te ontkomen.

718
00:42:15,870 --> 00:42:18,930
Toen stonden de mannen
van Israël en Juda op,

719
00:42:18,930 --> 00:42:23,430
juichten en achtervolgden de Filistijnen
tot waar u bij de vallei komt

720
00:42:23,430 --> 00:42:25,770
en tot bij de poorten van Ekron.

721
00:42:25,770 --> 00:42:29,730
De Filistijnen vielen dodelijk
gewond op de weg van Saäraïm,

722
00:42:29,730 --> 00:42:32,490
tot aan Gath en tot aan Ekron.

723
00:42:32,490 --> 00:42:37,230
Daarna keerden de Israëlieten terug van
de felle achtervolging van de Filistijnen,

724
00:42:37,230 --> 00:42:39,990
en zij plunderden hun legerkampen.

725
00:42:39,990 --> 00:42:44,190
David nam het hoofd van de Filistijn
en bracht het naar Jeruzalem,

726
00:42:44,190 --> 00:42:47,010
maar diens wapens legde hij in zijn tent.

727
00:42:47,010 --> 00:42:52,650
Dat is dus de wapenrusting van Goliath in
zijn tent, blijkbaar de tent van David.

728
00:42:52,650 --> 00:42:56,250
Nu lijkt het wat voorbarig om het
hoofd naar Jeruzalem te brengen,

729
00:42:56,250 --> 00:42:59,310
want Jeruzalem was nog
niet de stad van David.

730
00:42:59,310 --> 00:43:01,590
Het was zelfs nog geen Joodse stad.

731
00:43:01,590 --> 00:43:05,370
Jeruzalem was in die tijd
een Kanaänitische stad.

732
00:43:05,370 --> 00:43:07,590
De Jebusieten hadden er de macht.

733
00:43:07,590 --> 00:43:10,770
Pas vele jaren hierna
veroverde David Jeruzalem

734
00:43:10,770 --> 00:43:13,110
en maakte hij het tot zijn hoofdstad.

735
00:43:13,110 --> 00:43:16,710
Maar hij moest het veroveren op
de Jebusieten die er in deze tijd

736
00:43:16,710 --> 00:43:17,910
de macht hadden.

737
00:43:17,910 --> 00:43:22,170
Dus het lijkt vreemd dat hij het hoofd
van Goliath naar Jeruzalem bracht.

738
00:43:22,170 --> 00:43:26,130
Maar volgens mij bracht hij het daarheen
om het aan de mensen van Jeruzalem te

739
00:43:26,130 --> 00:43:31,530
laten zien, als een teken van wat hun zou
overkomen wanneer hij de kans kreeg om ook

740
00:43:31,530 --> 00:43:32,970
hen aan te pakken.

741
00:43:32,970 --> 00:43:35,850
Ook zij waren daar in opstand tegen God.

742
00:43:35,850 --> 00:43:38,190
God had het land aan Israël gegeven,

743
00:43:38,190 --> 00:43:42,270
en sommige Kanaänieten hadden
hardnekkig geweigerd te vertrekken,

744
00:43:42,270 --> 00:43:43,770
onder wie de Jebusieten.

745
00:43:43,770 --> 00:43:48,450
David was opgegroeid in Bethlehem,
op zes mijl van Jeruzalem.

746
00:43:48,450 --> 00:43:50,430
Zes mijl is niet erg ver.

747
00:43:50,430 --> 00:43:54,150
Als hij met de schapen op pad ging, kon
hij misschien soms in de verte de muren

748
00:43:54,150 --> 00:43:55,650
van Jeruzalem zien.

749
00:43:55,650 --> 00:44:01,110
Als hij zich vol ijver inzette voor de
zaak van Israël en voor de God van Israël,

750
00:44:01,110 --> 00:44:05,730
ergerde het hem misschien dat die vesting
van de Kanaänieten er nog steeds stond,

751
00:44:05,730 --> 00:44:09,870
al die eeuwen nadat God het
land aan Israël had gegeven.

752
00:44:09,870 --> 00:44:15,390
Het zou me niet verbazen als hij had
besloten: ‘Ooit ga ik die stad veroveren.

753
00:44:15,390 --> 00:44:20,550
Ooit ga ik die smaad van Israël wegnemen
en die opstandige stad veroveren.’

754
00:44:20,550 --> 00:44:24,810
Dit is een vermoeden van mij, maar
het is geen onredelijke gedachte.

755
00:44:24,810 --> 00:44:28,590
Als dat zo was, als David
altijd al had gedacht

756
00:44:28,590 --> 00:44:32,250
dat hij Jeruzalem ooit zou
willen trotseren en veroveren,

757
00:44:32,250 --> 00:44:35,850
dan zou zijn overwinning op
de Filistijn heel goed als een

758
00:44:35,850 --> 00:44:37,890
teken daarvan gezien kunnen zijn.

759
00:44:37,890 --> 00:44:42,150
Misschien is hij erheen gegaan en heeft
hij buiten de muren van Jeruzalem het

760
00:44:42,150 --> 00:44:46,890
hoofd omhooggehouden en ermee
gezwaaid, zodat ze het konden zien.

761
00:44:46,890 --> 00:44:51,450
Hij bracht het hoofd naar Jeruzalem,
maar we weten niet wat hij ermee deed.

762
00:44:51,450 --> 00:44:54,870
Er staat niet dat hij er
een museumstuk van maakte.

763
00:44:54,870 --> 00:44:58,470
Sommige mensen denken dat dit
alleen maar betekent dat hij later,

764
00:44:58,470 --> 00:45:03,330
toen hij Jeruzalem had veroverd, het hoofd
van Goliath naar zijn huis in Jeruzalem

765
00:45:03,330 --> 00:45:05,970
bracht om het daar tentoon te stellen.

766
00:45:05,970 --> 00:45:08,310
Maar dat zou jaren later zijn.

767
00:45:08,310 --> 00:45:12,270
Het hoofd van Goliath zou dan
alleen nog een schedel zijn.

768
00:45:12,270 --> 00:45:14,010
Hij zou het gedaan kunnen hebben.

769
00:45:14,010 --> 00:45:18,810
Ik denk dat hij het deed om de Jebusieten
daar in zekere zin te bedreigen met:

770
00:45:18,810 --> 00:45:21,570
‘Kijk, dit heb ik met de Filistijn gedaan.

771
00:45:21,570 --> 00:45:23,190
Jullie zijn de volgenden.’

772
00:45:23,190 --> 00:45:25,590
Dat is misschien wat
hij probeerde te zeggen.

773
00:45:25,590 --> 00:45:30,630
De dood van de reus is een voorafbeelding
en een schaduw die van toepassing is op de

774
00:45:30,630 --> 00:45:32,910
geestelijke strijd van Christus.

775
00:45:32,910 --> 00:45:35,550
David is een beeld van Christus.

776
00:45:35,550 --> 00:45:39,810
Goliath is een beeld van de
duivel. Twee koninkrijken.

777
00:45:39,810 --> 00:45:42,990
Vertegenwoordigers van twee koninkrijken.

778
00:45:42,990 --> 00:45:47,370
Het lot van de twee koninkrijken
rust op die twee personen.

779
00:45:47,370 --> 00:45:51,990
Het lot van heel Gods volk hing af
van hoe David het ervan afbracht.

780
00:45:51,990 --> 00:45:56,430
Het lot van alle mensen van de duivel,
van het koninkrijk van de duivel,

781
00:45:56,430 --> 00:45:59,670
hing af van hoe Goliath
het ervan afbracht.

782
00:45:59,670 --> 00:46:04,110
Aan het kruis stonden de duivel
en Jezus tegenover elkaar,

783
00:46:04,110 --> 00:46:06,210
en Jezus werd gekruisigd.

784
00:46:06,210 --> 00:46:10,410
De meeste mensen zouden dat hebben
opgevat als een overwinning voor de

785
00:46:10,410 --> 00:46:12,150
vijanden van Christus.

786
00:46:12,150 --> 00:46:16,650
Maar natuurlijk begrijpen wij dat Jezus
satan aan het kruis heeft overwonnen.

787
00:46:16,650 --> 00:46:19,830
Hij heeft de overheden
en de machten ontwapend,

788
00:46:19,830 --> 00:46:24,510
die openlijk te schande gemaakt
en daardoor over hen getriomfeerd.

789
00:46:24,510 --> 00:46:27,210
Omdat nu die kinderen
van vlees en bloed zijn,

790
00:46:27,210 --> 00:46:30,090
heeft Hij eveneens daaraan
deel gehad om door de

791
00:46:30,090 --> 00:46:34,770
dood hem die de macht over de dood had
— dat is de duivel — teniet te doen,

792
00:46:34,770 --> 00:46:36,750
Dat is wat de Bijbel zegt.

793
00:46:36,750 --> 00:46:39,930
Dus het kruis was de plaats
waar satan werd verslagen,

794
00:46:39,930 --> 00:46:45,150
en dat betekent dat satans koninkrijk
werd verslagen, net als de Filistijnen.

795
00:46:45,150 --> 00:46:47,670
In zekere zin is de oorlog nu voorbij.

796
00:46:47,670 --> 00:46:54,030
En toch zijn wij als de legers van Israël
die, nadat David de strijd had gewonnen,

797
00:46:54,030 --> 00:46:58,110
eropuit gingen om de overgebleven
vijanden te verslaan.

798
00:46:58,110 --> 00:47:02,430
Want de Filistijnen kwamen zich
niet zomaar vrijwillig overgeven.

799
00:47:02,430 --> 00:47:05,550
Dus moesten de Israëlieten
hen achtervolgen,

800
00:47:05,550 --> 00:47:11,130
maar ze achtervolgden hen zonder enige
twijfel over de afloop. Die stond al vast.

801
00:47:11,130 --> 00:47:14,010
De strijd was in zekere zin al voorbij.

802
00:47:14,010 --> 00:47:17,430
De overwinning was al
aan één kant toegekend.

803
00:47:17,430 --> 00:47:23,490
Het enige wat Israël deed, was eropuit
gaan en afdwingen wat al vaststond.

804
00:47:23,490 --> 00:47:25,410
En de vijand wist dat.

805
00:47:25,410 --> 00:47:27,570
Daarom vluchtte de vijand.

806
00:47:27,570 --> 00:47:31,050
Zo is het ook met de geestelijke
strijd van christenen.

807
00:47:31,050 --> 00:47:34,590
Christus heeft satan al
aan het kruis verslagen.

808
00:47:34,590 --> 00:47:36,690
Daar baseren we alles op.

809
00:47:36,690 --> 00:47:40,590
Dat is de hele grondslag van
onze zekerheid in de strijd.

810
00:47:40,590 --> 00:47:45,210
Daarom kunnen we eropuit gaan om
het Koninkrijk van God te prediken

811
00:47:45,210 --> 00:47:48,450
en de machten van de
duisternis tegemoet te treden.

812
00:47:48,450 --> 00:47:53,610
In de kracht van het kruis, de dood
en de opstanding van Jezus zullen we

813
00:47:53,610 --> 00:47:58,710
demonische machten tegemoet treden, met
de zekerheid dat we ze kunnen verslaan.

814
00:47:58,710 --> 00:48:03,510
We gaan er niet op uit met de vraag
wie er gaat winnen. Dat staat al vast.

815
00:48:03,510 --> 00:48:06,630
Het enige wat op dit
moment nog niet vaststaat,

816
00:48:06,630 --> 00:48:11,010
is hoelang het zal duren om
af te dwingen wat al waar is.

817
00:48:11,010 --> 00:48:15,210
Want de vijand komt niet zomaar
gewillig aanlopen om te gaan liggen

818
00:48:15,210 --> 00:48:17,310
en zijn nek bloot te geven.

819
00:48:17,310 --> 00:48:20,610
De vijand vlucht. De Bijbel zegt:

820
00:48:20,610 --> 00:48:22,950
Onderwerp u dan aan God.

821
00:48:22,950 --> 00:48:26,850
Bied weerstand aan de duivel
en hij zal van u wegvluchten.

822
00:48:26,850 --> 00:48:30,990
De Filistijnen vluchtten voor de
Israëlieten die hen achtervolgden.

823
00:48:30,990 --> 00:48:33,810
Wie denkt dat we bang
moeten zijn voor de duivel,

824
00:48:33,810 --> 00:48:37,230
begrijpt niet helemaal hoe
de zaken er hier voorstaan.

825
00:48:37,230 --> 00:48:39,810
De duivel is degene die bang is.

826
00:48:39,810 --> 00:48:41,970
De demonen sidderen.

827
00:48:41,970 --> 00:48:43,710
In Jakobus staat:

828
00:48:43,710 --> 00:48:47,971
U gelooft dat God één is;
daar doet u goed aan .

829
00:48:47,971 --> 00:48:52,290
Maar ook de demonen geloven
dit , en zij sidderen.

830
00:48:52,290 --> 00:48:57,690
Dus christenen hoeven niet bang te
zijn voor de demonen of voor de duivel.

831
00:48:57,690 --> 00:49:02,610
Als we hun ruimte geven, zullen ze
alle ruimte innemen die we hun geven,

832
00:49:02,610 --> 00:49:05,130
net zoals de Filistijnen dat zouden doen.

833
00:49:05,130 --> 00:49:07,950
Als de Israëlieten hun
voordeel niet hadden benut,

834
00:49:07,950 --> 00:49:11,190
als de Israëlieten gewoon naar
hun tenten waren teruggegaan,

835
00:49:11,190 --> 00:49:14,610
dan zouden de Filistijnen
zijn gebleven waar ze waren.

836
00:49:14,610 --> 00:49:19,590
Of misschien zouden ze zelfs de
Israëlieten hebben achtervolgd. Wie weet?

837
00:49:19,590 --> 00:49:22,650
Maar omdat de Israëlieten
besloten de overwinning die

838
00:49:22,650 --> 00:49:27,030
David had behaald af te dwingen, hadden
de Filistijnen geen andere keus dan te

839
00:49:27,030 --> 00:49:30,270
vluchten en te hopen dat
ze niet werden ingehaald.

840
00:49:30,270 --> 00:49:31,650
Maar ze werden geplunderd.

841
00:49:31,650 --> 00:49:35,670
Wat de kerk doet sinds Jezus is
gestorven en weer is opgestaan,

842
00:49:35,670 --> 00:49:40,290
is de wereld in trekken om te plunderen
wat het gebied van de vijand was.

843
00:49:40,290 --> 00:49:44,610
Zijn kant weet dat ze verloren hebben,
en daarom trekken zij zich terug en

844
00:49:44,610 --> 00:49:45,930
rukken wij op.

845
00:49:45,930 --> 00:49:48,750
Tenminste, zo ziet God het.

846
00:49:48,750 --> 00:49:50,370
Zo ziet de vijand het.

847
00:49:50,370 --> 00:49:53,370
Maar zo zien christenen het niet altijd.

848
00:49:53,370 --> 00:49:56,070
Christenen zijn vaak
heel slecht op de hoogte,

849
00:49:56,070 --> 00:50:00,690
en vaak laten ze zich veel meer door
de duivel intimideren dan waar ze enige

850
00:50:00,690 --> 00:50:01,950
reden toe hebben.

851
00:50:01,950 --> 00:50:07,110
Er is geen reden om je ook maar het
geringste door satan te laten intimideren.

852
00:50:07,110 --> 00:50:09,450
Hij is degene die bang is voor jou.

853
00:50:09,450 --> 00:50:14,610
Als jij bang bent voor hem, dan is hij
niet bang voor jou. Waarom zou hij?

854
00:50:14,610 --> 00:50:19,590
Als hij jou geïntimideerd heeft, dan heeft
hij geen reden om bang voor je te zijn.

855
00:50:19,590 --> 00:50:22,590
Maar als je begrijpt wat de
Bijbel over deze dingen zegt,

856
00:50:22,590 --> 00:50:25,590
dan heeft de duivel
duidelijk veel te vrezen.

857
00:50:25,590 --> 00:50:29,490
Volgens mij was het Dana die vertelde dat
ze ergens iets had gelezen wat iemand had

858
00:50:29,490 --> 00:50:32,310
gezegd: ‘Ik wil het soort vrouw zijn dat,

859
00:50:32,310 --> 00:50:37,890
als ze 's morgens opstaat en haar voeten
op de vloer zet, de duivel zegt: “O nee,

860
00:50:37,890 --> 00:50:39,210
ze is wakker.”’

861
00:50:39,210 --> 00:50:42,090
Iedere christen zou dat
verlangen moeten hebben:

862
00:50:42,090 --> 00:50:47,070
het soort mens zijn bij wie de duivel,
als je wakker wordt, zegt: ‘O nee,

863
00:50:47,070 --> 00:50:50,550
die is wakker geworden.’
Zo hoort het te zijn.

864
00:50:50,550 --> 00:50:52,350
Zo is het in werkelijkheid.

865
00:50:52,350 --> 00:50:57,750
Toen Saul David het kamp uit zag gaan, de
Filistijn tegemoet, zei hij tegen Abner,

866
00:50:57,750 --> 00:51:03,270
de bevelhebber van het leger: Van
wie is deze jongeman een zoon, Abner?

867
00:51:03,270 --> 00:51:07,470
Abner zei: Zo waar u leeft,
koning, ik weet het niet.

868
00:51:07,470 --> 00:51:12,630
De koning zei: Vraagt u het, van
wie deze jongeman een zoon is.

869
00:51:12,630 --> 00:51:16,110
Toen David terugkeerde van
het verslaan van de Filistijn,

870
00:51:16,110 --> 00:51:19,050
nam Abner hem mee en bracht hem bij Saul,

871
00:51:19,050 --> 00:51:22,170
en het hoofd van de
Filistijn was in zijn hand.

872
00:51:22,170 --> 00:51:26,790
En Saul zei tegen hem: Van wie
ben jij een zoon, jongeman?

873
00:51:26,790 --> 00:51:32,490
En David zei: Ik ben een zoon van
uw dienaar Isaï, de Bethlehemiet.

874
00:51:32,490 --> 00:51:35,910
Dus hij had het niet in
Jeruzalem achtergelaten.

875
00:51:35,910 --> 00:51:39,630
Dus denk daaraan als het tijd
is om belasting te betalen.

876
00:51:39,630 --> 00:51:44,550
Het huis van mijn vader hoort nu tenslotte
vrijgesteld te zijn van belasting, toch?

877
00:51:44,550 --> 00:51:46,770
En ik zou met je dochter trouwen.

878
00:51:46,770 --> 00:51:51,150
Zodra ik een beetje haar onder mijn
armen krijg en wat gezichtshaar krijg,

879
00:51:51,150 --> 00:51:53,610
weet ik dat ik met je dochter kan trouwen.

880
00:51:53,610 --> 00:51:55,770
Nou, dat gebeurde niet.

881
00:51:55,770 --> 00:51:58,710
Die dochter trouwde
uiteindelijk met iemand anders.

882
00:51:58,710 --> 00:52:03,090
Maar David trouwde wel met een
dochter van Saul, een andere dochter,

883
00:52:03,090 --> 00:52:07,410
bij een andere gelegenheid, als
beloning voor een andere overwinning.

884
00:52:07,410 --> 00:52:09,570
Maar we zullen verdergaan
met het verhaal van David.