1
00:00:02,010 --> 00:00:04,350
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,350 --> 00:00:09,750
Deze keer behandelen we 2 Koningen
hoofdstuk 10 tot en met 12.

3
00:00:09,750 --> 00:00:14,010
We zijn bij 2 Koningen hoofdstuk
10, midden in de gebeurtenissen.

4
00:00:14,010 --> 00:00:18,030
Want in het vorige hoofdstuk gaf
Elisa een van de zonen van de profeten

5
00:00:18,030 --> 00:00:23,070
de opdracht om olie over het hoofd van
Jehu, de legeraanvoerder van Israël,

6
00:00:23,070 --> 00:00:24,270
te gaan gieten.

7
00:00:24,270 --> 00:00:28,530
Die was eropuit gestuurd om
Ramoth in Gilead te belegeren.

8
00:00:28,530 --> 00:00:30,450
Hij zalfde hem tot koning.

9
00:00:30,450 --> 00:00:34,530
Het lijkt erop dat Jehu dat
aanvankelijk niet echt zo serieus nam.

10
00:00:34,530 --> 00:00:38,430
Maar toen zijn mannen hem vroegen waar
dat hele gesprek met de profeet over was

11
00:00:38,430 --> 00:00:40,470
gegaan, vertelde hij hun:

12
00:00:40,470 --> 00:00:44,670
Maar zij zeiden: Dat is een
leugen, vertel het ons toch.

13
00:00:44,670 --> 00:00:49,830
En hij zei: Dit en dat heeft hij
tot mij gezegd: Zo zegt de HEERE:

14
00:00:49,830 --> 00:00:52,950
Ik heb u tot koning over Israël gezalfd.

15
00:00:52,950 --> 00:00:56,910
Blijkbaar stonden zijn ondergeschikten,
zijn generaals en anderen die bij hem

16
00:00:56,910 --> 00:01:00,150
waren, op en erkenden hem als koning.

17
00:01:00,150 --> 00:01:04,410
Ze bliezen op een bazuin en riepen
hem uit tot koning van Israël.

18
00:01:04,410 --> 00:01:08,850
Dus ze bestegen hun paarden en
strijdwagens en reden naar Jizreël,

19
00:01:08,850 --> 00:01:11,850
waar de koning en ook Izebel woonden.

20
00:01:11,850 --> 00:01:16,110
De koning was daar in feite aan het
herstellen van verwondingen door een val.

21
00:01:16,110 --> 00:01:19,590
Hij heette Joram, de
koning van het noorden.

22
00:01:19,590 --> 00:01:22,290
Ahazia was op dat moment
de koning van Juda,

23
00:01:22,290 --> 00:01:25,770
maar hij was helaas op bezoek
bij de koning van Israël.

24
00:01:25,770 --> 00:01:28,950
Zo bracht hij zichzelf
onbedoeld in gevaar.

25
00:01:28,950 --> 00:01:31,830
Jehu kwam en doodde de twee koningen.

26
00:01:31,830 --> 00:01:33,750
Hij doodde ook Izebel.

27
00:01:33,750 --> 00:01:35,670
Hij kwam de stad binnen.

28
00:01:35,670 --> 00:01:40,650
Izebel verscheen voor het raam en Jehu
vroeg of er boven iemand bij haar was die

29
00:01:40,650 --> 00:01:42,630
haar naar beneden wilde gooien.

30
00:01:42,630 --> 00:01:48,750
Dus twee of drie van haar eunuchen kwamen
en gooiden haar uit het raam. Ze stierf.

31
00:01:48,750 --> 00:01:50,670
Ze sloeg tegen de grond.

32
00:01:50,670 --> 00:01:54,030
Haar bloed spatte in
het rond. Er staat dat:

33
00:01:54,030 --> 00:01:56,790
Hij zei: Gooi haar naar beneden.

34
00:01:56,790 --> 00:02:00,990
En zij gooiden haar naar beneden, zodat
een deel van haar bloed tegen de muur en

35
00:02:00,990 --> 00:02:04,230
tegen de paarden spatte,
en hij vertrapte haar.

36
00:02:04,230 --> 00:02:06,390
Dat hoefde er niet bij vermeld te worden,

37
00:02:06,390 --> 00:02:09,030
maar dat was gewoon
een beetje extra kleur.

38
00:02:09,030 --> 00:02:12,510
Vervolgens liepen Jehu en
zijn mannen over haar heen.

39
00:02:12,510 --> 00:02:16,830
Ze vertrapten haar lichaam toen ze over de
drempel van het huis naar binnen gingen.

40
00:02:16,830 --> 00:02:20,370
Ze aten en dronken, en
toen ze naar buiten kwamen,

41
00:02:20,370 --> 00:02:24,510
ontdekten ze dat er van Izebel
niets meer over was dan haar voeten,

42
00:02:24,510 --> 00:02:27,090
haar schedel en haar handpalmen.

43
00:02:27,090 --> 00:02:30,090
De rest van haar was
door honden opgegeten.

44
00:02:30,090 --> 00:02:32,970
Daarmee ging een profetie
in vervulling die

45
00:02:32,970 --> 00:02:38,250
Elia bij een eerdere gelegenheid had
uitgesproken bij de wijngaard van Naboth.

46
00:02:38,250 --> 00:02:40,290
Nu hoofdstuk 10:

47
00:02:40,290 --> 00:02:43,590
Achab had zeventig zonen in Samaria.

48
00:02:43,590 --> 00:02:47,730
Jehu stuurde brieven naar Samaria,
aan de leiders van Jizreël,

49
00:02:47,730 --> 00:02:51,510
de oudsten en de verzorgers
van Achabs zonen.

50
00:02:51,510 --> 00:02:55,410
Hij schreef: Zodra deze
brief bij jullie aankomt,

51
00:02:55,410 --> 00:03:00,450
moeten jullie de beste en bekwaamste
zoon van jullie heer uitkiezen.

52
00:03:00,450 --> 00:03:05,490
Jullie hebben immers zijn zonen bij je,
en jullie beschikken over strijdwagens,

53
00:03:05,490 --> 00:03:08,850
paarden, een versterkte stad en wapens.

54
00:03:08,850 --> 00:03:13,770
Zet hem op de troon van zijn vader en
strijd voor het huis van jullie heer.

55
00:03:13,770 --> 00:03:16,650
Dus hij zegt: ‘Ik heb Joram gedood.

56
00:03:16,650 --> 00:03:18,690
Ik heb Ahazia gedood.

57
00:03:18,690 --> 00:03:22,530
Ik strijd nu met de andere
zonen van Achab om de troon.’

58
00:03:22,530 --> 00:03:26,670
Hij heeft zeventig zonen en die
wonen onder de hoede van de leiders

59
00:03:26,670 --> 00:03:27,750
daar in Samaria.

60
00:03:27,750 --> 00:03:31,590
‘Kies de beste van hen om jullie
legers tegen mij aan te voeren,

61
00:03:31,590 --> 00:03:33,750
want het wordt hij of ik.

62
00:03:33,750 --> 00:03:37,590
Ik roep mezelf uit tot
koning’, met andere woorden.

63
00:03:37,590 --> 00:03:40,350
En de andere mensen die
zouden kunnen vinden

64
00:03:40,350 --> 00:03:44,550
dat ze aanspraak op die titel
hadden, waren de zonen van Achab.

65
00:03:44,550 --> 00:03:48,930
Als er onder hen zijn die koninklijke
kwaliteiten hebben en bekwaam zijn,

66
00:03:48,930 --> 00:03:51,270
laat die dan de legers aanvoeren.

67
00:03:51,270 --> 00:03:54,630
Natuurlijk waren de zonen van
Achab waarschijnlijk verwijfde,

68
00:03:54,630 --> 00:03:59,370
vertroetelde prinsen, geen
gespierde, krijgshaftige militairen.

69
00:03:59,370 --> 00:04:03,990
Met zeventig zonen leidden die jongens
waarschijnlijk een luizenleventje.

70
00:04:03,990 --> 00:04:08,970
Waarschijnlijk waren het weldoorvoede,
brutale, verwende nesten.

71
00:04:08,970 --> 00:04:12,450
Geen van hen was echt in staat
om een leger aan te voeren,

72
00:04:12,450 --> 00:04:16,350
en waarschijnlijk was geen van
hen geschikt om koning te zijn.

73
00:04:16,350 --> 00:04:20,310
De oudsten van Samaria, die
verantwoordelijk waren voor de zorg voor

74
00:04:20,310 --> 00:04:24,510
deze zonen van Achab, wilden
niet tegen Jehu vechten.

75
00:04:24,510 --> 00:04:26,010
Er staat in vers 4:

76
00:04:26,010 --> 00:04:30,090
Maar zij werden uitermate
bevreesd en zeiden: Zie,

77
00:04:30,090 --> 00:04:32,850
twee koningen hielden
geen stand tegen hem,

78
00:04:32,850 --> 00:04:35,370
hoe zouden wíj dan stand kunnen houden?

79
00:04:35,370 --> 00:04:38,070
De verantwoordelijken voor
het paleis en de stad,

80
00:04:38,070 --> 00:04:42,270
de oudsten en de verzorgers
stuurden Jehu deze boodschap:

81
00:04:42,270 --> 00:04:46,590
Wij zijn uw dienaren en zullen
alles doen wat u ons opdraagt.

82
00:04:46,590 --> 00:04:49,050
Wij zullen niemand koning maken.

83
00:04:49,050 --> 00:04:50,790
Doe wat u goed vindt.

84
00:04:50,790 --> 00:04:55,290
Daarop schreef hij hun een tweede brief:
Als jullie aan mijn kant staan en naar mij

85
00:04:55,290 --> 00:05:00,630
luisteren, breng dan morgen om deze tijd
de hoofden van de zonen van jullie heer

86
00:05:00,630 --> 00:05:01,890
bij mij in Jizreël.

87
00:05:01,890 --> 00:05:06,810
De zeventig koningszonen verbleven bij
de aanzienlijke mannen van de stad,

88
00:05:06,810 --> 00:05:08,250
die hen opvoedden.

89
00:05:08,250 --> 00:05:12,870
Toen de brief aankwam, doodden
zij alle zeventig koningszonen.

90
00:05:12,870 --> 00:05:17,850
Ze legden hun hoofden in manden en
stuurden die naar Jehu in Jizreël.

91
00:05:17,850 --> 00:05:22,410
Een bode meldde hem: Ze hebben de
hoofden van de koningszonen gebracht.

92
00:05:22,410 --> 00:05:27,630
Hij zei: Leg ze tot morgenochtend in
twee hopen bij de ingang van de poort.

93
00:05:27,630 --> 00:05:31,710
Dit is dus een nogal gruwelijke
opstand die Jehu op touw zet.

94
00:05:31,710 --> 00:05:34,350
Hij doet zo ongeveer
wat een koning zou doen

95
00:05:34,350 --> 00:05:37,770
die de macht in het noordelijke
koninkrijk heeft overgenomen.

96
00:05:37,770 --> 00:05:40,950
Hij ruimt alle erfgenamen
van de troon uit de weg.

97
00:05:40,950 --> 00:05:45,690
Hij vervult ook een profetie, want er was
gezegd dat het huis van Achab zou worden

98
00:05:45,690 --> 00:05:47,850
als het huis van Jerobeam.

99
00:05:47,850 --> 00:05:50,850
Ze zouden tot de allerlaatste
worden uitgeroeid.

100
00:05:50,850 --> 00:05:52,410
Dat is wat er gebeurt.

101
00:05:52,410 --> 00:05:56,610
Al zijn zonen, de zonen van
Achab, worden uitgeroeid.

102
00:05:56,610 --> 00:05:59,370
Jehu verricht niet al het moordwerk zelf.

103
00:05:59,370 --> 00:06:02,910
Hij laat de leiders van het land
een deel van het moordwerk doen.

104
00:06:02,910 --> 00:06:05,310
Op die manier komt het
bloed op hun hoofd neer,

105
00:06:05,310 --> 00:06:08,550
en kunnen ze hem er niet méér
dan zichzelf van beschuldigen

106
00:06:08,550 --> 00:06:12,570
dat hij tegen de koning in
opstand is gekomen. Er staat:

107
00:06:12,570 --> 00:06:15,330
En het gebeurde 's morgens,
toen hij naar buiten kwam,

108
00:06:15,330 --> 00:06:20,310
dat hij daar ging staan en tegen
al het volk zei: U bent onschuldig.

109
00:06:20,310 --> 00:06:24,390
Zie, ík heb tegen mijn heer
samengespannen en hem gedood.

110
00:06:24,390 --> 00:06:26,910
Maar wie heeft al deze
mannen doodgeslagen?

111
00:06:26,910 --> 00:06:30,151
Wanneer hij zegt: ‘Jullie
zijn rechtvaardig’ —

112
00:06:30,151 --> 00:06:34,471
in de zojuist aangehaalde
vertaling: ‘U bent onschuldig’ —

113
00:06:34,471 --> 00:06:36,810
bedoelt hij dat misschien sarcastisch.

114
00:06:36,810 --> 00:06:41,190
Jullie zijn rechtvaardige mensen,
rechtvaardiger dan ik, toch?

115
00:06:41,190 --> 00:06:44,910
Ik heb mijn meester gedood, maar
jullie hebben op jullie beurt alle

116
00:06:44,910 --> 00:06:46,950
zeventig van zijn zonen gedood.

117
00:06:46,950 --> 00:06:52,230
Dus jij en ik zijn evenzeer misdadigers
tegenover het huis van Achab.

118
00:06:52,230 --> 00:06:57,090
Het zou dus nergens op slaan als jullie
ooit tegen mij in opstand zouden komen en

119
00:06:57,090 --> 00:06:59,490
zouden zeggen dat ik een misdadiger ben.

120
00:06:59,490 --> 00:07:02,250
Jullie hebben nu ook
bloed aan jullie handen.

121
00:07:02,250 --> 00:07:04,770
Weet nu dat niets van
het woord van de HEERE,

122
00:07:04,770 --> 00:07:09,990
dat de HEERE tegen het huis van Achab
gesproken heeft, ter aarde zal vallen.

123
00:07:09,990 --> 00:07:13,590
De HEERE heeft gedaan wat Hij
door de dienst van Zijn dienaar

124
00:07:13,590 --> 00:07:15,450
Elia gesproken heeft.

125
00:07:15,450 --> 00:07:20,790
En Jehu doodde al de overgeblevenen
van het huis van Achab in Jizreël,

126
00:07:20,790 --> 00:07:24,930
al zijn aanzienlijken, zijn
vertrouwelingen en zijn priesters,

127
00:07:24,930 --> 00:07:28,170
totdat er geen overlevende
meer van achterbleef.

128
00:07:28,170 --> 00:07:30,210
Dat is min of meer begrijpelijk.

129
00:07:30,210 --> 00:07:34,050
Het is niet rechtvaardig of
billijk, maar het is begrijpelijk.

130
00:07:34,050 --> 00:07:35,970
Zo gingen koningen te werk.

131
00:07:35,970 --> 00:07:38,190
Als de ene dynastie de andere verving,

132
00:07:38,190 --> 00:07:41,550
moest de vorige dynastie
doorgaans worden uitgeroeid.

133
00:07:41,550 --> 00:07:45,270
Want elke zoon van de oude
koning zou kunnen opstaan en

134
00:07:45,270 --> 00:07:48,990
steun kunnen krijgen van mensen
die de oude koning trouw waren.

135
00:07:48,990 --> 00:07:54,270
Hij zou kunnen zeggen: ‘Ik ben de ware
erfgenaam’, en een opstand kunnen leiden.

136
00:07:54,270 --> 00:07:58,710
Om dat te voorkomen, roeide de nieuwe
dynastie dus iedereen van de oude uit.

137
00:07:58,710 --> 00:08:04,410
Maar wat niet begrijpelijk is, is waarom
Jehu hetzelfde deed met het huis van Juda,

138
00:08:04,410 --> 00:08:07,230
voor zover dat in zijn macht lag.

139
00:08:07,230 --> 00:08:11,490
Waarom doodde hij Ahazia,
de koning van Juda?

140
00:08:11,490 --> 00:08:17,130
Ahazia was misschien een vriend van Joram,
maar hij vormde geen bedreiging voor Jehu.

141
00:08:17,130 --> 00:08:20,430
Ik weet zeker dat als hij
Ahazia had laten gaan,

142
00:08:20,430 --> 00:08:25,410
die graag weer naar Juda was gegaan
en op zijn eigen plek was gebleven.

143
00:08:25,410 --> 00:08:28,410
Jehu probeerde Juda niet te veroveren.

144
00:08:28,410 --> 00:08:32,250
Hij probeerde zichzelf niet
ook koning over Juda te maken,

145
00:08:32,250 --> 00:08:34,350
voor zover we kunnen nagaan.

146
00:08:34,350 --> 00:08:36,870
Of misschien had hij die ambities wel.

147
00:08:36,870 --> 00:08:38,670
Dat is moeilijk te zeggen.

148
00:08:38,670 --> 00:08:43,470
Er lijkt geen enkele reden te zijn waarom
hij de koning van Juda zou moeten doden om

149
00:08:43,470 --> 00:08:46,050
de troon in Israël te bemachtigen.

150
00:08:46,050 --> 00:08:49,770
Bovendien doodde hij andere
familieleden van de koning van Juda

151
00:08:49,770 --> 00:08:53,190
die niets te maken hadden
met zijn positie in Israël.

152
00:08:53,190 --> 00:08:55,770
In de verzen 12 tot en met 14:

153
00:08:55,770 --> 00:08:58,830
Hij stond op en ging op weg naar Samaria.

154
00:08:58,830 --> 00:09:01,680
En toen hij onderweg in
Beth-Heked van de herders kwam,

155
00:09:01,680 --> 00:09:05,970
Dat is de naam van een plaats,
Beth-Eked van de herders.

156
00:09:05,970 --> 00:09:10,950
trof Jehu daar de broers van
Ahazia aan, de koning van Juda.

157
00:09:10,950 --> 00:09:17,190
Hij zei: Wie bent u? Zij zeiden: Wij
zijn de broers van Ahazia en zijn

158
00:09:17,190 --> 00:09:21,690
gekomen om de zonen van de koning en
de zonen van de koningin te groeten.

159
00:09:21,690 --> 00:09:24,930
Ze hadden natuurlijk niet
gehoord wat er was gebeurd.

160
00:09:24,930 --> 00:09:27,810
Nieuws verspreidde zich
in de oudheid niet snel.

161
00:09:27,810 --> 00:09:30,870
Ze kwamen dus Joram en Izebel bezoeken.

162
00:09:30,870 --> 00:09:35,490
Dit waren de broers van de koning
van Juda die inmiddels gedood was.

163
00:09:35,490 --> 00:09:39,150
Ze hadden ook niet gehoord dat
hij dood was. Maar er staat:

164
00:09:39,150 --> 00:09:41,670
Toen zei hij: Pak hen levend.

165
00:09:41,670 --> 00:09:45,540
Zij pakten hen levend en slachtten
hen af bij de put van Beth-Heked,

166
00:09:45,540 --> 00:09:49,650
tweeënveertig man; hij liet
er niet één van hen over.

167
00:09:49,650 --> 00:09:53,550
Nogmaals, het lijkt erop dat
Jehu geen enkele reden had om

168
00:09:53,550 --> 00:09:58,590
naast het koninklijke nageslacht van
Israël ook dat van Juda uit te moorden.

169
00:09:58,590 --> 00:10:03,690
Al is het heel duidelijk dat de
nakomelingen van Juda Israël en Izebel

170
00:10:03,690 --> 00:10:05,550
vriendelijk gezind waren.

171
00:10:05,550 --> 00:10:10,710
Ze kwamen om Joram en de
koningin-moeder, Izebel, eer te bewijzen.

172
00:10:10,710 --> 00:10:14,190
Het waren dus duidelijk
geen godvrezende mannen.

173
00:10:14,190 --> 00:10:18,090
De mensen van de Judese
dynastie eerden Jahweh niet.

174
00:10:18,090 --> 00:10:22,050
Jehu besloot in zijn ijver
blijkbaar om ook hen uit te roeien,

175
00:10:22,050 --> 00:10:24,390
omdat ze aan de verkeerde kant stonden.

176
00:10:24,390 --> 00:10:27,510
Dit zou een heel omvangrijke
zuivering worden.

177
00:10:27,510 --> 00:10:28,530
Er staat:

178
00:10:28,530 --> 00:10:33,330
Hij ging vandaar verder en trof
Jonadab aan, de zoon van Rechab,

179
00:10:33,330 --> 00:10:34,951
die hem tegemoet kwam .

180
00:10:34,951 --> 00:10:39,330
Hij groette hem en zei tegen
hem: Is uw hart oprecht,

181
00:10:39,330 --> 00:10:43,110
zoals mijn hart dat ten
opzichte van uw hart is?

182
00:10:43,110 --> 00:10:47,610
En Jonadab zei: Dat is
het, ja, dat is het.

183
00:10:47,610 --> 00:10:50,550
En Jehu zei : Geef uw hand.

184
00:10:50,550 --> 00:10:54,510
Hij stak zijn hand uit en liet
hem bij zich op de wagen klimmen.

185
00:10:54,510 --> 00:10:58,290
Jonadab is iemand over wie
we tot nu toe niets weten.

186
00:10:58,290 --> 00:11:00,570
We hebben eerder niets over hem gehoord.

187
00:11:00,570 --> 00:11:05,250
Maar we zullen over hem horen
in Jeremia hoofdstuk 35.

188
00:11:05,250 --> 00:11:09,390
Niet zozeer over hem als
wel over zijn nakomelingen.

189
00:11:09,390 --> 00:11:13,770
Hij was blijkbaar een heel
godvrezende man, een man van Jahweh,

190
00:11:13,770 --> 00:11:17,010
die zijn kinderen leerde om
geen stadsbewoners te worden,

191
00:11:17,010 --> 00:11:21,330
omdat de steden van Israël zich
aan afgoderij hadden overgegeven.

192
00:11:21,330 --> 00:11:24,690
En hij leerde hun om zich
helemaal nergens te vestigen.

193
00:11:24,690 --> 00:11:29,670
Hij leerde hun om als nomaden te
leven en blijkbaar nazireeërs te zijn,

194
00:11:29,670 --> 00:11:31,230
geen wijn te drinken.

195
00:11:31,230 --> 00:11:35,730
Dat zul je zien als je Jeremia
hoofdstuk 35 erbij pakt.

196
00:11:35,730 --> 00:11:39,330
Jeremia leefde veel later dan
de tijd waarover we lezen,

197
00:11:39,330 --> 00:11:41,550
zelfs tweehonderd jaar later.

198
00:11:41,550 --> 00:11:46,830
Deze Jonadab van Rechab leefde toen
dus niet meer, maar zijn nakomelingen,

199
00:11:46,830 --> 00:11:49,170
tweehonderd jaar later, wel.

200
00:11:49,170 --> 00:11:53,730
God zegt tegen Jeremia in Jeremia 35:1:

201
00:11:53,730 --> 00:11:58,650
Het woord dat van de HEERE gekomen is
tot Jeremia in de dagen van Jojakim,

202
00:11:58,650 --> 00:12:04,230
de zoon van Josia, de koning van Juda:
Ga naar het huis van de Rechabieten,

203
00:12:04,230 --> 00:12:09,450
spreek met hen en breng hen in het huis
van de HEERE, in een van de kamers,

204
00:12:09,450 --> 00:12:11,610
en geef hun wijn te drinken.

205
00:12:11,610 --> 00:12:17,190
Jonadab was een Rechabiet, de Jonadab
over wie we hier in 2 Koningen lezen.

206
00:12:17,190 --> 00:12:20,310
Hij was de zoon van Rechab, een Rechabiet.

207
00:12:20,310 --> 00:12:23,850
Toen haalde ik Jaäzanja,
de zoon van Jeremia,

208
00:12:23,850 --> 00:12:28,350
de zoon van Habazzinja met
zijn broers en al zijn zonen,

209
00:12:28,350 --> 00:12:33,150
ja heel het huis van de Rechabieten,
en bracht hen in het huis van de HEERE,

210
00:12:33,150 --> 00:12:38,790
in de kamer van de zonen van Hanan,
de zoon van Jigdalia, de man Gods,

211
00:12:38,790 --> 00:12:43,890
die naast de kamer van de vorsten is,
die zich boven de kamer van Maäseja,

212
00:12:43,890 --> 00:12:47,430
de zoon van Sallum, de
deurwachter, bevindt.

213
00:12:47,430 --> 00:12:50,910
Een heleboel namen die mensen
nooit zullen hoeven te kennen.

214
00:12:50,910 --> 00:12:54,990
Ik zette de leden van het huis van
de Rechabieten kannen vol wijn en

215
00:12:54,990 --> 00:12:59,250
bekers voor en ik zei
tegen hen: Drink wijn!

216
00:12:59,250 --> 00:13:04,290
Zij zeiden echter: Wij drinken geen
wijn, want onze voorvader Jonadab,

217
00:13:04,290 --> 00:13:08,910
de zoon van Rechab, heeft ons
geboden: U mag geen wijn drinken,

218
00:13:08,910 --> 00:13:12,030
u niet en uw kinderen
niet, tot in eeuwigheid.

219
00:13:12,030 --> 00:13:16,050
Dat is deze Jonadab over wie
we hier in 2 Koningen lezen,

220
00:13:16,050 --> 00:13:18,510
die tweehonderd jaar eerder had geleefd.

221
00:13:18,510 --> 00:13:24,210
Zijn nakomelingen zeggen: ‘Want Jonadab,
de zoon van Rechab, onze vader …’

222
00:13:24,210 --> 00:13:27,870
Met ‘onze vader’ bedoelen
ze hun voorvader,

223
00:13:27,870 --> 00:13:29,790
zoals het hierboven al vertaald is.

224
00:13:29,790 --> 00:13:33,510
U mag geen huis bouwen,
en geen zaad zaaien,

225
00:13:33,510 --> 00:13:39,210
geen wijngaard planten of in bezit hebben,
maar u moet in tenten wonen, al uw dagen,

226
00:13:39,210 --> 00:13:43,890
opdat u vele dagen leeft in het land
waar u als vreemdeling verblijft.

227
00:13:43,890 --> 00:13:48,270
Wij nu hebben geluisterd naar de
stem van onze voorvader Jonadab,

228
00:13:48,270 --> 00:13:51,990
de zoon van Rechab, in alles
wat hij ons geboden heeft,

229
00:13:51,990 --> 00:13:57,390
door al onze dagen geen wijn te
drinken, wij niet en onze vrouwen niet,

230
00:13:57,390 --> 00:14:02,790
evenmin als onze zonen en onze
dochters, en door geen huizen te bouwen

231
00:14:02,790 --> 00:14:04,350
tot onze woning.

232
00:14:04,350 --> 00:14:08,250
We hebben geen wijngaard
of akker, en geen zaaigoed.

233
00:14:08,250 --> 00:14:13,770
Wij hebben in tenten gewoond, en hebben
geluisterd en gedaan overeenkomstig

234
00:14:13,770 --> 00:14:17,370
alles wat onze voorvader
Jonadab ons geboden heeft.

235
00:14:17,370 --> 00:14:23,610
Maar het gebeurde, toen Nebukadrezar, de
koning van Babel, naar dit land optrok,

236
00:14:23,610 --> 00:14:27,750
dat wij zeiden: Kom, laten
wij Jeruzalem binnengaan,

237
00:14:27,750 --> 00:14:32,610
vanwege het leger van de Chaldeeën
en vanwege het leger van de Syriërs.

238
00:14:32,610 --> 00:14:35,610
Daarom wonen wij nu in Jeruzalem.

239
00:14:35,610 --> 00:14:41,130
Toen sprak de HEERE tot Jeremia: Dit
zegt de HEERE van de legermachten,

240
00:14:41,130 --> 00:14:48,030
de God van Israël: Ga naar de mannen van
Juda en de inwoners van Jeruzalem en zeg:

241
00:14:48,030 --> 00:14:52,350
Willen jullie je niet laten onderwijzen
en naar Mijn woorden luisteren?

242
00:14:52,350 --> 00:14:53,670
zegt de HEERE.

243
00:14:53,670 --> 00:14:58,530
Jonadab, de zoon van Rechab, gebood
zijn kinderen geen wijn te drinken,

244
00:14:58,530 --> 00:14:59,910
en zij houden zich daaraan.

245
00:14:59,910 --> 00:15:02,370
Tot op vandaag drinken zij geen wijn,

246
00:15:02,370 --> 00:15:05,910
uit gehoorzaamheid aan het
gebod van hun voorvader.

247
00:15:05,910 --> 00:15:08,790
Maar hoewel Ik telkens weer
tot jullie gesproken heb,

248
00:15:08,790 --> 00:15:11,130
hebben jullie niet naar Mij geluisterd.

249
00:15:11,130 --> 00:15:12,870
En zo gaat het verder.

250
00:15:12,870 --> 00:15:17,490
Het gaat er hier om dat de
Rechabieten, die afstamden van Jonadab,

251
00:15:17,490 --> 00:15:22,410
deze man over wie we nu lezen, van hem
de opdracht hadden gekregen om zich niet

252
00:15:22,410 --> 00:15:25,950
in deze verdorven cultuur
in Israël te vestigen.

253
00:15:25,950 --> 00:15:28,350
Zij woonden in het noordelijke koninkrijk,

254
00:15:28,350 --> 00:15:32,070
maar hun nakomelingen woonden
in het zuidelijke koninkrijk.

255
00:15:32,070 --> 00:15:37,170
Ze waren naar Jeruzalem getrokken, staat
er, omdat ze bang waren voor Nebukadnezar.

256
00:15:37,170 --> 00:15:40,830
Dus Jeremia ontmoette in
Jeruzalem de Rechabieten,

257
00:15:40,830 --> 00:15:43,350
tweehonderd jaar na de tijd van Jonadab.

258
00:15:43,350 --> 00:15:46,770
Maar ze volgden nog steeds de
aanwijzingen van hun vader.

259
00:15:46,770 --> 00:15:49,410
Ze leefden nog steeds als nazireeërs,

260
00:15:49,410 --> 00:15:52,170
leefden nog steeds als
rondtrekkende mensen.

261
00:15:52,170 --> 00:15:55,410
Ze vermengden zich niet met
de verdorven samenleving.

262
00:15:55,410 --> 00:16:00,570
Met andere woorden, ze bewaarden
zichzelf onbesmet van de wereld.

263
00:16:00,570 --> 00:16:03,210
Denk eraan, Jakobus zei:

264
00:16:03,210 --> 00:16:07,890
De zuivere en onbevlekte godsdienst
voor God en de Vader is dit:

265
00:16:07,890 --> 00:16:13,230
wezen en weduwen bezoeken in hun
verdrukking en zichzelf onbesmet

266
00:16:13,230 --> 00:16:15,030
bewaren van de wereld.

267
00:16:15,030 --> 00:16:19,890
Jonadab leerde zijn zonen om deze
aanwijzingen van hem op te volgen.

268
00:16:19,890 --> 00:16:24,690
En zij leerden dat blijkbaar aan hun
zonen, en die weer aan hun zonen,

269
00:16:24,690 --> 00:16:28,710
en die weer aan hun zonen,
vele generaties lang,

270
00:16:28,710 --> 00:16:32,550
hier waarschijnlijk minstens
vijf of zes generaties.

271
00:16:32,550 --> 00:16:34,590
En ze deden het nog steeds.

272
00:16:34,590 --> 00:16:39,330
God wijst Jeremia hierop, zodat hij
het volk van Juda erop kan wijzen.

273
00:16:39,330 --> 00:16:42,930
Deze Rechabieten behoren
niet tot het volk van Juda,

274
00:16:42,930 --> 00:16:47,310
maar ze volgen de aanwijzingen van
hun vader tweehonderd jaar nadat hij

275
00:16:47,310 --> 00:16:49,770
die heeft gegeven nog steeds op.

276
00:16:49,770 --> 00:16:52,830
De woorden van Jonadab,
de zoon van Rechab,

277
00:16:52,830 --> 00:16:57,030
die hij zijn kinderen geboden heeft,
dat zij geen wijn mochten drinken,

278
00:16:57,030 --> 00:16:59,070
hebben zij gestand gedaan.

279
00:16:59,070 --> 00:17:02,070
Zij hebben tot op deze
dag geen wijn gedronken,

280
00:17:02,070 --> 00:17:05,670
want zij hebben geluisterd naar
het gebod van hun voorvader.

281
00:17:05,670 --> 00:17:08,730
Ik echter heb vroeg en
laat tot u gesproken,

282
00:17:08,730 --> 00:17:11,130
maar naar Mij hebt u niet geluisterd.

283
00:17:11,130 --> 00:17:17,010
Ik zond tot u vroeg en laat al Mijn
dienaren, de profeten, om te zeggen:

284
00:17:17,010 --> 00:17:22,110
Bekeer u toch, ieder van zijn
slechte weg, en beter uw daden,

285
00:17:22,110 --> 00:17:25,410
ga geen andere goden
achterna om die te dienen.

286
00:17:25,410 --> 00:17:30,090
Dan zult u in het land blijven dat
Ik u en uw vaderen gegeven heb.

287
00:17:30,090 --> 00:17:34,470
Maar u hebt uw oor niet geneigd
en naar Mij niet geluisterd.

288
00:17:34,470 --> 00:17:38,190
Ja, de kinderen van
Jonadab, de zoon van Rechab,

289
00:17:38,190 --> 00:17:43,110
hebben het gebod van hun voorvader dat
hij hun geboden had, gestand gedaan,

290
00:17:43,110 --> 00:17:45,870
maar naar Mij luistert dit volk niet.

291
00:17:45,870 --> 00:17:47,190
Dat zegt Hij.

292
00:17:47,190 --> 00:17:51,990
Hoe kan een vader zo'n invloed ten goede
op zijn gezin hebben dat zijn kinderen

293
00:17:51,990 --> 00:17:57,270
vijf of zes generaties lang na zijn
dood zijn normen blijven volgen,

294
00:17:57,270 --> 00:17:59,310
zijn godsdienstige normen?

295
00:17:59,310 --> 00:18:00,990
Ik wou dat ik het wist.

296
00:18:00,990 --> 00:18:04,890
Het zou geweldig zijn om te weten
wat het geheim van Jonadab was.

297
00:18:04,890 --> 00:18:08,970
Maar een van zijn geheimen was
beslist dat hij een man was die

298
00:18:08,970 --> 00:18:10,770
geen compromissen sloot.

299
00:18:10,770 --> 00:18:12,870
Hij was een godvruchtig man.

300
00:18:12,870 --> 00:18:18,450
Hoewel we vóór 2 Koningen hoofdstuk 10,
vers 15 niets over hem hebben gehoord,

301
00:18:18,450 --> 00:18:21,210
is het duidelijk dat Jehu Jonadab kende.

302
00:18:21,210 --> 00:18:27,210
Jonadab stond blijkbaar bekend als een man
van de HEERE in een land dat Baäl aanbad.

303
00:18:27,210 --> 00:18:30,630
Jehu ging nu zijn trouw
aan de HEERE belijden.

304
00:18:30,630 --> 00:18:35,310
De nieuwe koning van Israël zou naar
verluidt trouw zijn aan de HEERE.

305
00:18:35,310 --> 00:18:39,510
Hij wilde de steun hebben van een man
die een grote reputatie had als man

306
00:18:39,510 --> 00:18:40,830
van de HEERE.

307
00:18:40,830 --> 00:18:42,930
Als Jonadab aan zijn kant stond,

308
00:18:42,930 --> 00:18:47,130
zouden ongetwijfeld ook al die
zevenduizend mensen in Israël die hun

309
00:18:47,130 --> 00:18:51,150
knieën niet voor Baäl hadden
gebogen, Jehu steunen.

310
00:18:51,150 --> 00:18:54,030
Het is net als wanneer een
Republikeinse kandidaat

311
00:18:54,030 --> 00:18:56,910
de steun van de evangelische
christenen wil krijgen,

312
00:18:56,910 --> 00:18:59,610
omdat ze een groot kiezersblok vormen.

313
00:18:59,610 --> 00:19:03,030
Zo wilde Jehu dat Jonadab
zich achter hem schaarde,

314
00:19:03,030 --> 00:19:06,570
omdat Jonadab een opvallend
godvruchtig man was.

315
00:19:06,570 --> 00:19:09,630
Ongetwijfeld stond hij
in hoog aanzien bij dat

316
00:19:09,630 --> 00:19:12,930
overblijfsel in Israël
dat de HEERE volgde.

317
00:19:12,930 --> 00:19:17,910
Dus hij ontmoet Jonadab, de zoon van
Rechab, en hij zegt tegen Jonadab:

318
00:19:17,910 --> 00:19:22,410
Hij ging vandaar verder en trof
Jonadab aan, de zoon van Rechab,

319
00:19:22,410 --> 00:19:24,091
die hem tegemoet kwam .

320
00:19:24,091 --> 00:19:28,470
Hij groette hem en zei tegen
hem: Is uw hart oprecht,

321
00:19:28,470 --> 00:19:31,710
zoals mijn hart dat ten
opzichte van uw hart is?

322
00:19:31,710 --> 00:19:35,550
En Jonadab zei: Dat is
het, ja, dat is het.

323
00:19:35,550 --> 00:19:38,550
En Jehu zei : Geef uw hand.

324
00:19:38,550 --> 00:19:42,630
Hij stak zijn hand uit en liet
hem bij zich op de wagen klimmen.

325
00:19:42,630 --> 00:19:45,630
Met andere woorden: zijn wij vrienden?

326
00:19:45,630 --> 00:19:47,730
En Jonadab antwoordde:

327
00:19:47,730 --> 00:19:48,570
Ja.

328
00:19:48,570 --> 00:19:54,570
Dit is natuurlijk 2 Koningen
hoofdstuk 10, vers 15. En Jehu zei:

329
00:19:54,570 --> 00:19:56,910
Als dat zo is, geef me dan je hand.

330
00:19:56,910 --> 00:20:01,350
Hij zei: Ga met mij mee en
zie mijn ijver voor de HEERE.

331
00:20:01,350 --> 00:20:04,050
Zo lieten zij hem op
zijn strijdwagen rijden.

332
00:20:04,050 --> 00:20:08,670
Toen hij in Samaria kwam, doodde hij
allen die in Samaria van het huis van

333
00:20:08,670 --> 00:20:12,030
Achab overgebleven waren,
totdat hij het weggevaagd had,

334
00:20:12,030 --> 00:20:16,650
overeenkomstig het woord van de
HEERE dat Hij tot Elia gesproken had.

335
00:20:16,650 --> 00:20:20,430
Nu zeg je misschien: ‘Waarom
zou een godvrezende man

336
00:20:20,430 --> 00:20:22,530
zo'n slachting goedkeuren?’

337
00:20:22,530 --> 00:20:25,650
Deze slachting had
nooit nodig hoeven zijn,

338
00:20:25,650 --> 00:20:30,390
want volgens de wet stond op de
aanbidding van Baäl de doodstraf.

339
00:20:30,390 --> 00:20:35,430
Zodra de eerste Baälaanbidder in Israël
de aanbidding van Baäl had ingevoerd,

340
00:20:35,430 --> 00:20:39,270
had iedereen die Baäl
aanbad gedood moeten worden.

341
00:20:39,270 --> 00:20:42,210
Dan zouden nu niet al deze
mensen worden afgeslacht,

342
00:20:42,210 --> 00:20:45,390
want dit waren allemaal Baälaanbidders.

343
00:20:45,390 --> 00:20:47,190
Daarvoor worden ze gedood.

344
00:20:47,190 --> 00:20:50,310
Het is een misdrijf
waarop de doodstraf staat.

345
00:20:50,310 --> 00:20:51,990
Het is net als moord.

346
00:20:51,990 --> 00:20:54,630
Als je in Israël een valse god aanbidt,

347
00:20:54,630 --> 00:20:57,930
ben je een misdadiger die
de doodstraf verdient.

348
00:20:57,930 --> 00:21:02,010
Je wacht op je terechtstelling,
ook als die niet plaatsvindt.

349
00:21:02,010 --> 00:21:05,610
Nu vindt de terechtstelling plaats
die deze mensen verdiend hebben,

350
00:21:05,610 --> 00:21:07,950
maar die ze nooit hebben ondergaan.

351
00:21:07,950 --> 00:21:10,230
Jonadab keurt dit blijkbaar goed.

352
00:21:10,230 --> 00:21:13,950
En Jehu riep heel het volk
bijeen en zei tegen hen:

353
00:21:13,950 --> 00:21:18,990
Achab heeft de Baäl slechts een beetje
gediend, Jehu zal hem meer dienen.

354
00:21:18,990 --> 00:21:21,330
Nu denken we haast: ‘Wat?

355
00:21:21,330 --> 00:21:24,870
Ik dacht dat hij zich vol ijver
voor de HEERE zou inzetten.

356
00:21:24,870 --> 00:21:27,630
Waarom gaat hij Baäl dan zo veel dienen?’

357
00:21:27,630 --> 00:21:28,950
Maar dit is een list.

358
00:21:28,950 --> 00:21:33,630
Hij probeert de Baälaanbidders ervan te
overtuigen dat hij aan hun kant staat,

359
00:21:33,630 --> 00:21:37,350
zodat hij hen bijeen kan brengen
en allemaal kan afslachten.

360
00:21:37,350 --> 00:21:41,730
Dus hij doet alsof hij
trouw is aan Baäl. Hij zegt:

361
00:21:41,730 --> 00:21:45,390
En Jehu riep heel het volk
bijeen en zei tegen hen:

362
00:21:45,390 --> 00:21:50,190
Achab heeft de Baäl slechts een beetje
gediend, Jehu zal hem meer dienen.

363
00:21:50,190 --> 00:21:53,190
Nu dan, roep alle profeten van de Baäl,

364
00:21:53,190 --> 00:21:56,370
al zijn dienaren en al
zijn priesters bij mij.

365
00:21:56,370 --> 00:22:00,570
Laat niemand gemist worden, want ik
heb een groot offer voor de Baäl.

366
00:22:00,570 --> 00:22:03,990
Al wie gemist wordt, zal
niet in leven blijven.

367
00:22:03,990 --> 00:22:08,790
Maar Jehu deed dat met list, om de
dienaren van de Baäl om te brengen.

368
00:22:08,790 --> 00:22:12,690
Want als Jehu bij deze gelegenheid
openlijk zijn trouw aan de HEERE zou

369
00:22:12,690 --> 00:22:16,170
belijden, zouden de
Baälaanbidders onderduiken.

370
00:22:16,170 --> 00:22:20,190
Ze zouden in het land kunnen blijven
om later, wanneer hij er niet meer was,

371
00:22:20,190 --> 00:22:24,750
weer tevoorschijn te komen en de
aanbidding van Baäl opnieuw te vestigen.

372
00:22:24,750 --> 00:22:27,090
Maar hij wilde dat ze
niet op hun hoede waren.

373
00:22:27,090 --> 00:22:30,570
Hij wilde niet dat iemand zich
voor hem verborg. Hij zei:

374
00:22:30,570 --> 00:22:35,610
Ik wil dat iedereen die Baäl aanbidt naar
dit feest komt, anders wordt die gedood.

375
00:22:35,610 --> 00:22:39,210
Omdat hij beweerde Baäl te
aanbidden, vermoedden ze niets.

376
00:22:39,210 --> 00:22:43,050
Dus kwamen ze tevoorschijn en
verborgen ze zich niet voor hem.

377
00:22:43,050 --> 00:22:44,250
Er staat:

378
00:22:44,250 --> 00:22:47,730
Nu dan, roep alle profeten van de Baäl,

379
00:22:47,730 --> 00:22:51,090
al zijn dienaren en al
zijn priesters bij mij.

380
00:22:51,090 --> 00:22:55,530
Laat niemand gemist worden, want ik
heb een groot offer voor de Baäl.

381
00:22:55,530 --> 00:22:58,950
Al wie gemist wordt, zal
niet in leven blijven.

382
00:22:58,950 --> 00:23:03,330
Maar Jehu deed dat met list, om de
dienaren van de Baäl om te brengen.

383
00:23:03,330 --> 00:23:08,250
Verder zei Jehu: Kondig een
bijzondere samenkomst af voor de Baäl.

384
00:23:08,250 --> 00:23:09,810
En zij riepen die uit.

385
00:23:09,810 --> 00:23:12,750
Ook stuurde Jehu boden door heel Israël.

386
00:23:12,750 --> 00:23:18,330
En alle dienaren van de Baäl kwamen; er
bleef niet één man achter die niet kwam.

387
00:23:18,330 --> 00:23:23,130
Zij kwamen in het huis van de Baäl,
zodat het huis van de Baäl vol was,

388
00:23:23,130 --> 00:23:25,890
van het ene einde tot het andere einde.

389
00:23:25,890 --> 00:23:29,550
Toen zei hij tegen degene die
over het kledingmagazijn ging:

390
00:23:29,550 --> 00:23:33,450
Haal voor alle dienaren van de
Baäl de kleding tevoorschijn.

391
00:23:33,450 --> 00:23:36,390
En hij haalde de kleding
voor hen tevoorschijn.

392
00:23:36,390 --> 00:23:40,410
Zo zouden alle Baälaanbidders van de
andere mensen te onderscheiden zijn.

393
00:23:40,410 --> 00:23:45,570
Voor deze plechtigheid moesten ze
allemaal speciale priestergewaden dragen.

394
00:23:45,570 --> 00:23:48,870
En Jehu kwam met Jonadab,
de zoon van Rechab,

395
00:23:48,870 --> 00:23:53,430
in het huis van de Baäl en zei
tegen de dienaren van de Baäl:

396
00:23:53,430 --> 00:23:57,870
Onderzoek en zie of er niemand van de
dienaren van de HEERE hier bij u is,

397
00:23:57,870 --> 00:24:00,270
maar alleen dienaren van de Baäl.

398
00:24:00,270 --> 00:24:03,630
Toen zij binnenkwamen om slachtoffers
en brandoffers te brengen,

399
00:24:03,630 --> 00:24:07,470
stelde Jehu daar buiten tachtig
man voor zich op en zei:

400
00:24:07,470 --> 00:24:11,130
Als er iemand van de mannen die ik
u in handen heb doen komen, ontkomt,

401
00:24:11,130 --> 00:24:14,070
dan is het uw leven in
plaats van zijn leven!

402
00:24:14,070 --> 00:24:18,090
En het gebeurde, toen men gereed was
met het brengen van het brandoffer,

403
00:24:18,090 --> 00:24:22,710
dat Jehu tegen de lijfwacht en
tegen de officieren zei: Kom,

404
00:24:22,710 --> 00:24:26,130
sla hen dood en laat
niemand naar buiten komen.

405
00:24:26,130 --> 00:24:31,050
De lijfwacht en de officieren sloegen hen
met de scherpte van het zwaard en wierpen

406
00:24:31,050 --> 00:24:32,431
hun lichamen naar buiten .

407
00:24:32,431 --> 00:24:36,090
Daarna kwamen zij naar de stad,
naar het huis van de Baäl,

408
00:24:36,090 --> 00:24:41,670
en zij haalden de gewijde stenen uit
het huis van de Baäl en verbrandden die.

409
00:24:41,670 --> 00:24:45,030
Zij braken de gewijde
steen van de Baäl stuk;

410
00:24:45,030 --> 00:24:50,070
bovendien braken zij het huis van de
Baäl af en maakten er een mestvaalt van,

411
00:24:50,070 --> 00:24:51,750
tot op deze dag.

412
00:24:51,750 --> 00:24:55,650
Zo vaagde Jehu de Baäl
dienst uit Israël weg.

413
00:24:55,650 --> 00:24:59,010
Nu klinkt dit heel bemoedigend
voor iedereen onder ons

414
00:24:59,010 --> 00:25:03,450
die denkt dat het hoog tijd wordt
dat Israël gezuiverd wordt van al die

415
00:25:03,450 --> 00:25:05,790
steeds terugkerende afgoderij.

416
00:25:05,790 --> 00:25:09,750
Vanaf de tijd dat ze onder
Jerobeam als rijk gevestigd werden,

417
00:25:09,750 --> 00:25:12,210
hebben ze die gouden kalveren gehad.

418
00:25:12,210 --> 00:25:14,430
Ze hebben andere goden aanbeden.

419
00:25:14,430 --> 00:25:17,730
Het werd erger toen Izebel
de koningin-moeder werd,

420
00:25:17,730 --> 00:25:22,110
de aanbidding van Baäl als
officiële godsdienst invoerde en de

421
00:25:22,110 --> 00:25:24,510
profeten van de HEERE doodde.

422
00:25:24,510 --> 00:25:29,670
Sinds die tijd wordt Baäl, de
ergste van de goden, aanbeden.

423
00:25:29,670 --> 00:25:35,310
En eindelijk zeggen we: ‘Wauw, Israël
krijgt eindelijk een goede koning.’

424
00:25:35,310 --> 00:25:40,470
Eindelijk iemand die de HEERE gaat
aanbidden en de afgoderij gaat uitroeien.

425
00:25:40,470 --> 00:25:44,370
Dat deed hij met de Baälaanbidding,
maar mogelijk omdat die met

426
00:25:44,370 --> 00:25:46,590
Achabs dynastie verbonden was.

427
00:25:46,590 --> 00:25:51,570
Misschien had Jehu eerder een politieke
reden om de Baälaanbidding uit te bannen.

428
00:25:51,570 --> 00:25:54,750
Die was immers ingevoerd
met Achabs dynastie,

429
00:25:54,750 --> 00:25:58,770
en de Baälaanbidders hadden
dus Achab en Izebel gediend.

430
00:25:58,770 --> 00:26:02,610
Je zou kunnen denken dat ze nog
steeds trouw waren aan die beweging.

431
00:26:02,610 --> 00:26:07,050
Daarom ruimt hij iedereen uit de
weg die enige godsdienstige band met

432
00:26:07,050 --> 00:26:11,490
Achab en Izebel had, evenals
iedereen die een familieband of

433
00:26:11,490 --> 00:26:13,410
politieke band met hen had.

434
00:26:13,410 --> 00:26:15,090
Maar vers 29:

435
00:26:15,090 --> 00:26:19,470
Alleen week Jehu niet af van het
navolgen van de zonden van Jerobeam,

436
00:26:19,470 --> 00:26:22,650
de zoon van Nebat, die
Israël deed zondigen,

437
00:26:22,650 --> 00:26:26,850
te weten van de gouden kalveren
die in Bethel en die in Dan waren.

438
00:26:26,850 --> 00:26:30,630
De HEERE zei tegen Jehu:
Omdat u goed gehandeld hebt,

439
00:26:30,630 --> 00:26:33,390
door te doen wat juist is in Mijn ogen,

440
00:26:33,390 --> 00:26:38,610
en met het huis van Achab gedaan hebt
overeenkomstig alles wat in Mijn hart was,

441
00:26:38,610 --> 00:26:43,050
zullen uw zonen tot het vierde
geslacht op de troon van Israël zitten.

442
00:26:43,050 --> 00:26:47,670
Maar Jehu wandelde niet nauwlettend en
met heel zijn hart in de wet van de HEERE,

443
00:26:47,670 --> 00:26:52,050
de God van Israël; hij week niet
af van de zonden van Jerobeam,

444
00:26:52,050 --> 00:26:54,150
die Israël deed zondigen.

445
00:26:54,150 --> 00:26:57,930
Jehu was dus beter dan de andere
koningen die Israël had gehad,

446
00:26:57,930 --> 00:26:59,670
maar hij was niet goed genoeg.

447
00:26:59,670 --> 00:27:03,330
Hij had de macht om de aanbidding
van de gouden kalveren uit te bannen,

448
00:27:03,330 --> 00:27:05,010
maar hij deed het gewoon niet.

449
00:27:05,010 --> 00:27:07,950
Die was te diep geworteld
in de samenleving.

450
00:27:07,950 --> 00:27:12,570
Hij ijverde niet genoeg voor de HEERE
en voor gerechtigheid om het te doen.

451
00:27:12,570 --> 00:27:14,910
Hij was in zekere zin een hervormer,

452
00:27:14,910 --> 00:27:20,010
doordat hij specifiek de Baälaanbidding
uitbande, maar niet alle afgoderij.

453
00:27:20,010 --> 00:27:21,750
Dat had hij wel moeten doen.

454
00:27:21,750 --> 00:27:26,190
Hij had zijn voordeel verder moeten
uitbuiten nu hij eenmaal op dreef was,

455
00:27:26,190 --> 00:27:29,010
zoals Josia dat later in het zuiden deed.

456
00:27:29,010 --> 00:27:33,750
God zei wel dat Jehu’s dynastie
vier generaties zou standhouden.

457
00:27:33,750 --> 00:27:37,590
Daarvoor waren er vier koningen
uit het huis van Achab geweest,

458
00:27:37,590 --> 00:27:39,930
maar slechts drie generaties.

459
00:27:39,930 --> 00:27:44,490
Dat waren Omri, Achab en
vervolgens twee van zijn zonen,

460
00:27:44,490 --> 00:27:48,090
want de eerste zoon die
zijn troon besteeg, stierf,

461
00:27:48,090 --> 00:27:50,370
en toen besteeg een andere zoon de troon.

462
00:27:50,370 --> 00:27:54,690
Het zijn dus eigenlijk maar drie
generaties, maar vier koningen.

463
00:27:54,690 --> 00:27:59,730
Jehu’s dynastie zou de eerste in Israël
zijn die vier generaties standhield.

464
00:27:59,730 --> 00:28:03,210
Dat was de bijzondere zegen
die God hem gaf omdat hij

465
00:28:03,210 --> 00:28:06,750
Achabs huis en de
Baälaanbidding had uitgeroeid.

466
00:28:06,750 --> 00:28:10,770
Maar die zou niet eeuwig doorgaan
zoals Davids dynastie in het zuiden,

467
00:28:10,770 --> 00:28:14,730
omdat Jehu God niet volgde
zoals David had gedaan.

468
00:28:14,730 --> 00:28:18,030
In die dagen begon de HEERE
Israël kleiner te maken,

469
00:28:18,030 --> 00:28:21,450
want Hazaël versloeg hen
in alle gebieden van Israël

470
00:28:21,450 --> 00:28:25,230
Je herinnert je dat Elisa een
bezoek had gebracht aan Hazaël,

471
00:28:25,230 --> 00:28:29,550
die een dienaar van de koning
van Syrië was, en had gezegd:

472
00:28:29,550 --> 00:28:32,730
Toen zei Hazaël: Waarom huilt mijn heer?

473
00:28:32,730 --> 00:28:37,830
Hij zei: Omdat ik weet wat voor
kwaad u de Israëlieten zult aandoen:

474
00:28:37,830 --> 00:28:42,450
u zult hun vestingen in brand steken,
hun jongemannen met het zwaard doden,

475
00:28:42,450 --> 00:28:47,130
hun kleine kinderen verpletteren en
hun zwangere vrouwen opensnijden.

476
00:28:47,130 --> 00:28:53,070
Elisa huilde toen hij naar hem keek en
zag wat Hazaël zou gaan doen. Hazaël zei:

477
00:28:53,070 --> 00:28:56,010
Waarom zou ik dat doen? Ik ben een hond.

478
00:28:56,010 --> 00:28:57,990
Waarom zou ik zulke dingen doen?

479
00:28:57,990 --> 00:28:59,250
En Elisa zei:

480
00:28:59,250 --> 00:29:02,250
Hazaël zei: Maar wat is
uw dienaar, die hond,

481
00:29:02,250 --> 00:29:04,950
dat hij deze grote daad zou verrichten?

482
00:29:04,950 --> 00:29:10,770
En Elisa zei: De HEERE heeft mij laten
zien dat u koning zult worden over Syrië.

483
00:29:10,770 --> 00:29:14,070
Toen ging Hazaël inderdaad
de koning vermoorden.

484
00:29:14,070 --> 00:29:18,090
Hij verstikte hem in zijn bed
en nam de heerschappij over.

485
00:29:18,090 --> 00:29:22,950
Sindsdien hebben we niets meer over Hazaël
gehoord, maar hij is geen goed mens.

486
00:29:22,950 --> 00:29:25,950
God heeft hem doen opstaan
in de plaats van Benhadad.

487
00:29:25,950 --> 00:29:32,070
En nu voert hij die oorlogen tegen Israël
die Elisa voorzag en waarover hij huilde.

488
00:29:32,070 --> 00:29:34,410
Het waren bloedige oorlogen.

489
00:29:34,410 --> 00:29:38,070
Hij zei dat ze zwangere vrouwen
de buik zouden opensnijden

490
00:29:38,070 --> 00:29:43,170
en zulke afschuwelijke dingen zouden
doen, vrouwen en kinderen zouden doden.

491
00:29:43,170 --> 00:29:45,990
Elisa moest huilen bij
de gedachte daaraan.

492
00:29:45,990 --> 00:29:49,350
Dit is ongetwijfeld de
tijd waarin dat gebeurde.

493
00:29:49,350 --> 00:29:50,490
Er staat:

494
00:29:50,490 --> 00:29:54,690
In die dagen begon de HEERE
Israël kleiner te maken,

495
00:29:54,690 --> 00:30:00,150
want Hazaël versloeg hen in alle
gebieden van Israël vanaf de Jordaan,

496
00:30:00,150 --> 00:30:05,130
waar de zon opkomt: het hele
land van Gilead, van de Gadieten,

497
00:30:05,130 --> 00:30:11,310
de Rubenieten en de Manassieten; vanaf
Aroër, dat aan de beek Arnon ligt:

498
00:30:11,310 --> 00:30:13,470
Gilead en Basan.

499
00:30:13,470 --> 00:30:16,830
Dus dit hele gebied ten
oosten van de Jordaan,

500
00:30:16,830 --> 00:30:23,010
dat aan die tweeënhalve stam was gegeven,
werd door Syrië veroverd en ingenomen.

501
00:30:23,010 --> 00:30:26,310
Het overige nu van de
geschiedenis van Jehu,

502
00:30:26,310 --> 00:30:29,130
alles wat hij gedaan
heeft en al zijn macht,

503
00:30:29,130 --> 00:30:33,990
is dat niet beschreven in het boek van
de kronieken van de koningen van Israël?

504
00:30:33,990 --> 00:30:39,330
En Jehu ging te ruste bij zijn vaderen,
en zij begroeven hem in Samaria,

505
00:30:39,330 --> 00:30:43,050
en zijn zoon Joahaz werd
koning in zijn plaats.

506
00:30:43,050 --> 00:30:49,890
De tijd nu dat Jehu over Israël geregeerd
heeft, in Samaria, is achtentwintig jaar.

507
00:30:49,890 --> 00:30:54,150
We hebben ons op deze gebeurtenissen in
het noordelijke koninkrijk gericht omdat

508
00:30:54,150 --> 00:30:55,770
ze spannend zijn.

509
00:30:55,770 --> 00:30:58,890
Daar was actie, daar viel iets te zien.

510
00:30:58,890 --> 00:31:03,330
En natuurlijk moeten we eerst het einde
van het leven van een koning bereiken

511
00:31:03,330 --> 00:31:07,770
voordat we van plaats kunnen veranderen en
naar het zuiden kunnen gaan om te zien wat

512
00:31:07,770 --> 00:31:09,150
er in Juda gebeurt.

513
00:31:09,150 --> 00:31:13,590
We hebben dus de hele regering van
Jehu behandeld, tot aan zijn dood.

514
00:31:13,590 --> 00:31:17,130
Maar nu we teruggaan naar het
zuiden en kijken wat daar gebeurt,

515
00:31:17,130 --> 00:31:20,310
gaan we terug naar het
begin van Jehu’s regering.

516
00:31:20,310 --> 00:31:24,270
Toen Jehu Ahazia, de
koning van Juda, doodde,

517
00:31:24,270 --> 00:31:29,010
zou diens moeder Athalia haar kans
grijpen en zichzelf tot koningin maken.

518
00:31:29,010 --> 00:31:32,730
Om dat te doen, moest ze al
haar kleinzonen doden die

519
00:31:32,730 --> 00:31:34,890
erfgenamen van de troon waren.

520
00:31:34,890 --> 00:31:36,450
En zo lezen we:

521
00:31:36,450 --> 00:31:41,490
Toen Athalia, de moeder van
Ahazia, zag dat haar zoon dood was,

522
00:31:41,490 --> 00:31:45,750
stond zij op en bracht zij heel
het koninklijk nageslacht om.

523
00:31:45,750 --> 00:31:52,110
Maar Joseba, de dochter van koning
Joram, de zuster van Ahazia, nam Joas,

524
00:31:52,110 --> 00:31:57,090
de zoon van Ahazia, en nam hem weg uit
het midden van de zonen van de koning die

525
00:31:57,090 --> 00:32:02,250
ter dood gebracht werden, en bracht hem
en zijn voedster naar de linnenkamer.

526
00:32:02,250 --> 00:32:06,510
En zij verborgen hem voor Athalia,
zodat hij niet gedood werd.

527
00:32:06,510 --> 00:32:10,710
Joas was blijkbaar de enige
overlevende zoon van Ahazia die

528
00:32:10,710 --> 00:32:12,510
Athalia niet had gevonden.

529
00:32:12,510 --> 00:32:16,830
Hij bleef zes jaar met haar
verborgen in het huis van de HEERE,

530
00:32:16,830 --> 00:32:19,410
terwijl Athalia over het land regeerde.

531
00:32:19,410 --> 00:32:22,470
Joas was op dat moment
blijkbaar nog een baby.

532
00:32:22,470 --> 00:32:25,350
Hoewel Ahazia misschien veel kinderen had,

533
00:32:25,350 --> 00:32:28,770
hield Athalia blijkbaar niet
bij hoeveel het er waren.

534
00:32:28,770 --> 00:32:31,350
Ze wist niet hoeveel kleinkinderen ze had.

535
00:32:31,350 --> 00:32:34,290
Ze was duidelijk niet erg aan hen gehecht.

536
00:32:34,290 --> 00:32:37,650
Ze was geen oma die haar
kleinkinderen vertroetelde.

537
00:32:37,650 --> 00:32:42,210
Ze doodde al haar kleinzonen
om hun de troon te ontnemen.

538
00:32:42,210 --> 00:32:46,710
Misschien waren er zoveel kleinkinderen
dat ze nooit echt van de geboorte van deze

539
00:32:46,710 --> 00:32:49,350
jongste, Joas, had geweten.

540
00:32:49,350 --> 00:32:54,330
Maar het lukte om hem verborgen te houden,
en ze wist blijkbaar niet dat hij bestond.

541
00:32:54,330 --> 00:32:57,090
Hij werd zes jaar verborgen gehouden.

542
00:32:57,090 --> 00:33:00,870
Aan het eind van die zes jaar
was hij nog steeds een jongetje.

543
00:33:00,870 --> 00:33:04,590
Hij moet dus een heel kleine
baby of een peuter zijn geweest.

544
00:33:04,590 --> 00:33:09,330
In het zevende jaar stuurde Jojada
boden en liet de bevelhebbers over

545
00:33:09,330 --> 00:33:12,270
honderd van de garde en
van de lijfwacht halen.

546
00:33:12,270 --> 00:33:17,130
Hij bracht hen bij zich in het huis van
de HEERE en sloot een verbond met hen;

547
00:33:17,130 --> 00:33:20,310
hij nam hun in het huis
van de HEERE een eed af,

548
00:33:20,310 --> 00:33:23,190
en toonde hun de zoon van de koning.

549
00:33:23,190 --> 00:33:27,510
Naar alle waarschijnlijkheid was
Athalia niet erg geliefd bij het volk.

550
00:33:27,510 --> 00:33:30,810
Ze had tenslotte haar eigen
kleinzonen afgeslacht.

551
00:33:30,810 --> 00:33:33,630
Dat is bepaald geen
fatsoenlijke manier van doen.

552
00:33:33,630 --> 00:33:37,350
Ik kan me voorstellen dat de meeste
mensen haar gewoon als een tweede Izebel

553
00:33:37,350 --> 00:33:39,150
zagen, en terecht.

554
00:33:39,150 --> 00:33:43,590
Ze was de dochter van Izebel, en
de geest van Izebel was in haar.

555
00:33:43,590 --> 00:33:47,850
Door haar verraad leken de mensen
gedwongen haar als koningin te erkennen,

556
00:33:47,850 --> 00:33:50,790
omdat er geen andere troonpretendent was.

557
00:33:50,790 --> 00:33:52,350
Maar ze hielden niet van haar.

558
00:33:52,350 --> 00:33:56,190
De priester Jojada was een van de
weinigen die wist dat er wel een

559
00:33:56,190 --> 00:33:58,350
andere troonpretendent was.

560
00:33:58,350 --> 00:34:01,230
Er was nog een nakomeling
van David in leven.

561
00:34:01,230 --> 00:34:03,750
Ze had hen bijna allemaal uitgeroeid.

562
00:34:03,750 --> 00:34:08,190
Als het haar was gelukt, zou Davids
geslachtslijn zijn afgesneden,

563
00:34:08,190 --> 00:34:11,790
iets waarvan God had gezegd
dat het nooit zou gebeuren.

564
00:34:11,790 --> 00:34:13,770
We zouden dan zelfs Jezus niet hebben,

565
00:34:13,770 --> 00:34:17,370
want Jezus kwam voort uit
dit koninklijke nageslacht.

566
00:34:17,370 --> 00:34:21,450
Maar als Athalia alle
nakomelingen had gedood, ook Joas,

567
00:34:21,450 --> 00:34:25,950
dan zou de geslachtslijn waaruit
Jezus voortkwam, zijn afgesneden.

568
00:34:25,950 --> 00:34:30,330
Het was door Gods voorzienigheid
dat deze ene zoon het overleefde

569
00:34:30,330 --> 00:34:34,650
en niet werd gevonden tijdens deze
zuivering die Athalia uitvoerde.

570
00:34:34,650 --> 00:34:39,270
Maar Jojada had blijkbaar geen
moeite om soldaten, politiemannen,

571
00:34:39,270 --> 00:34:44,490
lijfwachten en begeleiders, enzovoort,
te vinden die hem welgezind waren.

572
00:34:44,490 --> 00:34:47,430
Ze hadden waarschijnlijk toch
al een hekel aan Athalia.

573
00:34:47,430 --> 00:34:50,790
Dus waagde hij het hun te laten
zien dat er inderdaad nog een

574
00:34:50,790 --> 00:34:52,710
koningszoon in leven was.

575
00:34:52,710 --> 00:34:57,210
Dat was natuurlijk wel een risico, want
ieder van hen had bij Athalia in de gunst

576
00:34:57,210 --> 00:35:00,990
kunnen komen en misschien wat
politieke gunsten kunnen krijgen door

577
00:35:00,990 --> 00:35:02,730
dit aan haar te melden.

578
00:35:02,730 --> 00:35:04,890
Dan had ze Joas kunnen doden.

579
00:35:04,890 --> 00:35:09,330
Maar ze was blijkbaar zo gehaat dat
er weinig gevaar bestond dat iemand

580
00:35:09,330 --> 00:35:10,890
haar kant zou kiezen.

581
00:35:10,890 --> 00:35:14,790
Dus de hogepriester, die
Joas onderdak had geboden,

582
00:35:14,790 --> 00:35:17,550
laat hem aan belangrijke
militaire leiders zien.

583
00:35:17,550 --> 00:35:20,190
Toen gaf hij hun een bevel en zei:

584
00:35:20,190 --> 00:35:23,670
Hij gebood hun: Dit is wat u doen moet:

585
00:35:23,670 --> 00:35:26,790
een derde deel van u die op
de sabbat dienst gaan doen,

586
00:35:26,790 --> 00:35:29,970
moet de wacht betrekken
bij het huis van de koning;

587
00:35:29,970 --> 00:35:33,331
een derde deel moet bij
de poort Sur gaan staan ,

588
00:35:33,331 --> 00:35:36,810
en een derde deel bij de
poort achter de lijfwacht.

589
00:35:36,810 --> 00:35:40,650
Zo moet u om beurten de
wacht betrekken bij dit huis.

590
00:35:40,650 --> 00:35:45,031
En twee afdelingen van u — allen
die op de sabbat afgelost worden —

591
00:35:45,031 --> 00:35:49,590
moeten de wacht bij het huis van
de HEERE betrekken, bij de koning.

592
00:35:49,590 --> 00:35:54,450
U moet de koning rondom omringen,
ieder met zijn wapens in zijn hand;

593
00:35:54,450 --> 00:35:57,810
wie de gelederen binnendringt,
moet gedood worden.

594
00:35:57,810 --> 00:36:01,770
U moet bij de koning blijven,
waar hij ook gaat of staat.

595
00:36:01,770 --> 00:36:04,470
Hij heeft het over dit jongetje, Joas.

596
00:36:04,470 --> 00:36:07,710
Er waren blijkbaar drie
ploegen tempelwachters.

597
00:36:07,710 --> 00:36:12,810
Tegen degenen van wie de dienst erop zat,
zei hij: in plaats van naar huis te gaan,

598
00:36:12,810 --> 00:36:16,590
willen we dat je nog een dienst
draait om de koning te bewaken.

599
00:36:16,590 --> 00:36:19,950
Zo wordt de tempel bewaakt
door de gewone tempelwacht,

600
00:36:19,950 --> 00:36:23,670
en wordt de koning speciaal
bewaakt door een aantal wachters

601
00:36:23,670 --> 00:36:26,250
van wie de gewone dienst erop zit.

602
00:36:26,250 --> 00:36:29,070
De koning krijgt een
lijfwacht om zich heen.

603
00:36:29,070 --> 00:36:33,390
De tempel van de HEERE was blijkbaar
een veilige plek om hem voor

604
00:36:33,390 --> 00:36:35,250
Athalia te verbergen.

605
00:36:35,250 --> 00:36:38,250
Athalia was ongetwijfeld,
net als haar moeder,

606
00:36:38,250 --> 00:36:42,990
een aanbidster van Baäl en geen
toegewijde volgeling van de HEERE.

607
00:36:42,990 --> 00:36:47,070
Haar bezoeken aan de tempel zouden
dus waarschijnlijk heel zeldzaam zijn,

608
00:36:47,070 --> 00:36:48,990
als ze er al ooit kwam.

609
00:36:48,990 --> 00:36:53,670
Door zich in de tempel te verbergen, was
hij veilig en zou zij hem niet ontdekken.

610
00:36:53,670 --> 00:36:56,970
Maar nu zal hij militairen
krijgen die hem verdedigen,

611
00:36:56,970 --> 00:36:59,670
omdat hij openlijk tevoorschijn zal komen.

612
00:36:59,670 --> 00:37:04,170
De bevelhebbers over honderd deden
overeenkomstig alles wat de priester

613
00:37:04,170 --> 00:37:09,090
Jojada geboden had, en ieder nam zijn
mannen die op de sabbat dienst gingen doen

614
00:37:09,090 --> 00:37:12,450
mee, met hen die op de
sabbat afgelost werden;

615
00:37:12,450 --> 00:37:15,330
en zij kwamen bij de priester Jojada.

616
00:37:15,330 --> 00:37:18,990
De priester gaf de bevelhebbers
over honderd de speren

617
00:37:18,990 --> 00:37:21,930
en de schilden die van
koning David geweest waren,

618
00:37:21,930 --> 00:37:24,750
die in het huis van de HEERE waren.

619
00:37:24,750 --> 00:37:28,350
En de leden van de lijfwacht
stonden rondom de koning,

620
00:37:28,350 --> 00:37:32,610
ieder met zijn wapens in zijn hand,
van de rechterzijde van het huis

621
00:37:32,610 --> 00:37:36,750
tot de linkerzijde van het huis,
in de richting van het altaar

622
00:37:36,750 --> 00:37:38,970
en in de richting van het huis.

623
00:37:38,970 --> 00:37:42,030
Daarna bracht hij de zoon
van de koning naar buiten,

624
00:37:42,030 --> 00:37:45,690
zette hem de diadeem op
en gaf hem de getuigenis.

625
00:37:45,690 --> 00:37:48,930
Zij maakten hem koning en zalfden hem.

626
00:37:48,930 --> 00:37:52,650
Zij klapten in de handen
en zeiden: Leve de koning!

627
00:37:52,650 --> 00:37:57,870
Met de getuigenis worden waarschijnlijk de
tien geboden bedoeld die in de ark lagen.

628
00:37:57,870 --> 00:38:00,990
Of er wordt misschien naar
een ander voorwerp verwezen.

629
00:38:00,990 --> 00:38:05,730
Maar de tien geboden lijken te zijn
wat eerder, in het boek Exodus,

630
00:38:05,730 --> 00:38:07,710
de getuigenis wordt genoemd.

631
00:38:07,710 --> 00:38:11,790
Dus daar is deze gewapende groep
in de tempel bijeen om hem tot

632
00:38:11,790 --> 00:38:13,290
koning uit te roepen.

633
00:38:13,290 --> 00:38:17,310
Toen Athalia het geluid van de
lijfwacht en het volk hoorde,

634
00:38:17,310 --> 00:38:20,310
kwam zij naar het volk
in het huis van de HEERE.

635
00:38:20,310 --> 00:38:22,770
Ze kwam daar waarschijnlijk
nooit om te aanbidden,

636
00:38:22,770 --> 00:38:27,750
maar ze kwam er nu omdat ze had gehoord
dat er opschudding was doordat iemand tot

637
00:38:27,750 --> 00:38:29,070
koning werd uitgeroepen.

638
00:38:29,070 --> 00:38:31,530
Dus moest ze komen kijken
wat er aan de hand was.

639
00:38:31,530 --> 00:38:36,090
En zij zag, en zie, de koning stond
volgens de bepaling bij de pilaar,

640
00:38:36,090 --> 00:38:39,150
en bij de koning de
bevelhebbers en de trompetten;

641
00:38:39,150 --> 00:38:43,530
en de hele bevolking van het land
was blij en blies op de trompetten.

642
00:38:43,530 --> 00:38:48,270
Toen scheurde Athalia haar
kleren en riep: Verraad, verraad!

643
00:38:48,270 --> 00:38:51,930
Maar de priester Jojada gebood
de bevelhebbers over honderd,

644
00:38:51,930 --> 00:38:55,530
die over het leger aangesteld
waren, en zei tegen hen:

645
00:38:55,530 --> 00:39:00,030
Breng haar buiten de gelederen en
dood wie haar volgt met het zwaard.

646
00:39:00,030 --> 00:39:03,330
Want de priester had gezegd:
Laat haar niet in het huis van de

647
00:39:03,330 --> 00:39:05,070
HEERE gedood worden.

648
00:39:05,070 --> 00:39:09,510
Daarop sloegen zij de handen aan haar;
zij was via de ingang van de paarden

649
00:39:09,510 --> 00:39:13,290
bij het huis van de koning
gekomen en zij werd daar gedood.

650
00:39:13,290 --> 00:39:17,670
En Jojada sloot een verbond tussen
de HEERE, de koning en het volk,

651
00:39:17,670 --> 00:39:22,770
om een volk voor de HEERE te zijn;
en ook tussen de koning en het volk.

652
00:39:22,770 --> 00:39:28,230
Daarna ging de hele bevolking van het land
naar het huis van de Baäl en brak dat af;

653
00:39:28,230 --> 00:39:32,070
zijn altaren en zijn beelden
braken zij volledig in stukken.

654
00:39:32,070 --> 00:39:36,210
Mattan, de priester van de Baäl,
doodden zij voor de altaren.

655
00:39:36,210 --> 00:39:39,930
De priester stelde de ambten weer
in voor het huis van de HEERE.

656
00:39:39,930 --> 00:39:42,870
Hij nam de bevelhebbers
over honderd, de garde,

657
00:39:42,870 --> 00:39:46,710
de lijfwacht en de hele bevolking
van het land met zich mee.

658
00:39:46,710 --> 00:39:49,110
Zij haalden de koning uit
het huis van de HEERE,

659
00:39:49,110 --> 00:39:53,430
en kwamen via de weg van de poort van
de lijfwacht in het huis van de koning;

660
00:39:53,430 --> 00:39:56,070
en hij nam plaats op de koningstroon.

661
00:39:56,070 --> 00:40:00,150
De hele bevolking van het land
was blij en de stad bleef rustig,

662
00:40:00,150 --> 00:40:04,290
nadat zij Athalia bij het huis van de
koning met het zwaard gedood hadden.

663
00:40:04,290 --> 00:40:07,230
Joas was zeven jaar oud
toen hij koning werd.

664
00:40:07,230 --> 00:40:09,690
Joas was eigenlijk een
behoorlijk goede koning,

665
00:40:09,690 --> 00:40:12,270
zoals we in het volgende
hoofdstuk kunnen zien.

666
00:40:12,270 --> 00:40:14,490
Helaas had hij wel een
smet op zijn blazoen,

667
00:40:14,490 --> 00:40:17,430
zoals de meesten van hen
die uiteindelijk hadden.

668
00:40:17,430 --> 00:40:21,210
Dat komen we in Kronieken te
weten, maar zover zijn we nog niet.

669
00:40:21,210 --> 00:40:23,850
We moeten eerst hoofdstuk
12 gaan behandelen.

670
00:40:23,850 --> 00:40:26,190
Dus we hebben deze hervormingen.

671
00:40:26,190 --> 00:40:30,750
De tempel van Baäl wordt verwoest;
de priester van Baäl wordt

672
00:40:30,750 --> 00:40:32,550
in Jeruzalem gedood.

673
00:40:32,550 --> 00:40:38,370
Naar alle waarschijnlijkheid waren Achazja
en zijn 42 broers, die Jehu had gedood,

674
00:40:38,370 --> 00:40:42,630
regelmatige aanbidders geweest in
de tempel van Baäl in Jeruzalem.

675
00:40:42,630 --> 00:40:45,930
De koningin-moeder had immers
duidelijk veel invloed gehad,

676
00:40:45,930 --> 00:40:48,330
en zij was de dochter van Izebel.

677
00:40:48,330 --> 00:40:50,430
Maar we lezen in hoofdstuk 12:

678
00:40:50,430 --> 00:40:55,290
In het zevende jaar van Jehu
werd Joas koning en hij regeerde

679
00:40:55,290 --> 00:40:57,210
veertig jaar in Jeruzalem.

680
00:40:57,210 --> 00:41:01,170
De naam van zijn moeder
was Zibja, uit Berseba.

681
00:41:01,170 --> 00:41:04,050
Joas deed wat juist was
in de ogen van de HEERE,

682
00:41:04,050 --> 00:41:07,650
al zijn dagen waarin de
priester Jojada hem onderwees.

683
00:41:07,650 --> 00:41:10,410
Alleen werden de offer
hoogten niet weggenomen:

684
00:41:10,410 --> 00:41:14,850
het volk bracht nog steeds slachtoffers
en reukoffers op de offer hoogten.

685
00:41:14,850 --> 00:41:16,830
Dat is zo vaak het geval.

686
00:41:16,830 --> 00:41:21,330
De hervormers deden alles goed, met
uitzondering van die offerhoogten.

687
00:41:21,330 --> 00:41:23,250
Blijkbaar waren dat er heel wat.

688
00:41:23,250 --> 00:41:26,970
Het wegnemen van de offerhoogten
was blijkbaar een hele klus.

689
00:41:26,970 --> 00:41:30,270
En misschien was het iets waar ze niet
zo goed toezicht op konden houden,

690
00:41:30,270 --> 00:41:33,150
omdat de offerhoogten op
allerlei plaatsen lagen

691
00:41:33,150 --> 00:41:37,590
waar de plaatselijke bevolking kon komen
en op een ongepaste manier kon aanbidden.

692
00:41:37,590 --> 00:41:40,170
Het was niet gemakkelijk om
daar toezicht op te houden,

693
00:41:40,170 --> 00:41:42,810
want het was over het hele land verspreid.

694
00:41:42,810 --> 00:41:47,130
Dus ontkwamen de offerhoogten er soms
aan om verwoest te worden wanneer

695
00:41:47,130 --> 00:41:49,350
deze hervormingen plaatsvonden.

696
00:41:49,350 --> 00:41:54,750
En Joas, of Jehoas zoals hij ook
wordt genoemd, zei tegen de priesters:

697
00:41:54,750 --> 00:41:59,430
Joas zei tegen de priesters: Al
het geld van de geheiligde gaven

698
00:41:59,430 --> 00:42:02,070
dat in het huis van de
HEERE gebracht wordt,

699
00:42:02,070 --> 00:42:07,050
namelijk het geld van wie bij de getelden
gaat behoren, het geld voor elke persoon,

700
00:42:07,050 --> 00:42:10,710
dat zijn waarde vertegenwoordigt
en elk bedrag aan geld,

701
00:42:10,710 --> 00:42:15,030
dat in ieders hart opkomt om dat in
het huis van de HEERE te brengen,

702
00:42:15,030 --> 00:42:18,810
dat mogen de priesters aannemen,
ieder van zijn bekenden.

703
00:42:18,810 --> 00:42:22,950
Maar dan moeten zij zelf herstellen
wat aan het huis bouwvallig is,

704
00:42:22,950 --> 00:42:26,250
welke bouwvallige gedeelten
er ook maar gevonden worden.

705
00:42:26,250 --> 00:42:30,090
Joas zal heel goed geweten hebben
waar de tempel bouwvallig was.

706
00:42:30,090 --> 00:42:32,550
Hij had er zes jaar ondergedoken gewoond

707
00:42:32,550 --> 00:42:37,230
en had waarschijnlijk gezien dat al het
geld dat koningin Athalia had toegewezen,

708
00:42:37,230 --> 00:42:40,770
was gebruikt om de tempel
van Baäl op te bouwen.

709
00:42:40,770 --> 00:42:42,630
Dat betekent dat de tempel van

710
00:42:42,630 --> 00:42:47,310
Jahweh verscheidene jaren was
verwaarloosd en bouwvallig was geworden.

711
00:42:47,310 --> 00:42:49,410
Dus nu laat hij die herstellen.

712
00:42:49,410 --> 00:42:53,070
Maar het gebeurde in het
drieëntwintigste jaar van koning Joas,

713
00:42:53,070 --> 00:42:55,830
toen bleek dat de priesters
niet hadden hersteld

714
00:42:55,830 --> 00:42:57,990
wat er aan het huis bouwvallig was,

715
00:42:57,990 --> 00:43:00,330
Wat ze met het geld deden, weten we niet.

716
00:43:00,330 --> 00:43:03,330
Misschien gebruikten ze het
voor verkeerde doeleinden.

717
00:43:03,330 --> 00:43:06,270
Maar ze hadden niet gedaan
wat hij had opgedragen.

718
00:43:06,270 --> 00:43:12,630
dat koning Joas de priester Jojada en de
andere priesters riep en tegen hen zei:

719
00:43:12,630 --> 00:43:16,050
Waarom herstelt u niet wat er
aan het huis bouwvallig is?

720
00:43:16,050 --> 00:43:19,590
Nu dan, neem geen geld
van uw bekenden meer aan,

721
00:43:19,590 --> 00:43:24,210
maar sta het af voor het herstel van
de bouwvallige gedeelten van het huis.

722
00:43:24,210 --> 00:43:28,530
En de priesters bewilligden erin geen
geld van het volk meer aan te nemen,

723
00:43:28,530 --> 00:43:32,910
en dan ook niet te herstellen wat
er aan het huis bouwvallig was.

724
00:43:32,910 --> 00:43:36,570
Dat wil zeggen, ze zouden
het niet zelf doen.

725
00:43:36,570 --> 00:43:41,790
Toen nam de priester Jojada een kist,
boorde een gat in het deksel ervan

726
00:43:41,790 --> 00:43:45,210
en zette die naast het
altaar, aan de rechterkant

727
00:43:45,210 --> 00:43:50,130
als men het huis van de HEERE binnenkomt;
en de priesters die de deurwacht hadden,

728
00:43:50,130 --> 00:43:54,690
deden daar al het geld in dat in
het huis van de HEERE gebracht werd.

729
00:43:54,690 --> 00:43:59,250
Het gebeurde nu, wanneer zij zagen
dat er veel geld in de kist was,

730
00:43:59,250 --> 00:44:02,670
dat de schrijver van de koning
met de hogepriester kwam;

731
00:44:02,670 --> 00:44:06,750
zij deden het geld dat in het huis
van de HEERE aangetroffen werd,

732
00:44:06,750 --> 00:44:08,730
in buidels en telden het.

733
00:44:08,730 --> 00:44:13,470
Met andere woorden, ze moesten meer
verantwoording afleggen over het geld.

734
00:44:13,470 --> 00:44:17,550
Het geld was blijkbaar gewoon met
handenvol aan de priesters gegeven,

735
00:44:17,550 --> 00:44:19,350
en het verdween gewoon.

736
00:44:19,350 --> 00:44:24,270
Er werd geen geldvoorraad opgebouwd om
de herstelwerkzaamheden uit te voeren.

737
00:44:24,270 --> 00:44:26,670
Dus liet de koning een kist neerzetten,

738
00:44:26,670 --> 00:44:30,030
blijkbaar een afgesloten
kist met een gat erin.

739
00:44:30,030 --> 00:44:34,410
Niemand kon er geld uit halen, behalve
degenen die de sleutels hadden.

740
00:44:34,410 --> 00:44:38,850
En zo konden ze door het gat kijken
of hij al vol begon te raken.

741
00:44:38,850 --> 00:44:43,950
Dan riepen ze niet alleen de hogepriester,
maar ook de schrijver van de koning erbij.

742
00:44:43,950 --> 00:44:47,370
Dat was iemand die de belangen
van de koning vertegenwoordigde

743
00:44:47,370 --> 00:44:50,910
en erop toezag dat de priesters
verantwoording aflegden.

744
00:44:50,910 --> 00:44:55,710
Ze maakten de kist open en gebruikten
wat ze erin aantroffen om het huis van de

745
00:44:55,710 --> 00:44:57,450
HEERE op te bouwen.

746
00:44:57,450 --> 00:45:02,910
Zij gaven het afgewogen geld in handen van
de uitvoerders van het werk die aangesteld

747
00:45:02,910 --> 00:45:05,430
waren over het huis van de HEERE.

748
00:45:05,430 --> 00:45:09,690
Die betaalden het uit aan de timmerlieden
en aan de bouwlieden die aan het huis van

749
00:45:09,690 --> 00:45:14,130
de HEERE werkten, en aan de
metselaars en de steenhouwers.

750
00:45:14,130 --> 00:45:19,290
Die gebruikten het om hout en gehouwen
stenen te kopen om daarmee te herstellen

751
00:45:19,290 --> 00:45:22,350
wat er aan het huis van
de HEERE bouwvallig was,

752
00:45:22,350 --> 00:45:26,730
en voor alles wat er voor het huis
werd uitgegeven om het te herstellen.

753
00:45:26,730 --> 00:45:31,830
Er werden voor het huis van de HEERE
echter geen zilveren schalen, messen,

754
00:45:31,830 --> 00:45:36,930
sprengbekkens en trompetten gemaakt,
en ook geen enkel gouden voorwerp of

755
00:45:36,930 --> 00:45:41,670
zilveren voorwerp, van het geld dat in
het huis van de HEERE gebracht werd.

756
00:45:41,670 --> 00:45:44,790
Maar zij gaven dat aan
hen die het werk deden;

757
00:45:44,790 --> 00:45:48,030
zij herstelden daarmee
het huis van de HEERE.

758
00:45:48,030 --> 00:45:51,930
Dus ze herstelden of vervingen
de benodigdheden niet.

759
00:45:51,930 --> 00:45:55,170
Met dit geld werkten ze
alleen aan het gebouw zelf.

760
00:45:55,170 --> 00:45:59,370
Zij vroegen geen rekenschap van de mannen
aan wie zij dat geld in hun handen gaven

761
00:45:59,370 --> 00:46:04,290
om het aan hen te geven die het werk
deden, want zij handelden oprecht.

762
00:46:04,290 --> 00:46:08,310
Dit is een interessante uitspraak
over verantwoording afleggen.

763
00:46:08,310 --> 00:46:12,210
Wanneer ze mensen hadden die trouw
waren, konden ze hen vertrouwen.

764
00:46:12,210 --> 00:46:16,890
De Engelse Bijbelvertaling gebruikt
hier een woord voor ‘trouw handelen’,

765
00:46:16,890 --> 00:46:20,790
waar het Nederlandse citaat
‘oprecht handelen’ heeft.

766
00:46:20,790 --> 00:46:25,590
Daar sluit deze uitleg bij aan:
trouw betekent betrouwbaar.

767
00:46:25,590 --> 00:46:27,570
Je kunt hen vertrouwen.

768
00:46:27,570 --> 00:46:31,230
Ze hoefden geen verantwoording af
te leggen over wat hun gegeven werd,

769
00:46:31,230 --> 00:46:34,830
omdat men ervoor zorgde dat
trouwe mannen het werk deden.

770
00:46:34,830 --> 00:46:38,190
Het geld van schuldoffers
en het geld van zondoffers

771
00:46:38,190 --> 00:46:42,570
werd niet in het huis van de HEERE
gebracht; dat was voor de priesters.

772
00:46:42,570 --> 00:46:48,810
Toen trok Hazaël, de koning van Syrië,
op en streed tegen Gath en nam het in.

773
00:46:48,810 --> 00:46:53,430
Daarna zette Hazaël er zijn zinnen
op om tegen Jeruzalem op te trekken.

774
00:46:53,430 --> 00:46:57,510
Gath was natuurlijk een Filistijnse
stad, maar die lag daar in het gebied bij

775
00:46:57,510 --> 00:46:59,070
Juda en Jeruzalem.

776
00:46:59,070 --> 00:47:02,670
Dus besloot hij zijn gunstige
positie te benutten om ook

777
00:47:02,670 --> 00:47:06,810
Jeruzalem te proberen te veroveren,
aangezien hij toch in de buurt was.

778
00:47:06,810 --> 00:47:12,630
Maar Joas, de koning van Juda, nam
al de geheiligde gaven die Josafat,

779
00:47:12,630 --> 00:47:18,450
Jehoram en Ahazia, zijn vaderen, de
koningen van Juda, afgezonderd hadden,

780
00:47:18,450 --> 00:47:23,430
en zijn eigen geheiligde gaven en al het
goud dat in de schatkamers van het huis

781
00:47:23,430 --> 00:47:27,750
van de HEERE gevonden werd, en in
die van het huis van de koning,

782
00:47:27,750 --> 00:47:34,170
en stuurde dat naar Hazaël, de koning van
Syrië; daarop trok deze van Jeruzalem weg.

783
00:47:34,170 --> 00:47:36,810
Dat wil zeggen, hij kocht hem af.

784
00:47:36,810 --> 00:47:40,890
Jeruzalem werd bedreigd, maar hij
werd afgekocht met al die dingen die

785
00:47:40,890 --> 00:47:43,290
eigenlijk aan de HEERE gewijd waren.

786
00:47:43,290 --> 00:47:46,230
Dat betekent natuurlijk dat
dit niet had mogen gebeuren.

787
00:47:46,230 --> 00:47:50,550
Hij had het hun niet mogen geven, omdat
het ergens anders voor bestemd was.

788
00:47:50,550 --> 00:47:55,050
Het overige nu van de geschiedenis van
Joas, en alles wat hij gedaan heeft,

789
00:47:55,050 --> 00:47:59,310
is dat niet beschreven in het boek van
de kronieken van de koningen van Juda?

790
00:47:59,310 --> 00:48:03,571
Zijn dienaren stonden op en smeedden
een samenzwering tegen hem .

791
00:48:03,571 --> 00:48:07,890
Zij sloegen Joas neer in Beth-Millo,
waar men afdaalt naar Silla.

792
00:48:07,890 --> 00:48:13,890
Zijn dienaren Jozacar, de zoon van
Simeath, en Jozabad, de zoon van Somer,

793
00:48:13,890 --> 00:48:16,290
sloegen hem neer zodat hij stierf.

794
00:48:16,290 --> 00:48:19,350
Zij begroeven hem bij zijn
vaderen in de stad van David,

795
00:48:19,350 --> 00:48:22,770
en zijn zoon Amazia werd
koning in zijn plaats.

796
00:48:22,770 --> 00:48:27,570
We zullen hier nog meer over zeggen, en we
zullen bekijken wat Kronieken ons vertelt.

797
00:48:27,570 --> 00:48:31,230
We moeten in elk geval
deze ene passage bekijken.

798
00:48:31,230 --> 00:48:37,470
In 2 Kronieken 24, vers 15 tot en
met 22, zien we dat koning Joas,

799
00:48:37,470 --> 00:48:42,090
over wie we hebben gelezen, afvallig
werd, hoewel hij al die goede dingen deed.

800
00:48:42,090 --> 00:48:46,050
Dat kan ons natuurlijk vertellen waarom
hij werd vermoord in plaats van een

801
00:48:46,050 --> 00:48:47,670
vrediger einde te vinden.

802
00:48:47,670 --> 00:48:54,810
Maar in 2 Kronieken 24, vers 15,
staat dat Jojada oud werd en stierf.

803
00:48:54,810 --> 00:48:57,210
Jojada was de hogepriester.

804
00:48:57,210 --> 00:49:02,250
Hij is degene die Joas had grootgebracht
en hem tegen Athalia had beschermd.

805
00:49:02,250 --> 00:49:06,270
Dit is de priester die als een
vader voor koning Joas was geweest

806
00:49:06,270 --> 00:49:10,410
en die blijkbaar de voornaamste invloed
op hem had uitgeoefend om trouw te

807
00:49:10,410 --> 00:49:12,030
zijn aan Jahweh.

808
00:49:12,030 --> 00:49:16,170
Want toen Jojada oud en zat
van dagen werd en stierf,

809
00:49:16,170 --> 00:49:20,190
kwam daarmee een einde aan
de trouw van Joas aan Jahweh.

810
00:49:20,190 --> 00:49:24,630
En Jojada werd oud en verzadigd
van dagen, en hij stierf.

811
00:49:24,630 --> 00:49:27,750
Hij was honderddertig
jaar oud, toen hij stierf.

812
00:49:27,750 --> 00:49:29,850
Dat is behoorlijk oud voor die tijd.

813
00:49:29,850 --> 00:49:33,450
En zij begroeven hem in de stad
van David, bij de koningen,

814
00:49:33,450 --> 00:49:39,030
want hij had goedgedaan in Israël, zowel
ten aanzien van God als van Zijn huis.

815
00:49:39,030 --> 00:49:42,510
Na de dood van Jojada kwamen
echter de vorsten van Juda,

816
00:49:42,510 --> 00:49:44,970
en zij bogen zich neer voor de koning.

817
00:49:44,970 --> 00:49:47,370
Toen luisterde de koning naar hen.

818
00:49:47,370 --> 00:49:51,270
Zij verlieten het huis van de
HEERE, de God van hun vaderen,

819
00:49:51,270 --> 00:49:54,330
en dienden de gewijde palen en de afgoden.

820
00:49:54,330 --> 00:49:59,730
Vanwege deze schuld van hen rustte
er grote toorn op Juda en Jeruzalem.

821
00:49:59,730 --> 00:50:03,150
Joas was blijkbaar geen man
met sterke overtuigingen.

822
00:50:03,150 --> 00:50:06,750
Toen hij onder de invloed stond
van de hogepriester Jojada,

823
00:50:06,750 --> 00:50:11,730
die een godvrezende priester was en die
hem als een vader had grootgebracht en hem

824
00:50:11,730 --> 00:50:14,670
voor de dood had behoed,
diende hij Jahweh.

825
00:50:14,670 --> 00:50:18,030
Maar toen de invloed van Jojada
was weggevallen en de andere

826
00:50:18,030 --> 00:50:23,130
leiders van Israël, die houten beelden
wilden aanbidden, naar hem toe kwamen,

827
00:50:23,130 --> 00:50:27,570
sloot hij een compromis en liet hij
hen terugkeren tot hun afgoderij.

828
00:50:27,570 --> 00:50:31,710
Toch, zo staat er, stuurde
Hij profeten naar hen toe:

829
00:50:31,710 --> 00:50:37,230
Hij zond onder hen profeten om hen
tot de HEERE te doen terugkeren.

830
00:50:37,230 --> 00:50:40,830
Zij waarschuwden hen, maar
zij gehoorzaamden hun niet.

831
00:50:40,830 --> 00:50:41,550
En:

832
00:50:41,550 --> 00:50:43,110
en ze getuigden tegen hen.

833
00:50:43,110 --> 00:50:44,970
Maar ze wilden niet luisteren.

834
00:50:44,970 --> 00:50:49,230
En hier lezen we over één
bepaalde profeet. Er staat:

835
00:50:49,230 --> 00:50:54,390
Toen bekleedde de Geest van God Zacharia,
de zoon van Jojada, de priester,

836
00:50:54,390 --> 00:50:59,970
die hoger dan het volk ging staan,
en hij zei tegen hen: Zo zegt God:

837
00:50:59,970 --> 00:51:03,270
Waarom overtreedt u de
geboden van de HEERE?

838
00:51:03,270 --> 00:51:05,730
Daarom zult u niet voorspoedig zijn.

839
00:51:05,730 --> 00:51:09,690
Omdat u de HEERE verlaten
hebt, zal Hij u verlaten.

840
00:51:09,690 --> 00:51:13,470
Dit was de zoon van de man die
het leven van Joas had gered.

841
00:51:13,470 --> 00:51:17,850
Dit was een priester, maar ook kwam
de Geest van de HEERE over hem.

842
00:51:17,850 --> 00:51:21,870
Vaak waren de profeten die gezonden
werden mannen onder de priesters over wie

843
00:51:21,870 --> 00:51:23,250
de Geest kwam.

844
00:51:23,250 --> 00:51:25,710
Dit was daar één voorbeeld van.

845
00:51:25,710 --> 00:51:30,510
Zij spanden echter tegen hem samen, en
stenigden hem op bevel van de koning met

846
00:51:30,510 --> 00:51:33,810
stenen in de voorhof van
het huis van de HEERE.

847
00:51:33,810 --> 00:51:37,110
Koning Joas herinnerde zich
het gunstbewijs dat zijn

848
00:51:37,110 --> 00:51:41,730
vader Jojada aan hem bewezen
had, niet, maar doodde zijn zoon,

849
00:51:41,730 --> 00:51:47,730
die toen hij stierf, zei: Moge de
HEERE het zien en vergelding eisen!

850
00:51:47,730 --> 00:51:51,390
Koning Joas keurde de steniging
van deze profeet goed,

851
00:51:51,390 --> 00:51:54,930
de zoon van de man aan wie
hij zo veel te danken had.

852
00:51:54,930 --> 00:51:58,710
Daaraan zien we hoe hard het
hart van Joas was geworden.

853
00:51:58,710 --> 00:52:01,770
We zien dat dit ook het
geval is bij sommige andere

854
00:52:01,770 --> 00:52:04,110
koningen die godvruchtig waren.

855
00:52:04,110 --> 00:52:07,110
Godvruchtige koningen
verdroegen het soms niet als

856
00:52:07,110 --> 00:52:12,090
profeten hun vertelden dat ze verkeerd
zaten, vooral wanneer ze ouder waren.

857
00:52:12,090 --> 00:52:17,070
Ze waren als de oude en dwaze
koning over wie in Prediker staat:

858
00:52:17,070 --> 00:52:22,290
Beter een arme maar wijze jongeman,
dan een oude maar dwaze koning

859
00:52:22,290 --> 00:52:24,870
die van geen waarschuwing meer wil weten.

860
00:52:24,870 --> 00:52:28,710
Soms houdt een man van God
op een man van God te zijn

861
00:52:28,710 --> 00:52:31,890
wanneer hij geen enkele
terechtwijzing meer wil aannemen

862
00:52:31,890 --> 00:52:34,410
en denkt dat hij godvruchtig genoeg is.

863
00:52:34,410 --> 00:52:38,610
Het staat hem tegen als mensen hem
vertellen dat hij verkeerd handelt.

864
00:52:38,610 --> 00:52:41,670
Dat gaat zo ver dat hij
zijn positie bijna zo

865
00:52:41,670 --> 00:52:46,410
krampachtig gaat verdedigen dat hij elke
stem die zich tegen hem uitspreekt het

866
00:52:46,410 --> 00:52:48,150
zwijgen wil opleggen.

867
00:52:48,150 --> 00:52:53,550
In Mattheüs hoofdstuk 23 lijkt Jezus
naar deze gebeurtenis te verwijzen.

868
00:52:53,550 --> 00:52:57,930
In Mattheüs 23, vers 34 tot en met 36,

869
00:52:57,930 --> 00:53:01,350
spreekt Jezus een veroordeling
uit over Jeruzalem.

870
00:53:01,350 --> 00:53:03,510
Hij zegt in vers 34:

871
00:53:03,510 --> 00:53:08,910
Daarom zie, Ik zend profeten, wijzen
en schriftgeleerden naar u toe,

872
00:53:08,910 --> 00:53:12,150
en sommigen van hen zult
u doden en kruisigen,

873
00:53:12,150 --> 00:53:16,290
en sommigen van hen zult
u geselen in uw synagogen,

874
00:53:16,290 --> 00:53:19,350
en u zult hen vervolgen van stad tot stad,

875
00:53:19,350 --> 00:53:25,350
opdat over u al het rechtvaardige bloed
zal komen dat vergoten is op de aarde,

876
00:53:25,350 --> 00:53:29,670
vanaf het bloed van de rechtvaardige
Abel tot het bloed van Zacharia,

877
00:53:29,670 --> 00:53:34,950
de zoon van Berechja, die u gedood
hebt tussen de tempel en het altaar.

878
00:53:34,950 --> 00:53:41,070
Voorwaar, Ik zeg u: Al deze dingen
zullen komen over dit geslacht.

879
00:53:41,070 --> 00:53:47,250
Hier zit een klein probleem, want Jezus
zei dat ze Zacharia, de zoon van Berechja,

880
00:53:47,250 --> 00:53:50,370
tussen de tempel en het
altaar hadden vermoord.

881
00:53:50,370 --> 00:53:56,310
Dat is inderdaad de plaats waar Zacharia,
de zoon van Jojada, werd vermoord.

882
00:53:56,310 --> 00:53:58,110
Hij werd in de tempel vermoord.

883
00:53:58,110 --> 00:54:02,130
Daarom denken de meeste geleerden dat
Jezus hier naar die andere Zacharia

884
00:54:02,130 --> 00:54:05,250
verwijst, niet naar de zoon van Berechja.

885
00:54:05,250 --> 00:54:07,290
Wie is de zoon van Berechja?

886
00:54:07,290 --> 00:54:11,550
Dat is een andere man, die veel
later leefde dan dit verhaal.

887
00:54:11,550 --> 00:54:16,890
Zacharia, de zoon van Berechja, is de man
die het boek Zacharia heeft geschreven.

888
00:54:16,890 --> 00:54:20,490
Hij behoorde tot de ballingen die
uit Babylon waren teruggekeerd,

889
00:54:20,490 --> 00:54:24,150
honderden jaren na het verhaal
dat we in 2 Koningen lezen.

890
00:54:24,150 --> 00:54:26,730
Dit zijn twee verschillende Zacharia's.

891
00:54:26,730 --> 00:54:31,350
De ene is de zoon van Jojada, de
andere is de zoon van Berechja.

892
00:54:31,350 --> 00:54:35,790
We weten dat de zoon van Jojada stierf
op de manier die Jezus beschreef.

893
00:54:35,790 --> 00:54:38,910
Hij werd tussen de tempel
en het altaar vermoord.

894
00:54:38,910 --> 00:54:42,330
We hebben nergens anders een
verslag van de dood van Zacharia,

895
00:54:42,330 --> 00:54:44,130
de zoon van Berechja.

896
00:54:44,130 --> 00:54:46,710
Sommigen vinden daarom dat we
dit als toevalligheden in de

897
00:54:46,710 --> 00:54:48,450
geschiedenis moeten zien.

898
00:54:48,450 --> 00:54:52,110
Jezus zei immers dat Zacharia,
de zoon van Berechja,

899
00:54:52,110 --> 00:54:56,010
op precies dezelfde manier stierf:
hij werd op dezelfde plaats

900
00:54:56,010 --> 00:54:59,310
vermoord als Zacharia, de zoon van Jojada.

901
00:54:59,310 --> 00:55:02,670
Dan zouden twee verschillende
profeten met de naam Zacharia

902
00:55:02,670 --> 00:55:05,430
in wezen op dezelfde
manier zijn gestorven.

903
00:55:05,430 --> 00:55:08,010
Dat is niet onmogelijk,
want er zijn meer dan

904
00:55:08,010 --> 00:55:10,710
36 mannen in de Bijbel die Zacharia heten.

905
00:55:10,710 --> 00:55:13,470
Het is een heel veelvoorkomende naam.

906
00:55:13,470 --> 00:55:18,150
En veel profeten stierven doordat ze
door hun eigen volk werden vermoord.

907
00:55:18,150 --> 00:55:22,470
Het is dus niet onmogelijk dat
zowel Zacharia, de zoon van Jojada,

908
00:55:22,470 --> 00:55:26,550
als Zacharia, de zoon van
Berechja, honderden jaren later,

909
00:55:26,550 --> 00:55:29,550
op een vergelijkbare manier
aan hun einde kwamen.

910
00:55:29,550 --> 00:55:32,790
Wat het enigszins
problematisch maakt, is dit:

911
00:55:32,790 --> 00:55:37,710
de Schrift vermeldt niet hoe Zacharia,
de zoon van Berechja, de latere

912
00:55:37,710 --> 00:55:39,810
Zacharia, gestorven is.

913
00:55:39,810 --> 00:55:44,610
Toch spreekt Jezus alsof ze dit
verhaal waarnaar Hij verwijst kennen:

914
00:55:44,610 --> 00:55:46,470
‘Jullie hebben hem vermoord.’

915
00:55:46,470 --> 00:55:49,590
Hij spreekt alsof dat verhaal bekend is.

916
00:55:49,590 --> 00:55:54,210
Als het bekend is, moet het ergens anders
vandaan bekend zijn dan uit de Schrift,

917
00:55:54,210 --> 00:55:56,310
want de Schrift vertelt het niet.

918
00:55:56,310 --> 00:56:01,710
Bovendien lijkt het heel onwaarschijnlijk
dat Zacharia, de zoon van Berechja,

919
00:56:01,710 --> 00:56:04,290
op deze manier gestorven zou zijn.

920
00:56:04,290 --> 00:56:09,750
Hij en Haggaï waren namelijk zo
ongeveer de enige twee profeten die God

921
00:56:09,750 --> 00:56:14,730
ooit gezonden heeft naar wie Israël
luisterde en die het niet vervolgde.

922
00:56:14,730 --> 00:56:19,110
Toen ze de mensen kwamen bemoedigen
die het huis van de HEERE bouwden,

923
00:56:19,110 --> 00:56:23,550
staat er dat het hart van de mensen
bewogen werd om te gehoorzamen,

924
00:56:23,550 --> 00:56:26,250
en ze deden wat de profeten zeiden.

925
00:56:26,250 --> 00:56:30,210
Het is heel ongebruikelijk dat het
volk naar de profeten luistert,

926
00:56:30,210 --> 00:56:33,510
maar na de ballingschap was
het volk daartoe geneigd.

927
00:56:33,510 --> 00:56:36,810
Ze lijken niet het soort mensen
dat de profeten zou doden.

928
00:56:36,810 --> 00:56:41,490
Het lijkt erop dat Haggaï en
Zacharia, de zoon van Berechja,

929
00:56:41,490 --> 00:56:46,230
gunstig door het volk werden ontvangen,
in plaats van dat ze werden vermoord.

930
00:56:46,230 --> 00:56:50,490
Daarom lijkt het sommigen heel
onwaarschijnlijk dat Jezus naar Zacharia,

931
00:56:50,490 --> 00:56:52,950
de zoon van Berechja, verwijst.

932
00:56:52,950 --> 00:56:58,230
Waarschijnlijk verwijst Hij volgens
hen naar Zacharia, de zoon van Jojada.

933
00:56:58,230 --> 00:57:00,390
Er is nog een reden om dat te denken.

934
00:57:00,390 --> 00:57:04,770
In de volgorde van de Joodse Bijbel
is 2 Kronieken het laatste boek.

935
00:57:04,770 --> 00:57:09,570
Het boek Kronieken is in feite het laatste
boek in de canon van de Joodse Schriften.

936
00:57:09,570 --> 00:57:12,570
In onze Bijbel staat het
tussen de geschiedenisboeken.

937
00:57:12,570 --> 00:57:15,510
In de Joodse canon staat
het bij de Geschriften,

938
00:57:15,510 --> 00:57:18,090
en het is het laatste
boek in die verzameling.

939
00:57:18,090 --> 00:57:20,370
Dat zou betekenen dat wanneer Jezus zegt:

940
00:57:20,370 --> 00:57:26,430
‘Van Abel tot Zacharia’, dan spreekt Hij,
als Hij Zacharia, de zoon van Jojada,

941
00:57:26,430 --> 00:57:31,350
bedoelt, over de allereerste en de
allerlaatste martelaar in de Schrift.

942
00:57:31,350 --> 00:57:35,010
Dat volgt de volgorde van de
Bijbel zoals zij die hadden.

943
00:57:35,010 --> 00:57:40,350
Zacharia, de zoon van Jojada, was
de laatste profeet die gedood werd.

944
00:57:40,350 --> 00:57:43,830
Daarom klinkt het alsof Jezus
waarschijnlijk doelt op de zoon van

945
00:57:43,830 --> 00:57:47,130
Jojada, niet op de zoon van Berechja.

946
00:57:47,130 --> 00:57:52,950
Hoe zouden we de aanwezigheid van de
woorden ‘zoon van Berechja’ in Mattheüs

947
00:57:52,950 --> 00:57:56,130
23, vers 35, verklaren?

948
00:57:56,130 --> 00:58:00,270
Eén ding waarop ik zou willen wijzen,
is dat Jezus in de parallel van deze

949
00:58:00,270 --> 00:58:07,830
uitspraak, in Lukas hoofdstuk 11, vers 49
tot en met 51, dezelfde uitspraak doet.

950
00:58:07,830 --> 00:58:10,650
Maar daar wordt alleen Zacharia genoemd:

951
00:58:10,650 --> 00:58:16,050
Daarom heeft de wijsheid van God gezegd:
Ik zal profeten en apostelen naar hen toe

952
00:58:16,050 --> 00:58:20,910
zenden, en van hen zullen zij
sommigen doden en anderen vervolgen,

953
00:58:20,910 --> 00:58:24,570
opdat van dit geslacht afgeëist
wordt het bloed van alle

954
00:58:24,570 --> 00:58:28,650
profeten dat van de grondlegging
van de wereld af vergoten is,

955
00:58:28,650 --> 00:58:31,950
van het bloed van Abel tot
het bloed van Zacharia,

956
00:58:31,950 --> 00:58:36,151
die omgebracht is tussen het
altaar en het huis van God. […]

957
00:58:36,151 --> 00:58:38,790
Daar staat niet ‘zoon van Berechja’.

958
00:58:38,790 --> 00:58:43,950
Als we het Evangelie van Lukas op zichzelf
nemen, zonder naar Mattheüs te kijken,

959
00:58:43,950 --> 00:58:49,050
zouden we aannemen dat het gaat
over Zacharia, de zoon van Jojada.

960
00:58:49,050 --> 00:58:52,950
In het Evangelie van Lukas
staat niet welke Zacharia.

961
00:58:52,950 --> 00:58:58,470
Als je alleen Lukas leest, zou je denken
dat Jezus bedoelde: van Abel tot Zacharia,

962
00:58:58,470 --> 00:59:00,450
de zoon van Jojada.

963
00:59:00,450 --> 00:59:03,270
Alleen het Evangelie van
Mattheüs heeft dit probleem,

964
00:59:03,270 --> 00:59:05,490
dat het de zoon van Berechja is.

965
00:59:05,490 --> 00:59:08,850
Er zijn velen die denken dat er een
overschrijffout in het Evangelie van

966
00:59:08,850 --> 00:59:10,950
Mattheüs terechtgekomen kan zijn.

967
00:59:10,950 --> 00:59:14,790
Een kopiist die een eerder
afschrift van Mattheüs overschreef,

968
00:59:14,790 --> 00:59:18,630
wilde de dingen verduidelijken,
maar was de details vergeten.

969
00:59:18,630 --> 00:59:21,210
Hij voegde de naam van
de zoon van Berechja in,

970
00:59:21,210 --> 00:59:25,830
omdat die een veel bekendere Zacharia
zou zijn, en maakte daarmee een fout.

971
00:59:25,830 --> 00:59:29,430
Het is niet nodig om aan te nemen
dat kopiisten die afschriften

972
00:59:29,430 --> 00:59:31,890
maakten echte Bijbelgeleerden waren.

973
00:59:31,890 --> 00:59:35,910
Het waren gewoon mannen die betaald
werden om dingen over te schrijven.

974
00:59:35,910 --> 00:59:39,090
Sommigen denken dat Jezus niet
doelt op de zoon van Berechja,

975
00:59:39,090 --> 00:59:41,190
maar op de zoon van Jojada.

976
00:59:41,190 --> 00:59:46,290
Wat ook interessant is, is dat Jezus,
nadat Hij dit had genoemd, zei:

977
00:59:46,290 --> 00:59:51,510
Ik zeg jullie: al deze dingen zullen
deze generatie zeker overkomen.

978
00:59:51,510 --> 00:59:55,890
De laatste woorden van Zacharia,
de zoon van Berechja, waren:

979
00:59:55,890 --> 00:59:58,590
[Redactionele toelichting: de
spreker zegt hier ‘Berechja’,

980
00:59:58,590 --> 01:00:03,210
maar het volgende citaat betreft
Zacharia, de zoon van Jojada.]

981
01:00:03,210 --> 01:00:07,890
Koning Joas herinnerde zich het
gunstbewijs dat zijn vader Jojada aan hem

982
01:00:07,890 --> 01:00:13,710
bewezen had, niet, maar doodde zijn
zoon, die toen hij stierf, zei:

983
01:00:13,710 --> 01:00:17,190
Moge de HEERE het zien
en vergelding eisen!

984
01:00:17,190 --> 01:00:18,090
Of:

985
01:00:18,090 --> 01:00:20,670
De Heer zal het zien en vergelden.

986
01:00:20,670 --> 01:00:23,550
Deze profeet stierf met de woorden:

987
01:00:23,550 --> 01:00:26,130
De Heer zal je hiervoor laten boeten.

988
01:00:26,130 --> 01:00:29,190
De Heer zal Jeruzalem hiervoor straffen.

989
01:00:29,190 --> 01:00:34,830
Je zou kunnen betogen dat die straf over
Jeruzalem kwam in 586 voor Christus,

990
01:00:34,830 --> 01:00:37,230
toen de Babyloniërs het verwoestten.

991
01:00:37,230 --> 01:00:40,950
Maar Jezus zei dat al het bloed
van de rechtvaardige profeten

992
01:00:40,950 --> 01:00:42,810
over Zijn generatie zou komen.

993
01:00:42,810 --> 01:00:45,990
De uiteindelijke verwoesting van
Jeruzalem in de geschiedenis,

994
01:00:45,990 --> 01:00:50,730
in het jaar 70 na Christus, is
misschien waar hier op gedoeld wordt.

995
01:00:50,730 --> 01:00:56,190
Uiteraard is er geen manier om te bewijzen
of de aanduiding ‘zoon van Berechja’

996
01:00:56,190 --> 01:00:59,730
in Mattheüs 23 daar
wel of niet thuishoort.

997
01:00:59,730 --> 01:01:02,490
Het zou er misschien mee
te maken hebben of iemand

998
01:01:02,490 --> 01:01:06,030
geneigd is te geloven dat
de tekst is aangetast.

999
01:01:06,030 --> 01:01:10,470
Je mag het standpunt innemen dat
Zacharia, de zoon van Berechja,

1000
01:01:10,470 --> 01:01:13,050
ook op deze manier gestorven is.

1001
01:01:13,050 --> 01:01:17,190
De meeste geleerden denken van
niet, maar het is niet onmogelijk.

1002
01:01:17,190 --> 01:01:21,990
Het lijkt onwaarschijnlijk, omdat
Jezus vrijwel zeker zou verwijzen

1003
01:01:21,990 --> 01:01:24,870
naar een verhaal dat
Zijn toehoorders kenden.

1004
01:01:24,870 --> 01:01:30,570
En zij zouden niet weten hoe Zacharia,
de zoon van Berechja, gestorven was,

1005
01:01:30,570 --> 01:01:33,510
zonder dat Jezus hun dat vertelde.

1006
01:01:33,510 --> 01:01:38,430
Bovendien werd Zacharia, de zoon
van Berechja, zoals ik al zei,

1007
01:01:38,430 --> 01:01:41,430
goed ontvangen door de Joden in zijn tijd.

1008
01:01:41,430 --> 01:01:44,610
We hebben geen enkel verslag
van tegenstand tegen hem,

1009
01:01:44,610 --> 01:01:48,810
dus de kans dat ze hem vermoord
zouden hebben, lijkt niet groot.

1010
01:01:48,810 --> 01:01:51,390
Dat blijft een onopgelost raadsel.

1011
01:01:51,390 --> 01:01:56,310
Doelt Jezus op deze Zacharia, in
welk geval de tekst is gewijzigd?

1012
01:01:56,310 --> 01:02:00,930
Of stierf de andere Zacharia op
dezelfde manier als deze Zacharia?

1013
01:02:00,930 --> 01:02:04,230
Ik vermoed dat iemands keuze
tussen die mogelijkheden

1014
01:02:04,230 --> 01:02:08,790
naar alle waarschijnlijkheid zou
afhangen van bepaalde opvattingen over

1015
01:02:08,790 --> 01:02:09,630
aantasting van de tekst.