1
00:00:02,010 --> 00:00:04,170
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,170 --> 00:00:09,270
Deze keer behandelen
we 2 Koningen 23 en 24.

3
00:00:09,270 --> 00:00:14,190
De vorige keer zagen we dat Josia op
achtjarige leeftijd de troon besteeg.

4
00:00:14,190 --> 00:00:18,150
Zijn vader en zijn grootvader
waren goddeloze koningen geweest,

5
00:00:18,150 --> 00:00:23,310
en toch werd Josia er op de een of andere
manier toe bewogen om de HEERE te zoeken.

6
00:00:23,310 --> 00:00:26,130
Zijn hart ging uit naar de HEERE.

7
00:00:26,130 --> 00:00:30,390
De eerste aanwijzing daarvoor was dat
hij besloot de schatten van de tempel te

8
00:00:30,390 --> 00:00:32,970
gebruiken voor het
onderhoud van de tempel.

9
00:00:32,970 --> 00:00:36,390
Blijkbaar bleef men in zekere
mate aan de tempel geven,

10
00:00:36,390 --> 00:00:39,510
zelfs in de tijd dat er
andere goden werden aanbeden

11
00:00:39,510 --> 00:00:43,950
en Manasse in de tempel altaren
voor andere goden had opgericht.

12
00:00:43,950 --> 00:00:46,830
Mensen gingen daar nog
steeds heen om te aanbidden.

13
00:00:46,830 --> 00:00:50,730
Wie ze aanbaden, is misschien
onduidelijk, maar er kwam geld binnen.

14
00:00:50,730 --> 00:00:55,410
Josia besloot dat geld te gebruiken om te
herstellen wat er in en om de tempel in

15
00:00:55,410 --> 00:00:56,850
verval was geraakt.

16
00:00:56,850 --> 00:01:00,690
Hij gaf het geld aan timmerlieden en
steenhouwers en begon een renovatie

17
00:01:00,690 --> 00:01:02,010
van de tempel.

18
00:01:02,010 --> 00:01:06,690
Tijdens die werkzaamheden vond een van
zijn dienaren een boekrol in de tempel.

19
00:01:06,690 --> 00:01:10,530
Het was blijkbaar de boekrol
van het boek Deuteronomium.

20
00:01:10,530 --> 00:01:13,830
Eigenlijk werd die gevonden
door Hilkia, de hogepriester,

21
00:01:13,830 --> 00:01:18,510
maar hij gaf hem aan een van Josia's
mannen, Safan, de schriftgeleerde.

22
00:01:18,510 --> 00:01:21,810
Die bracht hem naar Josia
en las hem aan hem voor.

23
00:01:21,810 --> 00:01:23,550
Hij las hem de wet voor.

24
00:01:23,550 --> 00:01:25,830
Toen Josia de wet hoorde voorlezen,

25
00:01:25,830 --> 00:01:30,270
met daarin blijkbaar ook de vervloekingen
waarvan God had gezegd dat ze over Israël

26
00:01:30,270 --> 00:01:34,470
zouden komen als zij Hem verlieten
en andere goden aanbaden,

27
00:01:34,470 --> 00:01:36,570
werd Josia overtuigd van zijn schuld.

28
00:01:36,570 --> 00:01:41,250
Hij besefte dat Israël al enige
tijd in overtreding was en daarom

29
00:01:41,250 --> 00:01:44,730
onder de vervloekingen lag
waarvoor God had gewaarschuwd.

30
00:01:44,730 --> 00:01:49,050
Hij scheurde zijn kleren, bekeerde
zich, vernederde zich en zei:

31
00:01:49,050 --> 00:01:52,290
‘We hebben gezondigd, en
dat moeten we veranderen.’

32
00:01:52,290 --> 00:01:55,110
Dus begon hij hervormingen door te voeren.

33
00:01:55,110 --> 00:01:59,070
Hij stuurde zijn boodschappers
naar een profetes die Hulda heette.

34
00:01:59,070 --> 00:02:02,550
Zij profeteerde dat Jeruzalem
inderdaad geoordeeld zou worden

35
00:02:02,550 --> 00:02:06,930
en de vervloekingen uit het boek zou
ondergaan vanwege hun overtredingen.

36
00:02:06,930 --> 00:02:11,070
Maar omdat Josia zich had vernederd
en een gevoelig hart voor God had,

37
00:02:11,070 --> 00:02:13,770
zou het niet tijdens zijn leven gebeuren.

38
00:02:13,770 --> 00:02:17,670
Ze profeteerde zelfs dat de koning
een vredig einde zou hebben.

39
00:02:17,670 --> 00:02:22,410
En dat zou hij ook hebben gehad als hij
tot het einde gehoorzaam was gebleven.

40
00:02:22,410 --> 00:02:25,230
Alle beloften van God zijn voorwaardelijk.

41
00:02:25,230 --> 00:02:28,950
Hulda maakte in elk geval duidelijk
dat het Gods bedoeling was dat

42
00:02:28,950 --> 00:02:33,390
Josia gezegend zou worden en geen
gewelddadig einde zou hoeven te hebben

43
00:02:33,390 --> 00:02:38,430
zoals sommige van zijn voorgangers, die
vermoord of in de oorlog gedood waren.

44
00:02:38,430 --> 00:02:42,870
Maar we zullen zien dat hij helemaal
aan het einde niet het juiste deed.

45
00:02:42,870 --> 00:02:46,290
Het grootste deel van zijn
leven deed hij het juiste.

46
00:02:46,290 --> 00:02:51,270
De Bijbel beschrijft hem net als Hizkia:
als iemand die zich door zijn ijver voor

47
00:02:51,270 --> 00:02:53,670
de HEERE van de anderen onderscheidde.

48
00:02:53,670 --> 00:02:58,590
In hoofdstuk 23 van 2 Koningen vinden
we de beschrijving van de hervormingen

49
00:02:58,590 --> 00:03:02,610
waarmee hij de zuivere aanbidding
van de HEERE probeerde te herstellen

50
00:03:02,610 --> 00:03:05,970
in een land dat andere
goden had aanbeden en God

51
00:03:05,970 --> 00:03:09,270
niet op de juiste manier
had gediend. Er staat:

52
00:03:09,270 --> 00:03:12,030
De koning ging naar het huis van de HEERE,

53
00:03:12,030 --> 00:03:17,250
en met hem iedere man uit Juda en alle
inwoners van Jeruzalem, de priesters,

54
00:03:17,250 --> 00:03:21,990
de profeten en heel het volk,
van de kleinste tot de grootste.

55
00:03:21,990 --> 00:03:25,950
En hij las ten aanhoren van hen al de
woorden van het boek van het verbond

56
00:03:25,950 --> 00:03:28,710
dat in het huis van de HEERE gevonden was.

57
00:03:28,710 --> 00:03:33,090
In Deuteronomium stond eigenlijk
dat alle mensen van Israël elke

58
00:03:33,090 --> 00:03:36,990
zeven jaar bijeengebracht moesten
worden op het Loofhuttenfeest om de wet

59
00:03:36,990 --> 00:03:38,730
te horen voorlezen.

60
00:03:38,730 --> 00:03:41,130
Dit was waarschijnlijk
niet het Loofhuttenfeest,

61
00:03:41,130 --> 00:03:44,250
maar het had hoe dan ook
allang moeten gebeuren.

62
00:03:44,250 --> 00:03:46,590
Het was lange tijd verwaarloosd.

63
00:03:46,590 --> 00:03:49,950
Dus las hij de wet in het
openbaar voor aan het volk,

64
00:03:49,950 --> 00:03:53,430
dat die elke zeven jaar
had moeten horen voorlezen.

65
00:03:53,430 --> 00:03:57,510
De koning ging bij de pilaar staan
en sloot een verbond voor het

66
00:03:57,510 --> 00:04:02,250
aangezicht van de HEERE, om de
HEERE te volgen en Zijn geboden,

67
00:04:02,250 --> 00:04:07,410
Zijn getuigenissen en Zijn verordeningen
met heel zijn hart en met heel zijn

68
00:04:07,410 --> 00:04:12,090
ziel in acht te nemen, door de
woorden van dit verbond die in deze

69
00:04:12,090 --> 00:04:15,330
boek rol beschreven zijn, uit te voeren.

70
00:04:15,330 --> 00:04:19,110
En het hele volk trad toe tot dit verbond.

71
00:04:19,110 --> 00:04:22,050
Dat wil zeggen, ze stemden met hem in.

72
00:04:22,050 --> 00:04:25,590
Hoe diep hun toewijding
ging, is echt de vraag,

73
00:04:25,590 --> 00:04:29,070
want zijn hervormingen bleven
na zijn dood niet bestaan,

74
00:04:29,070 --> 00:04:32,010
hoewel hij zich er vol ijver voor inzette.

75
00:04:32,010 --> 00:04:37,410
Het volk leek te weifelen en leek gewoon
mee te gaan met alles wat de koning zei.

76
00:04:37,410 --> 00:04:41,310
Ons werd verteld dat Manasse,
de slechtste van hun koningen,

77
00:04:41,310 --> 00:04:44,250
het volk had verleid om
andere goden te aanbidden.

78
00:04:44,250 --> 00:04:48,270
Volgens mij betekent het feit dat
je een heel goddeloze heerser hebt

79
00:04:48,270 --> 00:04:51,150
niet dat je de goddeloze
dingen moet doen die hij doet.

80
00:04:51,150 --> 00:04:54,510
Maar mensen volgen vaak gewoon
het beleid van de overheid.

81
00:04:54,510 --> 00:04:59,310
Dat is misschien één reden, één
argument dat mensen aanvoeren om een

82
00:04:59,310 --> 00:05:02,190
christelijke aanwezigheid
in de overheid te behouden.

83
00:05:02,190 --> 00:05:06,030
Want hoewel het christendom niet door
overheidsoptreden wordt verspreid

84
00:05:06,030 --> 00:05:09,750
en gerechtigheid zelfs niet door
de wet in stand wordt gehouden,

85
00:05:09,750 --> 00:05:13,290
heeft een rechtvaardige
overheid toch invloed op mensen.

86
00:05:13,290 --> 00:05:17,310
Er is namelijk een bepaald aantal
mensen dat niet zelf nadenkt.

87
00:05:17,310 --> 00:05:20,850
Er zijn nu eenmaal mensen die
gewoon schapen of lemmingen zijn,

88
00:05:20,850 --> 00:05:24,030
en wat de leiders doen,
besluiten zij ook te doen.

89
00:05:24,030 --> 00:05:26,310
Ze willen de boel niet op stelten zetten.

90
00:05:26,310 --> 00:05:28,770
Ze willen niet tegen de stroom in gaan.

91
00:05:28,770 --> 00:05:32,490
Dus wat de leiders doen, doen
de mensen gewoon slaafs na.

92
00:05:32,490 --> 00:05:36,870
En als je slechte leiders hebt, gebruikt
de doorsneemens zijn verstand niet,

93
00:05:36,870 --> 00:05:41,430
terwijl God hem verstand heeft gegeven
om meer na te denken dan een dier.

94
00:05:41,430 --> 00:05:45,630
Hij denkt niet meer na dan een dier
en volgt gewoon wat de massa doet

95
00:05:45,630 --> 00:05:47,430
of wat de leiders doen.

96
00:05:47,430 --> 00:05:51,510
Hier zien we dus dat het volk achter
deze hervorming van Josia stond,

97
00:05:51,510 --> 00:05:54,990
maar nadat hij er niet meer
was, deden ze dat niet meer.

98
00:05:54,990 --> 00:05:57,930
Misschien was het van hun
kant dus oppervlakkig.

99
00:05:57,930 --> 00:06:00,090
Van zijn kant was het oprecht.

100
00:06:00,090 --> 00:06:02,610
Hij had duidelijk echt een hart voor God,

101
00:06:02,610 --> 00:06:07,170
en misschien bracht hij anderen ertoe
om ook echt een hart voor God te hebben.

102
00:06:07,170 --> 00:06:10,350
Maar ik weet zeker dat de
meerderheid van de bevolking gewoon

103
00:06:10,350 --> 00:06:12,390
meeging met alles wat de koning zei.

104
00:06:12,390 --> 00:06:15,870
Toen gaf de koning opdracht
aan de hogepriester Hilkia,

105
00:06:15,870 --> 00:06:19,350
de priesters van de tweede
orde en de deurwachters om alle

106
00:06:19,350 --> 00:06:24,690
voorwerpen die voor de Baäl, de Asjera en
heel het leger aan de hemel gemaakt waren,

107
00:06:24,690 --> 00:06:27,750
uit de tempel van de HEERE
naar buiten te brengen.

108
00:06:27,750 --> 00:06:31,890
Hij verbrandde dat alles buiten
Jeruzalem, in de velden van de Kidron,

109
00:06:31,890 --> 00:06:34,710
en liet het stof ervan naar Bethel dragen.

110
00:06:34,710 --> 00:06:39,390
Ook zette hij de afgodspriesters af die de
koningen van Juda aangesteld hadden om op

111
00:06:39,390 --> 00:06:44,790
de offer hoogten, in de steden van Juda
en rondom Jeruzalem reukoffers te brengen,

112
00:06:44,790 --> 00:06:48,270
evenals hen die aan de
Baäl, de zon, de maan,

113
00:06:48,270 --> 00:06:53,190
de sterrenbeelden en heel het leger
aan de hemel reukoffers brachten.

114
00:06:53,190 --> 00:06:58,110
Ook bracht hij de Asjera uit het huis
van de HEERE, naar de beek Kidron,

115
00:06:58,110 --> 00:07:01,890
buiten Jeruzalem, en verbrandde
hem bij de beek Kidron.

116
00:07:01,890 --> 00:07:06,330
Hij verpulverde hem tot stof, en wierp
het stof ervan over de begraafplaats van

117
00:07:06,330 --> 00:07:07,830
het gewone volk.

118
00:07:07,830 --> 00:07:12,150
Ook brak hij de verblijven van de
schandknapen af in het huis van de HEERE,

119
00:07:12,150 --> 00:07:15,150
waar de vrouwen gewaden
voor de Asjera weefden.

120
00:07:15,150 --> 00:07:17,850
Blijkbaar gaat het hier
om mannelijke prostituees

121
00:07:17,850 --> 00:07:21,450
die verbonden waren aan de aanbidding
van sommige heidense goden.

122
00:07:21,450 --> 00:07:24,930
Hij brak dus hun werkplekken
af, of hun hutten.

123
00:07:24,930 --> 00:07:29,130
Zoals we zojuist lazen, bevonden
die zich in het huis van de HEERE.

124
00:07:29,130 --> 00:07:33,510
Hij liet al de priesters uit de steden
van Juda komen en verontreinigde de offer

125
00:07:33,510 --> 00:07:36,870
hoogten waarop die priesters
reukoffers gebracht hadden,

126
00:07:36,870 --> 00:07:39,330
van Geba af tot Berseba toe.

127
00:07:39,330 --> 00:07:42,390
Verder brak hij de offer
hoogten bij de poorten af,

128
00:07:42,390 --> 00:07:46,650
ook die bij de ingang van de poort
van Jozua, de leider van de stad,

129
00:07:46,650 --> 00:07:49,890
aan de linkerhand als men
de stadspoort binnen komt .

130
00:07:49,890 --> 00:07:54,690
Ze verontreinigen betekent hier dat hij
iets deed waardoor ze onbruikbaar werden.

131
00:07:54,690 --> 00:07:57,390
Als we denken aan iets
dat verontreinigd wordt,

132
00:07:57,390 --> 00:08:00,870
denken we meestal misschien aan
de verontreiniging van de tempel.

133
00:08:00,870 --> 00:08:06,210
Dat gebeurde toen Antiochus Epiphanes
een varken offerde in de tempel.

134
00:08:06,210 --> 00:08:08,490
Dat verontreinigde de tempel.

135
00:08:08,490 --> 00:08:12,930
Maar ook de heidense heiligdommen konden
verontreinigd worden als er iets gedaan

136
00:08:12,930 --> 00:08:15,990
werd waardoor ze niet meer
gebruikt konden worden.

137
00:08:15,990 --> 00:08:18,750
Dat kon betekenen dat
ze werden afgebroken,

138
00:08:18,750 --> 00:08:21,810
of dat er op die plaatsen iets
afschuwelijks werd gedaan,

139
00:08:21,810 --> 00:08:25,050
iets wat voor die
godsdiensten afschuwelijk was.

140
00:08:25,050 --> 00:08:29,910
Daardoor werd de plaats als onbruikbaar
beschouwd, omdat die bezoedeld was.

141
00:08:29,910 --> 00:08:34,350
De priesters van de offer hoogten offerden
echter niet op het altaar van de HEERE in

142
00:08:34,350 --> 00:08:39,510
Jeruzalem, maar zij aten ongezuurde
broden te midden van hun broeders.

143
00:08:39,510 --> 00:08:44,250
Josia verontreinigde ook Tofet,
dat in het dal Ben-Hinnom lag,

144
00:08:44,250 --> 00:08:48,870
opdat niemand zijn zoon of dochter
voor de Molech door het vuur liet gaan.

145
00:08:48,870 --> 00:08:53,610
Tofet is het dal van Hinnom, dat
ten zuidwesten van Jeruzalem ligt.

146
00:08:53,610 --> 00:08:57,450
Hij verontreinigde Tofet,
dat het dal van Hinnom is,

147
00:08:57,450 --> 00:09:00,210
of het dal van de zonen van Hinnom:

148
00:09:00,210 --> 00:09:04,530
zodat niemand zijn zoon of dochter voor
Molech door het vuur zou laten gaan.

149
00:09:04,530 --> 00:09:09,090
Tofet, of het dal van Hinnom,
was dus in de tijd van Manasse

150
00:09:09,090 --> 00:09:10,770
en blijkbaar ook in de tijd van

151
00:09:10,770 --> 00:09:14,250
Amon gebruikt om kinderen
voor Molech te verbranden.

152
00:09:14,250 --> 00:09:16,170
En zoals ik al eerder heb gezegd,

153
00:09:16,170 --> 00:09:18,990
was Molech een beeld van
een menselijke gestalte,

154
00:09:18,990 --> 00:09:22,590
met de onderarmen vanaf de
ellebogen naar voren uitgestrekt,

155
00:09:22,590 --> 00:09:26,310
evenwijdig aan de grond en
met de handpalmen omhoog.

156
00:09:26,310 --> 00:09:31,830
Binnen in dit grote bronzen beeld werd
vuur gestookt totdat het roodgloeiend was.

157
00:09:31,830 --> 00:09:34,290
En bij het ritueel van
de aanbidding van Molech

158
00:09:34,290 --> 00:09:38,970
werd een levende zuigeling in de handen
van dit roodgloeiende afgodsbeeld gelegd.

159
00:09:38,970 --> 00:09:42,990
Dat werd bedoeld met je kinderen
door het vuur laten gaan voor Molech.

160
00:09:42,990 --> 00:09:46,290
Het dal van Hinnom is de
plaats waar dat gebeurde.

161
00:09:46,290 --> 00:09:49,470
En dat behoorde duidelijk tot
de afschuwelijkste van alle

162
00:09:49,470 --> 00:09:53,490
gruweldaden die Israël beging,
toen ze hun zonen offerden.

163
00:09:53,490 --> 00:09:55,830
Zelfs bij de profeten liet God zeggen:

164
00:09:55,830 --> 00:09:59,730
U nam uw zonen en uw dochters,
die u Mij gebaard had

165
00:09:59,730 --> 00:10:02,610
en bracht ze als offer
voor hen om te eten.

166
00:10:02,610 --> 00:10:06,390
Waren uw hoererijen niet genoeg,
dat u Mijn kinderen geslacht hebt,

167
00:10:06,390 --> 00:10:10,230
ze prijsgegeven hebt, toen u ze
voor hen door het vuur liet gaan?

168
00:10:10,230 --> 00:10:11,370
zegt Hij.

169
00:10:11,370 --> 00:10:14,250
Vooral die plaats moest
dus verontreinigd worden.

170
00:10:14,250 --> 00:10:17,310
Men neemt aan dat de verontreiniging
van die plaats inhield

171
00:10:17,310 --> 00:10:21,390
dat er een vuilnisbelt van werd gemaakt,
en dat het een plaats was waar het afval

172
00:10:21,390 --> 00:10:24,570
uit de stad altijd naartoe
werd gebracht en verbrand.

173
00:10:24,570 --> 00:10:28,530
Zelfs de dode lichamen van mensen
die misdadigers waren geweest,

174
00:10:28,530 --> 00:10:33,810
die in ongenade bij de samenleving waren
gestorven en geen begrafenis kregen,

175
00:10:33,810 --> 00:10:36,210
werden in het dal van Hinnom gegooid.

176
00:10:36,210 --> 00:10:39,930
Een deel hiervan is wat
speculatief, maar over het algemeen

177
00:10:39,930 --> 00:10:44,370
nemen geleerden aan dat het dal van Hinnom
vanaf de dagen van Josia hiervoor werd

178
00:10:44,370 --> 00:10:48,150
gebruikt, vanwege de vroegere
aanbidding van Molech daar.

179
00:10:48,150 --> 00:10:51,090
En om te voorkomen dat zoiets
ooit weer zou gebeuren,

180
00:10:51,090 --> 00:10:54,390
en om van het dal van Hinnom een
plaats te maken die nooit meer voor

181
00:10:54,390 --> 00:10:58,290
afgodenaanbidding gebruikt kon
worden, werd het een plaats van afval

182
00:10:58,290 --> 00:11:00,450
en voortdurende verbranding.

183
00:11:00,450 --> 00:11:03,690
De vuren brandden natuurlijk
de hele tijd, dag en nacht,

184
00:11:03,690 --> 00:11:06,510
omdat er voortdurend
brandstof werd toegevoegd.

185
00:11:06,510 --> 00:11:10,890
Je weet waarschijnlijk, zoals de meeste
christenen die enigszins onderlegd zijn,

186
00:11:10,890 --> 00:11:14,370
dat het dal van Hinnom in
het Grieks Gehenna heet.

187
00:11:14,370 --> 00:11:17,790
Het wordt ook het dal van
de zonen van Hinnom genoemd.

188
00:11:17,790 --> 00:11:22,950
Dit dal heet ook Tofet; dat
betekent ‘trommel’, ‘de trommel’.

189
00:11:22,950 --> 00:11:27,750
Gehenna is een Grieks woord dat
eenvoudigweg Dal van Hinnom betekent.

190
00:11:27,750 --> 00:11:32,490
En toen Jezus sprak over het oordeel dat
in Zijn generatie over het volk Israël zou

191
00:11:32,490 --> 00:11:36,390
komen, waarschuwde Hij hen
dat ze twee keuzes hadden.

192
00:11:36,390 --> 00:11:41,730
Ze konden Hem volgen en deel gaan uitmaken
van Zijn beweging, Zijn Koninkrijk,

193
00:11:41,730 --> 00:11:46,950
of ze konden het risico lopen in Gehenna
geworpen te worden, het Dal van Hinnom.

194
00:11:46,950 --> 00:11:50,370
Om de een of andere reden hebben de
traditionele Engelse vertalingen van het

195
00:11:50,370 --> 00:11:53,490
Nieuwe Testament Gehenna
met ‘hel’ vertaald.

196
00:11:53,490 --> 00:11:56,790
Jezus is de enige Die die term gebruikte,

197
00:11:56,790 --> 00:12:01,350
behalve dat Jakobus hem één
keer gebruikte. Jakobus zei:

198
00:12:01,350 --> 00:12:05,850
Ook de tong is een vuur, een
wereld van ongerechtigheid.

199
00:12:05,850 --> 00:12:08,970
Zo staat het met de tong
onder onze lichaamsdelen.

200
00:12:08,970 --> 00:12:13,950
Ze besmet het hele lichaam, en zet onze
levensloop vanaf het begin in vlam,

201
00:12:13,950 --> 00:12:16,950
en ze wordt zelf door
de hel in vlam gezet.

202
00:12:16,950 --> 00:12:20,790
Maar afgezien van die ene keer
dat Jakobus die term gebruikte,

203
00:12:20,790 --> 00:12:23,370
gebruikte alleen Jezus de term Gehenna.

204
00:12:23,370 --> 00:12:26,910
[Vertalersnoot: Waar het bovenstaande
Nederlandse citaat ‘hel’ heeft,

205
00:12:26,910 --> 00:12:28,111
staat in het Grieks ‘Gehenna’.]

206
00:12:28,111 --> 00:12:30,090
De apostelen deden dat niet.

207
00:12:30,090 --> 00:12:33,990
In de Engelse Bijbels, de King
James en de vroege vertalingen,

208
00:12:33,990 --> 00:12:38,670
kozen de vertalers ervoor
Gehenna met ‘hel’ te vertalen.

209
00:12:38,670 --> 00:12:41,790
Natuurlijk betekent het
woord Gehenna niet ‘hel’.

210
00:12:41,790 --> 00:12:44,670
Het betekent ‘Dal van Hinnom’.

211
00:12:44,670 --> 00:12:46,830
Dat is de letterlijke vertaling.

212
00:12:46,830 --> 00:12:48,930
Er was een werkelijke plaats met die naam,

213
00:12:48,930 --> 00:12:51,690
en er werden daadwerkelijk
mensen in geworpen.

214
00:12:51,690 --> 00:12:55,590
Hun lijken werden inderdaad in
Gehenna geworpen wanneer ze stierven.

215
00:12:55,590 --> 00:12:58,830
Niet die van iedereen, maar
vooral die van de mensen die bij

216
00:12:58,830 --> 00:13:01,050
grote slachtpartijen omkwamen.

217
00:13:01,050 --> 00:13:03,510
Bijvoorbeeld in het boek Jeremia.

218
00:13:03,510 --> 00:13:08,010
Jeremia leefde in een tijd waarin
Jeruzalem door Babylon werd belegerd.

219
00:13:08,010 --> 00:13:12,210
Jeremia vertelde de mensen dat ze
zich aan Babylon moesten overgeven

220
00:13:12,210 --> 00:13:15,390
en in ballingschap moesten
gaan, in plaats van te vechten,

221
00:13:15,390 --> 00:13:17,910
te verliezen en afgeslacht te worden.

222
00:13:17,910 --> 00:13:21,630
Op een paar verschillende momenten
in het boek Jeremia zegt hij:

223
00:13:21,630 --> 00:13:25,410
Daarom, zie, er komen
dagen, spreekt de HEERE,

224
00:13:25,410 --> 00:13:28,890
dat het niet meer Tofet of
het dal Ben-Hinnom zal genoemd

225
00:13:28,890 --> 00:13:31,110
worden, maar Moorddal.

226
00:13:31,110 --> 00:13:35,730
Men zal in Tofet begraven, omdat
er nergens anders plaats zal zijn.

227
00:13:35,730 --> 00:13:40,110
Waar hij op doelt, is dat wanneer de
Babyloniërs Jeruzalem zouden verwoesten

228
00:13:40,110 --> 00:13:44,430
en de mensen zouden afslachten, ze
de lijken zouden moeten opruimen.

229
00:13:44,430 --> 00:13:47,430
Het zouden er veel te
veel zijn om te begraven.

230
00:13:47,430 --> 00:13:49,710
Daarom zouden ze hun
als het ware gewoon een

231
00:13:49,710 --> 00:13:54,150
massale crematie geven door hun lichamen
in het Dal van Hinnom te werpen.

232
00:13:54,150 --> 00:13:56,490
[Vertalersnoot: Het bovenstaande
Bijbelcitaat spreekt over

233
00:13:56,490 --> 00:13:58,170
begraven in Tofet.

234
00:13:58,170 --> 00:14:01,590
De uitleg over crematie
is van de spreker zelf.]

235
00:14:01,590 --> 00:14:05,490
Daar brandden de vuren altijd
en konden ze worden opgeruimd.

236
00:14:05,490 --> 00:14:09,990
In de dagen van Jeremia sprak hij
over Gehenna, of het Dal van Hinnom,

237
00:14:09,990 --> 00:14:15,270
als de plaats waar bij de verwoesting
van Jeruzalem in 586 voor Christus

238
00:14:15,270 --> 00:14:17,550
de lijken zouden worden neergelegd.

239
00:14:17,550 --> 00:14:21,570
Jezus kwam natuurlijk in een tijd
waarin Jeruzalem opnieuw het gevaar liep

240
00:14:21,570 --> 00:14:23,070
te worden binnengevallen.

241
00:14:23,070 --> 00:14:27,630
Hij zei dat het binnen die generatie
zou gebeuren, en dat gebeurde ook.

242
00:14:27,630 --> 00:14:30,930
De Romeinen kwamen en
verwoestten Jeruzalem,

243
00:14:30,930 --> 00:14:35,790
net zoals de Babyloniërs dat in
586 voor Christus hadden gedaan.

244
00:14:35,790 --> 00:14:41,190
Zo stond Jezus tegenover die ramp in
vrijwel dezelfde positie als Jeremia

245
00:14:41,190 --> 00:14:43,770
tegenover de eerdere ramp had gestaan.

246
00:14:43,770 --> 00:14:49,410
Jezus waarschuwde het volk Israël, zoals
Jeremia het volk Israël had gewaarschuwd,

247
00:14:49,410 --> 00:14:52,530
dat er verwoesting over
Jeruzalem zou komen.

248
00:14:52,530 --> 00:14:57,810
Zowel Jezus als Jeremia waarschuwden
hen dat, als ze niet luisterden,

249
00:14:57,810 --> 00:15:01,050
hun lijken uiteindelijk in
Gehenna geworpen zouden worden,

250
00:15:01,050 --> 00:15:03,390
dat wil zeggen in het Dal van Hinnom.

251
00:15:03,390 --> 00:15:07,410
Het lijkt niet waarschijnlijk dat
Jezus, toen Hij over Gehenna sprak,

252
00:15:07,410 --> 00:15:09,990
het had over wat wij de hel noemen.

253
00:15:09,990 --> 00:15:13,650
Helaas hebben de traditionele Engelse
vertalingen van het Nieuwe Testament

254
00:15:13,650 --> 00:15:16,290
Gehenna met ‘hel’ vertaald.

255
00:15:16,290 --> 00:15:20,370
Dat betekent natuurlijk dat wanneer
we de woorden van Jezus lezen,

256
00:15:20,370 --> 00:15:25,350
het klinkt alsof Hij spreekt over wat er
met mensen gaat gebeuren nadat ze sterven,

257
00:15:25,350 --> 00:15:29,070
en wat er tot in alle eeuwigheid
met hun ziel gaat gebeuren.

258
00:15:29,070 --> 00:15:33,090
Je hoort mensen soms zeggen: ‘Jezus
sprak meer over de hel dan wie ook

259
00:15:33,090 --> 00:15:34,350
in de Bijbel.’

260
00:15:34,350 --> 00:15:37,110
Als Gehenna de hel is, heb je gelijk.

261
00:15:37,110 --> 00:15:41,190
Hij gebruikte het woord Gehenna
inderdaad ongeveer twaalf keer.

262
00:15:41,190 --> 00:15:43,950
Maar als Gehenna werkelijk
het Dal van Hinnom is,

263
00:15:43,950 --> 00:15:48,450
wat het woord daadwerkelijk betekent, dan
sprak Jezus eigenlijk niet zo veel over de

264
00:15:48,450 --> 00:15:51,030
hel, en anderen evenmin.

265
00:15:51,030 --> 00:15:53,430
De apostelen deden dat nooit.

266
00:15:53,430 --> 00:15:56,850
In geen van de geschriften van de
apostelen vind je een verwijzing

267
00:15:56,850 --> 00:15:58,110
naar de hel.

268
00:15:58,110 --> 00:16:00,450
Je vindt wel verwijzingen
naar het oordeel,

269
00:16:00,450 --> 00:16:03,990
maar je vindt geen verwijzing
naar de hel in de geschriften van

270
00:16:03,990 --> 00:16:06,030
ook maar één van de apostelen.

271
00:16:06,030 --> 00:16:09,330
De eigenlijke beschrijvingen
van wat wij de hel noemen,

272
00:16:09,330 --> 00:16:13,770
zijn te vinden in het boek
Openbaring, de poel van vuur.

273
00:16:13,770 --> 00:16:18,810
Maar noch de apostelen, noch Jezus
gebruikte die term eigenlijk veel,

274
00:16:18,810 --> 00:16:22,950
behalve in de gevallen waarin
Jezus wel over Gehenna sprak.

275
00:16:22,950 --> 00:16:27,330
Zoals ik al zei, geloven velen
dat Hij over de hel sprak,

276
00:16:27,330 --> 00:16:29,550
niet over het Dal van Hinnom.

277
00:16:29,550 --> 00:16:32,250
Hoe konden ze die
vertaling rechtvaardigen?

278
00:16:32,250 --> 00:16:33,930
Daar is een reden voor.

279
00:16:33,930 --> 00:16:39,270
In de intertestamentaire periode, nadat
het Oude Testament was voltooid en voordat

280
00:16:39,270 --> 00:16:42,870
Johannes de Doper kwam, hadden de
rabbijnen heel wat gespeculeerd

281
00:16:42,870 --> 00:16:44,490
over allerlei dingen.

282
00:16:44,490 --> 00:16:47,850
Er waren allerlei tradities
van de rabbijnen ontstaan.

283
00:16:47,850 --> 00:16:52,590
Veel van die speculatie ging over wat er
met mensen gebeurt nadat ze sterven en

284
00:16:52,590 --> 00:16:54,030
na het oordeel.

285
00:16:54,030 --> 00:16:56,430
Daarover waren ze het onderling niet eens.

286
00:16:56,430 --> 00:16:58,590
Er waren allerlei
verschillende opvattingen.

287
00:16:58,590 --> 00:17:04,350
Maar veel rabbijnen waren het woord
Gehenna gaan gebruiken als beeld

288
00:17:04,350 --> 00:17:07,950
voor de plaats van het laatste
oordeel voor de goddelozen.

289
00:17:07,950 --> 00:17:13,410
Ze wisten dat Gehenna een werkelijk dal
buiten Jeruzalem was, het Dal van Hinnom.

290
00:17:13,410 --> 00:17:17,370
Maar ze gebruikten het als beeld
voor de verschrikkelijke straf die

291
00:17:17,370 --> 00:17:21,150
na het laatste oordeel over
goddeloze mensen zou komen.

292
00:17:21,150 --> 00:17:24,570
In zekere zin was
Gehenna, toen Jezus kwam,

293
00:17:24,570 --> 00:17:28,890
dus al in gebruik als een term voor
wat wij de hel zouden kunnen noemen.

294
00:17:28,890 --> 00:17:33,570
Dat rechtvaardigde volgens mij dat
de Engelse vertalingen het woord hel

295
00:17:33,570 --> 00:17:36,210
gebruiken als vertaling van Gehenna.

296
00:17:36,210 --> 00:17:39,690
De vraag is: bedoelde Jezus dat ermee?

297
00:17:39,690 --> 00:17:43,830
Het kan allebei, en niemand kan
het echt met zekerheid zeggen.

298
00:17:43,830 --> 00:17:48,870
Maar de vraag komt hierop neer: toen
Jezus het woord Gehenna gebruikte,

299
00:17:48,870 --> 00:17:52,650
gebruikte Hij het toen zoals de
profeet Jeremia het gebruikte,

300
00:17:52,650 --> 00:17:56,070
of gebruikte Hij het zoals
de rabbijnen het gebruikten?

301
00:17:56,070 --> 00:18:00,150
Veel mensen denken dat de rabbijnen
tegen de tijd van Jezus het

302
00:18:00,150 --> 00:18:02,790
Joodse denken volledig hadden beïnvloed.

303
00:18:02,790 --> 00:18:07,350
De gemiddelde Jood die naar Hem luisterde,
dacht volgens hen in de begrippen die de

304
00:18:07,350 --> 00:18:09,150
rabbijnen hadden aangeleerd.

305
00:18:09,150 --> 00:18:13,710
Daarom nemen ze aan dat Jezus
het woord Gehenna gebruikte

306
00:18:13,710 --> 00:18:16,050
zoals de rabbijnen het bedoelden.

307
00:18:16,050 --> 00:18:21,630
Daarom denken velen dat Jezus, wanneer Hij
over Gehenna sprak, het over de hel had.

308
00:18:21,630 --> 00:18:25,590
Hij sprak er dan over zoals de
rabbijnen die term zouden gebruiken.

309
00:18:25,590 --> 00:18:29,670
Anderen vinden het waarschijnlijker dat
Jezus de termen op een Bijbelse manier zou

310
00:18:29,670 --> 00:18:34,290
gebruiken dan op de manier die in de
tradities van de rabbijnen was ontstaan.

311
00:18:34,290 --> 00:18:37,290
Jezus’ onderwijs over de
verwoesting van Jeruzalem

312
00:18:37,290 --> 00:18:40,590
nam zo’n prominente plaats
in binnen al Zijn onderwijs,

313
00:18:40,590 --> 00:18:45,270
en Hij sprak inderdaad over Gehenna als
het oordeel dat hun te wachten stond.

314
00:18:45,270 --> 00:18:49,650
Opmerkelijk genoeg noemden de apostelen
die aan gemeenten buiten Israël

315
00:18:49,650 --> 00:18:51,570
schreven Gehenna nooit.

316
00:18:51,570 --> 00:18:53,850
Ze spraken wel over het oordeel, maar

317
00:18:53,850 --> 00:18:56,970
Paulus sprak in zijn brieven aan
de gemeenten onder de heidenen

318
00:18:56,970 --> 00:18:58,770
nooit over Gehenna.

319
00:18:58,770 --> 00:19:03,450
Petrus sprak in zijn brieven aan gemeenten
onder de heidenen niet over Gehenna.

320
00:19:03,450 --> 00:19:04,470
Waarom?

321
00:19:04,470 --> 00:19:08,430
Misschien omdat de mensen in de heidense
wereld niet het gevaar liepen in het dal

322
00:19:08,430 --> 00:19:10,410
van Hinnom geworpen te worden.

323
00:19:10,410 --> 00:19:13,950
Zij zouden daar niet zijn ten tijde
van de verwoesting van Jeruzalem,

324
00:19:13,950 --> 00:19:18,870
en daarom werd er over het oordeel
gesproken zonder die term te gebruiken.

325
00:19:18,870 --> 00:19:21,270
Er is hierin veel onduidelijk.

326
00:19:21,270 --> 00:19:24,030
Zelf neig ik, zoals je
waarschijnlijk wel merkt,

327
00:19:24,030 --> 00:19:29,250
naar de gedachte dat Jezus de term
gebruikte zoals Jeremia hem gebruikte.

328
00:19:29,250 --> 00:19:33,510
Jeremia begon trouwens zijn bediening
tijdens de regering van Josia,

329
00:19:33,510 --> 00:19:35,610
de tijd waarover we lezen.

330
00:19:35,610 --> 00:19:39,330
Het dertiende jaar van Josia’s
regering was namelijk het eerste

331
00:19:39,330 --> 00:19:42,150
jaar waarin Jeremia begon te profeteren.

332
00:19:42,150 --> 00:19:46,650
Jeremia bleef gedurende de rest van
de geschiedenis van Juda profeteren,

333
00:19:46,650 --> 00:19:48,330
tot aan de val van Jeruzalem.

334
00:19:48,330 --> 00:19:53,250
Dus toen Jeremia sprak over lijken die in
grote aantallen in Gehenna geworpen zouden

335
00:19:53,250 --> 00:19:57,990
worden, was de achtergrond daarvan dat
Gehenna inmiddels verontreinigd was.

336
00:19:57,990 --> 00:20:01,590
Het was een plaats waar de Joden,
bij de aanbidding van Molech,

337
00:20:01,590 --> 00:20:03,870
vrijwillig hun baby’s hadden verbrand.

338
00:20:03,870 --> 00:20:08,010
Maar nu verontreinigde Josia
die plaats, en Jeremia zei:

339
00:20:08,010 --> 00:20:12,270
En zij hebben de hoogten van Tofet
gebouwd, die in het dal Ben-Hinnom zijn,

340
00:20:12,270 --> 00:20:15,630
om hun zonen en hun dochters
in het vuur te verbranden.

341
00:20:15,630 --> 00:20:19,530
Dat heb Ik niet geboden en is
niet in Mijn hart opgekomen.

342
00:20:19,530 --> 00:20:23,130
Daarom, zie, er komen
dagen, spreekt de HEERE,

343
00:20:23,130 --> 00:20:26,190
dat het niet meer Tofet of
het dal Ben-Hinnom zal genoemd

344
00:20:26,190 --> 00:20:28,110
worden, maar Moorddal.

345
00:20:28,110 --> 00:20:32,490
Men zal in Tofet begraven, omdat
er nergens anders plaats zal zijn.

346
00:20:32,490 --> 00:20:36,090
De dode lichamen van dit volk
zullen tot voedsel zijn voor de

347
00:20:36,090 --> 00:20:41,430
vogels in de lucht en de dieren op de
aarde, en niemand zal ze schrik aanjagen.

348
00:20:41,430 --> 00:20:46,230
Hier, in de dagen van Josia, begint
Gehenna, of het dal van Hinnom,

349
00:20:46,230 --> 00:20:49,230
dus zijn rol als
vuilstortplaats te vervullen.

350
00:20:49,230 --> 00:20:53,190
Het was een verontreiniging van de
plaats waar Molech werd aanbeden.

351
00:20:53,190 --> 00:20:54,630
Nu vers 11:

352
00:20:54,630 --> 00:20:58,650
Hij haalde de paarden weg die de koningen
van Juda aan de zon gewijd hadden,

353
00:20:58,650 --> 00:21:03,090
van de ingang van het huis van de
HEERE tot de kamer van Nathan-Melech,

354
00:21:03,090 --> 00:21:06,450
de hoveling, die zich in
de bijgebouwen bevond;

355
00:21:06,450 --> 00:21:09,450
en de zonnewagens verbrandde hij met vuur.

356
00:21:09,450 --> 00:21:12,750
Dat wil zeggen, voor de
aanbidding van de zon.

357
00:21:12,750 --> 00:21:15,570
Ze offerden deze paarden
niet daadwerkelijk.

358
00:21:15,570 --> 00:21:18,750
Ze hadden ze daar gewoon staan,
kennelijk aan de zon gewijd.

359
00:21:18,750 --> 00:21:22,290
Ik weet niet of ze er van tijd
tot tijd mee in een optocht reden,

360
00:21:22,290 --> 00:21:24,930
in optochten voor de
zon of iets dergelijks,

361
00:21:24,930 --> 00:21:29,190
maar ze waren gewijd aan de aanbidding
van de zon, dus deed hij ze weg.

362
00:21:29,190 --> 00:21:30,930
Daar hadden ze ze neergezet.

363
00:21:30,930 --> 00:21:34,470
De ingang van het huis van
de HEERE lag aan de oostkant.

364
00:21:34,470 --> 00:21:39,030
Omdat de zon in het oosten opkomt, hadden
ze daar aan de oostkant van de tempel

365
00:21:39,030 --> 00:21:44,010
ongetwijfeld bepaalde paarden en wie weet
wat nog meer neergezet om de opkomende zon

366
00:21:44,010 --> 00:21:48,270
te eren, die ze ongetwijfeld als
een van hun godheden beschouwden.

367
00:21:48,270 --> 00:21:50,430
Er staat dat ze zich hier bevonden:

368
00:21:50,430 --> 00:21:54,630
Hij haalde de paarden weg die de koningen
van Juda aan de zon gewijd hadden,

369
00:21:54,630 --> 00:21:59,190
van de ingang van het huis van de
HEERE tot de kamer van Nathan-Melech,

370
00:21:59,190 --> 00:22:02,370
de hoveling, die zich in
de bijgebouwen bevond;

371
00:22:02,370 --> 00:22:05,310
en de zonnewagens verbrandde hij met vuur.

372
00:22:05,310 --> 00:22:09,330
Ook de altaren die op het dak van
het bovenvertrek van Achaz waren,

373
00:22:09,330 --> 00:22:14,070
die de koningen van Juda gemaakt hadden,
en de altaren die Manasse in de twee

374
00:22:14,070 --> 00:22:18,330
voorhoven van het huis van de HEERE
gemaakt had, brak de koning af;

375
00:22:18,330 --> 00:22:22,830
hij voerde ze vandaar af en wierp
het stof ervan in de beek Kidron.

376
00:22:22,830 --> 00:22:26,370
Natuurlijk vooral om ervoor te zorgen
dat het zou worden weggespoeld.

377
00:22:26,370 --> 00:22:29,430
Ook de offer hoogten die
tegenover Jeruzalem lagen,

378
00:22:29,430 --> 00:22:34,830
die rechts van de berg van het verderf
lagen, die Salomo, de koning van Israël,

379
00:22:34,830 --> 00:22:40,170
voor Astarte, de afschuwelijke afgod
van de Sidoniërs, en voor Kamos,

380
00:22:40,170 --> 00:22:45,870
de afschuwelijke afgod van Moab, en voor
Milkom, de gruwel van de Ammonieten,

381
00:22:45,870 --> 00:22:48,210
gebouwd had, verontreinigde de koning.

382
00:22:48,210 --> 00:22:51,450
De berg van het Verderf is
ongetwijfeld de Olijfberg,

383
00:22:51,450 --> 00:22:54,990
want dat is de berg die aan de
oostkant van Jeruzalem ligt.

384
00:22:54,990 --> 00:22:57,570
Als je Jeruzalem verlaat
en naar het oosten gaat,

385
00:22:57,570 --> 00:23:00,570
is de berg waar je bij komt de Olijfberg.

386
00:23:00,570 --> 00:23:03,750
Ze noemden hem hier dus
de berg van het Verderf,

387
00:23:03,750 --> 00:23:07,170
omdat hij als plaats voor
afgoderij was gebruikt.

388
00:23:07,170 --> 00:23:10,170
Milkom is ook een andere naam voor Molech.

389
00:23:10,170 --> 00:23:13,950
Al deze goden werden aanbeden
door kinderen te offeren.

390
00:23:13,950 --> 00:23:17,430
Salomo had deze offerhoogten
op de Olijfberg gebouwd,

391
00:23:17,430 --> 00:23:22,650
en die waren daar kennelijk vanaf de dagen
van Salomo tot dit moment blijven staan.

392
00:23:22,650 --> 00:23:27,690
Hij brak eveneens de gewijde stenen in
stukken en hakte de gewijde palen om,

393
00:23:27,690 --> 00:23:30,990
en vulde hun plaats op
met mensenbeenderen.

394
00:23:30,990 --> 00:23:36,330
Door op die plaatsen menselijke beenderen
neer te leggen, verontreinigden ze die.

395
00:23:36,330 --> 00:23:40,530
Beenderen van dode mensen, de
aanwezigheid van dode beenderen,

396
00:23:40,530 --> 00:23:43,890
zouden iets verontreinigen,
het onrein maken.

397
00:23:43,890 --> 00:23:49,050
Als de beenderen daar voorgoed lagen,
dan zou de plaats voorgoed onrein zijn.

398
00:23:49,050 --> 00:23:52,590
Dan is er hier nog deze kleine
vervulling van een profetie.

399
00:23:52,590 --> 00:23:56,850
Je herinnert je misschien nog
hoe Jerobeam in 1 Koningen 12

400
00:23:56,850 --> 00:24:02,850
dat altaar in Bethel oprichtte en daar
en in Dan gouden kalveren neerzette.

401
00:24:02,850 --> 00:24:06,270
Er kwam een profeet, wiens
naam niet wordt genoemd,

402
00:24:06,270 --> 00:24:10,230
die de verwoesting en de ontwijding
van dat altaar profeteerde.

403
00:24:10,230 --> 00:24:14,850
Je weet nog wel, dat is de profeet
die later door een leeuw werd gedood.

404
00:24:14,850 --> 00:24:20,070
Maar eerst profeteerde hij tegen het
altaar en zei hij dat het zou opensplijten

405
00:24:20,070 --> 00:24:23,070
en dat de as op de grond
zou worden uitgestort.

406
00:24:23,070 --> 00:24:26,910
En dat gebeurde meteen,
daar ter plekke. Hij zei:

407
00:24:26,910 --> 00:24:31,830
Een man die Josia heet, zal
opstaan en dit altaar ontwijden.

408
00:24:31,830 --> 00:24:35,010
Hij zal de priesters van
dit altaar erop verbranden.

409
00:24:35,010 --> 00:24:37,890
Hij noemde Josia daadwerkelijk bij naam.

410
00:24:37,890 --> 00:24:42,210
Deze profetie staat in 1 Koningen 13:2.

411
00:24:42,210 --> 00:24:44,670
Dat was een paar honderd jaar hiervoor.

412
00:24:44,670 --> 00:24:46,170
In vers 15 staat:

413
00:24:46,170 --> 00:24:51,150
En ook het altaar dat in Bethel stond,
en de offer hoogte die Jerobeam,

414
00:24:51,150 --> 00:24:55,231
de zoon van Nebat, die Israël
deed zondigen, gemaakt had —

415
00:24:55,231 --> 00:24:59,250
ook dat altaar en die offer
hoogte brak hij af; ja,

416
00:24:59,250 --> 00:25:03,330
hij verbrandde de offer hoogte,
verpulverde die tot stof

417
00:25:03,330 --> 00:25:05,550
en verbrandde de gewijde paal.

418
00:25:05,550 --> 00:25:09,930
Toen Josia zich omkeerde en de
graven zag die daar op de berg waren,

419
00:25:09,930 --> 00:25:13,890
stuurde hij boden en liet de
beenderen uit de graven halen.

420
00:25:13,890 --> 00:25:18,210
Vervolgens verbrandde hij ze op
dat altaar en verontreinigde dat,

421
00:25:18,210 --> 00:25:22,830
overeenkomstig het woord van de
HEERE dat de man Gods verkondigd had,

422
00:25:22,830 --> 00:25:25,110
die deze woorden verkondigde.

423
00:25:25,110 --> 00:25:28,950
Verder zei hij: Wat is dat
voor een grafteken dat ik zie?

424
00:25:28,950 --> 00:25:33,870
De mannen van de stad zeiden tegen hem:
Het is het graf van de man Gods die uit

425
00:25:33,870 --> 00:25:38,250
Juda kwam, en deze dingen, die u
met dit altaar van Bethel gedaan

426
00:25:38,250 --> 00:25:40,110
hebt, aangekondigd heeft.

427
00:25:40,110 --> 00:25:45,150
Hij zei: Laat hem liggen, laat
niemand zijn beenderen aanraken.

428
00:25:45,150 --> 00:25:48,330
Dus lieten zij zijn
beenderen onaangeroerd,

429
00:25:48,330 --> 00:25:52,530
evenals de beenderen van de profeet
die uit Samaria gekomen was.

430
00:25:52,530 --> 00:25:55,650
Die oude profeet die
naast hem begraven lag.

431
00:25:55,650 --> 00:25:57,930
Ze haalden de graven overhoop.

432
00:25:57,930 --> 00:26:00,870
Ze haalden de beenderen
uit de plaatselijke graven,

433
00:26:00,870 --> 00:26:04,290
waar blijkbaar de priesters
van dat altaar begraven waren.

434
00:26:04,290 --> 00:26:07,350
Maar ook die profeten waren
daar in de buurt begraven,

435
00:26:07,350 --> 00:26:10,110
en hun beenderen werden met rust gelaten.

436
00:26:10,110 --> 00:26:11,550
Vers 19:

437
00:26:11,550 --> 00:26:16,230
Bovendien verwijderde Josia al de huizen
van de offer hoogten die in de steden van

438
00:26:16,230 --> 00:26:21,210
Samaria waren, die de koningen van Israël
gemaakt hadden om de HEERE tot toorn te

439
00:26:21,210 --> 00:26:25,530
verwekken; hij deed er hetzelfde
mee als hij in Bethel gedaan had.

440
00:26:25,530 --> 00:26:29,550
We zien dat hij zijn hervormingen
dus niet beperkte tot het land Juda.

441
00:26:29,550 --> 00:26:33,930
Hij trok naar het noordelijke gebied,
waarover hij zelf nooit had geregeerd en

442
00:26:33,930 --> 00:26:37,470
waarover de koningen van
Juda nooit hadden geregeerd.

443
00:26:37,470 --> 00:26:41,370
Daar hadden de koningen van het
noordelijke koninkrijk geregeerd.

444
00:26:41,370 --> 00:26:44,790
Hij ging naar Samaria
en hij ging naar Bethel.

445
00:26:44,790 --> 00:26:48,750
Dat waren de plaatsen waar de koningen
van het noorden de macht hadden gehad,

446
00:26:48,750 --> 00:26:52,050
maar die koningen behoorden
inmiddels tot het verleden.

447
00:26:52,050 --> 00:26:54,210
Er was daar geen koninkrijk meer.

448
00:26:54,210 --> 00:26:58,530
Er woonden mensen uit andere landen, die
door de Assyriërs daarheen waren gebracht

449
00:26:58,530 --> 00:27:03,450
om het gebied opnieuw te bevolken
nadat de Israëlieten waren weggevoerd.

450
00:27:03,450 --> 00:27:07,710
Blijkbaar was er geen sterke Assyrische
militaire aanwezigheid om Josia

451
00:27:07,710 --> 00:27:08,970
tegen te houden.

452
00:27:08,970 --> 00:27:12,630
Dus ging hij er gewoon heen
en benutte hij zijn voordeel.

453
00:27:12,630 --> 00:27:15,330
Hij trok naar Bethel en naar Samaria

454
00:27:15,330 --> 00:27:18,690
en ontwijdde daar de
offerhoogten en de altaren.

455
00:27:18,690 --> 00:27:21,510
Hij leek de steun van
de bevolking te hebben.

456
00:27:21,510 --> 00:27:23,910
Blijkbaar verzette niemand zich tegen hem,

457
00:27:23,910 --> 00:27:27,510
hoewel hij zich enigszins
buiten zijn rechtsgebied bevond.

458
00:27:27,510 --> 00:27:31,950
Al de priesters van de offer hoogten die
daar waren, slachtte hij af op de altaren,

459
00:27:31,950 --> 00:27:34,350
en verbrandde er mensenbeenderen op.

460
00:27:34,350 --> 00:27:36,810
Daarna keerde hij terug naar Jeruzalem.

461
00:27:36,810 --> 00:27:39,990
Deze heiligdommen bleven
zelfs in Israël in gebruik

462
00:27:39,990 --> 00:27:42,630
nadat Israël ten val was gekomen.

463
00:27:42,630 --> 00:27:46,770
Josia nam gewoon het heft in
handen en doodde de priesters daar.

464
00:27:46,770 --> 00:27:48,990
Het waren afgodspriesters.

465
00:27:48,990 --> 00:27:50,790
Ze hoorden daar niet thuis.

466
00:27:50,790 --> 00:27:52,890
Ze hadden daar niet mogen zijn.

467
00:27:52,890 --> 00:27:56,190
Ze deden iets waarop volgens
de wet de doodstraf stond.

468
00:27:56,190 --> 00:28:01,110
Niemand had hen ooit gestraft, dus nam
Josia het op zich om hen te straffen,

469
00:28:01,110 --> 00:28:04,350
hen te doden en hen daar
op de altaren te verbranden

470
00:28:04,350 --> 00:28:06,750
en hun offerhoogten te ontwijden.

471
00:28:06,750 --> 00:28:09,150
Daarna keerde hij terug naar Jeruzalem.

472
00:28:09,150 --> 00:28:11,070
Dan vers 21:

473
00:28:11,070 --> 00:28:16,590
De koning gebood het hele volk: Houd
voor de HEERE, uw God, het Pascha,

474
00:28:16,590 --> 00:28:19,470
zoals in dit boek van het
verbond beschreven staat.

475
00:28:19,470 --> 00:28:24,030
Want zoals dit Pascha was er geen
gehouden, vanaf de dagen van de richters,

476
00:28:24,030 --> 00:28:28,530
die aan Israël leiding gegeven hadden, en
ook niet in al de dagen van de koningen

477
00:28:28,530 --> 00:28:31,590
van Israël of van de koningen van Juda.

478
00:28:31,590 --> 00:28:34,770
Maar in het achttiende jaar
van koning Josia werd dit

479
00:28:34,770 --> 00:28:37,650
Pascha voor de HEERE
in Jeruzalem gehouden.

480
00:28:37,650 --> 00:28:42,930
Ook deed Josia de dodenbezweerders
weg, de waarzeggers, de afgodsbeeldjes,

481
00:28:42,930 --> 00:28:47,130
de stinkgoden en alle afschuwelijke
afgoden die in het land van

482
00:28:47,130 --> 00:28:51,690
Juda en in Jeruzalem gezien werden, om
zo de woorden van de wet uit te voeren,

483
00:28:51,690 --> 00:28:55,590
die beschreven waren in het boek dat
de priester Hilkia in het huis van de

484
00:28:55,590 --> 00:28:57,210
HEERE gevonden had.

485
00:28:57,210 --> 00:28:58,530
Er staat:

486
00:28:58,530 --> 00:29:02,490
Vóór hem was er geen koning aan hem
gelijk, die zich met heel zijn hart,

487
00:29:02,490 --> 00:29:06,630
heel zijn ziel en met heel zijn
kracht tot de HEERE bekeerd had,

488
00:29:06,630 --> 00:29:12,150
overeenkomstig de hele wet van Mozes;
en na hem stond zijns gelijke niet op.

489
00:29:12,150 --> 00:29:16,230
Je herinnert je misschien hoofdstuk
18, waar het over Hizkia gaat.

490
00:29:16,230 --> 00:29:18,750
In hoofdstuk 18, vers 5, staat:

491
00:29:18,750 --> 00:29:22,050
Hij vertrouwde op de
HEERE, de God van Israël,

492
00:29:22,050 --> 00:29:26,190
zodat er na hem zijns gelijke niet
was onder alle koningen van Juda,

493
00:29:26,190 --> 00:29:29,310
en ook niet onder hen die
er vóór hem geweest waren.

494
00:29:29,310 --> 00:29:34,530
Want hij hield zich vast aan de HEERE;
hij week er niet van af Hem na te volgen,

495
00:29:34,530 --> 00:29:39,390
en hij nam Zijn geboden in acht,
die de HEERE Mozes geboden had.

496
00:29:39,390 --> 00:29:42,090
Nu waren zowel Hizkia als Josia

497
00:29:42,090 --> 00:29:46,290
zulke uitzonderlijke hervormers dat
over ieder van hen wordt gesproken alsof

498
00:29:46,290 --> 00:29:47,670
hij uniek was.

499
00:29:47,670 --> 00:29:53,610
Toch waren ze dat niet, want Josia
leek op Hizkia en Hizkia leek op Josia.

500
00:29:53,610 --> 00:29:57,630
Toch wordt over ieder van hen
gezegd dat er vóór of na hem

501
00:29:57,630 --> 00:30:00,150
nooit iemand zoals hij was geweest.

502
00:30:00,150 --> 00:30:04,410
Hiermee wil ik niet op een fout
in de Bijbel wijzen. Integendeel.

503
00:30:04,410 --> 00:30:09,030
Ik wil graag wijzen op de fout in
onze benadering van veel passages,

504
00:30:09,030 --> 00:30:12,690
want in de Schrift wordt niet
zelden deze hyperbool gebruikt.

505
00:30:12,690 --> 00:30:16,950
De verwoesting van Babylon wordt
genoemd in Ezechiël hoofdstuk 5,

506
00:30:16,950 --> 00:30:21,690
waar God voorspelde wat Hij in
Babylon zou gaan doen. Hij zei:

507
00:30:21,690 --> 00:30:24,690
Ik zal onder u doen wat
Ik niet eerder gedaan heb

508
00:30:24,690 --> 00:30:29,190
en zoals Ik ook niet meer doen
zal, vanwege al uw gruweldaden.

509
00:30:29,190 --> 00:30:34,830
Maar toen Jezus in Mattheüs 24 over de
verwoesting van Jeruzalem sprak, zei Hij:

510
00:30:34,830 --> 00:30:37,290
Want dan zal er een
grote verdrukking zijn,

511
00:30:37,290 --> 00:30:41,130
zoals er niet geweest is vanaf het
begin van de wereld, tot nu toe,

512
00:30:41,130 --> 00:30:44,010
en zoals er ook nooit meer zijn zal.

513
00:30:44,010 --> 00:30:48,450
Zowel van de verwoesting van
Jeruzalem in het jaar 70 na Christus

514
00:30:48,450 --> 00:30:53,850
als van de verwoesting van Jeruzalem
in 586 voor Christus wordt gezegd

515
00:30:53,850 --> 00:30:58,710
dat het het ergste was wat God
ooit had gedaan of ooit zou doen.

516
00:30:58,710 --> 00:31:01,470
We hebben nog meer van zulke
gevallen in de Schrift.

517
00:31:01,470 --> 00:31:05,250
Ik heb jullie er eerder tijdens
deze school al een paar gegeven.

518
00:31:05,250 --> 00:31:10,110
Van de sprinkhanenplaag in Egypte in
Exodus wordt bijvoorbeeld gezegd dat er

519
00:31:10,110 --> 00:31:15,450
vóór of na die plaag geen vergelijkbare
sprinkhanenplaag is geweest.

520
00:31:15,450 --> 00:31:20,970
In Joël wordt in hoofdstuk 2 een andere
sprinkhanenplaag beschreven. Daar staat:

521
00:31:20,970 --> 00:31:26,070
zoals er niet geweest is van oude tijden
af, en er hierna niet meer zal zijn,

522
00:31:26,070 --> 00:31:29,430
jarenlang, van generatie op generatie.

523
00:31:29,430 --> 00:31:32,010
Wat we hier moeten
begrijpen, is dat dit soort

524
00:31:32,010 --> 00:31:35,250
hyperbolen in de Hebreeuwse
geschriften werd gebruikt.

525
00:31:35,250 --> 00:31:37,230
Het is niet letterlijk bedoeld.

526
00:31:37,230 --> 00:31:42,930
Het zegt alleen dat hij zo uitzonderlijk
was dat hij op niemand vóór hem leek.

527
00:31:42,930 --> 00:31:45,930
Mensen gebruiken voortdurend
zulke hyperbolen.

528
00:31:45,930 --> 00:31:50,130
Het belangrijkste is dat we moeten
herkennen wanneer er een hyperbool wordt

529
00:31:50,130 --> 00:31:52,890
gebruikt, zodat we geen vergissing maken.

530
00:31:52,890 --> 00:31:57,330
Dat wordt vooral noodzakelijk wanneer
we proberen te begrijpen wat Jezus in

531
00:31:57,330 --> 00:32:02,070
Mattheüs 24:21 voorspelde, toen Hij zei:

532
00:32:02,070 --> 00:32:04,830
Dan zal er een tijd van
grote ellende komen,

533
00:32:04,830 --> 00:32:07,830
zoals er sinds het begin van
de wereld nooit is geweest

534
00:32:07,830 --> 00:32:10,050
en ook nooit meer zal komen.

535
00:32:10,050 --> 00:32:13,170
Veel mensen vatten dat
inderdaad heel letterlijk op,

536
00:32:13,170 --> 00:32:16,110
omdat ze het Oude Testament niet lezen.

537
00:32:16,110 --> 00:32:21,330
Of als ze het Oude Testament wel lezen,
lezen ze het niet erg zorgvuldig.

538
00:32:21,330 --> 00:32:25,470
Ze herkennen niet dat het onder de
Joodse profeten en Joodse schrijvers heel

539
00:32:25,470 --> 00:32:29,490
gebruikelijk is om zo te spreken, ook
al is het niet letterlijk het geval.

540
00:32:29,490 --> 00:32:33,090
Het zegt eenvoudig dat dit
misschien niet uniek rampzalig is,

541
00:32:33,090 --> 00:32:35,730
maar wel uitzonderlijk rampzalig.

542
00:32:35,730 --> 00:32:39,690
Zo ernstig zelfs dat je de hyperbool
zou kunnen gebruiken dat er nooit eerder

543
00:32:39,690 --> 00:32:41,250
zoiets is geweest.

544
00:32:41,250 --> 00:32:44,730
Mensen gebruiken dat soort hyperbolen
voortdurend in advertenties,

545
00:32:44,730 --> 00:32:48,390
wanneer ze hun geliefde prijzen,
en bij allerlei andere dingen.

546
00:32:48,390 --> 00:32:53,190
Ze zeggen gewoon: ‘Er is op de hele
wereld nog nooit iemand geweest zoals jij.

547
00:32:53,190 --> 00:32:55,650
Jij bent de geweldigste persoon.’

548
00:32:55,650 --> 00:33:00,450
Of: ‘Deze vliegshow wordt iets wat in
de geschiedenis nog nooit is vertoond.’

549
00:33:00,450 --> 00:33:03,690
Toch lijkt die heel sterk op
andere dingen in de geschiedenis.

550
00:33:03,690 --> 00:33:05,250
Daar zijn we aan gewend.

551
00:33:05,250 --> 00:33:07,170
We beseffen dat de overdrijving wordt

552
00:33:07,170 --> 00:33:10,050
gebruikt om iets nadrukkelijk
duidelijk te maken.

553
00:33:10,050 --> 00:33:14,910
Dat moeten we ook in de Schrift herkennen,
want omdat de Bijbel het Woord van God is,

554
00:33:14,910 --> 00:33:18,390
denken we soms dat God altijd
letterlijk moet spreken.

555
00:33:18,390 --> 00:33:20,010
Maar waarom zou Hij?

556
00:33:20,010 --> 00:33:21,570
Dat doen wij ook niet.

557
00:33:21,570 --> 00:33:24,750
Hij communiceert met mensen
door menselijke taal en

558
00:33:24,750 --> 00:33:28,170
menselijke uitdrukkingen
te gebruiken, enzovoort.

559
00:33:28,170 --> 00:33:32,310
Waarom zou Hij op een manier
spreken waarop wij niet spreken?

560
00:33:32,310 --> 00:33:34,470
Hij wil met ons communiceren.

561
00:33:34,470 --> 00:33:38,310
Maar onze vergissing ontstaat
wanneer we denken dat de Hebreeën die

562
00:33:38,310 --> 00:33:42,330
duizenden jaren geleden leefden,
zouden spreken zoals wij.

563
00:33:42,330 --> 00:33:46,050
En dat zij dezelfde taalconventies
zouden hebben als wij.

564
00:33:46,050 --> 00:33:49,770
Sommige hebben ze gemeen met ons,
maar ze praten niet altijd zoals wij

565
00:33:49,770 --> 00:33:51,150
dat zouden doen.

566
00:33:51,150 --> 00:33:56,310
Over Josia staat er dat er vóór of na
hem nooit iemand zoals hij is geweest.

567
00:33:56,310 --> 00:33:57,930
Maar die was er wel.

568
00:33:57,930 --> 00:33:59,670
Hizkia was er vóór hem.

569
00:33:59,670 --> 00:34:01,350
Vers 26:

570
00:34:01,350 --> 00:34:05,850
Toch keerde de HEERE Zich niet af
van Zijn grote, brandende toorn,

571
00:34:05,850 --> 00:34:09,330
want Zijn toorn brandde
tegen Juda, vanwege al zijn

572
00:34:09,330 --> 00:34:12,630
tergen waarmee Manasse
Hem tot toorn verwekt had.

573
00:34:12,630 --> 00:34:16,590
De HEERE zei: Ik zal ook Juda
van Mijn aangezicht wegdoen,

574
00:34:16,590 --> 00:34:18,750
zoals Ik Israël weggedaan heb.

575
00:34:18,750 --> 00:34:22,710
Ik zal deze stad Jeruzalem
verwerpen, die Ik verkozen had,

576
00:34:22,710 --> 00:34:26,850
en het huis waarvan Ik gezegd
had: Mijn Naam zal daar zijn.

577
00:34:26,850 --> 00:34:28,170
De Bijbel zegt:

578
00:34:28,170 --> 00:34:33,210
Het ene ogenblik doe Ik de uitspraak over
een volk en over een koninkrijk dat Ik het

579
00:34:33,210 --> 00:34:37,830
weg zal rukken, af zal
breken en zal doen ondergaan.

580
00:34:37,830 --> 00:34:41,070
Bekeert zich dat volk waarover
Ik die uitspraak heb gedaan

581
00:34:41,070 --> 00:34:44,790
echter van zijn kwaad, dan zal
Ik berouw hebben over het kwade

582
00:34:44,790 --> 00:34:46,710
dat Ik het dacht aan te doen.

583
00:34:46,710 --> 00:34:52,290
Dat is wat Jeremia daadwerkelijk zei
in Jeremia 18, vers 7 tot en met 10.

584
00:34:52,290 --> 00:34:56,010
Je zou kunnen denken dat God berouw
had moeten hebben over het kwaad

585
00:34:56,010 --> 00:34:59,550
waarvan Hij had gezegd dat
Hij het Jeruzalem zou aandoen,

586
00:34:59,550 --> 00:35:01,590
want hier zien we bekering.

587
00:35:01,590 --> 00:35:03,630
Maar dat is nu juist de vraag.

588
00:35:03,630 --> 00:35:05,490
Is dat wat we hier zien?

589
00:35:05,490 --> 00:35:07,710
Is dat wat God hier zag?

590
00:35:07,710 --> 00:35:12,270
God zag echte bekering bij
Josia en zag daarom dat hij niet

591
00:35:12,270 --> 00:35:13,950
geoordeeld moest worden.

592
00:35:13,950 --> 00:35:17,490
Hij besloot dat het oordeel
niet in zijn tijd zou komen,

593
00:35:17,490 --> 00:35:19,530
omdat hij werkelijk berouw had.

594
00:35:19,530 --> 00:35:23,190
Als hij net als Manasse en
Amon vóór hem was geweest,

595
00:35:23,190 --> 00:35:26,490
was het oordeel misschien in
de tijd van Josia gekomen.

596
00:35:26,490 --> 00:35:30,570
Maar God zei dat Hij het niet in
de tijd van Josia zou brengen,

597
00:35:30,570 --> 00:35:35,610
omdat hij zich had vernederd, zijn
kleren had gescheurd en zich had bekeerd.

598
00:35:35,610 --> 00:35:39,330
God heeft dus wel degelijk rekening
gehouden met Josia’s bekering.

599
00:35:39,330 --> 00:35:43,830
Het probleem is dat het volk zich
blijkbaar niet echt bekeerde.

600
00:35:43,830 --> 00:35:45,690
Ze gingen met de koning mee.

601
00:35:45,690 --> 00:35:47,910
Ze konden hem nauwelijks tegenhouden.

602
00:35:47,910 --> 00:35:52,770
Hij verwoestte alle heiligdommen en
alle altaren voor de verkeerde goden.

603
00:35:52,770 --> 00:35:57,510
Dit was een grote schoonmaak, maar
helaas bleef het aan de oppervlakte.

604
00:35:57,510 --> 00:35:59,310
Voor Josia ging het diep.

605
00:35:59,310 --> 00:36:03,270
Maar voor de rest van het volk was
het geen bekering vanuit het hart.

606
00:36:03,270 --> 00:36:07,650
Dat blijkt eenvoudig uit het feit
dat ze, toen Josia er niet meer was,

607
00:36:07,650 --> 00:36:10,830
weer teruggingen en de
verkeerde goden aanbaden.

608
00:36:10,830 --> 00:36:15,150
Dus hoewel we hier in Juda een heel
bemoedigende schoonmaak zien plaatsvinden,

609
00:36:15,150 --> 00:36:16,650
was het niet genoeg.

610
00:36:16,650 --> 00:36:20,790
Het was te weinig, het was te
laat, het was te oppervlakkig.

611
00:36:20,790 --> 00:36:23,250
En dus zei God, helaas:

612
00:36:23,250 --> 00:36:25,710
Toch zal Ik Juda vernietigen.

613
00:36:25,710 --> 00:36:31,470
Dat komt grotendeels door wat Manasse
had gedaan, staat er in vers 26.

614
00:36:31,470 --> 00:36:36,450
Dat kan eenvoudig betekenen dat Manasse de
afgoderij zo diep in het hart van het volk

615
00:36:36,450 --> 00:36:40,770
had verankerd, dat de hervormingen van
Josia hen er niet werkelijk toe konden

616
00:36:40,770 --> 00:36:43,470
brengen die in hun hart op te geven.

617
00:36:43,470 --> 00:36:46,230
De invloed van Manasse
bleef dus voortduren,

618
00:36:46,230 --> 00:36:49,530
ook al had Manasse zich aan het
einde van zijn leven bekeerd

619
00:36:49,530 --> 00:36:53,190
en de afgodenaltaren
afgebroken, enzovoort.

620
00:36:53,190 --> 00:36:55,290
Maar voor hem was het te laat.

621
00:36:55,290 --> 00:36:59,970
Zelf kwam hij met God in het reine, maar
hij had de afgodische praktijken al in het

622
00:36:59,970 --> 00:37:02,730
hart van zijn zoon en zijn volk geprent.

623
00:37:02,730 --> 00:37:07,770
Toen hij stierf, keerde zijn zoon Amon
dus gewoon terug naar dezelfde afgodische

624
00:37:07,770 --> 00:37:10,470
praktijken die Manasse had beoefend.

625
00:37:10,470 --> 00:37:14,430
Het was nu als een kanker die diep
in de cellen van het lichaam zit.

626
00:37:14,430 --> 00:37:18,870
Je kunt hier of daar een tumor weghalen,
maar ergens anders duikt hij weer op.

627
00:37:18,870 --> 00:37:21,510
Het lichaam van Juda zat vol kanker.

628
00:37:21,510 --> 00:37:26,070
Het overige nu van de geschiedenis van
Josia, en alles wat hij gedaan heeft,

629
00:37:26,070 --> 00:37:30,390
is dat niet beschreven in het boek van
de kronieken van de koningen van Juda?

630
00:37:30,390 --> 00:37:36,570
In zijn dagen trok farao Necho, de koning
van Egypte, op naar de koning van Assyrië,

631
00:37:36,570 --> 00:37:38,610
naar de rivier de Eufraat.

632
00:37:38,610 --> 00:37:43,710
Koning Josia ging hem tegemoet;
en de farao doodde hem in Megiddo,

633
00:37:43,710 --> 00:37:45,330
toen hij hem gezien had.

634
00:37:45,330 --> 00:37:49,830
Nu ontdekken we in dit verhaal in
Kronieken dat Josia niet had moeten gaan.

635
00:37:49,830 --> 00:37:53,070
Hij is daar natuurlijk
gestorven. Het was een fout.

636
00:37:53,070 --> 00:37:56,250
Maar hierover worden meer
bijzonderheden gegeven.

637
00:37:56,250 --> 00:38:01,050
In 2 Kronieken hoofdstuk
35, vanaf vers 20, staat:

638
00:38:01,050 --> 00:38:05,850
Na dit alles, toen Josia het huis
gereedgemaakt had, trok Necho,

639
00:38:05,850 --> 00:38:10,830
de koning van Egypte, op om te
strijden bij Karchemis aan de Eufraat.

640
00:38:10,830 --> 00:38:13,650
Josia trok eropuit, hem tegemoet.

641
00:38:13,650 --> 00:38:17,970
Toen stuurde Necho boden naar hem toe
om te zeggen: Hoe heb ik het nu met u,

642
00:38:17,970 --> 00:38:19,290
koning van Juda?

643
00:38:19,290 --> 00:38:22,170
Wat u betreft, ik ben
vandaag niet tegen u,

644
00:38:22,170 --> 00:38:25,290
maar tegen een huis dat
oorlog tegen mij voert!

645
00:38:25,290 --> 00:38:27,690
God heeft gezegd dat ik mij moest haasten.

646
00:38:27,690 --> 00:38:31,650
Houdt ú daarom op met het
tegenwerken van God, Die met mij is,

647
00:38:31,650 --> 00:38:34,170
opdat Hij u niet te gronde richt.

648
00:38:34,170 --> 00:38:38,190
Josia keerde echter zijn gezicht niet
van hem af, maar hij vermomde zich,

649
00:38:38,190 --> 00:38:39,990
om tegen hem te strijden.

650
00:38:39,990 --> 00:38:43,590
Hij luisterde niet naar de woorden
van Necho op gezag van God,

651
00:38:43,590 --> 00:38:46,890
maar kwam om in het dal
van Megiddo te strijden.

652
00:38:46,890 --> 00:38:49,830
De schutters schoten
koning Josia echter neer.

653
00:38:49,830 --> 00:38:54,870
Toen zei de koning tegen zijn dienaren:
Breng mij weg, want ik ben zwaargewond.

654
00:38:54,870 --> 00:38:57,510
En zijn dienaren haalden
hem van de strijdwagen,

655
00:38:57,510 --> 00:39:02,490
en vervoerden hem op de tweede wagen die
hij had, en brachten hem naar Jeruzalem.

656
00:39:02,490 --> 00:39:07,530
En hij stierf, en werd begraven
in de graven van zijn vaderen.

657
00:39:07,530 --> 00:39:12,150
Heel Juda en Jeruzalem
bedreef rouw over Josia.

658
00:39:12,150 --> 00:39:15,450
Jeremia maakte een klaaglied over Josia.

659
00:39:15,450 --> 00:39:20,970
Tot op deze dag bezingen alle zangers en
zangeressen in hun klaagliederen Josia,

660
00:39:20,970 --> 00:39:24,270
want zij maakten er een
verordening van in Israël.

661
00:39:24,270 --> 00:39:27,690
En zie, ze zijn opgeschreven
bij de klaagliederen.

662
00:39:27,690 --> 00:39:33,750
Wat hier blijkbaar gebeurde, is dus dat
de farao van Egypte de Assyrische koning

663
00:39:33,750 --> 00:39:38,070
ging helpen in de strijd tegen
de Babyloniërs bij Karchemis,

664
00:39:38,070 --> 00:39:41,130
daar in het noorden bij
de rivier de Eufraat.

665
00:39:41,130 --> 00:39:45,450
Dit werd een heel belangrijke
veldslag voor de opkomst van Babel.

666
00:39:45,450 --> 00:39:50,730
Tot die tijd waren de Assyriërs het
machtigste koninkrijk in de regio geweest.

667
00:39:50,730 --> 00:39:54,750
We weten dat ze Syrië en Israël en heel,

668
00:39:54,750 --> 00:39:58,170
heel veel andere landen in
dat gebied hadden opgeslokt.

669
00:39:58,170 --> 00:40:01,170
Ze hadden ook enige tijd
over Babel geheerst.

670
00:40:01,170 --> 00:40:05,550
Maar op dit moment, in
feite in 605 voor Christus,

671
00:40:05,550 --> 00:40:09,750
deed Babel zich opnieuw gelden onder
leiding van een nieuwe generaal

672
00:40:09,750 --> 00:40:11,790
die Nebukadnezar heette.

673
00:40:11,790 --> 00:40:14,550
De Assyriërs probeerden Babel af te weren

674
00:40:14,550 --> 00:40:18,210
en te voorkomen dat het de
machtspositie zou verwerven die

675
00:40:18,210 --> 00:40:21,150
Assyrië al enige tijd had genoten.

676
00:40:21,150 --> 00:40:25,050
Blijkbaar vonden de Egyptenaren
Babel ook een ernstige bedreiging

677
00:40:25,050 --> 00:40:27,210
en wilden ze Assyrië helpen.

678
00:40:27,210 --> 00:40:32,970
Dus farao Necho van Egypte trok met zijn
troepen naar de rivier de Eufraat om de

679
00:40:32,970 --> 00:40:36,330
Assyriërs te helpen in de
strijd tegen Nebukadnezar,

680
00:40:36,330 --> 00:40:38,550
de Babylonische generaal en koning.

681
00:40:38,550 --> 00:40:42,090
Er wordt niet uitgelegd waarom Josia
ertoe geneigd was zich tegen deze

682
00:40:42,090 --> 00:40:44,430
actie van Necho te verzetten.

683
00:40:44,430 --> 00:40:48,030
Farao Necho was niet van
plan Juda lastig te vallen.

684
00:40:48,030 --> 00:40:52,470
Hij wilde alleen om Juda heen trekken en
naar de rivier de Eufraat gaan om iets

685
00:40:52,470 --> 00:40:55,590
anders te doen dat niets
met Juda te maken had.

686
00:40:55,590 --> 00:41:00,090
Toen Josia hem dus tegemoet trok
om hem tegen te houden, zei Necho:

687
00:41:00,090 --> 00:41:02,430
Ik hoef geen oorlog met je te voeren.

688
00:41:02,430 --> 00:41:06,330
Ik vecht tegen onze
gezamenlijke vijand, Babylon.

689
00:41:06,330 --> 00:41:08,670
Babylon wordt ook jouw vijand.

690
00:41:08,670 --> 00:41:13,290
Dus laat me met rust, zodat ik daarheen
kan gaan om tegen hen te vechten.

691
00:41:13,290 --> 00:41:17,850
Maar om de een of andere reden
luisterde Josia niet. En Necho zei:

692
00:41:17,850 --> 00:41:19,590
God heeft me gestuurd.

693
00:41:19,590 --> 00:41:21,510
Je verzet je tegen God.

694
00:41:21,510 --> 00:41:24,570
Nu is Necho niet bepaald
een profeet van God.

695
00:41:24,570 --> 00:41:29,490
Tenminste, misschien zouden we zeggen dat
Josia geen reden had om te geloven dat

696
00:41:29,490 --> 00:41:31,890
Necho werkelijk namens God sprak.

697
00:41:31,890 --> 00:41:35,190
Maar zoals bleek, had hij
dat wel moeten geloven.

698
00:41:35,190 --> 00:41:37,290
Hij had naar hem moeten luisteren.

699
00:41:37,290 --> 00:41:39,930
En hij trok ten strijde tegen Necho.

700
00:41:39,930 --> 00:41:43,230
Maar wat bewoog Josia
ertoe om dat te doen?

701
00:41:43,230 --> 00:41:47,070
Blijkbaar wilde Josia niet dat
Assyrië aan de macht bleef.

702
00:41:47,070 --> 00:41:51,510
Hij moet gedacht hebben dat als de
Babyloniërs Assyrië zouden opvolgen als de

703
00:41:51,510 --> 00:41:55,110
macht in de regio, het er
niet slechter op zou worden.

704
00:41:55,110 --> 00:41:57,270
Misschien zou het zelfs beter worden.

705
00:41:57,270 --> 00:42:01,770
De Assyriërs waren meedogenloos
tegenover de volken die ze veroverden.

706
00:42:01,770 --> 00:42:05,730
Dat waren de Babyloniërs ook, maar
je zou kunnen zeggen dat de Assyriërs

707
00:42:05,730 --> 00:42:07,950
nog meedogenlozer waren.

708
00:42:07,950 --> 00:42:12,270
Misschien dacht Josia: ‘Ik wil
niet dat Assyrië hier succes heeft.

709
00:42:12,270 --> 00:42:16,650
Ik wil niet dat Egypte Assyrië
helpt om aan de macht te blijven.’

710
00:42:16,650 --> 00:42:21,270
Zoiets moet hij gedacht hebben, want er
wordt geen verklaring gegeven waarom hij

711
00:42:21,270 --> 00:42:26,430
zich ging mengen in de oorlog van iemand
anders, en dan nog wel tegen Egypte.

712
00:42:26,430 --> 00:42:29,550
Egypte was niet meer de grootmacht
die het ooit geweest was,

713
00:42:29,550 --> 00:42:32,730
maar het was zeker een
machtiger land dan Juda.

714
00:42:32,730 --> 00:42:36,030
Egypte was de macht die
kleine landen zoals Juda

715
00:42:36,030 --> 00:42:40,290
gewoonlijk te hulp riepen tegen
grote aanvallers zoals Assyrië.

716
00:42:40,290 --> 00:42:42,690
Dus ik weet niet wat Josia bezielde.

717
00:42:42,690 --> 00:42:45,450
Het was niet verstandig,
en het was een fout,

718
00:42:45,450 --> 00:42:48,450
en hij heeft zich daar de
dood op de hals gehaald.

719
00:42:48,450 --> 00:42:53,670
Het is mogelijk dat het verzet dat
Josia tegen Necho bood, Necho verzwakte.

720
00:42:53,670 --> 00:42:58,830
Want de wereldlijke geschiedschrijving
vertelt ons dat Necho inderdaad optrok

721
00:42:58,830 --> 00:43:04,050
en samen met Assyrië tegen Babylon
vocht, en dat Nebukadnezar won.

722
00:43:04,050 --> 00:43:06,270
Nebukadnezar versloeg hen.

723
00:43:06,270 --> 00:43:09,810
Necho trok weer terug naar
het zuiden en strafte Juda,

724
00:43:09,810 --> 00:43:15,570
maar Nebukadnezar kwam hierna, in
605 voor Christus, aan de macht.

725
00:43:15,570 --> 00:43:18,810
Er vindt dus een machtswisseling
plaats in de regio.

726
00:43:18,810 --> 00:43:24,330
De vijand van Juda zal vanaf dit
moment niet Assyrië zijn, maar Babylon.

727
00:43:24,330 --> 00:43:29,610
Het zou natuurlijk Babylon zijn dat Juda
uiteindelijk in ballingschap zou voeren.

728
00:43:29,610 --> 00:43:33,450
Er staat in vers 30 van 2 Koningen 23:

729
00:43:33,450 --> 00:43:37,950
Zijn dienaren vervoerden hem
— gestorven — uit Megiddo;

730
00:43:37,950 --> 00:43:41,850
zij brachten hem naar Jeruzalem
en begroeven hem in zijn graf.

731
00:43:41,850 --> 00:43:46,170
De bevolking van het land nam
Joahaz, de zoon van Josia,

732
00:43:46,170 --> 00:43:49,950
zalfde hem en maakte hem koning
in de plaats van zijn vader.

733
00:43:49,950 --> 00:43:53,250
Joahaz was drieëntwintig jaar
oud toen hij koning werd,

734
00:43:53,250 --> 00:43:56,130
en hij regeerde drie maanden in Jeruzalem.

735
00:43:56,130 --> 00:44:01,410
De naam van zijn moeder was Hamutal,
de dochter van Jeremia, uit Libna.

736
00:44:01,410 --> 00:44:03,450
Dat is niet onze profeet Jeremia.

737
00:44:03,450 --> 00:44:06,030
Hij deed wat slecht was
in de ogen van de HEERE,

738
00:44:06,030 --> 00:44:09,330
overeenkomstig alles wat
zijn vaderen gedaan hadden.

739
00:44:09,330 --> 00:44:13,830
Niet zijn vader Josia, maar
zijn voorouders van vóór Josia.

740
00:44:13,830 --> 00:44:18,270
Farao Necho zette hem in Ribla
gevangen, in het land van Hamath,

741
00:44:18,270 --> 00:44:22,950
zodat hij niet in Jeruzalem kon regeren,
en hij legde het land een boete op van

742
00:44:22,950 --> 00:44:25,950
honderd talent zilver en een talent goud.

743
00:44:25,950 --> 00:44:31,530
Dit is blijkbaar nadat farao Necho gefaald
had in zijn onderneming tegen Babylon.

744
00:44:31,530 --> 00:44:34,590
Hij kwam terug naar Juda en strafte hen.

745
00:44:34,590 --> 00:44:38,190
Hij strafte Josia's opvolger
en zette hem gevangen,

746
00:44:38,190 --> 00:44:41,490
en hij legde het land Juda
een zware schatting op.

747
00:44:41,490 --> 00:44:46,170
Bovendien maakte farao Necho
Eljakim, de zoon van Josia,

748
00:44:46,170 --> 00:44:51,810
koning in de plaats van zijn vader Josia
en veranderde zijn naam in Jojakim.

749
00:44:51,810 --> 00:44:57,090
Joahaz nam hij echter mee, en toen die
in Egypte aankwam, stierf hij daar.

750
00:44:57,090 --> 00:45:00,030
Eljakim wordt ook Jojakim genoemd.

751
00:45:00,030 --> 00:45:05,190
Je zult in de verhalen dus zowel de
naam Jojakim als Eljakim tegenkomen.

752
00:45:05,190 --> 00:45:07,050
Het is dezelfde persoon.

753
00:45:07,050 --> 00:45:09,150
Hij was een broer van Joahaz.

754
00:45:09,150 --> 00:45:11,730
Hij was een andere zoon van Josia.

755
00:45:11,730 --> 00:45:14,910
Joahaz werd dus niet opgevolgd
door zijn eigen zoon.

756
00:45:14,910 --> 00:45:18,450
Hij was pas drieëntwintig jaar
oud toen hij gevangen werd gezet.

757
00:45:18,450 --> 00:45:21,870
Als hij al een zoon had,
zou dat een klein kind zijn.

758
00:45:21,870 --> 00:45:25,110
In plaats daarvan werd zijn
broer Eljakim aangesteld,

759
00:45:25,110 --> 00:45:27,630
op de plaats van zijn vader Josia.

760
00:45:27,630 --> 00:45:31,170
Dat wil zeggen: Joahaz stierf in Egypte.

761
00:45:31,170 --> 00:45:35,730
Het was farao die Eljakims
naam in Jojakim veranderde.

762
00:45:35,730 --> 00:45:39,030
Hij moet dat eenvoudig gedaan
hebben om zijn gezag te tonen,

763
00:45:39,030 --> 00:45:42,630
om te laten zien dat hij de koning
daar een andere naam kon geven.

764
00:45:42,630 --> 00:45:46,470
Jojakim droeg het zilver en
het goud aan de farao af.

765
00:45:46,470 --> 00:45:50,130
Om dat geld volgens het bevel
van de farao af te kunnen dragen,

766
00:45:50,130 --> 00:45:52,110
legde hij het land belasting op.

767
00:45:52,110 --> 00:45:55,650
Hij eiste van ieder van de
bevolking van het land zilver en

768
00:45:55,650 --> 00:46:01,470
goud overeenkomstig zijn schatplicht,
om dat aan farao Necho af te dragen.

769
00:46:01,470 --> 00:46:04,830
Jojakim was vijfentwintig
jaar oud toen hij koning werd,

770
00:46:04,830 --> 00:46:07,890
en hij regeerde elf jaar in Jeruzalem.

771
00:46:07,890 --> 00:46:13,530
De naam van zijn moeder was Zebudda,
de dochter van Pedaja, uit Ruma.

772
00:46:13,530 --> 00:46:17,010
Hij is dus maar een beetje ouder
dan Joahaz, een jaar of zo.

773
00:46:17,010 --> 00:46:19,890
Hij deed wat slecht was
in de ogen van de HEERE,

774
00:46:19,890 --> 00:46:23,610
overeenkomstig alles wat
zijn vaderen gedaan hadden.

775
00:46:23,610 --> 00:46:27,510
Joahaz werd naar Egypte
gebracht en kwam nooit terug.

776
00:46:27,510 --> 00:46:32,790
Farao Necho liet dus blijkbaar alleen maar
zien dat hij de macht had om in Juda te

777
00:46:32,790 --> 00:46:34,290
doen wat hij wilde.

778
00:46:34,290 --> 00:46:39,450
Want ik weet niet of het Egypte ook
maar enig voordeel opleverde om Jojakim

779
00:46:39,450 --> 00:46:42,930
in plaats van Joahaz als
koning van Juda te hebben.

780
00:46:42,930 --> 00:46:47,250
We lezen nergens over iets wat
Joahaz specifiek had gedaan om

781
00:46:47,250 --> 00:46:51,570
farao te beledigen, of iets wat
zijn broer Eljakim had gedaan

782
00:46:51,570 --> 00:46:53,850
om bij hem in de gunst te komen.

783
00:46:53,850 --> 00:46:58,650
Het is niet zo dat farao eenvoudig
besloot om Juda te komen overnemen,

784
00:46:58,650 --> 00:47:03,090
want dan zou hij waarschijnlijk de hele
familie van Josia hebben uitgeroeid.

785
00:47:03,090 --> 00:47:05,910
Hij zou niet alleen Joahaz
gevangen hebben gezet,

786
00:47:05,910 --> 00:47:09,090
maar hij zou ook niet diens
broer hebben aangesteld,

787
00:47:09,090 --> 00:47:12,930
hem gezag hebben gegeven en
vervolgens zijn vertrokken.

788
00:47:12,930 --> 00:47:17,670
Het lijkt erop dat Necho gewoon
boos is op Josia en op Juda

789
00:47:17,670 --> 00:47:20,910
vanwege de manier waarop
Josia hem had dwarsgezeten.

790
00:47:20,910 --> 00:47:24,870
Dus komt hij zich mengen in de
politieke machtsstructuur van Juda.

791
00:47:24,870 --> 00:47:29,790
We hebben dus een tweede zoon, een
tweede zoon van Josia die regeert.

792
00:47:29,790 --> 00:47:33,570
Er zal een derde komen,
en dat zal Zedekia zijn.

793
00:47:33,570 --> 00:47:37,470
Een aantal zonen van Josia
regeerde dus na elkaar.

794
00:47:37,470 --> 00:47:39,270
Hoofdstuk 24:

795
00:47:39,270 --> 00:47:43,950
In zijn dagen trok Nebukadnezar,
de koning van Babel, op,

796
00:47:43,950 --> 00:47:47,490
en Jojakim werd gedurende
drie jaar zijn dienaar.

797
00:47:47,490 --> 00:47:50,250
Daarna kwam hij opnieuw
tegen hem in opstand.

798
00:47:50,250 --> 00:47:56,370
Dit was in 605 voor Christus, nadat
Nebukadnezar Assyrië had verslagen in de

799
00:47:56,370 --> 00:47:58,170
slag bij Karchemis.

800
00:47:58,170 --> 00:48:02,850
Nu bestond er weinig twijfel over dat
Babel nu de macht in dit gebied was.

801
00:48:02,850 --> 00:48:07,470
Blijkbaar verzette Juda zich niet
tegen hem, en hij verwoestte Juda niet.

802
00:48:07,470 --> 00:48:12,150
Hij kwam niet om het plat te branden of
iets dergelijks, zoals hij later deed.

803
00:48:12,150 --> 00:48:15,630
Later deed hij dat omdat ze
tegen hem in opstand kwamen.

804
00:48:15,630 --> 00:48:20,130
Hij kwam gewoon zijn macht laten
gelden, en Jojakim verzette zich niet

805
00:48:20,130 --> 00:48:21,630
en werd zijn vazal.

806
00:48:21,630 --> 00:48:25,290
Hij zei: ‘Goed, we zullen
je schatting betalen.

807
00:48:25,290 --> 00:48:28,710
Laat ons alleen met
rust.’ En zo ging het dus.

808
00:48:28,710 --> 00:48:33,930
In die tijd voerde Nebukadnezar enkele
Joodse mannen als gevangenen naar Babel,

809
00:48:33,930 --> 00:48:37,170
vooral mensen uit de
koninklijke familie en edelen.

810
00:48:37,170 --> 00:48:41,250
Ik weet niet of dit alleen was om
zijn macht over Juda te laten gelden,

811
00:48:41,250 --> 00:48:43,110
of wat zijn bedoeling was.

812
00:48:43,110 --> 00:48:47,130
Misschien dacht hij dat, als hij enkele
familieleden van de edelen en van de

813
00:48:47,130 --> 00:48:50,070
koninklijke familie bij
zich in Babel had wonen,

814
00:48:50,070 --> 00:48:53,430
Juda niet tegen hem in
opstand zou durven komen.

815
00:48:53,430 --> 00:48:57,750
Of iets zou durven doen wat hun verwanten
in Babel in gevaar zou kunnen brengen.

816
00:48:57,750 --> 00:49:02,550
Onder de mensen die toen naar Babel werden
weggevoerd, waren Daniël en Sadrach,

817
00:49:02,550 --> 00:49:04,950
Mesach en Abed-Nego.

818
00:49:04,950 --> 00:49:09,390
Deze mannen, over wie we in de eerste
hoofdstukken van het boek Daniël lezen,

819
00:49:09,390 --> 00:49:14,130
werden bij deze gelegenheid in 605
voor Christus door Nebukadnezar

820
00:49:14,130 --> 00:49:16,050
in gevangenschap weggevoerd.

821
00:49:16,050 --> 00:49:18,990
Op dat moment was er geen oorlog geweest.

822
00:49:18,990 --> 00:49:22,290
Nebukadnezar had niet
tegen Jojakim gevochten.

823
00:49:22,290 --> 00:49:26,910
Hij kwam gewoon, legde hem schatting
op en nam mee wat hij wilde,

824
00:49:26,910 --> 00:49:30,390
waaronder enkele van de intelligentste
jongeren van adellijke afkomst die

825
00:49:30,390 --> 00:49:31,590
hij kon vinden.

826
00:49:31,590 --> 00:49:36,330
Hij nam hen mee naar Babel, gaf hun een
goede opleiding en behandelde hen als

827
00:49:36,330 --> 00:49:38,370
leden van een koninklijke familie.

828
00:49:38,370 --> 00:49:40,590
Hij was hen niet aan het straffen.

829
00:49:40,590 --> 00:49:44,130
Blijkbaar bracht hij een soort verbinding
tot stand tussen zichzelf en de

830
00:49:44,130 --> 00:49:46,230
koninklijke families in Juda.

831
00:49:46,230 --> 00:49:48,990
Zoals ik al zei, had dit
misschien dezelfde bedoeling

832
00:49:48,990 --> 00:49:50,850
als politieke huwelijken.

833
00:49:50,850 --> 00:49:54,810
Wanneer twee koninkrijken leden van hun
koninklijke families met elkaar lieten

834
00:49:54,810 --> 00:49:59,310
trouwen, wees dat erop dat er een zekere
samenwerking tussen die twee zou zijn.

835
00:49:59,310 --> 00:50:02,910
Waarschijnlijk bedoelde Nebukadnezar
dit eenvoudig als een middel om

836
00:50:02,910 --> 00:50:07,530
Juda onder controle te houden: hij had
enkele van hun dierbare nakomelingen

837
00:50:07,530 --> 00:50:08,790
in zijn bezit.

838
00:50:08,790 --> 00:50:10,710
Maar hij behandelde hen goed.

839
00:50:10,710 --> 00:50:12,810
Hij gaf hun het beste voedsel.

840
00:50:12,810 --> 00:50:15,150
Hij gaf hun de beste opleiding.

841
00:50:15,150 --> 00:50:20,430
Hij gaf hun posities onder zijn
raadgevers enzovoort, omdat ze wijs waren.

842
00:50:20,430 --> 00:50:25,710
Dus hoewel Nebukadnezar kwam en
deze mensen als het ware ontvoerde,

843
00:50:25,710 --> 00:50:30,930
deed hij dat niet op een erg vijandige
manier, zoals toen hij later terugkwam.

844
00:50:30,930 --> 00:50:33,990
Nebukadnezar is drie keer
gekomen om Joden vanuit

845
00:50:33,990 --> 00:50:36,810
Jeruzalem in gevangenschap weg te voeren.

846
00:50:36,810 --> 00:50:41,550
Dit was de eerste keer, en het
was geen erg vijandige situatie.

847
00:50:41,550 --> 00:50:44,610
Daarom werden de gevangenen
niet slecht behandeld.

848
00:50:44,610 --> 00:50:48,990
Jojakim werd een vazal en betaalde
hem drie jaar lang schatting.

849
00:50:48,990 --> 00:50:52,950
Maar Jojakim was zo dom
om in opstand te komen.

850
00:50:52,950 --> 00:50:57,990
Toen zond de HEERE de benden van de
Chaldeeën tegen hem, de benden van Syrië,

851
00:50:57,990 --> 00:51:01,350
de benden van Moab en de
benden van de Ammonieten.

852
00:51:01,350 --> 00:51:04,350
Hij zond hen tegen Juda
om het om te brengen,

853
00:51:04,350 --> 00:51:09,030
overeenkomstig het woord van de HEERE dat
Hij gesproken had door de dienst van Zijn

854
00:51:09,030 --> 00:51:11,190
dienaren, de profeten.

855
00:51:11,190 --> 00:51:13,110
Dat zijn Babyloniërs.

856
00:51:13,110 --> 00:51:18,090
Het overige nu van de geschiedenis van
Jojakim, en alles wat hij gedaan heeft,

857
00:51:18,090 --> 00:51:22,470
is dat niet beschreven in het boek van
de kronieken van de koningen van Juda?

858
00:51:22,470 --> 00:51:25,350
Jojakim ging bij zijn vaderen te ruste.

859
00:51:25,350 --> 00:51:30,990
Zijn zoon Jojachin, die ook Jechonia
wordt genoemd, werd koning in zijn plaats.

860
00:51:30,990 --> 00:51:34,470
De koning van Egypte trok
voortaan niet meer uit zijn land,

861
00:51:34,470 --> 00:51:38,610
want de koning van Babel had alles
ingenomen wat de koning van Egypte

862
00:51:38,610 --> 00:51:44,010
toebehoord had, vanaf de Beek van
Egypte tot aan de rivier de Eufraat.

863
00:51:44,010 --> 00:51:47,070
Alles wat tot het grondgebied
van Salomo had behoord,

864
00:51:47,070 --> 00:51:50,250
stond nu in wezen onder
het gezag van Babel.

865
00:51:50,250 --> 00:51:54,390
Babel had Jeruzalem niet volledig
onder controle nadat Jojakim in

866
00:51:54,390 --> 00:51:56,130
opstand was gekomen.

867
00:51:56,130 --> 00:52:01,110
Hij had Jeruzalem onder controle, en
Jeruzalem was een vazalstaat van hem,

868
00:52:01,110 --> 00:52:04,470
maar Jeruzalem kwam drie
jaar later in opstand.

869
00:52:04,470 --> 00:52:06,510
Nebukadnezar zou dus nog wat meer

870
00:52:06,510 --> 00:52:11,310
militaire inspanningen moeten leveren om
zijn gezag over dit gebied te verstevigen.

871
00:52:11,310 --> 00:52:15,090
Maar de koning van Egypte durfde
niet te proberen zijn macht opnieuw

872
00:52:15,090 --> 00:52:16,410
te laten gelden.

873
00:52:16,410 --> 00:52:20,070
Hij had natuurlijk enige macht
over Jeruzalem uitgeoefend door

874
00:52:20,070 --> 00:52:25,590
Joahaz in gevangenschap weg te
voeren en door Jojakim, of Eljakim,

875
00:52:25,590 --> 00:52:27,570
als koning aan te stellen.

876
00:52:27,570 --> 00:52:32,550
Blijkbaar zei de koning van Egypte
gewoon: ‘Nou, als Babel hen wil hebben,

877
00:52:32,550 --> 00:52:36,270
mag het hen hebben, want ik ga
niet met hem om hen vechten.’

878
00:52:36,270 --> 00:52:39,090
Het is interessant dat er in vers 4 staat

879
00:52:39,090 --> 00:52:44,250
dat deze dingen deels gebeurden vanwege
het onschuldige bloed waarmee Manasse het

880
00:52:44,250 --> 00:52:49,170
land had vervuld, wat de HEERE niet
wilde vergeven. In de wet staat:

881
00:52:49,170 --> 00:52:52,830
U mag het land waarin u
woont niet ontheiligen,

882
00:52:52,830 --> 00:52:55,530
want het bloed ontheiligt het land.

883
00:52:55,530 --> 00:52:58,350
Voor het land kan geen
verzoening gedaan worden

884
00:52:58,350 --> 00:53:01,230
over het bloed dat erin
vergoten wordt, dan

885
00:53:01,230 --> 00:53:03,990
door het bloed van degene
die dat vergoten heeft.

886
00:53:03,990 --> 00:53:07,170
Blijkbaar was de bevolking
in de dagen van Manasse dus

887
00:53:07,170 --> 00:53:11,970
zo moorddadig en doodde ze zoveel
onschuldige baby's enzovoort,

888
00:53:11,970 --> 00:53:14,970
dat alle moordenaars
gedood moesten worden.

889
00:53:14,970 --> 00:53:17,850
Voor het land kon geen
verzoening worden gedaan,

890
00:53:17,850 --> 00:53:21,390
behalve door het bloed van degenen
die de moorden hadden gepleegd.

891
00:53:21,390 --> 00:53:26,670
Het moet zo wijdverbreid zijn geweest dat
de hele bevolking van Juda in Gods ogen

892
00:53:26,670 --> 00:53:29,790
als schuldig werd
beschouwd en moest sterven

893
00:53:29,790 --> 00:53:32,370
of op een andere manier moest lijden.

894
00:53:32,370 --> 00:53:34,230
En dan vraag je je af.

895
00:53:34,230 --> 00:53:38,310
We zeggen soms: tenzij er in
dit land een opwekking komt,

896
00:53:38,310 --> 00:53:41,250
is ons land ten dode opgeschreven.

897
00:53:41,250 --> 00:53:46,650
Want God zal ons moeten oordelen vanwege
al het onschuldige bloed dat we vergieten,

898
00:53:46,650 --> 00:53:48,270
al die abortussen.

899
00:53:48,270 --> 00:53:51,750
Er zijn miljoenen en miljoenen
baby's die wij hebben gedood,

900
00:53:51,750 --> 00:53:56,070
die ons land heeft gedood, die
de gewone burgers hebben gedood.

901
00:53:56,070 --> 00:54:00,630
Dit is niet gedaan door een of andere
tiran die bevel gaf deze mensen te doden,

902
00:54:00,630 --> 00:54:03,510
zoals Herodes of iemand die zoiets doet.

903
00:54:03,510 --> 00:54:08,550
Dit is gedaan door de gewone
burgers, door artsen, door patiënten.

904
00:54:08,550 --> 00:54:10,770
Abortussen zijn heel gewoon.

905
00:54:10,770 --> 00:54:15,810
Dit is het vergieten van onschuldig bloed,
en dit land wordt erdoor verontreinigd.

906
00:54:15,810 --> 00:54:19,290
Er gingen een paar regeringen,
misschien een paar generaties,

907
00:54:19,290 --> 00:54:23,550
overheen voordat Juda de straf
onderging die het verdiende vanwege wat

908
00:54:23,550 --> 00:54:25,050
Manasse had gedaan.

909
00:54:25,050 --> 00:54:28,110
Ook in dit land kan het
een paar generaties duren.

910
00:54:28,110 --> 00:54:32,490
Of misschien is dit in dit land de
laatste generatie die er nog zal zijn

911
00:54:32,490 --> 00:54:34,110
voordat het oordeel komt.

912
00:54:34,110 --> 00:54:35,790
Dat kunnen we echt niet zeggen.

913
00:54:35,790 --> 00:54:39,570
Zelfs een opwekking in dit land zou
het misschien niet kunnen afwenden,

914
00:54:39,570 --> 00:54:42,930
omdat er zoveel onschuldig
bloed is vergoten.

915
00:54:42,930 --> 00:54:48,510
De opwekking onder Josia hield niet tegen
dat het oordeel van God over Juda kwam,

916
00:54:48,510 --> 00:54:53,310
omdat er al dat onschuldige bloed
was dat God niet wilde vergeven.

917
00:54:53,310 --> 00:54:58,410
We kunnen hopen op een opwekking, bidden
om een opwekking, en als er een komt,

918
00:54:58,410 --> 00:55:02,430
zullen we ons verheugen als we zien
dat veel mensen behouden worden.

919
00:55:02,430 --> 00:55:06,270
Maar het is moeilijk te weten of
het nu te laat is voor dit land.

920
00:55:06,270 --> 00:55:11,190
We hebben zonder ernstig protest de
regelrechte holocaust onder de ongeboren

921
00:55:11,190 --> 00:55:13,170
baby's van dit land geduld.

922
00:55:13,170 --> 00:55:16,770
Sommige mensen in de gemeente
laten een stem van protest horen,

923
00:55:16,770 --> 00:55:20,310
en er zijn bedieningen die proberen
dit onder de aandacht te brengen.

924
00:55:20,310 --> 00:55:24,630
Maar over het algemeen kan het de
mensen in Amerika niets schelen.

925
00:55:24,630 --> 00:55:28,770
Op dit moment worden er baby's
afgeslacht in abortusklinieken en in

926
00:55:28,770 --> 00:55:31,050
ziekenhuizen en dokterspraktijken.

927
00:55:31,050 --> 00:55:34,890
En het kan de gemiddelde Amerikaan
eigenlijk gewoon niets schelen.

928
00:55:34,890 --> 00:55:40,590
Daarom zou ik denken dat God, als Hij
consequent is, ons land niet zal vergeven.

929
00:55:40,590 --> 00:55:42,630
Ik hoop dat Hij het zal doen.

930
00:55:42,630 --> 00:55:46,230
We kunnen erom bidden, maar het
is interessant om te lezen dat God

931
00:55:46,230 --> 00:55:49,590
zei dat Hij dit onschuldige
bloed niet zou vergeven.

932
00:55:49,590 --> 00:55:51,990
Hij deed het niet in de dagen van Josia,

933
00:55:51,990 --> 00:55:55,230
en deze dingen gebeurden
in de dagen van zijn zonen.

934
00:55:55,230 --> 00:55:58,890
Ik kan niet anders dan denken aan de
overeenkomsten met onze eigen tijd in

935
00:55:58,890 --> 00:56:00,390
ons eigen land.

936
00:56:00,390 --> 00:56:01,650
In vers 8:

937
00:56:01,650 --> 00:56:04,710
Jojachin was achttien jaar
oud toen hij koning werd,

938
00:56:04,710 --> 00:56:07,170
en hij regeerde drie maanden in Jeruzalem.

939
00:56:07,170 --> 00:56:12,150
De naam van zijn moeder was Nehusta,
de dochter van Elnathan, uit Jeruzalem.

940
00:56:12,150 --> 00:56:15,810
Dit was nu in 597 voor Christus.

941
00:56:15,810 --> 00:56:18,450
Dit was de tweede wegvoering van Joden.

942
00:56:18,450 --> 00:56:22,170
In 605 waren er maar een paar
mensen naar Babel weggevoerd,

943
00:56:22,170 --> 00:56:27,270
onder wie Daniël en Sadrach,
Mesach en Abed-Nego.

944
00:56:27,270 --> 00:56:30,210
Dit is de tweede keer dat
er mensen werden weggevoerd.

945
00:56:30,210 --> 00:56:33,870
Niet alleen Jojachin, maar volgens
sommigen werden er op dat moment

946
00:56:33,870 --> 00:56:37,890
misschien wel 10.000 Joden in
gevangenschap naar Babel gevoerd.

947
00:56:37,890 --> 00:56:42,150
De stad was nog niet verwoest en de
mensen waren niet allemaal weggevoerd.

948
00:56:42,150 --> 00:56:44,970
Dit was niet de volledige
Babylonische ballingschap,

949
00:56:44,970 --> 00:56:47,310
maar Ezechiël was er wel bij.

950
00:56:47,310 --> 00:56:50,370
Ezechiël was in die tijd
priester in Jeruzalem,

951
00:56:50,370 --> 00:56:53,610
en hij was een van degenen die
toen gevangengenomen werden.

952
00:56:53,610 --> 00:56:55,350
Nu vers 13:

953
00:56:55,350 --> 00:56:59,130
En hij voerde vandaar alle schatten
van het huis van de HEERE weg,

954
00:56:59,130 --> 00:57:01,770
en ook de schatten van
het huis van de koning.

955
00:57:01,770 --> 00:57:06,390
Hij haalde alle gouden voorwerpen
weg die Salomo, de koning van Israël,

956
00:57:06,390 --> 00:57:10,710
in de tempel van de HEERE gemaakt
had, zoals de HEERE gesproken had.

957
00:57:10,710 --> 00:57:16,590
Hij voerde heel Jeruzalem in ballingschap:
al de vorsten, alle strijdbare helden,

958
00:57:16,590 --> 00:57:20,610
tienduizend gevangenen, en
alle ambachtslieden en smeden.

959
00:57:20,610 --> 00:57:24,390
Niemand werd overgelaten behalve
de arme bevolking van het land.

960
00:57:24,390 --> 00:57:26,970
Hij voerde Jojachin weg naar Babel.

961
00:57:26,970 --> 00:57:30,210
Ook de moeder van de koning,
de vrouwen van de koning,

962
00:57:30,210 --> 00:57:32,490
zijn hovelingen en de
heersers van het land

963
00:57:32,490 --> 00:57:35,670
voerde hij in ballingschap
uit Jeruzalem naar Babel.

964
00:57:35,670 --> 00:57:39,691
Ook alle strijdbare mannen,
zevenduizend in aantal ,

965
00:57:39,691 --> 00:57:43,291
en de ambachtslieden en
smeden, duizend in aantal ,

966
00:57:43,291 --> 00:57:46,050
en alle helden die geoefend
waren in de strijd.

967
00:57:46,050 --> 00:57:49,830
De koning van Babel voerde hen
in ballingschap naar Babel.

968
00:57:49,830 --> 00:57:52,650
We zullen later, helemaal
aan het einde van dit boek,

969
00:57:52,650 --> 00:57:57,450
aan het einde van hoofdstuk
25, vers 27 tot en met 30,

970
00:57:57,450 --> 00:58:01,110
zien dat Jojachin weliswaar de rest
van zijn leven in Babel woonde,

971
00:58:01,110 --> 00:58:05,430
maar uiteindelijk na zevenendertig
jaar gevangenschap werd vrijgelaten.

972
00:58:05,430 --> 00:58:08,610
Hij was achttien toen hij
in gevangenschap ging.

973
00:58:08,610 --> 00:58:12,810
Dus was hij op dat moment
vijfenvijftig jaar oud, of zoiets?

974
00:58:12,810 --> 00:58:16,590
Na zevenendertig jaar werd hij
uit de gevangenis vrijgelaten.

975
00:58:16,590 --> 00:58:19,350
De koning van Babel
behandelde hem vriendelijk

976
00:58:19,350 --> 00:58:22,410
en behandelde hem als een
lid van het koningshuis.

977
00:58:22,410 --> 00:58:25,530
Hij at aan de tafel van
de koning, enzovoort.

978
00:58:25,530 --> 00:58:29,970
Dus uiteindelijk behandelde de
koning Jojachin met barmhartigheid.

979
00:58:29,970 --> 00:58:35,190
Jojachin is ook degene van de zonen
van Josia uit wie Jezus voortkwam.

980
00:58:35,190 --> 00:58:39,810
Of we moeten in elk geval zeggen dat
de geslachtslijn van Jezus in Mattheüs,

981
00:58:39,810 --> 00:58:44,010
die de geslachtslijn van
Jozef is, via Jojachin loopt.

982
00:58:44,010 --> 00:58:47,850
Er waren nog andere zonen van
Josia, onder wie deze volgende,

983
00:58:47,850 --> 00:58:51,750
die koning werd en die de
laatste koning in Juda was.

984
00:58:51,750 --> 00:58:54,570
2 Koningen 24:17 zegt:

985
00:58:54,570 --> 00:58:59,071
En de koning van Babel maakte
Mattanja, de oom van Jojachin ,

986
00:58:59,071 --> 00:59:03,090
koning in zijn plaats en
veranderde zijn naam in Zedekia.

987
00:59:03,090 --> 00:59:04,230
Nu staat er:

988
00:59:04,230 --> 00:59:07,950
Zedekia was eenentwintig jaar
oud, toen hij koning werd.

989
00:59:07,950 --> 00:59:10,530
Elf jaar regeerde hij in Jeruzalem.

990
00:59:10,530 --> 00:59:15,390
De naam van zijn moeder was Hamutal,
de dochter van Jeremia, uit Libna.

991
00:59:15,390 --> 00:59:18,090
Hij deed wat slecht was
in de ogen van de HEERE,

992
00:59:18,090 --> 00:59:20,730
overeenkomstig alles
wat Jojakim gedaan had.

993
00:59:20,730 --> 00:59:25,410
Want het gebeurde, vanwege de toorn van
de HEERE tegen Jeruzalem en tegen Juda,

994
00:59:25,410 --> 00:59:28,650
dat Hij hen verwierp van
voor Zijn aangezicht.

995
00:59:28,650 --> 00:59:32,010
En Zedekia kwam in opstand
tegen de koning van Babel.

996
00:59:32,010 --> 00:59:35,130
Natuurlijk was die opstand tegen de
koning van Babel wat het einde van

997
00:59:35,130 --> 00:59:36,810
het volk teweegbracht.

998
00:59:36,810 --> 00:59:39,750
Daarover zullen we in het
laatste hoofdstuk lezen.

999
00:59:39,750 --> 00:59:45,270
Zedekia regeerde elf jaar en was niets
wijzer dan de dwaze koningen vóór hem.

1000
00:59:45,270 --> 00:59:47,610
Deze koningen leerden het maar nooit.

1001
00:59:47,610 --> 00:59:51,450
En er stond dat deze dingen
gebeurden omdat God toornig was.

1002
00:59:51,450 --> 00:59:53,430
Het klinkt alsof hier wordt gezegd dat God

1003
00:59:53,430 --> 00:59:56,190
zo toornig was over
wat Manasse had gedaan,

1004
00:59:56,190 --> 01:00:00,330
dat Hij het volk strafte door hun
de ene koning na de andere te geven

1005
01:00:00,330 --> 01:00:01,830
die een oen was.

1006
01:00:01,830 --> 01:00:06,870
Hij had kunnen toelaten dat een betere
man, een wijzere man, aan de macht kwam.

1007
01:00:06,870 --> 01:00:10,530
En Hij had het volk misschien
gedeeltelijk tot inkeer kunnen brengen,

1008
01:00:10,530 --> 01:00:13,350
zoals Hij in de dagen
van Josia had gedaan.

1009
01:00:13,350 --> 01:00:17,250
Maar de regering van Josia was
eigenlijk hun laatste kans.

1010
01:00:17,250 --> 01:00:21,570
Daarna kwam er een reeks dwaze
koningen die heel kort regeerden.

1011
01:00:21,570 --> 01:00:25,350
En dat kwam doordat God hen
in wezen had overgegeven,

1012
01:00:25,350 --> 01:00:29,970
hen had overgegeven aan de verwoesting
die Hij over hen had geprofeteerd.

1013
01:00:29,970 --> 01:00:35,070
Dus de daadwerkelijke, volledige ondergang
van Jeruzalem is eigenlijk het enige wat

1014
01:00:35,070 --> 01:00:37,350
ons nog rest om te bespreken.

1015
01:00:37,350 --> 01:00:41,791
En dat vinden we in hoofdstuk 25, het
laatste van onze hoofdstukken in dit boek.