1
00:00:02,130 --> 00:00:04,770
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,770 --> 00:00:09,690
Deze keer behandelen we 2 Koningen 3 en 4.

3
00:00:09,690 --> 00:00:13,110
We hebben 2 Koningen hoofdstuk 3 voor ons.

4
00:00:13,110 --> 00:00:17,370
In de eerste twee hoofdstukken hebben we
gezien hoe Elia werd vervangen door zijn

5
00:00:17,370 --> 00:00:20,370
dienaar Elisa, aan wie
zijn mantel toeviel,

6
00:00:20,370 --> 00:00:24,990
en hoe Elisa blijkbaar een dubbel
deel van de geest van Elia kreeg.

7
00:00:24,990 --> 00:00:28,110
Nu lezen we opnieuw over
de koning van Israël

8
00:00:28,110 --> 00:00:30,810
en een probleem dat hij met Moab kreeg.

9
00:00:30,810 --> 00:00:35,310
We herinneren ons dat aan het begin
van het eerste hoofdstuk, toen Ahazia,

10
00:00:35,310 --> 00:00:41,130
de zoon van Achab, aan de macht kwam,
Moab tegen Israël in opstand kwam.

11
00:00:41,130 --> 00:00:44,250
Toch lezen we niet dat daar
toen iets aan werd gedaan.

12
00:00:44,250 --> 00:00:48,930
Hij had andere, dringender zorgen,
namelijk zijn verwondingen.

13
00:00:48,930 --> 00:00:54,810
Hij was gevallen, had zich verwond
en was ongetwijfeld bedlegerig.

14
00:00:54,810 --> 00:00:59,070
Zijn verwondingen bleken
dodelijk, althans, zo lijkt het.

15
00:00:59,070 --> 00:01:03,570
Hij stierf inderdaad, maar of dat
door zijn verwondingen kwam of meer

16
00:01:03,570 --> 00:01:07,530
rechtstreeks door het oordeel
van God, wordt niet vermeld.

17
00:01:07,530 --> 00:01:11,370
Elia had hem gezegd dat hij, nu
hij ziek op bed was gaan liggen,

18
00:01:11,370 --> 00:01:13,650
daar zou blijven tot hij stierf.

19
00:01:13,650 --> 00:01:15,870
Hij zou nooit meer herstellen.

20
00:01:15,870 --> 00:01:19,770
Ahazia was dus gestorven en had
het probleem van de opstand van

21
00:01:19,770 --> 00:01:22,230
Moab onopgelost gelaten.

22
00:01:22,230 --> 00:01:27,630
Zijn broer Joram wordt dan koning en
moet dat onopgeloste probleem aanpakken.

23
00:01:27,630 --> 00:01:29,190
In hoofdstuk 3:

24
00:01:29,190 --> 00:01:33,990
In het achttiende jaar van Josafat,
de koning van Juda, werd Joram,

25
00:01:33,990 --> 00:01:40,530
de zoon van Achab, koning over Israël,
in Samaria, en hij regeerde twaalf jaar.

26
00:01:40,530 --> 00:01:43,230
Hij deed wat slecht was
in de ogen van de HEERE,

27
00:01:43,230 --> 00:01:46,230
maar niet zoals zijn vader
en zoals zijn moeder,

28
00:01:46,230 --> 00:01:50,670
want hij verwijderde de gewijde steen
van de Baäl, die zijn vader gemaakt had.

29
00:01:50,670 --> 00:01:53,610
Zijn vader en moeder
waren Achab en Izebel.

30
00:01:53,610 --> 00:01:57,870
Het verwijderen van die gewijde
steen is één goed ding dat hij deed.

31
00:01:57,870 --> 00:02:02,370
Alleen hield hij vast aan de zonden
van Jerobeam, de zoon van Nebat,

32
00:02:02,370 --> 00:02:04,470
die Israël deed zondigen.

33
00:02:04,470 --> 00:02:06,390
Hij week daarvan niet af.

34
00:02:06,390 --> 00:02:11,010
Blijkbaar maakte hij de aanbidding
van Baäl in Israël minder zichtbaar.

35
00:02:11,010 --> 00:02:14,190
Zijn moeder Izebel had die
tot de officiële godsdienst

36
00:02:14,190 --> 00:02:16,110
gemaakt en afgedwongen.

37
00:02:16,110 --> 00:02:19,650
Zijn vader Achab had
daadwerkelijk een houten beeld van

38
00:02:19,650 --> 00:02:22,290
Baäl gemaakt en het opgericht.

39
00:02:22,290 --> 00:02:25,050
Joram was zo verstandig
om dat weg te halen,

40
00:02:25,050 --> 00:02:28,110
maar niet zo verstandig om helemaal
terug te keren naar het aanbidden

41
00:02:28,110 --> 00:02:29,670
van alleen Jahweh.

42
00:02:29,670 --> 00:02:32,550
Hij volhardde in de zonden van Jerobeam.

43
00:02:32,550 --> 00:02:36,210
Daarmee worden de gouden kalveren
in Bethel en Dan bedoeld.

44
00:02:36,210 --> 00:02:40,230
Die plaatsen waren voor het volk Israël
nog steeds de voornaamste plaatsen van

45
00:02:40,230 --> 00:02:43,590
aanbidding, in plaats van
de tempel in Jeruzalem.

46
00:02:43,590 --> 00:02:47,550
Niettemin staat er dat hij
volhardde in de zonden van Jerobeam.

47
00:02:47,550 --> 00:02:48,810
Vers 4:

48
00:02:48,810 --> 00:02:52,410
Mesa nu, de koning van
Moab, was een veehouder,

49
00:02:52,410 --> 00:02:56,790
en bracht aan de koning van Israël als
schatting honderdduizend lammeren en

50
00:02:56,790 --> 00:02:59,070
honderdduizend rammen, met de wol.

51
00:02:59,070 --> 00:03:02,310
Maar het gebeurde, nadat
Achab gestorven was,

52
00:03:02,310 --> 00:03:06,690
dat de koning van Moab tegen de
koning van Israël in opstand kwam.

53
00:03:06,690 --> 00:03:12,330
Daarom verliet koning Joram in die
tijd Samaria en monsterde heel Israël.

54
00:03:12,330 --> 00:03:14,850
Hij stopte met het leveren van die wol.

55
00:03:14,850 --> 00:03:19,650
Dat was blijkbaar een belangrijke
bron van wol voor kleding in Israël,

56
00:03:19,650 --> 00:03:23,370
afkomstig van al de schapen die
Mesa in zijn koninkrijk had.

57
00:03:23,370 --> 00:03:26,430
Ze hadden deze schatting in
de vorm van wol ontvangen,

58
00:03:26,430 --> 00:03:28,710
en hij stopte met het brengen ervan.

59
00:03:28,710 --> 00:03:32,970
Dat bracht Joram ertoe eropuit te trekken
en hem opnieuw te dwingen aan zijn

60
00:03:32,970 --> 00:03:34,770
verplichtingen te voldoen.

61
00:03:34,770 --> 00:03:35,610
Er staat:

62
00:03:35,610 --> 00:03:39,990
Hij ging op weg en stuurde een boodschap
naar Josafat, de koning van Juda:

63
00:03:39,990 --> 00:03:43,650
De koning van Moab is tegen
mij in opstand gekomen.

64
00:03:43,650 --> 00:03:46,410
Wilt u met mij ten strijde
trekken tegen Moab?

65
00:03:46,410 --> 00:03:52,410
Hij zei: Ik zal optrekken; ik ben
als u, mijn volk is als uw volk,

66
00:03:52,410 --> 00:03:54,990
mijn paarden zijn als uw paarden.

67
00:03:54,990 --> 00:03:58,410
Hetzelfde antwoord dat
hij Achab had gegeven toen

68
00:03:58,410 --> 00:04:01,950
Achab Josafat vroeg of hij
met hem mee wilde gaan om

69
00:04:01,950 --> 00:04:05,250
Ramoth in Gilead op de
Syriërs te heroveren.

70
00:04:05,250 --> 00:04:10,230
Nu vraagt de zoon van Achab aan Josafat
om zich bij hem aan te sluiten in deze

71
00:04:10,230 --> 00:04:12,090
strijd tegen de Moabieten.

72
00:04:12,090 --> 00:04:17,490
En zijn antwoord, zijn instemming om
mee te gaan, luidt precies hetzelfde.

73
00:04:17,490 --> 00:04:21,990
Bij deze gelegenheid zei Josafat
niet: ‘Laten we hierover een profeet

74
00:04:21,990 --> 00:04:23,910
van Jahweh raadplegen.’

75
00:04:23,910 --> 00:04:26,850
Ik vermoed dat dit komt
doordat het in het geval van

76
00:04:26,850 --> 00:04:31,470
Achab niets had geholpen om de
profeet van Jahweh te raadplegen.

77
00:04:31,470 --> 00:04:35,610
Ze gingen toch, ook al had de
profeet van Jahweh hun gezegd dat het

78
00:04:35,610 --> 00:04:37,530
rampzalig zou aflopen.

79
00:04:37,530 --> 00:04:41,010
Dus deze keer raadpleegden
ze Jahweh niet eens.

80
00:04:41,010 --> 00:04:44,070
Josafat sluit zich bij
hem aan op deze veldtocht,

81
00:04:44,070 --> 00:04:46,950
iets waarvoor hij later
werd terechtgewezen.

82
00:04:46,950 --> 00:04:50,610
En hij zei: Langs welke
weg zullen wij optrekken?

83
00:04:50,610 --> 00:04:54,510
Hij zei: Langs de weg
van de woestijn van Edom.

84
00:04:54,510 --> 00:04:59,910
Ze zouden door Edom trekken, en blijkbaar
kregen ze Edom als bondgenoot mee.

85
00:04:59,910 --> 00:05:05,010
We hadden Israël en Juda en Edom
die samen tegen Moab optrokken.

86
00:05:05,010 --> 00:05:07,770
Ze besloten door de woestijn
van Edom te trekken,

87
00:05:07,770 --> 00:05:12,930
omdat ze zo misschien ongemerkt achter
hen konden komen en hen konden verrassen.

88
00:05:12,930 --> 00:05:16,950
Maar dat betekende dat ze vele kilometers
door een woestijn zonder paden moesten

89
00:05:16,950 --> 00:05:19,350
trekken, waar geen water was.

90
00:05:19,350 --> 00:05:21,570
Als je een leger door de
woestijn laat trekken,

91
00:05:21,570 --> 00:05:25,170
moet je de soldaten en hun paarden
van voldoende water voorzien,

92
00:05:25,170 --> 00:05:28,230
anders gaan ze dood. Dat was het probleem.

93
00:05:28,230 --> 00:05:29,910
Ze maakten een fout.

94
00:05:29,910 --> 00:05:33,930
Ze hadden verkeerd berekend hoelang
hun watervoorraad zou meegaan.

95
00:05:33,930 --> 00:05:38,670
Zo trokken de koning van Israël, de
koning van Juda en de koning van Edom

96
00:05:38,670 --> 00:05:39,751
ten strijde .

97
00:05:39,751 --> 00:05:43,530
Toen zij zeven dagreizen een
omtrekkende beweging gemaakt hadden,

98
00:05:43,530 --> 00:05:48,151
hadden het leger en het vee dat
hen volgde, geen water meer .

99
00:05:48,151 --> 00:05:51,450
Dit lijkt een misrekening die
voorkomen had kunnen worden.

100
00:05:51,450 --> 00:05:54,990
Ze hadden het kunnen uitrekenen:
we hebben zoveel mensen,

101
00:05:54,990 --> 00:05:59,490
we zullen zoveel water nodig hebben
voor zoveel dagen, enzovoort.

102
00:05:59,490 --> 00:06:02,310
Ofwel de tocht duurde
langer dan ze verwachtten,

103
00:06:02,310 --> 00:06:05,490
misschien door vertraging
vanwege iets onvoorziens.

104
00:06:05,490 --> 00:06:10,230
Of misschien bleken sommige waterbronnen
die ze onderweg dachten aan te treffen,

105
00:06:10,230 --> 00:06:11,910
opgedroogd te zijn.

106
00:06:11,910 --> 00:06:15,390
Daardoor was de watervoorraad
onderweg niet zo aangevuld als

107
00:06:15,390 --> 00:06:17,010
ze hadden aangenomen.

108
00:06:17,010 --> 00:06:18,990
Nu zitten ze in de problemen.

109
00:06:18,990 --> 00:06:21,930
Ze hebben zeven dagen in
de woestijn doorgebracht.

110
00:06:21,930 --> 00:06:23,790
Nu hebben ze geen water meer,

111
00:06:23,790 --> 00:06:26,790
en natuurlijk zullen ze
waarschijnlijk sterven.

112
00:06:26,790 --> 00:06:28,470
In vers 10 staat:

113
00:06:28,470 --> 00:06:32,910
Toen zei de koning van Israël:
Ach, dat de HEERE nu toch deze

114
00:06:32,910 --> 00:06:36,570
drie koningen geroepen heeft om
hen in de hand van Moab te geven!

115
00:06:36,570 --> 00:06:41,490
Het is interessant dat de koning van
Israël, het noordelijke rijk, zei:

116
00:06:41,490 --> 00:06:44,970
Helaas, want Jahweh heeft
ons bij elkaar geroepen.

117
00:06:44,970 --> 00:06:46,950
Het is duidelijk dat hij in deze

118
00:06:46,950 --> 00:06:51,270
specifieke situatie daadwerkelijk
vooral de naam Jahweh gebruikt om naar

119
00:06:51,270 --> 00:06:52,890
God te verwijzen.

120
00:06:52,890 --> 00:06:56,430
Misschien geeft hij Jahweh de
schuld wanneer er een ramp gebeurt,

121
00:06:56,430 --> 00:07:01,110
en geeft hij iemand anders, andere
goden, de eer wanneer er zegen is.

122
00:07:01,110 --> 00:07:03,210
Maar hij ziet dit als het einde.

123
00:07:03,210 --> 00:07:07,230
Deze drie koningen en hun mannen
zullen sterven en in de hand van

124
00:07:07,230 --> 00:07:09,270
Moab worden overgeleverd.

125
00:07:09,270 --> 00:07:13,050
Josafat zei: Is hier geen
profeet van de HEERE,

126
00:07:13,050 --> 00:07:15,630
door wie wij de HEERE kunnen raadplegen?

127
00:07:15,630 --> 00:07:21,030
Toen antwoordde een van de dienaren van de
koning van Israël en zei: Hier is Elisa,

128
00:07:21,030 --> 00:07:25,350
de zoon van Safat, die water
op de handen van Elia goot.

129
00:07:25,350 --> 00:07:29,130
Josafat zei: Het woord
van de HEERE is bij hem!

130
00:07:29,130 --> 00:07:32,910
Toen gingen de koning van Israël
en Josafat en de koning van

131
00:07:32,910 --> 00:07:34,590
Edom naar hem toe.

132
00:07:34,590 --> 00:07:38,730
Waar Elisa zich daar in de woestijn
bevond, is moeilijk te zeggen.

133
00:07:38,730 --> 00:07:42,210
Zat hij daar in een grot en
ontdekten ze hem daar toevallig,

134
00:07:42,210 --> 00:07:44,190
of trok hij met de legers mee?

135
00:07:44,190 --> 00:07:47,730
Het is echt moeilijk te zeggen,
maar op de een of andere manier was

136
00:07:47,730 --> 00:07:49,770
Elisa voor hen bereikbaar.

137
00:07:49,770 --> 00:07:53,070
Dus gingen ze naar beneden,
naar de plek waar hij was.

138
00:07:53,070 --> 00:07:56,550
En Elisa zei tegen de
koning van Israël, Joram:

139
00:07:56,550 --> 00:08:01,110
Maar Elisa zei tegen de koning van
Israël: Hoe heb ik het nu met u?

140
00:08:01,110 --> 00:08:05,070
Ga naar de profeten van uw vader
en naar de profeten van uw moeder!

141
00:08:05,070 --> 00:08:08,310
Maar de koning van Israël
zei tegen hem: Nee,

142
00:08:08,310 --> 00:08:12,390
want de HEERE heeft deze drie koningen
geroepen om hen in de hand van

143
00:08:12,390 --> 00:08:13,770
Moab te geven.

144
00:08:13,770 --> 00:08:16,410
En de koning van Israël zei tegen hem:

145
00:08:16,410 --> 00:08:21,450
Nee, want Jahweh heeft deze drie koningen
bij elkaar geroepen om ze aan Moab

146
00:08:21,450 --> 00:08:22,290
uit te leveren.

147
00:08:22,290 --> 00:08:23,910
En Elisa zei:

148
00:08:23,910 --> 00:08:28,590
Elisa zei: Zo waar de HEERE
van de legermachten leeft,

149
00:08:28,590 --> 00:08:33,270
voor Wiens aangezicht ik sta: als
ik geen rekening hield met Josafat,

150
00:08:33,270 --> 00:08:38,250
de koning van Juda, dan zou ik u niet
eens aankijken en u niet willen zien.

151
00:08:38,250 --> 00:08:44,850
Met andere woorden: ik erken Josafat als
een godvrezend man en ik respecteer hem.

152
00:08:44,850 --> 00:08:46,830
Jou respecteer ik niet.

153
00:08:46,830 --> 00:08:51,570
Omdat ik je niet respecteer, zou ik je
op geen enkele manier tegemoetkomen.

154
00:08:51,570 --> 00:08:56,430
Maar omdat Josafat ook in moeilijkheden
zit, ben ik bereid mee te werken.

155
00:08:56,430 --> 00:08:59,430
Nu dan, breng een harp speler bij mij.

156
00:08:59,430 --> 00:09:03,750
En toen de harp speler ging spelen,
gebeurde het dat de hand van de HEERE

157
00:09:03,750 --> 00:09:05,070
over hem kwam,

158
00:09:05,070 --> 00:09:07,230
En toen profeteerde hij.

159
00:09:07,230 --> 00:09:11,130
Dit is het enige geval in de Bijbel
waarin wordt gesproken over het

160
00:09:11,130 --> 00:09:14,970
inzetten van muzikanten om een
profetie tot stand te brengen.

161
00:09:14,970 --> 00:09:18,930
Al wordt misschien enigszins
gesuggereerd dat muziek daarvoor werd

162
00:09:18,930 --> 00:09:24,330
gebruikt in de verwijzingen elders
in Samuel, in 1 Samuel en 2 Samuel,

163
00:09:24,330 --> 00:09:26,130
naar de profetenzonen die

164
00:09:26,130 --> 00:09:29,670
muziekinstrumenten bij zich
hadden terwijl ze rondtrokken.

165
00:09:29,670 --> 00:09:33,630
Misschien gebruikten ze muziek inderdaad
gewoonlijk als een middel om in de

166
00:09:33,630 --> 00:09:36,690
geest te komen, om in de
juiste stemming te komen,

167
00:09:36,690 --> 00:09:40,530
om hun hart voor te bereiden
om van God te ontvangen.

168
00:09:40,530 --> 00:09:42,210
Het is moeilijk te zeggen.

169
00:09:42,210 --> 00:09:45,570
Maar uit de Schrift blijkt
duidelijk dat de waarde van muziek

170
00:09:45,570 --> 00:09:50,550
verder gaat dan alleen het behagen
van de zintuigen, van de oren.

171
00:09:50,550 --> 00:09:53,370
Muziek is eigenlijk iets geheimzinnigs.

172
00:09:53,370 --> 00:09:57,750
Veel dingen die we vanzelfsprekend
vinden en voortdurend om ons heen hebben,

173
00:09:57,750 --> 00:09:59,610
zijn eigenlijk heel geheimzinnig.

174
00:09:59,610 --> 00:10:03,630
Hoe komt het dat een bepaalde melodie,
of een bepaalde combinatie van

175
00:10:03,630 --> 00:10:07,590
woorden op een bepaalde
melodie, of bepaalde harmonieën,

176
00:10:07,590 --> 00:10:11,250
of bepaalde instrumenten
die bepaalde noten spelen,

177
00:10:11,250 --> 00:10:15,990
je raken op een manier die verder gaat
dan alleen prettig zijn om te horen?

178
00:10:15,990 --> 00:10:19,950
En waarom zou het ene geluid
eigenlijk prettig zijn om te horen

179
00:10:19,950 --> 00:10:21,390
en het andere niet?

180
00:10:21,390 --> 00:10:25,050
Je zou kunnen aanvoeren dat
een onaangenaam hard geluid

181
00:10:25,050 --> 00:10:29,370
lichamelijk pijn doet aan je
oren en daarom onaangenaam is.

182
00:10:29,370 --> 00:10:34,110
Maar hoe komt het dan dat bij twee
melodieën of twee soorten muziek die

183
00:10:34,110 --> 00:10:38,910
even hard klinken, en die allebei geen
lichamelijke pijn doen aan je oren,

184
00:10:38,910 --> 00:10:43,470
de ene je geest irriteert en de
andere je geest tot rust brengt?

185
00:10:43,470 --> 00:10:45,270
Wat is dat toch met muziek?

186
00:10:45,270 --> 00:10:48,450
Het is verbazingwekkend
om daarover na te denken.

187
00:10:48,450 --> 00:10:53,310
Muziek kan je tot tranen toe
roeren, zelfs zonder enige tekst.

188
00:10:53,310 --> 00:10:57,030
Soms kan alleen de melodie
je al tot tranen toe roeren.

189
00:10:57,030 --> 00:11:01,230
Voeg je er tekst aan toe, dan heeft
het echt een sterkere uitwerking op je

190
00:11:01,230 --> 00:11:03,750
geest dan alleen de woorden zelf.

191
00:11:03,750 --> 00:11:06,090
Muziek heeft een geestelijke kracht.

192
00:11:06,090 --> 00:11:09,450
Het is daarom niet verrassend
dat satan, die dat beseft,

193
00:11:09,450 --> 00:11:14,010
heeft geprobeerd de hele industrie voor
zijn eigen doeleinden te gebruiken.

194
00:11:14,010 --> 00:11:18,690
Hij heeft geprobeerd muziek te
gebruiken om onze cultuur te veranderen.

195
00:11:18,690 --> 00:11:22,830
In de moderne tijd gebeurde dat
grotendeels door rock-'n-roll,

196
00:11:22,830 --> 00:11:25,290
een muziekvorm waar ik geen hekel aan heb.

197
00:11:25,290 --> 00:11:28,890
Ik houd van rockmuziek, maar
het is eenvoudigweg een feit dat

198
00:11:28,890 --> 00:11:34,530
de opkomst van rock-'n-roll door de duivel
werd uitgebuit om boodschappen over seks

199
00:11:34,530 --> 00:11:40,110
en drugs en oosterse religie
enzovoort ingang te doen vinden.

200
00:11:40,110 --> 00:11:45,750
Vooral via de Beatles, en niet alleen
via hen, maar zelfs al vóór hen.

201
00:11:45,750 --> 00:11:50,610
De muziek die bij onze generatie
populair was, zat vol met boodschappen.

202
00:11:50,610 --> 00:11:55,470
Ik veronderstel dat dit ook geldt voor de
rapmuziek die bij sommige mensen van de

203
00:11:55,470 --> 00:11:57,990
huidige generatie populair is.

204
00:11:57,990 --> 00:12:00,750
Sommige boodschappen zijn rein en zuiver,

205
00:12:00,750 --> 00:12:03,510
zoals in liefdesliedjes
en dat soort dingen.

206
00:12:03,510 --> 00:12:07,770
Maar veel ervan propageren
zonde, het occulte en in sommige

207
00:12:07,770 --> 00:12:10,170
gevallen zelfs satanisme.

208
00:12:10,170 --> 00:12:11,970
Dat is zo geweest.

209
00:12:11,970 --> 00:12:14,790
En de cultuur heeft daarop gereageerd.

210
00:12:14,790 --> 00:12:19,470
Mensen aanbidden muzikanten zoals de
heidenen vroeger hun hogepriesters of

211
00:12:19,470 --> 00:12:21,570
hun godheden aanbaden.

212
00:12:21,570 --> 00:12:24,030
Muziek is blijkbaar iets geestelijks.

213
00:12:24,030 --> 00:12:26,790
Ze is beslist niet iets lichamelijks.

214
00:12:26,790 --> 00:12:31,470
Geluidsgolven zijn fysiek, maar
de uitwerking ervan is geestelijk.

215
00:12:31,470 --> 00:12:35,490
We hebben gezien dat David erbij
werd geroepen om muziek te spelen

216
00:12:35,490 --> 00:12:38,670
wanneer Saul door een
boze geest werd gekweld.

217
00:12:38,670 --> 00:12:42,570
Blijkbaar hielp het spelen van die
muziek om de demon te verdrijven,

218
00:12:42,570 --> 00:12:45,210
terwijl hij God door muziek aanbad.

219
00:12:45,210 --> 00:12:49,530
Het was ongetwijfeld aanbiddingsmuziek,
want we weten dat David

220
00:12:49,530 --> 00:12:51,510
psalmen van aanbidding schreef.

221
00:12:51,510 --> 00:12:55,350
Het was het enige wat ze konden
vinden dat verlichting bracht bij de

222
00:12:55,350 --> 00:12:57,810
demonische aanvallen die Saul overkwamen.

223
00:12:57,810 --> 00:13:02,070
Dat is ongetwijfeld iets wat we nog steeds
in gedachten moeten houden wanneer we

224
00:13:02,070 --> 00:13:06,390
demonen proberen te verdrijven:
muziek is een van de hulpmiddelen,

225
00:13:06,390 --> 00:13:08,310
een van de wapens die ze verdrijven.

226
00:13:08,310 --> 00:13:11,730
Ook de profetenzonen droegen
muziekinstrumenten bij zich

227
00:13:11,730 --> 00:13:13,290
en bespeelden die.

228
00:13:13,290 --> 00:13:16,470
Nu laat de profeet Elisa,
een man die bij andere

229
00:13:16,470 --> 00:13:20,070
gelegenheden heel goed profetieën
kon ontvangen zonder muziek,

230
00:13:20,070 --> 00:13:22,890
voor zover we weten, een muzikant komen.

231
00:13:22,890 --> 00:13:27,930
Terwijl de muzikant speelde, kwam ook de
invloed van de Geest van God over hem.

232
00:13:27,930 --> 00:13:31,890
Daardoor ontving hij dit woord
dat hij doorgaf. Hij zei:

233
00:13:31,890 --> 00:13:37,350
en hij zei: Zo zegt de HEERE:
Maak dit dal vol geulen.

234
00:13:37,350 --> 00:13:39,270
Sommigen vertalen dit als:

235
00:13:39,270 --> 00:13:42,330
Ik ga deze vallei vol greppels maken.

236
00:13:42,330 --> 00:13:46,650
Het kan zijn dat God zegt dat Hij
het dal vol greppels zal maken.

237
00:13:46,650 --> 00:13:50,430
Maar het lijkt erop dat Hij tegen
de soldaten en deze koningen

238
00:13:50,430 --> 00:13:54,870
zegt dat ze greppels moeten
graven om water in op te vangen.

239
00:13:54,870 --> 00:13:58,770
Ze hebben water nodig en
God gaat hun water sturen,

240
00:13:58,770 --> 00:14:02,250
maar ze moeten wel een manier
hebben om het vast te houden.

241
00:14:02,250 --> 00:14:06,690
Blijkbaar waren er in het dal geen
geschikte plekken waar zich grote plassen

242
00:14:06,690 --> 00:14:08,550
water konden verzamelen.

243
00:14:08,550 --> 00:14:14,070
Daarom moesten ze hun eigen vijvers
graven en hun eigen zwembaden graven.

244
00:14:14,070 --> 00:14:18,090
Vervolgens zou God die
vullen om hun water te geven.

245
00:14:18,090 --> 00:14:22,350
Als deze mannen sterven van de dorst
en daar in de woestijnhitte zijn,

246
00:14:22,350 --> 00:14:25,890
zou de extra inspanning
van het graven van greppels

247
00:14:25,890 --> 00:14:29,430
buitengewoon onaangenaam en onwelkom zijn.

248
00:14:29,430 --> 00:14:33,030
Ze hebben in de hitte
gemarcheerd, ze hebben geen water,

249
00:14:33,030 --> 00:14:36,570
ze zullen heel ongelukkig
zijn, heel uitgeput,

250
00:14:36,570 --> 00:14:39,090
en toch moeten ze nu greppels graven.

251
00:14:39,090 --> 00:14:41,670
Maar dit lijkt een beetje
op andere wonderen die door

252
00:14:41,670 --> 00:14:44,010
Elia en Elisa zijn gedaan.

253
00:14:44,010 --> 00:14:47,370
Mensen wordt gevraagd iets te
doen om hun geloof te tonen,

254
00:14:47,370 --> 00:14:49,410
om zich ergens op voor te bereiden.

255
00:14:49,410 --> 00:14:52,230
Er is die vrouw over
wie we later gaan lezen,

256
00:14:52,230 --> 00:14:57,330
die in armoede leeft en alleen
een beetje olie heeft. Elisa zegt:

257
00:14:57,330 --> 00:15:02,730
Toen zei hij: Ga heen en vraag voor u
buitenshuis kruiken, van al uw buren,

258
00:15:02,730 --> 00:15:05,790
lege kruiken; laat het
er niet weinig zijn.

259
00:15:05,790 --> 00:15:09,870
Vervolgens goot ze de olie uit haar
enige voorraad en vulde daarmee al

260
00:15:09,870 --> 00:15:11,550
die andere vaten.

261
00:15:11,550 --> 00:15:13,470
Blijkbaar had ze ze
allemaal kunnen vullen,

262
00:15:13,470 --> 00:15:15,870
hoeveel vaten ze ook geleend zou hebben.

263
00:15:15,870 --> 00:15:18,870
Nadat het laatste vol
was, hield de olie op.

264
00:15:18,870 --> 00:15:21,390
Maar toen had ze al die
olie die ze kon verkopen,

265
00:15:21,390 --> 00:15:23,970
wat financieel gunstig voor haar was.

266
00:15:23,970 --> 00:15:26,190
Zo voorzag God in haar behoeften.

267
00:15:26,190 --> 00:15:30,090
Maar om God te laten voorzien,
moest zij voor de vaten zorgen.

268
00:15:30,090 --> 00:15:34,590
Ze moest eropuit om lege vaten te
vinden, zodat God die kon vullen.

269
00:15:34,590 --> 00:15:38,430
Hier moeten ze greppels graven,
zodat God die met water kan vullen.

270
00:15:38,430 --> 00:15:43,230
Het is alsof God de zegen wil uitstorten,
maar je moet zelf ook meewerken.

271
00:15:43,230 --> 00:15:47,430
Je moet in zekere zin zorgen voor
de plek waar Hij die kan uitstorten.

272
00:15:47,430 --> 00:15:51,210
We zouden dat kunnen vergelijken met de
noodzaak om je hart voor te bereiden op

273
00:15:51,210 --> 00:15:54,030
het ontvangen van
geestelijke zegen van God.

274
00:15:54,030 --> 00:15:57,870
Je moet jezelf tot een vat maken
dat geschikt is om te ontvangen.

275
00:15:57,870 --> 00:16:01,410
Hier moesten ze iets doen, en
dat zou een daad van geloof zijn,

276
00:16:01,410 --> 00:16:04,650
omdat er waarschijnlijk geen
regen was daar in de woestijn.

277
00:16:04,650 --> 00:16:07,230
Ze zouden niet verwachten
dat er water zou komen,

278
00:16:07,230 --> 00:16:09,750
behalve op grond van
het woord van de Heere.

279
00:16:09,750 --> 00:16:13,290
Dat ze energie moesten steken
in het graven van deze greppels,

280
00:16:13,290 --> 00:16:16,770
op een moment dat ze waarschijnlijk
heel weinig energie overhadden,

281
00:16:16,770 --> 00:16:18,330
zou heel onwelkom zijn.

282
00:16:18,330 --> 00:16:21,570
Ze zouden er ongetwijfeld
bezwaar tegen maken,

283
00:16:21,570 --> 00:16:25,530
tenzij ze geloofden dat God iets
wonderbaarlijks zou doen door

284
00:16:25,530 --> 00:16:27,870
water te sturen om die te vullen.

285
00:16:27,870 --> 00:16:31,290
Dus handelden ze blijkbaar
inderdaad in geloof.

286
00:16:31,290 --> 00:16:33,270
Ze groeven de greppels inderdaad.

287
00:16:33,270 --> 00:16:34,230
Hij zegt:

288
00:16:34,230 --> 00:16:39,450
en hij zei: Zo zegt de HEERE:
Maak dit dal vol geulen.

289
00:16:39,450 --> 00:16:45,210
Want zo zegt de HEERE: U zult geen
wind zien en u zult geen regen zien,

290
00:16:45,210 --> 00:16:51,270
maar toch zal dit dal vol water
zijn, zodat u kunt drinken, u,

291
00:16:51,270 --> 00:16:54,270
uw vee en uw last dieren.

292
00:16:54,270 --> 00:16:57,570
In de tijd van Elia,
toen er een droogte was,

293
00:16:57,570 --> 00:17:00,330
werd die door de gebeden
van Elia verholpen.

294
00:17:00,330 --> 00:17:04,950
Maar dat gebeurde met regen, de
normale manier om een droog land van

295
00:17:04,950 --> 00:17:06,390
water te voorzien.

296
00:17:06,390 --> 00:17:09,570
Maar dit zou niet op die
normale manier gebeuren.

297
00:17:09,570 --> 00:17:13,350
Het zou niet gewoon iets zijn wat
ze voor toeval konden aanzien:

298
00:17:13,350 --> 00:17:17,910
‘Misschien was dit een van die zeldzame
dagen waarop het in de woestijn regende’,

299
00:17:17,910 --> 00:17:19,470
als er regen was.

300
00:17:19,470 --> 00:17:24,090
Je zult geen regen zien of
regen horen of wind zien.

301
00:17:24,090 --> 00:17:25,830
Er komt geen storm.

302
00:17:25,830 --> 00:17:29,490
Het water zal verschijnen, maar
het zal uit het niets verschijnen,

303
00:17:29,490 --> 00:17:31,650
op bovennatuurlijke wijze.

304
00:17:31,650 --> 00:17:38,010
En dit is nog gering in de ogen van de
HEERE: Hij zal ook Moab in uw hand geven.

305
00:17:38,010 --> 00:17:42,930
U zult alle versterkte steden en
alle uitnemende steden verslaan,

306
00:17:42,930 --> 00:17:47,070
alle goede bomen vellen, alle
waterbronnen dichtstoppen

307
00:17:47,070 --> 00:17:50,490
en alle goede stukken
land met stenen bederven.

308
00:17:50,490 --> 00:17:51,930
Dat is in Moab.

309
00:17:51,930 --> 00:17:55,950
Met andere woorden:
maak Moab onbewoonbaar.

310
00:17:55,950 --> 00:18:00,690
En het gebeurde de volgende morgen,
omstreeks de tijd dat men het graanoffer

311
00:18:00,690 --> 00:18:04,770
brengt, zie, dat er water uit
de richting van Edom kwam,

312
00:18:04,770 --> 00:18:06,630
en dat het land vol water liep.

313
00:18:06,630 --> 00:18:08,670
Het kwam wel ergens vandaan.

314
00:18:08,670 --> 00:18:13,170
Het verscheen niet zomaar, maar het
verscheen min of meer uit het niets.

315
00:18:13,170 --> 00:18:17,130
Vanuit het gebied van Edom kwam
blijkbaar water aanstromen,

316
00:18:17,130 --> 00:18:20,370
en dat vulde al die greppels
die ze hadden gegraven.

317
00:18:20,370 --> 00:18:23,370
Toch hadden ze geen
regen gezien of gehoord

318
00:18:23,370 --> 00:18:27,690
en geen enkele aanwijzing gehad
dat er ergens een overstroming was.

319
00:18:27,690 --> 00:18:32,550
Dit water kwam blijkbaar uit het
niets, door Edom heen hun greppels in.

320
00:18:32,550 --> 00:18:36,450
Toen nu heel Moab hoorde dat
de koningen opgetrokken waren

321
00:18:36,450 --> 00:18:40,590
om tegen hen te strijden, werden
allen die de gordel aanbinden en

322
00:18:40,590 --> 00:18:45,090
ouder samengeroepen; en zij
stonden opgesteld bij de grens.

323
00:18:45,090 --> 00:18:49,830
Toen zij 's morgens vroeg opstonden
en de zon over dat water opging,

324
00:18:49,830 --> 00:18:53,850
zagen de Moabieten dat water
tegenover zich rood als bloed.

325
00:18:53,850 --> 00:18:59,250
Het was blijkbaar een heiige ochtend,
en de opkomende zon zag er rood uit.

326
00:18:59,250 --> 00:19:03,450
De weerspiegeling ervan op
het water zag er ook rood uit.

327
00:19:03,450 --> 00:19:07,290
Ze zagen die plassen water
en dachten dat het bloed was.

328
00:19:07,290 --> 00:19:11,610
Ze namen aan dat daar een grote
slachting had plaatsgevonden.

329
00:19:11,610 --> 00:19:14,490
En zij zeiden: Dat is bloed!

330
00:19:14,490 --> 00:19:19,050
De koningen hebben elkaar vast en
zeker met het zwaard omgebracht

331
00:19:19,050 --> 00:19:20,910
en elkaar verslagen.

332
00:19:20,910 --> 00:19:23,670
Nu dan, op naar de buit, Moabieten!

333
00:19:23,670 --> 00:19:26,550
Maar toen zij bij het
leger van Israël kwamen,

334
00:19:26,550 --> 00:19:30,270
stonden de Israëlieten op
en versloegen de Moabieten.

335
00:19:30,270 --> 00:19:32,670
En zij sloegen voor hen op de vlucht.

336
00:19:32,670 --> 00:19:37,170
Ja, zij drongen het land binnen
en versloegen de Moabieten.

337
00:19:37,170 --> 00:19:41,310
Misschien hadden ze de Moabieten in een
rechtstreeks gevecht niet kunnen doden.

338
00:19:41,310 --> 00:19:44,790
We weten niet hoe hun strijdkrachten
zich tot elkaar verhielden,

339
00:19:44,790 --> 00:19:47,490
of ze tegen elkaar
opgewassen waren of niet.

340
00:19:47,490 --> 00:19:51,030
Maar de Moabieten dachten
dat ze allemaal dood waren.

341
00:19:51,030 --> 00:19:53,490
Ze zagen wat op plassen bloed leek.

342
00:19:53,490 --> 00:19:58,890
Ze dachten: ‘De Edomieten en de
Israëlieten en de Judeeërs zijn

343
00:19:58,890 --> 00:20:00,930
altijd vijanden geweest.

344
00:20:00,930 --> 00:20:03,690
Ze konden hun bondgenootschap
niet bijeenhouden.

345
00:20:03,690 --> 00:20:08,550
Ze zijn allemaal met elkaar gaan vechten,
en nu hebben ze elkaar afgeslacht.

346
00:20:08,550 --> 00:20:12,390
Het enige wat wij hoeven te
doen, is de buit ophalen.’

347
00:20:12,390 --> 00:20:16,710
Waarschijnlijk lieten ze hun wapens achter
in het kamp en gingen ze naar beneden,

348
00:20:16,710 --> 00:20:19,470
zodat ze een heleboel
spullen konden meenemen.

349
00:20:19,470 --> 00:20:24,750
De Moabitische troepen rennen allemaal
naar beneden, op het kamp van Israël af.

350
00:20:24,750 --> 00:20:29,190
Waarschijnlijk ongewapend, of in
elk geval onvoldoende bewapend,

351
00:20:29,190 --> 00:20:31,770
en ook niet voorbereid op een gevecht.

352
00:20:31,770 --> 00:20:34,230
Ze waren ongeorganiseerd.

353
00:20:34,230 --> 00:20:37,710
Ze komen niet als een
georganiseerde gevechtseenheid.

354
00:20:37,710 --> 00:20:41,730
Ze komen als een groep plunderaars
om de buit te halen op de plek

355
00:20:41,730 --> 00:20:44,670
waar volgens hen een slachting
heeft plaatsgevonden.

356
00:20:44,670 --> 00:20:49,590
Ze komen volkomen kwetsbaar naar beneden
en zijn niet voorbereid op een gevecht.

357
00:20:49,590 --> 00:20:54,630
Toen ze kwamen, stonden de Israëlieten
op en vielen de Moabieten aan.

358
00:20:54,630 --> 00:20:58,350
Die sloegen voor hen op de vlucht,
en ze trokken hun land binnen en

359
00:20:58,350 --> 00:20:59,970
doodden de Moabieten.

360
00:20:59,970 --> 00:21:02,430
Dan staat er in vers 25:

361
00:21:02,430 --> 00:21:05,310
De steden maakten zij met de grond gelijk,

362
00:21:05,310 --> 00:21:10,351
en ieder wierp zijn steen op alle goede
stukken land en zij vulden die daarmee .

363
00:21:10,351 --> 00:21:14,970
Ook stopten zij alle waterbronnen
dicht en velden alle goede bomen,

364
00:21:14,970 --> 00:21:19,470
totdat alleen in Kir-Hareseth de
stenen van de muur nog overbleven.

365
00:21:19,470 --> 00:21:22,530
Toen de slingeraars het
omsingelden en aanvielen,

366
00:21:22,530 --> 00:21:26,850
Dat zou het moeilijk maken om er in
de toekomst landbouw te bedrijven.

367
00:21:26,850 --> 00:21:30,810
zag de koning van Moab dat
de strijd hem te sterk was.

368
00:21:30,810 --> 00:21:35,730
Hij nam zevenhonderd mannen bij zich, die
het zwaard uittrokken om zich een weg te

369
00:21:35,730 --> 00:21:39,870
banen naar de koning van Edom, maar
zij waren er niet toe in staat.

370
00:21:39,870 --> 00:21:44,010
Hij was blijkbaar deze stad
binnengegaan, die nog niet was verwoest.

371
00:21:44,010 --> 00:21:48,690
Maar de steenslingeraars omsingelden
de stad en vielen haar aan.

372
00:21:48,690 --> 00:21:53,670
Hij zag dat hij in moeilijkheden zat
en dat de strijd te hevig voor hem was.

373
00:21:53,670 --> 00:21:55,410
De koning van Moab:

374
00:21:55,410 --> 00:22:00,990
nam 700 mannen met getrokken zwaarden mee
om door te breken naar de koning van Edom,

375
00:22:00,990 --> 00:22:02,550
maar het lukte ze niet.

376
00:22:02,550 --> 00:22:06,870
Blijkbaar zagen ze de Edomitische
troepen als de zwakste schakel in dit

377
00:22:06,870 --> 00:22:11,250
bondgenootschap en dachten ze:
‘Misschien kunnen we een uitweg vinden.

378
00:22:11,250 --> 00:22:14,130
Als we door de Edomitische
legers heen kunnen breken,

379
00:22:14,130 --> 00:22:16,290
kunnen we ons in veiligheid brengen.

380
00:22:16,290 --> 00:22:19,830
We zijn omsingeld en we zullen
gevangengenomen worden.’

381
00:22:19,830 --> 00:22:23,610
Ze ontdekten echter dat ze de
Edomieten niet konden overwinnen.

382
00:22:23,610 --> 00:22:24,750
Er staat:

383
00:22:24,750 --> 00:22:27,330
Hier gaat het over de koning van Moab:

384
00:22:27,330 --> 00:22:32,010
Toen nam hij zijn eerstgeboren zoon,
die in zijn plaats koning zou worden,

385
00:22:32,010 --> 00:22:34,950
en offerde hem als brandoffer op de muur.

386
00:22:34,950 --> 00:22:40,110
Dat bracht grote verbolgenheid teweeg
in Israël; daarom braken zij op,

387
00:22:40,110 --> 00:22:42,930
bij hem vandaan, en keerden
terug naar hun land.

388
00:22:42,930 --> 00:22:47,130
Dit is niet alleen iets gruwelijks;
het is ook iets verwarrends.

389
00:22:47,130 --> 00:22:52,110
Er staat dat de koning van Moab voor
ieders ogen een mens op de muur offerde,

390
00:22:52,110 --> 00:22:53,370
aan zijn god.

391
00:22:53,370 --> 00:22:56,490
Blijkbaar riep hij zijn
god aan om te komen helpen.

392
00:22:56,490 --> 00:23:01,530
De heidenen brachten vaak mensenoffers,
vooral de Moabieten en de Ammonieten,

393
00:23:01,530 --> 00:23:06,270
die Kamos en Molech aanbaden,
en die eisten mensenoffers.

394
00:23:06,270 --> 00:23:10,650
Deze zoon werd geofferd, en dat
maakte een einde aan de strijd.

395
00:23:10,650 --> 00:23:12,990
Niet omdat Kamos hen te hulp kwam,

396
00:23:12,990 --> 00:23:16,290
maar omdat het de aanvallers
met afschuw vervulde.

397
00:23:16,290 --> 00:23:20,010
De aanvallers waren vooral Israël en Juda.

398
00:23:20,010 --> 00:23:25,110
Hoewel ze soms verdorven en afgodisch
waren — Josafat natuurlijk niet,

399
00:23:25,110 --> 00:23:29,490
maar het noordelijke koninkrijk wel —
waren ze op dat moment niet zo verdorven

400
00:23:29,490 --> 00:23:31,830
dat ze mensenoffers brachten.

401
00:23:31,830 --> 00:23:34,290
Later aanbaden zowel het noordelijke

402
00:23:34,290 --> 00:23:37,410
als het zuidelijke
koninkrijk inderdaad Molech,

403
00:23:37,410 --> 00:23:40,050
en brachten ze inderdaad mensenoffers.

404
00:23:40,050 --> 00:23:42,870
Maar op dat moment konden
ze dat niet verdragen.

405
00:23:42,870 --> 00:23:48,030
Toen ze dit zagen gebeuren, vervulde
het hen met afschuw en vertrokken ze.

406
00:23:48,030 --> 00:23:49,110
Er staat:

407
00:23:49,110 --> 00:23:51,630
was er grote woede tegen Israël.

408
00:23:51,630 --> 00:23:54,990
Waarom? Wat had Israël hier gedaan?

409
00:23:54,990 --> 00:23:58,770
Het waren de Moabieten die
dit offer hadden gebracht.

410
00:23:58,770 --> 00:24:01,650
Waarom was er
verontwaardiging tegen Israël?

411
00:24:01,650 --> 00:24:04,110
En van wie kwam die verontwaardiging?

412
00:24:04,110 --> 00:24:07,410
Wie voelde die verontwaardiging
tegenover Israël?

413
00:24:07,410 --> 00:24:09,210
Dat wordt niet uitgelegd.

414
00:24:09,210 --> 00:24:13,050
Toch vinden we misschien enige
hulp in Amos hoofdstuk 2.

415
00:24:13,050 --> 00:24:17,190
Ik heb nog nooit een uitlegger gezien
die het hierover met me eens is,

416
00:24:17,190 --> 00:24:20,190
maar het is iets wat bij me
is opgekomen toen ik deze

417
00:24:20,190 --> 00:24:22,230
twee passages met elkaar vergeleek.

418
00:24:22,230 --> 00:24:27,990
In Amos hoofdstuk 2 spreekt de profeet
Amos een oordeel uit over Moab.

419
00:24:27,990 --> 00:24:32,790
De eerste twee hoofdstukken van Amos zijn
gewijd aan verschillende korte godsspraken

420
00:24:32,790 --> 00:24:37,350
tegen allerlei volken,
waaronder Israël en Juda.

421
00:24:37,350 --> 00:24:39,750
Een van die volken is Moab.

422
00:24:39,750 --> 00:24:45,150
In de eerste drie verzen, Amos
2, vers 1 tot en met 3, staat:

423
00:24:45,150 --> 00:24:50,730
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Moab, ja, vanwege vier,

424
00:24:50,730 --> 00:24:55,950
zal Ik er niet op terugkomen, omdat hij
de beenderen van de koning van Edom tot

425
00:24:55,950 --> 00:24:57,450
kalk verbrand heeft.

426
00:24:57,450 --> 00:25:03,030
Daarom zal Ik vuur werpen in Moab; dat
zal de paleizen van Kerioth verteren.

427
00:25:03,030 --> 00:25:08,970
Moab zal sterven onder oorlogs gedruis,
krijgs geschreeuw en bazuingeschal.

428
00:25:08,970 --> 00:25:11,490
Ik zal de rechter uit
zijn midden uitroeien,

429
00:25:11,490 --> 00:25:15,150
en Ik zal al zijn vorsten
met hem doden, zegt de HEERE.

430
00:25:15,150 --> 00:25:17,130
Moab, enzovoort.

431
00:25:17,130 --> 00:25:21,030
Er zijn meerdere overtredingen van
Moab, maar degene die genoemd wordt,

432
00:25:21,030 --> 00:25:22,710
is de gruwelijkste.

433
00:25:22,710 --> 00:25:27,570
Het was dat Moab de beenderen van de
koning van Edom tot kalk verbrandde.

434
00:25:27,570 --> 00:25:30,810
We hebben geen enkel verslag
van deze gebeurtenis.

435
00:25:30,810 --> 00:25:33,570
Waarom zou dat op zichzelf
zo'n vergrijp zijn?

436
00:25:33,570 --> 00:25:37,050
De koning van Edom — wat geeft God om hem?

437
00:25:37,050 --> 00:25:39,630
De Edomieten zijn Gods volk niet.

438
00:25:39,630 --> 00:25:43,110
Onder welke omstandigheden verbrandden
de Moabieten de beenderen van de

439
00:25:43,110 --> 00:25:44,670
koning van Edom?

440
00:25:44,670 --> 00:25:49,530
Waarom zou zo'n ontering van de koning van
Edom, door zijn beenderen te verbranden,

441
00:25:49,530 --> 00:25:52,110
zo'n vergrijp zijn dat God zou zeggen:

442
00:25:52,110 --> 00:25:54,330
Daarvoor ga Ik Moab vernietigen.

443
00:25:54,330 --> 00:25:57,690
Het lijkt me heel goed mogelijk dat
het hier gaat over dit verhaal in

444
00:25:57,690 --> 00:25:59,250
2 Koningen 3.

445
00:25:59,250 --> 00:26:03,090
Zoals ik al zei, heb ik geen uitleggers
ontmoet of gelezen die het met

446
00:26:03,090 --> 00:26:03,930
me eens waren.

447
00:26:03,930 --> 00:26:06,030
Ik zal je vertellen waar ik aan denk.

448
00:26:06,030 --> 00:26:10,170
Wanneer er in vers 27 staat
dat de koning van Moab

449
00:26:10,170 --> 00:26:14,610
Toen nam hij zijn eerstgeboren zoon,
die in zijn plaats koning zou worden,

450
00:26:14,610 --> 00:26:17,370
en offerde hem als brandoffer op de muur.

451
00:26:17,370 --> 00:26:22,230
Dat bracht grote verbolgenheid teweeg
in Israël; daarom braken zij op,

452
00:26:22,230 --> 00:26:25,590
bij hem vandaan, en keerden
terug naar hun land.

453
00:26:25,590 --> 00:26:28,530
dan is dit niet de zoon
van de koning van Moab.

454
00:26:28,530 --> 00:26:30,990
Het is niet zijn eigen oudste zoon.

455
00:26:30,990 --> 00:26:33,930
Het woord ‘zijn’ verwijst
naar de koning van

456
00:26:33,930 --> 00:26:36,750
Edom die in het vorige vers wordt genoemd.

457
00:26:36,750 --> 00:26:40,410
In het vorige vers staat
dat de Moabitische koning

458
00:26:40,410 --> 00:26:45,150
Mesa zevenhonderd mannen met zich meenam
die het zwaard trokken om door te breken

459
00:26:45,150 --> 00:26:48,330
naar de koning van Edom,
maar dat lukte hun niet.

460
00:26:48,330 --> 00:26:51,151
‘Toen nam hij zijn eerstgeboren zoon’ —

461
00:26:51,151 --> 00:26:56,130
waarbij ‘zijn’ volgens deze uitleg
verwijst naar de koning van Edom.

462
00:26:56,130 --> 00:26:59,430
Het hoeft dus niet de Moabitische
koning te zijn geweest die zijn

463
00:26:59,430 --> 00:27:00,990
eigen zoon offerde.

464
00:27:00,990 --> 00:27:03,090
Het is op zijn minst mogelijk dat hij,

465
00:27:03,090 --> 00:27:06,630
toen hij met zijn zevenhonderd mannen
probeerde door te breken naar de koning

466
00:27:06,630 --> 00:27:09,210
van Edom, daar niet in slaagde,

467
00:27:09,210 --> 00:27:14,550
maar misschien wel de Edomitische prins
gevangennam, de volgende koning van Edom,

468
00:27:14,550 --> 00:27:17,430
en hem offerde en op de muur verbrandde.

469
00:27:17,430 --> 00:27:20,670
Dit zou heel goed passen bij
de bewoordingen van Amos,

470
00:27:20,670 --> 00:27:24,270
dat Moab de beenderen van de
koning van Edom had verbrand.

471
00:27:24,270 --> 00:27:29,430
Dat wil zeggen, de troonopvolger,
degene die koning zou zijn geworden.

472
00:27:29,430 --> 00:27:31,350
In Koningen stond uitdrukkelijk:

473
00:27:31,350 --> 00:27:34,110
degene die hem als koning zou opvolgen.

474
00:27:34,110 --> 00:27:40,290
Maar de bewoordingen in 2 Koningen
3:27 worden bijna altijd zo uitgelegd

475
00:27:40,290 --> 00:27:45,930
dat ‘zijn oudste zoon’ de oudste zoon
van Mesa is, de Moabitische koning.

476
00:27:45,930 --> 00:27:49,770
Als het in werkelijkheid de oudste
zoon van de Edomitische koning was,

477
00:27:49,770 --> 00:27:56,970
dan lezen we dat de koning van Edom heel
dicht bij het woord ‘hij’ of ‘zijn’ staat.

478
00:27:56,970 --> 00:28:00,270
Er was een aanval op de
Edomitische troepen geweest.

479
00:28:00,270 --> 00:28:05,850
De koning van Edom was daar, en misschien
was zijn zoon, de prins, daar ook.

480
00:28:05,850 --> 00:28:09,270
De koning van Moab nam
zijn oudste zoon gevangen,

481
00:28:09,270 --> 00:28:13,170
misschien tijdens een mislukte poging
om door de Edomitische gelederen

482
00:28:13,170 --> 00:28:14,370
heen te breken.

483
00:28:14,370 --> 00:28:19,410
Ze namen toch iemand gevangen, de prins,
en brachten hem terug de stad in en

484
00:28:19,410 --> 00:28:21,090
offerden hem op de muur.

485
00:28:21,090 --> 00:28:23,850
Dat was voor iedereen aanstootgevend.

486
00:28:23,850 --> 00:28:27,390
Natuurlijk zou het voor mensen
aanstootgevend zijn om te zien dat de

487
00:28:27,390 --> 00:28:30,930
Moabitische koning zelfs
zijn eigen zoon offerde.

488
00:28:30,930 --> 00:28:35,250
Maar de aanvallende legers zouden er
misschien niet zo veel aanstoot aan nemen,

489
00:28:35,250 --> 00:28:38,670
omdat ze zijn zoon waarschijnlijk
toch zouden hebben gedood.

490
00:28:38,670 --> 00:28:43,290
In zekere zin is het walgelijk om te zien
dat een man zijn eigen zoon doodt als

491
00:28:43,290 --> 00:28:47,790
offer, maar ze zouden zich niet zo
erg om de prins van Moab bekommeren.

492
00:28:47,790 --> 00:28:51,210
Ze hoopten waarschijnlijk toch al
de koning en de prins te doden,

493
00:28:51,210 --> 00:28:52,890
en alle anderen daar.

494
00:28:52,890 --> 00:28:57,570
Het zou nog aanstootgevender zijn als
ze zagen dat de Moabieten de prins van

495
00:28:57,570 --> 00:29:01,290
Edom hadden gevangengenomen
en hem op de muur verbrandden.

496
00:29:01,290 --> 00:29:06,210
Dat zou ook kunnen verklaren waarom er
grote verontwaardiging tegen Israël was.

497
00:29:06,210 --> 00:29:08,550
Bij wie? Bij de Edomieten.

498
00:29:08,550 --> 00:29:13,290
De Edomieten die hun prins hadden verloren
doordat ze aan een van Israëls veldslagen

499
00:29:13,290 --> 00:29:15,630
hadden meegedaan om Israël te helpen.

500
00:29:15,630 --> 00:29:20,790
Ze hadden een smadelijk verlies geleden
en het grote verlies van hun kroonprins,

501
00:29:20,790 --> 00:29:24,570
allemaal doordat ze daar
waren om Israël te helpen.

502
00:29:24,570 --> 00:29:29,070
Ze waren alleen maar bondgenoten
die Israël onderweg, samen met Juda,

503
00:29:29,070 --> 00:29:31,410
had verzameld om hen te helpen.

504
00:29:31,410 --> 00:29:34,710
Dit zou mogelijk verklaren
waarom de Edomieten,

505
00:29:34,710 --> 00:29:39,810
toen ze hun prins op deze manier verloren,
bij deze verschrikkelijke gebeurtenis,

506
00:29:39,810 --> 00:29:42,810
verontwaardigd zouden
zijn tegenover Israël.

507
00:29:42,810 --> 00:29:48,330
Israël had hen immers hierin betrokken, op
verzoek van Israël waren ze erbij gekomen.

508
00:29:48,330 --> 00:29:53,130
Dat is een mogelijkheid, en eerlijk
gezegd denk ik dat het waarschijnlijk is.

509
00:29:53,130 --> 00:29:57,030
Maar omdat ik geen andere leraren
ken die dit ooit hebben geopperd,

510
00:29:57,030 --> 00:29:58,890
kan het zijn dat ik het mis heb.

511
00:29:58,890 --> 00:30:02,790
Maar als het dit niet is,
waar verwijst Amos dan naar?

512
00:30:02,790 --> 00:30:07,410
Er kan een ander moment zijn geweest
dat verder nergens is opgetekend,

513
00:30:07,410 --> 00:30:12,270
waarop Moab de beenderen van de
koning van Edom tot kalk verbrandde.

514
00:30:12,270 --> 00:30:13,650
Maar wat dan nog?

515
00:30:13,650 --> 00:30:17,310
Het verbranden van beenderen
komt ook elders voor.

516
00:30:17,310 --> 00:30:20,310
Het is geen manier om een
koning eer te bewijzen,

517
00:30:20,310 --> 00:30:25,650
maar God zou niet per se opkomen voor de
eer van Edom en de Edomitische koning.

518
00:30:25,650 --> 00:30:29,670
Maar dit afschuwelijke offer van
deze zoon op de muur van Moab,

519
00:30:29,670 --> 00:30:33,210
waar iedereen aanstoot aan nam,
is misschien de gruweldaad waar

520
00:30:33,210 --> 00:30:34,710
hij naar verwijst.

521
00:30:34,710 --> 00:30:37,290
Niet dat ze alleen maar
beenderen verbrandden.

522
00:30:37,290 --> 00:30:42,570
Ze doodden de prins, een onschuldig
slachtoffer, en offerden hem aan een god.

523
00:30:42,570 --> 00:30:46,590
Dat zou kunnen verklaren waarom
God zo'n afschuw heeft van Moab.

524
00:30:46,590 --> 00:30:49,170
Alle anderen hadden dat
bij deze gelegenheid ook.

525
00:30:49,170 --> 00:30:53,790
Nogmaals, als de Moabitische koning
alleen zijn eigen zoon had geofferd,

526
00:30:53,790 --> 00:30:57,870
dan zouden wij dat weliswaar
afschuwelijk vinden, en Israël ook,

527
00:30:57,870 --> 00:31:00,270
maar zo ongebruikelijk was het niet.

528
00:31:00,270 --> 00:31:04,050
In hun godsdienst offerden
ze hun kinderen aan Kamos.

529
00:31:04,050 --> 00:31:07,710
Met andere woorden, het zou
niet zoiets opvallends zijn.

530
00:31:07,710 --> 00:31:11,790
De Israëlieten zouden het misschien
afschuwelijk vinden om dit ritueel te zien

531
00:31:11,790 --> 00:31:17,310
plaatsvinden, maar ze zouden weten dat dit
is wat deze Moabieten voortdurend doen.

532
00:31:17,310 --> 00:31:19,290
Zo aanbidden ze hun god.

533
00:31:19,290 --> 00:31:22,650
Daar worden we niet zo misselijk
van dat we ons gaan terugtrekken.

534
00:31:22,650 --> 00:31:27,390
We gaan de strijd afblazen alleen
maar omdat ze doen wat ze altijd doen.

535
00:31:27,390 --> 00:31:31,410
Maar als het de zoon van de koning
van Edom was die werd geofferd,

536
00:31:31,410 --> 00:31:35,370
zou dat veel aanstootgevender zijn
voor de binnenvallende legers,

537
00:31:35,370 --> 00:31:41,670
vooral voor de Edomieten en hun
bondgenoten, in dit geval Israël en Juda.

538
00:31:41,670 --> 00:31:42,990
Hoofdstuk 4.

539
00:31:42,990 --> 00:31:46,470
Een vrouw, een van de vrouwen
van de leerling-profeten,

540
00:31:46,470 --> 00:31:51,330
riep tot Elisa om hulp en zei: Uw
dienaar, mijn man, is gestorven,

541
00:31:51,330 --> 00:31:54,870
en u weet zelf dat uw
dienaar de HEERE vreesde.

542
00:31:54,870 --> 00:31:58,290
Maar nu is de schuldeiser gekomen
om mijn beide kinderen als

543
00:31:58,290 --> 00:31:59,730
slaven met zich mee te nemen.

544
00:31:59,730 --> 00:32:03,450
We weten niet wie deze vrouw
was of wie haar man was geweest,

545
00:32:03,450 --> 00:32:06,450
behalve dat hij tot de
profetenzonen behoorde.

546
00:32:06,450 --> 00:32:10,410
Josephus heeft zelfs geopperd
dat haar man Obadja was.

547
00:32:10,410 --> 00:32:15,210
Niet de profeet Obadja die het
boek Obadja schreef, maar Obadja,

548
00:32:15,210 --> 00:32:18,330
de man die in het bestuur
van Achab in het geheim

549
00:32:18,330 --> 00:32:21,090
als bondgenoot van de HEERE had gediend.

550
00:32:21,090 --> 00:32:25,530
Deze Obadja was degene die honderd
profeten van de HEERE had beschermd

551
00:32:25,530 --> 00:32:28,710
tegen de vervolging die Izebel ontketende.

552
00:32:28,710 --> 00:32:33,450
Hij was een goede man, al wordt ons
nergens verteld dat hij een profeet was.

553
00:32:33,450 --> 00:32:37,950
Daarom lijkt het niet erg waarschijnlijk
dat hij degene onder de profetenzonen was

554
00:32:37,950 --> 00:32:42,510
met wie deze vrouw getrouwd was
geweest, hoewel Josephus dat zegt.

555
00:32:42,510 --> 00:32:45,990
Josephus speculeert over
veel dingen, en dit lijkt me

556
00:32:45,990 --> 00:32:48,330
geen waarschijnlijke veronderstelling.

557
00:32:48,330 --> 00:32:52,290
Deze vrouw had haar man
verloren en had twee zonen.

558
00:32:52,290 --> 00:32:55,830
En nu waren er blijkbaar schulden
die haar man had gemaakt.

559
00:32:55,830 --> 00:33:00,570
Josephus zei zelfs dat dit Obadja was
en dat hij schulden had omdat hij de

560
00:33:00,570 --> 00:33:02,190
profeten had geholpen.

561
00:33:02,190 --> 00:33:06,870
Hij had deze profeten in de grot
op eigen kosten te eten gegeven en

562
00:33:06,870 --> 00:33:08,610
grote schulden gemaakt.

563
00:33:08,610 --> 00:33:13,170
Toen was hij gestorven en had hij de
schulden aan zijn vrouw nagelaten om ze af

564
00:33:13,170 --> 00:33:15,690
te betalen. Niet waarschijnlijk.

565
00:33:15,690 --> 00:33:20,550
Het is waarschijnlijker dat Obadja het
voedsel van de tafel van de koning haalde

566
00:33:20,550 --> 00:33:22,530
en het aan de profeten gaf.

567
00:33:22,530 --> 00:33:24,390
Maar we weten het gewoon niet.

568
00:33:24,390 --> 00:33:29,430
Hoe dan ook, dit is een naamloze
weduwe van een naamloze profeet.

569
00:33:29,430 --> 00:33:32,250
Haar probleem is dat ze schulden heeft.

570
00:33:32,250 --> 00:33:36,810
Iemand aan wie ze geld schuldig is,
zegt: ‘Morgen moet ik mijn geld hebben.

571
00:33:36,810 --> 00:33:40,530
Als je het geld niet hebt, neem
ik je zonen als slaven mee’,

572
00:33:40,530 --> 00:33:42,810
of als schuldarbeiders.

573
00:33:42,810 --> 00:33:45,150
Dat zou wettelijk toegestaan zijn.

574
00:33:45,150 --> 00:33:49,110
Veel mensen moesten zichzelf of
hun kinderen als schuldarbeiders

575
00:33:49,110 --> 00:33:53,310
verkopen omdat ze schulden hadden
die ze niet konden betalen.

576
00:33:53,310 --> 00:33:56,070
Deze vrouw bevond zich in die situatie.

577
00:33:56,070 --> 00:33:59,790
Ze zegt: ‘We bevinden
ons in deze situatie,

578
00:33:59,790 --> 00:34:03,390
en toch was mijn man
iemand die de Heere vreesde

579
00:34:03,390 --> 00:34:06,330
in een tijd waarin niet
veel mensen dat deden.

580
00:34:06,330 --> 00:34:11,010
In het afvallige Israël was mijn man
een van de ware profeten van God.

581
00:34:11,010 --> 00:34:14,550
Het is een schande dat
zijn zonen als slaven of

582
00:34:14,550 --> 00:34:16,890
schuldarbeiders worden meegenomen.’

583
00:34:16,890 --> 00:34:21,090
Er staat slaven, maar de reden dat
ik steeds over schuldarbeid spreek,

584
00:34:21,090 --> 00:34:23,190
is dat ze Joden waren.

585
00:34:23,190 --> 00:34:28,110
Joodse slaven mochten volgens de wet
niet voorgoed als slaven worden gehouden.

586
00:34:28,110 --> 00:34:30,990
Ze moesten in het jubeljaar
worden vrijgelaten.

587
00:34:30,990 --> 00:34:33,510
Maar als dat niet tijdens
hun leven gebeurde,

588
00:34:33,510 --> 00:34:36,450
omdat dat maar eens in de
vijftig jaar plaatsvond,

589
00:34:36,450 --> 00:34:40,230
kregen ze ook de mogelijkheid om na
zeven jaar te worden vrijgelaten,

590
00:34:40,230 --> 00:34:41,610
als ze dat wilden.

591
00:34:41,610 --> 00:34:46,650
Een Israëlitische slaaf kon maar zeven
jaar tegen zijn wil worden vastgehouden.

592
00:34:46,650 --> 00:34:50,130
Na zeven jaar werd hem
zijn vrijheid aangeboden.

593
00:34:50,130 --> 00:34:53,610
Dat gold niet noodzakelijk
voor buitenlandse slaven.

594
00:34:53,610 --> 00:34:56,850
Elisa zei tegen haar:
Wat kan ik voor u doen?

595
00:34:56,850 --> 00:34:58,950
Vertel mij wat u in huis hebt.

596
00:34:58,950 --> 00:35:04,290
En zij zei: Uw dienares heeft niets
anders in huis dan een kruikje met olie.

597
00:35:04,290 --> 00:35:08,010
Dit was waarschijnlijk olijfolie, die
in het Midden-Oosten voor allerlei

598
00:35:08,010 --> 00:35:13,350
toepassingen werd gebruikt: als
huidolie, als smaakmaker bij het koken.

599
00:35:13,350 --> 00:35:14,850
Olie was heel waardevol.

600
00:35:14,850 --> 00:35:18,990
Ze werd van olijven gemaakt en
werd voor veel dingen gebruikt.

601
00:35:18,990 --> 00:35:23,190
Zij had natuurlijk wat in huis, zoals
de meeste huishoudens dat zouden hebben.

602
00:35:23,190 --> 00:35:27,090
Maar verder had ze nauwelijks
iets, alleen een kruik olie.

603
00:35:27,090 --> 00:35:33,330
Toen zei hij: Ga heen en vraag voor u
buitenshuis kruiken, van al uw buren,

604
00:35:33,330 --> 00:35:36,330
lege kruiken; laat het
er niet weinig zijn.

605
00:35:36,330 --> 00:35:40,890
Ga dan naar binnen en sluit de
deur achter u en achter uw zonen.

606
00:35:40,890 --> 00:35:45,330
Giet vervolgens olie in al die
kruiken, en zet weg wat vol is.

607
00:35:45,330 --> 00:35:50,430
Zo ging zij bij hem vandaan en sloot de
deur achter zich en achter haar zonen.

608
00:35:50,430 --> 00:35:54,390
Die gaven haar de kruiken
aan en zij goot de olie erin.

609
00:35:54,390 --> 00:35:57,090
Die vaten waren
waarschijnlijk groot en klein,

610
00:35:57,090 --> 00:36:00,990
gewoon allerlei vaten die ze
leeg van hun buren konden lenen.

611
00:36:00,990 --> 00:36:03,270
Sommige waren misschien heel groot.

612
00:36:03,270 --> 00:36:06,630
Ze hebben waarschijnlijk zo
groot mogelijke vaten gehaald.

613
00:36:06,630 --> 00:36:10,410
Er waren er waarschijnlijk bij
die, als ze met olie gevuld waren,

614
00:36:10,410 --> 00:36:13,050
een behoorlijke hoeveelheid
konden bevatten.

615
00:36:13,050 --> 00:36:15,390
Dus goot ze de olie in die vaten.

616
00:36:15,390 --> 00:36:20,670
En het gebeurde, toen die kruiken vol
waren, dat zij tegen haar zoon zei:

617
00:36:20,670 --> 00:36:22,470
Geef mij nog een kruik aan.

618
00:36:22,470 --> 00:36:25,890
Maar hij zei tegen haar:
Er is geen kruik meer.

619
00:36:25,890 --> 00:36:28,230
Toen hield de olie op te stromen.

620
00:36:28,230 --> 00:36:32,850
Blijkbaar werd de hoeveelheid olie die
ze had kunnen krijgen alleen beperkt

621
00:36:32,850 --> 00:36:35,790
door wat ze in de verzamelde
vaten konden opvangen.

622
00:36:35,790 --> 00:36:39,930
Met andere woorden, God
kan oneindig veel geven.

623
00:36:39,930 --> 00:36:43,410
Maar vaak worden we niet zozeer
beperkt door Gods vermogen

624
00:36:43,410 --> 00:36:47,670
om op wonderbaarlijke wijze te voorzien,
als wel door onze voorbereiding

625
00:36:47,670 --> 00:36:49,890
en ons vermogen om te ontvangen.

626
00:36:49,890 --> 00:36:52,050
Als ze nog honderd vaten had geleend,

627
00:36:52,050 --> 00:36:55,470
had ze die volgens mij waarschijnlijk
allemaal met olie kunnen vullen.

628
00:36:55,470 --> 00:36:59,010
Maar zodra het laatste
vat vol was en ze zei:

629
00:36:59,010 --> 00:37:01,110
Geef me de volgende, zei hij:

630
00:37:01,110 --> 00:37:02,550
Er is niets meer.

631
00:37:02,550 --> 00:37:04,530
Dus dat was het einde.

632
00:37:04,530 --> 00:37:06,270
De olie raakte op.

633
00:37:06,270 --> 00:37:10,890
Er was niets meer om die in op te
vangen, en dus kwam er geen olie meer.

634
00:37:10,890 --> 00:37:13,590
Maar er was veel. Er was veel.

635
00:37:13,590 --> 00:37:16,650
Het had meer kunnen
zijn, maar er was veel.

636
00:37:16,650 --> 00:37:19,410
Zij kwam en vertelde het de man Gods.

637
00:37:19,410 --> 00:37:24,030
Hij zei: Ga de olie verkopen
en betaal uw schuldeiser.

638
00:37:24,030 --> 00:37:28,710
En wat u en uw zonen betreft, u
kunt leven van wat overblijft.

639
00:37:28,710 --> 00:37:31,890
Er was dus niet alleen genoeg
om de schuld af te betalen,

640
00:37:31,890 --> 00:37:35,610
een schuld die zo groot was
dat ze haar beide zonen als

641
00:37:35,610 --> 00:37:37,470
slaven had moeten verkopen.

642
00:37:37,470 --> 00:37:41,190
Ze kon die afbetalen zonder
hen als slaven te verkopen,

643
00:37:41,190 --> 00:37:44,310
en vervolgens konden ze van de rest leven.

644
00:37:44,310 --> 00:37:46,530
Ik weet niet hoeveel er was.

645
00:37:46,530 --> 00:37:51,030
Het moet een huis vol olie zijn
geweest, en die was veel waard.

646
00:37:51,030 --> 00:37:54,390
Het gebeurde op een dag
dat Elisa langs Sunem kwam,

647
00:37:54,390 --> 00:37:58,650
dat daar een vrouw van aanzien was,
die er bij hem op aandrong de maaltijd

648
00:37:58,650 --> 00:38:00,270
te komen gebruiken.

649
00:38:00,270 --> 00:38:03,630
Zo dikwijls als hij daar
langskwam, gebeurde het

650
00:38:03,630 --> 00:38:06,870
dat hij daarheen uitweek om
er de maaltijd te gebruiken.

651
00:38:06,870 --> 00:38:08,790
Ik houd van dit verhaal.

652
00:38:08,790 --> 00:38:11,430
Dit is echt een prachtig verhaal.

653
00:38:11,430 --> 00:38:14,790
Ze was een Sunamitische. Abisag ook.

654
00:38:14,790 --> 00:38:19,110
Weet je nog, dat meisje dat David
warm hield toen hij oud was?

655
00:38:19,110 --> 00:38:21,450
Zij was ook een Sunamitische.

656
00:38:21,450 --> 00:38:27,150
Nu wordt de vrouw over wie in Hooglied
wordt gesproken een Sulamitische genoemd.

657
00:38:27,150 --> 00:38:32,070
Niemand weet wat een Sulamitische is, maar
sommige geleerden denken dat het misschien

658
00:38:32,070 --> 00:38:37,230
een tekstverbastering is, of gewoon een
andere benaming voor een Sunamitische.

659
00:38:37,230 --> 00:38:42,450
Zoals ik al eerder heb gezegd, denken
sommigen dat de vrouw van wie Salomo hield

660
00:38:42,450 --> 00:38:46,950
misschien deze Abisag was, de
mooiste vrouw van het koninkrijk,

661
00:38:46,950 --> 00:38:48,930
die een Sunamitische was.

662
00:38:48,930 --> 00:38:52,470
En in Hooglied wordt ze
een Sulamitische genoemd.

663
00:38:52,470 --> 00:38:55,230
Maar deze vrouw is ook een Sunamitische,

664
00:38:55,230 --> 00:39:01,470
want Sunamitische betekent iemand uit
deze plaats die Sunem heet, een stad.

665
00:39:01,470 --> 00:39:04,350
Hij woont dus nog steeds
in een afvallig volk.

666
00:39:04,350 --> 00:39:06,510
Maar er is een overblijfsel.

667
00:39:06,510 --> 00:39:11,130
Bedenk dat God tegen Elia zei dat
er in Israël zevenduizend waren

668
00:39:11,130 --> 00:39:14,490
die hun knie niet voor
Baäl hadden gebogen.

669
00:39:14,490 --> 00:39:18,870
Deze vrouw en haar man behoorden
blijkbaar tot dat overblijfsel.

670
00:39:18,870 --> 00:39:22,350
Daarom wilden ze de profeet
helpen, en ze boden hem eten aan

671
00:39:22,350 --> 00:39:24,090
wanneer hij voorbijkwam.

672
00:39:24,090 --> 00:39:29,490
En zij zei tegen haar man: Zie toch,
ik heb gemerkt dat deze man Gods,

673
00:39:29,490 --> 00:39:32,370
die steeds bij ons langskomt, heilig is.

674
00:39:32,370 --> 00:39:37,890
Laten wij toch een klein bovenvertrek van
steen maken en daar een bed, een tafel,

675
00:39:37,890 --> 00:39:42,630
een stoel en een kandelaar voor hem
neerzetten; komt hij dan bij ons,

676
00:39:42,630 --> 00:39:44,430
dan kan hij zich daar terugtrekken.

677
00:39:44,430 --> 00:39:47,010
En het gebeurde op een
dag, dat hij daar kwam,

678
00:39:47,010 --> 00:39:50,790
zich terugtrok in dat
bovenvertrek en daar ging liggen.

679
00:39:50,790 --> 00:39:52,770
Een bed was trouwens een luxe.

680
00:39:52,770 --> 00:39:56,130
De meeste mensen die niet rijk
waren, sliepen op de grond.

681
00:39:56,130 --> 00:39:58,590
Maar ze wilden daar een
bed voor hem neerzetten.

682
00:39:58,590 --> 00:40:00,750
Ze wilden het fijn voor hem maken.

683
00:40:00,750 --> 00:40:03,210
En dit was hun offer aan Jahweh.

684
00:40:03,210 --> 00:40:07,290
Zo konden ze God helpen, gewoon
door gastvrijheid te betonen aan de

685
00:40:07,290 --> 00:40:08,430
man van God.

686
00:40:08,430 --> 00:40:11,550
Ik herinner me dat ik,
toen ik in Oregon woonde,

687
00:40:11,550 --> 00:40:15,330
verscheidene keren per jaar een
uitnodiging kreeg om telkens een week

688
00:40:15,330 --> 00:40:17,850
onderwijs te komen geven in Santa Cruz.

689
00:40:17,850 --> 00:40:21,150
Daar had ik ooit gewoond en had
ik veel contacten vanuit mijn werk

690
00:40:21,150 --> 00:40:22,290
in de bediening.

691
00:40:22,290 --> 00:40:26,550
Ik ging erheen met mijn gezin, dat
toen bestond uit vier kleine kinderen,

692
00:40:26,550 --> 00:40:28,410
mijn vrouw en mij.

693
00:40:28,410 --> 00:40:31,050
Aanvankelijk logeerden
we daar bij familieleden,

694
00:40:31,050 --> 00:40:34,830
maar ons gezin werd te groot
en hun huis werd te klein.

695
00:40:34,830 --> 00:40:38,670
En dus werd het voor ons en onze
familieleden erg ongemakkelijk

696
00:40:38,670 --> 00:40:42,630
als we met ons hele gezin een week
bij hen in huis kwamen logeren.

697
00:40:42,630 --> 00:40:45,750
Ik herinner me dat ik op
een dag bad of God voor mij,

698
00:40:45,750 --> 00:40:49,290
wanneer ik daar onderwijs kwam geven,
wilde voorzien in een plek waar

699
00:40:49,290 --> 00:40:51,090
ons gezin terechtkon.

700
00:40:51,090 --> 00:40:53,490
Ik heb die wens nooit bekendgemaakt.

701
00:40:53,490 --> 00:40:56,430
Het was gewoon iets
waarvoor ik persoonlijk bad.

702
00:40:56,430 --> 00:40:59,010
Maar voordat de week voorbij was, waren er

703
00:40:59,010 --> 00:41:02,370
drie verschillende mensen naar me
toe gekomen die ons een appartement

704
00:41:02,370 --> 00:41:06,810
voor ons gezin hadden aangeboden voor
wanneer we in de stad zouden zijn.

705
00:41:06,810 --> 00:41:11,550
Eén was eigenlijk een huisje achter
hun huis, heel geschikt voor ons gezin.

706
00:41:11,550 --> 00:41:13,590
Eén was een appartement op een camping.

707
00:41:13,590 --> 00:41:17,850
En het andere was een vrij grote
bovenverdieping in hun huis.

708
00:41:17,850 --> 00:41:21,810
Alle drie kwamen deze mensen, zonder
dat ik ook maar ergens om had gevraagd,

709
00:41:21,810 --> 00:41:24,930
naar me toe en zeiden:
‘Wanneer je in de stad bent,

710
00:41:24,930 --> 00:41:27,750
kan je hele gezin hier gratis verblijven.’

711
00:41:27,750 --> 00:41:30,150
Het was een rechtstreeks
antwoord op gebed,

712
00:41:30,150 --> 00:41:33,450
want ik was daar voordien al
verschillende keren naartoe gekomen

713
00:41:33,450 --> 00:41:36,270
en had er nooit aan
gedacht te bidden of God

714
00:41:36,270 --> 00:41:40,230
voor een verblijfplaats wilde
zorgen wanneer ik in de buurt was.

715
00:41:40,230 --> 00:41:42,450
En het werd steeds ongemakkelijker.

716
00:41:42,450 --> 00:41:44,490
Maar deze mensen wisten dat niet.

717
00:41:44,490 --> 00:41:47,370
Toen ik ervoor bad, zorgde God ervoor.

718
00:41:47,370 --> 00:41:50,610
Maar ik denk vaak aan deze
vrouw en aan die mensen die ons

719
00:41:50,610 --> 00:41:52,770
die verblijfplaatsen aanboden.

720
00:41:52,770 --> 00:41:56,850
Ze zagen mij als een man van God
die in hun omgeving kwam dienen,

721
00:41:56,850 --> 00:42:00,630
en ze konden mij en mijn
gezin onderdak helpen bieden.

722
00:42:00,630 --> 00:42:04,170
Dus deze Sunamitische vrouw
doet hetzelfde voor Elisa.

723
00:42:04,170 --> 00:42:06,210
Het is haar geschenk aan God.

724
00:42:06,210 --> 00:42:09,210
Hij ging daar eens naar
boven en ging daar liggen.

725
00:42:09,210 --> 00:42:13,411
En er staat dat hij tegen
Gehazi, zijn knecht, zei —

726
00:42:13,411 --> 00:42:19,170
Elisa was de knecht van Elia geweest; nu
heeft hij zelf een knecht die Gehazi heet:

727
00:42:19,170 --> 00:42:24,210
Toen zei hij tegen zijn knecht
Gehazi: Roep deze vrouw uit Sunem.

728
00:42:24,210 --> 00:42:27,630
En toen hij haar geroepen
had, ging zij voor hem staan.

729
00:42:27,630 --> 00:42:32,130
Hij had namelijk tegen hem
gezegd: Zeg nu tegen haar: Zie,

730
00:42:32,130 --> 00:42:36,270
u hebt heel veel zorg aan ons
besteed, wat kan men voor u doen?

731
00:42:36,270 --> 00:42:40,710
Kan ik voor u tot de koning spreken
of tot de bevelhebber van het leger?

732
00:42:40,710 --> 00:42:44,130
Maar zij had gezegd: Ik woon
te midden van mijn volk.

733
00:42:44,130 --> 00:42:49,170
Blijkbaar bedoelde hij: ‘Ik zou de koning
er misschien toe kunnen bewegen je ergens

734
00:42:49,170 --> 00:42:51,870
een beter stuk land te geven of zoiets.’

735
00:42:51,870 --> 00:42:54,750
Ze zei: ‘Ik vind het fijn waar ik ben.

736
00:42:54,750 --> 00:42:57,810
Ik woon waar ik wil wonen, bij mijn volk.’

737
00:42:57,810 --> 00:43:01,710
Toen had hij gezegd: Wat
kan men dan voor haar doen?

738
00:43:01,710 --> 00:43:07,410
En Gehazi had gezegd: Zij heeft
helaas geen zoon, en haar man is oud.

739
00:43:07,410 --> 00:43:10,350
Daarom had hij gezegd: Roep haar.

740
00:43:10,350 --> 00:43:14,250
En toen hij haar geroepen had,
ging zij in de deuropening staan.

741
00:43:14,250 --> 00:43:20,430
Hij zei: Op de vastgestelde tijd, over
een jaar, zult u een zoon omhelzen.

742
00:43:20,430 --> 00:43:26,310
Maar zij zei: Nee, mijn heer, man
Gods, lieg niet tegen uw dienares.

743
00:43:26,310 --> 00:43:30,150
Maar de vrouw werd zwanger en
baarde een jaar later een zoon,

744
00:43:30,150 --> 00:43:34,530
op de vastgestelde tijd, waarvan
Elisa tot haar gesproken had.

745
00:43:34,530 --> 00:43:36,150
Ze dacht dat hij loog.

746
00:43:36,150 --> 00:43:39,990
Het was te mooi om waar te
zijn, maar het gebeurde wel.

747
00:43:39,990 --> 00:43:42,750
Ze werd zwanger en baarde een zoon.

748
00:43:42,750 --> 00:43:46,950
Toen het kind groot werd, gebeurde het
op een dag dat hij naar buiten ging,

749
00:43:46,950 --> 00:43:49,590
naar zijn vader, naar de maaiers.

750
00:43:49,590 --> 00:43:53,850
En hij zei tegen zijn vader:
Mijn hoofd, mijn hoofd!

751
00:43:53,850 --> 00:43:57,630
Die zei tegen een knecht:
Draag hem naar zijn moeder.

752
00:43:57,630 --> 00:44:00,630
We weten niet wat er met
zijn hoofd aan de hand was.

753
00:44:00,630 --> 00:44:03,450
Sommigen denken dat
het een zonnesteek was.

754
00:44:03,450 --> 00:44:06,570
Anderen denken dat het
waarschijnlijker hersenmalaria was,

755
00:44:06,570 --> 00:44:11,010
wat in die streek heel veel voorkomt, en
dat hij plotseling scherpe pijn in zijn

756
00:44:11,010 --> 00:44:14,070
hoofd kreeg, die dodelijk bleek te zijn.

757
00:44:14,070 --> 00:44:18,090
De vader was dus buiten aan het werk en
zei tegen de knecht dat hij hem naar zijn

758
00:44:18,090 --> 00:44:19,170
moeder moest dragen.

759
00:44:19,170 --> 00:44:23,970
Ik stel me voor dat deze zoon
misschien vier of vijf jaar oud was,

760
00:44:23,970 --> 00:44:27,450
misschien nog jonger, maar hij is
buiten aan het werk met zijn vader

761
00:44:27,450 --> 00:44:28,770
en de knechten.

762
00:44:28,770 --> 00:44:31,650
Deze nam hem op en bracht
hem bij zijn moeder.

763
00:44:31,650 --> 00:44:35,490
En hij zat tot de middag op
haar knieën; toen stierf hij.

764
00:44:35,490 --> 00:44:37,950
Elisa was daar op dat
moment toevallig niet.

765
00:44:37,950 --> 00:44:40,470
Hij was ergens anders toen dit gebeurde.

766
00:44:40,470 --> 00:44:44,010
Zij ging naar boven en legde
hem op het bed van de man Gods;

767
00:44:44,010 --> 00:44:47,490
daarna sloot zij de deur
achter hem en ging naar buiten.

768
00:44:47,490 --> 00:44:51,630
Zij riep haar man en zei: Stuur mij
toch een van de knechten met een van de

769
00:44:51,630 --> 00:44:54,930
ezelinnen, zodat ik snel
naar de man Gods kan gaan.

770
00:44:54,930 --> 00:44:56,610
Daarna kom ik weer terug.

771
00:44:56,610 --> 00:44:59,610
Hij zei: Waarom ga je
vandaag naar hem toe?

772
00:44:59,610 --> 00:45:02,250
Het is geen nieuwemaan en geen sabbat.

773
00:45:02,250 --> 00:45:05,191
Maar zij zei: Het is goed zo .

774
00:45:05,191 --> 00:45:07,470
Ze vertelde hem niet waarvoor ze ging.

775
00:45:07,470 --> 00:45:11,490
Je zou denken dat hij wel zou begrijpen
dat, als haar zoon ziek was geworden,

776
00:45:11,490 --> 00:45:13,170
ze daarvoor op pad ging.

777
00:45:13,170 --> 00:45:16,470
Maar de vader wist nog niet
dat de zoon gestorven was.

778
00:45:16,470 --> 00:45:19,110
Ze vertelde het haar
man op dit moment niet.

779
00:45:19,110 --> 00:45:25,050
Toen zadelde zij de ezelin en zei tegen
haar knecht: Drijf haar aan en ga;

780
00:45:25,050 --> 00:45:28,110
rijd zonder ophouden,
tenzij ik het je zeg.

781
00:45:28,110 --> 00:45:32,430
Zo ging zij op weg en kwam bij
de man Gods, bij de berg Karmel.

782
00:45:32,430 --> 00:45:37,470
Het gebeurde nu, toen de man Gods haar
van een afstand zag, dat hij tegen Gehazi,

783
00:45:37,470 --> 00:45:41,850
zijn knecht, zei: Zie,
daar is de vrouw uit Sunem.

784
00:45:41,850 --> 00:45:45,750
Welnu, loop haar toch snel
tegemoet en zeg tegen haar:

785
00:45:45,750 --> 00:45:48,870
Gaat het goed met u?
Gaat het goed met uw man?

786
00:45:48,870 --> 00:45:50,670
Gaat het goed met uw kind?

787
00:45:50,670 --> 00:45:53,250
En zij zei: Het gaat goed.

788
00:45:53,250 --> 00:45:57,690
Toen zij bij de man Gods op de berg
kwam, greep zij zijn voeten vast.

789
00:45:57,690 --> 00:46:02,430
Gehazi kwam echter naar voren om haar
weg te duwen, maar de man Gods zei:

790
00:46:02,430 --> 00:46:06,090
Laat haar begaan, want haar
ziel is bitter bedroefd in haar,

791
00:46:06,090 --> 00:46:10,170
en de HEERE heeft het voor mij
verborgen en het mij niet bekendgemaakt.

792
00:46:10,170 --> 00:46:14,250
Dat is iets interessants:
zowel Elia als Elisa

793
00:46:14,250 --> 00:46:17,670
wist vaak dingen over mensen
die hun niet verteld waren.

794
00:46:17,670 --> 00:46:22,170
Het is vreemd dat dit een geval is
waarin God het hem niet had verteld.

795
00:46:22,170 --> 00:46:25,170
Hij zegt: ‘Ik kan dit niet begrijpen.

796
00:46:25,170 --> 00:46:27,390
Deze vrouw is diep bedroefd.

797
00:46:27,390 --> 00:46:30,210
Ik vraag me af waar dit over gaat.

798
00:46:30,210 --> 00:46:32,730
God heeft me niet laten zien wat het is.’

799
00:46:32,730 --> 00:46:36,150
Zij zei: Heb ik een zoon
van mijn heer gevraagd?

800
00:46:36,150 --> 00:46:38,430
Heb ik niet gezegd: Bedrieg mij niet?

801
00:46:38,430 --> 00:46:42,630
En Elisa begreep waar het om
ging, en hij zei tegen Gehazi:

802
00:46:42,630 --> 00:46:47,790
Toen zei hij tegen Gehazi: Omgord je
middel, neem mijn staf in je hand en ga op

803
00:46:47,790 --> 00:46:52,230
weg ; als je iemand tegenkomt, groet
hem niet, en als iemand jou groet,

804
00:46:52,230 --> 00:46:56,250
antwoord hem niet; en leg mijn
staf op het gezicht van de jongen.

805
00:46:56,250 --> 00:47:01,110
Maar de moeder van de jongen zei: Zo
waar de HEERE leeft en uw ziel leeft,

806
00:47:01,110 --> 00:47:02,910
ik zal u niet verlaten.

807
00:47:02,910 --> 00:47:05,130
Toen stond hij op en volgde haar.

808
00:47:05,130 --> 00:47:07,890
Hetzelfde wat Elisa tegen Elia zei.

809
00:47:07,890 --> 00:47:12,450
Hij stuurde Gehazi vooruit, mogelijk
omdat Elisa zelf al een oude man was

810
00:47:12,450 --> 00:47:14,250
en niet snel kon reizen.

811
00:47:14,250 --> 00:47:18,030
Dus hij dacht: vlug, er
is geen tijd te verliezen.

812
00:47:18,030 --> 00:47:21,210
Maar daarna volgde hij met
de vrouw achter hem aan.

813
00:47:21,210 --> 00:47:24,990
Gehazi ging voor hen uit en legde de
staf op het gezicht van de jongen,

814
00:47:24,990 --> 00:47:28,230
maar er kwam geen stem
en geen teken van leven.

815
00:47:28,230 --> 00:47:32,490
Gehazi keerde terug, hem tegemoet,
en bracht hem de boodschap:

816
00:47:32,490 --> 00:47:34,770
De jongen is niet wakker geworden.

817
00:47:34,770 --> 00:47:40,350
En toen Elisa bij het huis kwam, zie, de
jongen was dood, neergelegd op zijn bed.

818
00:47:40,350 --> 00:47:45,090
Hij ging naar binnen, sloot de deur
achter hen beiden en bad tot de HEERE.

819
00:47:45,090 --> 00:47:49,590
Vervolgens ging hij op het kind
liggen, legde zijn mond op diens mond,

820
00:47:49,590 --> 00:47:54,210
zijn ogen op diens ogen en
zijn handen op diens handen.

821
00:47:54,210 --> 00:47:58,770
Hij strekte zich over hem uit en
het lichaam van het kind werd warm.

822
00:47:58,770 --> 00:48:02,250
Toen kwam hij terug en liep
in het huis heen en weer.

823
00:48:02,250 --> 00:48:05,910
Hij ging weer naar boven en
strekte zich over hem uit.

824
00:48:05,910 --> 00:48:11,190
Toen niesde de jongen tot zevenmaal toe;
daarna deed de jongen zijn ogen open.

825
00:48:11,190 --> 00:48:15,510
Hij riep Gehazi en zei:
Roep deze vrouw uit Sunem.

826
00:48:15,510 --> 00:48:20,550
Hij riep haar en zij kwam bij
hem; hij zei: Neem uw zoon op.

827
00:48:20,550 --> 00:48:25,230
Toen kwam zij, viel voor zijn
voeten neer en boog zich ter aarde;

828
00:48:25,230 --> 00:48:28,110
zij nam haar zoon op en ging naar buiten.

829
00:48:28,110 --> 00:48:32,490
Deze manier om hem uit de dood op
te wekken is wel heel merkwaardig.

830
00:48:32,490 --> 00:48:35,490
En het is moeilijk te weten
wat het eigenlijk betekent:

831
00:48:35,490 --> 00:48:39,750
zijn ogen tegen zijn ogen leggen,
zijn mond tegen zijn mond,

832
00:48:39,750 --> 00:48:41,910
zijn handen tegen zijn handen.

833
00:48:41,910 --> 00:48:44,790
Kennelijk bedekte hij het
lichaam van het kind helemaal

834
00:48:44,790 --> 00:48:48,030
en verwarmde hij het met
zijn eigen lichaamswarmte.

835
00:48:48,030 --> 00:48:51,390
Daarna liep hij wat door
de kamer en bad opnieuw.

836
00:48:51,390 --> 00:48:55,950
Die hele langdurige procedure,
die zoveel tijd in beslag nam,

837
00:48:55,950 --> 00:48:59,791
en dat hij weer ging bidden
en dit telkens opnieuw deed —

838
00:48:59,791 --> 00:49:02,730
het klinkt alsof er een
geestelijke strijd gaande was,

839
00:49:02,730 --> 00:49:06,930
alsof hij een geestelijke oorlog
voerde om het leven van dit kind.

840
00:49:06,930 --> 00:49:10,950
Het is gewoon interessant hoe deze
wonderen op deze manier gebeuren.

841
00:49:10,950 --> 00:49:15,510
Ze gebeuren niet op een voorspelbare
manier of op een verklaarbare manier.

842
00:49:15,510 --> 00:49:19,470
Er worden vreemde dingen gedaan,
en dat geldt ook voor Jezus:

843
00:49:19,470 --> 00:49:21,690
modder in iemands ogen doen en zeggen:

844
00:49:21,690 --> 00:49:25,110
‘Spoel het uit.’ Zulke
bizarre dingen deed Hij.

845
00:49:25,110 --> 00:49:28,830
Zoals ik al zei, het zou kunnen
dat de handelingen zelf geen

846
00:49:28,830 --> 00:49:32,910
specifieke betekenis hebben,
behalve dat ze de aandacht trekken.

847
00:49:32,910 --> 00:49:37,170
Ze laten zien dat de profeet iets
doet en dat wat er tot stand komt,

848
00:49:37,170 --> 00:49:39,810
door de handelingen
van de profeet gebeurt.

849
00:49:39,810 --> 00:49:42,450
Ook al zijn die handelingen
op zichzelf misschien

850
00:49:42,450 --> 00:49:45,030
volstrekt onnodige onderdelen ervan.

851
00:49:45,030 --> 00:49:48,150
Het is duidelijk dat door de
activiteiten van de profeet

852
00:49:48,150 --> 00:49:53,190
een verband wordt gelegd tussen de
profeet, de handeling en het resultaat.

853
00:49:53,190 --> 00:49:55,770
Maar het kind werd weer
tot leven gebracht.

854
00:49:55,770 --> 00:49:58,950
En ik weet niet waarom dat
verhaal mij zo ontroert.

855
00:49:58,950 --> 00:50:03,330
Er zijn bepaalde verhalen in het Oude
Testament die ik heel moeilijk kan lezen

856
00:50:03,330 --> 00:50:05,250
zonder ontroerd te raken.

857
00:50:05,250 --> 00:50:10,050
Ik zou je kunnen vertellen welke dat onder
andere zijn, maar dat zal ik niet doen.

858
00:50:10,050 --> 00:50:14,970
Dit verhaal is om de een of andere reden
altijd heel ontroerend voor me geweest.

859
00:50:14,970 --> 00:50:20,430
Er zijn andere verhalen over mensen die
sterven en uit de dood opstaan, enzovoort.

860
00:50:20,430 --> 00:50:24,270
Maar ik voel gewoon zo'n bijzondere
verbondenheid met deze moeder,

861
00:50:24,270 --> 00:50:29,130
en ook met Elisa zelf, met zijn
medeleven met de toestand van deze vrouw.

862
00:50:29,130 --> 00:50:32,010
We zien hier, zo komt het op mij over,

863
00:50:32,010 --> 00:50:36,150
veel meer van het hart van Elisa
dan we ooit bij Elia zagen.

864
00:50:36,150 --> 00:50:40,410
Elia leek een norse, geharde
man die niet van omwegen hield,

865
00:50:40,410 --> 00:50:43,890
terwijl Elisa veel gevoeliger
en meelevender lijkt te zijn.

866
00:50:43,890 --> 00:50:46,770
Ik weet niet of ik er iets
in lees wat er niet staat,

867
00:50:46,770 --> 00:50:49,530
maar dat is wat ik hier
altijd in heb gezien.

868
00:50:49,530 --> 00:50:55,170
En zoals ik al zei, ik denk dat Elisa veel
meer een beeld van Christus is dan Elia.

869
00:50:55,170 --> 00:50:59,190
En als opvolger van Elia is hij
misschien een beeld van Christus

870
00:50:59,190 --> 00:51:04,230
en van het nieuwe verbond van Christus
als opvolger van het oude verbond.

871
00:51:04,230 --> 00:51:07,290
Elia en Mozes vertegenwoordigen
het oude verbond,

872
00:51:07,290 --> 00:51:11,790
en hun opvolgers Jozua en Elisa
vertegenwoordigen Christus.

873
00:51:11,790 --> 00:51:15,630
In Elisa, in zijn wonderen
en de verhalen over hem,

874
00:51:15,630 --> 00:51:19,110
zie ik veel meer een hart
zoals dat van Christus.

875
00:51:19,110 --> 00:51:21,750
En daar is gewoon iets ontroerends aan.

876
00:51:21,750 --> 00:51:25,470
Toen Elisa weer in Gilgal kwam,
was er honger in het land,

877
00:51:25,470 --> 00:51:27,990
en de leerling-profeten zaten voor hem.

878
00:51:27,990 --> 00:51:32,070
Hij zei tegen zijn knecht: Zet
de grote pot op het vuur en

879
00:51:32,070 --> 00:51:34,470
kook soep voor de leerling-profeten.

880
00:51:34,470 --> 00:51:38,850
Deze mannen leefden blijkbaar in
gemeenschap en aten gezamenlijk.

881
00:51:38,850 --> 00:51:41,790
Een van hen ging naar het
veld om groenten te plukken.

882
00:51:41,790 --> 00:51:47,610
Hij vond een wilde slingerplant en plukte
daarvan wilde kolokwinten, zijn kleed vol.

883
00:51:47,610 --> 00:51:50,850
Hij kwam terug en sneed ze
in stukken in de soeppot,

884
00:51:50,850 --> 00:51:53,011
hoewel zij niet wisten wat het was .

885
00:51:53,011 --> 00:51:57,810
Blijkbaar wisten ze niet wat het
waren; ze waren niet eetbaar. Er staat:

886
00:51:57,810 --> 00:52:00,090
Hoewel ze niet wisten wat het was.

887
00:52:00,090 --> 00:52:03,390
Dus ze vonden zomaar iets:
dit ziet er goed uit.

888
00:52:03,390 --> 00:52:07,170
Laten we dat erin doen, en laten
we dat ook in de stoofpot doen.

889
00:52:07,170 --> 00:52:08,310
Er staat:

890
00:52:08,310 --> 00:52:11,430
Daarna schepte men voor
de mannen op om te eten.

891
00:52:11,430 --> 00:52:17,190
Het gebeurde nu, toen zij van die soep
aten, dat ze het uitschreeuwden en zeiden:

892
00:52:17,190 --> 00:52:19,710
Man Gods, de dood is in de pot!

893
00:52:19,710 --> 00:52:21,510
Zij konden het niet eten.

894
00:52:21,510 --> 00:52:24,270
Nu weet ik niet precies
wat voor plant dit was.

895
00:52:24,270 --> 00:52:27,390
Er zijn natuurlijk veel
verschillende soorten kalebassen.

896
00:52:27,390 --> 00:52:30,690
Blijkbaar zijn sommige daarvan
giftig, en die kun je niet zo goed in

897
00:52:30,690 --> 00:52:32,430
je groentestoofpot doen.

898
00:52:32,430 --> 00:52:36,690
En iemand proefde ervan en
besefte: „O, dit is niet goed.

899
00:52:36,690 --> 00:52:38,190
Dit kunnen we niet eten.

900
00:52:38,190 --> 00:52:41,970
Als we dit eten, gaan we
eraan dood.” Dus hij zei:

901
00:52:41,970 --> 00:52:44,610
Maar hij zei: Breng dan meel.

902
00:52:44,610 --> 00:52:49,170
En hij wierp het in de pot en zei:
Schep het voor de mensen op om te eten.

903
00:52:49,170 --> 00:52:51,510
Toen was er niets
verkeerds meer in de pot.

904
00:52:51,510 --> 00:52:53,910
En hij deed het in de pot en zei:

905
00:52:53,910 --> 00:52:55,710
Dien het op aan de mensen.

906
00:52:55,710 --> 00:52:58,530
Ook hier geldt: als je
meel in de pot doet,

907
00:52:58,530 --> 00:53:00,990
wordt de stoofpot misschien
een beetje dikker,

908
00:53:00,990 --> 00:53:04,110
maar het zou beslist geen
enkel effect op gif hebben.

909
00:53:04,110 --> 00:53:07,110
Dus ook dit lijkt weer
bijna een zinloze handeling,

910
00:53:07,110 --> 00:53:09,930
net als zout strooien bij
de bron van het water.

911
00:53:09,930 --> 00:53:13,110
Het is bijna alsof je om het
even wat had kunnen doen.

912
00:53:13,110 --> 00:53:17,250
Je had er aarde in kunnen doen en dan
was het waarschijnlijk ook verholpen.

913
00:53:17,250 --> 00:53:20,490
Er is geen lichamelijk of natuurlijk
verband tussen de handeling

914
00:53:20,490 --> 00:53:22,110
en het resultaat.

915
00:53:22,110 --> 00:53:27,150
Er kwam een man uit Baäl-Salisa;
hij bracht de man Gods broden van de

916
00:53:27,150 --> 00:53:31,650
eerstelingen, twintig gerstebroden
en vers graan in zijn tas.

917
00:53:31,650 --> 00:53:34,590
En die zei: Geef het aan
de mensen om te eten.

918
00:53:34,590 --> 00:53:38,190
Dit waren waarschijnlijk gewoon
broodjes ter grootte van een biscuit,

919
00:53:38,190 --> 00:53:40,050
één portie per broodje.

920
00:53:40,050 --> 00:53:44,190
Dit was een geschenk dat iemand
naar de profetenzonen bracht om hun

921
00:53:44,190 --> 00:53:45,750
gemeenschap te voeden.

922
00:53:45,750 --> 00:53:47,430
Maar het was niet genoeg.

923
00:53:47,430 --> 00:53:50,550
Er waren twintig van die broodjes
ter grootte van een biscuit,

924
00:53:50,550 --> 00:53:54,510
en er waren honderd profetenzonen
die ervan moesten eten.

925
00:53:54,510 --> 00:53:56,970
En er staat dat zijn knecht zei:

926
00:53:56,970 --> 00:53:59,610
Wat, moet ik dit aan
honderd man voorzetten?

927
00:53:59,610 --> 00:54:00,930
Hij zei opnieuw:

928
00:54:00,930 --> 00:54:05,190
Maar zijn dienaar zei: Hoe moet ik
dat aan honderd mannen voorzetten?

929
00:54:05,190 --> 00:54:10,950
En hij zei: Geef het aan de mensen
om te eten, want zo zegt de HEERE:

930
00:54:10,950 --> 00:54:13,710
Men zal eten en overhouden.

931
00:54:13,710 --> 00:54:18,150
Zo zette hij het hun voor,
en zij aten en hielden over,

932
00:54:18,150 --> 00:54:20,850
overeenkomstig het woord van de HEERE.

933
00:54:20,850 --> 00:54:24,150
Opnieuw zien we een wonder
dat lijkt op het wonder

934
00:54:24,150 --> 00:54:27,210
waarbij Christus de menigten te eten gaf.

935
00:54:27,210 --> 00:54:29,670
In dit geval was de menigte niet zo groot,

936
00:54:29,670 --> 00:54:34,170
maar toch lijkt de hoeveelheid
beschikbaar voedsel te zijn toegenomen.

937
00:54:34,170 --> 00:54:36,930
Er was maar een kleine
hoeveelheid beschikbaar,

938
00:54:36,930 --> 00:54:41,190
zeker niet genoeg voor honderd mannen,
en toch eten ze allemaal genoeg

939
00:54:41,190 --> 00:54:43,050
en blijft er nog wat over.

940
00:54:43,050 --> 00:54:49,170
Net zoals er wat overbleef toen Jezus de
vijfduizend of de vierduizend te eten gaf.

941
00:54:49,170 --> 00:54:53,670
Deze verhalen zijn gewoon
anekdotes over het leven van Elisa.

942
00:54:53,670 --> 00:54:57,810
Ze brengen de geschiedenis van de
koningen eigenlijk helemaal niet verder.

943
00:54:57,810 --> 00:55:02,190
Maar je kunt zien dat de schrijver van dit
boek niet alleen geïnteresseerd is in het

944
00:55:02,190 --> 00:55:05,250
bewaren van een politieke
geschiedenis van het volk.

945
00:55:05,250 --> 00:55:09,810
Hij wil ook laten zien dat God
aanwezig was onder het volk,

946
00:55:09,810 --> 00:55:11,550
vooral bij Zijn profeten.

947
00:55:11,550 --> 00:55:15,870
Veel van de wonderen vinden gewoon
plaats onder de profeten zelf,

948
00:55:15,870 --> 00:55:18,750
zoals die pot stoofpot
die weer goed wordt,

949
00:55:18,750 --> 00:55:21,870
of de broden die voor hen
worden vermenigvuldigd.

950
00:55:21,870 --> 00:55:25,110
Zij waren ongetwijfeld,
zouden we kunnen zeggen,

951
00:55:25,110 --> 00:55:28,470
het overblijfsel van godvrezende mensen.

952
00:55:28,470 --> 00:55:33,270
En God was nog steeds onder hen
werkzaam, ook al was het volk afvallig.

953
00:55:33,270 --> 00:55:38,850
Zoals Hij ook onder ons werkzaam is, zelfs
in tijden van afvalligheid van ons volk.

954
00:55:38,850 --> 00:55:42,750
We zien dus vastgelegd dat God
wonderen doet voor Zijn volk

955
00:55:42,750 --> 00:55:46,950
in een tijd waarin de meeste mensen in hun
land niet eens aandacht aan Hem schenken.