1
00:00:01,950 --> 00:00:04,830
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,830 --> 00:00:09,210
Deze keer behandelen we Amos 1 en 2.

3
00:00:09,210 --> 00:00:11,730
We gaan het boek Amos bestuderen.

4
00:00:11,730 --> 00:00:15,870
We bestuderen de kleine profeten niet
in de volgorde waarin ze in onze Bijbel

5
00:00:15,870 --> 00:00:21,450
staan, vooral omdat ze in onze Bijbel
niet in chronologische volgorde staan.

6
00:00:21,450 --> 00:00:24,210
Ze staan in een enigszins andere volgorde.

7
00:00:24,210 --> 00:00:28,590
Ik heb je bij onze studie van het boek
Jona verteld dat er in de geschiedenis van

8
00:00:28,590 --> 00:00:34,170
Israël in wezen drie perioden van profetie
waren waarin geschriften ontstonden

9
00:00:34,170 --> 00:00:38,010
die als onderdeel van onze
Bijbel bewaard zijn gebleven.

10
00:00:38,010 --> 00:00:41,550
Natuurlijk waren er ook buiten
deze drie perioden profeten,

11
00:00:41,550 --> 00:00:43,830
maar de profeten uit die andere tijden

12
00:00:43,830 --> 00:00:46,830
hebben ons geen geschreven
werken nagelaten,

13
00:00:46,830 --> 00:00:49,950
althans niet zoals de
werken die we hier hebben.

14
00:00:49,950 --> 00:00:55,110
Dat moet ik nuanceren, want we hebben
wel aanwijzingen dat profeten als Nathan,

15
00:00:55,110 --> 00:01:01,470
Gad en Semaja, en enkele van deze profeten
die tijdgenoten waren van David en Salomo,

16
00:01:01,470 --> 00:01:04,170
geschreven verslagen moeten
hebben gemaakt van de

17
00:01:04,170 --> 00:01:06,570
historische periode waarin ze leefden.

18
00:01:06,570 --> 00:01:10,590
Die geschriften lijken de bronnen te zijn
geweest voor het schrijven van de boeken

19
00:01:10,590 --> 00:01:12,210
Koningen en Kronieken.

20
00:01:12,210 --> 00:01:16,170
De boeken Koningen en Kronieken
verwijzen naar de kronieken die

21
00:01:16,170 --> 00:01:18,330
Nathan en Gad hebben geschreven.

22
00:01:18,330 --> 00:01:21,630
Er moeten dus andere schrijvende
profeten zijn geweest

23
00:01:21,630 --> 00:01:25,170
van wie de geschriften niet in
hun oorspronkelijke vorm voor ons

24
00:01:25,170 --> 00:01:26,850
bewaard zijn gebleven.

25
00:01:26,850 --> 00:01:31,110
Ze zijn echter opgenomen in
verzamelwerken die we kennen als de boeken

26
00:01:31,110 --> 00:01:34,770
Koningen en Kronieken,
en ook de boeken Samuel.

27
00:01:34,770 --> 00:01:39,810
Maar in onze Bijbels stammen de boeken
die ons uit de pen van een daadwerkelijke

28
00:01:39,810 --> 00:01:43,290
profeet zijn overgeleverd
uit drie hoofdperioden.

29
00:01:43,290 --> 00:01:47,910
Eén daarvan is de periode rond de val
van Samaria, of daaraan voorafgaand,

30
00:01:47,910 --> 00:01:50,370
met die val in het vooruitzicht.

31
00:01:50,370 --> 00:01:54,450
Samaria, de hoofdstad van het
noordelijke koninkrijk Israël,

32
00:01:54,450 --> 00:01:57,690
viel in 721 voor Christus.

33
00:01:57,690 --> 00:02:00,990
Voor die tijd stuurde
God bepaalde profeten.

34
00:02:00,990 --> 00:02:03,930
Hij stuurde profeten naar het
noordelijke koninkrijk zelf

35
00:02:03,930 --> 00:02:06,510
en ook naar het zuidelijke koninkrijk.

36
00:02:06,510 --> 00:02:12,030
Dat werd ook bedreigd door dezelfde
dreiging, Assyrië, dat Samaria veroverde.

37
00:02:12,030 --> 00:02:15,030
Assyrië heeft Jeruzalem
eigenlijk niet veroverd,

38
00:02:15,030 --> 00:02:17,370
maar het heeft Jeruzalem wel bedreigd.

39
00:02:17,370 --> 00:02:21,330
Er werden in die tijd dus profeten
naar beide koninkrijken gestuurd.

40
00:02:21,330 --> 00:02:23,970
We zouden dit de Assyrische
periode kunnen noemen,

41
00:02:23,970 --> 00:02:28,530
omdat het koninkrijk Assyrië in die
tijd het overheersende wereldrijk was

42
00:02:28,530 --> 00:02:33,570
en de grote bedreiging vormde voor de
kleinere volken, zoals Juda en Israël,

43
00:02:33,570 --> 00:02:36,930
en Assyrië en alle andere
volken om hen heen.

44
00:02:36,930 --> 00:02:39,570
Dat is de eerste profetische periode.

45
00:02:39,570 --> 00:02:44,550
De tweede profetische periode was, zoals
ik al aangaf, ongeveer honderd jaar later,

46
00:02:44,550 --> 00:02:49,530
rond de tijd dat God dreigde Juda, het
zuidelijke koninkrijk, te vernietigen.

47
00:02:49,530 --> 00:02:52,710
Dat was nadat het noordelijke
koninkrijk was gevallen.

48
00:02:52,710 --> 00:02:57,450
Het zuidelijke koninkrijk
viel in 586 voor Christus.

49
00:02:57,450 --> 00:03:01,530
Voor die tijd stuurde God verschillende
profeten, onder wie Jeremia,

50
00:03:01,530 --> 00:03:03,570
Habakuk en Zefanja.

51
00:03:03,570 --> 00:03:06,990
Deze profeten werden niet naar het
noordelijke koninkrijk gestuurd,

52
00:03:06,990 --> 00:03:09,750
want er was in die tijd geen
noordelijk koninkrijk meer,

53
00:03:09,750 --> 00:03:12,030
alleen het zuidelijke koninkrijk.

54
00:03:12,030 --> 00:03:16,290
Dit was de periode waarin Babylon de
overheersende macht in de wereld was.

55
00:03:16,290 --> 00:03:19,110
We zouden dat de Babylonische
periode kunnen noemen,

56
00:03:19,110 --> 00:03:21,870
en geleerden noemen die soms ook zo.

57
00:03:21,870 --> 00:03:26,130
De eerste groep profeten kwam dus
tijdens de Assyrische periode,

58
00:03:26,130 --> 00:03:29,130
de tweede groep tijdens
de Babylonische periode,

59
00:03:29,130 --> 00:03:33,090
en de laatste groep noemen we
de profeten na de ballingschap,

60
00:03:33,090 --> 00:03:36,270
omdat ze na de Babylonische
ballingschap kwamen.

61
00:03:36,270 --> 00:03:40,710
Na die periode van zeventig jaar
die de Joden in slavernij in Babylon

62
00:03:40,710 --> 00:03:44,250
doorbrachten, werden er
nog drie profeten gestuurd.

63
00:03:44,250 --> 00:03:48,450
Dat waren Haggaï, Zacharia en Maleachi.

64
00:03:48,450 --> 00:03:52,950
Zij behoren tot een andere
periode, na de val van Babylon.

65
00:03:52,950 --> 00:03:55,710
We zouden die de Perzische
periode kunnen noemen,

66
00:03:55,710 --> 00:03:58,950
omdat Babylon nu door het
Perzische Rijk is verdrongen als

67
00:03:58,950 --> 00:04:01,110
het belangrijkste wereldrijk.

68
00:04:01,110 --> 00:04:04,770
De drie perioden waarin de
profetische geschriften zijn ontstaan

69
00:04:04,770 --> 00:04:07,830
die we in onze Bijbel de
boeken van de profeten noemen,

70
00:04:07,830 --> 00:04:10,890
zijn dus respectievelijk
de Assyrische periode,

71
00:04:10,890 --> 00:04:14,910
de Babylonische periode
en de Perzische periode.

72
00:04:14,910 --> 00:04:19,770
Daarmee beschrijven we die perioden vanuit
een wereldlijk, politiek gezichtspunt.

73
00:04:19,770 --> 00:04:23,190
Als we ze een meer godsdienstige
aanduiding wilden geven,

74
00:04:23,190 --> 00:04:26,730
zouden we ze in twee
hoofdcategorieën kunnen indelen:

75
00:04:26,730 --> 00:04:31,410
profeten vóór de ballingschap
en profeten na de ballingschap.

76
00:04:31,410 --> 00:04:35,430
Onder de profeten vóór de
ballingschap hebben we twee groepen:

77
00:04:35,430 --> 00:04:40,230
degenen die profeteerden vóór de val van
Samaria in het noordelijke koninkrijk,

78
00:04:40,230 --> 00:04:43,410
en degenen die profeteerden
vóór de val van Jeruzalem in

79
00:04:43,410 --> 00:04:45,390
het zuidelijke koninkrijk.

80
00:04:45,390 --> 00:04:48,630
Wij houden ons bezig met
profeten uit die eerste periode.

81
00:04:48,630 --> 00:04:52,050
In het noordelijke koninkrijk
waren er minstens drie

82
00:04:52,050 --> 00:04:54,570
profeten die boeken voor
ons hebben geschreven.

83
00:04:54,570 --> 00:04:59,850
Het waren profeten voor Samaria en
voor het noordelijke koninkrijk Israël.

84
00:04:59,850 --> 00:05:01,770
Eén van hen was Jona.

85
00:05:01,770 --> 00:05:04,650
We hebben zijn boek in de
vorige lezing bestudeerd.

86
00:05:04,650 --> 00:05:09,510
We weten niet echt hoeveel hij in het
noordelijke koninkrijk heeft geprofeteerd,

87
00:05:09,510 --> 00:05:14,130
maar er wordt heel duidelijk gemaakt
dat hij over Israël heeft geprofeteerd,

88
00:05:14,130 --> 00:05:16,650
over het herstel van bepaalde gebieden.

89
00:05:16,650 --> 00:05:20,790
Dat is door koning Jerobeam de
Tweede in vervulling gegaan.

90
00:05:20,790 --> 00:05:25,050
Bekender is natuurlijk ook het verhaal
van hoe Jona naar het Assyrische Rijk werd

91
00:05:25,050 --> 00:05:29,970
gestuurd, naar de hoofdstad Ninevé,
en de ondergang daarvan profeteerde.

92
00:05:29,970 --> 00:05:34,170
God gebruikte hem om de bekering van
die hoofdstad van de Assyriërs tot

93
00:05:34,170 --> 00:05:35,430
stand te brengen.

94
00:05:35,430 --> 00:05:38,730
Waarschijnlijk wist hij daardoor
het oordeel over zijn eigen volk

95
00:05:38,730 --> 00:05:39,990
uit te stellen.

96
00:05:39,990 --> 00:05:44,730
Want doordat Ninevé zich van zijn geweld
en zijn goddeloosheid had bekeerd,

97
00:05:44,730 --> 00:05:49,290
was het niet zo geneigd om de wreedheden
te gaan begaan die de Assyriërs later

98
00:05:49,290 --> 00:05:51,510
zouden begaan, toen ze op een later

99
00:05:51,510 --> 00:05:55,110
tijdstip tegen Samaria zouden
optrekken en het noordelijke

100
00:05:55,110 --> 00:05:56,730
koninkrijk zouden vernietigen.

101
00:05:56,730 --> 00:05:59,190
Jona was dus een van die
profeten uit de eerste

102
00:05:59,190 --> 00:06:01,770
periode in het noordelijke koninkrijk.

103
00:06:01,770 --> 00:06:05,670
Ook Amos en Hosea leefden
in dezelfde tijd als hij.

104
00:06:05,670 --> 00:06:09,270
Zij waren allebei eveneens in
het noordelijke koninkrijk.

105
00:06:09,270 --> 00:06:14,550
Deze drie profeten waren
tijdgenoten: Jona, Amos en Hosea.

106
00:06:14,550 --> 00:06:18,630
In de volgorde van de boeken in onze
Bijbel staan ze niet bij elkaar.

107
00:06:18,630 --> 00:06:21,810
Bij de Kleine Profeten
komt Hosea als eerste.

108
00:06:21,810 --> 00:06:27,150
Om de een of andere reden komt Joël
daarna, en vervolgens Amos en Obadja.

109
00:06:27,150 --> 00:06:29,610
Jona staat aanzienlijk
verderop in de lijst,

110
00:06:29,610 --> 00:06:34,470
maar hij was waarschijnlijk een van de
vroegste van deze profeten, en Amos ook.

111
00:06:34,470 --> 00:06:38,730
In onze studies behandelen we eerst
de profeten uit de eerste periode,

112
00:06:38,730 --> 00:06:43,110
en allereerst degenen die tot het
noordelijke koninkrijk profeteerden.

113
00:06:43,110 --> 00:06:46,350
Het was het noordelijke
koninkrijk Israël dat in deze

114
00:06:46,350 --> 00:06:48,750
periode het meest bedreigd werd.

115
00:06:48,750 --> 00:06:52,590
Daarom hadden de profeten die
tot dat koninkrijk spraken een

116
00:06:52,590 --> 00:06:54,930
zeer dringende boodschap voor hen.

117
00:06:54,930 --> 00:06:58,410
Nadat we Jona, Amos en
Hosea hebben bestudeerd,

118
00:06:58,410 --> 00:07:01,890
die in die tijd tot het noordelijke
koninkrijk profeteerden,

119
00:07:01,890 --> 00:07:04,590
gaan we naar de profeten
die hun tijdgenoten waren

120
00:07:04,590 --> 00:07:09,030
en in dezelfde periode tot het
zuidelijke koninkrijk profeteerden.

121
00:07:09,030 --> 00:07:11,670
Daar horen Joël en Micha bij.

122
00:07:11,670 --> 00:07:15,270
Natuurlijk weten we dat Jesaja
in dezelfde tijd profeteerde,

123
00:07:15,270 --> 00:07:19,170
maar we hebben hem al behandeld
als een van de Grote Profeten.

124
00:07:19,170 --> 00:07:22,770
Amos heeft voor ons een boek van
negen hoofdstukken geschreven.

125
00:07:22,770 --> 00:07:24,510
Het is een kort boek.

126
00:07:24,510 --> 00:07:28,590
Daarom worden deze profeten
de Kleine Profeten genoemd:

127
00:07:28,590 --> 00:07:30,630
omdat hun boeken korter zijn.

128
00:07:30,630 --> 00:07:34,350
Niet omdat hun boodschap minder belangrijk
is dan die van de boeken die we de Grote

129
00:07:34,350 --> 00:07:38,730
Profeten noemen, maar eenvoudigweg
vanwege hun betrekkelijke omvang.

130
00:07:38,730 --> 00:07:45,390
Jesaja heeft 66 hoofdstukken, Jeremia
heeft 52 hoofdstukken en Ezechiël

131
00:07:45,390 --> 00:07:47,550
heeft 48 hoofdstukken.

132
00:07:47,550 --> 00:07:50,130
Die worden de Grote Profeten genoemd.

133
00:07:50,130 --> 00:07:54,390
Daniël heeft maar 12 hoofdstukken,
maar het zijn lange hoofdstukken,

134
00:07:54,390 --> 00:07:57,690
en hij wordt ook tot de
Grote Profeten gerekend.

135
00:07:57,690 --> 00:08:01,350
De Kleine Profeten zijn
allemaal aanzienlijk korter.

136
00:08:01,350 --> 00:08:06,030
De grote profeten waren vaak
gedurende een lange periode werkzaam,

137
00:08:06,030 --> 00:08:08,370
veertig of vijftig jaar.

138
00:08:08,370 --> 00:08:13,890
Jesaja profeteerde ongeveer vijftig jaar,
tijdens de regeringen van vier koningen.

139
00:08:13,890 --> 00:08:18,750
Jeremia profeteerde ongeveer veertig
jaar, ook gedurende de regeringen van

140
00:08:18,750 --> 00:08:24,210
vier koningen, of vijf: de
laatste vijf koningen van Juda.

141
00:08:24,210 --> 00:08:26,550
Daarom zijn het grote profeten.

142
00:08:26,550 --> 00:08:29,610
Daarom hebben ze zoveel
materiaal geschreven.

143
00:08:29,610 --> 00:08:32,790
Hun bediening strekte zich
over een lange tijd uit.

144
00:08:32,790 --> 00:08:35,790
Die was langdurig, tientallen jaren lang,

145
00:08:35,790 --> 00:08:38,070
en ze brachten boodschappen
aan verschillende

146
00:08:38,070 --> 00:08:40,830
koningen in de generatie
waarin ze leefden.

147
00:08:40,830 --> 00:08:45,930
Maar profeten zoals Amos hadden
vaak maar één profetische opdracht.

148
00:08:45,930 --> 00:08:50,190
Amos profeteerde alleen tijdens de
regering van Jerobeam de Tweede,

149
00:08:50,190 --> 00:08:54,090
de tweede Jerobeam, die
koning was in Israël.

150
00:08:54,090 --> 00:08:57,690
Voor zover we kunnen nagaan,
had hij een korte bediening.

151
00:08:57,690 --> 00:09:01,170
Hij was niet afkomstig uit
het noordelijke koninkrijk.

152
00:09:01,170 --> 00:09:05,730
Dat is interessant, want God deed
in het noordelijke koninkrijk wel

153
00:09:05,730 --> 00:09:10,290
profeten opstaan die daarvandaan
kwamen, zoals Hosea en Jona.

154
00:09:10,290 --> 00:09:15,450
Nog vóór hen waren Elia en Elisa
afkomstig uit het noordelijke koninkrijk.

155
00:09:15,450 --> 00:09:17,670
Maar Amos kwam daar niet vandaan.

156
00:09:17,670 --> 00:09:20,970
Hij kwam uit Juda, het
zuidelijke koninkrijk.

157
00:09:20,970 --> 00:09:23,250
Voor zover we weten, is hij de enige

158
00:09:23,250 --> 00:09:26,490
profeet uit het zuidelijke
koninkrijk die tegen het noordelijke

159
00:09:26,490 --> 00:09:28,350
koninkrijk werd uitgezonden.

160
00:09:28,350 --> 00:09:32,910
Hij was een internationale zendeling
die over cultuurgrenzen heen werkte.

161
00:09:32,910 --> 00:09:36,210
Hij ging vanuit zijn eigen land
in een ander land prediken.

162
00:09:36,210 --> 00:09:40,290
Natuurlijk weten we dat er andere
internationale zendelingen waren.

163
00:09:40,290 --> 00:09:42,930
Jona was er een, naar Ninevé.

164
00:09:42,930 --> 00:09:47,130
Nahum ook, en Obadja was een
profeet voor de Edomieten.

165
00:09:47,130 --> 00:09:52,050
Maar voor zover we weten, is er maar één
profeet vanuit de omgeving van Jeruzalem

166
00:09:52,050 --> 00:09:57,270
naar het noordelijke koninkrijk gestuurd
om te profeteren tegen Samaria en Bethel,

167
00:09:57,270 --> 00:09:59,970
de godsdienstige en
bestuurlijke hoofdsteden van

168
00:09:59,970 --> 00:10:01,590
het noordelijke koninkrijk.

169
00:10:01,590 --> 00:10:03,510
Ik mag Amos graag.

170
00:10:03,510 --> 00:10:08,130
Amos heeft een bijzonder plekje in mijn
hart, omdat hij geen geestelijke was.

171
00:10:08,130 --> 00:10:11,610
Hij was niet opgeleid aan de
gebruikelijke theologische scholen

172
00:10:11,610 --> 00:10:14,430
waar veel van de profeten
hun opleiding kregen.

173
00:10:14,430 --> 00:10:17,190
Hij behoorde ook niet
tot een heersende klasse.

174
00:10:17,190 --> 00:10:19,350
Jesaja had koninklijk bloed.

175
00:10:19,350 --> 00:10:21,930
Hij was een neef van de koningen van Juda.

176
00:10:21,930 --> 00:10:26,790
Jesaja was een staatsman en iemand
met een hoge maatschappelijke positie.

177
00:10:26,790 --> 00:10:31,290
Jeremia, Ezechiël en Zacharia
waren allemaal priesters

178
00:10:31,290 --> 00:10:35,130
en behoorden daarom ook tot een
belangrijke heersende klasse.

179
00:10:35,130 --> 00:10:39,210
Amos was gewoon een schaapherder
en een plaatselijke tuinbouwer.

180
00:10:39,210 --> 00:10:41,550
Hij verzorgde moerbeivijgenbomen.

181
00:10:41,550 --> 00:10:44,850
Die dragen een bepaalde soort
vrucht die op een bepaald moment

182
00:10:44,850 --> 00:10:49,890
tijdens het rijpen moet worden geknepen of
doorgeprikt, anders rijpt die niet goed.

183
00:10:49,890 --> 00:10:53,190
Het is dus een soort vrucht
die veel aandacht vraagt.

184
00:10:53,190 --> 00:10:56,250
Hij beschrijft zichzelf
in hoofdstuk 7 als:

185
00:10:56,250 --> 00:10:57,990
moerbeikweker

186
00:10:57,990 --> 00:11:01,890
Dit verwijst naar moerbeivijgen,
die eigenlijk niet van nature

187
00:11:01,890 --> 00:11:04,170
voorkwamen in het gebied waar hij was.

188
00:11:04,170 --> 00:11:08,790
Hij was blijkbaar een rondtrekkende
landarbeider in het zuidelijke koninkrijk.

189
00:11:08,790 --> 00:11:11,970
Hij woonde in een plaats die Tekoa heette.

190
00:11:11,970 --> 00:11:15,810
Dat is een dorp ongeveer tien
kilometer ten zuiden van Bethlehem,

191
00:11:15,810 --> 00:11:20,490
in de woestijngebieden van Juda,
ongeveer zestien of achttien kilometer

192
00:11:20,490 --> 00:11:22,170
ten zuiden van Jeruzalem.

193
00:11:22,170 --> 00:11:24,630
Hij was beslist geen stadsbewoner.

194
00:11:24,630 --> 00:11:29,610
Hij was echt iemand van het platteland,
een rondtrekkende landarbeider.

195
00:11:29,610 --> 00:11:32,490
Waarschijnlijk verhuurde hij
zich in bepaalde seizoenen

196
00:11:32,490 --> 00:11:36,150
om te helpen bij het doorprikken
van deze moerbeivijgen,

197
00:11:36,150 --> 00:11:38,550
zodat ze goed aan de bomen zouden rijpen.

198
00:11:38,550 --> 00:11:41,790
Dat moest in een bepaalde
tijd van het jaar gebeuren.

199
00:11:41,790 --> 00:11:46,230
Waarschijnlijk hadden ze voor dat korte
seizoen veel arbeidskrachten nodig.

200
00:11:46,230 --> 00:11:50,310
Dat was een deel van wat hij deed om
in zijn levensonderhoud te voorzien.

201
00:11:50,310 --> 00:11:54,270
Hij had blijkbaar ook een paar kudden,
van hemzelf of van iemand anders,

202
00:11:54,270 --> 00:11:55,470
die hij hoedde.

203
00:11:55,470 --> 00:11:59,610
Hij was dus gewoon een man van
het platteland, geen profeet.

204
00:11:59,610 --> 00:12:04,590
God riep hem uit zijn gewone beroep om
in de grote stad te gaan profeteren.

205
00:12:04,590 --> 00:12:07,350
En niet alleen in de grote
stad van zijn eigen volk,

206
00:12:07,350 --> 00:12:12,390
maar in de grote stad van een ander
volk, het noordelijke koninkrijk Israël.

207
00:12:12,390 --> 00:12:17,310
Hij profeteerde, naar het schijnt,
zowel in Samaria als in Bethel.

208
00:12:17,310 --> 00:12:22,410
Samaria was, zoals je weet, de hoofdstad
van het noordelijke koninkrijk.

209
00:12:22,410 --> 00:12:27,870
En Bethel was het centrum van de valse
godsdienst van het noordelijke koninkrijk,

210
00:12:27,870 --> 00:12:29,850
waar het gouden kalf stond.

211
00:12:29,850 --> 00:12:34,020
Er waren twee gouden kalveren,
één in Bethel en één in Dan.

212
00:12:34,020 --> 00:12:38,610
Dan lag zo ver in het noorden van
Israël, in de minder bevolkte gebieden,

213
00:12:38,610 --> 00:12:42,030
dat de meeste belangrijke mensen
in het noordelijke koninkrijk,

214
00:12:42,030 --> 00:12:46,830
onder wie de koning, naar Bethel gingen
en daar het gouden kalf aanbaden.

215
00:12:46,830 --> 00:12:52,530
Het altaar in Bethel was dus de plek waar
Amos enkele van zijn profetieën uitsprak.

216
00:12:52,530 --> 00:12:54,990
Er waren in die dagen profetenscholen,

217
00:12:54,990 --> 00:12:57,930
wat sommige mensen
profetengilden zouden noemen.

218
00:12:57,930 --> 00:13:01,710
Die waren vele generaties
eerder door Samuel opgericht.

219
00:13:01,710 --> 00:13:05,610
En elke generatie had blijkbaar
een vooraanstaande profeet die

220
00:13:05,610 --> 00:13:08,370
toezicht hield op deze jongere profeten.

221
00:13:08,370 --> 00:13:12,810
Hoe ze precies leerden of wat
ze leerden, weten we niet zeker,

222
00:13:12,810 --> 00:13:16,650
maar ze werden gewoonlijk de
zonen van de profeten genoemd.

223
00:13:16,650 --> 00:13:19,890
Het lijkt erop dat veel,
misschien wel de meeste,

224
00:13:19,890 --> 00:13:24,090
profeten in onze Bijbel lid
waren van deze profetengilden.

225
00:13:24,090 --> 00:13:26,790
Amos leefde maar kort
na de dood van Elisa.

226
00:13:26,790 --> 00:13:30,630
Elisa was in zijn tijd de leider
van de profetengilden geweest,

227
00:13:30,630 --> 00:13:33,390
en vóór hem was Elia dat geweest.

228
00:13:33,390 --> 00:13:37,350
We weten niet zeker welke profeet
in het noordelijke koninkrijk

229
00:13:37,350 --> 00:13:41,250
na de dood van Elisa aan het
hoofd van de profetengilden stond.

230
00:13:41,250 --> 00:13:43,050
Misschien was het Jona.

231
00:13:43,050 --> 00:13:48,030
Jona was een tijdgenoot van Elisa tijdens
het laatste deel van diens bediening.

232
00:13:48,030 --> 00:13:52,110
Misschien was het Hosea,
maar Amos was het zeker niet.

233
00:13:52,110 --> 00:13:56,490
Amos woonde niet eens in het juiste
land om uit deze scholen voort te komen.

234
00:13:56,490 --> 00:13:59,370
Hij kwam uit het zuiden
en had bij geen enkele

235
00:13:59,370 --> 00:14:02,190
profeet een theologische
opleiding gevolgd.

236
00:14:02,190 --> 00:14:04,230
Hij zegt in hoofdstuk 7:

237
00:14:04,230 --> 00:14:08,190
Ik was geen profeet en
ook geen profetenzoon.

238
00:14:08,190 --> 00:14:11,790
Ik was gewoon veehouder en moerbeikweker.

239
00:14:11,790 --> 00:14:15,030
En de Heere riep mij
om te gaan profeteren.

240
00:14:15,030 --> 00:14:17,610
De reden waarom ik zeg
dat ik hem erg waardeer,

241
00:14:17,610 --> 00:14:22,230
is dat we in zijn geval heel duidelijk
kunnen zien dat een theologische opleiding

242
00:14:22,230 --> 00:14:25,530
niet nodig is om een
dienaar van God te zijn.

243
00:14:25,530 --> 00:14:30,330
Dat is een feit dat veel mensen
tegenwoordig uit het oog zijn verloren.

244
00:14:30,330 --> 00:14:34,950
Er zijn veel gemeenten die een
kandidaat zonder opleiding niet eens als

245
00:14:34,950 --> 00:14:37,050
voorganger zouden overwegen.

246
00:14:37,050 --> 00:14:41,490
Blijkbaar was het zelfs in die dagen
heel ongebruikelijk dat een man

247
00:14:41,490 --> 00:14:45,870
die niet uit de profetenscholen
kwam, in het openbaar ging prediken.

248
00:14:45,870 --> 00:14:51,030
De priester van de offerhoogte in Bethel
nam aan dat Amos een beroepsprofeet was,

249
00:14:51,030 --> 00:14:54,750
omdat blijkbaar de meeste
profeten beroepsprofeten waren.

250
00:14:54,750 --> 00:15:00,750
Je zult in Amos hoofdstuk 7,
vers 12 en 13, zien dat Amazia,

251
00:15:00,750 --> 00:15:04,170
de priester in Bethel, tegen Amos zei:

252
00:15:04,170 --> 00:15:11,190
Daarop zei Amazia tegen Amos: Ziener,
ga heen, vlucht naar het land van Juda!

253
00:15:11,190 --> 00:15:14,490
Eet daar uw brood en ga daar profeteren.

254
00:15:14,490 --> 00:15:19,410
In Bethel mag u niet langer profeteren,
want dat is het heiligdom van de koning,

255
00:15:19,410 --> 00:15:21,750
dat is het huis van het koninkrijk.

256
00:15:21,750 --> 00:15:25,170
Met andere woorden: ga naar huis.

257
00:15:25,170 --> 00:15:27,510
We willen je niet in dit land hebben.

258
00:15:27,510 --> 00:15:29,910
Ga terug naar waar je vandaan komt.

259
00:15:29,910 --> 00:15:34,470
De verwijzing naar brood eten slaat op
het feit dat de meeste mensen de profeten

260
00:15:34,470 --> 00:15:36,390
betaalden voor hun bediening.

261
00:15:36,390 --> 00:15:38,670
Ze profeteerden voor brood.

262
00:15:38,670 --> 00:15:42,630
Hij zegt dus: laat je
eigen volk je onderhouden.

263
00:15:42,630 --> 00:15:45,990
Laat je eigen volk je
betalen voor je bediening.

264
00:15:45,990 --> 00:15:48,030
We willen je hier niet hebben.

265
00:15:48,030 --> 00:15:52,290
Amazia nam dus aan dat Amos
net als de andere profeten was,

266
00:15:52,290 --> 00:15:56,730
dat hij een beroepsprofeet was en
dat hij profeteerde voor voedsel,

267
00:15:56,730 --> 00:15:59,070
of voor zijn levensonderhoud.

268
00:15:59,070 --> 00:16:02,490
Maar Amos maakt in de
daaropvolgende verzen duidelijk

269
00:16:02,490 --> 00:16:05,430
dat dit helemaal niet
zijn achtergrond was.

270
00:16:05,430 --> 00:16:09,210
Deze man was nooit van plan
geweest om de bediening in te gaan.

271
00:16:09,210 --> 00:16:12,870
Hij had niet het verlangen om
een geestelijk leider te worden.

272
00:16:12,870 --> 00:16:17,610
Hij had als beroep gekozen voor
een heel eenvoudig, praktisch vak,

273
00:16:17,610 --> 00:16:19,110
dicht bij de aarde.

274
00:16:19,110 --> 00:16:22,530
Maar God riep hem gewoon in
Zijn soevereiniteit om dat

275
00:16:22,530 --> 00:16:26,130
achter zich te laten,
in elk geval tijdelijk.

276
00:16:26,130 --> 00:16:29,970
We weten niet of hij de rest van
zijn leven profeet is gebleven,

277
00:16:29,970 --> 00:16:33,810
want we hebben alleen het verslag
van één profetische opdracht,

278
00:16:33,810 --> 00:16:35,610
zoals we in dit boek hebben gezien.

279
00:16:35,610 --> 00:16:37,470
Maar Hij riep hem weg uit dat werk

280
00:16:37,470 --> 00:16:41,790
en maakte hem tot een van de machtigste
profeten voor het noordelijke koninkrijk.

281
00:16:41,790 --> 00:16:45,330
Ik zeg machtigste, omdat ik denk
dat er een geweldige kracht in

282
00:16:45,330 --> 00:16:46,710
zijn boodschap zit.

283
00:16:46,710 --> 00:16:51,330
Hij is, denk ik, een heel goede
spreker, een heel goede prediker,

284
00:16:51,330 --> 00:16:54,390
hoewel hij blijkbaar weinig
opleiding heeft vergeleken met

285
00:16:54,390 --> 00:16:56,190
sommige andere profeten.

286
00:16:56,190 --> 00:16:58,950
Toch staat hij daar als
een voorbeeld van een leek,

287
00:16:58,950 --> 00:17:04,110
een man zonder theologische opleiding die
de zalving van God en het Woord van God

288
00:17:04,110 --> 00:17:07,410
heeft, en duidelijk met
het gezag van God spreekt.

289
00:17:07,410 --> 00:17:11,670
Je zult merken dat de profeet
heel veel herhaling gebruikt.

290
00:17:11,670 --> 00:17:15,870
Herhaling kan erop wijzen dat
een prediker niet voorbereid is.

291
00:17:15,870 --> 00:17:18,510
Als iemand de tijd neemt
om zich voor te bereiden,

292
00:17:18,510 --> 00:17:23,250
kan hij tijdens zijn voorbereiding vaak
de noodzaak tot herhaling wegnemen.

293
00:17:23,250 --> 00:17:26,010
Ik spreek zelf met heel
weinig voorbereiding,

294
00:17:26,010 --> 00:17:28,410
en dus met heel veel herhaling.

295
00:17:28,410 --> 00:17:32,010
Maar herhaling kan wijzen op
een gebrek aan voorbereiding,

296
00:17:32,010 --> 00:17:35,370
of op een verlangen om
een punt te benadrukken.

297
00:17:35,370 --> 00:17:39,450
Er zijn verschillende gevallen waarin
zijn stijl een heel duidelijke,

298
00:17:39,450 --> 00:17:42,090
steeds terugkerende herhaling vertoont.

299
00:17:42,090 --> 00:17:46,110
De eerste twee hoofdstukken bevatten
bijvoorbeeld acht godsspraken,

300
00:17:46,110 --> 00:17:51,390
of acht korte profetieën tegen bepaalde
steden of bepaalde koninkrijken.

301
00:17:51,390 --> 00:17:55,110
Ze beginnen allemaal met
precies dezelfde uitdrukking.

302
00:17:55,110 --> 00:17:58,830
In vers 3 van hoofdstuk
1 zegt hij bijvoorbeeld:

303
00:17:58,830 --> 00:18:03,810
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Damascus, ja,

304
00:18:03,810 --> 00:18:06,870
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

305
00:18:06,870 --> 00:18:10,530
omdat zij met ijzeren dorssleden
Gilead gedorst hebben.

306
00:18:10,530 --> 00:18:13,590
Daarna wordt verteld wat
hun grootste zonde was.

307
00:18:13,590 --> 00:18:15,870
Vervolgens zegt hij in vers 4:

308
00:18:15,870 --> 00:18:19,290
Daarom zal Ik vuur werpen
in het huis van Hazaël;

309
00:18:19,290 --> 00:18:21,690
dat zal de paleizen van Benhadad verteren.

310
00:18:21,690 --> 00:18:26,490
De uitdrukkingen over het sturen van vuur
en het verteren van paleizen maken ook

311
00:18:26,490 --> 00:18:29,850
deel uit van elk van
deze onheilsprofetieën.

312
00:18:29,850 --> 00:18:32,250
Ze beginnen allemaal met de uitspraak:

313
00:18:32,250 --> 00:18:36,570
Voor drie misdaden van die
en die, en zelfs voor vier,

314
00:18:36,570 --> 00:18:38,670
zal Ik de straf niet intrekken.

315
00:18:38,670 --> 00:18:42,690
Daarna vertelt hij wat hun zonde
is, en vervolgens zegt hij:

316
00:18:42,690 --> 00:18:45,930
Daarom zal Ik vuur op
die en die plek afsturen,

317
00:18:45,930 --> 00:18:49,290
en dat zal de paleizen
van die en die verwoesten.

318
00:18:49,290 --> 00:18:53,970
Met andere woorden, dit is een vorm
waarin hij de open plekken invult

319
00:18:53,970 --> 00:18:57,570
zoals ze op elk afzonderlijk
geval van toepassing zijn.

320
00:18:57,570 --> 00:19:00,510
Maar het is een vorm met veel herhaling.

321
00:19:00,510 --> 00:19:05,070
Je ziet hetzelfde in vers 6,
de volgende onheilsprofetie:

322
00:19:05,070 --> 00:19:11,490
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Gaza, ja, vanwege vier,

323
00:19:11,490 --> 00:19:13,590
zal Ik er niet op terugkomen, omdat

324
00:19:13,590 --> 00:19:18,150
zij Mijn volk volkomen in ballingschap
gevoerd hebben om hen uit te

325
00:19:18,150 --> 00:19:19,770
leveren aan Edom.

326
00:19:19,770 --> 00:19:23,670
Hij geeft de reden, en
daarna zegt hij in vers 7:

327
00:19:23,670 --> 00:19:29,790
Daarom zal Ik vuur werpen binnen de muren
van Gaza; dat zal zijn paleizen verteren.

328
00:19:29,790 --> 00:19:32,670
In vers 9 hebben we het
derde geval daarvan:

329
00:19:32,670 --> 00:19:38,550
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Tyrus, ja, vanwege vier,

330
00:19:38,550 --> 00:19:43,170
zal Ik er niet op terugkomen,
omdat zij Mijn volk volledig als

331
00:19:43,170 --> 00:19:47,250
ballingen hebben uitgeleverd aan Edom,
en zij niet aan het verbond met hun

332
00:19:47,250 --> 00:19:48,810
broeders gedacht hebben.

333
00:19:48,810 --> 00:19:51,990
Hij geeft de reden, en dan in vers 10:

334
00:19:51,990 --> 00:19:57,690
Daarom zal Ik vuur werpen binnen de muren
van Tyrus; dat zal zijn paleizen verteren.

335
00:19:57,690 --> 00:20:00,330
In het vierde geval, vers 11:

336
00:20:00,330 --> 00:20:06,330
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Edom, ja, vanwege vier,

337
00:20:06,330 --> 00:20:10,590
zal Ik er niet op terugkomen, omdat hij
zijn broeder met het zwaard achtervolgd

338
00:20:10,590 --> 00:20:13,830
heeft en zijn barmhartigheid
tenietgedaan, omdat zijn

339
00:20:13,830 --> 00:20:18,630
toorn altijd weer verscheurde en hij
zijn verbolgenheid voor altijd koesterde.

340
00:20:18,630 --> 00:20:22,650
Nadat hij de reden heeft
gegeven, zegt hij in vers 12:

341
00:20:22,650 --> 00:20:28,170
Daarom zal Ik vuur werpen in Teman;
dat zal de paleizen van Bozra verteren.

342
00:20:28,170 --> 00:20:31,590
In vers 13 hebben we het
vijfde geval hiervan:

343
00:20:31,590 --> 00:20:36,390
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van de Ammonieten, ja,

344
00:20:36,390 --> 00:20:39,330
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

345
00:20:39,330 --> 00:20:43,230
omdat zij de zwangere vrouwen
van Gilead opengereten hebben om

346
00:20:43,230 --> 00:20:45,210
zo hun gebied te verruimen.

347
00:20:45,210 --> 00:20:49,350
Nadat hij de reden heeft
gegeven, zegt hij in vers 14:

348
00:20:49,350 --> 00:20:53,190
Daarom zal Ik een vuur aansteken
binnen de muren van Rabba;

349
00:20:53,190 --> 00:20:57,390
dat zal zijn paleizen verteren, met
gejuich op de dag van de strijd,

350
00:20:57,390 --> 00:21:00,210
met storm op de dag van de wervelwind.

351
00:21:00,210 --> 00:21:03,990
In hoofdstuk 2 hebben we
nog drie van zulke gevallen.

352
00:21:03,990 --> 00:21:08,730
In hoofdstuk 2, vers 1, wordt
hetzelfde over Moab gezegd.

353
00:21:08,730 --> 00:21:14,130
In vers 4 wordt hetzelfde over Juda
gezegd, en in vers 6 over Israël.

354
00:21:14,130 --> 00:21:19,170
We zien dus ontzettend veel herhaling
van precies dezelfde woorden.

355
00:21:19,170 --> 00:21:23,970
Dit dient misschien om de spanning op te
bouwen, en om symmetrie te laten zien.

356
00:21:23,970 --> 00:21:27,450
Wat hij eigenlijk probeert
te laten zien, is dat al deze

357
00:21:27,450 --> 00:21:30,570
volken zo ongeveer in
hetzelfde schuitje zitten.

358
00:21:30,570 --> 00:21:34,050
Over allemaal kan bijna precies
hetzelfde worden gezegd.

359
00:21:34,050 --> 00:21:37,830
Elk van hen heeft weliswaar
zijn eigen specifieke zonde

360
00:21:37,830 --> 00:21:42,270
die er in Gods ogen uitspringt en
het rijp maakt voor het oordeel.

361
00:21:42,270 --> 00:21:44,910
Toch zijn ze in zekere
zin allemaal gelijk,

362
00:21:44,910 --> 00:21:49,110
en daarom kunnen voor hen precies
dezelfde bewoordingen worden gebruikt.

363
00:21:49,110 --> 00:21:50,550
Wanneer hij zegt:

364
00:21:50,550 --> 00:21:55,170
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Damascus, ja,

365
00:21:55,170 --> 00:21:58,230
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

366
00:21:58,230 --> 00:22:01,650
omdat zij met ijzeren dorssleden
Gilead gedorst hebben.

367
00:22:01,650 --> 00:22:04,890
moeten we begrijpen dat
dit een hebraïsme is,

368
00:22:04,890 --> 00:22:09,090
een uitdrukking waarvan we de
betekenis misschien niet doorhebben.

369
00:22:09,090 --> 00:22:12,150
Vanuit onze westerse
manier van denken zegt Hij:

370
00:22:12,150 --> 00:22:15,090
Voor drie en zelfs voor vier.

371
00:22:15,090 --> 00:22:19,530
Ten eerste lijkt het alsof hij niet kan
beslissen over hoeveel hij het heeft.

372
00:22:19,530 --> 00:22:22,290
Zijn het er drie of zijn het er vier?

373
00:22:22,290 --> 00:22:27,150
Ten tweede zouden we verwachten dat
hij in de daaropvolgende punten drie

374
00:22:27,150 --> 00:22:30,030
of vier zonden opsomt, want hij zegt:

375
00:22:30,030 --> 00:22:33,270
Voor drie misdaden en zelfs voor vier.

376
00:22:33,270 --> 00:22:37,710
Dan zou je verwachten dat hij
vertelt welke drie of vier dat zijn.

377
00:22:37,710 --> 00:22:40,230
Maar in feite doet hij dat nooit.

378
00:22:40,230 --> 00:22:45,210
Hij noemt eigenlijk één voornaamste
zonde van elke groep die hij aanspreekt,

379
00:22:45,210 --> 00:22:47,610
en hij noemt er geen drie of vier.

380
00:22:47,610 --> 00:22:51,450
Het is heel onwaarschijnlijk
dat elk van deze koninkrijken

381
00:22:51,450 --> 00:22:56,190
precies hetzelfde aantal zonden
heeft, ook al zegt hij in elk geval:

382
00:22:56,190 --> 00:22:59,730
Voor drie misdaden en zelfs voor vier.

383
00:22:59,730 --> 00:23:02,730
Naar alle waarschijnlijkheid
zijn hier twee verschillende

384
00:23:02,730 --> 00:23:05,790
principes van de Hebreeuwse
schrijfwijze verwerkt.

385
00:23:05,790 --> 00:23:11,670
Het ene is dat een Hebreeuwse schrijver
soms zoiets zegt als: ‘Om drie, nee,

386
00:23:11,670 --> 00:23:15,990
vier’, of: ‘Om zes, nee, zeven dingen.’

387
00:23:15,990 --> 00:23:20,310
Wat ze daarmee zeggen, is: ‘Dit
is geen volledige opsomming.

388
00:23:20,310 --> 00:23:24,570
Zo uit mijn hoofd kan ik er zes
bedenken, maar als ik wat langer nadenk,

389
00:23:24,570 --> 00:23:26,490
kan ik er zeven bedenken.

390
00:23:26,490 --> 00:23:30,390
Vermoedelijk kan ik er nog meer
bedenken als ik langer nadenk.’

391
00:23:30,390 --> 00:23:33,570
Je komt dit bijvoorbeeld
vrij vaak tegen in Spreuken:

392
00:23:33,570 --> 00:23:36,990
Deze drie dingen zijn voor
mij te wonderlijk, ja,

393
00:23:36,990 --> 00:23:39,330
vier zijn er die ik niet kan vatten:

394
00:23:39,330 --> 00:23:44,850
Deze zes haat de HEERE, ja, zeven
zijn een gruwel voor Zijn ziel:

395
00:23:44,850 --> 00:23:48,870
Dit soort uitdrukkingen is niet
ongebruikelijk in Hebreeuwse poëzie.

396
00:23:48,870 --> 00:23:54,810
Wanneer Amos zegt: ‘Om drie — nou,
om vier, als ik er zo over nadenk’,

397
00:23:54,810 --> 00:24:00,150
zegt hij eenvoudigweg: ‘Dit is in geen
enkel opzicht een volledige opsomming.

398
00:24:00,150 --> 00:24:03,810
Er zijn een aantal zonden, en
hoe langer ik erover nadenk,

399
00:24:03,810 --> 00:24:06,330
hoe meer ik aan de lijst kan toevoegen.

400
00:24:06,330 --> 00:24:07,950
Ik kan er vier bedenken.

401
00:24:07,950 --> 00:24:11,010
Ik kan er drie bedenken, nee, vier.’

402
00:24:11,010 --> 00:24:14,730
De gedachte is: ‘Ik geef
hier geen exact aantal,

403
00:24:14,730 --> 00:24:17,550
maar eigenlijk geef ik
een onbepaald aantal.’

404
00:24:17,550 --> 00:24:20,430
Die manier van spreken
komt ook elders voor.

405
00:24:20,430 --> 00:24:24,210
Maar je kunt ook zien dat
drie en vier samen zeven is.

406
00:24:24,210 --> 00:24:28,230
Voor het Joodse besef was zeven
het getal van de volledigheid.

407
00:24:28,230 --> 00:24:29,490
Daarom zou de uitspraak

408
00:24:29,490 --> 00:24:34,050
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Damascus, ja,

409
00:24:34,050 --> 00:24:37,170
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

410
00:24:37,170 --> 00:24:41,190
omdat zij met ijzeren dorssleden
Gilead gedorst hebben.

411
00:24:41,190 --> 00:24:44,790
kunnen suggereren dat
drie plus vier zeven is,

412
00:24:44,790 --> 00:24:49,170
en dat het oordeel dus over hen komt
vanwege het totale aantal overtredingen.

413
00:24:49,170 --> 00:24:52,650
Het is niet zozeer vanwege een
bepaald aantal overtredingen.

414
00:24:52,650 --> 00:24:57,930
Het is veeleer de totale verdorvenheid,
de totale zondigheid van het volk,

415
00:24:57,930 --> 00:24:59,970
die dit oordeel over hen brengt.

416
00:24:59,970 --> 00:25:04,530
Hoe dan ook, we kunnen zien dat hij
herhaling als stijlmiddel gebruikt.

417
00:25:04,530 --> 00:25:08,730
Dat is maar één van de vele gevallen
in het boek Amos waarin we zijn

418
00:25:08,730 --> 00:25:11,070
voorliefde voor herhaling zien.

419
00:25:11,070 --> 00:25:13,890
Een ander voorbeeld
vinden we in hoofdstuk 4.

420
00:25:13,890 --> 00:25:20,310
In hoofdstuk 4 — misschien wil je de
nummers opschrijven — de verzen 6, 8, 9,

421
00:25:20,310 --> 00:25:21,870
10 en 11.

422
00:25:21,870 --> 00:25:26,610
Dat zijn alle verzen tussen
6 en 11, behalve vers 7.

423
00:25:26,610 --> 00:25:31,650
Hoofdstuk 4, de verzen 6, 8, 9, 10 en 11.

424
00:25:31,650 --> 00:25:36,390
Aan het eind van elk van deze verzen
vinden we steeds deze uitspraak:

425
00:25:36,390 --> 00:25:40,410
Toch hebt u zich niet tot Mij
bekeerd, spreekt de HEERE.

426
00:25:40,410 --> 00:25:45,750
In elk van deze gevallen vertelt God
hun iets wat Hij hun heeft aangedaan.

427
00:25:45,750 --> 00:25:50,250
Een oordeel in dit aardse leven
dat al over hen is gekomen,

428
00:25:50,250 --> 00:25:55,710
als een waarschuwingsschot dat over hun
hoofden werd afgevuurd, met de boodschap:

429
00:25:55,710 --> 00:25:57,570
‘Stop, of Ik schiet.’

430
00:25:57,570 --> 00:25:59,130
Maar ze stoppen niet.

431
00:25:59,130 --> 00:26:03,150
Ze hebben op allerlei manieren
een tik op de vingers gekregen.

432
00:26:03,150 --> 00:26:06,270
Ze zijn getuchtigd, maar
geen van deze dingen is

433
00:26:06,270 --> 00:26:09,090
werkelijk het grote onheil dat nog komt.

434
00:26:09,090 --> 00:26:12,690
Elk ervan is bedoeld om de
aandacht van het volk te trekken,

435
00:26:12,690 --> 00:26:16,290
zodat ze ermee zouden ophouden
en ermee zouden stoppen,

436
00:26:16,290 --> 00:26:20,670
en niet ten prooi zouden hoeven vallen
aan het grote oordeel dat gaat komen.

437
00:26:20,670 --> 00:26:25,050
Telkens geeft hij een beschrijving
van iets wat God hun heeft aangedaan.

438
00:26:25,050 --> 00:26:30,390
Hongersnood, droogte en andere problemen
in de landbouw zijn over hen gekomen.

439
00:26:30,390 --> 00:26:32,370
Toch zegt hij elke keer weer:

440
00:26:32,370 --> 00:26:35,610
Toch zijn jullie niet bij Mij
teruggekomen, zegt de Heer.

441
00:26:35,610 --> 00:26:36,630
steeds opnieuw.

442
00:26:36,630 --> 00:26:39,450
Toch zijn jullie niet
bij Mij teruggekomen.

443
00:26:39,450 --> 00:26:41,730
Toch zijn jullie niet
bij Mij teruggekomen.

444
00:26:41,730 --> 00:26:44,430
Toch zijn jullie niet
bij Mij teruggekomen.

445
00:26:44,430 --> 00:26:47,490
Nog een voorbeeld van
herhaling in zijn schrijfstijl.

446
00:26:47,490 --> 00:26:54,030
In een ander geval, in hoofdstuk 5, de
verzen 4 en 6, zegt hij in beide verzen:

447
00:26:54,030 --> 00:26:59,670
Want zo zegt de HEERE tegen het
huis van Israël: Zoek Mij en leef!

448
00:26:59,670 --> 00:26:59,970
of:

449
00:26:59,970 --> 00:27:02,610
Zoek Mij en leef.

450
00:27:02,610 --> 00:27:05,310
Verderop, in vers 14, zegt hij:

451
00:27:05,310 --> 00:27:08,910
Zoek het goede en niet
het kwade, opdat u leeft!

452
00:27:08,910 --> 00:27:13,230
Dan zal de HEERE, de God van
de legermachten, met u zijn,

453
00:27:13,230 --> 00:27:14,850
zoals u altijd zegt.

454
00:27:14,850 --> 00:27:19,530
Op deze drie plaatsen benadrukt hij dat
ze moeten zoeken om te kunnen leven.

455
00:27:19,530 --> 00:27:23,430
In twee van die gevallen krijgen ze te
horen dat ze de Heere moeten zoeken.

456
00:27:23,430 --> 00:27:27,570
In het derde geval moeten ze het
goede zoeken en niet het kwade.

457
00:27:27,570 --> 00:27:32,790
Maar hij wijst erop dat leven of
overleven zal afhangen van wat ze zoeken.

458
00:27:32,790 --> 00:27:36,150
We zien die zinsbouw drie
keer in dit ene hoofdstuk:

459
00:27:36,150 --> 00:27:38,610
Zoek de HEERE en leef!

460
00:27:38,610 --> 00:27:42,930
Anders zal Hij het huis van Jozef als
een vuur binnendringen, het verteren,

461
00:27:42,930 --> 00:27:46,170
en zal er voor Bethel
niemand zijn om te blussen.

462
00:27:46,170 --> 00:27:47,910
Steeds die herhaling.

463
00:27:47,910 --> 00:27:50,850
Er komen nog twee andere
Schriftplaatsen bij me op.

464
00:27:50,850 --> 00:27:55,290
Die heb ik gewoon tijdens het lezen
opgediept, en als ik zorgvuldiger studeer,

465
00:27:55,290 --> 00:27:57,810
kan ik misschien meer voorbeelden geven.

466
00:27:57,810 --> 00:28:03,330
Nog een geval van herhaling vinden
we in hoofdstuk 8, vers 8. Hij zegt:

467
00:28:03,330 --> 00:28:07,950
Zou hierom het land niet sidderen,
zodat elke inwoner rouw bedrijft,

468
00:28:07,950 --> 00:28:11,070
omdat het in zijn geheel
stijgt als de Nijl,

469
00:28:11,070 --> 00:28:14,190
stijgt en wegzinkt als
de rivier van Egypte?

470
00:28:14,190 --> 00:28:17,370
Als je even naar
hoofdstuk 9, vers 5 kijkt,

471
00:28:17,370 --> 00:28:21,030
vind je in wezen dezelfde
uitspraak, bijna woordelijk:

472
00:28:21,030 --> 00:28:25,470
De Heere, de HEERE van de
legermachten, Die het land aanraakt,

473
00:28:25,470 --> 00:28:29,070
zodat het wegsmelt en al
zijn inwoners rouw bedrijven,

474
00:28:29,070 --> 00:28:32,190
omdat het in zijn geheel
stijgen zal als de Nijl,

475
00:28:32,190 --> 00:28:35,250
en wegzinken als de rivier van Egypte;

476
00:28:35,250 --> 00:28:37,410
Opnieuw dezelfde uitdrukkingen.

477
00:28:37,410 --> 00:28:40,050
Dit is een geval dat minder vaak voorkomt.

478
00:28:40,050 --> 00:28:42,330
We hebben die herhaling maar twee keer.

479
00:28:42,330 --> 00:28:46,530
Maar samen met de andere gevallen
laat het ons zien dat Amos iemand is

480
00:28:46,530 --> 00:28:48,510
die herhaling gebruikt.

481
00:28:48,510 --> 00:28:51,270
Herhaling is een goed geheugensteuntje.

482
00:28:51,270 --> 00:28:53,070
Het helpt het geheugen.

483
00:28:53,070 --> 00:28:56,430
Jezus gebruikte het bijvoorbeeld
in de zaligsprekingen:

484
00:28:56,430 --> 00:29:03,150
Gelukkig zijn, gelukkig zijn, gelukkig
zijn, gelukkig zijn, want zij, want zij,

485
00:29:03,150 --> 00:29:05,250
want zij, want zij.

486
00:29:05,250 --> 00:29:08,910
Als je dezelfde zinsbouw gebruikt
om verschillende uitspraken te doen,

487
00:29:08,910 --> 00:29:12,030
hoeft iemand minder in zijn
geheugen vast te houden.

488
00:29:12,030 --> 00:29:15,990
Er staan bijvoorbeeld acht
zaligsprekingen in Mattheüs 5.

489
00:29:15,990 --> 00:29:20,250
Hij zou al diezelfde gedachten op totaal
verschillende manieren kunnen verwoorden,

490
00:29:20,250 --> 00:29:23,190
en dan zou er zoveel
meer te onthouden zijn.

491
00:29:23,190 --> 00:29:26,070
Maar als je alleen de
basisstructuur onthoudt:

492
00:29:26,070 --> 00:29:27,030
Zalig zijn

493
00:29:27,030 --> 00:29:27,510
want zij

494
00:29:27,510 --> 00:29:32,370
dan kun je in elk geval de lege plekken
invullen, en hoef je minder te onthouden.

495
00:29:32,370 --> 00:29:35,970
Het is ook zo dat je alle dingen
die op dezelfde manier beginnen wat

496
00:29:35,970 --> 00:29:37,950
gemakkelijker kunt onthouden.

497
00:29:37,950 --> 00:29:41,250
Je kunt dingen in je hoofd
in categorieën indelen.

498
00:29:41,250 --> 00:29:44,190
Het is gewoon een
geheugensteuntje. Het helpt.

499
00:29:44,190 --> 00:29:48,390
We weten ook zeker, waarschijnlijk
beter dan men dat in die tijd wist,

500
00:29:48,390 --> 00:29:52,890
door onderzoeken die zijn gedaan door
specialisten in leergedrag enzovoort,

501
00:29:52,890 --> 00:29:56,790
dat we dingen die we maar één keer
horen eigenlijk niet zo goed onthouden.

502
00:29:56,790 --> 00:29:59,790
We onthouden maar een
heel klein percentage.

503
00:29:59,790 --> 00:30:04,650
Maar als we het een tweede keer horen,
blijft er een groter percentage hangen.

504
00:30:04,650 --> 00:30:08,850
Als we hetzelfde een derde keer
horen, neemt het percentage toe.

505
00:30:08,850 --> 00:30:12,990
Ik weet de percentages niet meer,
maar het neemt stapsgewijs toe,

506
00:30:12,990 --> 00:30:16,230
elke keer dat je hetzelfde
herhaald hoort worden.

507
00:30:16,230 --> 00:30:21,630
Herhaling is echt iets wat goede leraren
gebruiken, ook al is het, zoals ik al zei,

508
00:30:21,630 --> 00:30:24,810
soms een teken dat iemand
niet goed voorbereid is.

509
00:30:24,810 --> 00:30:29,430
Vaak is het bewust, omdat het helpt om
dingen in het geheugen te laten hangen.

510
00:30:29,430 --> 00:30:31,950
Nadat je het boek Amos hebt doorgelezen,

511
00:30:31,950 --> 00:30:35,070
zul je deze uitdrukking
waarschijnlijk nooit meer vergeten:

512
00:30:35,070 --> 00:30:40,170
‘vanwege drie overtredingen, ja, vanwege
vier’, want je leest die acht keer

513
00:30:40,170 --> 00:30:41,790
binnen twee hoofdstukken.

514
00:30:41,790 --> 00:30:44,430
Wat het invullen van de
lege plekken betreft:

515
00:30:44,430 --> 00:30:48,150
als je daar belangstelling voor had, zou
je de andere delen waarschijnlijk ook

516
00:30:48,150 --> 00:30:51,450
gemakkelijker uit je hoofd
kunnen leren, vanwege de delen

517
00:30:51,450 --> 00:30:53,910
die al die uitspraken
gemeenschappelijk hebben.

518
00:30:53,910 --> 00:30:57,930
Laat me nog iets over zijn stijl
aanwijzen dat nogal interessant is.

519
00:30:57,930 --> 00:31:01,110
Hij heeft een voorliefde
voor retorische vragen.

520
00:31:01,110 --> 00:31:05,730
Een retorische vraag is een vraag
die eigenlijk geen antwoord vereist.

521
00:31:05,730 --> 00:31:08,010
Het antwoord spreekt vanzelf.

522
00:31:08,010 --> 00:31:11,820
Retorica, waar het woord ‘retorisch’
natuurlijk van is afgeleid,

523
00:31:11,820 --> 00:31:14,370
is de kunst van het betogen.

524
00:31:14,370 --> 00:31:19,110
Een retorische vraag is dus een vraag die
je niet zozeer stelt omdat je informatie

525
00:31:19,110 --> 00:31:22,410
zoekt, maar die deel
uitmaakt van je betoog.

526
00:31:22,410 --> 00:31:25,890
Je stelt een vraag waarop het
antwoord zo vanzelfsprekend is

527
00:31:25,890 --> 00:31:28,770
dat die niet uitdrukkelijk
beantwoord hoeft te worden.

528
00:31:28,770 --> 00:31:33,570
Maar het antwoord erop, dat iedereen
kent, wordt onderdeel van je betoog.

529
00:31:33,570 --> 00:31:36,930
Heb je weleens iemand horen
zeggen: ‘Kan een vis zwemmen?’

530
00:31:36,930 --> 00:31:39,270
of: ‘Is de paus katholiek?’

531
00:31:39,270 --> 00:31:41,670
Heb je die uitdrukkingen weleens gehoord?

532
00:31:41,670 --> 00:31:44,670
Wat ze ermee bedoelen is:
‘Wat je me gevraagd hebt,

533
00:31:44,670 --> 00:31:48,270
is zo vanzelfsprekend dat
iedereen het antwoord weet.’

534
00:31:48,270 --> 00:31:50,970
‘Ga je vanavond naar die en die plek?

535
00:31:50,970 --> 00:31:53,250
Ga je naar een bigbandconcert?’

536
00:31:53,250 --> 00:31:57,210
Als iemand dan zou zeggen:
‘Nou, is de paus katholiek?’

537
00:31:57,210 --> 00:32:00,750
Misschien ken je geen mensen die
zulke uitdrukkingen gebruiken.

538
00:32:00,750 --> 00:32:04,050
Ik heb mensen zulke
uitdrukkingen horen gebruiken.

539
00:32:04,050 --> 00:32:06,150
Dat is een retorische vraag.

540
00:32:06,150 --> 00:32:10,290
Het antwoord daarop is natuurlijk
ja, de paus is katholiek.

541
00:32:10,290 --> 00:32:14,550
En het antwoord op jouw vraag
is overduidelijk ook ja.

542
00:32:14,550 --> 00:32:18,810
De vraag houdt niet noodzakelijk
rechtstreeks verband met wat je zegt.

543
00:32:18,810 --> 00:32:22,530
Het gaat er alleen om dat het
antwoord als zo vanzelfsprekend,

544
00:32:22,530 --> 00:32:27,030
zo overduidelijk wordt beschouwd, dat
ermee wordt aangegeven dat de vraag die je

545
00:32:27,030 --> 00:32:30,870
stelt niet eens gesteld hoeft
te worden. ‘Natuurlijk ga ik.

546
00:32:30,870 --> 00:32:32,490
Wat zou ik anders doen?

547
00:32:32,490 --> 00:32:35,850
Hoe zou het antwoord iets
anders dan ja kunnen zijn?’

548
00:32:35,850 --> 00:32:39,150
Dat is de kracht van dit
soort retorische vragen.

549
00:32:39,150 --> 00:32:44,670
Amos stelt in minstens twee verschillende
passages een reeks van zulke vragen.

550
00:32:44,670 --> 00:32:50,610
In hoofdstuk 3, vers 3 tot en met 6, geeft
hij een hele reeks van dit soort vragen.

551
00:32:50,610 --> 00:32:51,690
Hij zegt:

552
00:32:51,690 --> 00:32:54,930
Gaan er twee samen zonder
elkaar ontmoet te hebben?

553
00:32:54,930 --> 00:32:57,990
Brult een leeuw in het woud
als hij geen prooi heeft?

554
00:32:57,990 --> 00:33:01,050
Laat een jonge leeuw vanuit
zijn hol zijn stem klinken

555
00:33:01,050 --> 00:33:03,030
zonder dat hij iets gevangen heeft?

556
00:33:03,030 --> 00:33:07,710
Duikt een vogel in een strik op de
aarde als er geen val voor hem is?

557
00:33:07,710 --> 00:33:11,610
Springt de strik van de grond
op als er niets gevangen is?

558
00:33:11,610 --> 00:33:16,350
Of wordt in een stad de bazuin
geblazen zonder dat het volk beeft?

559
00:33:16,350 --> 00:33:20,490
Of komt er kwaad in de stad voor
zonder dat de HEERE dat doet?

560
00:33:20,490 --> 00:33:25,470
Vertalersnoot: de Engelse Bijbelvertaling
die de spreker hier gebruikt,

561
00:33:25,470 --> 00:33:30,330
vraagt of twee mensen samen kunnen
wandelen ‘tenzij ze het eens zijn’.

562
00:33:30,330 --> 00:33:34,950
De HSV formuleert dit als ‘zonder
elkaar ontmoet te hebben’.

563
00:33:34,950 --> 00:33:38,490
De volgende uitleg volgt
de Engelse formulering.

564
00:33:38,490 --> 00:33:43,050
Op de meeste van deze vragen is
het antwoord overduidelijk nee.

565
00:33:43,050 --> 00:33:47,610
Hij zegt: twee mensen wandelen
vanzelfsprekend niet samen

566
00:33:47,610 --> 00:33:49,530
tenzij ze het eens zijn.

567
00:33:49,530 --> 00:33:53,490
Een leeuw brult niet tenzij
hij zijn prooi heeft gezien.

568
00:33:53,490 --> 00:33:58,410
Een vogel komt niet in een strik terecht
tenzij iemand die eerst heeft gezet.

569
00:33:58,410 --> 00:34:01,410
Net zo vanzelfsprekend
zou het moeten zijn dat

570
00:34:01,410 --> 00:34:04,170
onheil in de stad het
werk van de Heere is.

571
00:34:04,170 --> 00:34:06,930
Dat is een manier van
argumenteren met behulp van wat

572
00:34:06,930 --> 00:34:09,030
retorische vragen worden genoemd.

573
00:34:09,030 --> 00:34:15,030
Een ander voorbeeld hiervan in Amos
staat in hoofdstuk 6, vers 12. Hij zegt:

574
00:34:15,030 --> 00:34:17,070
Rennen paarden op een rots?

575
00:34:17,070 --> 00:34:18,870
Ploegt men er met runderen?

576
00:34:18,870 --> 00:34:24,330
Ja, u hebt recht in gal veranderd, en
de vrucht van de gerechtigheid in alsem.

577
00:34:24,330 --> 00:34:28,830
In die tijd probeerde men gewoonlijk te
vermijden dat paarden over rotsen renden,

578
00:34:28,830 --> 00:34:31,410
omdat hun hoeven daardoor zouden splijten.

579
00:34:31,410 --> 00:34:35,250
Dat zou je nog steeds vermijden
als ze geen hoefijzers hebben.

580
00:34:35,250 --> 00:34:37,410
Ploeg je met ossen op rotsen?

581
00:34:37,410 --> 00:34:38,910
Sommige handschriften zeggen:

582
00:34:38,910 --> 00:34:41,250
Ploegen mensen de zee met ossen?

583
00:34:41,250 --> 00:34:46,050
Hoe dan ook, het vanzelfsprekende
antwoord op beide vragen is nee.

584
00:34:46,050 --> 00:34:47,970
Vervolgens maakt hij zijn punt:

585
00:34:47,970 --> 00:34:52,290
Maar jullie hebben het recht in gif
veranderd en de vrucht van gerechtigheid

586
00:34:52,290 --> 00:34:53,910
in bittere alsem.

587
00:34:53,910 --> 00:34:59,070
Met andere woorden, net zoals mensen
genoeg gezond verstand hebben om niet op

588
00:34:59,070 --> 00:35:02,910
rotsen te ploegen of hun paarden
over rotsen te laten rennen,

589
00:35:02,910 --> 00:35:07,710
zouden ze genoeg gezond verstand moeten
hebben om het recht niet te verdraaien.

590
00:35:07,710 --> 00:35:12,450
Hij zegt in wezen: ‘Blijkbaar hebben
jullie niet eens zoveel gezond verstand.’

591
00:35:12,450 --> 00:35:16,170
Dit zijn enkele kenmerken van zijn
stijl die we zullen tegenkomen,

592
00:35:16,170 --> 00:35:18,630
de manier waarop hij graag spreekt.

593
00:35:18,630 --> 00:35:21,090
We zullen ook enkele gevallen tegenkomen

594
00:35:21,090 --> 00:35:24,750
waarin hij voorbeelden gebruikt die
kennelijk uit zijn eigen ervaring

595
00:35:24,750 --> 00:35:26,430
als herder komen.

596
00:35:26,430 --> 00:35:30,030
Daarin bekijkt hij de dingen vanuit
het perspectief van een herder,

597
00:35:30,030 --> 00:35:31,470
iemand die schapen hoedt.

598
00:35:31,470 --> 00:35:33,810
Een van de eerste dingen
die hij bijvoorbeeld zegt,

599
00:35:33,810 --> 00:35:36,570
in vers 2 van hoofdstuk 1, is:

600
00:35:36,570 --> 00:35:41,370
Hij zei: De HEERE zal vanaf
Sion brullen als een leeuw,

601
00:35:41,370 --> 00:35:45,930
vanuit Jeruzalem zal Hij Zijn stem laten
klinken zodat de weiden van de herders

602
00:35:45,930 --> 00:35:48,690
treuren, en de top van de Karmel verdort.

603
00:35:48,690 --> 00:35:52,230
Hij spreekt over de Heere
Die brult als een leeuw.

604
00:35:52,230 --> 00:35:55,710
God wordt ook op een aantal andere
plaatsen in het boek Amos met

605
00:35:55,710 --> 00:35:57,510
een leeuw vergeleken.

606
00:35:57,510 --> 00:36:01,830
Voor een herder was het gebrul van een
leeuw aanleiding om op zijn hoede te zijn,

607
00:36:01,830 --> 00:36:05,730
om de schapen te waarschuwen
of de schapen veilig te houden.

608
00:36:05,730 --> 00:36:08,010
Er dreigt gevaar voor de schapen.

609
00:36:08,010 --> 00:36:10,710
Dit verwijst naar Amos’ eigen ervaring,

610
00:36:10,710 --> 00:36:14,190
waarschijnlijk bij vele gelegenheden
toen hij in het gebied van de woestijn

611
00:36:14,190 --> 00:36:15,630
van Juda woonde.

612
00:36:15,630 --> 00:36:19,830
Daar waren veel leeuwen, en als hij
als herder een leeuw hoorde brullen,

613
00:36:19,830 --> 00:36:24,090
zou hij daar aandacht aan schenken,
omdat er gevaar dreigde voor de kudde.

614
00:36:24,090 --> 00:36:28,770
In zekere zin werd hij als herder naar het
volk Israël gestuurd om hen te waarschuwen

615
00:36:28,770 --> 00:36:32,970
dat er gevaar dreigde, namelijk
het gevaar van een oordeel van God.

616
00:36:32,970 --> 00:36:36,990
God brulde als een leeuw, en de
schapen waren in gevaar als ze geen

617
00:36:36,990 --> 00:36:38,610
veilige plaats vonden.

618
00:36:38,610 --> 00:36:43,110
In dit geval betekende dat een
plaats waar ze God gehoorzaam waren.

619
00:36:43,110 --> 00:36:46,830
We vinden andere gevallen waarin
hij soortgelijke beelden gebruikt.

620
00:36:46,830 --> 00:36:50,250
Ik probeer te bedenken
waar al die plaatsen staan.

621
00:36:50,250 --> 00:36:55,170
Hoofdstuk 3, vers 4 hebben we al gelezen,
bij een van die retorische vragen.

622
00:36:55,170 --> 00:36:56,250
Hij zegt:

623
00:36:56,250 --> 00:36:58,770
Brult een leeuw in het woud
als hij geen prooi heeft?

624
00:36:58,770 --> 00:37:02,310
Laat een jonge leeuw vanuit zijn
hol zijn stem klinken zonder dat hij

625
00:37:02,310 --> 00:37:03,870
iets gevangen heeft?

626
00:37:03,870 --> 00:37:07,170
Vaak was wat de leeuwen gevangen
hadden een van de schapen,

627
00:37:07,170 --> 00:37:10,590
en met dat gegeven was
hij heel goed vertrouwd.

628
00:37:10,590 --> 00:37:14,070
Je ziet dat ook in vers
12 van hoofdstuk 3.

629
00:37:14,070 --> 00:37:16,290
In hoofdstuk 3, vers 12 zegt hij:

630
00:37:16,290 --> 00:37:21,510
Zo zegt de HEERE: Zoals een herder uit de
muil van de leeuw twee pootjes redt of een

631
00:37:21,510 --> 00:37:26,070
stukje van het oor, zo zullen
de Israëlieten gered worden:

632
00:37:26,070 --> 00:37:31,530
Zij die in Samaria zitten op de hoek van
een bed en op het kussen van een rustbank.

633
00:37:31,530 --> 00:37:35,490
Met andere woorden, nadat de
leeuw het lam heeft verslonden

634
00:37:35,490 --> 00:37:38,070
en de herder niet meer
kan terughalen dan een

635
00:37:38,070 --> 00:37:41,610
poot of een oor van het schaap
dat hij probeerde te redden:

636
00:37:41,610 --> 00:37:45,930
zo zullen de Israëlieten die in
Samaria wonen worden weggevoerd.

637
00:37:45,930 --> 00:37:49,530
Met andere woorden, er blijft
niet heel veel van hen over.

638
00:37:49,530 --> 00:37:53,670
Maar hij gebruikt een beeld waarmee
hij als beroepsherder ongetwijfeld

639
00:37:53,670 --> 00:37:55,230
heel vertrouwd was.

640
00:37:55,230 --> 00:37:59,550
Een leeuw heeft een van de schapen
gegrepen en hij kan het niet redden.

641
00:37:59,550 --> 00:38:03,750
Het enige wat hij terug kan
krijgen, is een klein overblijfsel.

642
00:38:03,750 --> 00:38:08,010
We zien dus zijn opvoeding en ervaring
op het platteland terug in de manier

643
00:38:08,010 --> 00:38:10,410
waarop hij bepaalde dingen beschrijft.

644
00:38:10,410 --> 00:38:14,250
We zullen ook veel andere gevallen
zien waarin hij blijk geeft van kennis

645
00:38:14,250 --> 00:38:15,690
van de landbouw.

646
00:38:15,690 --> 00:38:18,570
Een van zijn visioenen
gaat over rijp fruit,

647
00:38:18,570 --> 00:38:23,190
en een van zijn bezigheden was
natuurlijk fruit helpen rijpen door het

648
00:38:23,190 --> 00:38:24,210
in te prikken.

649
00:38:24,210 --> 00:38:27,690
Er is behoorlijk veel aandacht
voor de situatie in de landbouw.

650
00:38:27,690 --> 00:38:32,550
Er zijn veel verwijzingen naar God Die
het volk Israël juist op dat gebied treft.

651
00:38:32,550 --> 00:38:37,950
Omdat hij zelf in de landbouw werkte, zou
deze zorg hem heel na aan het hart liggen.

652
00:38:37,950 --> 00:38:42,150
Wat ik graag wil doen, is je eerst
vertellen hoe het boek is ingedeeld.

653
00:38:42,150 --> 00:38:44,610
Het is een heel eenvoudige indeling.

654
00:38:44,610 --> 00:38:48,930
Daarna wil ik het boek doorlezen en
er heel weinig opmerkingen bij maken.

655
00:38:48,930 --> 00:38:51,390
Vervolgens wil ik het
nog een keer doornemen.

656
00:38:51,390 --> 00:38:56,130
Als we het voor de tweede keer doornemen,
nadat we het samen hardop hebben gelezen,

657
00:38:56,130 --> 00:38:59,550
wil ik enkele van de terugkerende
gedachten eruit lichten die we

658
00:38:59,550 --> 00:39:00,930
erin hebben gezien.

659
00:39:00,930 --> 00:39:04,410
Net als bij Jesaja of bij
welke profeet dan ook,

660
00:39:04,410 --> 00:39:07,230
vind je bij Amos terugkerende motieven.

661
00:39:07,230 --> 00:39:11,130
Ik wil er graag een paar aanwijzen
nadat we het boek van begin tot

662
00:39:11,130 --> 00:39:12,690
eind hebben behandeld.

663
00:39:12,690 --> 00:39:16,050
Ik zal tijdens het doornemen
een paar opmerkingen maken.

664
00:39:16,050 --> 00:39:19,110
Ik zal het niet helemaal
zonder commentaar voorlezen,

665
00:39:19,110 --> 00:39:23,310
maar bij deze eerste lezing zal ik
niet alle opmerkingen maken die ik

666
00:39:23,310 --> 00:39:25,110
uiteindelijk wil maken.

667
00:39:25,110 --> 00:39:27,150
Laat ik je de indeling geven.

668
00:39:27,150 --> 00:39:31,470
Hoofdstuk 1 en 2 vormen
dan deel 1 van het boek.

669
00:39:31,470 --> 00:39:35,970
Dat bevat, zoals ik volgens
mij al zei, acht godsspraken.

670
00:39:35,970 --> 00:39:40,950
Ik zou deel 1 eenvoudigweg ‘Acht
godsspraken’ kunnen noemen.

671
00:39:40,950 --> 00:39:43,650
Het zijn meestal heel korte godsspraken.

672
00:39:43,650 --> 00:39:46,530
Die beslaan hoofdstuk 1 en 2.

673
00:39:46,530 --> 00:39:51,750
Het volgende gedeelte, deel 2, zouden
we ‘Drie preken’ kunnen noemen,

674
00:39:51,750 --> 00:39:54,210
omdat het drie preken bevat.

675
00:39:54,210 --> 00:39:58,290
Die drie preken staan in
hoofdstuk 3 tot en met 6.

676
00:39:58,290 --> 00:40:03,210
Deel 3 is ‘Vijf visioenen’, en
dat beslaat de rest van het boek,

677
00:40:03,210 --> 00:40:05,730
hoofdstuk 7 tot en met 9.

678
00:40:05,730 --> 00:40:08,550
Al zou je het laatste
gedeelte van hoofdstuk 9

679
00:40:08,550 --> 00:40:11,310
als een afzonderlijke
gedachte kunnen beschouwen.

680
00:40:11,310 --> 00:40:16,770
De laatste paar verzen van hoofdstuk 9
spreken over het messiaanse tijdperk.

681
00:40:16,770 --> 00:40:20,250
Volgens mij is er geen enkele
profeet in onze Bijbel die

682
00:40:20,250 --> 00:40:23,490
nalaat iets over het
messiaanse tijdperk te zeggen,

683
00:40:23,490 --> 00:40:26,670
al lijkt het erop dat het
messiaanse tijdperk niet

684
00:40:26,670 --> 00:40:28,890
Amos’ voornaamste aandacht heeft.

685
00:40:28,890 --> 00:40:34,170
Er is geen profeet, ook Amos niet, die
elke verwijzing ernaar achterwege laat.

686
00:40:34,170 --> 00:40:39,090
De laatste paar verzen, ongeveer
vanaf vers 11 van hoofdstuk 9,

687
00:40:39,090 --> 00:40:44,730
voorspellen de komst van de Messias en
het herstel van het ware Israël van God.

688
00:40:44,730 --> 00:40:49,890
Net als alle profeten heeft hij dus
een boodschap van onheil en ondergang.

689
00:40:49,890 --> 00:40:54,750
Maar daarop volgt een boodschap
van hoop, uiteindelijk herstel,

690
00:40:54,750 --> 00:40:57,990
uiteindelijk het goede
van God voor Zijn volk.

691
00:40:57,990 --> 00:41:04,230
Maar deel 3 van het boek, hoofdstuk 7
tot en met 9, heet ‘Vijf visioenen’,

692
00:41:04,230 --> 00:41:07,110
omdat hij vijf korte visioenen heeft.

693
00:41:07,110 --> 00:41:12,870
Midden tussen die vijf visioenen, in
hoofdstuk 7, vers 10 tot en met 17,

694
00:41:12,870 --> 00:41:15,510
hebben we een historisch tussengedeelte.

695
00:41:15,510 --> 00:41:20,310
Terwijl we deze vijf visioenen die hij
had lezen, onderbreekt hij het geheel.

696
00:41:20,310 --> 00:41:24,630
Na het derde visioen onderbreekt
hij het met een historisch verhaal.

697
00:41:24,630 --> 00:41:28,050
Het is het enige historische
verhaal in het hele boek,

698
00:41:28,050 --> 00:41:31,890
vers 10 tot en met 17 van hoofdstuk 7.

699
00:41:31,890 --> 00:41:34,410
We hebben er al een gedeelte van gelezen.

700
00:41:34,410 --> 00:41:38,730
De priester van Bethel berispt hem
en zegt dat hij naar huis moet gaan.

701
00:41:38,730 --> 00:41:41,730
Hij geeft hem aan bij
koning Jerobeam en zegt:

702
00:41:41,730 --> 00:41:46,470
Toen stuurde Amazia, de priester
van Bethel, een bode naar Jerobeam,

703
00:41:46,470 --> 00:41:51,750
de koning van Israël, om te zeggen: Amos
heeft een samenzwering tegen u gesmeed in

704
00:41:51,750 --> 00:41:54,030
het midden van het huis van Israël.

705
00:41:54,030 --> 00:41:57,930
Het land zal aan al zijn woorden
geen weerstand kunnen bieden.

706
00:41:57,930 --> 00:42:02,550
Dan berispt Amos de priester van Bethel
en spreekt hij een specifiek oordeel

707
00:42:02,550 --> 00:42:03,930
over hem uit.

708
00:42:03,930 --> 00:42:08,310
Dat is een soort onderbreking in de vijf
visioenen aan het einde van het boek,

709
00:42:08,310 --> 00:42:10,170
zo ongeveer midden in dat gedeelte.

710
00:42:10,170 --> 00:42:13,890
Ik zou dat eenvoudigweg een
historisch tussengedeelte noemen.

711
00:42:13,890 --> 00:42:18,330
Zo is het boek ingedeeld, zoals we
zullen zien wanneer we het doornemen.

712
00:42:18,330 --> 00:42:22,650
De woorden van Amos, die behoorde
tot de veehouders uit Tekoa,

713
00:42:22,650 --> 00:42:27,510
die hij gezien heeft over Israël in de
dagen van Uzzia, de koning van Juda,

714
00:42:27,510 --> 00:42:32,910
en in de dagen van Jerobeam, de
zoon van Joas, de koning van Israël,

715
00:42:32,910 --> 00:42:34,890
twee jaar voor de aardbeving.

716
00:42:34,890 --> 00:42:38,130
Deze aardbeving was
blijkbaar een heel zware.

717
00:42:38,130 --> 00:42:41,070
In de historische boeken van
het Oude Testament wordt deze

718
00:42:41,070 --> 00:42:42,690
aardbeving niet genoemd.

719
00:42:42,690 --> 00:42:46,710
Maar ze wordt tweehonderd jaar
na deze tijd opnieuw genoemd bij

720
00:42:46,710 --> 00:42:48,270
een andere profeet.

721
00:42:48,270 --> 00:42:50,910
Het was dus een behoorlijke aardbeving.

722
00:42:50,910 --> 00:42:54,210
Twee eeuwen later dacht men
er nog met angst aan terug,

723
00:42:54,210 --> 00:42:57,870
waarschijnlijk zoiets als de grote
aardbeving van San Francisco,

724
00:42:57,870 --> 00:42:59,610
of misschien nog erger.

725
00:42:59,610 --> 00:43:02,430
Ze vond plaats tijdens
de regering van Uzzia,

726
00:43:02,430 --> 00:43:08,430
en Zacharia verwijst er tweehonderd
jaar later naar in Zacharia 14, vers 5.

727
00:43:08,430 --> 00:43:11,730
Daar wordt volgens mij de
val van Jeruzalem in het jaar

728
00:43:11,730 --> 00:43:15,810
70 na Christus voorspeld.
Hij spreekt erover dat:

729
00:43:15,810 --> 00:43:18,990
Dan zult u vluchten door
het dal van Mijn bergen,

730
00:43:18,990 --> 00:43:22,530
want het dal tussen de
bergen zal reiken tot Azal.

731
00:43:22,530 --> 00:43:28,350
Ja, u zult vluchten, zoals u gevlucht bent
voor de aardbeving in de dagen van Uzzia,

732
00:43:28,350 --> 00:43:30,030
de koning van Juda.

733
00:43:30,030 --> 00:43:34,350
Dan zal de HEERE, mijn God,
komen: al de heiligen met U!

734
00:43:34,350 --> 00:43:38,610
De herinnering aan die aardbeving van
tweehonderd jaar eerder was dus nog

735
00:43:38,610 --> 00:43:42,570
levendig, in elk geval in de
historische kennis van de mensen uit de

736
00:43:42,570 --> 00:43:44,310
tijd van Zacharia.

737
00:43:44,310 --> 00:43:46,890
Zacharia 14, vers 5.

738
00:43:46,890 --> 00:43:50,370
Amos trad twee jaar
vóór deze aardbeving op.

739
00:43:50,370 --> 00:43:54,210
Misschien noemt hij dat omdat hij het
boek duidelijk schreef toen de aardbeving

740
00:43:54,210 --> 00:43:55,770
al had plaatsgevonden.

741
00:43:55,770 --> 00:43:59,730
Toch zegt hij dat hij de profetieën
in het boek in werkelijkheid

742
00:43:59,730 --> 00:44:02,250
twee jaar daarvoor had uitgesproken.

743
00:44:02,250 --> 00:44:06,810
Ongetwijfeld zegt hij dat om duidelijk
te maken dat de aardbeving eenvoudig Gods

744
00:44:06,810 --> 00:44:11,850
manier was om te zeggen dat wat hij
twee jaar eerder had gezegd, juist was.

745
00:44:11,850 --> 00:44:14,730
Hij uitte deze dreigementen
twee jaar eerder,

746
00:44:14,730 --> 00:44:18,330
en vervolgens bevestigde
God het met een aardbeving.

747
00:44:18,330 --> 00:44:20,850
Omdat we in de historische
boeken van de Bijbel

748
00:44:20,850 --> 00:44:23,670
geen enkele verwijzing naar
deze aardbeving hebben,

749
00:44:23,670 --> 00:44:26,970
kunnen we niet helemaal zeker
weten wanneer ze plaatsvond.

750
00:44:26,970 --> 00:44:29,790
We weten alleen dat zowel in Zacharia als

751
00:44:29,790 --> 00:44:33,810
hier wordt gezegd dat het tijdens
de regering van Uzzia was.

752
00:44:33,810 --> 00:44:38,850
Volgens Josephus vond deze aardbeving
plaats in verband met het feit dat

753
00:44:38,850 --> 00:44:40,770
Uzzia melaats werd.

754
00:44:40,770 --> 00:44:45,150
Zijn werken zijn niet geïnspireerd, maar
hij is een van de belangrijkste Joodse

755
00:44:45,150 --> 00:44:48,810
geschiedschrijvers aan wie we
niet-Bijbelse informatie over de

756
00:44:48,810 --> 00:44:51,150
geschiedenis van Israël ontlenen.

757
00:44:51,150 --> 00:44:54,690
In de historische boeken van
de Bijbel wordt ons verteld dat

758
00:44:54,690 --> 00:44:58,890
Uzzia inderdaad in het laatste
deel van zijn regering melaats werd

759
00:44:58,890 --> 00:45:03,510
en daardoor de laatste jaren van
zijn regering afgezonderd leefde.

760
00:45:03,510 --> 00:45:08,310
Zijn zoon Jotham was in die latere
jaren van zijn regering zijn mederegent.

761
00:45:08,310 --> 00:45:11,010
Als het klopt wat Josephus zegt, dat deze

762
00:45:11,010 --> 00:45:17,850
aardbeving plaatsvond toen Uzzia melaats
werd, dan zou dat in het jaar 749 of

763
00:45:17,850 --> 00:45:20,670
751 voor Christus zijn geweest.

764
00:45:20,670 --> 00:45:22,650
Misschien vind je dat niet zo belangrijk,

765
00:45:22,650 --> 00:45:27,090
maar het geeft ons wel een duidelijke
datering voor de profetieën van dit boek.

766
00:45:27,090 --> 00:45:32,730
Als deze aardbeving, zoals Josephus
zegt, plaatsvond toen Uzzia melaats werd,

767
00:45:32,730 --> 00:45:39,450
dan zou dat in het jaar 749 of
751 voor Christus zijn geweest.

768
00:45:39,450 --> 00:45:42,930
Deze profetieën werden twee
jaar daarvoor uitgesproken.

769
00:45:42,930 --> 00:45:46,170
Binnen twintig jaar nadat deze
profetie was uitgesproken,

770
00:45:46,170 --> 00:45:48,450
ging een deel ervan in vervulling.

771
00:45:48,450 --> 00:45:52,410
Tiglath-Pileser de derde, over
wie we in de Bijbel lezen,

772
00:45:52,410 --> 00:45:57,090
al wordt hij in dit boek niet bij naam
genoemd, was de koning van Assyrië.

773
00:45:57,090 --> 00:46:02,190
In het jaar 734 voor Christus,
minder dan twintig jaar nadat deze

774
00:46:02,190 --> 00:46:07,710
profetieën waren uitgesproken, kwam hij en
voerde een groot aantal mensen uit Israël

775
00:46:07,710 --> 00:46:10,710
en uit de omliggende
volken in ballingschap.

776
00:46:10,710 --> 00:46:15,330
Veel van wat Amos in de
oordeelsaankondigingen in hoofdstuk 1 en 2

777
00:46:15,330 --> 00:46:20,070
over de omliggende volken profeteerde,
ging binnen twintig jaar in vervulling.

778
00:46:20,070 --> 00:46:24,330
Dat gebeurde door de wegvoering in
ballingschap door Tiglath-Pileser.

779
00:46:24,330 --> 00:46:31,110
En maar kort daarna, elf of twaalf
jaar later, in 722 voor Christus, viel,

780
00:46:31,110 --> 00:46:36,210
zoals we weten, ook Samaria in
handen van de koning van Assyrië.

781
00:46:36,210 --> 00:46:40,470
Een aantal van deze profetieën ging
dus ongeveer twintig jaar of minder

782
00:46:40,470 --> 00:46:43,290
nadat ze waren uitgesproken in vervulling.

783
00:46:43,290 --> 00:46:47,070
De uiteindelijke vervulling,
de ondergang van Samaria,

784
00:46:47,070 --> 00:46:50,550
vond plaats binnen ongeveer
dertig of vijfendertig jaar

785
00:46:50,550 --> 00:46:52,650
nadat hij had geprofeteerd.

786
00:46:52,650 --> 00:46:55,830
Dit waren geen profetieën
voor de verre toekomst.

787
00:46:55,830 --> 00:46:58,770
Ze gingen binnen dezelfde
generatie in vervulling.

788
00:46:58,770 --> 00:47:02,970
Dezelfde generatie die Amos hoorde,
kon ze in vervulling zien gaan.

789
00:47:02,970 --> 00:47:06,630
Hij vermeldt dat dit tijdens
de regering van Jerobeam was,

790
00:47:06,630 --> 00:47:12,570
dat wil zeggen Jerobeam de tweede, de
zoon van Joas, de koning van Israël,

791
00:47:12,570 --> 00:47:15,930
twee jaar vóór de aardbeving. Vers 2:

792
00:47:15,930 --> 00:47:20,250
Hij zei: De HEERE zal vanaf
Sion brullen als een leeuw,

793
00:47:20,250 --> 00:47:23,490
vanuit Jeruzalem zal Hij
Zijn stem laten klinken

794
00:47:23,490 --> 00:47:28,650
zodat de weiden van de herders treuren,
en de top van de Karmel verdort.

795
00:47:28,650 --> 00:47:33,090
Het is mogelijk dat deze uitspraak
over God Die vanuit Sion brult

796
00:47:33,090 --> 00:47:35,910
en Zijn stem vanuit Jeruzalem laat horen,

797
00:47:35,910 --> 00:47:38,790
in feite een voorspelling
van de aardbeving is.

798
00:47:38,790 --> 00:47:44,070
Ik weet niet of dat waar is of niet,
maar aardbevingen rommelen en brullen.

799
00:47:44,070 --> 00:47:49,890
Het kan dus zijn dat Amos twee jaar
vóór de aardbeving voorspelde dat God

800
00:47:49,890 --> 00:47:54,510
daar in het zuidelijke koninkrijk
zou gaan rommelen en brullen.

801
00:47:54,510 --> 00:47:57,270
Verreweg het meeste wat
Amos te zeggen heeft,

802
00:47:57,270 --> 00:48:02,790
is gericht tot het noordelijke koninkrijk,
niet tot het zuidelijke koninkrijk.

803
00:48:02,790 --> 00:48:08,250
Maar hier noemt hij Sion en Jeruzalem,
die in het zuidelijke koninkrijk liggen.

804
00:48:08,250 --> 00:48:11,070
Daar vond blijkbaar ook
de aardbeving plaats,

805
00:48:11,070 --> 00:48:15,690
aangezien er wordt gezegd dat die
tijdens de regering van Uzzia plaatsvond,

806
00:48:15,690 --> 00:48:18,090
de koning van het zuidelijke koninkrijk.

807
00:48:18,090 --> 00:48:20,790
Het was blijkbaar een
aardbeving in het zuiden,

808
00:48:20,790 --> 00:48:24,930
en het kan heel goed zijn dat Amos
zijn andere profetieën met deze

809
00:48:24,930 --> 00:48:30,330
uitspraak inleidt om te zeggen: ‘Deze
aardbeving die in Jeruzalem en Judea werd

810
00:48:30,330 --> 00:48:35,490
meegemaakt, was eenvoudig Gods
manier om te brullen en te dreigen.’

811
00:48:35,490 --> 00:48:39,510
Een leeuw brult wanneer hij op het
punt staat zijn prooi te bespringen,

812
00:48:39,510 --> 00:48:43,950
en God heeft de plaats doen
schudden en vanuit Sion gebruld.

813
00:48:43,950 --> 00:48:47,670
Jullie in het noordelijke koninkrijk
zouden daar aandacht aan moeten schenken,

814
00:48:47,670 --> 00:48:51,330
want ook geografisch is dit
niet zo ver bij jullie vandaan.

815
00:48:51,330 --> 00:48:54,930
Het is ook duidelijk dat het noordelijke
koninkrijk de Heere niet meer

816
00:48:54,930 --> 00:48:56,490
in Jeruzalem zoekt.

817
00:48:56,490 --> 00:49:00,030
Dat was al zo vanaf het allereerste
begin van het koninkrijk.

818
00:49:00,030 --> 00:49:04,650
De eerste Jerobeam had het gouden
kalf in Bethel en Dan opgesteld

819
00:49:04,650 --> 00:49:08,490
om te voorkomen dat zijn mensen in het
noordelijke koninkrijk naar Jeruzalem

820
00:49:08,490 --> 00:49:12,930
zouden gaan, naar de tempel daar,
en God daar zouden aanbidden.

821
00:49:12,930 --> 00:49:16,290
Amos zegt dit misschien als een
terechtwijzing aan het adres van de mensen

822
00:49:16,290 --> 00:49:21,750
van het noordelijke koninkrijk: Gods
Woord komt uit Jeruzalem, niet uit Bethel,

823
00:49:21,750 --> 00:49:24,510
niet uit Samaria, niet uit Dan.

824
00:49:24,510 --> 00:49:28,530
Je zou dit kunnen zien als een manier om
hen terecht te wijzen omdat ze zich hebben

825
00:49:28,530 --> 00:49:33,090
afgesneden van de ware aanbidding van
God, van het zoeken van Hem en van het

826
00:49:33,090 --> 00:49:35,070
werkelijk horen van Zijn stem.

827
00:49:35,070 --> 00:49:37,710
Want ze hebben zich
afgesneden van Jeruzalem,

828
00:49:37,710 --> 00:49:40,530
en dat is de plaats vanwaar Hij spreekt.

829
00:49:40,530 --> 00:49:43,170
De meeste profeten die God stuurde, waren

830
00:49:43,170 --> 00:49:46,530
in ieder geval profeten
in Jeruzalem en Judea.

831
00:49:46,530 --> 00:49:49,890
Hoe dan ook, dit noemt hij
als eerste. Hij vermeldt:

832
00:49:49,890 --> 00:49:52,350
de weiden van de herders treuren.

833
00:49:52,350 --> 00:49:56,250
Waarschijnlijk vanwege de verwoesting
en het vuur en de droogte enzovoort

834
00:49:56,250 --> 00:49:59,070
die gepaard gingen met
Gods oordeel erover.

835
00:49:59,070 --> 00:50:01,590
De reden waarom hij de berg Karmel noemt,

836
00:50:01,590 --> 00:50:06,270
is dat de berg Karmel juist
uitzonderlijk weelderig begroeid was.

837
00:50:06,270 --> 00:50:09,390
Het was een prachtige, tuinachtige plek.

838
00:50:09,390 --> 00:50:14,190
Ik weet het niet helemaal zeker, maar
volgens mij betekent het woord Karmel

839
00:50:14,190 --> 00:50:18,210
vruchtbaar veld of
vruchtbare tuin, zoiets.

840
00:50:18,210 --> 00:50:23,070
Hij zegt dus dat zelfs Karmel, dat
bekendstaat om zijn begroeiing en zijn

841
00:50:23,070 --> 00:50:29,010
schoonheid, zijn bloemen en zijn
vruchtbaarheid enzovoort, verdord is.

842
00:50:29,010 --> 00:50:32,550
De droogte is ongetwijfeld wat
hij hier voor ogen heeft in

843
00:50:32,550 --> 00:50:34,530
samenhang met een aardbeving.

844
00:50:34,530 --> 00:50:37,710
Als er een aardbeving
plaatsvindt, kunnen we niet altijd

845
00:50:37,710 --> 00:50:40,770
aannemen dat het Gods
oordeel is, en ook niet

846
00:50:40,770 --> 00:50:43,710
noodzakelijkerwijs
wanneer er een droogte is.

847
00:50:43,710 --> 00:50:47,430
Misschien kunnen we dat wel, maar
ik denk niet dat we dat kunnen.

848
00:50:47,430 --> 00:50:51,450
Maar wanneer je ziet dat deze
natuurrampen tegelijk plaatsvinden,

849
00:50:51,450 --> 00:50:54,750
een aardbeving en een
droogte en misschien nog

850
00:50:54,750 --> 00:50:59,130
andere dingen die op hetzelfde
moment gebeuren, dan zegt de profeet:

851
00:50:59,130 --> 00:51:01,710
‘God probeert je aandacht te trekken.

852
00:51:01,710 --> 00:51:03,510
Dit is God Die spreekt.

853
00:51:03,510 --> 00:51:08,250
Je hebt een droogte, er komt
een aardbeving aan. Let op.’

854
00:51:08,250 --> 00:51:11,670
Dan begint hij aan zijn
acht oordeelsaankondigingen,

855
00:51:11,670 --> 00:51:15,330
die de rest van dit hoofdstuk
en hoofdstuk 2 beslaan.

856
00:51:15,330 --> 00:51:19,710
Je zult uiteindelijk merken dat zijn
boodschap in feite vooral gericht is tegen

857
00:51:19,710 --> 00:51:22,710
Israël, het noordelijke koninkrijk.

858
00:51:22,710 --> 00:51:26,970
Dat blijkt uit het feit dat verreweg het
grootste aantal verzen wordt besteed aan

859
00:51:26,970 --> 00:51:29,910
zijn oordeelsaankondiging tegen Israël.

860
00:51:29,910 --> 00:51:33,510
Die begint in hoofdstuk
2, vers 6, en loopt

861
00:51:33,510 --> 00:51:35,490
door tot het einde van het hoofdstuk.

862
00:51:35,490 --> 00:51:38,250
Dat zijn elf verzen, terwijl al die andere

863
00:51:38,250 --> 00:51:42,390
oordeelsaankondigingen elk maar
twee of drie verzen beslaan.

864
00:51:42,390 --> 00:51:46,110
Het is heel duidelijk dat hij toewerkt
naar een heel uitvoerige boodschap aan

865
00:51:46,110 --> 00:51:47,970
het noordelijke koninkrijk.

866
00:51:47,970 --> 00:51:52,590
Maar voordat hij hen aanspreekt, zegt
hij kort iets over andere volken.

867
00:51:52,590 --> 00:51:54,570
Dit is behoorlijk diplomatiek.

868
00:51:54,570 --> 00:51:57,630
Hij heeft hier waarschijnlijk
een goed gevoel voor psychologie.

869
00:51:57,630 --> 00:52:02,790
Ik bedoel geen humanistische psychologie
of wat voor soort psychologie dan ook.

870
00:52:02,790 --> 00:52:07,650
Ik bedoel gewoon hoe mensen denken,
hoe je tot hen kunt doordringen.

871
00:52:07,650 --> 00:52:11,310
Als hij als een onbekende uit een
vreemd land naar hen toe komt,

872
00:52:11,310 --> 00:52:15,450
in Samaria verschijnt, hun
hoofdstad, en hen als volk meteen

873
00:52:15,450 --> 00:52:19,710
fel begint aan te vallen, dan weet hij dat
hij daarmee niet op veel welwillendheid

874
00:52:19,710 --> 00:52:21,390
van hen hoeft te rekenen.

875
00:52:21,390 --> 00:52:26,250
Maar hij kan hun aandacht trekken door op
te staan en tegen hun vijanden te spreken.

876
00:52:26,250 --> 00:52:28,770
Hij kan zijn toehoorders voor zich winnen.

877
00:52:28,770 --> 00:52:33,570
Dus in plaats van te komen en te
zeggen: ‘Zo zegt de Heere tegen Israël’,

878
00:52:33,570 --> 00:52:37,470
waardoor velen van hen meteen
zouden afhaken, begint hij met:

879
00:52:37,470 --> 00:52:42,150
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Damascus, ja,

880
00:52:42,150 --> 00:52:45,210
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

881
00:52:45,210 --> 00:52:48,690
omdat zij met ijzeren dorssleden
Gilead gedorst hebben.

882
00:52:48,690 --> 00:52:52,290
En de mensen van Israël
zeggen: ‘Ja, dit wil ik horen,

883
00:52:52,290 --> 00:52:54,390
want ik mag die mensen uit Damascus niet.

884
00:52:54,390 --> 00:52:56,070
Ze zijn best in orde.’

885
00:52:56,070 --> 00:53:01,590
Dan gaat hij verder en spreekt over de
Filistijnen in Gaza, en zij zeggen: ‘Ja,

886
00:53:01,590 --> 00:53:04,950
ja, laat me horen wat
God met hen gaat doen.’

887
00:53:04,950 --> 00:53:11,310
Vervolgens noemt hij andere vijanden
van hen: Tyrus en Edom en Moab en Ammon.

888
00:53:11,310 --> 00:53:15,990
En zelfs Juda, het zuidelijke
koninkrijk, komt ter sprake.

889
00:53:15,990 --> 00:53:18,930
Dit waren allemaal vijanden
van het volk Israël,

890
00:53:18,930 --> 00:53:22,230
en over elk van hen wordt
iets slechts gezegd.

891
00:53:22,230 --> 00:53:24,210
Door het op deze manier te zeggen,

892
00:53:24,210 --> 00:53:27,090
ontwapende hij natuurlijk
zijn toehoorders.

893
00:53:27,090 --> 00:53:30,330
Mensen die in die tijd
tegen God in opstand waren,

894
00:53:30,330 --> 00:53:33,150
boden gewoonlijk
weerstand aan de profeten.

895
00:53:33,150 --> 00:53:38,250
Wanneer er een profeet verscheen, waren
ze wantrouwig en vroegen ze zich af:

896
00:53:38,250 --> 00:53:40,590
‘Gaat die man mij fel aanvallen?’

897
00:53:40,590 --> 00:53:42,510
Ze zouden op hun hoede zijn.

898
00:53:42,510 --> 00:53:46,410
Door achtereenvolgens de vijanden
van Israël fel aan te vallen,

899
00:53:46,410 --> 00:53:49,650
de een na de ander,
won hij hun vertrouwen.

900
00:53:49,650 --> 00:53:54,450
Hij leek aan hun kant te staan, of ze
konden het in elk geval met hem eens zijn.

901
00:53:54,450 --> 00:53:57,930
Wanneer je mensen zover krijgt
dat ze het met je eens zijn,

902
00:53:57,930 --> 00:54:01,410
en je begint met te praten over
dingen die mensen kunnen aanvaarden,

903
00:54:01,410 --> 00:54:05,730
en je vandaaruit heel natuurlijk overgaat
op datgene waar ze anders misschien

904
00:54:05,730 --> 00:54:09,690
bezwaar tegen zouden hebben gemaakt,
dan kun je dat er wat gemakkelijker

905
00:54:09,690 --> 00:54:12,090
en doeltreffender tussendoor brengen.

906
00:54:12,090 --> 00:54:17,250
Wat hij in feite doet, is dingen zeggen
waarvan ze weten dat ze waar zijn.

907
00:54:17,250 --> 00:54:22,170
Hun vijanden zijn slecht, en ze horen maar
al te graag dat God hen gaat oordelen,

908
00:54:22,170 --> 00:54:24,690
en hij zegt dat Hij dat zal doen.

909
00:54:24,690 --> 00:54:28,950
Maar waar hij uiteindelijk op uitkomt,
waar het uiteindelijk om draait,

910
00:54:28,950 --> 00:54:30,870
is dat Israël niet anders is.

911
00:54:30,870 --> 00:54:35,370
Hij wijst erop dat zij precies dezelfde
slechte dingen doen als die anderen.

912
00:54:35,370 --> 00:54:40,110
Ze veroordelen zichzelf ongetwijfeld door
met die eerdere verzen in te stemmen,

913
00:54:40,110 --> 00:54:44,130
door te zeggen: ‘Ja, die mensen
van Damascus verdienen het echt.

914
00:54:44,130 --> 00:54:46,530
Ja, die Moabieten verdienen dat echt.

915
00:54:46,530 --> 00:54:49,890
Ja, die Edomieten hebben het
echt aan zichzelf te danken.’

916
00:54:49,890 --> 00:54:54,330
Dan zegt hij uiteindelijk: ‘En jullie
doen precies dezelfde dingen als zij.’

917
00:54:54,330 --> 00:54:55,590
Wat betekent dat?

918
00:54:55,590 --> 00:54:58,050
Jullie hebben het ook
aan jezelf te danken.

919
00:54:58,050 --> 00:55:00,990
Doordat ze het tot op dat
moment met hem eens waren,

920
00:55:00,990 --> 00:55:04,530
konden ze zijn belangrijkste boodschap
eigenlijk niet meer ontkennen:

921
00:55:04,530 --> 00:55:08,430
dat zij het ook zouden krijgen
en dat God hen zou oordelen.

922
00:55:08,430 --> 00:55:11,550
Dat betekent niet dat ze
zijn boodschap aanvaardden.

923
00:55:11,550 --> 00:55:13,890
Maar volgens mij was het
heel verstandig van hem

924
00:55:13,890 --> 00:55:18,750
om het vanuit die invalshoek te benaderen,
omdat hij begint met hen te ontwapenen

925
00:55:18,750 --> 00:55:21,750
en zijn luisteraars aan
zijn kant te krijgen.

926
00:55:21,750 --> 00:55:23,490
Hij zegt in vers 3:

927
00:55:23,490 --> 00:55:29,310
Voor drie misdaden van Damascus, en zelfs
voor vier, zal Ik de straf niet intrekken,

928
00:55:29,310 --> 00:55:33,030
omdat ze Gilead met ijzeren
werktuigen hebben gedorst.

929
00:55:33,030 --> 00:55:36,150
Maar Ik zal vuur afsturen
op het huis van Hazaël,

930
00:55:36,150 --> 00:55:39,270
en dat zal de paleizen
van Benhadad verwoesten.

931
00:55:39,270 --> 00:55:43,470
Ook zal Ik de grendel van de
stadspoort van Damascus, de hoofdstad,

932
00:55:43,470 --> 00:55:48,630
breken en de inwoners van de Avenvallei
en de heerser van Beth-Eden uitroeien.

933
00:55:48,630 --> 00:55:54,090
De mensen van Syrië zullen als gevangenen
naar Kir worden weggevoerd, zegt de Heer.

934
00:55:54,090 --> 00:55:56,250
Dit werd vijftig jaar later vervuld.

935
00:55:56,250 --> 00:56:01,530
Het staat opgetekend in 2
Koningen 16:9, waar we lezen:

936
00:56:01,530 --> 00:56:05,130
De koning van Assyrië luisterde naar hem:

937
00:56:05,130 --> 00:56:08,670
de koning van Assyrië
trok op tegen Damascus,

938
00:56:08,670 --> 00:56:14,430
nam het in en voerde de inwoners
weg naar Kir, en Rezin doodde hij.

939
00:56:14,430 --> 00:56:19,830
Damascus, de stad die hier wordt
aangesproken, is de hoofdstad van Syrië.

940
00:56:19,830 --> 00:56:23,490
Dit is dus een profetie
tegen het volk van Syrië.

941
00:56:23,490 --> 00:56:28,050
We kunnen de vervulling ervan
zien in 2 Koningen 16:9.

942
00:56:28,050 --> 00:56:31,770
Ze werden door de koning van
Assyrië naar Kir weggevoerd,

943
00:56:31,770 --> 00:56:35,130
maar Amos profeteerde
dat vijftig jaar eerder.

944
00:56:35,130 --> 00:56:38,550
Hij is dus heel specifiek
en heel nauwkeurig.

945
00:56:38,550 --> 00:56:40,770
Het grote verwijt dat God hun maakt,

946
00:56:40,770 --> 00:56:44,670
is dat ze Gilead met ijzeren
werktuigen hebben gedorst.

947
00:56:44,670 --> 00:56:48,750
Gilead was het Joodse gebied aan
de andere kant van de Jordaan.

948
00:56:48,750 --> 00:56:52,530
Weet je nog dat bepaalde
stammen, tweeënhalve stam, Gad,

949
00:56:52,530 --> 00:56:55,110
Ruben en de helft van de stam Manasse,

950
00:56:55,110 --> 00:56:58,530
hun grondgebied aan de andere kant
van de Jordaan hadden gekregen,

951
00:56:58,530 --> 00:57:00,450
ten oosten van de Jordaan?

952
00:57:00,450 --> 00:57:02,430
Dat was het gebied Gilead.

953
00:57:02,430 --> 00:57:06,150
Blijkbaar hadden de Syriërs die inwoners
met een uitzonderlijke wreedheid

954
00:57:06,150 --> 00:57:08,310
behandeld. Er staat:

955
00:57:08,310 --> 00:57:12,930
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Damascus, ja,

956
00:57:12,930 --> 00:57:15,810
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

957
00:57:15,810 --> 00:57:19,410
omdat zij met ijzeren dorssleden
Gilead gedorst hebben.

958
00:57:19,410 --> 00:57:22,410
Daarom zal Ik vuur werpen
in het huis van Hazaël;

959
00:57:22,410 --> 00:57:25,230
dat zal de paleizen van Benhadad verteren.

960
00:57:25,230 --> 00:57:28,110
Ik zal de grendel van
Damascus in stukken breken,

961
00:57:28,110 --> 00:57:30,750
Ik zal de inwoner
uitroeien uit Bikeat-Aven,

962
00:57:30,750 --> 00:57:36,150
en de scepterdrager uit Beth-Eden, en het
volk van Syrië zal in ballingschap gaan

963
00:57:36,150 --> 00:57:38,250
naar Kir, zegt de HEERE.

964
00:57:38,250 --> 00:57:41,430
Hoogstwaarschijnlijk heeft hij het
niet over het dorsen van tarwe,

965
00:57:41,430 --> 00:57:43,650
maar over het dorsen van mensen.

966
00:57:43,650 --> 00:57:47,010
Veel van de heidense volken uit die
tijd behandelden hun slachtoffers

967
00:57:47,010 --> 00:57:48,690
met ontzettende wreedheid.

968
00:57:48,690 --> 00:57:53,430
Ze gebruikten werktuigen,
landbouwwerktuigen en andere werktuigen,

969
00:57:53,430 --> 00:57:55,410
om mensen af te slachten.

970
00:57:55,410 --> 00:58:00,450
Daar lijkt hier naar verwezen te worden,
en dat is wat God echt kwaad maakt.

971
00:58:00,450 --> 00:58:01,590
Dus Hij zegt:

972
00:58:01,590 --> 00:58:05,610
Hij gaat vuur afsturen
op het huis van Hazaël.

973
00:58:05,610 --> 00:58:10,350
Hazaël was de koning van
Syrië in Damascus. En:

974
00:58:10,350 --> 00:58:13,410
het zal de paleizen van
Benhadad verwoesten.

975
00:58:13,410 --> 00:58:17,550
die de zoon van Hazaël was en
die de volgende koning was.

976
00:58:17,550 --> 00:58:22,770
Twee van de koningen van Syrië zullen
dus het oordeel van God ondergaan.

977
00:58:22,770 --> 00:58:26,790
De grendel van de poort is natuurlijk wat
aan de binnenkant dwars voor de poort werd

978
00:58:26,790 --> 00:58:29,790
geschoven om indringers buiten te houden.

979
00:58:29,790 --> 00:58:33,690
Dat die grendel wordt gebroken,
wijst erop dat de indringers de

980
00:58:33,690 --> 00:58:35,370
stad zullen binnendringen.

981
00:58:35,370 --> 00:58:38,490
De stad zal door haar vijanden
worden binnengevallen.

982
00:58:38,490 --> 00:58:40,230
Ze zal weerloos worden.

983
00:58:40,230 --> 00:58:44,430
Het dal van Aven is niet de
naam van een werkelijk dal.

984
00:58:44,430 --> 00:58:48,750
Aven betekent eigenlijk goddeloosheid
en verwijst waarschijnlijk naar het dal

985
00:58:48,750 --> 00:58:52,470
waarin Damascus lag, het
dal van de goddeloosheid.

986
00:58:52,470 --> 00:58:56,310
Hij zal alle inwoners uitroeien,
niet alleen die van de stad,

987
00:58:56,310 --> 00:58:59,850
maar ook die van het dal
waarin ze ligt, eromheen.

988
00:58:59,850 --> 00:59:00,930
En Hij zegt:

989
00:59:00,930 --> 00:59:03,570
en de scepterdrager uit Beth-Eden

990
00:59:03,570 --> 00:59:08,970
Dat zou de koning zijn, in dit
geval Hazaël en zijn zoon Ben-Hadad.

991
00:59:08,970 --> 00:59:13,860
Ook Beth-Eden is geen naam van een
werkelijke plaats, geen eigennaam.

992
00:59:13,860 --> 00:59:19,350
Beth-Eden betekent het huis van Eden,
en Eden was natuurlijk de tuin van God.

993
00:59:19,350 --> 00:59:22,470
Het is ongetwijfeld een
verwijzing naar Samaria.

994
00:59:22,470 --> 00:59:27,570
Historici denken dat Samaria misschien wel
de mooiste stad van heel Palestina was,

995
00:59:27,570 --> 00:59:32,550
met inbegrip van zowel het noordelijke
als het zuidelijke koninkrijk.

996
00:59:32,550 --> 00:59:37,890
Samaria was een schitterende stad en had
waarschijnlijk veel tuinen en dergelijke.

997
00:59:37,890 --> 00:59:43,350
Blijkbaar wordt Samaria, de hoofdstad
van Israël, dus Beth-Eden genoemd,

998
00:59:43,350 --> 00:59:45,870
ofwel het huis van Eden.

999
00:59:45,870 --> 00:59:48,330
Het is als de tuin van Eden.

1000
00:59:48,330 --> 00:59:52,410
Maar Hij zegt dat de koning,
degene die de scepter vasthoudt,

1001
00:59:52,410 --> 00:59:54,210
daar zal worden uitgeroeid.

1002
00:59:54,210 --> 00:59:59,250
Dus Hij zegt dat het volk van Syrië als
gevangenen naar Kir zal worden weggevoerd.

1003
00:59:59,250 --> 01:00:02,670
We hebben gezien dat dit
vijftig jaar later werd vervuld.

1004
01:00:02,670 --> 01:00:07,710
Dat is dus zijn Godsspraak tegen
Syrië en zijn hoofdstad Damascus.

1005
01:00:07,710 --> 01:00:09,930
Vervolgens, in vers 6:

1006
01:00:09,930 --> 01:00:16,170
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Gaza, ja, vanwege vier,

1007
01:00:16,170 --> 01:00:19,410
zal Ik er niet op
terugkomen, omdat zij Mijn

1008
01:00:19,410 --> 01:00:24,990
volk volkomen in ballingschap gevoerd
hebben om hen uit te leveren aan Edom.

1009
01:00:24,990 --> 01:00:27,750
Dit werd door Nebukadnezar vervuld.

1010
01:00:27,750 --> 01:00:31,530
De Filistijnen werden uiteindelijk
door Nebukadnezar vernietigd,

1011
01:00:31,530 --> 01:00:34,350
op een aanzienlijk later tijdstip dan dit.

1012
01:00:34,350 --> 01:00:38,370
Hij benadrukt eerst dat zijn
profetie tegen Gaza gericht is,

1013
01:00:38,370 --> 01:00:42,390
maar in feite noemt hij nog
drie andere Filistijnse steden.

1014
01:00:42,390 --> 01:00:47,010
Gaza was een van de vijf Filistijnse
steden in het land Palestina.

1015
01:00:47,010 --> 01:00:51,030
Van daaruit voerden de
Filistijnen vaak aanvallen uit

1016
01:00:51,030 --> 01:00:54,030
en heersten ze soms over de Israëlieten.

1017
01:00:54,030 --> 01:00:56,850
Gaza wordt als eerste genoemd in vers 6,

1018
01:00:56,850 --> 01:01:02,610
maar vervolgens worden in vers 8
ook Asdod, Askelon en Ekron genoemd.

1019
01:01:02,610 --> 01:01:05,670
In totaal worden hier dus vier
van de vijf steden genoemd.

1020
01:01:05,670 --> 01:01:08,370
De enige die niet wordt genoemd, is Gath.

1021
01:01:08,370 --> 01:01:12,810
Dat zou kunnen komen doordat die stad
al door koning Uzzia was onderworpen

1022
01:01:12,810 --> 01:01:17,370
en daarom niet meer in aanmerking kwam
om in de toekomst geoordeeld te worden.

1023
01:01:17,370 --> 01:01:20,790
Deze vier Filistijnse
steden worden dus genoemd.

1024
01:01:20,790 --> 01:01:23,790
Hun overtreding zou zijn
dat ze de hele bevolking in

1025
01:01:23,790 --> 01:01:25,710
gevangenschap hebben weggevoerd.

1026
01:01:25,710 --> 01:01:28,830
Het is niet helemaal duidelijk
wat die uitdrukking betekent.

1027
01:01:28,830 --> 01:01:32,250
Om dit te verduidelijken
vertaalt de NIV het zo:

1028
01:01:32,250 --> 01:01:34,710
Ze namen hele gemeenschappen gevangen.

1029
01:01:34,710 --> 01:01:37,110
Met andere woorden, ze namen niet alleen

1030
01:01:37,110 --> 01:01:40,110
soldaten en strijders
tijdens de strijd gevangen;

1031
01:01:40,110 --> 01:01:44,250
ze namen ook mensen gevangen die
niet aan de strijd deelnamen.

1032
01:01:44,250 --> 01:01:46,230
Ze namen burgers gevangen.

1033
01:01:46,230 --> 01:01:48,270
Het was een grootschalige,

1034
01:01:48,270 --> 01:01:53,010
onnodig allesomvattende verwoesting
en wegvoering in gevangenschap.

1035
01:01:53,010 --> 01:01:57,150
In plaats van alleen mensen gevangen te
nemen die een militaire bedreiging voor

1036
01:01:57,150 --> 01:02:00,330
hen vormden, toonden ze
hun kwaadaardigheid door

1037
01:02:00,330 --> 01:02:03,810
hele gemeenschappen in
gevangenschap weg te voeren.

1038
01:02:03,810 --> 01:02:07,230
God beschouwt dit blijkbaar
als iets onrechtvaardigs.

1039
01:02:07,230 --> 01:02:11,670
Het is onrechtvaardig om in een
oorlog burgers te laten lijden.

1040
01:02:11,670 --> 01:02:14,070
Nu houd ik helemaal niet van oorlog.

1041
01:02:14,070 --> 01:02:19,410
Ik zie niemand graag lijden, maar als je
soldaten gevangenzet die je vijanden zijn,

1042
01:02:19,410 --> 01:02:22,410
om te voorkomen dat ze jou
of je volk vernietigen,

1043
01:02:22,410 --> 01:02:26,490
dan valt er tenminste iets voor te
zeggen dat dit gerechtvaardigd is.

1044
01:02:26,490 --> 01:02:30,450
Maar burgers uitroeien die
geen gewapende strijders zijn,

1045
01:02:30,450 --> 01:02:33,810
die niet aan de strijd
deelnemen, is onrechtvaardig.

1046
01:02:33,810 --> 01:02:36,720
Omdat Gaza dit had
gedaan en de gevangenen,

1047
01:02:36,720 --> 01:02:42,270
blijkbaar de gevangenen uit Israël, aan
de Edomieten had overgeleverd, zegt God:

1048
01:02:42,270 --> 01:02:48,150
Daarom zal Ik vuur werpen binnen de muren
van Gaza; dat zal zijn paleizen verteren.

1049
01:02:48,150 --> 01:02:49,470
En dat vuur:

1050
01:02:49,470 --> 01:02:51,450
dat zal zijn paleizen verteren.

1051
01:02:51,450 --> 01:02:56,190
Let erop dat Hij in vers 8 iets zegt
dat sterk lijkt op wat Hij in het

1052
01:02:56,190 --> 01:02:59,790
voorgaande vers over
Damascus zegt. Hij zegt:

1053
01:02:59,790 --> 01:03:06,450
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Gaza, ja, vanwege vier,

1054
01:03:06,450 --> 01:03:10,170
zal Ik er niet op terugkomen,
omdat zij Mijn volk

1055
01:03:10,170 --> 01:03:15,210
volkomen in ballingschap gevoerd
hebben om hen uit te leveren aan Edom.

1056
01:03:15,210 --> 01:03:21,450
Daarom zal Ik vuur werpen binnen de muren
van Gaza; dat zal zijn paleizen verteren.

1057
01:03:21,450 --> 01:03:26,790
Ik zal de inwoner uitroeien uit Asdod,
en de scepterdrager uit Askelon.

1058
01:03:26,790 --> 01:03:31,770
Ik zal Mij tegen Ekron keren, zodat de
rest van de Filistijnen zal omkomen,

1059
01:03:31,770 --> 01:03:34,350
zegt de Heere HEERE.

1060
01:03:34,350 --> 01:03:37,950
Je ziet dezelfde bewoordingen
in vers 5 over Damascus:

1061
01:03:37,950 --> 01:03:40,890
Ik zal de grendel van
Damascus in stukken breken,

1062
01:03:40,890 --> 01:03:44,130
Ik zal de inwoner
uitroeien uit Bikeat-Aven,

1063
01:03:44,130 --> 01:03:49,530
en de scepterdrager uit Beth-Eden, en het
volk van Syrië zal in ballingschap gaan

1064
01:03:49,530 --> 01:03:52,110
naar Kir, zegt de HEERE.

1065
01:03:52,110 --> 01:03:55,590
Het uitroeien van de inwoners en
van degene die de scepter draagt,

1066
01:03:55,590 --> 01:03:59,310
is dus een terugkerende uitdrukking
in deze twee profetieën,

1067
01:03:59,310 --> 01:04:00,990
maar niet in allemaal.

1068
01:04:00,990 --> 01:04:06,030
De Filistijnen werden later geoordeeld,
aanzienlijk later, door Nebukadnezar,

1069
01:04:06,030 --> 01:04:08,130
meer dan honderd jaar hierna.

1070
01:04:08,130 --> 01:04:09,330
Vers 9:

1071
01:04:09,330 --> 01:04:15,210
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Tyrus, ja, vanwege vier,

1072
01:04:15,210 --> 01:04:19,530
zal Ik er niet op terugkomen, omdat zij
Mijn volk volledig als ballingen hebben

1073
01:04:19,530 --> 01:04:24,450
uitgeleverd aan Edom, en zij niet aan het
verbond met hun broeders gedacht hebben.

1074
01:04:24,450 --> 01:04:27,570
Dezelfde overtreding die de
Filistijnen hadden begaan.

1075
01:04:27,570 --> 01:04:33,270
Daarom zal Ik vuur werpen binnen de muren
van Tyrus; dat zal zijn paleizen verteren.

1076
01:04:33,270 --> 01:04:34,890
Dit is een kortere profetie.

1077
01:04:34,890 --> 01:04:39,150
De mensen van Tyrus hebben blijkbaar bij
een bepaalde gelegenheid hetzelfde gedaan

1078
01:04:39,150 --> 01:04:40,590
als de Filistijnen.

1079
01:04:40,590 --> 01:04:44,910
Maar dit is des te meer een overtreding
omdat ze daarmee een verbond van

1080
01:04:44,910 --> 01:04:49,110
broederschap negeerden dat
tussen Tyrus en Israël bestond.

1081
01:04:49,110 --> 01:04:51,510
Wat was dat verbond van broederschap?

1082
01:04:51,510 --> 01:04:55,710
Dat verwijst vrijwel zeker naar
de verbondsrelatie tussen Hiram,

1083
01:04:55,710 --> 01:05:00,690
de koning van Tyrus, en
David, en later ook Salomo.

1084
01:05:00,690 --> 01:05:04,170
Hiram, de koning van Tyrus,
had een vriendschapsband,

1085
01:05:04,170 --> 01:05:10,170
een verbond van broederschap, met twee
van de koningen van Juda, David en Salomo.

1086
01:05:10,170 --> 01:05:12,750
Dat is waarschijnlijk het
verbond van broederschap

1087
01:05:12,750 --> 01:05:17,070
waarvan hier wordt gezegd dat het
geschonden werd door deze agressie en

1088
01:05:17,070 --> 01:05:20,970
wreedheid waarmee de mensen van Tyrus
zich bij een bepaalde gelegenheid

1089
01:05:20,970 --> 01:05:22,830
tegen Israël keerden.

1090
01:05:22,830 --> 01:05:25,470
Daarom zal Tyrus geoordeeld worden.

1091
01:05:25,470 --> 01:05:30,150
Tyrus werd tweemaal geoordeeld,
eenmaal door Nebukadnezar.

1092
01:05:30,150 --> 01:05:32,970
Zoals je weet uit de
bestudering van Ezechiël,

1093
01:05:32,970 --> 01:05:36,510
kon Nebukadnezar de stad
uiteindelijk niet veroveren.

1094
01:05:36,510 --> 01:05:40,530
Hij brandde wel de paleizen
enzovoort op het vasteland plat,

1095
01:05:40,530 --> 01:05:45,390
maar Tyrus had ook een eiland waar de
mensen zich in veiligheid terugtrokken.

1096
01:05:45,390 --> 01:05:50,310
Pas aanzienlijk later, ongeveer
driehonderd en nog wat jaar vóór Christus,

1097
01:05:50,310 --> 01:05:54,090
veroverde Alexander de Grote
daadwerkelijk zowel het vasteland

1098
01:05:54,090 --> 01:05:58,650
als de eilandvesting van Tyrus en
maakte hij een einde aan die stad.

1099
01:05:58,650 --> 01:06:02,430
We hebben daarover uitvoerigere
profetieën in Ezechiël.

1100
01:06:02,430 --> 01:06:06,210
Hier krijgen we niet veel
bijzonderheden, alleen een uitspraak over

1101
01:06:06,210 --> 01:06:11,310
vuur op de muur van Tyrus en het verteren
van zijn paleizen. Dat is gebeurd.

1102
01:06:11,310 --> 01:06:14,130
Alexander de Grote heeft
dat uiteindelijk gedaan.

1103
01:06:14,130 --> 01:06:18,150
Als je erop let, liggen de vervullingen
van de drie oordeelsaankondigingen die we

1104
01:06:18,150 --> 01:06:21,810
tot nu toe hebben gehad steeds
verder uit elkaar in de tijd.

1105
01:06:21,810 --> 01:06:26,610
De eerste, tegen Damascus, werd
na ongeveer vijftig jaar vervuld.

1106
01:06:26,610 --> 01:06:29,910
Die tegen de Filistijnen werd
aanzienlijk later vervuld,

1107
01:06:29,910 --> 01:06:32,130
in de dagen van Nebukadnezar.

1108
01:06:32,130 --> 01:06:36,330
En nu de derde nog later, in de
dagen van Alexander de Grote.

1109
01:06:36,330 --> 01:06:39,030
Die lijn wordt niet
noodzakelijk doorgetrokken,

1110
01:06:39,030 --> 01:06:41,910
met voorspellingen die steeds
verder in de toekomst liggen,

1111
01:06:41,910 --> 01:06:44,490
in deze acht oordeelsaankondigingen.

1112
01:06:44,490 --> 01:06:46,830
De vierde staat in vers 11:

1113
01:06:46,830 --> 01:06:52,350
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Edom, ja, vanwege vier,

1114
01:06:52,350 --> 01:06:56,490
zal Ik er niet op terugkomen, omdat hij
zijn broeder met het zwaard achtervolgd

1115
01:06:56,490 --> 01:07:01,890
heeft en zijn barmhartigheid tenietgedaan,
omdat zijn toorn altijd weer verscheurde

1116
01:07:01,890 --> 01:07:05,370
en hij zijn verbolgenheid
voor altijd koesterde.

1117
01:07:05,370 --> 01:07:10,830
Daarom zal Ik vuur werpen in Teman;
dat zal de paleizen van Bozra verteren.

1118
01:07:10,830 --> 01:07:16,410
Hier hebben we opnieuw een situatie waarin
oorlog tussen dit volk en Israël voor God

1119
01:07:16,410 --> 01:07:20,610
des te aanstootgevender was, omdat
er een broederschap bestond die

1120
01:07:20,610 --> 01:07:22,350
erkend had moeten worden.

1121
01:07:22,350 --> 01:07:27,810
De Edomieten waren natuurlijk de
nakomelingen van Ezau, de broer van Jakob.

1122
01:07:27,810 --> 01:07:31,170
Edom was dus door afstamming
verwant aan de Joden.

1123
01:07:31,170 --> 01:07:35,310
En toch was er, zoals Hij
zegt, een voortdurende woede,

1124
01:07:35,310 --> 01:07:41,250
een aanhoudende vijandschap, veel
oorlogen tussen hen, geen medelijden,

1125
01:07:41,250 --> 01:07:43,470
geen liefde voor die broeders.

1126
01:07:43,470 --> 01:07:45,870
De Edomieten hebben
daar nooit van afgezien.

1127
01:07:45,870 --> 01:07:48,330
Aan het einde van vers 11 zegt Hij:

1128
01:07:48,330 --> 01:07:51,150
Hij bleef voor altijd kwaad.

1129
01:07:51,150 --> 01:07:54,570
Omdat hij zijn handelwijze dus
nooit werkelijk veranderde,

1130
01:07:54,570 --> 01:07:56,490
zal het oordeel komen.

1131
01:07:56,490 --> 01:07:58,290
Vuur over Teman.

1132
01:07:58,290 --> 01:08:02,190
Teman en Bozra, die allebei
in vers 12 genoemd worden,

1133
01:08:02,190 --> 01:08:06,150
zijn belangrijke steden van het
oude Edomitische koninkrijk.

1134
01:08:06,150 --> 01:08:10,950
Die twee steden worden genoemd als
steden die verwoest zullen worden.

1135
01:08:10,950 --> 01:08:12,750
Ze zijn verwoest.

1136
01:08:12,750 --> 01:08:14,970
We hebben dit allemaal
al eerder bestudeerd,

1137
01:08:14,970 --> 01:08:20,310
toen we Jeremia hoofdstuk 49 en
ook het boek Obadja bestudeerden.

1138
01:08:20,310 --> 01:08:23,970
In Jeremia 49 en ook in het boek Obadja

1139
01:08:23,970 --> 01:08:27,330
krijgen we een beschrijving van
de verwoesting van de Edomieten.

1140
01:08:27,330 --> 01:08:29,190
Dit gebeurde nog weer later.

1141
01:08:29,190 --> 01:08:34,350
De Edomieten stierven uit in de
dagen van Christus of kort daarna,

1142
01:08:34,350 --> 01:08:37,050
vóór het jaar 70 na Christus.

1143
01:08:37,050 --> 01:08:41,730
Tot nu toe lag de vervulling van elke
volgende profetie verder in de toekomst.

1144
01:08:41,730 --> 01:08:44,850
De eerste ging eigenlijk
over de vrij nabije toekomst,

1145
01:08:44,850 --> 01:08:50,190
en daarna de periode van Nebukadnezar,
daarna de periode van Alexander de Grote,

1146
01:08:50,190 --> 01:08:52,410
daarna de periode van Christus.

1147
01:08:52,410 --> 01:08:54,810
Dat is tot nu toe de lijn geweest.

1148
01:08:54,810 --> 01:08:58,230
Vers 13, dit is onze vijfde godsspraak:

1149
01:08:58,230 --> 01:09:02,970
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van de Ammonieten, ja,

1150
01:09:02,970 --> 01:09:05,970
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

1151
01:09:05,970 --> 01:09:09,630
omdat zij de zwangere vrouwen
van Gilead opengereten hebben om

1152
01:09:09,630 --> 01:09:11,730
zo hun gebied te verruimen.

1153
01:09:11,730 --> 01:09:14,970
Daarom zal Ik een vuur aansteken
binnen de muren van Rabba;

1154
01:09:14,970 --> 01:09:19,050
dat zal zijn paleizen verteren, met
gejuich op de dag van de strijd,

1155
01:09:19,050 --> 01:09:21,630
met storm op de dag van de wervelwind.

1156
01:09:21,630 --> 01:09:26,670
Hun koning zal in ballingschap gaan, hij
en zijn vorsten tezamen, zegt de HEERE.

1157
01:09:26,670 --> 01:09:30,030
Deze keert terug naar een
vervulling op kortere termijn.

1158
01:09:30,030 --> 01:09:32,670
Dit werd vervuld door de Assyriërs.

1159
01:09:32,670 --> 01:09:37,110
De Ammonieten en ook de Moabieten,
die nauw aan elkaar verwant waren,

1160
01:09:37,110 --> 01:09:39,090
stamden allebei van Lot af.

1161
01:09:39,090 --> 01:09:43,770
De Moabieten worden hierna
genoemd, in hoofdstuk 2, vers 1.

1162
01:09:43,770 --> 01:09:47,370
Ze werden samen met Israël
door de Assyriërs vernietigd.

1163
01:09:47,370 --> 01:09:51,810
De misdaad van de Ammonieten hier is dat
er kennelijk een tijd was waarin ze hun

1164
01:09:51,810 --> 01:09:56,730
grondgebied wilden uitbreiden en besloten
het met geweld af te nemen van enkele

1165
01:09:56,730 --> 01:10:00,330
Joden in Gilead, aan de
oostkant van de Jordaan.

1166
01:10:00,330 --> 01:10:03,570
Ze deden dat niet alleen
door gewone oorlogvoering.

1167
01:10:03,570 --> 01:10:06,510
Ze bedreven een wrede vorm van genocide,

1168
01:10:06,510 --> 01:10:09,270
waarbij ze niet alleen de
mannen doodden enzovoort,

1169
01:10:09,270 --> 01:10:12,990
maar daadwerkelijk vrouwen
de buik opensneden enzovoort,

1170
01:10:12,990 --> 01:10:15,150
en zelfs de baby's uitroeiden.

1171
01:10:15,150 --> 01:10:20,010
Dit is een afschuwelijke misdaad, en
om die reden gaat God hen uitroeien.

1172
01:10:20,010 --> 01:10:21,930
En dat heeft Hij gedaan.

1173
01:10:21,930 --> 01:10:23,730
Ze zijn uitgeroeid.

1174
01:10:23,730 --> 01:10:27,150
In vers 15 wordt verwezen naar hun koning.

1175
01:10:27,150 --> 01:10:31,530
Eigenlijk is het woord voor ‘koning’
daar in het Hebreeuws Milkom,

1176
01:10:31,530 --> 01:10:33,750
de naam van hun voornaamste god.

1177
01:10:33,750 --> 01:10:41,550
De voornaamste god van de Ammonieten
heette Milkom, M-I-L-C-O-M.

1178
01:10:41,550 --> 01:10:45,690
Je kunt 1 Koningen 11:33 noteren.

1179
01:10:45,690 --> 01:10:48,450
Daar wordt ons verteld dat
de belangrijkste god van de

1180
01:10:48,450 --> 01:10:50,730
Ammonieten Milkom was.

1181
01:10:50,730 --> 01:10:53,670
In hetzelfde vers wordt
ons ook verteld dat

1182
01:10:53,670 --> 01:10:57,150
Kamos de belangrijkste
god van de Moabieten was.

1183
01:10:57,150 --> 01:11:02,190
Over Kamos lezen we in de godsspraak
tegen Moab, de volgende godsspraak.

1184
01:11:02,190 --> 01:11:07,710
Dus ‘koning’ daar in vers 15
is in het Hebreeuws Milkom.

1185
01:11:07,710 --> 01:11:12,570
Het is een verwijzing naar hun god die ze
aanbidden, niet naar hun aardse koning.

1186
01:11:12,570 --> 01:11:15,570
‘Vorsten’ betekent hier
waarschijnlijk priesters.

1187
01:11:15,570 --> 01:11:20,670
Dat komt niet door het Hebreeuwse woord,
maar eenvoudigweg door de beeldspraak.

1188
01:11:20,670 --> 01:11:24,330
Milkom, de afgod die door
de Ammonieten werd aanbeden,

1189
01:11:24,330 --> 01:11:29,250
wordt beschreven als hun koning,
degene aan wie ze zich onderwerpen.

1190
01:11:29,250 --> 01:11:33,690
De priesters van Milkom worden
beschreven als zijn vorsten.

1191
01:11:33,690 --> 01:11:38,490
Er is nog een andere plaats waar dat
soort taal wordt gebruikt, in Jesaja,

1192
01:11:38,490 --> 01:11:41,010
die natuurlijk een tijdgenoot van hem was.

1193
01:11:41,010 --> 01:11:45,090
In Jesaja 43 en vers 28 lezen we:

1194
01:11:45,090 --> 01:11:48,810
Daarom zal Ik de leiders van
het heiligdom ontheiligen,

1195
01:11:48,810 --> 01:11:53,190
Jakob prijsgeven aan de ban
en Israël aan beschimpingen.

1196
01:11:53,190 --> 01:11:57,210
De vorsten van het heiligdom zouden
waarschijnlijk de priesters zijn.

1197
01:11:57,210 --> 01:11:59,850
De vorsten werkten niet in het heiligdom.

1198
01:11:59,850 --> 01:12:02,130
Zij hadden een ander werkterrein.

1199
01:12:02,130 --> 01:12:05,670
Degenen die in het heiligdom
werkten, waren de priesters.

1200
01:12:05,670 --> 01:12:09,030
Maar Jesaja verwijst naar de
vorsten van het heiligdom.

1201
01:12:09,030 --> 01:12:12,630
De leiders van Gods tempel
worden vorsten genoemd.

1202
01:12:12,630 --> 01:12:20,130
Vertalersnoot: de gebruikte Engelse
Bijbelvertaling heeft in Jesaja 43:28

1203
01:12:20,130 --> 01:12:25,890
‘vorsten van het heiligdom’, waar de
HSV ‘leiders van het heiligdom’ heeft.

1204
01:12:25,890 --> 01:12:30,150
Waarschijnlijk worden de leiders of
de priesters van de tempel van Milkom

1205
01:12:30,150 --> 01:12:34,710
daar in vers 15 van hoofdstuk
1 van Amos de vorsten genoemd.

1206
01:12:34,710 --> 01:12:37,650
Hij heeft het dus over de
godheid die ze aanbidden.

1207
01:12:37,650 --> 01:12:42,090
Hun afgod Milkom zal in
ballingschap gaan naar de Assyriërs,

1208
01:12:42,090 --> 01:12:44,910
en dat geldt ook voor de
priesters die hem dienen.

1209
01:12:44,910 --> 01:12:50,070
De zesde godsspraak staat in hoofdstuk
2, vers 1 tot en met 3. Daar staat:

1210
01:12:50,070 --> 01:12:56,310
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Moab, ja, vanwege vier,

1211
01:12:56,310 --> 01:13:01,050
zal Ik er niet op terugkomen, omdat hij
de beenderen van de koning van Edom tot

1212
01:13:01,050 --> 01:13:02,730
kalk verbrand heeft.

1213
01:13:02,730 --> 01:13:08,070
Daarom zal Ik vuur werpen in Moab; dat
zal de paleizen van Kerioth verteren.

1214
01:13:08,070 --> 01:13:13,770
Moab zal sterven onder oorlogsgedruis,
krijgsgeschreeuw en bazuingeschal.

1215
01:13:13,770 --> 01:13:16,230
Ik zal de rechter uit
zijn midden uitroeien,

1216
01:13:16,230 --> 01:13:19,770
en Ik zal al zijn vorsten
met hem doden, zegt de HEERE.

1217
01:13:19,770 --> 01:13:23,970
Het is duidelijk dat dit gaat over
een militaire onderwerping van Moab.

1218
01:13:23,970 --> 01:13:27,630
Ook dat gebeurde door de
Assyriërs, tegelijk met Ammon,

1219
01:13:27,630 --> 01:13:29,610
wat we zojuist beschreven hebben.

1220
01:13:29,610 --> 01:13:34,410
Maar er valt wel iets te zeggen over
de misdaad die in vers 1 genoemd wordt.

1221
01:13:34,410 --> 01:13:39,390
Daar staat dat hij de botten van de
koning van Edom tot kalk verbrandde.

1222
01:13:39,390 --> 01:13:44,070
Hierover bestaat kennelijk geen volledige
overeenstemming onder de commentatoren.

1223
01:13:44,070 --> 01:13:48,690
Degenen die de aantekeningen voor de
NIV Study Bible hebben geschreven,

1224
01:13:48,690 --> 01:13:51,750
denken dat dit verwijst naar
het uit het graf halen van de

1225
01:13:51,750 --> 01:13:56,430
beenderen van de koning van Edom en
het verbranden ervan uit minachting.

1226
01:13:56,430 --> 01:14:00,450
Dat werd in die dagen als iets
bijzonder verwerpelijks beschouwd.

1227
01:14:00,450 --> 01:14:05,010
Want iemand een behoorlijke begrafenis
onthouden, werd gezien als hem ook na zijn

1228
01:14:05,010 --> 01:14:07,830
dood nog verder van zijn
waardigheid beroven.

1229
01:14:07,830 --> 01:14:10,710
Zij denken dus dat hier
het volgende is gebeurd:

1230
01:14:10,710 --> 01:14:15,150
op een bepaald moment hebben de Moabieten
de beenderen van de koning van Edom uit

1231
01:14:15,150 --> 01:14:17,430
het graf gehaald en verbrand.

1232
01:14:17,430 --> 01:14:21,630
Daarmee toonden ze hun volslagen
minachting voor de Edomitische koning.

1233
01:14:21,630 --> 01:14:25,350
Of dat werkelijk gebeurd is,
weet ik eigenlijk niet zeker.

1234
01:14:25,350 --> 01:14:28,710
Het lijkt alleen nauwelijks het
soort misdaad waarvoor God een

1235
01:14:28,710 --> 01:14:30,390
volk zou oordelen.

1236
01:14:30,390 --> 01:14:33,030
Er zijn ergere misdaden denkbaar.

1237
01:14:33,030 --> 01:14:37,770
Maar er wordt in 2 Koningen
hoofdstuk 3 een gebeurtenis genoemd

1238
01:14:37,770 --> 01:14:40,110
waar hier waarschijnlijk
naar wordt verwezen.

1239
01:14:40,110 --> 01:14:44,370
En dat is een afschuwelijke misdaad
die de Moabieten hebben begaan.

1240
01:14:44,370 --> 01:14:49,650
In 2 Koningen hoofdstuk 3 wordt ons
verteld dat er een veldslag plaatsvond.

1241
01:14:49,650 --> 01:14:52,890
De Moabieten kwamen in
opstand tegen Israël.

1242
01:14:52,890 --> 01:14:57,810
Ze hadden koning Joram een tijdlang
gediend en kwamen in opstand.

1243
01:14:57,810 --> 01:15:00,330
Josafat was hier ook bij betrokken.

1244
01:15:00,330 --> 01:15:05,310
Koning Joram van Israël trok uit
om tegen de Moabieten te strijden.

1245
01:15:05,310 --> 01:15:08,670
Josafat, de koning van Juda, was bij hem,

1246
01:15:08,670 --> 01:15:12,450
omdat de Moabieten tegen hem
in opstand waren gekomen.

1247
01:15:12,450 --> 01:15:17,070
In 2 Koningen 3:26 en verder staat:

1248
01:15:17,070 --> 01:15:21,150
zag de koning van Moab dat
de strijd hem te sterk was.

1249
01:15:21,150 --> 01:15:25,770
Hij nam zevenhonderd mannen bij zich, die
het zwaard uittrokken om zich een weg te

1250
01:15:25,770 --> 01:15:30,030
banen naar de koning van Edom, maar
zij waren er niet toe in staat.

1251
01:15:30,030 --> 01:15:33,570
De Edomieten hielpen
Joram en Josafat hier ook.

1252
01:15:33,570 --> 01:15:36,990
Bij deze gelegenheid waren ze dus
bondgenoten van de koningen van

1253
01:15:36,990 --> 01:15:38,850
Israël en Juda.

1254
01:15:38,850 --> 01:15:42,990
De koning van Moab probeerde door
te breken naar de koning van Edom,

1255
01:15:42,990 --> 01:15:45,810
maar dat lukte niet. Dan staat er:

1256
01:15:45,810 --> 01:15:50,610
Toen nam hij zijn eerstgeboren zoon,
die in zijn plaats koning zou worden,

1257
01:15:50,610 --> 01:15:53,490
en offerde hem als brandoffer op de muur.

1258
01:15:53,490 --> 01:15:58,170
Dat bracht grote verbolgenheid teweeg
in Israël; daarom braken zij op,

1259
01:15:58,170 --> 01:16:00,990
bij hem vandaan, en keerden
terug naar hun land.

1260
01:16:00,990 --> 01:16:07,230
Uit 2 Koningen 3:27 wordt niet
duidelijk wiens oudste zoon dit was.

1261
01:16:07,230 --> 01:16:09,330
Maar in het licht van wat Amos zegt,

1262
01:16:09,330 --> 01:16:13,350
is het waarschijnlijk dat de oudste
zoon van de koning van Edom bij deze

1263
01:16:13,350 --> 01:16:15,210
poging gevangengenomen werd.

1264
01:16:15,210 --> 01:16:19,290
De koning van Moab probeerde door
te breken en de koning van Edom

1265
01:16:19,290 --> 01:16:20,670
gevangen te nemen.

1266
01:16:20,670 --> 01:16:24,030
Dat lukte hem niet, maar hij
nam wel zijn zoon gevangen.

1267
01:16:24,030 --> 01:16:26,550
Om het leger buiten de stad af te weren,

1268
01:16:26,550 --> 01:16:31,230
verbrandde hij in het openbaar op een
altaar de zoon van de koning van Edom,

1269
01:16:31,230 --> 01:16:33,510
die in zijn plaats zou regeren.

1270
01:16:33,510 --> 01:16:37,410
Die kon bij wijze van spreken zelf
de koning van Edom worden genoemd,

1271
01:16:37,410 --> 01:16:39,750
omdat hij de volgende koning zou worden.

1272
01:16:39,750 --> 01:16:43,890
Misschien verwijst Amos naar
deze gruweldaad van de Moabieten:

1273
01:16:43,890 --> 01:16:49,950
deze prins gevangennemen en hem als een
openbaar schouwspel verbranden. Amos zegt:

1274
01:16:49,950 --> 01:16:53,670
ze verbrandden de botten van
de koning van Edom tot kalk.

1275
01:16:53,670 --> 01:16:59,010
Mijn indruk is dat Amos hiernaar verwijst
als de grote overtreding tegen God die dit

1276
01:16:59,010 --> 01:17:01,110
oordeel over Moab zal brengen.

1277
01:17:01,110 --> 01:17:06,210
Wanneer we bij hoofdstuk 2, vers 4
komen, hebben we een profetie tegen Juda,

1278
01:17:06,210 --> 01:17:08,130
het zuidelijke koninkrijk.

1279
01:17:08,130 --> 01:17:10,290
Dit komt al een stuk dichterbij.

1280
01:17:10,290 --> 01:17:15,090
Alle volken die hiervoor genoemd zijn,
waren heidense vijanden van Israël.

1281
01:17:15,090 --> 01:17:18,150
Nu komt hij bij de Joodse
vijanden van Israël.

1282
01:17:18,150 --> 01:17:21,510
Juda en Israël waren niet altijd vijanden,

1283
01:17:21,510 --> 01:17:25,710
in elk geval niet altijd buitengewoon
vijandig tegenover elkaar.

1284
01:17:25,710 --> 01:17:28,650
Maar meestal was er geen
vriendschap tussen hen.

1285
01:17:28,650 --> 01:17:32,190
Dit komt wat dichterbij:
een oordeel tegen Juda.

1286
01:17:32,190 --> 01:17:36,030
Toch konden de mensen die naar
Amos luisterden zeggen: ‘Ja,

1287
01:17:36,030 --> 01:17:39,990
deze mensen zijn ook slecht,
want dit zijn mensen uit Juda.

1288
01:17:39,990 --> 01:17:41,970
Die verdienen ook echt wel wat.’

1289
01:17:41,970 --> 01:17:45,030
Waarschijnlijk worden ze dus
nog steeds niet op hun hoede

1290
01:17:45,030 --> 01:17:47,670
wanneer hij tegen Juda begint te spreken.

1291
01:17:47,670 --> 01:17:51,330
Dat was trouwens zijn eigen
volk. Hij kwam uit Juda.

1292
01:17:51,330 --> 01:17:52,530
Hij zegt:

1293
01:17:52,530 --> 01:17:58,590
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Juda, ja, vanwege vier,

1294
01:17:58,590 --> 01:18:03,090
zal Ik er niet op terugkomen, omdat zij
de wet van de HEERE verworpen hebben,

1295
01:18:03,090 --> 01:18:05,850
Zijn verordeningen niet
in acht genomen hebben,

1296
01:18:05,850 --> 01:18:11,190
en hun leugengoden hen hebben misleid,
de goden die hun vaderen naliepen.

1297
01:18:11,190 --> 01:18:16,950
Daarom zal Ik vuur werpen in Juda; dat
zal de paleizen van Jeruzalem verteren.

1298
01:18:16,950 --> 01:18:21,570
We weten dat dit pas in 586
voor Christus werd vervuld,

1299
01:18:21,570 --> 01:18:24,870
toen Nebukadnezar de muren
van Jeruzalem verwoestte

1300
01:18:24,870 --> 01:18:27,690
en de paleizen van Jeruzalem verbrandde.

1301
01:18:27,690 --> 01:18:32,490
Maar ik wil je erop wijzen dat dit in
één belangrijk opzicht heel anders is

1302
01:18:32,490 --> 01:18:35,250
dan de andere oordeelsaankondigingen.

1303
01:18:35,250 --> 01:18:40,350
In de eerste zes oordeelsaankondigingen
tegen heidenen zijn de misdaden die hun

1304
01:18:40,350 --> 01:18:44,250
ten laste worden gelegd,
misdaden van onmenselijkheid.

1305
01:18:44,250 --> 01:18:48,270
Met andere woorden, het
gewone fatsoen is geschonden.

1306
01:18:48,270 --> 01:18:52,590
Van geen van de heidense volken
wordt gezegd dat ze geoordeeld worden

1307
01:18:52,590 --> 01:18:55,350
omdat ze Gods wetten hebben overtreden.

1308
01:18:55,350 --> 01:18:57,990
Ze stonden niet in een verbond met God.

1309
01:18:57,990 --> 01:18:59,910
Ze hadden Gods wetten niet.

1310
01:18:59,910 --> 01:19:04,170
Maar ze werden er wel verantwoordelijk
voor gehouden dat ze wisten wat gewoon

1311
01:19:04,170 --> 01:19:09,510
fatsoen was, omdat iedereen een
aangeboren besef van goed en kwaad heeft.

1312
01:19:09,510 --> 01:19:13,350
We kunnen zeggen dat de heidenen,
ook al kenden ze Gods wetten niet,

1313
01:19:13,350 --> 01:19:16,950
toch verantwoordelijk werden
gehouden voor hun onmenselijkheid

1314
01:19:16,950 --> 01:19:18,930
tegenover hun medemens.

1315
01:19:18,930 --> 01:19:23,070
Ze deden dingen die tegen het
geweten van ieder fatsoenlijk mens

1316
01:19:23,070 --> 01:19:24,810
zouden zijn ingegaan.

1317
01:19:24,810 --> 01:19:27,450
De misdaden die tot nu toe genoemd zijn,

1318
01:19:27,450 --> 01:19:33,150
waren dus eenvoudigweg misdaden van
algemeen onrecht en onmenselijkheid.

1319
01:19:33,150 --> 01:19:35,550
Maar nu wordt het heel specifiek.

1320
01:19:35,550 --> 01:19:40,350
De mensen van Juda zijn om een
specifiekere reden schuldig.

1321
01:19:40,350 --> 01:19:43,170
Ze hebben het verbond met God verbroken.

1322
01:19:43,170 --> 01:19:47,490
Ze hebben Zijn wetten overtreden,
die hun waren toevertrouwd.

1323
01:19:47,490 --> 01:19:50,370
Ze hebben Zijn geboden niet gehouden.

1324
01:19:50,370 --> 01:19:53,130
Ze hebben de wet van de HEERE veracht.

1325
01:19:53,130 --> 01:19:56,910
Hij noemt in dit geval geen
specifieke zonde van Juda.

1326
01:19:56,910 --> 01:20:00,630
Het is al erg genoeg om alleen maar
te zeggen dat ze Zijn wetten hebben

1327
01:20:00,630 --> 01:20:03,510
overtreden, welke van Zijn wetten dan ook,

1328
01:20:03,510 --> 01:20:07,770
omdat ze door het verbond verplicht
waren Zijn wetten te houden.

1329
01:20:07,770 --> 01:20:12,030
We zien dus dat Juda een ander
soort overtreding wordt verweten.

1330
01:20:12,030 --> 01:20:14,910
Ze hebben het verbond met God verbroken.

1331
01:20:14,910 --> 01:20:18,390
De andere volken hadden geen
verbond dat ze konden verbreken,

1332
01:20:18,390 --> 01:20:22,410
maar ze deden gewoon afschuwelijke
dingen, en God zal hen om die

1333
01:20:22,410 --> 01:20:24,570
afschuwelijke dingen oordelen.

1334
01:20:24,570 --> 01:20:28,830
Maar Juda was werkelijk schuldig,
omdat ze de wet van God kenden

1335
01:20:28,830 --> 01:20:30,990
en zich er niet aan hielden.

1336
01:20:30,990 --> 01:20:33,810
Daarom wordt hun verwoesting aangekondigd.

1337
01:20:33,810 --> 01:20:36,330
De laatste van deze
oordeelsaankondigingen,

1338
01:20:36,330 --> 01:20:40,590
die de rest van hoofdstuk 2
beslaat, is tegen Israël gericht.

1339
01:20:40,590 --> 01:20:43,470
Uiteindelijk komt hij bij
zijn belangrijkste punt.

1340
01:20:43,470 --> 01:20:47,370
Alle toehoorders hebben op alles wat
hij tot nu toe heeft gezegd: ‘Ja,

1341
01:20:47,370 --> 01:20:48,870
ja, ja’ gezegd.

1342
01:20:48,870 --> 01:20:53,910
Maar nu keert hij zich tegen hen en zegt:
‘Nou, voor jullie geldt precies hetzelfde.

1343
01:20:53,910 --> 01:20:56,070
Jullie zijn geen haar beter.’

1344
01:20:56,070 --> 01:20:58,170
Dus zegt hij in vers 6:

1345
01:20:58,170 --> 01:21:03,090
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Israël, ja,

1346
01:21:03,090 --> 01:21:06,090
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

1347
01:21:06,090 --> 01:21:09,090
omdat zij de rechtvaardige
voor geld verkopen

1348
01:21:09,090 --> 01:21:11,310
en de arme voor een paar schoenen.

1349
01:21:11,310 --> 01:21:15,570
Misschien begrijp je niet precies
waar al deze aanklachten op neerkomen,

1350
01:21:15,570 --> 01:21:19,470
maar ik zal ze stuk voor stuk doornemen
en proberen uit te leggen wat hier

1351
01:21:19,470 --> 01:21:20,790
het probleem is.

1352
01:21:20,790 --> 01:21:24,810
Hij geeft een lange lijst van
misdaden van het volk Israël.

1353
01:21:24,810 --> 01:21:29,910
Eigenlijk noemt hij er zeven,
drie en vier. Hier komen ze.

1354
01:21:29,910 --> 01:21:33,810
Om te beginnen lopen sommige
ervan met elkaar parallel.

1355
01:21:33,810 --> 01:21:37,950
Zij snakken ernaar dat het stof van de
aarde op het hoofd van de geringen is,

1356
01:21:37,950 --> 01:21:40,410
zij duwen de zachtmoedigen van de weg.

1357
01:21:40,410 --> 01:21:43,830
Een man en zijn vader gaan naar
hetzelfde meisje om Mijn heilige

1358
01:21:43,830 --> 01:21:45,450
Naam te ontheiligen.

1359
01:21:45,450 --> 01:21:50,610
Zij strekken zich uit op kleren die zij
in onderpand hebben, naast elk altaar.

1360
01:21:50,610 --> 01:21:54,690
Zij drinken wijn die als boete was
opgelegd, in het huis van hun goden.

1361
01:21:54,690 --> 01:21:58,950
Dit verwijst waarschijnlijk naar de
officiële uitspraken van hun rechtbanken.

1362
01:21:58,950 --> 01:22:02,370
De armen en de rechtvaardigen
waren altijd kwetsbaar

1363
01:22:02,370 --> 01:22:04,830
tegenover onrechtvaardige rechters.

1364
01:22:04,830 --> 01:22:08,190
De armen omdat ze de
rechter niet konden omkopen,

1365
01:22:08,190 --> 01:22:13,290
de rechtvaardigen omdat de rechters
altijd de goddelozen aan hun kant hadden.

1366
01:22:13,290 --> 01:22:18,330
De goddelozen waren mensen zonder
principes die de rechters omkochten.

1367
01:22:18,330 --> 01:22:24,150
Rechtvaardige mensen zouden de rechters
niet omkopen, en de armen konden het niet.

1368
01:22:24,150 --> 01:22:29,430
Daarom zaten die twee groepen mensen in de
problemen zodra ze een rechtszaak hadden.

1369
01:22:29,430 --> 01:22:34,710
Zodra iemand hen uitbuitte, misbruik
van hen maakte of hen beroofde.

1370
01:22:34,710 --> 01:22:38,550
Ze konden bij de rechtbanken
eigenlijk nooit hun recht krijgen.

1371
01:22:38,550 --> 01:22:42,630
De rechter liet hen in de steek,
omdat hij zich liet omkopen.

1372
01:22:42,630 --> 01:22:46,350
Hij vermeldt dat ze de
rechtvaardige verkochten voor zilver

1373
01:22:46,350 --> 01:22:48,990
en de arme voor een paar sandalen.

1374
01:22:48,990 --> 01:22:54,030
Dat geeft aan dat de rechters maar al
te bereid waren het recht te verdraaien,

1375
01:22:54,030 --> 01:22:57,990
of het smeergeld dat ze
ervoor kregen nu zilver was,

1376
01:22:57,990 --> 01:23:00,810
of zelfs maar iets als een paar sandalen.

1377
01:23:00,810 --> 01:23:04,890
Ze verkochten hun integriteit
voor een heel lage prijs.

1378
01:23:04,890 --> 01:23:09,270
Ze voelden zich zo weinig verplicht en
hadden er zo weinig belangstelling voor

1379
01:23:09,270 --> 01:23:13,350
om te doen wat juist was, dat
ze maar al te graag het recht

1380
01:23:13,350 --> 01:23:17,970
ten nadele van de arme verdraaiden
als iemand hun ook maar iets aanbood.

1381
01:23:17,970 --> 01:23:20,970
Zelfs zoiets kleins als een paar sandalen.

1382
01:23:20,970 --> 01:23:25,950
Dat wil zeggen, ze verdraaien het recht
niet alleen omdat ze door grote bedragen

1383
01:23:25,950 --> 01:23:28,470
aan smeergeld in verleiding komen.

1384
01:23:28,470 --> 01:23:31,230
Ze doen het voor een klein
bedrag aan smeergeld.

1385
01:23:31,230 --> 01:23:34,110
Rechtvaardigheid kan hun
gewoon helemaal niets schelen.

1386
01:23:34,110 --> 01:23:36,210
Dat is het eerste wat hij zegt.

1387
01:23:36,210 --> 01:23:37,830
In vers 7 zegt hij:

1388
01:23:37,830 --> 01:23:43,110
Ze azen zelfs op het stof op het hoofd
van de armen en dwarsbomen de machtelozen.

1389
01:23:43,110 --> 01:23:46,110
Waarom wordt er gesproken
over stof op hun hoofd?

1390
01:23:46,110 --> 01:23:49,170
Blijkbaar betekent dit
dat ze in de rouw zijn.

1391
01:23:49,170 --> 01:23:53,070
Mensen strooiden stof op hun
hoofd wanneer ze in de rouw waren.

1392
01:23:53,070 --> 01:23:56,910
Waarschijnlijk verwijst het naar mensen
die hun man of hun vader hebben verloren,

1393
01:23:56,910 --> 01:23:59,130
de weduwen en de wezen.

1394
01:23:59,130 --> 01:24:02,670
Terwijl ze nog rouwen om de dood
van de kostwinner van hun gezin,

1395
01:24:02,670 --> 01:24:05,550
zijn deze mensen bijzonder
kwetsbaar geworden.

1396
01:24:05,550 --> 01:24:09,570
Ze hebben namelijk geen mannelijk
gezinshoofd dat het voor hen opneemt tegen

1397
01:24:09,570 --> 01:24:11,970
hun onderdrukkers in de samenleving.

1398
01:24:11,970 --> 01:24:15,870
Je weet dat de profeten het vaak
opnamen voor de wezen en de weduwen,

1399
01:24:15,870 --> 01:24:18,210
omdat die meestal werden uitgebuit.

1400
01:24:18,210 --> 01:24:21,750
Terwijl deze mensen nog rouwen
om de dood van de man des huizes,

1401
01:24:21,750 --> 01:24:26,370
komen die anderen al op hun bezittingen
af om te proberen die van hen af te nemen.

1402
01:24:26,370 --> 01:24:29,790
Ze willen alles hebben,
zelfs het stof op hun hoofd.

1403
01:24:29,790 --> 01:24:31,890
Ze zullen niets overlaten.

1404
01:24:31,890 --> 01:24:34,770
Ze zullen deze mensen
helemaal kaalplukken.

1405
01:24:34,770 --> 01:24:39,450
Ze begeren hun bezittingen, zelfs het
stof op het hoofd van de rouwenden.

1406
01:24:39,450 --> 01:24:42,390
Ze wachten niet eens tot
de begrafenis voorbij is.

1407
01:24:42,390 --> 01:24:46,410
Zodra de kostwinner en beschermer
van het gezin er niet meer is,

1408
01:24:46,410 --> 01:24:48,270
komen de gieren eropaf.

1409
01:24:48,270 --> 01:24:52,230
Ze beginnen te proberen alles af
te pakken wat deze mensen hebben.

1410
01:24:52,230 --> 01:24:55,590
Bedenk dat Jezus de Farizeeën
hiervan beschuldigde:

1411
01:24:55,590 --> 01:25:00,270
Zij verslinden de huizen van de weduwen
en voor de schijn bidden zij lang.

1412
01:25:00,270 --> 01:25:03,150
Dezen zullen een zwaarder
oordeel ontvangen.

1413
01:25:03,150 --> 01:25:07,410
Het is geen op zichzelf staand
geval dat een profeet zo spreekt.

1414
01:25:07,410 --> 01:25:12,210
Bijna alle profeten klagen erover dat,
zodra het recht in de rechtbanken is

1415
01:25:12,210 --> 01:25:16,230
verdraaid, mensen zonder
principes eropaf komen.

1416
01:25:16,230 --> 01:25:21,510
Ze proberen misbruik te maken van de
armen, de vaderlozen en de weduwen,

1417
01:25:21,510 --> 01:25:23,910
en proberen hun spullen af te pakken.

1418
01:25:23,910 --> 01:25:25,950
Dat was wat hier gebeurde.

1419
01:25:25,950 --> 01:25:30,870
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Israël, ja,

1420
01:25:30,870 --> 01:25:33,930
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

1421
01:25:33,930 --> 01:25:36,870
omdat zij de rechtvaardige
voor geld verkopen

1422
01:25:36,870 --> 01:25:39,090
en de arme voor een paar schoenen.

1423
01:25:39,090 --> 01:25:41,970
Dat is vrij algemeen van betekenis.

1424
01:25:41,970 --> 01:25:44,250
Wanneer er in vers 7 staat:

1425
01:25:44,250 --> 01:25:49,170
Zij snakken ernaar dat het stof van de
aarde op het hoofd van de geringen is,

1426
01:25:49,170 --> 01:25:51,570
zij duwen de zachtmoedigen van de weg.

1427
01:25:51,570 --> 01:25:55,590
Een man en zijn vader gaan naar
hetzelfde meisje om Mijn heilige

1428
01:25:55,590 --> 01:25:57,450
Naam te ontheiligen.

1429
01:25:57,450 --> 01:25:58,110
en:

1430
01:25:58,110 --> 01:26:02,730
om Mijn heilige Naam te onteren, dan
verwijst dit misschien naar het feit dat

1431
01:26:02,730 --> 01:26:05,970
er in het noordelijke
koninkrijk tempelprostitutie

1432
01:26:05,970 --> 01:26:09,210
bestond in de tempels van Baäl en Astarte.

1433
01:26:09,210 --> 01:26:13,590
Hoewel de wet van Mozes verbood dat
een man en zijn zoon met dezelfde vrouw

1434
01:26:13,590 --> 01:26:18,030
trouwden, of uiteraard met dezelfde
vrouw sliepen, gebeurde dat toch.

1435
01:26:18,030 --> 01:26:20,850
Dit was erger dan gewone prostitutie.

1436
01:26:20,850 --> 01:26:25,830
Dit was prostitutie waarbij een man
en zijn zoon hetzelfde meisje deelden.

1437
01:26:25,830 --> 01:26:30,210
Prostitutie is al erg genoeg, zelfs
als de man en zijn zoon ieder een

1438
01:26:30,210 --> 01:26:31,470
ander meisje gebruiken.

1439
01:26:31,470 --> 01:26:34,470
Maar dit wordt als een
totale perversie gezien,

1440
01:26:34,470 --> 01:26:39,270
omdat seksuele betrekkingen volgens God
in de eerste plaats beperkt moeten blijven

1441
01:26:39,270 --> 01:26:41,010
tot de huwelijksrelatie.

1442
01:26:41,010 --> 01:26:44,010
In de wet van Mozes werd
heel sterk benadrukt

1443
01:26:44,010 --> 01:26:47,070
dat een man niet met zijn
schoondochter mocht trouwen,

1444
01:26:47,070 --> 01:26:50,250
dat wil zeggen met de vrouw van zijn zoon.

1445
01:26:50,250 --> 01:26:54,930
En een zoon mocht niet met zijn
schoonmoeder trouwen of met zijn moeder,

1446
01:26:54,930 --> 01:26:57,390
die de vrouw van zijn vader zou zijn.

1447
01:26:57,390 --> 01:27:01,590
God had zulke seksuele relaties
dus uitdrukkelijk verboden.

1448
01:27:01,590 --> 01:27:04,830
Incest was in die tijd
verboden, daarvoor niet,

1449
01:27:04,830 --> 01:27:09,510
maar polygamie lijkt in de wet van
Mozes enigszins te zijn geduld.

1450
01:27:09,510 --> 01:27:13,950
Toch was het zelfs in dat geval verkeerd
dat een vrouw twee mannen deelde,

1451
01:27:13,950 --> 01:27:16,170
vooral een man en zijn zoon.

1452
01:27:16,170 --> 01:27:20,490
Het laat gewoon zien dat de perversie
binnen hetzelfde huishouden van vader op

1453
01:27:20,490 --> 01:27:22,170
zoon wordt doorgegeven.

1454
01:27:22,170 --> 01:27:25,110
Het zou ook niet op de
tempelprostituees kunnen slaan,

1455
01:27:25,110 --> 01:27:28,770
maar op een dienstmeisje in huis
dat als huisprostituee wordt

1456
01:27:28,770 --> 01:27:30,810
gebruikt door de mannen van het huis.

1457
01:27:30,810 --> 01:27:35,190
Hoe dan ook, wat hier volgens de
tekst gebeurt, is iets walgelijks.

1458
01:27:35,190 --> 01:27:39,990
Seksuele immoraliteit was een van de
misdaden waarvoor God hen zou oordelen.

1459
01:27:39,990 --> 01:27:41,130
Hij zegt:

1460
01:27:41,130 --> 01:27:45,510
Zo zegt de HEERE: Vanwege drie
overtredingen van Israël, ja,

1461
01:27:45,510 --> 01:27:48,270
vanwege vier, zal Ik
er niet op terugkomen,

1462
01:27:48,270 --> 01:27:51,510
omdat zij de rechtvaardige voor
geld verkopen en de arme voor

1463
01:27:51,510 --> 01:27:52,890
een paar schoenen.

1464
01:27:52,890 --> 01:27:56,970
Zij snakken ernaar dat het stof van de
aarde op het hoofd van de geringen is,

1465
01:27:56,970 --> 01:27:59,310
zij duwen de zachtmoedigen van de weg.

1466
01:27:59,310 --> 01:28:02,850
Een man en zijn vader gaan naar
hetzelfde meisje om Mijn heilige

1467
01:28:02,850 --> 01:28:04,110
Naam te ontheiligen.

1468
01:28:04,110 --> 01:28:08,910
Zij strekken zich uit op kleren die zij
in onderpand hebben, naast elk altaar.

1469
01:28:08,910 --> 01:28:12,870
Zij drinken wijn die als boete was
opgelegd, in het huis van hun goden.

1470
01:28:12,870 --> 01:28:16,530
De wet van Mozes zei dat als je
de mantel van een arme man als

1471
01:28:16,530 --> 01:28:20,730
onderpand voor een lening nam,
of als zekerheid voor een lening,

1472
01:28:20,730 --> 01:28:25,770
je die 's avonds aan hem moest teruggeven,
omdat dat alles was wat hij had om

1473
01:28:25,770 --> 01:28:27,030
in te slapen.

1474
01:28:27,030 --> 01:28:30,750
Maar hier houden ze die 's
nachts en slapen ze er zelf op.

1475
01:28:30,750 --> 01:28:34,110
Ze hebben de kleren van een
man als onderpand genomen,

1476
01:28:34,110 --> 01:28:37,290
terwijl dat het laatste
is wat een man zou geven.

1477
01:28:37,290 --> 01:28:41,910
Hij zou wel heel arm moeten zijn
en niets anders hebben om te geven

1478
01:28:41,910 --> 01:28:43,830
als hij zijn kleren gaf.

1479
01:28:43,830 --> 01:28:47,250
Maar hoewel ze de kleren van
de arme man hebben genomen,

1480
01:28:47,250 --> 01:28:51,690
geven ze die 's avonds niet terug
zoals God hun had opgedragen.

1481
01:28:51,690 --> 01:29:01,830
God gebood dit in Exodus 22:26
en ook in Deuteronomium 24:12–13.

1482
01:29:01,830 --> 01:29:06,630
Hij gebood dat ze het onderpand
van de arme man, zijn kleren,

1483
01:29:06,630 --> 01:29:08,910
niet de hele nacht mochten houden.

1484
01:29:08,910 --> 01:29:10,890
Toch staat er dat ze dat doen.

1485
01:29:10,890 --> 01:29:14,970
Dat wil zeggen, ze doen nog
steeds alsof ze godsdienstig zijn,

1486
01:29:14,970 --> 01:29:18,990
maar ondertussen liggen ze op
onrechtmatig verkregen bezit.

1487
01:29:18,990 --> 01:29:23,310
Ze overtreden Gods wetten en
maken misbruik van de armen.

1488
01:29:23,310 --> 01:29:24,330
Er staat:

1489
01:29:24,330 --> 01:29:29,250
ze drinken de wijn van mensen die
veroordeeld zijn in het huis van hun god.

1490
01:29:29,250 --> 01:29:34,230
Vertalersnoot: de gebruikte Engelse
Bijbelvertaling spreekt over

1491
01:29:34,230 --> 01:29:36,510
‘de wijn van de veroordeelden’.

1492
01:29:36,510 --> 01:29:40,890
De HSV heeft ‘wijn die
als boete was opgelegd’.

1493
01:29:40,890 --> 01:29:45,270
De spreker bespreekt hier mogelijke
betekenissen van de Engelse formulering.

1494
01:29:45,270 --> 01:29:49,230
Het is niet duidelijk wat met ‘de wijn
van de veroordeelden’ wordt bedoeld.

1495
01:29:49,230 --> 01:29:52,410
Het zou kunnen betekenen dat
het wijn is die is gekocht met

1496
01:29:52,410 --> 01:29:55,050
onrechtmatig verkregen geld van mensen die

1497
01:29:55,050 --> 01:29:57,930
ten onrechte door de
rechtbank zijn veroordeeld,

1498
01:29:57,930 --> 01:30:03,090
omdat men steekpenningen had aangenomen
om hen te veroordelen, of iets dergelijks.

1499
01:30:03,090 --> 01:30:05,130
Of het zou kunnen slaan op de wijn

1500
01:30:05,130 --> 01:30:08,850
die voor veroordeelde misdadigers
apart werd gehouden om

1501
01:30:08,850 --> 01:30:12,390
hun bij hun terechtstelling
enige verlichting te geven.

1502
01:30:12,390 --> 01:30:16,590
Gregg leest hier de Engelse vertaling
‘the wine of the condemned’,

1503
01:30:16,590 --> 01:30:18,930
de wijn van de veroordeelden.

1504
01:30:18,930 --> 01:30:23,850
De Herziene Statenvertaling
vertaalt Amos 2:8 anders:

1505
01:30:23,850 --> 01:30:26,610
‘wijn die als boete was opgelegd’.

1506
01:30:26,610 --> 01:30:31,230
Zijn tweede verklaring, over wijn voor
veroordeelden bij hun terechtstelling,

1507
01:30:31,230 --> 01:30:33,630
gaat uit van die Engelse bewoording.

1508
01:30:33,630 --> 01:30:39,630
Je herinnert je misschien dat de moeder
van koning Lemuël in Spreuken 31:6 zegt:

1509
01:30:39,630 --> 01:30:42,630
Geef sterkedrank aan
wie dreigt om te komen,

1510
01:30:42,630 --> 01:30:46,170
en wijn aan hen die bitter
bedroefd van ziel zijn.

1511
01:30:46,170 --> 01:30:49,470
We weten dat toen Jezus
aan het kruis hing en zei:

1512
01:30:49,470 --> 01:30:54,030
Hierna zei Jezus, omdat Hij
wist dat nu alles volbracht was,

1513
01:30:54,030 --> 01:30:58,110
opdat het Schriftwoord vervuld
zou worden: Ik heb dorst!

1514
01:30:58,110 --> 01:31:03,390
Er stond dan een kruik vol zure wijn
en ze vulden een spons met zure wijn,

1515
01:31:03,390 --> 01:31:07,170
omwikkelden die met hysop en
brachten die aan Zijn mond.

1516
01:31:07,170 --> 01:31:12,750
ze Hem wijn of azijn, slechte wijn,
aanboden om Hem verlichting te geven,

1517
01:31:12,750 --> 01:31:14,250
wat Hij weigerde.

1518
01:31:14,250 --> 01:31:19,350
Dat wordt vermeld in
Johannes 19, vers 28 en 29.

1519
01:31:19,350 --> 01:31:22,770
Misschien was er bepaalde wijn
die apart werd gehouden om de

1520
01:31:22,770 --> 01:31:27,270
doodsstrijd te verlichten van veroordeelde
misdadigers die ter dood werden gebracht.

1521
01:31:27,270 --> 01:31:31,230
Maar deze mensen wilden de doodsstrijd
van zulke mensen niet verlichten,

1522
01:31:31,230 --> 01:31:35,130
dus dronken ze die gewoon zelf
op in het huis van hun god.

1523
01:31:35,130 --> 01:31:38,610
De wijn van de veroordeelden
zou daarop kunnen slaan.

1524
01:31:38,610 --> 01:31:41,550
Hoe dan ook, God gaat verder in vers 9:

1525
01:31:41,550 --> 01:31:45,270
Maar Ík heb de Amorieten
voor hun ogen weggevaagd,

1526
01:31:45,270 --> 01:31:49,290
die hoog waren als ceders
en sterk waren als eiken.

1527
01:31:49,290 --> 01:31:53,850
Ik heb zijn vrucht vanboven
weggevaagd en zijn wortels vanonder.

1528
01:31:53,850 --> 01:31:58,530
Daarmee worden de Kanaänieten bedoeld,
die Hij voor hun aangezicht verdelgde.

1529
01:31:58,530 --> 01:32:01,470
Maar Ík heb u uit het land Egypte geleid,

1530
01:32:01,470 --> 01:32:04,050
en liet u veertig jaar
door de woestijn gaan,

1531
01:32:04,050 --> 01:32:06,930
om het land van de
Amorieten in bezit te nemen.

1532
01:32:06,930 --> 01:32:12,390
Uit uw zonen deed Ik profeten opstaan,
uit uw jongemannen nazireeërs.

1533
01:32:12,390 --> 01:32:15,990
Is dit niet zo, Israëlieten?
spreekt de HEERE.

1534
01:32:15,990 --> 01:32:20,070
Maar u laat de nazireeërs wijn
drinken, en u hebt de profeten

1535
01:32:20,070 --> 01:32:22,530
geboden: Profeteer niet!

1536
01:32:22,530 --> 01:32:26,490
En die mochten natuurlijk geen
wijn drinken, die nazireeërs.

1537
01:32:26,490 --> 01:32:31,590
Met andere woorden, God gaf hun enkele
rechtvaardige mensen in hun midden om hen

1538
01:32:31,590 --> 01:32:35,310
aan te sporen rechtvaardig
te leven: profeten.

1539
01:32:35,310 --> 01:32:38,910
Hij deed enkele zonen opstaan
om tot hen te profeteren,

1540
01:32:38,910 --> 01:32:44,010
en enkele nazireeërs om een maatstaf
te stellen voor afzondering voor God.

1541
01:32:44,010 --> 01:32:47,790
En het enige wat zij willen,
is deze mensen bederven,

1542
01:32:47,790 --> 01:32:50,790
hen afleiden van hun goddelijke opdracht.

1543
01:32:50,790 --> 01:32:55,050
Ze zeggen tegen de nazireeërs dat ze
hun toewijding moeten verloochenen door

1544
01:32:55,050 --> 01:32:59,970
wijn te drinken, en tegen de profeten dat
ze hun woord moeten verloochenen door het

1545
01:32:59,970 --> 01:33:02,550
woord van de Heere niet te spreken.

1546
01:33:02,550 --> 01:33:05,850
Deze mensen wilden het woord
van de Heere niet horen.

1547
01:33:05,850 --> 01:33:09,510
Ze wilden zich niet laten aansporen om
rechtvaardig te leven door de mensen die

1548
01:33:09,510 --> 01:33:14,070
God hun stuurde, hoewel God veel
wonderlijke dingen voor hen had gedaan.

1549
01:33:14,070 --> 01:33:18,090
Hij had hen uit Egypte geleid, hun
het land van de Amorieten gegeven

1550
01:33:18,090 --> 01:33:23,010
en hun zelfs het voorrecht geschonken
Zijn woorden te horen en nazireeërs en

1551
01:33:23,010 --> 01:33:27,450
profeten in hun midden te hebben die
hen aanspoorden rechtvaardig te leven.

1552
01:33:27,450 --> 01:33:30,510
Maar ze wilden die invloed
alleen maar bederven en zich

1553
01:33:30,510 --> 01:33:34,590
ontdoen van de overtuiging van
schuld die deze teweegbracht.

1554
01:33:34,590 --> 01:33:38,730
Dus probeerden ze de profeten en de
nazireeërs ertoe te brengen hun toewijding

1555
01:33:38,730 --> 01:33:43,290
te verloochenen, en waarschijnlijk
slaagden ze daar in de meeste gevallen in.

1556
01:33:43,290 --> 01:33:44,610
Vers 13:

1557
01:33:44,610 --> 01:33:50,910
Zie, Ik ga het onder u laten kraken,
zoals een wagen kraakt, vol graanschoven.

1558
01:33:50,910 --> 01:33:54,510
Vertalersnoot: de gebruikte
Engelse Bijbelvertaling

1559
01:33:54,510 --> 01:33:59,550
laat God hier zeggen dat Hij onder hun
last gebukt gaat, zoals een beladen wagen.

1560
01:33:59,550 --> 01:34:02,850
De HSV zegt dat God het
onder hen laat kraken.

1561
01:34:02,850 --> 01:34:06,450
De uitleg van de spreker
volgt de Engelse lezing.

1562
01:34:06,450 --> 01:34:09,270
God is het moe om deze mensen te dragen.

1563
01:34:09,270 --> 01:34:12,990
Dan gaat voor de snelle de
kans op ontvluchten verloren,

1564
01:34:12,990 --> 01:34:17,370
de sterke zal zijn kracht niet
inzetten, geen held zijn leven redden.

1565
01:34:17,370 --> 01:34:22,650
Niemand die de boog hanteert, zal staande
blijven, geen hardloper zich redden,

1566
01:34:22,650 --> 01:34:25,350
geen ruiter te paard zijn leven redden.

1567
01:34:25,350 --> 01:34:29,550
Zelfs de moedigste onder de helden
zal op die dag naakt wegvluchten,

1568
01:34:29,550 --> 01:34:31,050
spreekt de HEERE.

1569
01:34:31,050 --> 01:34:33,810
Er zal geen ontkomen zijn aan het oordeel.

1570
01:34:33,810 --> 01:34:36,270
Hij is het zat om hen te verdragen.

1571
01:34:36,270 --> 01:34:40,890
Hij gaat gebukt onder hun last, zoals
een wagen die overladen is met graan.

1572
01:34:40,890 --> 01:34:45,150
Daarom zal Hij een oordeel sturen
waaraan niet te ontkomen zal zijn.

1573
01:34:45,150 --> 01:34:51,990
Gregg volgt in Amos 2:13 de Engelse
vertaling ‘Zie, Ik ga gebukt onder u,

1574
01:34:51,990 --> 01:34:54,930
zoals een wagen vol schoven gebukt gaat’.

1575
01:34:54,930 --> 01:34:59,250
De Herziene Statenvertaling geeft de
moeilijke Hebreeuwse uitdrukking anders

1576
01:34:59,250 --> 01:35:03,090
weer: ‘Zie, Ik ga het
onder u laten kraken’.

1577
01:35:03,090 --> 01:35:07,710
Zijn uitleg dat God het moe is dit volk
te dragen, gaat uit van de Engelse lezing.