1
00:00:02,070 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:08,910
Deze keer behandelen we Daniël 11 en 12.

3
00:00:08,910 --> 00:00:10,950
We zijn in Daniël 11.

4
00:00:10,950 --> 00:00:14,130
Aan het einde van onze vorige
bijeenkomst heb ik enkele van de

5
00:00:14,130 --> 00:00:15,750
eerste verzen gelezen.

6
00:00:15,750 --> 00:00:19,110
We beginnen opnieuw en
behandelen het hele hoofdstuk.

7
00:00:19,110 --> 00:00:23,910
Op dit punt wil ik je eraan
herinneren dat er enkele zeer duistere

8
00:00:23,910 --> 00:00:26,010
historische gebeurtenissen zijn.

9
00:00:26,010 --> 00:00:30,090
Gelukkig zijn die bekend bij
historici die juist deze periode en

10
00:00:30,090 --> 00:00:32,130
deze streek bestuderen.

11
00:00:32,130 --> 00:00:35,430
Maar ze zijn doorgaans niet
bekend bij mensen die alleen

12
00:00:35,430 --> 00:00:40,170
gewone geschiedenis lezen, omdat deze
gebeurtenissen voor de wereldgeschiedenis

13
00:00:40,170 --> 00:00:44,370
niet zo belangrijk zijn als de
meeste historici zouden denken.

14
00:00:44,370 --> 00:00:49,410
Het gaat om minder belangrijke koningen
die minder belangrijke ruzies hebben.

15
00:00:49,410 --> 00:00:53,250
Maar voor de geschiedenis van
Israël waren ze van centraal belang,

16
00:00:53,250 --> 00:00:56,550
omdat ze leidden tot de
verschrikkelijke onderdrukking door de

17
00:00:56,550 --> 00:00:59,190
tiran Antiochus Epiphanes.

18
00:00:59,190 --> 00:01:05,190
De boodschapper is nog steeds aan het
woord in hoofdstuk 11, vers 1. Hij zegt:

19
00:01:05,190 --> 00:01:09,390
En ik, ik stond in het eerste
jaar van Darius, de Mediër,

20
00:01:09,390 --> 00:01:12,150
hem terzijde als steun en toeverlaat.

21
00:01:12,150 --> 00:01:14,190
Dat is de boodschapper die spreekt.

22
00:01:14,190 --> 00:01:19,350
Met ‘ik’ wordt de boodschapper bedoeld
die de boodschap aan Daniël doorgeeft.

23
00:01:19,350 --> 00:01:23,610
Met ‘hem’ kan Darius de Meder
bedoeld zijn, of Michaël,

24
00:01:23,610 --> 00:01:26,430
die aan het einde van
hoofdstuk 10 wordt genoemd.

25
00:01:26,430 --> 00:01:28,410
Hoe dan ook, de rol die deze

26
00:01:28,410 --> 00:01:31,830
boodschapper speelde door
Darius of Michaël te versterken,

27
00:01:31,830 --> 00:01:33,870
is niet helemaal duidelijk.

28
00:01:33,870 --> 00:01:36,810
Wat er in het eerste jaar
van Darius de Meder gebeurde,

29
00:01:36,810 --> 00:01:39,210
was natuurlijk dat Babylon viel.

30
00:01:39,210 --> 00:01:42,450
Misschien was er een geweldige strijd
gaande onder de vorstenmachten in

31
00:01:42,450 --> 00:01:43,590
de hemelse sfeer.

32
00:01:43,590 --> 00:01:46,770
Misschien moest de vorstenmacht
van Babylon worden afgezet,

33
00:01:46,770 --> 00:01:50,670
zodat de vorstenmacht van
Perzië aan de macht kon komen.

34
00:01:50,670 --> 00:01:55,530
Michaël, een van de grootste engelen en
de enige die in de Bijbel, in de Schrift,

35
00:01:55,530 --> 00:01:59,970
een aartsengel wordt genoemd, is
misschien ingezet om met de hulp van deze

36
00:01:59,970 --> 00:02:03,930
boodschapper de vorstenmacht
van Babylon omver te werpen.

37
00:02:03,930 --> 00:02:05,550
Dat is moeilijk te zeggen.

38
00:02:05,550 --> 00:02:08,790
Hoe dan ook, we kunnen hier
niet veel uit afleiden.

39
00:02:08,790 --> 00:02:12,330
We moeten verdergaan en kunnen
niet met zekerheid weten wat

40
00:02:12,330 --> 00:02:14,310
er precies wordt bedoeld.

41
00:02:14,310 --> 00:02:15,450
Vers 2:

42
00:02:15,450 --> 00:02:18,750
Nu zal ik u dan de waarheid bekendmaken.

43
00:02:18,750 --> 00:02:22,650
Zie, er zullen nog drie koningen
in Perzië aan de macht komen,

44
00:02:22,650 --> 00:02:27,031
en de vierde zal grotere rijkdom
verwerven dan alle anderen .

45
00:02:27,031 --> 00:02:29,370
Als hij sterk geworden
is door zijn rijkdom,

46
00:02:29,370 --> 00:02:32,910
zal hij allen opzetten tegen
het koninkrijk Griekenland.

47
00:02:32,910 --> 00:02:37,170
De vierde die hier wordt
bedoeld, is volgens mij Xerxes.

48
00:02:37,170 --> 00:02:41,490
Xerxes was trouwens
Ahasveros, de man van Esther.

49
00:02:41,490 --> 00:02:46,350
Hij voerde oorlog tegen het pas opgekomen
koninkrijk Griekenland onder de pas

50
00:02:46,350 --> 00:02:49,470
opgekomen veldheer Alexander de Grote.

51
00:02:49,470 --> 00:02:53,130
Dat hij dit deed, pakte zeer
nadelig uit voor Perzië,

52
00:02:53,130 --> 00:02:56,370
omdat Alexander het
Perzische Rijk versloeg.

53
00:02:56,370 --> 00:02:57,390
Er staat:

54
00:02:57,390 --> 00:03:00,150
Daarna zal er een machtige
koning aan de macht komen,

55
00:03:00,150 --> 00:03:05,550
die met grote heerschappij zal heersen
en zal handelen naar eigen goeddunken.

56
00:03:05,550 --> 00:03:09,990
Zodra hij echter aan de macht komt,
zal zijn koninkrijk verbroken worden

57
00:03:09,990 --> 00:03:11,490
Dat is Alexander.

58
00:03:11,490 --> 00:03:15,750
Dat komt doordat Alexander vrijwel
meteen nadat hij zijn veroveringen

59
00:03:15,750 --> 00:03:17,790
had voltooid, stierf.

60
00:03:17,790 --> 00:03:22,170
Zijn koninkrijk werd onder zijn
vier veldheren verdeeld. Er staat:

61
00:03:22,170 --> 00:03:25,410
en opgedeeld worden naar de
vier wind streken van de hemel,

62
00:03:25,410 --> 00:03:27,690
maar niet voor zijn nakomelingen

63
00:03:27,690 --> 00:03:31,830
Daarmee worden de vier windstreken
bedoeld, de vier richtingen.

64
00:03:31,830 --> 00:03:36,330
Dat wil zeggen dat de kinderen van
Alexander zijn koninkrijk niet erfden.

65
00:03:36,330 --> 00:03:39,090
Zijn kinderen werden na
zijn dood zelfs vermoord,

66
00:03:39,090 --> 00:03:43,050
en daarom namen zijn veldheren
zijn koninkrijk over.

67
00:03:43,050 --> 00:03:44,190
Er staat dus:

68
00:03:44,190 --> 00:03:46,770
maar niet voor zijn nakomelingen en niet

69
00:03:46,770 --> 00:03:50,010
overeenkomstig de heerschappij
waarmee hij had geheerst,

70
00:03:50,010 --> 00:03:53,910
want zijn koninkrijk zal
uiteengerukt worden en zal zijn voor

71
00:03:53,910 --> 00:03:55,770
anderen dan voor hen.

72
00:03:55,770 --> 00:04:00,330
Dat wil zeggen dat geen van de vier
veldheren over evenveel grondgebied

73
00:04:00,330 --> 00:04:03,690
regeerde als Alexander. Ze verdeelden het.

74
00:04:03,690 --> 00:04:08,370
Nu krijgen we deze reeks conflicten
tussen een reeks koningen van het zuiden,

75
00:04:08,370 --> 00:04:12,690
uit de Ptolemeïsche dynastie, en
een reeks koningen van het noorden,

76
00:04:12,690 --> 00:04:15,090
uit de Seleucidische dynastie.

77
00:04:15,090 --> 00:04:17,670
Dan zal de koning van
het zuiden sterk worden,

78
00:04:17,670 --> 00:04:22,410
maar een van zijn vorsten zal
sterker worden dan hij en heersen.

79
00:04:22,410 --> 00:04:26,250
Zijn heerschappij zal een
grote heerschappij zijn.

80
00:04:26,250 --> 00:04:30,630
Zoals ik het begrijp, was Seleucus
ooit een veldheer onder Ptolemaeus

81
00:04:30,630 --> 00:04:33,150
en was hij misschien een van zijn vorsten.

82
00:04:33,150 --> 00:04:36,750
Toch wist hij de macht te
verwerven en werd hij koning van de

83
00:04:36,750 --> 00:04:38,670
Syrische tak van het rijk.

84
00:04:38,670 --> 00:04:43,110
Na verloop van jaren zullen zij
een verbintenis met elkaar aangaan.

85
00:04:43,110 --> 00:04:47,370
De dochter van de koning van het zuiden
zal naar de koning van het noorden komen

86
00:04:47,370 --> 00:04:50,190
om een billijke overeenkomst aan te gaan.

87
00:04:50,190 --> 00:04:53,010
Zij zal echter geen kracht
in haar arm meer overhebben,

88
00:04:53,010 --> 00:04:57,030
en ook hij zal niet
standhouden, evenmin zijn arm.

89
00:04:57,030 --> 00:05:01,350
Zíj zal overgeleverd worden, evenals
zij die haar gebracht hebben,

90
00:05:01,350 --> 00:05:06,150
hij die haar verwekt heeft en hij die
haar in die tijden versterkt heeft.

91
00:05:06,150 --> 00:05:09,450
Dit verwijst naar het feit
dat Ptolemaeus de Tweede,

92
00:05:09,450 --> 00:05:14,070
de zoon van de oorspronkelijke Ptolemaeus,
zijn dochter Berenice ten huwelijk

93
00:05:14,070 --> 00:05:19,410
gaf aan Antiochus de Tweede, de kleinzoon
van de oorspronkelijke Seleucus.

94
00:05:19,410 --> 00:05:23,430
Dit gebeurde enkele generaties
na de dood van Alexander.

95
00:05:23,430 --> 00:05:29,550
De derde heerser van Syrië, Antiochus de
Tweede, en de tweede heerser van Egypte,

96
00:05:29,550 --> 00:05:34,590
Ptolemaeus de Tweede, sloten door middel
van hun kinderen een huwelijksverbond.

97
00:05:34,590 --> 00:05:38,910
Het was de zoon van Seleucus die
zijn zoon, Antiochus de Tweede,

98
00:05:38,910 --> 00:05:40,890
ten huwelijk gaf aan Berenice.

99
00:05:40,890 --> 00:05:46,050
Dit was bedoeld als een politieke regeling
die in het voordeel van Egypte zou zijn.

100
00:05:46,050 --> 00:05:49,350
Maar Berenice was de
tweede vrouw van Antiochus.

101
00:05:49,350 --> 00:05:52,830
Hij had eerder een vrouw
gehad die Laodice heette.

102
00:05:52,830 --> 00:05:55,590
Laodice is uiteraard naar haar vernoemd.

103
00:05:55,590 --> 00:05:58,650
Zij werd aan de kant gezet
en vervangen door Berenice,

104
00:05:58,650 --> 00:06:00,870
en daar raakte ze natuurlijk van streek.

105
00:06:00,870 --> 00:06:04,710
Toen Ptolemaeus, de vader
van Berenice, stierf,

106
00:06:04,710 --> 00:06:07,590
scheidde Antiochus van diens dochter.

107
00:06:07,590 --> 00:06:09,870
Blijkbaar heeft hij
nooit van haar gehouden.

108
00:06:09,870 --> 00:06:14,430
Hij trouwde met haar als onderdeel van
een politieke regeling met Ptolemaeus.

109
00:06:14,430 --> 00:06:18,750
Ptolemaeus was nu dood, dus
dat speelde geen rol meer.

110
00:06:18,750 --> 00:06:22,650
Daarom scheidde hij van Berenice
en nam hij zijn eerste vrouw,

111
00:06:22,650 --> 00:06:24,330
Laodice, weer terug.

112
00:06:24,330 --> 00:06:27,750
Maar zij was natuurlijk verbitterd
omdat ze aan de kant was gezet.

113
00:06:27,750 --> 00:06:33,510
Daarom vergiftigde ze haar man en bezorgde
ze haar eigen zoon, Seleucus de Tweede,

114
00:06:33,510 --> 00:06:37,530
in het jaar 246 voor Christus de troon.

115
00:06:37,530 --> 00:06:41,370
Laodice en haar zoon lieten
Berenice en haar zoon vermoorden.

116
00:06:41,370 --> 00:06:46,470
Dit wordt bedoeld met: de dochter van
de koning van het zuiden, Berenice,

117
00:06:46,470 --> 00:06:50,070
zal naar de koning van
het noorden, Antiochus II,

118
00:06:50,070 --> 00:06:52,410
gaan om een overeenkomst te sluiten.

119
00:06:52,410 --> 00:06:54,510
Zij behield haar positie echter niet,

120
00:06:54,510 --> 00:06:59,010
omdat Antiochus haar verstootte
nadat haar vader was gestorven.

121
00:06:59,010 --> 00:07:01,710
Ook de koning van het
zuiden hield geen stand.

122
00:07:01,710 --> 00:07:05,910
Na verloop van jaren zullen zij
een verbintenis met elkaar aangaan.

123
00:07:05,910 --> 00:07:08,070
De dochter van de koning van het zuiden

124
00:07:08,070 --> 00:07:12,990
zal naar de koning van het noorden komen
om een billijke overeenkomst aan te gaan.

125
00:07:12,990 --> 00:07:15,990
Zij zal echter geen kracht
in haar arm meer overhebben,

126
00:07:15,990 --> 00:07:20,010
en ook hij zal niet
standhouden, evenmin zijn arm.

127
00:07:20,010 --> 00:07:24,450
Zíj zal overgeleverd worden, evenals
zij die haar gebracht hebben,

128
00:07:24,450 --> 00:07:28,890
hij die haar verwekt heeft en hij die
haar in die tijden versterkt heeft.

129
00:07:28,890 --> 00:07:32,430
Dat zal ongetwijfeld zijn
gebeurd toen Laodice haar,

130
00:07:32,430 --> 00:07:35,070
haar zoon en anderen liet vermoorden.

131
00:07:35,070 --> 00:07:36,390
Vers 7 zegt:

132
00:07:36,390 --> 00:07:41,070
Maar uit de loot van haar wortels zal er
iemand in zijn plaats aan de macht komen.

133
00:07:41,070 --> 00:07:43,110
Hij zal met het leger komen en de

134
00:07:43,110 --> 00:07:45,990
vesting van de koning van
het noorden binnentrekken,

135
00:07:45,990 --> 00:07:48,930
tegen hen optreden en hen onderwerpen.

136
00:07:48,930 --> 00:07:54,090
Ook zal hij hun goden met hun godenbeelden
en met hun kostbare voorwerpen van

137
00:07:54,090 --> 00:07:57,750
zilver en goud als buit
naar Egypte brengen,

138
00:07:57,750 --> 00:08:02,790
en zelf zal hij enige jaren standhouden
tegen de koning van het noorden.

139
00:08:02,790 --> 00:08:05,610
Wat hier gebeurde, is dat Ptolemaeus

140
00:08:05,610 --> 00:08:10,891
III uit dezelfde familietak als Berenice
voortkwam — hij was haar broer —

141
00:08:10,891 --> 00:08:14,790
en zijn vader, Ptolemaeus II, opvolgde.

142
00:08:14,790 --> 00:08:18,450
Hij viel Syrië aan om de
dood van zijn zus te wreken,

143
00:08:18,450 --> 00:08:21,570
nadat Laodice Berenice had gedood.

144
00:08:21,570 --> 00:08:26,370
Ptolemaeus III viel Syrië aan om
de dood van Berenice te wreken.

145
00:08:26,370 --> 00:08:31,470
Hij nam Damascus en Antiochië in
en liet Laodice terechtstellen.

146
00:08:31,470 --> 00:08:36,930
Nadat hij Syrië verder had geplunderd,
keerde Ptolemaeus terug naar Egypte en nam

147
00:08:36,930 --> 00:08:38,370
veel buit mee.

148
00:08:38,370 --> 00:08:42,150
Dit verwijst ernaar dat hij
in vers 8 alle schatten van

149
00:08:42,150 --> 00:08:45,270
zilver en goud enzovoort meenam.

150
00:08:45,270 --> 00:08:46,830
Vers 9 zegt:

151
00:08:46,830 --> 00:08:50,310
Zo zal de koning van het
zuiden in het koninkrijk komen

152
00:08:50,310 --> 00:08:53,430
en hij zal weer naar zijn
eigen land terugkeren.

153
00:08:53,430 --> 00:08:58,170
De uitleg die volgt, gaat uit van de
gebruikte Engelse Bijbelvertaling,

154
00:08:58,170 --> 00:09:01,470
waarin hier de koning van
het noorden wordt genoemd;

155
00:09:01,470 --> 00:09:07,050
de hierboven aangehaalde Nederlandse
vertaling noemt de koning van het zuiden.

156
00:09:07,050 --> 00:09:13,230
Dat is Seleucus II, de zoon van Laodice,
die door Ptolemaeus was vermoord.

157
00:09:13,230 --> 00:09:15,630
Haar zoon kwam om haar dood te wreken.

158
00:09:15,630 --> 00:09:19,950
Hij ondernam een mislukte tegenaanval,
maar stemde in plaats daarvan in met een

159
00:09:19,950 --> 00:09:22,230
wapenstilstand van tien jaar.

160
00:09:22,230 --> 00:09:26,370
Later kwam hij om bij een
ruiterongeval. Dat was zijn einde.

161
00:09:26,370 --> 00:09:29,250
De verzen 10 tot en met 12 zeggen echter:

162
00:09:29,250 --> 00:09:32,730
Dan zullen zijn zonen zich in
de strijd mengen en een menigte

163
00:09:32,730 --> 00:09:34,770
grote legers verzamelen.

164
00:09:34,770 --> 00:09:40,050
Een van hen zal snel komen, het land
overspoelen, doorkruisen en terugkomen,

165
00:09:40,050 --> 00:09:43,831
zich in de strijd mengen en
tot zijn vesting doordringen .

166
00:09:43,831 --> 00:09:46,590
De koning van het zuiden
zal verbitterd worden.

167
00:09:46,590 --> 00:09:51,450
Hij zal uittrekken en tegen hem, de
koning van het noorden, oorlog voeren.

168
00:09:51,450 --> 00:09:54,090
Ook die zal een grote
menigte op de been brengen,

169
00:09:54,090 --> 00:09:57,270
maar die menigte zal in
zijn hand worden gegeven.

170
00:09:57,270 --> 00:10:01,650
Wanneer die menigte zal zijn weggevaagd,
zal zijn hart zich verheffen.

171
00:10:01,650 --> 00:10:05,910
Tienduizenden zal hij neervellen, maar
toch zal hij zich niet kunnen versterken,

172
00:10:05,910 --> 00:10:09,150
Dit verwijst naar de twee
zonen van Seleucus II.

173
00:10:09,150 --> 00:10:13,410
Een van hen was Seleucus III
en de andere was Antiochus III,

174
00:10:13,410 --> 00:10:16,230
die ook Antiochus de Grote wordt genoemd.

175
00:10:16,230 --> 00:10:18,930
Seleucus III regeerde twee jaar.

176
00:10:18,930 --> 00:10:21,690
Ze vielen allebei Ptolemaeus IV aan.

177
00:10:21,690 --> 00:10:24,270
Ze brachten vijftienduizend
man op de been,

178
00:10:24,270 --> 00:10:27,630
maar werden in 217 bij Raphia verslagen.

179
00:10:27,630 --> 00:10:32,070
Er wordt gesproken over het op de been
brengen van een grote menigte, maar:

180
00:10:32,070 --> 00:10:34,890
de menigte zal in handen
van de vijand vallen.

181
00:10:34,890 --> 00:10:39,150
Het Syrische leger slaagde er bij deze
poging niet in Egypte te veroveren.

182
00:10:39,150 --> 00:10:41,070
Dan staat er in vers 13:

183
00:10:41,070 --> 00:10:43,590
want de koning van het
noorden zal terugkomen;

184
00:10:43,590 --> 00:10:47,190
hij zal een menigte op de been
brengen, groter dan de eerste,

185
00:10:47,190 --> 00:10:51,930
en na verloop van tijd, na enkele
jaren, zal hij snel met een groot

186
00:10:51,930 --> 00:10:54,810
leger en met een grote uitrusting komen.

187
00:10:54,810 --> 00:10:59,250
Ook zullen in die tijden velen opstaan
tegen de koning van het zuiden.

188
00:10:59,250 --> 00:11:02,430
En de gewelddadigen uit uw
volk zullen verheven worden

189
00:11:02,430 --> 00:11:06,390
om het visioen te bevestigen,
maar zij zullen struikelen.

190
00:11:06,390 --> 00:11:08,430
Daarmee worden Joden bedoeld.

191
00:11:08,430 --> 00:11:14,130
Nadat Ptolemaeus IV was gestorven, trok
Antiochus III opnieuw Palestina binnen en

192
00:11:14,130 --> 00:11:17,190
kreeg hij steun van
enkele Joden tegen Egypte.

193
00:11:17,190 --> 00:11:21,810
Dit gaat er ook over dat sommigen van
Daniëls volk zich tegen Egypte verhieven.

194
00:11:21,810 --> 00:11:24,990
Maar zij slaagden er niet in
iets tot stand te brengen.

195
00:11:24,990 --> 00:11:26,430
Vers 15 zegt:

196
00:11:26,430 --> 00:11:31,050
Dan zal de koning van het noorden komen
en hij zal een belegeringsdam opwerpen en

197
00:11:31,050 --> 00:11:32,970
versterkte steden innemen.

198
00:11:32,970 --> 00:11:36,450
De krachtige armen van het
zuiden zullen geen stand houden,

199
00:11:36,450 --> 00:11:38,310
ook zijn keurtroepen niet.

200
00:11:38,310 --> 00:11:41,670
Ja, er zal geen kracht
zijn om stand te houden.

201
00:11:41,670 --> 00:11:46,290
Dit gaat erover dat Antiochus door
een Egyptisch leger werd verslagen.

202
00:11:46,290 --> 00:11:50,430
Daarna belegerden en
veroverden zij Gaza en Sidon.

203
00:11:50,430 --> 00:11:51,930
Vers 16 zegt:

204
00:11:51,930 --> 00:11:56,130
Hij die tegen hem optrekt, zal
handelen naar eigen goeddunken.

205
00:11:56,130 --> 00:11:58,290
Niemand zal tegen hem standhouden.

206
00:11:58,290 --> 00:12:03,390
Hij zal ook standhouden in het Sieraadland
en er zal vernietiging in zijn hand zijn.

207
00:12:03,390 --> 00:12:05,490
Daarmee wordt Israël bedoeld.

208
00:12:05,490 --> 00:12:08,550
Omdat Egypte niet bij machte
was weerstand te bieden,

209
00:12:08,550 --> 00:12:11,970
trok Antiochus Jeruzalem binnen
en werd hij over het algemeen door

210
00:12:11,970 --> 00:12:13,290
de Joden verwelkomd.

211
00:12:13,290 --> 00:12:15,570
We lezen in vers 17:

212
00:12:15,570 --> 00:12:20,550
Hij zal zijn zinnen erop zetten om met de
kracht van heel zijn koninkrijk te komen,

213
00:12:20,550 --> 00:12:24,750
en billijke voorwaarden met zich
meebrengen en die ten uitvoer brengen.

214
00:12:24,750 --> 00:12:28,770
Hij zal hem een dochter uit de vrouwen
geven om het koninkrijk te gronde te

215
00:12:28,770 --> 00:12:33,270
richten, maar zij zal niet standhouden,
en zij zal voor hem niet zijn.

216
00:12:33,270 --> 00:12:37,350
Dit was een poging van Syrië om
macht over Egypte te verwerven.

217
00:12:37,350 --> 00:12:41,730
Antiochus gaf zijn dochter Cleopatra
ten huwelijk aan Ptolemaeus V.

218
00:12:41,730 --> 00:12:45,150
Dit is opnieuw een huwelijksverbond
dat tussen hen werd gesloten.

219
00:12:45,150 --> 00:12:49,290
Hij hoopte dat haar aanwezigheid Egypte
zou verzwakken en het land aan zijn

220
00:12:49,290 --> 00:12:50,670
kant zou krijgen.

221
00:12:50,670 --> 00:12:55,470
Hij hoopte politiek voordeel te behalen,
maar het pakte voor hem niet zo uit.

222
00:12:55,470 --> 00:13:00,270
Cleopatra — en dit is niet de beroemde
Cleopatra uit de latere geschiedenis,

223
00:13:00,270 --> 00:13:04,350
in de Romeinse tijd — koos namelijk
niet de kant van haar vader,

224
00:13:04,350 --> 00:13:07,170
maar die van haar man, Ptolemaeus.

225
00:13:07,170 --> 00:13:09,930
Daarom leverde het de koning van
het noorden uiteindelijk geen

226
00:13:09,930 --> 00:13:11,550
enkel voordeel op.

227
00:13:11,550 --> 00:13:13,110
Vers 18 zegt:

228
00:13:13,110 --> 00:13:17,910
Dan zal hij zijn zinnen zetten op de
kustlanden en hij zal er vele veroveren.

229
00:13:17,910 --> 00:13:21,570
Een leider zal echter een einde
maken aan zijn smaad tegen hem,

230
00:13:21,570 --> 00:13:24,570
zonder dat hij zijn smaad
aan hem kan vergelden.

231
00:13:24,570 --> 00:13:28,290
Ten slotte zal hij zijn blik slaan
op de vestingen van zijn eigen land,

232
00:13:28,290 --> 00:13:32,910
maar hij zal struikelen en ten val
komen, en niet meer gevonden worden.

233
00:13:32,910 --> 00:13:38,190
Dit verwijst naar het feit dat Antiochus
Griekenland en Klein-Azië binnenviel.

234
00:13:38,190 --> 00:13:42,690
Maar hij werd in 190 voor Christus
bij Magnesia verslagen door de

235
00:13:42,690 --> 00:13:45,030
Romeinse bevelhebber Scipio.

236
00:13:45,030 --> 00:13:48,630
De vredesvoorwaarden kwamen
Antiochus duur te staan.

237
00:13:48,630 --> 00:13:52,230
Hij liet zijn zoon achter, Antiochus IV,

238
00:13:52,230 --> 00:13:56,070
die later bekendstond
als Antiochus Epiphanes.

239
00:13:56,070 --> 00:13:58,650
Die werd in Rome als
gijzelaar vastgehouden

240
00:13:58,650 --> 00:14:01,830
totdat hij zijn schadeloosstelling
aan Rome kon betalen.

241
00:14:01,830 --> 00:14:05,250
Antiochus IV bracht dus enige
tijd door als gijzelaar,

242
00:14:05,250 --> 00:14:09,510
als onderpand voor een betaling die
zijn vader de Romeinen verschuldigd was.

243
00:14:09,510 --> 00:14:15,270
Hij bracht enige tijd in Rome door en
kreeg enig besef van de macht van Rome.

244
00:14:15,270 --> 00:14:18,690
Rome had in die tijd echter nog
niet de machtige positie bereikt

245
00:14:18,690 --> 00:14:22,830
die het later zou innemen, wanneer het
het Griekse Rijk zou verslaan en dat

246
00:14:22,830 --> 00:14:24,630
rijk zou overnemen.

247
00:14:24,630 --> 00:14:26,850
Rome was in opkomst.

248
00:14:26,850 --> 00:14:31,350
Rome won aan macht, en Antiochus kon
dat zien toen hij daar enige tijd

249
00:14:31,350 --> 00:14:32,850
gevangen werd gehouden.

250
00:14:32,850 --> 00:14:35,430
In een poging deze schulden te voldoen,

251
00:14:35,430 --> 00:14:41,010
plunderde Antiochus de tempel van Elemaeus
bij Susa, en daarbij werd hij gedood.

252
00:14:41,010 --> 00:14:44,490
Toen hij de tempel plunderde,
beging hij heiligschennis,

253
00:14:44,490 --> 00:14:46,650
en daarom doodden de mensen hem.

254
00:14:46,650 --> 00:14:48,030
En daarom staat er:

255
00:14:48,030 --> 00:14:52,230
Hij zal struikelen en vallen
en spoorloos verdwijnen.

256
00:14:52,230 --> 00:14:53,730
Nu vers 20:

257
00:14:53,730 --> 00:14:57,990
In zijn plaats zal er iemand opstaan
die een belastinginner het land laat

258
00:14:57,990 --> 00:15:01,170
doorkruisen, in koninklijke heerlijkheid.

259
00:15:01,170 --> 00:15:04,470
Na enige dagen echter
zal hij gebroken worden,

260
00:15:04,470 --> 00:15:07,770
maar niet door toorn en niet door oorlog.

261
00:15:07,770 --> 00:15:11,250
De belastinginner verwijst
naar het feit dat Seleucus IV,

262
00:15:11,250 --> 00:15:16,290
die Antiochus III opvolgde, achterbleef
met de verpletterende oorlogsschulden van

263
00:15:16,290 --> 00:15:19,950
zijn vader en zijn rijk
zware belastingen oplegde.

264
00:15:19,950 --> 00:15:24,270
Hij probeerde de tempel van Jeruzalem
te plunderen, maar dat lukte hem niet.

265
00:15:24,270 --> 00:15:28,470
Hij werd vermoord door zijn
eerste minister, Heliodorus.

266
00:15:28,470 --> 00:15:31,890
En zo wordt deze belastingheffer
in vers 20 genoemd:

267
00:15:31,890 --> 00:15:35,550
Er zal iemand opstaan die het prachtige
koninkrijk belastingen oplegt.

268
00:15:35,550 --> 00:15:39,930
De uitleg die volgt, sluit aan bij
de gebruikte Engelse Bijbelvertaling,

269
00:15:39,930 --> 00:15:43,230
waarin de opvolger zelf
belastingen oplegt.

270
00:15:43,230 --> 00:15:46,230
De hierboven aangehaalde
Nederlandse vertaling

271
00:15:46,230 --> 00:15:49,230
zegt dat hij een belastinginner
laat rondtrekken.

272
00:15:49,230 --> 00:15:54,150
Dat is Seleucus IV, die probeert de
onbetaalde oorlogsschulden van zijn vader

273
00:15:54,150 --> 00:15:55,350
af te lossen.

274
00:15:55,350 --> 00:16:01,350
De verachtelijke persoon die in
Daniël 11:21 opstaat, is Antiochus IV.

275
00:16:01,350 --> 00:16:06,870
Wij hebben hem Antiochus Epiphanes
genoemd, omdat hij zichzelf zo noemde.

276
00:16:06,870 --> 00:16:11,790
Vanaf vers 21 tot en met vers 35
hebben we het dus over de loopbaan van

277
00:16:11,790 --> 00:16:13,890
deze verachtelijke persoon.

278
00:16:13,890 --> 00:16:19,290
De eerdere Seleucidische en Ptolemeïsche
koningen worden heel kort behandeld.

279
00:16:19,290 --> 00:16:23,550
Maar nu zijn we aangekomen bij datgene
waar op dit punt in de geschiedenis

280
00:16:23,550 --> 00:16:26,250
de voornaamste
belangstelling naar uitgaat,

281
00:16:26,250 --> 00:16:30,750
namelijk een uitvoeriger
bespreking van Antiochus Epiphanes.

282
00:16:30,750 --> 00:16:32,730
In vers 22 staat:

283
00:16:32,730 --> 00:16:37,470
De krachtige armen van de overstroming
zullen vóór hem weggespoeld worden en ze

284
00:16:37,470 --> 00:16:40,950
zullen gebroken worden, ook
de vorst van het verbond.

285
00:16:40,950 --> 00:16:45,090
De vorst van het verbond verwijst
ongetwijfeld naar de hogepriester.

286
00:16:45,090 --> 00:16:48,630
Antiochus Epiphanes zette
de ene hogepriester af

287
00:16:48,630 --> 00:16:51,450
en stelde een andere in zijn plaats aan.

288
00:16:51,450 --> 00:16:55,350
En dit verwijst er waarschijnlijk naar dat
hij zich mengde in het gezag van de vorst

289
00:16:55,350 --> 00:16:57,630
van het verbond, de priester.

290
00:16:57,630 --> 00:16:59,190
Vers 23:

291
00:16:59,190 --> 00:17:03,930
Want zodra men een verbintenis met hem
is aangegaan, zal hij bedrog plegen.

292
00:17:03,930 --> 00:17:06,990
Hij zal oprukken en met
weinig volk machtig worden.

293
00:17:06,990 --> 00:17:11,070
Hier wordt uitvoerig gesproken over
Antiochus’ opkomst naar de macht,

294
00:17:11,070 --> 00:17:15,150
zijn conflicten met de Ptolemeeën
en zelfs over onderhandelingen.

295
00:17:15,150 --> 00:17:19,590
Er is werkelijk een moment geweest waarop
zij om de tafel gingen zitten om te

296
00:17:19,590 --> 00:17:22,170
proberen over vrede te onderhandelen.

297
00:17:22,170 --> 00:17:26,430
Het liep op niets uit, maar terwijl
zij aan de onderhandelingstafel zaten,

298
00:17:26,430 --> 00:17:29,550
smeedden zij allebei boze
plannen tegen elkaar.

299
00:17:29,550 --> 00:17:33,270
Vervolgens staat er in vers 27 en 28:

300
00:17:33,270 --> 00:17:37,530
Het hart van deze twee koningen zal
erop gericht zijn om kwaad te doen,

301
00:17:37,530 --> 00:17:40,710
en aan één tafel zullen
zij leugens spreken.

302
00:17:40,710 --> 00:17:45,810
Maar het zal niet gelukken, want het
einde wacht nog tot de vastgestelde tijd.

303
00:17:45,810 --> 00:17:49,230
En de koning van het noorden
zal terugkeren naar zijn land,

304
00:17:49,230 --> 00:17:54,150
met grote bezittingen, en zijn hart
zal tegen het heilige verbond zijn.

305
00:17:54,150 --> 00:17:58,530
Hij zal zijn wil ten uitvoer brengen
en terugkeren naar zijn land.

306
00:17:58,530 --> 00:18:02,490
Dit verwijst eenvoudigweg
naar de onbesliste oorlogen en

307
00:18:02,490 --> 00:18:05,610
onderhandelingen tussen
deze twee koninkrijken.

308
00:18:05,610 --> 00:18:10,950
Die leidden tot iets wat veel beslissender
was en in vers 29 wordt beschreven.

309
00:18:10,950 --> 00:18:15,030
Toen de vredesbesprekingen tussen hen
mislukten en hij naar zijn eigen land

310
00:18:15,030 --> 00:18:20,370
terugkeerde, trok hij natuurlijk door
Palestina en richtte daar veel schade aan.

311
00:18:20,370 --> 00:18:24,390
Hij doodde zelfs veel Joden
en richtte veel schade aan.

312
00:18:24,390 --> 00:18:30,390
Daarnaar wordt in vers 28 verwezen: hij
zal zich tegen het heilige verbond keren,

313
00:18:30,390 --> 00:18:33,750
schade aanrichten en naar
zijn eigen land terugkeren.

314
00:18:33,750 --> 00:18:37,590
De gebruikte Engelse Bijbelvertaling
zegt hier uitdrukkelijk dat hij

315
00:18:37,590 --> 00:18:40,530
‘schade zal aanrichten’; de hierboven

316
00:18:40,530 --> 00:18:45,270
aangehaalde Nederlandse vertaling
heeft algemener: ‘Hij zal zijn wil

317
00:18:45,270 --> 00:18:46,710
ten uitvoer brengen.’

318
00:18:46,710 --> 00:18:52,590
Maar vers 29 brengt ons volgens mij bij
een interessanter gedeelte. Er staat:

319
00:18:52,590 --> 00:18:56,970
Op de vastgestelde tijd zal hij
terugkeren en tegen het zuiden oprukken,

320
00:18:56,970 --> 00:19:00,631
maar het zal niet zijn zoals de
eerste of zoals de laatste keer .

321
00:19:00,631 --> 00:19:06,330
dat wil zeggen dat Antiochus Epiphanes
Egypte opnieuw zal aanvallen en naar het

322
00:19:06,330 --> 00:19:07,770
zuiden zal trekken.

323
00:19:07,770 --> 00:19:12,150
Er zullen schepen van de Kittiërs tegen
hem komen en hij zal terugschrikken.

324
00:19:12,150 --> 00:19:17,550
Hij zal terugkeren en toornen tegen het
heilige verbond en hij zal zijn eigen wil

325
00:19:17,550 --> 00:19:19,050
ten uitvoer brengen.

326
00:19:19,050 --> 00:19:24,570
Hij zal, terwijl hij terugkeert, op hen
letten die het heilige verbond verlaten.

327
00:19:24,570 --> 00:19:31,530
Dit gaat over het feit dat er in 168
voor Christus nog een aanval plaatsvond,

328
00:19:31,530 --> 00:19:35,250
een tweede aanval van Antiochus op Egypte.

329
00:19:35,250 --> 00:19:40,770
Hij veroverde Memphis daadwerkelijk en
stond op het punt Alexandrië te veroveren.

330
00:19:40,770 --> 00:19:44,550
Hij kon Alexandrië al zien,
maar hij werd tegengehouden,

331
00:19:44,550 --> 00:19:48,810
niet door Egyptische strijdkrachten,
maar door de Romeinse vloot.

332
00:19:48,810 --> 00:19:54,150
Vergeet niet dat Antiochus enige tijd als
gijzelaar in Rome had doorgebracht en zich

333
00:19:54,150 --> 00:19:57,450
terdege bewust was van
hun militaire macht.

334
00:19:57,450 --> 00:20:00,150
Ze hadden de Griekse wereld
nog niet aangevallen of

335
00:20:00,150 --> 00:20:04,530
geprobeerd die te veroveren, maar
hij wist dat ze indrukwekkend waren.

336
00:20:04,530 --> 00:20:09,810
De Romeinen waren er niet blij mee dat
Antiochus meer macht in de regio kreeg.

337
00:20:09,810 --> 00:20:13,650
Ze wilden beslist niet dat hij
Egypte zou veroveren en daar zijn

338
00:20:13,650 --> 00:20:15,690
macht zou consolideren.

339
00:20:15,690 --> 00:20:20,610
Dus stuurden ze een Romeinse vloot
onder bevel van Popilius Laenas,

340
00:20:20,610 --> 00:20:23,790
en die hield hem buiten Alexandrië tegen.

341
00:20:23,790 --> 00:20:26,730
Daar stond Antiochus
met zijn troepen klaar.

342
00:20:26,730 --> 00:20:31,350
Ze hadden Memphis veroverd en stonden
klaar om Alexandrië te veroveren,

343
00:20:31,350 --> 00:20:33,630
en toen kwamen de Romeinen opdagen.

344
00:20:33,630 --> 00:20:38,190
De bevelhebber van de Romeinse vloot trok
in het zand een cirkel om de plek waar

345
00:20:38,190 --> 00:20:42,330
Antiochus stond en zei:
‘Stap niet buiten deze cirkel

346
00:20:42,330 --> 00:20:44,850
voordat je jouw troepen
het bevel hebt gegeven

347
00:20:44,850 --> 00:20:47,190
zich naar jouw land terug te trekken.’

348
00:20:47,190 --> 00:20:49,770
Dit was natuurlijk een
gespannen confrontatie,

349
00:20:49,770 --> 00:20:53,550
maar Antiochus besefte dat
hij de Romeinse macht niet

350
00:20:53,550 --> 00:20:56,010
tegen zich in het harnas wilde jagen.

351
00:20:56,010 --> 00:21:00,510
Dus trok hij zich vernederd
terug en ging terug naar Syrië.

352
00:21:00,510 --> 00:21:05,790
Maar hij was gefrustreerd en kwaad, en
hij koelde zijn woede af op de Joden.

353
00:21:05,790 --> 00:21:07,830
Toen ontwijdde hij de tempel.

354
00:21:07,830 --> 00:21:12,270
Toen slachtte hij veel Joden af die
zich niet naar zijn regels schikten.

355
00:21:12,270 --> 00:21:16,170
Hij was degene die de beoefening
van het jodendom verbood.

356
00:21:16,170 --> 00:21:20,610
Hij ontwijdde de tempel, zodat er geen
offers meer gebracht konden worden.

357
00:21:20,610 --> 00:21:26,190
Hij slachtte chassidiem af, dat wil zeggen
heilige Joden die de sabbat onderhielden,

358
00:21:26,190 --> 00:21:29,970
omdat zij zich op de sabbat
niet tegen hem wilden verzetten.

359
00:21:29,970 --> 00:21:34,170
Hij was een tiran die een verschrikkelijke
ramp over het Joodse volk en hun

360
00:21:34,170 --> 00:21:36,450
godsdienstige gebruiken bracht.

361
00:21:36,450 --> 00:21:40,110
Hij maakte een einde aan
hun godsdienstige gebruiken.

362
00:21:40,110 --> 00:21:43,110
Dat verklaart waarom hij zo belangrijk is.

363
00:21:43,110 --> 00:21:47,310
Daarom wordt er veel meer tijd aan
hem besteed dan aan alle anderen,

364
00:21:47,310 --> 00:21:51,810
zelfs meer dan aan belangrijkere
mensen zoals Alexander de Grote,

365
00:21:51,810 --> 00:21:54,810
aan wie met weinig commentaar
wordt voorbijgegaan.

366
00:21:54,810 --> 00:21:59,190
We krijgen hier dus meer over
Antiochus en zijn onderdrukking.

367
00:21:59,190 --> 00:22:01,350
In vers 31 staat:

368
00:22:01,350 --> 00:22:04,650
Dan zullen er uit hem
krachtige armen voortkomen.

369
00:22:04,650 --> 00:22:07,590
Die zullen het heiligdom
en de vesting ontheiligen

370
00:22:07,590 --> 00:22:12,810
en het steeds terugkerende offer wegnemen
en de verwoestende gruwel opstellen.

371
00:22:12,810 --> 00:22:15,030
waarmee de tempel wordt bedoeld.

372
00:22:15,030 --> 00:22:20,250
We kwamen de uitdrukking ‘gruwel van de
verwoesting’ al tegen in hoofdstuk 9,

373
00:22:20,250 --> 00:22:25,050
vers 27: de gruwel die
verwoesting veroorzaakt.

374
00:22:25,050 --> 00:22:27,510
In hoofdstuk 9 werd ons gezegd:

375
00:22:27,510 --> 00:22:31,771
Hij zal voor velen het verbond
versterken, één week lang .

376
00:22:31,771 --> 00:22:36,450
Halverwege de week zal Hij slachtoffer
en graanoffer doen ophouden.

377
00:22:36,450 --> 00:22:39,990
Over de gruwelijke vleugel
zal een verwoester zijn,

378
00:22:39,990 --> 00:22:43,710
zelfs tot aan de voleinding,
die, vast besloten,

379
00:22:43,710 --> 00:22:46,230
uitgegoten zal worden over de verwoeste.

380
00:22:46,230 --> 00:22:50,010
Het is een vreemde formulering,
maar die geeft heel duidelijk aan

381
00:22:50,010 --> 00:22:54,270
dat er enkele gruwelen zouden zijn,
waarvan er één in het bijzonder de

382
00:22:54,270 --> 00:22:56,010
tempel zou verwoesten.

383
00:22:56,010 --> 00:23:00,150
Deze uitleg volgt de gebruikte
Engelse Bijbelvertaling,

384
00:23:00,150 --> 00:23:04,710
die spreekt over meerdere
‘gruwelen’ en vervolgens over

385
00:23:04,710 --> 00:23:06,930
‘één die verwoesting brengt’.

386
00:23:06,930 --> 00:23:12,690
De hierboven aangehaalde Nederlandse
vertaling construeert de zin anders.

387
00:23:12,690 --> 00:23:16,650
Vergeet niet dat Jezus in Lukas
wordt aangehaald met de woorden:

388
00:23:16,650 --> 00:23:20,790
Wanneer u zult zien dat Jeruzalem
door legers omringd wordt,

389
00:23:20,790 --> 00:23:23,730
weet dan dat zijn verwoesting nabij is.

390
00:23:23,730 --> 00:23:26,370
Dat is wat Mattheüs en Markus zeggen:

391
00:23:26,370 --> 00:23:29,730
Wanneer je de gruwel ziet
die verwoesting brengt.

392
00:23:29,730 --> 00:23:34,950
Hoofdstuk 9, vers 27 gaat dus
over de verwoesting van Jeruzalem

393
00:23:34,950 --> 00:23:36,390
door de Romeinen.

394
00:23:36,390 --> 00:23:41,970
Maar dit is een andere gruwel, en deze
verwoest de tempel op een andere manier.

395
00:23:41,970 --> 00:23:45,450
Dit vernietigt de tempel niet
zoals de Romeinen dat deden.

396
00:23:45,450 --> 00:23:49,650
Dit maakt hem alleen onrein
doordat daar een zeug, een varken,

397
00:23:49,650 --> 00:23:52,470
wordt geofferd op een altaar voor Zeus.

398
00:23:52,470 --> 00:23:54,510
Dat is wat Antiochus deed.

399
00:23:54,510 --> 00:23:57,570
Dat was een gruwel voor
de Joden en voor God.

400
00:23:57,570 --> 00:24:00,270
Het bracht de verwoesting
van de tempel teweeg,

401
00:24:00,270 --> 00:24:05,010
in die zin dat het tot een later tijdstip
een einde maakte aan het offersysteem.

402
00:24:05,010 --> 00:24:06,150
Er staat:

403
00:24:06,150 --> 00:24:09,150
En hen die goddeloos
handelen tegen het verbond,

404
00:24:09,150 --> 00:24:11,670
zal hij doen huichelen door vleierijen.

405
00:24:11,670 --> 00:24:16,470
Het volk echter, zij die hun
God kennen, zullen zij grijpen,

406
00:24:16,470 --> 00:24:19,410
en zij zullen hun wil ten uitvoer brengen.

407
00:24:19,410 --> 00:24:23,550
Dat wil zeggen dat er veel Joden waren
die zich naar Antiochus schikten.

408
00:24:23,550 --> 00:24:26,730
In Israël woedde destijds
een cultuuroorlog.

409
00:24:26,730 --> 00:24:31,710
Er waren de chassidiem, die de kenmerkende
Joodse gebruiken wilden behouden:

410
00:24:31,710 --> 00:24:35,730
de besnijdenis, het houden
van de wet en dat alles.

411
00:24:35,730 --> 00:24:38,070
Zij waren blijkbaar in de minderheid.

412
00:24:38,070 --> 00:24:41,430
Daarnaast waren er onder de
Joden de helleniseerders.

413
00:24:41,430 --> 00:24:45,450
Zij waren degenen die wilden dat de
Griekse cultuur de overhand kreeg,

414
00:24:45,450 --> 00:24:49,650
en in die tijd kreeg de Griekse
cultuur inderdaad de overhand.

415
00:24:49,650 --> 00:24:51,810
De Griekse taal werd opgelegd.

416
00:24:51,810 --> 00:24:55,050
In Jeruzalem werden Griekse
atletiekwedstrijden en

417
00:24:55,050 --> 00:24:56,970
andere wedstrijden gehouden.

418
00:24:56,970 --> 00:25:00,810
Ze bouwden in Jeruzalem een stadion
voor het houden van wedstrijden,

419
00:25:00,810 --> 00:25:03,750
en jonge Joodse mannen deden
mee aan die wedstrijden,

420
00:25:03,750 --> 00:25:07,590
die op Griekse wijze werden
gehouden. Ze liepen naakt.

421
00:25:07,590 --> 00:25:09,570
Dat was het Griekse gebruik.

422
00:25:09,570 --> 00:25:11,610
Ze liepen zonder kleren aan.

423
00:25:11,610 --> 00:25:14,550
Dat kwetste sommige conservatieve Joden.

424
00:25:14,550 --> 00:25:19,050
Zoals ik het begrijp, probeerden sommige
Joden de tekenen van de besnijdenis zelfs

425
00:25:19,050 --> 00:25:20,130
ongedaan te maken.

426
00:25:20,130 --> 00:25:22,230
Ik heb geen idee hoe dat gedaan wordt,

427
00:25:22,230 --> 00:25:25,110
maar ze probeerden door middel
van een operatie zichzelf

428
00:25:25,110 --> 00:25:27,090
onbesneden te laten lijken.

429
00:25:27,090 --> 00:25:32,490
Er was dus deze instroom van Griekse
cultuur, die de meeste Joden omarmden.

430
00:25:32,490 --> 00:25:34,650
Zij waren degenen die
het verbond verlieten.

431
00:25:34,650 --> 00:25:38,130
Zoals conservatieve christenen
met christelijke waarden

432
00:25:38,130 --> 00:25:42,090
nu zien dat hun land wordt
overspoeld door secularisme en

433
00:25:42,090 --> 00:25:45,390
immoraliteit en dat er
een cultuuroorlog woedt,

434
00:25:45,390 --> 00:25:51,030
zo woedde er in de tijd van Antiochus een
soortgelijke cultuuroorlog in Jeruzalem.

435
00:25:51,030 --> 00:25:53,490
Aan beide kanten stonden Joden.

436
00:25:53,490 --> 00:25:57,090
Daarom was het een
oorlog, een cultuuroorlog.

437
00:25:57,090 --> 00:26:00,390
Sommige Joden handelden
goddeloos tegen het verbond

438
00:26:00,390 --> 00:26:03,090
en stonden aan de kant van Antiochus.

439
00:26:03,090 --> 00:26:07,950
Ze hadden er geen bezwaar tegen dat
hij de tempel ontwijdde, enzovoort.

440
00:26:07,950 --> 00:26:10,530
Zij waren de helleniserende Joden.

441
00:26:10,530 --> 00:26:12,690
Maar er staat in vers 32:

442
00:26:12,690 --> 00:26:17,910
maar de mensen die hun God kennen, zullen
sterk zijn en grote daden verrichten.

443
00:26:17,910 --> 00:26:21,630
De gebruikte Engelse Bijbelvertaling
spreekt hier over het verrichten

444
00:26:21,630 --> 00:26:23,730
van ‘grote daden’.

445
00:26:23,730 --> 00:26:27,690
De hierboven aangehaalde
Nederlandse vertaling luidt anders:

446
00:26:27,690 --> 00:26:31,710
het volk zal ‘grijpen’ en
‘zijn wil ten uitvoer brengen’.

447
00:26:31,710 --> 00:26:35,850
Nu geloof ik dat deze grote daden
verwijzen naar de Makkabese opstand

448
00:26:35,850 --> 00:26:37,950
en de Makkabese oorlog.

449
00:26:37,950 --> 00:26:42,210
Zij die God kenden, waren in de
minderheid, maar ze waren taai.

450
00:26:42,210 --> 00:26:44,550
En er staat in vers 33:

451
00:26:44,550 --> 00:26:48,330
De verstandigen onder het
volk zullen velen onderwijzen.

452
00:26:48,330 --> 00:26:53,505
Zij zullen struikelen door zwaard en
vlam, door gevangenschap en beroving —

453
00:26:53,505 --> 00:26:54,450
dagen lang .

454
00:26:54,450 --> 00:26:55,770
En wanneer zij vallen:

455
00:26:55,770 --> 00:27:00,450
Wanneer zij struikelen, zullen zij
met weinig hulp geholpen worden.

456
00:27:00,450 --> 00:27:03,630
Velen zullen zich echter met
vleierijen bij hen voegen.

457
00:27:03,630 --> 00:27:07,410
Van de verstandigen zullen er
struikelen, om hen te louteren,

458
00:27:07,410 --> 00:27:12,030
te reinigen en zuiver wit te
maken, tot de tijd van het einde,

459
00:27:12,030 --> 00:27:14,910
want het wacht nog tot
de vastgestelde tijd.

460
00:27:14,910 --> 00:27:16,770
—de vastgestelde tijd.

461
00:27:16,770 --> 00:27:20,130
Nu, dit gaat over de Makkabese opstand.

462
00:27:20,130 --> 00:27:24,390
De chassidim, de heilige Joden,
stierven doordat ze werden

463
00:27:24,390 --> 00:27:27,270
gedood omdat ze zich aan
de Joodse wet hielden.

464
00:27:27,270 --> 00:27:33,030
En Antiochus Epiphanes was degene die
dat verbood en het verbod handhaafde.

465
00:27:33,030 --> 00:27:34,770
Hij was dus de vijand.

466
00:27:34,770 --> 00:27:38,850
Hij eiste zelfs dat de Joden
offers brachten aan de valse goden.

467
00:27:38,850 --> 00:27:43,890
Er was een dorpje dat Modi'in
heette, niet ver van Jeruzalem.

468
00:27:43,890 --> 00:27:47,910
Daar kwam een Syrische functionaris
die onder Antiochus diende,

469
00:27:47,910 --> 00:27:50,370
en hij richtte er een heidens altaar op.

470
00:27:50,370 --> 00:27:55,290
De dorpelingen waren daar bijeengekomen en
de Syrische functionaris beval een van hen

471
00:27:55,290 --> 00:27:56,910
om een offer te brengen.

472
00:27:56,910 --> 00:28:01,290
Hij droeg de priester, die
Mattathias heette, op om op dit

473
00:28:01,290 --> 00:28:04,470
altaar een offer te brengen
aan een heidense god.

474
00:28:04,470 --> 00:28:09,030
Mattathias weigerde, en een andere
Jood stapte naar voren en zei:

475
00:28:09,030 --> 00:28:10,290
‘Ik zal het doen.’

476
00:28:10,290 --> 00:28:13,290
Toen nam de priester
Mattathias een zwaard en

477
00:28:13,290 --> 00:28:16,050
doodde die Jood vanwege zijn afvalligheid.

478
00:28:16,050 --> 00:28:19,590
Daarna doodde hij ook de
Syrische functionaris.

479
00:28:19,590 --> 00:28:23,430
Nu spreekt het vanzelf dat er
vergeldingsmaatregelen komen als je de

480
00:28:23,430 --> 00:28:25,590
Syrische functionaris doodt.

481
00:28:25,590 --> 00:28:30,690
Daarom vluchtten Mattathias en zijn zonen,
van wie er oorspronkelijk volgens mij

482
00:28:30,690 --> 00:28:34,710
vijf waren, vier of vijf, de heuvels in.

483
00:28:34,710 --> 00:28:37,710
Ze leefden in het bos en
kregen gezelschap van andere

484
00:28:37,710 --> 00:28:40,230
chassidim die er net zo over dachten.

485
00:28:40,230 --> 00:28:42,750
Ze organiseerden zich
als een guerrillagroep

486
00:28:42,750 --> 00:28:46,710
en voerden aanvallen uit op
de Syrische bezettingstroepen.

487
00:28:46,710 --> 00:28:51,930
Dit werd de Makkabese opstand genoemd,
en de oorlogen die zij de daaropvolgende

488
00:28:51,930 --> 00:28:55,650
drie jaar voerden, worden
de Makkabese oorlog genoemd.

489
00:28:55,650 --> 00:29:00,630
Ze staan beschreven in het boek Eerste
Makkabeeën, dat een apocrief boek is.

490
00:29:00,630 --> 00:29:05,670
En Josephus spreekt er natuurlijk ook
over, want dit is een waargebeurd verhaal.

491
00:29:05,670 --> 00:29:09,810
Het wordt Makkabees genoemd omdat
een van de zonen van de priester

492
00:29:09,810 --> 00:29:12,570
Mattathias Judas Makkabeüs heette.

493
00:29:12,570 --> 00:29:16,590
Judas was zijn naam, en
ze noemden hem Makkabeüs,

494
00:29:16,590 --> 00:29:19,950
een benaming die ‘de hamer’ betekent.

495
00:29:19,950 --> 00:29:23,430
Het is niet precies bekend
waarom hij de Hamer werd genoemd.

496
00:29:23,430 --> 00:29:27,510
De meest vleiende verklaring is dat
hij zo'n krijgsman was dat hij als een

497
00:29:27,510 --> 00:29:29,910
voorhamer op zijn vijanden neerkwam.

498
00:29:29,910 --> 00:29:32,670
Er zijn ook andere
verklaringen aangedragen.

499
00:29:32,670 --> 00:29:36,570
Sommigen zeggen zelfs dat hij de Hamer
werd genoemd vanwege de vorm van zijn

500
00:29:36,570 --> 00:29:39,150
hoofd, en dat is ook mogelijk.

501
00:29:39,150 --> 00:29:42,630
Maar wat de reden ook was,
zijn bijnaam was de Hamer.

502
00:29:42,630 --> 00:29:46,170
En het woord voor hamer is Makkabeüs.

503
00:29:46,170 --> 00:29:49,710
Daarom wordt de opstand soms
de Makkabese oorlog genoemd.

504
00:29:49,710 --> 00:29:54,390
De priester Mattathias stierf tijdens
de strijd, net als al zijn zonen,

505
00:29:54,390 --> 00:29:56,010
de een na de ander.

506
00:29:56,010 --> 00:29:59,790
Maar niet zonder de Syrische troepen
enorme verliezen toe te brengen.

507
00:29:59,790 --> 00:30:01,350
En er stonden anderen op.

508
00:30:01,350 --> 00:30:05,670
Wanneer de een stierf, stond een
ander op om de leiding over te nemen.

509
00:30:05,670 --> 00:30:08,790
En er gebeurden werkelijk
avontuurlijke dingen.

510
00:30:08,790 --> 00:30:14,010
Een van de zonen kroop onder de olifant
waarop volgens mij Antiochus zelf reed,

511
00:30:14,010 --> 00:30:16,830
en stak het dier met
een zwaard in de buik.

512
00:30:16,830 --> 00:30:18,870
De olifant zakte in elkaar.

513
00:30:18,870 --> 00:30:22,170
Hij kwam op hem terecht,
en de zoon stierf.

514
00:30:22,170 --> 00:30:24,030
Daardoor stierf hij.

515
00:30:24,030 --> 00:30:26,610
En misschien was het niet Antiochus zelf.

516
00:30:26,610 --> 00:30:28,470
Ik herinner me niet alle details.

517
00:30:28,470 --> 00:30:32,730
Ik ben er niet zo vertrouwd mee als ik zou
zijn wanneer ik het boek Makkabeeën even

518
00:30:32,730 --> 00:30:34,590
vaak las als de Bijbel.

519
00:30:34,590 --> 00:30:37,350
Maar de details zijn verbazingwekkend.

520
00:30:37,350 --> 00:30:40,410
Het is een buitengewoon
heldhaftige oorlog.

521
00:30:40,410 --> 00:30:45,690
En deze groep Joden, die de chassidim
worden genoemd, krijgt enige hulp.

522
00:30:45,690 --> 00:30:50,010
Deze kleine groep verdreef de
Syriërs daadwerkelijk na drie jaar.

523
00:30:50,010 --> 00:30:53,070
Daardoor konden ze de
tempel opnieuw inwijden.

524
00:30:53,070 --> 00:30:56,910
Ze riepen hun onafhankelijkheid uit
en behielden die honderd jaar lang,

525
00:30:56,910 --> 00:31:00,090
totdat de Romeinen kwamen
en het gebied veroverden.

526
00:31:00,090 --> 00:31:03,870
De Makkabese opstand was dus
een opstand die korte tijd tot

527
00:31:03,870 --> 00:31:05,970
Joodse onafhankelijkheid leidde.

528
00:31:05,970 --> 00:31:09,870
En het is een van de grote
gebeurtenissen in de Joodse geschiedenis,

529
00:31:09,870 --> 00:31:13,470
hoewel die plaatsvond in de
intertestamentaire periode

530
00:31:13,470 --> 00:31:16,230
en niet in onze
Bijbelboeken is vastgelegd.

531
00:31:16,230 --> 00:31:21,870
Nu komen we in vers 36 bij dit moeilijke
gedeelte over de eigenzinnige koning.

532
00:31:21,870 --> 00:31:23,850
Laat me over hem voorlezen:

533
00:31:23,850 --> 00:31:27,450
Die koning zal handelen
naar eigen goeddunken.

534
00:31:27,450 --> 00:31:31,410
Hij zal zich verheffen en zich
groot maken boven elke god.

535
00:31:31,410 --> 00:31:35,310
Hij zal tegen de God der goden
wonderlijke dingen spreken.

536
00:31:35,310 --> 00:31:39,510
Hij zal voorspoedig zijn tot
de gramschap voltrokken is.

537
00:31:39,510 --> 00:31:42,750
Want wat vast besloten is, zal gebeuren.

538
00:31:42,750 --> 00:31:46,530
Nu staat er ‘de koning’, wat
klinkt alsof het nog steeds over

539
00:31:46,530 --> 00:31:48,930
Antiochus Epiphanes gaat.

540
00:31:48,930 --> 00:31:53,790
Antiochus zou daarom intuïtief gezien
de eerste koning zijn die je met deze

541
00:31:53,790 --> 00:31:55,770
persoon zou vereenzelvigen.

542
00:31:55,770 --> 00:31:58,950
Maar het probleem is dat de
rest van dit hoofdstuk niet

543
00:31:58,950 --> 00:32:03,990
overeenkomt met wat er bekend is over
de latere geschiedenis van Antiochus.

544
00:32:03,990 --> 00:32:08,610
Daardoor geloven de meeste commentatoren
dat het over nóg een koning na hem gaat.

545
00:32:08,610 --> 00:32:11,370
En hij zal niet letten op
de goden van zijn vaderen,

546
00:32:11,370 --> 00:32:13,650
en ook niet op het
verlangen van de vrouwen.

547
00:32:13,650 --> 00:32:18,690
Hij zal op geen enkele god letten,
maar zichzelf boven alles groot maken.

548
00:32:18,690 --> 00:32:21,750
Nu zou ‘het verlangen van vrouwen’
erop kunnen duiden dat hij

549
00:32:21,750 --> 00:32:23,910
niet heteroseksueel was.

550
00:32:23,910 --> 00:32:27,390
Maar het zou ook kunnen betekenen
dat ‘het verlangen van vrouwen’

551
00:32:27,390 --> 00:32:30,510
verwijst naar een van de
godheden die in sommige andere

552
00:32:30,510 --> 00:32:33,990
delen van de Bijbel het verlangen
van vrouwen werden genoemd.

553
00:32:33,990 --> 00:32:38,070
We hebben geen tijd om dat te ontleden
en er een beslissing over te nemen.

554
00:32:38,070 --> 00:32:42,270
Hij zal versterkte vestingen
maken samen met die vreemde god.

555
00:32:42,270 --> 00:32:46,830
Voor hen die hij zal kennen, zal hij de
eer laten toenemen en hen laten heersen

556
00:32:46,830 --> 00:32:50,730
over velen en hij zal het
land uitdelen als beloning.

557
00:32:50,730 --> 00:32:55,110
Hij is dus noch de koning van het
noorden, noch die van het zuiden.

558
00:32:55,110 --> 00:32:56,850
Hij is een andere koning.

559
00:32:56,850 --> 00:32:59,190
Hij wordt van beide kanten aangevallen,

560
00:32:59,190 --> 00:33:04,830
Dan zal in de tijd van het einde de koning
van het zuiden hem met de hoorns stoten.

561
00:33:04,830 --> 00:33:09,210
En de koning van het noorden zal
op hem aanstormen met wagens en met

562
00:33:09,210 --> 00:33:11,610
ruiters en met vele schepen.

563
00:33:11,610 --> 00:33:16,050
Hij zal de landen binnentrekken, ze
overspoelen en erdoorheen trekken.

564
00:33:16,050 --> 00:33:19,170
Hij zal ook het Sieraadland
binnentrekken, en veel

565
00:33:19,170 --> 00:33:21,510
landen zullen ten val worden gebracht.

566
00:33:21,510 --> 00:33:28,170
Maar deze zullen aan hem ontsnappen: Edom,
Moab en de belangrijkste mensen van Ammon.

567
00:33:28,170 --> 00:33:31,050
Hij zal zijn hand tegen
de landen uitstrekken.

568
00:33:31,050 --> 00:33:33,570
Ook het land Egypte zal niet ontkomen.

569
00:33:33,570 --> 00:33:38,310
Hij zal de macht krijgen over de
voorraden goud en zilver en over alle

570
00:33:38,310 --> 00:33:39,750
kostbaarheden van Egypte.

571
00:33:39,750 --> 00:33:43,950
Ook de Libiërs en de Ethiopiërs
zullen hem op de voet volgen.

572
00:33:43,950 --> 00:33:48,510
Maar berichten uit het oosten en uit
het noorden zullen hem schrik aanjagen.

573
00:33:48,510 --> 00:33:53,130
Daarom zal hij in grote grimmigheid
uittrekken om velen weg te vagen

574
00:33:53,130 --> 00:33:54,930
en met de ban te slaan.

575
00:33:54,930 --> 00:33:58,770
En hij zal de tenten van zijn
paleis tussen de zeeën opzetten,

576
00:33:58,770 --> 00:34:01,470
bij de berg van het heilig Sieraad.

577
00:34:01,470 --> 00:34:05,550
Dan zal hij tot zijn einde
komen, en geen helper hebben.

578
00:34:05,550 --> 00:34:10,290
Het zal min of meer onmogelijk zijn om
vast te stellen hoe de details hiervan

579
00:34:10,290 --> 00:34:12,210
in vervulling zijn gegaan.

580
00:34:12,210 --> 00:34:16,830
Dat komt deels doordat er geen
overeenstemming bestaat over de identiteit

581
00:34:16,830 --> 00:34:18,450
van deze koning.

582
00:34:18,450 --> 00:34:22,950
Hoewel je zou denken dat het in
vers 36 nog steeds Antiochus was,

583
00:34:22,950 --> 00:34:27,030
hebben we het in vers 40
duidelijk niet over Antiochus.

584
00:34:27,030 --> 00:34:31,950
De koningen van het noorden en het
zuiden vallen hem namelijk allebei aan,

585
00:34:31,950 --> 00:34:35,250
en Antiochus was de
koning van het noorden.

586
00:34:35,250 --> 00:34:40,110
Blijkbaar hebben we na Antiochus
dus een andere koning. Maar wie?

587
00:34:40,110 --> 00:34:43,890
Ik heb minstens zeven
verschillende theorieën gelezen.

588
00:34:43,890 --> 00:34:46,830
Sommige mensen denken dat
het om de moslims gaat.

589
00:34:46,830 --> 00:34:49,830
Sommige mensen denken dat
het om de Romeinen gaat.

590
00:34:49,830 --> 00:34:52,530
Sommige mensen denken
dat het Antiochus is,

591
00:34:52,530 --> 00:34:55,470
maar dat de informatie
door elkaar is geraakt.

592
00:34:55,470 --> 00:34:58,530
Sommige mensen denken dat
het de Herodessen zijn.

593
00:34:58,530 --> 00:35:01,110
Er zijn heel wat verschillende theorieën.

594
00:35:01,110 --> 00:35:05,070
Als er één theorie was die
volmaakt bij alle feiten paste,

595
00:35:05,070 --> 00:35:07,830
zou die theorie uiteraard standhouden.

596
00:35:07,830 --> 00:35:13,050
Over de eerdere gedeelten, vóór
vers 35, bestaan geen verschillende,

597
00:35:13,050 --> 00:35:17,310
tegenstrijdige theorieën, omdat die
zo goed overeenstemmen met wat uit de

598
00:35:17,310 --> 00:35:18,630
geschiedenis bekend is.

599
00:35:18,630 --> 00:35:23,010
Je kunt zonder enige twijfel
vaststellen wie de personen zijn

600
00:35:23,010 --> 00:35:27,270
en iets zeggen over wat
hier over hen wordt gezegd.

601
00:35:27,270 --> 00:35:29,670
Er is geen persoon in de geschiedenis die

602
00:35:29,670 --> 00:35:33,630
zo wordt beschreven dat iedereen
hem hierin zou herkennen.

603
00:35:33,630 --> 00:35:37,710
We hebben echter wel een aanwijzing
in het feit dat we ons vooruit door de

604
00:35:37,710 --> 00:35:39,870
Joodse geschiedenis bewegen.

605
00:35:39,870 --> 00:35:44,370
Nadat de Joden zich onafhankelijk hadden
verklaard van Antiochus Epiphanes,

606
00:35:44,370 --> 00:35:47,790
was de Romeinse regering,
het Romeinse Rijk,

607
00:35:47,790 --> 00:35:50,730
de volgende onderdrukker van de Joden.

608
00:35:50,730 --> 00:35:53,970
Ongeveer honderd jaar
na de tijd van Antiochus

609
00:35:53,970 --> 00:35:56,310
veroverden de Romeinen het gebied.

610
00:35:56,310 --> 00:35:59,430
Daarom zouden zij redelijkerwijs
de volgende groep zijn

611
00:35:59,430 --> 00:36:04,350
waaraan we moeten denken, als we het
hebben over Daniëls volk, de Joden.

612
00:36:04,350 --> 00:36:08,550
Waarschijnlijk vertegenwoordigt deze
koning op de een of andere manier het

613
00:36:08,550 --> 00:36:13,410
Romeinse Rijk of bepaalde
vertegenwoordigers van het Romeinse Rijk.

614
00:36:13,410 --> 00:36:18,510
Zoals ik al zei, denken sommige mensen
dat het om de familie van Herodes gaat.

615
00:36:18,510 --> 00:36:21,870
Hoewel de Herodessen van
afkomst Idumeeërs waren,

616
00:36:21,870 --> 00:36:25,950
waren ze door Rome aangesteld
om in dat gebied te regeren.

617
00:36:25,950 --> 00:36:29,250
Toch zou het waarschijnlijk
niet tot Herodes beperkt zijn.

618
00:36:29,250 --> 00:36:34,770
Het belangrijkste historische
aanknopingspunt voor ons staat in vers 45,

619
00:36:34,770 --> 00:36:36,630
het allerlaatste vers:

620
00:36:36,630 --> 00:36:39,990
En hij zal de tenten van zijn
paleis tussen de zeeën opzetten,

621
00:36:39,990 --> 00:36:42,510
bij de berg van het heilig Sieraad.

622
00:36:42,510 --> 00:36:46,110
Dan zal hij tot zijn einde
komen, en geen helper hebben.

623
00:36:46,110 --> 00:36:49,530
De luisterrijke heilige berg
moet beslist Jeruzalem zijn.

624
00:36:49,530 --> 00:36:52,290
Dat hij daar de tenten
van zijn paleis opslaat,

625
00:36:52,290 --> 00:36:57,930
zou erop duiden dat hij óf in Jeruzalem
regeert, óf Jeruzalem misschien belegert.

626
00:36:57,930 --> 00:37:02,670
Tenten worden tenslotte gewoonlijk door
legers gebruikt, niet door keizers.

627
00:37:02,670 --> 00:37:06,390
Het lijkt er inderdaad op dat we in elk
geval aan het einde van dit hoofdstuk bij

628
00:37:06,390 --> 00:37:11,310
de tijd zijn aangekomen waarin deze
macht haar kamp heeft opgeslagen en

629
00:37:11,310 --> 00:37:14,970
óf in Jeruzalem regeert,
óf de stad belegert.

630
00:37:14,970 --> 00:37:19,530
De details zijn weliswaar duister, en
alle commentatoren tasten hierover in het

631
00:37:19,530 --> 00:37:23,070
duister en vinden het moeilijk
om te bepalen wie dit is,

632
00:37:23,070 --> 00:37:27,570
wat er over hem wordt gezegd,
wat hij heeft gedaan, enzovoort.

633
00:37:27,570 --> 00:37:29,670
Ik zal het niet beter doen dan zij.

634
00:37:29,670 --> 00:37:32,850
Maar ik zou zeggen dat dit
ons bij die tijd brengt.

635
00:37:32,850 --> 00:37:37,170
Daarom heeft deze koning iets te maken
met de personen die na Antiochus over

636
00:37:37,170 --> 00:37:40,350
Jeruzalem regeerden of
Jeruzalem bedreigden.

637
00:37:40,350 --> 00:37:43,170
Dat zou natuurlijk een
Romeinse macht zijn.

638
00:37:43,170 --> 00:37:45,930
Of het nu een afzonderlijke
Romeinse keizer is,

639
00:37:45,930 --> 00:37:51,450
een afzonderlijke Romeinse leider zoals
Herodes, of het Romeinse Rijk als geheel,

640
00:37:51,450 --> 00:37:54,090
weet ik niet en kan ik niet uitmaken.

641
00:37:54,090 --> 00:37:59,010
Toch geloof ik wel dat dit ons bij het
tijdsbestek van hoofdstuk 12 brengt.

642
00:37:59,010 --> 00:38:03,930
Terwijl de Romeinen Jeruzalem belegeren
of erover heersen, is het op dat moment,

643
00:38:03,930 --> 00:38:08,190
in hoofdstuk 12, vers 1,
dat het volgende gebeurt:

644
00:38:08,190 --> 00:38:14,730
In die tijd zal Michaël opstaan, de grote
vorst, hij die uw volksgenoten bijstaat.

645
00:38:14,730 --> 00:38:18,750
Het zal een benauwde tijd zijn, zoals
er niet geweest is sinds er een volk is

646
00:38:18,750 --> 00:38:20,430
geweest tot op die tijd.

647
00:38:20,430 --> 00:38:24,750
In die tijd zal uw volk ontkomen:
ieder die gevonden wordt,

648
00:38:24,750 --> 00:38:26,070
opgeschreven in het boek.

649
00:38:26,070 --> 00:38:29,370
Er zou dus over Daniëls
volk, de Joodse natie,

650
00:38:29,370 --> 00:38:33,690
een tijd van benauwdheid komen zoals
er nooit eerder een was geweest.

651
00:38:33,690 --> 00:38:38,850
Dat is wat Jezus zei dat er zou gebeuren
in verband met de Romeinse invasie en de

652
00:38:38,850 --> 00:38:42,510
verwoesting van Jeruzalem
in het jaar 70 na Christus.

653
00:38:42,510 --> 00:38:46,530
Ik geloof dat we hier naar
diezelfde tijd kijken. Er staat:

654
00:38:46,530 --> 00:38:50,910
Maar jouw mensen van wie de naam in
het boek staat, zullen worden gered.

655
00:38:50,910 --> 00:38:57,090
Ja, de Joden die in Gods boek geschreven
stonden, het overblijfsel, werden gered.

656
00:38:57,090 --> 00:39:00,630
Denk eraan, Jezus zei
tegen Zijn discipelen:

657
00:39:00,630 --> 00:39:05,370
Verblijd u echter niet daarover dat
de geesten aan u onderworpen zijn,

658
00:39:05,370 --> 00:39:10,590
maar verblijd u erover dat uw namen
opgeschreven zijn in de hemel.

659
00:39:10,590 --> 00:39:13,590
Jullie staan in Gods boek geschreven.

660
00:39:13,590 --> 00:39:18,690
Het overblijfsel in Israël bestond in
die tijd natuurlijk uit de christenen in

661
00:39:18,690 --> 00:39:23,430
Israël, en zij werden gered
van deze ramp, deze holocaust.

662
00:39:23,430 --> 00:39:27,330
Het was voor Daniëls volk in
het algemeen een grote tijd van

663
00:39:27,330 --> 00:39:29,790
benauwdheid zoals geen andere.

664
00:39:29,790 --> 00:39:33,690
Maar degenen van zijn volk die
tot het overblijfsel behoorden

665
00:39:33,690 --> 00:39:38,130
en in het boek geschreven stonden,
werden gered. Dat is waar.

666
00:39:38,130 --> 00:39:40,050
Dat is inderdaad gebeurd.

667
00:39:40,050 --> 00:39:45,030
En velen van hen die slapen in het
stof van de aarde, zullen ontwaken,

668
00:39:45,030 --> 00:39:50,370
sommigen tot eeuwig leven, anderen
tot smaad, tot eeuwig afgrijzen.

669
00:39:50,370 --> 00:39:54,570
De verstandigen zullen blinken
als de glans van het hemel gewelf,

670
00:39:54,570 --> 00:40:00,330
en zij die er velen rechtvaardigen,
als de sterren, voor eeuwig en altijd.

671
00:40:00,330 --> 00:40:04,710
Vers 2 ziet eruit alsof het over de
opstanding aan het einde der tijden gaat.

672
00:40:04,710 --> 00:40:06,810
Is dat zo? Dat zou kunnen.

673
00:40:06,810 --> 00:40:11,070
Maar als dat zo is, kunnen we het
nog steeds in overeenstemming brengen

674
00:40:11,070 --> 00:40:15,450
met de gedachte dat vers 1 over
het jaar 70 na Christus gaat.

675
00:40:15,450 --> 00:40:20,310
Ik weet niet zeker of vers 2 en
3 over het einde der tijden gaan,

676
00:40:20,310 --> 00:40:23,250
en ik zal een alternatief
betoog naar voren brengen.

677
00:40:23,250 --> 00:40:27,990
Maar laten we ter wille van het
betoog aannemen dat we in vers 2 en 3

678
00:40:27,990 --> 00:40:31,830
naar het einde en naar de opstanding
aan het einde der tijden kijken.

679
00:40:31,830 --> 00:40:35,730
De meeste mensen zouden die
verzen intuïtief zo opvatten.

680
00:40:35,730 --> 00:40:39,810
Als we aannemen dat dit juist
is, hoe kan vers 1 dan het jaar

681
00:40:39,810 --> 00:40:41,970
70 na Christus beschrijven?

682
00:40:41,970 --> 00:40:46,170
Want vers 1 zegt dat er die
grote tijd van benauwdheid is,

683
00:40:46,170 --> 00:40:49,890
maar het zegt dat de mensen die
in Gods boek geschreven staan,

684
00:40:49,890 --> 00:40:51,330
gered zullen worden.

685
00:40:51,330 --> 00:40:53,070
Hoelang duurt die redding?

686
00:40:53,070 --> 00:40:56,430
Zolang er mensen behouden worden,
worden de mensen die in het boek

687
00:40:56,430 --> 00:40:58,530
geschreven staan, gered.

688
00:40:58,530 --> 00:41:03,450
Het hele tijdperk van de gemeente zou
in deze ene zin vervat kunnen zijn:

689
00:41:03,450 --> 00:41:07,290
De mensen van wie de naam in het
boek staat, zullen worden gered.

690
00:41:07,290 --> 00:41:11,490
Het argument dat volgt, berust
op het Engelse woord ‘delivered’,

691
00:41:11,490 --> 00:41:14,970
dat zowel bevrijding als
redding kan aanduiden.

692
00:41:14,970 --> 00:41:19,950
De hierboven aangehaalde Nederlandse
vertaling heeft ‘ontkomen’.

693
00:41:19,950 --> 00:41:22,050
Dit gaat over behoud.

694
00:41:22,050 --> 00:41:26,670
Daarom zou het hele tijdperk van behoud,
het hele tijdperk van de gemeente,

695
00:41:26,670 --> 00:41:29,370
in die ene zin vervat kunnen zijn.

696
00:41:29,370 --> 00:41:33,870
Vervolgens komen we dan in vers 2 bij het
einde van het tijdperk van de gemeente

697
00:41:33,870 --> 00:41:36,990
en bij de opstanding. Het is mogelijk.

698
00:41:36,990 --> 00:41:40,710
Als ik zou concluderen dat
vers 2 over de opstanding gaat,

699
00:41:40,710 --> 00:41:42,870
denk ik dat ik het zo zou moeten zien.

700
00:41:42,870 --> 00:41:47,490
Naar mijn idee zou dat geen
onredelijke manier zijn om het te zien.

701
00:41:47,490 --> 00:41:50,970
Het doet de bewoording van
de tekst geen geweld aan.

702
00:41:50,970 --> 00:41:53,790
Aan de andere kant is
dat misschien niet nodig.

703
00:41:53,790 --> 00:41:59,370
Het kan zijn dat vers 2 en 3 ook
over het jaar 70 na Christus gaan.

704
00:41:59,370 --> 00:42:04,410
Het probleem hiermee is dat er staat
dat velen van hen zullen ontwaken.

705
00:42:04,410 --> 00:42:08,490
Jezus zei dat bij de opstanding
allen die in de graven zijn,

706
00:42:08,490 --> 00:42:10,530
tevoorschijn zullen komen.

707
00:42:10,530 --> 00:42:14,130
En hier staat niet eenvoudigweg
dat velen zullen ontwaken,

708
00:42:14,130 --> 00:42:17,070
maar dat velen van hen zullen ontwaken.

709
00:42:17,070 --> 00:42:21,630
Een deel van allen die in het stof
slapen, zal tevoorschijn komen.

710
00:42:21,630 --> 00:42:25,950
Daardoor lijkt het erop dat dit niet
over de algemene opstanding gaat,

711
00:42:25,950 --> 00:42:27,690
maar over iets anders.

712
00:42:27,690 --> 00:42:31,290
We weten dat beelden van een
opstanding in het Oude Testament soms

713
00:42:31,290 --> 00:42:33,090
figuurlijk gebruikt worden.

714
00:42:33,090 --> 00:42:39,450
In Ezechiël 37 kreeg hij een visioen van
dorre beenderen die bij elkaar kwamen en

715
00:42:39,450 --> 00:42:44,130
geraamten vormden, daarna lichamen,
en vervolgens kwam er adem in

716
00:42:44,130 --> 00:42:45,870
en werden ze levend.

717
00:42:45,870 --> 00:42:50,550
Dit was duidelijk een beeld van
een opstanding van dode lichamen.

718
00:42:50,550 --> 00:42:56,070
Maar toen God het visioen uitlegde, zei
Hij dat het volk Israël in Babylon als

719
00:42:56,070 --> 00:43:00,090
verdorde en verstrooide
beenderen was. Ze zeiden:

720
00:43:00,090 --> 00:43:06,690
Toen zei Hij tegen mij: Mensenkind, deze
beenderen zijn heel het huis van Israël.

721
00:43:06,690 --> 00:43:11,970
Zie, ze zeggen: Onze beenderen zijn
verdord en onze hoop is vergaan,

722
00:43:11,970 --> 00:43:13,650
wij zijn afgesneden!

723
00:43:13,650 --> 00:43:17,730
De dorre beenderen verwijzen niet
naar letterlijke dorre beenderen,

724
00:43:17,730 --> 00:43:22,830
maar naar hoe het volk Israël over
zichzelf dacht toen het in Babylon was.

725
00:43:22,830 --> 00:43:26,190
Ze waren dood en vergaan en verdord.

726
00:43:26,190 --> 00:43:27,450
Ze waren zonder hoop.

727
00:43:27,450 --> 00:43:29,670
Maar Hij zou hun natie herstellen.

728
00:43:29,670 --> 00:43:33,690
Hij zou hen terugbrengen naar hun
land, wat Hij natuurlijk ook deed.

729
00:43:33,690 --> 00:43:36,870
Het herstel waarbij de ballingen
naar Jeruzalem terugkeerden,

730
00:43:36,870 --> 00:43:40,770
werd beschreven als deze dorre
beenderen die bij elkaar kwamen en

731
00:43:40,770 --> 00:43:42,390
weer levend werden.

732
00:43:42,390 --> 00:43:44,550
De natie kwam weer tot leven.

733
00:43:44,550 --> 00:43:47,130
Het was een figuurlijke beschrijving.

734
00:43:47,130 --> 00:43:50,850
Toen Jezus geboren was en
naar de tempel werd gebracht,

735
00:43:50,850 --> 00:43:55,950
brachten ze Jezus volgens Lukas 2 bij
Zijn opdracht naar de tempel om Hem

736
00:43:55,950 --> 00:43:57,330
voor te stellen.

737
00:43:57,330 --> 00:43:59,790
Daar was een man die Simeon heette.

738
00:43:59,790 --> 00:44:03,930
Hij ontmoette hen en sprak
een profetie over Jezus uit.

739
00:44:03,930 --> 00:44:06,270
Hij zegt in vers 29:

740
00:44:06,270 --> 00:44:11,730
Nu laat U, Heere, Uw dienstknecht
gaan in vrede, volgens Uw woord,

741
00:44:11,730 --> 00:44:15,270
Toen zei Simeon in vers 34 tegen Maria:

742
00:44:15,270 --> 00:44:20,730
En Simeon zegende hen en zei
tegen Maria, Zijn moeder: Zie,

743
00:44:20,730 --> 00:44:26,430
dit Kind is bestemd tot val en opstanding
van velen in Israël en tot een teken dat

744
00:44:26,430 --> 00:44:28,170
tegengesproken zal worden

745
00:44:28,170 --> 00:44:33,510
Het woord dat daar met ‘opstaan’ is
weergegeven, is in het Grieks anastasis,

746
00:44:33,510 --> 00:44:36,630
het woord voor ‘opstanding uit de dood’.

747
00:44:36,630 --> 00:44:41,790
Dit kind is bestemd voor de val en
de opstanding van velen in Israël.

748
00:44:41,790 --> 00:44:45,150
Velen zullen opstaan. Velen zullen vallen.

749
00:44:45,150 --> 00:44:47,130
Sommigen in Israël zullen vallen.

750
00:44:47,130 --> 00:44:49,110
Sommigen zullen opstaan.

751
00:44:49,110 --> 00:44:53,610
Denk eraan dat Jezus in Johannes 5:24 zei:

752
00:44:53,610 --> 00:44:59,550
Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Wie
Mijn woord hoort en Hem gelooft

753
00:44:59,550 --> 00:45:04,710
Die Mij gezonden heeft, die heeft eeuwig
leven en komt niet in de verdoemenis,

754
00:45:04,710 --> 00:45:07,290
maar is uit de dood
overgegaan in het leven.

755
00:45:07,290 --> 00:45:13,110
Er zijn mensen die van geestelijke dood
zijn overgegaan naar geestelijk leven.

756
00:45:13,110 --> 00:45:16,350
In wezen zijn zij door Hem opgewekt.

757
00:45:16,350 --> 00:45:20,130
Maar anderen, die niet tot
het overblijfsel behoorden,

758
00:45:20,130 --> 00:45:22,230
kwamen onder het oordeel.

759
00:45:22,230 --> 00:45:27,390
Simeon lijkt te zeggen dat God door
jouw kind een scheiding gaat aanbrengen

760
00:45:27,390 --> 00:45:29,610
tussen de mensen in Israël.

761
00:45:29,610 --> 00:45:34,110
Velen van hen zullen vallen en
velen van hen zullen opstaan.

762
00:45:34,110 --> 00:45:35,730
In Daniël staat:

763
00:45:35,730 --> 00:45:41,010
En velen van hen die slapen in het
stof van de aarde, zullen ontwaken,

764
00:45:41,010 --> 00:45:46,230
sommigen tot eeuwig leven, anderen
tot smaad, tot eeuwig afgrijzen.

765
00:45:46,230 --> 00:45:47,850
Het is hetzelfde beeld.

766
00:45:47,850 --> 00:45:52,650
Maar ik geloof niet dat Simeon verwijst
naar de opstanding op de laatste dag.

767
00:45:52,650 --> 00:45:56,370
Ik denk dat Simeon verwijst
naar het feit dat sommigen

768
00:45:56,370 --> 00:46:01,110
geestelijk tot leven zullen komen,
terwijl anderen vernietigd zullen worden.

769
00:46:01,110 --> 00:46:07,890
Ik denk dat dit in feite een toespeling
kan zijn op Daniël 12:2, waar staat:

770
00:46:07,890 --> 00:46:12,210
Veel mensen die in het stof van de
aarde slapen, zullen wakker worden,

771
00:46:12,210 --> 00:46:16,590
sommigen om eeuwig te leven en
anderen om eeuwig veracht te worden.

772
00:46:16,590 --> 00:46:22,110
Het woord ‘verachting’ hier is
hetzelfde Hebreeuwse woord dat in Jesaja

773
00:46:22,110 --> 00:46:24,630
66:24 wordt gebruikt.

774
00:46:24,630 --> 00:46:27,330
Hoewel het in Jesaja
anders wordt vertaald,

775
00:46:27,330 --> 00:46:29,910
is het hetzelfde Hebreeuwse woord.

776
00:46:29,910 --> 00:46:33,450
In Jesaja 66:24 staat:

777
00:46:33,450 --> 00:46:38,730
En zij zullen de stad uit gaan en zien
de dode lichamen van de mannen die tegen

778
00:46:38,730 --> 00:46:44,370
Mij in opstand zijn gekomen; want hun
worm zal niet sterven en hun vuur zal niet

779
00:46:44,370 --> 00:46:49,410
uitgeblust worden, en zij zullen
voor alle vlees een afgrijzen zijn.

780
00:46:49,410 --> 00:46:53,370
Dat is hetzelfde woord dat
met ‘verachting’ is vertaald.

781
00:46:53,370 --> 00:46:56,670
Zij zullen voor alle
vlees een afschuw zijn.

782
00:46:56,670 --> 00:47:01,830
Bij Jesaja 66 merkten we op dat
Jezus dit blijkbaar aanhaalt

783
00:47:01,830 --> 00:47:05,550
als een verwijzing naar de
vernietiging van degenen die omkomen

784
00:47:05,550 --> 00:47:09,630
onder het oordeel over Jeruzalem,
waarna hun lichamen in het dal van

785
00:47:09,630 --> 00:47:11,430
Hinnom worden geworpen.

786
00:47:11,430 --> 00:47:16,530
Zij worden een afschuw, of een voorwerp
van verachting, voor alle mensen.

787
00:47:16,530 --> 00:47:20,190
De komst van Jezus bracht
sommige Joden tot leven.

788
00:47:20,190 --> 00:47:25,350
Anderen werden uiteindelijk een eeuwige
afschuw of een voorwerp van verachting.

789
00:47:25,350 --> 00:47:26,850
In vers 3 staat:

790
00:47:26,850 --> 00:47:31,410
De verstandigen zullen blinken
als de glans van het hemel gewelf,

791
00:47:31,410 --> 00:47:37,170
en zij die er velen rechtvaardigen,
als de sterren, voor eeuwig en altijd.

792
00:47:37,170 --> 00:47:39,450
Ik sta open voor de mogelijkheid dat dit

793
00:47:39,450 --> 00:47:42,330
over de opstanding aan
het einde der tijden gaat.

794
00:47:42,330 --> 00:47:43,950
Dat is een mogelijkheid.

795
00:47:43,950 --> 00:47:49,110
De profetie eindigt hier en daarom kan zij
even voorbij de vernietiging van Jeruzalem

796
00:47:49,110 --> 00:47:51,690
kijken, naar het einde van de wereld.

797
00:47:51,690 --> 00:47:55,650
De kloof tussen die twee zou
worden overbrugd door de uitspraak:

798
00:47:55,650 --> 00:48:01,710
In die tijd zal Michaël opstaan, de grote
vorst, hij die uw volksgenoten bijstaat.

799
00:48:01,710 --> 00:48:05,010
Het zal een benauwde tijd
zijn, zoals er niet geweest is

800
00:48:05,010 --> 00:48:07,830
sinds er een volk is
geweest tot op die tijd.

801
00:48:07,830 --> 00:48:11,790
In die tijd zal uw volk ontkomen:
ieder die gevonden wordt,

802
00:48:11,790 --> 00:48:13,590
opgeschreven in het boek.

803
00:48:13,590 --> 00:48:17,010
Als God gedurende de hele
gemeentetijd degenen verlost

804
00:48:17,010 --> 00:48:19,350
of redt die in Zijn boek geschreven staan,

805
00:48:19,350 --> 00:48:23,250
dan kan de opstanding in vers 2
daar zonder enig probleem staan.

806
00:48:23,250 --> 00:48:27,870
Maar wat ik zeg, is dat de bewoording zelf
niet helemaal klinkt als de manier waarop

807
00:48:27,870 --> 00:48:33,090
de opstanding wordt beschreven, omdat er
staat dat velen van hen zullen ontwaken.

808
00:48:33,090 --> 00:48:37,650
Jezus lijkt in Johannes 5:28
heel duidelijk te zeggen dat

809
00:48:37,650 --> 00:48:41,910
allen die in het graf zijn, Zijn stem
zullen horen en bij de opstanding

810
00:48:41,910 --> 00:48:43,590
tevoorschijn zullen komen.

811
00:48:43,590 --> 00:48:48,210
Daardoor vraag ik me af: spreekt
Daniël wel of niet over de opstanding?

812
00:48:48,210 --> 00:48:49,770
Het is mogelijk van niet.

813
00:48:49,770 --> 00:48:52,290
Misschien kunnen we dat
mysterie niet oplossen.

814
00:48:52,290 --> 00:48:56,070
Maar in vers 4 is de profetie
afgelopen en zegt hij:

815
00:48:56,070 --> 00:49:00,750
Maar u, Daniël, houd deze woorden
geheim en verzegel dit boek tot de tijd

816
00:49:00,750 --> 00:49:02,250
van het einde.

817
00:49:02,250 --> 00:49:05,550
Velen zullen het onderzoeken
en de kennis zal toenemen.

818
00:49:05,550 --> 00:49:08,370
Dat wil zeggen: het boek is verzegeld.

819
00:49:08,370 --> 00:49:12,030
Mensen zullen pas in de tijd van
het einde weten wat het betekent.

820
00:49:12,030 --> 00:49:14,250
Daarna zullen zij het wel weten.

821
00:49:14,250 --> 00:49:16,770
De kennis ervan zal toenemen.

822
00:49:16,770 --> 00:49:18,750
Veel mensen willen van vers 4

823
00:49:18,750 --> 00:49:22,650
een verwijzing maken naar reizen
met vliegtuigen en een toename van

824
00:49:22,650 --> 00:49:26,670
wetenschappelijke kennis, zodat
het onze huidige tijd beschrijft.

825
00:49:26,670 --> 00:49:30,390
Mensen reizen de hele wereld over
en in de afgelopen eeuw is de

826
00:49:30,390 --> 00:49:32,610
kennis enorm toegenomen.

827
00:49:32,610 --> 00:49:34,770
Dit is dus de eindtijd.

828
00:49:34,770 --> 00:49:39,450
Maar hij spreekt over kennis van
dit mysterie, van dit visioen.

829
00:49:39,450 --> 00:49:44,370
Het is verzegeld, wat betekent dat het
niet onmiddellijk begrepen zal worden,

830
00:49:44,370 --> 00:49:47,910
omdat het niet aan die
generatie is om het te weten.

831
00:49:47,910 --> 00:49:52,950
En ik, Daniël, zag, en zie,
er stonden twee anderen,

832
00:49:52,950 --> 00:49:56,670
de één hier op de oever van
de rivier, en de ander aan de

833
00:49:56,670 --> 00:49:58,770
overkant op de oever van de rivier.

834
00:49:58,770 --> 00:50:01,410
De één zei tegen de Man gekleed in linnen,

835
00:50:01,410 --> 00:50:04,110
Die Zich boven het water
van de rivier bevond:

836
00:50:04,110 --> 00:50:08,250
Hoelang duurt het nog voordat er een
einde komt aan deze wonderlijke dingen?

837
00:50:08,250 --> 00:50:10,530
Toen hoorde ik de Man gekleed in linnen,

838
00:50:10,530 --> 00:50:13,170
Die Zich boven het water
van de rivier bevond,

839
00:50:13,170 --> 00:50:17,070
en Hij hief Zijn rechter- en Zijn
linkerhand op naar de hemel en

840
00:50:17,070 --> 00:50:21,990
zwoer bij Hem Die eeuwig leeft:
Na een vastgestelde tijd,

841
00:50:21,990 --> 00:50:27,090
vastgestelde tijden en een helft, wanneer
Hij er een einde aan gemaakt zal hebben om

842
00:50:27,090 --> 00:50:30,030
de macht van het heilige
volk stuk te slaan,

843
00:50:30,030 --> 00:50:32,790
zal er aan al deze dingen een einde komen.

844
00:50:32,790 --> 00:50:36,630
De macht van het heilige volk
wordt volledig verbrijzeld.

845
00:50:36,630 --> 00:50:41,130
Als het heilige volk de Joden zijn, dan
werd hun macht naar het lijkt in het jaar

846
00:50:41,130 --> 00:50:44,370
70 na Christus volledig verbrijzeld.

847
00:50:44,370 --> 00:50:50,070
Al deze dingen zullen op dat moment
voltooid zijn, zei hij. Jezus zei:

848
00:50:50,070 --> 00:50:53,790
Wanneer u zult zien dat Jeruzalem
door legers omringd wordt,

849
00:50:53,790 --> 00:50:56,610
weet dan dat zijn verwoesting nabij is.

850
00:50:56,610 --> 00:51:01,470
Laten dan wie in Judea zijn, vluchten
naar de bergen en wie in het midden van

851
00:51:01,470 --> 00:51:07,110
Jeruzalem zijn, daaruit wegtrekken en
wie op de velden zijn, er niet in gaan.

852
00:51:07,110 --> 00:51:12,630
Want dit zijn dagen van wraak, opdat
al wat geschreven staat, vervuld wordt.

853
00:51:12,630 --> 00:51:16,410
Er is nog een reden om te denken
dat dit over de eerste eeuw gaat,

854
00:51:16,410 --> 00:51:20,790
en dat is wat Petrus zei
in 1 Petrus hoofdstuk 1.

855
00:51:20,790 --> 00:51:25,650
Petrus spreekt in algemene zin
over de oudtestamentische profeten.

856
00:51:25,650 --> 00:51:27,150
Hij zegt in vers 10:

857
00:51:27,150 --> 00:51:31,650
Naar deze zaligheid hebben de profeten,
die geprofeteerd hebben over de

858
00:51:31,650 --> 00:51:35,310
genade die aan u bewezen
is, gezocht en gespeurd.

859
00:51:35,310 --> 00:51:40,770
Zij onderzochten op welke en wat voor tijd
de Geest van Christus, Die in hen was,

860
00:51:40,770 --> 00:51:45,631
doelde, toen Hij tevoren getuigde van
het lijden dat op Christus komen zou ,

861
00:51:45,631 --> 00:51:48,150
en ook van de heerlijkheid daarna.

862
00:51:48,150 --> 00:51:50,970
Aan hen werd geopenbaard
dat zij niet zichzelf,

863
00:51:50,970 --> 00:51:54,750
maar ons dienden in de dingen
die u nu verkondigd zijn door

864
00:51:54,750 --> 00:51:58,650
hen die u het Evangelie verkondigd
hebben door de Heilige Geest,

865
00:51:58,650 --> 00:52:01,770
Die vanuit de hemel gezonden is; dingen,

866
00:52:01,770 --> 00:52:05,190
waarin de engelen begerig
zijn zich te verdiepen.

867
00:52:05,190 --> 00:52:10,050
Dat wil zeggen: het
nieuwtestamentische behoud, ons behoud.

868
00:52:10,050 --> 00:52:13,890
De profeten vroegen God
hierover om inlichtingen.

869
00:52:13,890 --> 00:52:17,310
Let hierop: Petrus zei
dat er dingen zijn die de

870
00:52:17,310 --> 00:52:22,110
profeten over ons behoud hebben gezegd
en die ze niet volledig begrepen.

871
00:52:22,110 --> 00:52:26,070
Ze vroegen God zelfs:
‘Vertel me hier meer over.’

872
00:52:26,070 --> 00:52:29,610
Hun werd gezegd: ‘Nee,
dat gaat je niet aan.

873
00:52:29,610 --> 00:52:32,130
Het is voor een latere generatie.’

874
00:52:32,130 --> 00:52:35,550
Petrus zegt: ‘Wij zijn die generatie.’

875
00:52:35,550 --> 00:52:40,110
Het was voor degenen onder ons die
het Evangelie hebben ontvangen dat zij

876
00:52:40,110 --> 00:52:45,390
profeteerden: de christenen uit
de eerste eeuw en degenen na hen.

877
00:52:45,390 --> 00:52:46,710
Welk behoud?

878
00:52:46,710 --> 00:52:52,410
Petrus zegt dat deze profeten om meer
informatie vroegen en werden afgescheept.

879
00:52:52,410 --> 00:52:54,990
Welke profeten hebben dat ooit gedaan?

880
00:52:54,990 --> 00:52:59,490
De enige profeet van wie we weten
dat hij dat deed, is Daniël.

881
00:52:59,490 --> 00:53:04,350
Waarschijnlijk gaat Petrus ervan uit dat
er andere profeten zoals Daniël waren

882
00:53:04,350 --> 00:53:08,130
die misschien op een vergelijkbare
manier navraag hebben gedaan.

883
00:53:08,130 --> 00:53:13,230
Maar het enige geval waarvan we weten
dat hij ernaar kan verwijzen, is Daniël.

884
00:53:13,230 --> 00:53:16,830
In Daniël 12:8-9 staat:

885
00:53:16,830 --> 00:53:20,910
Ik echter, ik hoorde het wel
, maar ik begreep het niet.

886
00:53:20,910 --> 00:53:25,110
En ik zei: Mijn Heere, wat
zal het einde hiervan zijn?

887
00:53:25,110 --> 00:53:29,190
Toen zei Hij: Ga heen, Daniël,
want deze woorden blijven

888
00:53:29,190 --> 00:53:32,370
geheim en verzegeld tot
de tijd van het einde.

889
00:53:32,370 --> 00:53:36,210
Niet het einde van de wereld, maar
de tijd van het einde van Israël,

890
00:53:36,210 --> 00:53:38,070
de laatste dagen.

891
00:53:38,070 --> 00:53:42,810
Velen zullen gereinigd, zuiver
wit gemaakt en gelouterd worden.

892
00:53:42,810 --> 00:53:45,870
De goddelozen echter
zullen goddeloos handelen

893
00:53:45,870 --> 00:53:48,810
en geen enkele van de
goddelozen zal het begrijpen,

894
00:53:48,810 --> 00:53:51,750
maar de verstandigen zullen het begrijpen.

895
00:53:51,750 --> 00:53:56,190
Hier zegt Daniël: ‘Ik begreep
het niet, dus ik vroeg ernaar.’

896
00:53:56,190 --> 00:53:58,410
Hij zei: ‘Laat maar.

897
00:53:58,410 --> 00:54:00,690
Het is niet aan jou om dit te weten.

898
00:54:00,690 --> 00:54:04,290
Er zal een tijd komen waarin
mensen het zullen weten.

899
00:54:04,290 --> 00:54:06,990
De kennis zal later toenemen.

900
00:54:06,990 --> 00:54:09,510
Voorlopig is het boek verzegeld.’

901
00:54:09,510 --> 00:54:14,370
Dit is het enige oudtestamentische
geval waar Petrus naar kan verwijzen.

902
00:54:14,370 --> 00:54:18,150
Dat betekent dat Petrus,
als hij hiernaar verwijst,

903
00:54:18,150 --> 00:54:21,510
bedoelt dat Daniël over ons behoud sprak.

904
00:54:21,510 --> 00:54:25,290
Hij zei dat de profeten
over ons behoud spraken.

905
00:54:25,290 --> 00:54:27,570
Waar sprak Daniël daarover?

906
00:54:27,570 --> 00:54:29,430
Misschien in vers 1:

907
00:54:29,430 --> 00:54:35,850
In die tijd zal Michaël opstaan, de grote
vorst, hij die uw volksgenoten bijstaat.

908
00:54:35,850 --> 00:54:40,050
Het zal een benauwde tijd zijn, zoals
er niet geweest is sinds er een volk is

909
00:54:40,050 --> 00:54:41,910
geweest tot op die tijd.

910
00:54:41,910 --> 00:54:46,470
In die tijd zal uw volk ontkomen:
ieder die gevonden wordt,

911
00:54:46,470 --> 00:54:47,730
opgeschreven in het boek.

912
00:54:47,730 --> 00:54:54,090
Hoe dan ook, bedenk dat Petrus zijn
opmerkingen in 1 Petrus 1:12 afsluit met:

913
00:54:54,090 --> 00:54:57,690
Aan hen werd geopenbaard
dat zij niet zichzelf,

914
00:54:57,690 --> 00:55:03,210
maar ons dienden in de dingen die u
nu verkondigd zijn door hen die u het

915
00:55:03,210 --> 00:55:06,210
Evangelie verkondigd hebben
door de Heilige Geest,

916
00:55:06,210 --> 00:55:09,150
Die vanuit de hemel gezonden is; dingen,

917
00:55:09,150 --> 00:55:12,570
waarin de engelen begerig
zijn zich te verdiepen.

918
00:55:12,570 --> 00:55:15,750
We zien in Daniël
hoofdstuk 12 daadwerkelijk

919
00:55:15,750 --> 00:55:18,150
een van de engelen ernaar vragen.

920
00:55:18,150 --> 00:55:19,770
In vers 5 staat:

921
00:55:19,770 --> 00:55:24,270
En ik, Daniël, zag, en zie,
er stonden twee anderen,

922
00:55:24,270 --> 00:55:29,130
de één hier op de oever van de rivier,
en de ander aan de overkant op de oever

923
00:55:29,130 --> 00:55:30,390
van de rivier.

924
00:55:30,390 --> 00:55:32,850
Het waren ongetwijfeld engelen.

925
00:55:32,850 --> 00:55:38,550
Een van hen zei tegen de Man Die in linnen
gekleed was en boven het water stond:

926
00:55:38,550 --> 00:55:41,430
De één zei tegen de Man gekleed in linnen,

927
00:55:41,430 --> 00:55:44,370
Die Zich boven het water
van de rivier bevond:

928
00:55:44,370 --> 00:55:48,990
Hoelang duurt het nog voordat er een
einde komt aan deze wonderlijke dingen?

929
00:55:48,990 --> 00:55:51,510
De engelen zijn hier nieuwsgierig naar.

930
00:55:51,510 --> 00:55:54,690
De profeten zijn hier nieuwsgierig naar.

931
00:55:54,690 --> 00:56:00,510
Maar noch de engelen, noch de profeten
krijgen werkelijk de volledige openbaring

932
00:56:00,510 --> 00:56:04,710
die gegeven zou worden aan
degenen van een latere generatie,

933
00:56:04,710 --> 00:56:09,870
namelijk de generatie van Petrus,
aan wie het Evangelie was verkondigd.

934
00:56:09,870 --> 00:56:14,190
Petrus ziet de vervulling van
Daniël 12 in zijn eigen tijd.

935
00:56:14,190 --> 00:56:18,690
Daarom zou hij ongetwijfeld ook de
moeilijkheden die volgens Daniël 12

936
00:56:18,690 --> 00:56:23,310
over Jeruzalem zouden komen, als iets
van zijn eigen tijd hebben gezien.

937
00:56:23,310 --> 00:56:27,930
Hij geeft beslist niet aan dat hij dit
zag als iets wat over het einde van

938
00:56:27,930 --> 00:56:28,950
de wereld ging.

939
00:56:28,950 --> 00:56:33,930
Trouwens, toen aan de engel boven
het water, of de Man boven het water,

940
00:56:33,930 --> 00:56:38,430
werd gevraagd hoelang het zou duren,
hief Hij beide handen naar de hemel en

941
00:56:38,430 --> 00:56:43,110
zwoer bij God dat het een tijd,
tijden en een halve tijd zou duren.

942
00:56:43,110 --> 00:56:45,630
Dit is mogelijk een ontwijkend antwoord.

943
00:56:45,630 --> 00:56:50,130
Het is niet erg exact, tenzij het
letterlijk drieënhalf jaar betekent.

944
00:56:50,130 --> 00:56:52,350
Maar er staat niet ‘jaren’.

945
00:56:52,350 --> 00:56:54,510
Er staat niet ‘drieënhalf’.

946
00:56:54,510 --> 00:56:58,290
Er staat ‘een tijd,
tijden en een halve tijd’.

947
00:56:58,290 --> 00:57:00,270
Het is een vage uitspraak.

948
00:57:00,270 --> 00:57:04,890
Het is waar dat Openbaring deze uitspraak
overneemt en die gelijkstelt aan

949
00:57:04,890 --> 00:57:08,010
42 maanden, maar deze engel deed dat niet.

950
00:57:08,010 --> 00:57:12,270
Het kan een ontwijkend antwoord zijn
waarmee wordt gezegd dat het om een vage,

951
00:57:12,270 --> 00:57:15,750
onbepaalde, niet
geopenbaarde tijdsduur gaat.

952
00:57:15,750 --> 00:57:18,450
Maar wat het ook betekent, hij zegt:

953
00:57:18,450 --> 00:57:21,030
Toen hoorde ik de Man gekleed in linnen,

954
00:57:21,030 --> 00:57:23,550
Die Zich boven het water
van de rivier bevond,

955
00:57:23,550 --> 00:57:27,090
en Hij hief Zijn rechter- en
Zijn linkerhand op naar de hemel

956
00:57:27,090 --> 00:57:32,250
en zwoer bij Hem Die eeuwig
leeft: Na een vastgestelde tijd,

957
00:57:32,250 --> 00:57:37,170
vastgestelde tijden en een helft, wanneer
Hij er een einde aan gemaakt zal hebben om

958
00:57:37,170 --> 00:57:39,930
de macht van het heilige
volk stuk te slaan,

959
00:57:39,930 --> 00:57:42,930
zal er aan al deze dingen een einde komen.

960
00:57:42,930 --> 00:57:46,890
Dat is inderdaad gebeurd door de
Romeinse verwoesting van Jeruzalem

961
00:57:46,890 --> 00:57:49,110
en de verstrooiing van de Joden.

962
00:57:49,110 --> 00:57:51,750
Petrus geloofde dat dit
over zijn tijd ging,

963
00:57:51,750 --> 00:57:54,510
en hij verwijst zowel naar
de engelen als naar de

964
00:57:54,510 --> 00:57:59,850
profeet die om meer informatie vroegen,
maar het antwoord niet te horen kregen.

965
00:57:59,850 --> 00:58:02,010
In vers 10 wordt hem gezegd:

966
00:58:02,010 --> 00:58:06,330
Velen zullen gereinigd, zuiver
wit gemaakt en gelouterd worden.

967
00:58:06,330 --> 00:58:09,390
De goddelozen echter
zullen goddeloos handelen

968
00:58:09,390 --> 00:58:12,330
en geen enkele van de
goddelozen zal het begrijpen,

969
00:58:12,330 --> 00:58:14,610
maar de verstandigen zullen het begrijpen.

970
00:58:14,610 --> 00:58:18,210
Daar gaat 1 Petrus vervolgens
in zijn brief over verder.

971
00:58:18,210 --> 00:58:23,070
Hij spreekt er in het bijzonder over
hoeveel lijden de gemeente voor haar eigen

972
00:58:23,070 --> 00:58:25,350
loutering zou moeten doorstaan.

973
00:58:25,350 --> 00:58:28,350
In 1 Petrus 5:10 zegt hij:

974
00:58:28,350 --> 00:58:32,730
De God nu van alle genade, Die ons
geroepen heeft tot Zijn eeuwige

975
00:58:32,730 --> 00:58:38,311
heerlijkheid in Christus Jezus, Hij Zelf
moge u — na een korte tijd van lijden —

976
00:58:38,311 --> 00:58:42,570
toerusten, bevestigen,
versterken en funderen.

977
00:58:42,570 --> 00:58:47,490
Deze loutering door lijden is
eigenlijk het thema van 1 Petrus.

978
00:58:47,490 --> 00:58:53,370
Misschien is hij zelfs enigszins beïnvloed
door Daniël 12, waar hij op zinspeelt.

979
00:58:53,370 --> 00:58:56,010
Daar gaat het over mensen
die gezuiverd worden,

980
00:58:56,010 --> 00:59:01,590
over het overblijfsel dat door lijden
gezuiverd, witgemaakt en gelouterd wordt.

981
00:59:01,590 --> 00:59:05,910
De laatste verzen van Daniël
12 zijn erg onbevredigend,

982
00:59:05,910 --> 00:59:09,090
en mijn commentaar zal
erg onbevredigend zijn.

983
00:59:09,090 --> 00:59:12,270
Het is jammer wanneer je een
lang boek hebt bestudeerd

984
00:59:12,270 --> 00:59:15,450
en het dan op een teleurstellende
toon moet afsluiten.

985
00:59:15,450 --> 00:59:20,190
Maar de waarheid is dat niemand weet wat
de laatste verzen van Daniël betekenen,

986
00:59:20,190 --> 00:59:23,850
en degenen die denken dat ze
het weten, weten het niet.

987
00:59:23,850 --> 00:59:26,730
Dit staat er in de
verzen 11 tot en met 13:

988
00:59:26,730 --> 00:59:30,690
Van de tijd af dat het steeds
terugkerende offer weggenomen zal worden

989
00:59:30,690 --> 00:59:33,510
en de verwoestende gruwel
opgesteld zal zijn,

990
00:59:33,510 --> 00:59:36,450
zijn het duizend
tweehonderdnegentig dagen.

991
00:59:36,450 --> 00:59:41,730
Tot wanneer? We hebben dit beginpunt,
en dan zullen er zoveel dagen zijn.

992
00:59:41,730 --> 00:59:43,530
Tot welke gebeurtenis?

993
00:59:43,530 --> 00:59:45,930
Tot er iets anders gebeurt, maar wat?

994
00:59:45,930 --> 00:59:47,430
Dat wordt ons niet verteld.

995
00:59:47,430 --> 00:59:50,730
Nog verwarrender is wat vers 12 zegt:

996
00:59:50,730 --> 00:59:53,370
Welzalig is hij die blijft verwachten

997
00:59:53,370 --> 00:59:56,670
en duizend driehonderdvijfendertig
dagen bereikt.

998
00:59:56,670 --> 00:59:58,470
Wat zijn dat voor dagen?

999
00:59:58,470 --> 01:00:01,290
Er wordt geen enkele aanwijzing gegeven.

1000
01:00:01,290 --> 01:00:07,830
Er zijn 1.290 dagen en dan 1.335 dagen.

1001
01:00:07,830 --> 01:00:11,370
Het verschil tussen die
getallen is 45 dagen,

1002
01:00:11,370 --> 01:00:18,810
maar er is eerder nergens verwezen naar
de 1.335 dagen. En wanneer hij zegt:

1003
01:00:18,810 --> 01:00:26,070
Gelukkig zijn de mensen die de 1.335
dagen halen, welke 1.335 dagen?

1004
01:00:26,070 --> 01:00:28,650
Er is eerder niet naar
verwezen, en in deze

1005
01:00:28,650 --> 01:00:32,370
uitspraak worden ze helemaal niet
met enige gebeurtenis verbonden.

1006
01:00:32,370 --> 01:00:35,910
Er wordt geen beginpunt
of eindpunt aangegeven.

1007
01:00:35,910 --> 01:00:38,910
We hebben geen idee waarnaar ze verwijzen.

1008
01:00:38,910 --> 01:00:41,730
Sommigen denken dat het om 45 dagen gaat

1009
01:00:41,730 --> 01:00:46,050
die aan de eerdere 1.290
dagen worden toegevoegd.

1010
01:00:46,050 --> 01:00:50,610
Sommigen denken dat de gruwel van de
verwoesting inhoudt dat de antichrist in

1011
01:00:50,610 --> 01:00:53,610
de eindtijd, midden in
de grote verdrukking,

1012
01:00:53,610 --> 01:00:56,610
zijn beeld in een
herbouwde tempel opricht.

1013
01:00:56,610 --> 01:01:02,970
Vanaf dat moment tot het einde van de
wereld zouden er dan 1.290 dagen zijn.

1014
01:01:02,970 --> 01:01:05,310
Het einde van de wereld
wordt niet genoemd,

1015
01:01:05,310 --> 01:01:08,550
maar het zou kunnen dat het
tot het einde van de wereld is,

1016
01:01:08,550 --> 01:01:11,490
hoewel ik het niet eens ben
met de identificatie van de

1017
01:01:11,490 --> 01:01:13,290
gruwel van de verwoesting.

1018
01:01:13,290 --> 01:01:18,990
Maar als de 1.290 dagen, zoals
aanhangers van de bedelingenleer zeggen,

1019
01:01:18,990 --> 01:01:24,030
de periode tot het einde van de wereld
zijn, tot de wederkomst van Christus,

1020
01:01:24,030 --> 01:01:27,570
wat zijn dan de 1.335 dagen?

1021
01:01:27,570 --> 01:01:32,250
Zij zeggen dat er na de terugkeer
van Jezus nog eens 45 dagen zijn

1022
01:01:32,250 --> 01:01:34,410
waarin Hij de volken oordeelt.

1023
01:01:34,410 --> 01:01:36,810
Het oordeel duurt 45 dagen.

1024
01:01:36,810 --> 01:01:41,670
Het is geen erg sterke suggestie, maar
ik geef ze een tien voor de moeite.

1025
01:01:41,670 --> 01:01:43,770
Ze hebben tenminste een suggestie.

1026
01:01:43,770 --> 01:01:45,450
Erg logisch is die niet.

1027
01:01:45,450 --> 01:01:49,050
Allereerst geloof ik niet dat dit
over het einde van de wereld gaat.

1028
01:01:49,050 --> 01:01:54,210
Ik denk niet dat dit het tijdskader van
ook maar enig deel van de profetie is.

1029
01:01:54,210 --> 01:01:59,730
Ten tweede, waarom zou God 45 dagen
nodig hebben om de wereld te oordelen?

1030
01:01:59,730 --> 01:02:02,250
Als we de gedachten en
bedoelingen gaan oordelen,

1031
01:02:02,250 --> 01:02:05,370
en ieder nutteloos woord
dat ieder mens spreekt,

1032
01:02:05,370 --> 01:02:08,130
dan gaat het om miljarden
en miljarden mensen,

1033
01:02:08,130 --> 01:02:10,830
en moet hun hele leven worden nagegaan.

1034
01:02:10,830 --> 01:02:13,650
Kan dat in 45 dagen worden gedaan?

1035
01:02:13,650 --> 01:02:17,190
Iemand zou kunnen zeggen:
‘Maar God staat buiten de tijd.

1036
01:02:17,190 --> 01:02:21,450
Wat ons miljoenen jaren zou kosten,
kost Hem misschien maar een ogenblik.’

1037
01:02:21,450 --> 01:02:23,610
Dat is waar, dat zou kunnen.

1038
01:02:23,610 --> 01:02:29,010
Misschien kan Hij het volledige leven van
iedereen in één enkel ogenblik oordelen,

1039
01:02:29,010 --> 01:02:31,650
maar dan kost het geen 45 dagen.

1040
01:02:31,650 --> 01:02:34,470
Wat is het doel van die 45 dagen?

1041
01:02:34,470 --> 01:02:36,510
Waarom zou het zo lang duren?

1042
01:02:36,510 --> 01:02:39,270
Niets wijst erop dat
het zo lang zou duren.

1043
01:02:39,270 --> 01:02:42,810
Niets wijst erop dat dit is
wat hier wordt besproken.

1044
01:02:42,810 --> 01:02:48,990
De 1.335 dagen zouden in feite een
totaal andere periode kunnen zijn dan

1045
01:02:48,990 --> 01:02:51,210
de 1.290 dagen.

1046
01:02:51,210 --> 01:02:54,030
Het hoeft niet simpelweg
te betekenen dat er nog

1047
01:02:54,030 --> 01:02:57,210
45 dagen aan die eerdere
periode worden toegevoegd.

1048
01:02:57,210 --> 01:03:01,110
Het zou een andere periode
kunnen zijn. We weten het niet.

1049
01:03:01,110 --> 01:03:02,790
Ons wordt niets verteld.

1050
01:03:02,790 --> 01:03:07,830
Het is een bijzonder vreemde manier om
een boek te eindigen dat ons veel zeer

1051
01:03:07,830 --> 01:03:09,870
specifieke dingen heeft verteld.

1052
01:03:09,870 --> 01:03:13,350
Het is ergerlijk. Welke
gruwel van de verwoesting?

1053
01:03:13,350 --> 01:03:18,630
Is het die welke Antiochus in
168 voor Christus oprichtte,

1054
01:03:18,630 --> 01:03:24,330
of is het die welke de Romeinen
in 70 na Christus teweegbrachten?

1055
01:03:24,330 --> 01:03:28,230
In beide gevallen werden de
offers en gaven weggenomen.

1056
01:03:28,230 --> 01:03:30,330
De uitspraak is dubbelzinnig.

1057
01:03:30,330 --> 01:03:34,950
We weten niet wat het beginpunt is, en
we krijgen geen enkele aanwijzing over

1058
01:03:34,950 --> 01:03:38,910
wat het eindpunt is of wat de
betekenis van die getallen is.

1059
01:03:38,910 --> 01:03:43,530
Het is niet eens hetzelfde als de
1.260 dagen die meerdere keren in

1060
01:03:43,530 --> 01:03:45,210
Openbaring worden genoemd.

1061
01:03:45,210 --> 01:03:50,550
Dat zou drieënhalf jaar zijn,
maar hier gaat het om 1.290 dagen.

1062
01:03:50,550 --> 01:03:53,490
Dat is drieënhalf jaar plus een maand.

1063
01:03:53,490 --> 01:03:59,010
Dan tel je er nog 45 dagen bij
op, en wat heb je dan? Verwarring.

1064
01:03:59,010 --> 01:04:00,510
Zoals de Schrift zegt:

1065
01:04:00,510 --> 01:04:04,230
Want God is geen God van
wanorde, maar van vrede,

1066
01:04:04,230 --> 01:04:06,630
zoals in alle gemeenten van de heiligen.

1067
01:04:06,630 --> 01:04:11,070
In de gebruikte Engelse
Bijbelvertaling staat hier ‘confusion’.

1068
01:04:11,070 --> 01:04:14,730
De spreker neemt datzelfde
woord direct daarna opnieuw op;

1069
01:04:14,730 --> 01:04:18,750
in de Nederlandse Bijbeltekst
is het vertaald met ‘wanorde’.

1070
01:04:18,750 --> 01:04:22,890
Dus moeten we volgens de redenering
van de spreker niet verward zijn.

1071
01:04:22,890 --> 01:04:25,890
We kunnen eenvoudigweg
aanvaarden dat we het niet weten,

1072
01:04:25,890 --> 01:04:29,010
of je kunt een antwoord kiezen
dat je zelf hebt bedacht.

1073
01:04:29,010 --> 01:04:31,710
Ik verbind mijn naam er echter niet aan.

1074
01:04:31,710 --> 01:04:35,910
Door het lezen van de commentaren ben ik
ervan overtuigd geraakt dat niemand weet

1075
01:04:35,910 --> 01:04:38,130
waarnaar deze getallen verwijzen.

1076
01:04:38,130 --> 01:04:41,730
Maar u, ga heen tot het
einde, want u zult rusten,

1077
01:04:41,730 --> 01:04:45,870
en u zult opstaan in uw bestemming,
aan het einde van de dagen.

1078
01:04:45,870 --> 01:04:49,590
Aan het einde van de dagen zal
Daniël opstaan in de opstanding.

1079
01:04:49,590 --> 01:04:52,530
Dit zou een terugverwijzing
naar vers 2 kunnen zijn,

1080
01:04:52,530 --> 01:04:56,310
waardoor vers 2 als de
opstanding wordt geïdentificeerd.

1081
01:04:56,310 --> 01:05:00,990
Hoewel de bewoording niet hetzelfde
is, zou het over hetzelfde kunnen gaan.

1082
01:05:00,990 --> 01:05:05,550
Vers 2 als de opstanding identificeren
is daarom een mogelijkheid.

1083
01:05:05,550 --> 01:05:08,370
Maar zelfs als we dat
niet doen, zouden we deze

1084
01:05:08,370 --> 01:05:11,190
belofte aan Daniël nog
steeds kunnen opvatten

1085
01:05:11,190 --> 01:05:15,030
als een belofte over de
opstanding. Je zult sterven.

1086
01:05:15,030 --> 01:05:16,650
Je zult oud worden.

1087
01:05:16,650 --> 01:05:18,750
Je zult dit niet begrijpen.

1088
01:05:18,750 --> 01:05:23,550
Stel jezelf eenvoudigweg tevreden met het
feit dat je aan het einde zult opstaan

1089
01:05:23,550 --> 01:05:25,530
en dat alles goed zal zijn.

1090
01:05:25,530 --> 01:05:29,310
Maar wat deze getallen
betekenen, kan niemand zeggen.

1091
01:05:29,310 --> 01:05:33,570
Mensen kunnen wel iets zeggen, maar ze
kunnen het niet echt met gezag zeggen,

1092
01:05:33,570 --> 01:05:36,810
want je kunt die vraag niet
beantwoorden zonder gegevens,

1093
01:05:36,810 --> 01:05:40,470
en de Bijbel geeft geen
gegevens over die perioden.

1094
01:05:40,470 --> 01:05:44,730
Zo sluiten we de behandeling van
Daniël, een zeer interessant boek,

1095
01:05:44,730 --> 01:05:47,610
op een zeer frustrerende toon af.

1096
01:05:47,610 --> 01:05:50,190
Om die reden heb ik er
altijd tegen opgezien

1097
01:05:50,190 --> 01:05:53,070
om helemaal aan het einde
van Daniël te komen,

1098
01:05:53,070 --> 01:05:57,930
want het is heel moeilijk om te weten wat
God verwacht dat we met die getallen doen

1099
01:05:57,930 --> 01:06:01,110
waarover Hij ons geen
enkele aanwijzing geeft.

1100
01:06:01,110 --> 01:06:04,830
Maar misschien is het Zijn manier
om te zeggen dat er nog steeds

1101
01:06:04,830 --> 01:06:06,990
onopgeloste geheimen zijn.

1102
01:06:06,990 --> 01:06:08,970
Daar moet je gewoon mee leven.

1103
01:06:08,970 --> 01:06:11,670
Wij in elk geval wel, en
dat zullen we dus ook doen.