1
00:00:02,010 --> 00:00:04,290
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,290 --> 00:00:08,250
Deze keer een inleiding op Daniël.

3
00:00:08,250 --> 00:00:11,610
We beginnen onze bestudering
van het boek Daniël.

4
00:00:11,610 --> 00:00:15,330
Zoals we altijd doen bij een nieuw
boek, beginnen we met een inleiding.

5
00:00:15,330 --> 00:00:17,970
Daarin willen we wat
achtergrondinformatie krijgen,

6
00:00:17,970 --> 00:00:21,510
zodat het boek begrijpelijk voor
ons is wanneer we het gaan lezen.

7
00:00:21,510 --> 00:00:26,130
Natuurlijk kan het boek ook zonder deze
achtergrondinformatie begrijpelijk zijn.

8
00:00:26,130 --> 00:00:29,730
Maar het maakt een groot verschil als
we iets weten over wie deze man was,

9
00:00:29,730 --> 00:00:33,930
wanneer hij leefde, wat er gebeurde,
wie de personen in het boek zijn,

10
00:00:33,930 --> 00:00:36,990
hoe ze met elkaar samenhangen, enzovoort.

11
00:00:36,990 --> 00:00:40,830
Daarom beginnen we met een beschouwing
van de historische achtergrond.

12
00:00:40,830 --> 00:00:44,910
Daniël en Ezechiël waren profeten
uit de tijd van de ballingschap.

13
00:00:44,910 --> 00:00:49,350
Strikt genomen was Daniël geen profeet
in dezelfde zin als de anderen.

14
00:00:49,350 --> 00:00:53,610
Een profeet was gewoonlijk Gods
woordvoerder tegenover Israël:

15
00:00:53,610 --> 00:00:58,650
een man aan wie God godsspraken gaf
die Zijn volk leiding moesten geven.

16
00:00:58,650 --> 00:01:02,730
Daniël had profetische gaven, maar
hij vervulde niet dezelfde rol als

17
00:01:02,730 --> 00:01:04,290
de andere profeten.

18
00:01:04,290 --> 00:01:07,230
Hij diende in feite niet
onder zijn eigen volk.

19
00:01:07,230 --> 00:01:10,230
Hij bevond zich aan de
hoven van heidense koningen,

20
00:01:10,230 --> 00:01:14,550
en veel van wat hij deed had te maken
met het uitleggen van hun dromen,

21
00:01:14,550 --> 00:01:16,830
ongeveer zoals Jozef dat deed.

22
00:01:16,830 --> 00:01:22,110
Maar hij had ook zelf dromen en visioenen,
dus in die zin was hij een profeet.

23
00:01:22,110 --> 00:01:24,810
Jezus noemde hem de profeet Daniël.

24
00:01:24,810 --> 00:01:28,950
Maar de Joden plaatsten het boek
Daniël in hun canon van de Schrift niet

25
00:01:28,950 --> 00:01:30,510
onder de profeten.

26
00:01:30,510 --> 00:01:33,690
Ze plaatsten het boek
Daniël onder de geschriften.

27
00:01:33,690 --> 00:01:37,350
Dat kan zijn omdat Daniël eigenlijk
meer een staatsman was dan

28
00:01:37,350 --> 00:01:38,610
een godsdienstig leider.

29
00:01:38,610 --> 00:01:43,410
Hij was een zeer godsdienstig man, maar
hij heeft nooit enige gelegenheid gehad om

30
00:01:43,410 --> 00:01:47,550
leiding te geven aan het godsdienstige
leven van de Joodse gemeenschap in

31
00:01:47,550 --> 00:01:50,730
ballingschap of daarin
zijn stem te laten horen,

32
00:01:50,730 --> 00:01:54,330
omdat de omstandigheden hem
van hen gescheiden hielden.

33
00:01:54,330 --> 00:01:58,530
Ezechiël woonde onder de
ballingen en profeteerde tot hen.

34
00:01:58,530 --> 00:02:04,050
Daniël profeteerde tot Nebukadnezar,
Belsazar en Darius, en had,

35
00:02:04,050 --> 00:02:09,510
voor zover we lezen, eigenlijk geen
enkel contact met de Joodse gemeenschap.

36
00:02:09,510 --> 00:02:12,690
Buiten zijn eigen schuld werd
hij bij zijn volk weggehaald

37
00:02:12,690 --> 00:02:15,270
en naar het hof van de koning gebracht.

38
00:02:15,270 --> 00:02:18,330
Door de bijzondere gave
en voorzienigheid van God

39
00:02:18,330 --> 00:02:21,150
werd hij tot een hoge positie verheven.

40
00:02:21,150 --> 00:02:24,630
Zijn gaven werden door
verscheidene koningen erkend.

41
00:02:24,630 --> 00:02:29,610
Hij was raadsman van koningen, en in die
hoedanigheid kreeg hij de gelegenheid om

42
00:02:29,610 --> 00:02:34,410
dingen uit te leggen die God openbaarde
door de dromen van de koningen

43
00:02:34,410 --> 00:02:36,570
en door zijn eigen dromen.

44
00:02:36,570 --> 00:02:40,590
Omdat hij niet echt iemand was die
tot de Joodse gemeenschap sprak,

45
00:02:40,590 --> 00:02:44,310
maar meer een staatsman die
binnen heidense regeringen

46
00:02:44,310 --> 00:02:49,530
een godvruchtige invloed uitoefende,
leek hij meer op Jozef dan op enige

47
00:02:49,530 --> 00:02:51,510
andere Joodse profeet.

48
00:02:51,510 --> 00:02:56,790
Jozef was natuurlijk strikt genomen
geen profeet, hoewel hij wel dromen had.

49
00:02:56,790 --> 00:02:58,830
Dat is wat profeten doen.

50
00:02:58,830 --> 00:03:04,290
God openbaarde dingen aan Jozef, en
hij legde de dromen van de farao uit.

51
00:03:04,290 --> 00:03:09,750
Maar voor het grootste deel was Jozef een
bestuurder binnen een heidense regering.

52
00:03:09,750 --> 00:03:13,410
In dat opzicht lijken
Jozef en Daniël op elkaar.

53
00:03:13,410 --> 00:03:16,710
Beiden werden tegen hun wil
in gevangenschap weggevoerd.

54
00:03:16,710 --> 00:03:20,070
Geen van beiden stelde zich
verkiesbaar voor een ambt.

55
00:03:20,070 --> 00:03:24,810
Ze waren eerst gevangenen en werden tot
een hoge positie verheven vanwege hun

56
00:03:24,810 --> 00:03:28,890
genialiteit en vanwege
de gaven die God hun gaf.

57
00:03:28,890 --> 00:03:32,250
Daniël behoort dus tot de
periode van de ballingschap.

58
00:03:32,250 --> 00:03:37,170
Maar de ballingschap van de Joden naar
Babylon vond in drie fasen plaats,

59
00:03:37,170 --> 00:03:40,350
en hij maakte deel uit van de eerste fase.

60
00:03:40,350 --> 00:03:45,210
In het jaar 605 voor Christus,
na de slag bij Karkemis,

61
00:03:45,210 --> 00:03:48,750
kreeg Nebukadnezar de
overhand over de Egyptenaren.

62
00:03:48,750 --> 00:03:53,130
Hij had de Assyriërs al verslagen en
was nu als het ware de nieuwe keizer

63
00:03:53,130 --> 00:03:54,270
van het gebied.

64
00:03:54,270 --> 00:03:57,930
Hij werd geen keizer genoemd,
maar hij had wel een rijk.

65
00:03:57,930 --> 00:04:02,550
Hij trok in de dagen van Jojakim op tegen
Jeruzalem en nam enkele gevangenen met

66
00:04:02,550 --> 00:04:04,590
zich mee terug naar Babylon.

67
00:04:04,590 --> 00:04:06,630
Jojakim was niet een van hen.

68
00:04:06,630 --> 00:04:09,270
Het waren leden van de
koninklijke familie,

69
00:04:09,270 --> 00:04:13,110
edelen en mensen die van waarde
voor Jeruzalem leken te zijn.

70
00:04:13,110 --> 00:04:17,130
Hij voerde hen weg uit Jeruzalem
en bracht hen naar Babylon.

71
00:04:17,130 --> 00:04:20,130
Het is niet helemaal duidelijk
wat zijn bedoeling daarmee was,

72
00:04:20,130 --> 00:04:23,310
maar met sommigen van hen
had hij bijzondere plannen.

73
00:04:23,310 --> 00:04:27,390
Hij liet een van zijn dienaren onder
de Joden zoeken naar de verstandigste,

74
00:04:27,390 --> 00:04:32,910
knapste en meest geschikte jonge mannen,
om hun een bijzondere opleiding te geven.

75
00:04:32,910 --> 00:04:36,390
Zo konden ze deel gaan uitmaken
van zijn staf van raadgevers

76
00:04:36,390 --> 00:04:38,550
en tot zijn wijzen behoren.

77
00:04:38,550 --> 00:04:45,030
Zo werd Daniël in 605 voor Christus samen
met anderen naar Babylon weggevoerd.

78
00:04:45,030 --> 00:04:47,910
Strikt genomen is dat het
begin van de ballingschap,

79
00:04:47,910 --> 00:04:51,930
hoewel het nog lang duurde voordat
alle andere Joden werden weggevoerd.

80
00:04:51,930 --> 00:04:56,430
We weten dat Nebukadnezar
in 597, acht jaar later,

81
00:04:56,430 --> 00:04:59,370
opnieuw inwoners van
Jeruzalem gevangennam.

82
00:04:59,370 --> 00:05:05,250
Hij trok op tegen Jeruzalem en voerde de
koning, Jechonja, in gevangenschap weg,

83
00:05:05,250 --> 00:05:09,270
samen met verscheidene andere
ballingen, onder wie Ezechiël.

84
00:05:09,270 --> 00:05:13,590
Ezechiël kwam dus naar Babylon
toen Daniël daar al acht jaar was,

85
00:05:13,590 --> 00:05:15,870
en tegen de tijd dat Ezechiël aankwam,

86
00:05:15,870 --> 00:05:19,410
had Daniël in Babylon al
een reputatie opgebouwd.

87
00:05:19,410 --> 00:05:25,230
De tweede deportatiegolf vond
plaats in 597 voor Christus.

88
00:05:25,230 --> 00:05:30,990
Daarbij werden koning Jechonja en ook
Ezechiël en anderen gevangengenomen.

89
00:05:30,990 --> 00:05:39,390
De laatste fase van de ballingschap vond
plaats in 586, hoewel sommigen 587 zeggen.

90
00:05:39,390 --> 00:05:42,630
Ik weet niet zeker waarom er onder
geleerden een verschil bestaat,

91
00:05:42,630 --> 00:05:47,370
maar ze zijn het onderling nog steeds
oneens over de vraag welk jaar het was,

92
00:05:47,370 --> 00:05:51,450
586 of 587.

93
00:05:51,450 --> 00:05:54,870
Dat was het moment waarop
Jeruzalem werd platgebrand,

94
00:05:54,870 --> 00:05:57,870
de stad werd verwoest en
de rest van de ballingen in

95
00:05:57,870 --> 00:06:00,150
gevangenschap werd weggevoerd.

96
00:06:00,150 --> 00:06:03,690
Tegen die tijd stelde Jeruzalem
eigenlijk niets meer voor.

97
00:06:03,690 --> 00:06:06,510
Nebukadnezar had de stad volledig verwoest

98
00:06:06,510 --> 00:06:11,070
en de overgrote meerderheid van de
bevolking in gevangenschap weggevoerd.

99
00:06:11,070 --> 00:06:15,750
Hij liet in Judea alleen boeren en
dergelijke achter om het land te bewerken.

100
00:06:15,750 --> 00:06:17,790
Dat is dus het tijdsbestek.

101
00:06:17,790 --> 00:06:21,990
Tegen de tijd dat Nebukadnezar al deze
mensen in gevangenschap had weggevoerd,

102
00:06:21,990 --> 00:06:26,670
was Daniël daar al negentien jaar
en had hij er een gevestigd bestaan.

103
00:06:26,670 --> 00:06:30,570
Hij had zelfs een stevige
positie verworven en oefende

104
00:06:30,570 --> 00:06:33,210
politieke invloed uit op Nebukadnezar.

105
00:06:33,210 --> 00:06:37,770
Daniël heeft blijkbaar heel lang geleefd,
want hij ging helemaal aan het begin van

106
00:06:37,770 --> 00:06:41,970
de ballingschap in ballingschap en
leefde lang genoeg om het einde ervan

107
00:06:41,970 --> 00:06:43,170
mee te maken.

108
00:06:43,170 --> 00:06:49,590
Hij leefde nog in de tijd van Kores, en
Kores was degene die in 539 voor Christus

109
00:06:49,590 --> 00:06:52,410
de ballingen uit de ballingschap vrijliet.

110
00:06:52,410 --> 00:06:56,550
Daniël moet een heel jonge man zijn
geweest toen hij in ballingschap ging,

111
00:06:56,550 --> 00:07:00,030
gezien het grote aantal jaren
dat hij daar nog heeft geleefd.

112
00:07:00,030 --> 00:07:04,470
Naar het schijnt was hij al die
tijd, of in elk geval gedurende delen

113
00:07:04,470 --> 00:07:06,750
daarvan, politiek actief.

114
00:07:06,750 --> 00:07:11,430
Er kunnen perioden zijn geweest waarin
hij enigszins werd veronachtzaamd.

115
00:07:11,430 --> 00:07:16,470
Hoofdstuk 5 zou erop kunnen wijzen dat
Belsazar Daniël niet echt in het oog had

116
00:07:16,470 --> 00:07:20,550
gehouden, hem niet kende en
over hem ingelicht moest worden.

117
00:07:20,550 --> 00:07:25,410
Hoe dan ook, hij diende onder vier
koningen die bij naam worden genoemd.

118
00:07:25,410 --> 00:07:30,150
Een van hen is natuurlijk Nebukadnezar
en een andere is Belsazar.

119
00:07:30,150 --> 00:07:34,770
Tussen Nebukadnezar en Belsazar
waren er in het Babylonische Rijk

120
00:07:34,770 --> 00:07:36,450
een aantal koningen.

121
00:07:36,450 --> 00:07:41,910
Nebukadnezar is degene die na de dood
van zijn eigen vader, Nabopolassar,

122
00:07:41,910 --> 00:07:44,670
het Nieuw-Babylonische Rijk vestigde.

123
00:07:44,670 --> 00:07:50,610
Belsazar was, onder zijn vader Nabonidus,
de laatste van de koningen van het rijk.

124
00:07:50,610 --> 00:07:54,450
Belsazar was degene die in Babylon
de leiding had toen het in handen van

125
00:07:54,450 --> 00:07:56,130
de Perzen viel.

126
00:07:56,130 --> 00:08:00,270
Daniël was gedurende die hele
periode raadsman van de koningen,

127
00:08:00,270 --> 00:08:03,270
dus tijdens het volledige bestaan
van het Babylonische Rijk.

128
00:08:03,270 --> 00:08:05,310
Toen het in handen van de Perzen viel,

129
00:08:05,310 --> 00:08:10,110
heeft Babylon mogelijk enkele jaren onder
het tijdelijke toezicht gestaan van een

130
00:08:10,110 --> 00:08:13,170
generaal die Darius de
Meder wordt genoemd,

131
00:08:13,170 --> 00:08:16,230
voordat Kores kwam en het bevel overnam.

132
00:08:16,230 --> 00:08:19,410
Dat hangt ervan af welke
geleerde je raadpleegt.

133
00:08:19,410 --> 00:08:23,850
Andere mensen geloven dat Darius de
Meder een andere naam voor Kores is,

134
00:08:23,850 --> 00:08:26,070
dus het is niet helemaal duidelijk.

135
00:08:26,070 --> 00:08:31,350
Maar Daniël leefde verder tot in de
tijd van Darius de Meder en Kores.

136
00:08:31,350 --> 00:08:35,010
Darius de Meder was degene die
Daniël tegen zijn eigen wil in de

137
00:08:35,010 --> 00:08:36,510
leeuwenkuil liet gooien.

138
00:08:36,510 --> 00:08:40,650
Daarmee bedoel ik: tegen
de wil van Darius in.

139
00:08:40,650 --> 00:08:43,950
Kores is natuurlijk degene die
het volk vrijliet om vanuit

140
00:08:43,950 --> 00:08:47,130
Babylon naar hun eigen
land terug te keren.

141
00:08:47,130 --> 00:08:50,670
Deze vier koningen werden dus
allemaal op de een of andere manier

142
00:08:50,670 --> 00:08:52,650
door Daniël beïnvloed.

143
00:08:52,650 --> 00:08:56,070
Er waren waarschijnlijk godvruchtige
invloeden op zijn leven.

144
00:08:56,070 --> 00:08:59,970
Helemaal aan het begin, wanneer hij
in ballingschap wordt weggevoerd,

145
00:08:59,970 --> 00:09:01,830
is hij niet erg oud.

146
00:09:01,830 --> 00:09:03,690
Hij is waarschijnlijk een tiener.

147
00:09:03,690 --> 00:09:08,250
Hij is er dan al buitengewoon sterk aan
toegewijd zijn Joodse reinheid te bewaren

148
00:09:08,250 --> 00:09:10,530
en trouw te blijven aan Jahweh.

149
00:09:10,530 --> 00:09:14,190
Hij is terechtgekomen in een land
waar maar heel weinig mensen zijn

150
00:09:14,190 --> 00:09:18,090
tegenover wie hij verantwoording moet
afleggen als het om de dingen van God

151
00:09:18,090 --> 00:09:21,030
gaat, enigszins zoals bij Jozef.

152
00:09:21,030 --> 00:09:22,830
Jozef had het erger.

153
00:09:22,830 --> 00:09:27,330
Toen Jozef naar Egypte ging, kende
hij niemand die geen heiden was.

154
00:09:27,330 --> 00:09:29,850
Iedereen om Jozef heen was heidens.

155
00:09:29,850 --> 00:09:34,830
Behalve God en zijn eigen geweten
was er niemand tegenover wie Jozef

156
00:09:34,830 --> 00:09:38,670
verantwoording moest afleggen
om rechtvaardig te blijven,

157
00:09:38,670 --> 00:09:41,370
en Jozef deed geen concessies.

158
00:09:41,370 --> 00:09:45,270
Ook Daniël en zijn vrienden
deden geen concessies.

159
00:09:45,270 --> 00:09:49,530
Ze konden elkaar in elk geval bemoedigen,
maar ze maakten nog steeds deel uit van

160
00:09:49,530 --> 00:09:54,030
een heel kleine minderheid
in een zeer heidense wereld.

161
00:09:54,030 --> 00:09:57,150
Alles wat er in de samenleving
om hen heen werd gedaan,

162
00:09:57,150 --> 00:10:01,470
ging in tegen wat hun in hun
Joodse omgeving was geleerd.

163
00:10:01,470 --> 00:10:06,450
Daarom is het opmerkelijk dat ze
trouw bleven en geen concessies deden.

164
00:10:06,450 --> 00:10:10,710
Het getuigt ervan dat ze een
ongewoon sterke toewijding hadden.

165
00:10:10,710 --> 00:10:17,130
De Bijbel noemt dat specifieke punt
zelfs in Daniël 1:8. Daar staat:

166
00:10:17,130 --> 00:10:20,250
Daniël nu nam zich in
zijn hart voor zich niet

167
00:10:20,250 --> 00:10:24,990
te besmetten met de gerechten van de
koning of met de wijn die hij dronk.

168
00:10:24,990 --> 00:10:28,590
Daarom verzocht hij het hoofd van
de hovelingen of hij zich niet

169
00:10:28,590 --> 00:10:30,450
zou hoeven te verontreinigen.

170
00:10:30,450 --> 00:10:35,550
Dat was voedsel waarvan hij als Jood
vond dat hij het niet behoorde te eten.

171
00:10:35,550 --> 00:10:39,930
Hij nam zich in zijn hart voor dat
hij zich niet zou verontreinigen.

172
00:10:39,930 --> 00:10:44,070
Hij is dus een prototype van de
christen in de heidense wereld.

173
00:10:44,070 --> 00:10:47,790
Hoewel hij omringd was door
mensen die geen christenen waren

174
00:10:47,790 --> 00:10:50,910
en door een cultuur die
niet christelijk was,

175
00:10:50,910 --> 00:10:53,670
slaagde hij erin zich
niet te verontreinigen.

176
00:10:53,670 --> 00:10:56,310
Veel christenen slagen
daar niet zo goed in,

177
00:10:56,310 --> 00:11:00,030
maar misschien komt dat doordat
ze niet waren zoals hij.

178
00:11:00,030 --> 00:11:03,810
Hij had zich immers in zijn hart
voorgenomen zich niet te verontreinigen.

179
00:11:03,810 --> 00:11:07,110
Ik weet niet zeker of iedere christen
het vaste besluit heeft genomen zich

180
00:11:07,110 --> 00:11:08,730
niet te verontreinigen.

181
00:11:08,730 --> 00:11:11,850
Maar Daniël en zijn vrienden
deden geen concessies.

182
00:11:11,850 --> 00:11:15,330
Naar het schijnt werd hij tijdens de
hervormingen van Josia in Jeruzalem

183
00:11:15,330 --> 00:11:19,830
geboren, in een tijd waarin het boek
Deuteronomium was gevonden en op grote

184
00:11:19,830 --> 00:11:21,570
schaal bekend werd gemaakt.

185
00:11:21,570 --> 00:11:25,350
Hoewel de hervormingen voor sommige
mensen in Jeruzalem oppervlakkig waren,

186
00:11:25,350 --> 00:11:27,630
waren ze dat voor Daniël blijkbaar niet.

187
00:11:27,630 --> 00:11:32,790
Hij werd geboren en opgevoed met de
overtuiging dat hij Jahweh moest volgen.

188
00:11:32,790 --> 00:11:35,010
Hij wist iets van de wetten van Jahweh,

189
00:11:35,010 --> 00:11:38,970
omdat het boek Deuteronomium op zo
grote schaal bekend werd gemaakt

190
00:11:38,970 --> 00:11:43,230
en door Josia in praktijk werd
gebracht toen Daniël klein was.

191
00:11:43,230 --> 00:11:46,230
Ook kan hij Jeremia hebben horen prediken.

192
00:11:46,230 --> 00:11:49,170
Jeremia was een oudere
profeet in Jeruzalem,

193
00:11:49,170 --> 00:11:51,690
en Daniël was een jonge
man toen hij vertrok,

194
00:11:51,690 --> 00:11:55,110
maar Jeremia predikte in
die tijd in Jeruzalem.

195
00:11:55,110 --> 00:11:57,510
Daniël kan hem hebben horen prediken.

196
00:11:57,510 --> 00:12:02,550
We weten dat Daniël het boek van Jeremia
had, want in hoofdstuk 9, vers 2,

197
00:12:02,550 --> 00:12:05,610
lezen we dat Daniël het
boek van Jeremia las.

198
00:12:05,610 --> 00:12:09,270
Het is dus zelfs mogelijk dat hij
Jeremia persoonlijk kende toen hij

199
00:12:09,270 --> 00:12:10,770
in Jeruzalem was.

200
00:12:10,770 --> 00:12:13,110
Hij zal hem echter niet erg
goed hebben leren kennen,

201
00:12:13,110 --> 00:12:16,290
omdat hij nog zo jong was
toen hij werd weggevoerd.

202
00:12:16,290 --> 00:12:20,490
Maar hij had de profetieën van Jeremia
en werd er duidelijk door beïnvloed.

203
00:12:20,490 --> 00:12:24,330
Hij kan Ezechiël ook hebben
gekend, al is dat niet duidelijk.

204
00:12:24,330 --> 00:12:27,630
Ze leefden allebei in de ballingschap,
maar ze bevonden zich niet in

205
00:12:27,630 --> 00:12:30,030
hetzelfde geografische gebied.

206
00:12:30,030 --> 00:12:33,930
Ezechiël wist van Daniël, maar dat
hoeft niet per se te betekenen dat

207
00:12:33,930 --> 00:12:36,030
Daniël Ezechiël kende.

208
00:12:36,030 --> 00:12:39,450
Daniël was tenslotte een
invloedrijk man binnen de regering,

209
00:12:39,450 --> 00:12:43,230
en de ballingen in het hele Babylonische
gebied wisten waarschijnlijk dat een van

210
00:12:43,230 --> 00:12:48,210
hun eigen landgenoten grote invloed
had binnen de Babylonische regering.

211
00:12:48,210 --> 00:12:51,750
Waarschijnlijk werd er onder de
ballingen vaak over hem gesproken.

212
00:12:51,750 --> 00:12:54,390
Hij was onder hen waarschijnlijk beroemd.

213
00:12:54,390 --> 00:12:56,790
Ezechiël wist dus van Daniël.

214
00:12:56,790 --> 00:13:00,510
Daniël wist misschien wel of
misschien niet van Ezechiël.

215
00:13:00,510 --> 00:13:04,830
Ik zeg dat Ezechiël van Daniël
wist, omdat hij hem noemt.

216
00:13:04,830 --> 00:13:10,530
Als je kijkt naar Ezechiël 14,
vers 14, zegt God tegen Ezechiël:

217
00:13:10,530 --> 00:13:15,870
Al zouden te midden ervan deze drie
mannen zijn, Noach, Daniël en Job,

218
00:13:15,870 --> 00:13:20,250
dan zouden zij alleen door hun
gerechtigheid hun eigen leven redden,

219
00:13:20,250 --> 00:13:22,590
spreekt de Heere HEERE.

220
00:13:22,590 --> 00:13:24,990
dat wil zeggen, in Jeruzalem:

221
00:13:24,990 --> 00:13:30,510
dan zouden ze door hun rechtvaardigheid
alleen zichzelf redden, zegt de Heere God.

222
00:13:30,510 --> 00:13:35,190
Dit staat in tegenstelling tot wat
God tegen Abraham zei over Sodom.

223
00:13:35,190 --> 00:13:39,750
Als er in Sodom zelfs maar een klein
aantal rechtvaardige mensen was geweest,

224
00:13:39,750 --> 00:13:44,070
zou God de hele stad sparen, en
niet alleen de rechtvaardigen.

225
00:13:44,070 --> 00:13:46,290
De hele stad zou gespaard zijn

226
00:13:46,290 --> 00:13:50,190
vanwege het kleine overblijfsel
van rechtvaardige mensen.

227
00:13:50,190 --> 00:13:54,090
Toen Abraham hierover met God
sprak, kreeg hij God zover

228
00:13:54,090 --> 00:13:56,610
dat Hij Zich vastlegde op slechts tien.

229
00:13:56,610 --> 00:14:01,470
Als er zelfs maar tien rechtvaardigen in
Sodom waren, zou de stad gespaard worden.

230
00:14:01,470 --> 00:14:04,410
Maar Jeruzalem is er slechter aan toe.

231
00:14:04,410 --> 00:14:08,790
Zelfs als ze rechtvaardige mensen hadden,
en niet alleen rechtvaardige mensen,

232
00:14:08,790 --> 00:14:14,190
maar enkele van de rechtvaardigste mensen
die je je maar kunt voorstellen — Job,

233
00:14:14,190 --> 00:14:18,330
Noach en Daniël — zou de
stad niet gespaard worden.

234
00:14:18,330 --> 00:14:22,350
Het is interessant dat Daniël,
die in die tijd nog leefde,

235
00:14:22,350 --> 00:14:26,070
samen genoemd werd met heel beroemde
mensen uit het verre verleden,

236
00:14:26,070 --> 00:14:27,810
Job en Noach.

237
00:14:27,810 --> 00:14:31,170
Het zou zoiets zijn als
zeggen: Abraham Lincoln,

238
00:14:31,170 --> 00:14:35,730
George Washington en Ronald Reagan,
of een hedendaagse president,

239
00:14:35,730 --> 00:14:39,330
of iemand die nog leeft,
bijvoorbeeld George Bush.

240
00:14:39,330 --> 00:14:42,930
Het zou in zekere zin vreemd
zijn om die hedendaagse man

241
00:14:42,930 --> 00:14:45,630
samen met die heel
beroemde mensen te noemen.

242
00:14:45,630 --> 00:14:49,890
Het zou niet volkomen vreemd zijn als
ze een vergelijkbaar karakter hadden,

243
00:14:49,890 --> 00:14:53,250
maar twee van die namen zijn
mensen uit wat voor ons het

244
00:14:53,250 --> 00:14:57,090
verre verleden van onze geschiedenis
lijkt, terwijl de derde nog in

245
00:14:57,090 --> 00:14:58,530
leven zou zijn.

246
00:14:58,530 --> 00:15:02,910
Zo was het toen Noach, Job en
Daniël samen werden genoemd.

247
00:15:02,910 --> 00:15:05,970
Trouwens, ik wil erop wijzen
dat sommige geleerden niet

248
00:15:05,970 --> 00:15:11,430
geloven dat de verwijzing naar Daniël hier
in Ezechiël werkelijk over Daniël gaat.

249
00:15:11,430 --> 00:15:15,570
Zij geloven dat de naam als
Dan-el opgevat moet worden,

250
00:15:15,570 --> 00:15:19,410
en ze hebben geopperd dat het om
een of andere heidense held uit

251
00:15:19,410 --> 00:15:20,850
heidense verhalen gaat.

252
00:15:20,850 --> 00:15:24,810
Maar het komt mij volkomen absurd
voor dat iemand die zo bekend

253
00:15:24,810 --> 00:15:28,290
is als Job en iemand die
zo bekend is als Noach,

254
00:15:28,290 --> 00:15:32,130
genoemd zou worden samen met
iemand die niet bekend is

255
00:15:32,130 --> 00:15:35,370
en uit een paar heidense
verhalen afkomstig is.

256
00:15:35,370 --> 00:15:39,090
Dat is een poging van vrijzinnige
geleerden om te betogen dat

257
00:15:39,090 --> 00:15:43,230
Daniël niet heeft bestaan of,
als hij wel heeft bestaan,

258
00:15:43,230 --> 00:15:47,130
dat hij niet heeft bestaan zoals
de verhalen hem hier beschrijven.

259
00:15:47,130 --> 00:15:52,530
Vrijzinnige geleerden proberen voortdurend
het boek Daniël in diskrediet te brengen.

260
00:15:52,530 --> 00:15:57,750
Ezechiël noemt Daniël en acht
hem samen met Job en Noach hoog.

261
00:15:57,750 --> 00:16:02,310
Dat laat zien dat Daniël onder de
ballingen al tamelijk beroemd was

262
00:16:02,310 --> 00:16:05,130
en bevestigt dus wat het boek Daniël zegt:

263
00:16:05,130 --> 00:16:09,750
dat deze man werkelijk heeft
geleefd en deze bekendheid genoot.

264
00:16:09,750 --> 00:16:12,390
Omdat veel vrijzinnige
geleerden van Daniël

265
00:16:12,390 --> 00:16:15,810
een verzonnen boek over een
verzonnen personage willen maken,

266
00:16:15,810 --> 00:16:19,410
zullen ze op alle mogelijke
manieren proberen vol te houden dat

267
00:16:19,410 --> 00:16:21,870
Ezechiël Daniël niet noemt.

268
00:16:21,870 --> 00:16:23,970
Ezechiël geeft immers duidelijk een

269
00:16:23,970 --> 00:16:29,310
onafhankelijke bevestiging van Daniëls
bestaan, bekendheid en gerechtigheid.

270
00:16:29,310 --> 00:16:33,150
Dit is wat we over Daniëls
biografische gegevens weten.

271
00:16:33,150 --> 00:16:35,910
Hij werd geboren uit
het koninklijk geslacht.

272
00:16:35,910 --> 00:16:39,450
Dat betekent dat hij tot de
koninklijke familie behoorde.

273
00:16:39,450 --> 00:16:44,490
Hij was geen prins in de zin dat hij tot
de directe lijn van de koningen behoorde.

274
00:16:44,490 --> 00:16:49,290
Koningen hadden veel kinderen, veel
kleinkinderen en veel achterkleinkinderen,

275
00:16:49,290 --> 00:16:53,370
maar meestal stond er maar één in
de directe lijn van troonopvolging.

276
00:16:53,370 --> 00:16:55,530
Daniël behoorde op de een of andere manier

277
00:16:55,530 --> 00:16:58,890
tot degenen die tot het koninklijk
geslacht en de koninklijke

278
00:16:58,890 --> 00:17:00,450
familie werden gerekend.

279
00:17:00,450 --> 00:17:03,930
Hij moet dus voorouders hebben
gehad die in Jeruzalem tot de

280
00:17:03,930 --> 00:17:05,910
koninklijke familie behoorden.

281
00:17:05,910 --> 00:17:09,390
Als jongeman werd hij als
gevangene naar Babylon weggevoerd,

282
00:17:09,390 --> 00:17:12,750
en daar werd hij drie jaar
lang opgeleid in de taal en de

283
00:17:12,750 --> 00:17:14,370
gebruiken van de Chaldeeën.

284
00:17:14,370 --> 00:17:16,650
Maar hij deed geen concessies.

285
00:17:16,650 --> 00:17:19,350
Hij gaf de gebruiken van
zijn eigen geloof niet op,

286
00:17:19,350 --> 00:17:22,950
hoewel hij de cultuur en de
taal van de Chaldeeën leerde.

287
00:17:22,950 --> 00:17:27,210
In dit opzicht kan hij een voorbeeld zijn
voor degenen onder ons die invloed willen

288
00:17:27,210 --> 00:17:29,610
uitoefenen op de wereld om ons heen:

289
00:17:29,610 --> 00:17:32,430
we doen geen concessies
aan onze overtuigingen,

290
00:17:32,430 --> 00:17:35,970
maar we raken wel vertrouwd
met de cultuur van de wereld.

291
00:17:35,970 --> 00:17:38,910
Er is een grens aan de mate
waarin dat wenselijk is,

292
00:17:38,910 --> 00:17:42,990
maar in sommige opzichten biedt
vertrouwdheid met de cultuur van de wereld

293
00:17:42,990 --> 00:17:46,950
je een manier om met mensen
op hun niveau te communiceren.

294
00:17:46,950 --> 00:17:48,510
Daniël leerde dat.

295
00:17:48,510 --> 00:17:51,030
Hij had er niet om gevraagd, maar God

296
00:17:51,030 --> 00:17:55,950
regelde het zo dat hij onderwezen werd in
de taal en de cultuur van de Chaldeeën.

297
00:17:55,950 --> 00:17:59,370
De Chaldeeën waren een etnische groep
in de zuidelijke gebieden van het

298
00:17:59,370 --> 00:18:03,690
Babylonische Rijk, en Nebukadnezar
was zelf een Chaldeeër.

299
00:18:03,690 --> 00:18:08,910
Net als Jozef werd Daniël tot een hoge
positie verheven vanwege zijn vermogen om

300
00:18:08,910 --> 00:18:10,410
dromen uit te leggen.

301
00:18:10,410 --> 00:18:14,550
Hij diende als staatsman onder
koningen van Babylon en Perzië,

302
00:18:14,550 --> 00:18:17,910
tot ten minste 536 voor Christus.

303
00:18:17,910 --> 00:18:21,990
Het derde jaar van Kores is het laatste
jaar dat in het boek wordt genoemd,

304
00:18:21,990 --> 00:18:24,030
in Daniël 10, vers 1.

305
00:18:24,030 --> 00:18:28,590
Het derde jaar van Kores
zou 536 voor Christus zijn.

306
00:18:28,590 --> 00:18:32,730
Misschien heeft hij langer geleefd, maar
dat is de laatste datum die ons wordt

307
00:18:32,730 --> 00:18:35,610
gegeven voor een profetie
die hij uitsprak.

308
00:18:35,610 --> 00:18:38,250
Blijkbaar keerde hij nooit
terug naar Jeruzalem,

309
00:18:38,250 --> 00:18:42,030
hoewel hij nog leefde nadat de
ballingen toestemming hadden gekregen om

310
00:18:42,030 --> 00:18:43,230
terug te gaan.

311
00:18:43,230 --> 00:18:47,490
In het eerste jaar van Kores
vaardigde Kores de proclamatie uit

312
00:18:47,490 --> 00:18:50,430
dat de Joden naar hun
land mochten terugkeren.

313
00:18:50,430 --> 00:18:55,110
Normaal gesproken zou je van een vrome
Jood verwachten dat hij dat deed.

314
00:18:55,110 --> 00:18:56,490
Daniël ging niet.

315
00:18:56,490 --> 00:19:01,110
Hij bleef nog minstens twee jaar, en
misschien is hij in Babylon gestorven.

316
00:19:01,110 --> 00:19:02,430
Waarschijnlijk wel.

317
00:19:02,430 --> 00:19:07,170
Of beter gezegd: tegen die tijd
stond Babylon onder Perzisch gezag,

318
00:19:07,170 --> 00:19:10,530
want het Perzische Rijk had
de stad inmiddels overgenomen.

319
00:19:10,530 --> 00:19:13,710
Maar Daniël was misschien
te oud om te reizen.

320
00:19:13,710 --> 00:19:16,170
Hij kan heel goed in de
negentig zijn geweest,

321
00:19:16,170 --> 00:19:19,890
en het kan onmogelijk voor hem
zijn geweest om die reis te maken.

322
00:19:19,890 --> 00:19:23,070
Of misschien vond hij dat God
hem nog steeds kon gebruiken.

323
00:19:23,070 --> 00:19:27,330
Hij bekleedde namelijk een positie
die maar heel weinig Joden in Babylon,

324
00:19:27,330 --> 00:19:31,170
of in Perzië, bekleedden:
hij had het oor van de vorst.

325
00:19:31,170 --> 00:19:34,050
Misschien vond hij dat hij
zo een grotere bediening had

326
00:19:34,050 --> 00:19:38,610
en meer voor zijn volk kon doen door aan
het hof ten behoeve van hen invloed uit te

327
00:19:38,610 --> 00:19:41,790
oefenen, in het huis van
de heidense opperheerser.

328
00:19:41,790 --> 00:19:46,290
Hij was een staatsman, zoals ik al
zei, maar hij was ook een profeet.

329
00:19:46,290 --> 00:19:49,830
In Numeri hoofdstuk 12, vers 6, zei God:

330
00:19:49,830 --> 00:19:52,950
Hij zei: Luister toch naar Mijn woorden!

331
00:19:52,950 --> 00:19:57,510
Als iemand onder u een
profeet is, maak Ik, de HEERE,

332
00:19:57,510 --> 00:20:01,950
Mij door een visioen aan hem bekend,
spreek Ik met hem door een droom.

333
00:20:01,950 --> 00:20:05,850
Dat is wat Daniël ontving:
visioenen en dromen,

334
00:20:05,850 --> 00:20:08,250
en de uitleg van de
dromen van andere mensen.

335
00:20:08,250 --> 00:20:10,650
De eerste gaven die bij
hem zichtbaar werden,

336
00:20:10,650 --> 00:20:13,290
waren zelfs niet zijn
eigen dromen en visioenen,

337
00:20:13,290 --> 00:20:18,630
maar zijn vermogen om een paar belangrijke
dromen van Nebukadnezar uit te leggen.

338
00:20:18,630 --> 00:20:24,750
Ook Jezus noemde hem een profeet,
in Mattheüs 24:15, toen Hij zei:

339
00:20:24,750 --> 00:20:27,210
Wanneer u dan de gruwel
van de verwoesting,

340
00:20:27,210 --> 00:20:30,150
waarover gesproken is
door de profeet Daniël,

341
00:20:30,150 --> 00:20:35,551
zult zien staan op de heilige plaats —
laat hij die het leest, daarop letten! —

342
00:20:35,551 --> 00:20:40,950
**Verwijzing gecontroleerd:**
de spreker noemde Daniël 24:15,

343
00:20:40,950 --> 00:20:45,150
maar de bewoording is Mattheüs 24:15.

344
00:20:45,150 --> 00:20:48,510
Daniël was dus een profeet en staatsman.

345
00:20:48,510 --> 00:20:53,190
Toch wordt hij soms bekritiseerd als
iemand die geen echte profeet was.

346
00:20:53,190 --> 00:20:57,990
Het boek is bekritiseerd omdat het
bepaalde gebreken zou bevatten die het als

347
00:20:57,990 --> 00:21:01,170
historisch document
ongeloofwaardig zouden maken.

348
00:21:01,170 --> 00:21:04,470
We moeten begrijpen dat veel
geleerden gemotiveerd zijn

349
00:21:04,470 --> 00:21:09,270
om de Bijbel als een geïnspireerd
werk van God in diskrediet te brengen.

350
00:21:09,270 --> 00:21:14,190
Veel religieuze leiders en geleerden die
zich aan universiteiten toeleggen op het

351
00:21:14,190 --> 00:21:18,510
onderwijzen vanuit de Bijbel, geloven
desondanks niet dat de Bijbel het Woord

352
00:21:18,510 --> 00:21:23,910
van God is, of zij geloven niet dat de
Bijbel bovennatuurlijk geïnspireerd is.

353
00:21:23,910 --> 00:21:27,930
Zij geloven niet in wonderen en
zij geloven niet dat voorspellende

354
00:21:27,930 --> 00:21:32,370
profetie werkelijk bestaat, waarbij
God toekomstige gebeurtenissen

355
00:21:32,370 --> 00:21:37,050
daadwerkelijk in detail aan een mens
zou openbaren voordat ze plaatsvinden.

356
00:21:37,050 --> 00:21:40,830
We hebben natuurlijk in Jesaja
hoofdstuk 41 gezien dat God

357
00:21:40,830 --> 00:21:45,870
zei dat dit precies datgene is waarmee
Hij Zijn profeten geloofwaardig maakt:

358
00:21:45,870 --> 00:21:49,050
hun vermogen om de toekomst te voorzeggen.

359
00:21:49,050 --> 00:21:52,590
Hij daagt andere goden
uit hetzelfde te proberen.

360
00:21:52,590 --> 00:21:57,510
De echte God kan de toekomst voorzeggen
en Hij maakt Zijn profeten geloofwaardig

361
00:21:57,510 --> 00:22:00,330
door hun kennis van de toekomst te geven.

362
00:22:00,330 --> 00:22:04,170
Ontkennen dat zo'n verschijnsel
bestaat, betekent eenvoudigweg

363
00:22:04,170 --> 00:22:09,450
dat de boeken van de Bijbel die beweren
voorspellend te zijn, dat niet zijn.

364
00:22:09,450 --> 00:22:13,050
Maar er zijn enkele boeken van de
Bijbel waarvan de voorspellingen

365
00:22:13,050 --> 00:22:18,990
verbazingwekkender zijn dan die van
andere, in het bijzonder Jesaja en Daniël.

366
00:22:18,990 --> 00:22:23,130
Jesaja noemt Cyrus namelijk bij
zijn naam, een paar honderd jaar

367
00:22:23,130 --> 00:22:28,410
voordat de man ook maar iets deed,
en 150 jaar voordat hij geboren werd.

368
00:22:28,410 --> 00:22:33,810
Dat lijkt bovennatuurlijk, en daarom
is Jesaja aangevallen door critici.

369
00:22:33,810 --> 00:22:38,790
Daniël is voor de critici nog erger, omdat
hij verder kijkt dan zijn eigen tijd,

370
00:22:38,790 --> 00:22:41,610
naar de opkomst en
ondergang van verschillende

371
00:22:41,610 --> 00:22:44,610
rijken die hij zelf niet
meer heeft meegemaakt.

372
00:22:44,610 --> 00:22:48,930
Er zijn gedeelten in Daniël die zeer
expliciete voorspellende beschrijvingen

373
00:22:48,930 --> 00:22:53,850
geven van intriges en oorlogen tussen
koningen die pas in de tweede eeuw

374
00:22:53,850 --> 00:22:55,590
voor Christus leefden.

375
00:22:55,590 --> 00:22:58,350
Daniël schreef in de
zesde eeuw voor Christus

376
00:22:58,350 --> 00:23:02,850
en hij beschrijft gebeurtenissen
die vier eeuwen later plaatsvonden.

377
00:23:02,850 --> 00:23:06,570
In het bijzonder staat er een
behoorlijk levendige beschrijving van

378
00:23:06,570 --> 00:23:10,230
Antiochus Epiphanes en zijn
vervolging van de Joden,

379
00:23:10,230 --> 00:23:14,010
die zich aan het begin van de
jaren 160 voor Christus afspeelde.

380
00:23:14,010 --> 00:23:19,111
Er kan nauwelijks twijfel over bestaan —
zelfs de sceptici twijfelen er niet aan —

381
00:23:19,111 --> 00:23:22,950
dat hier Antiochus
Epiphanes wordt beschreven.

382
00:23:22,950 --> 00:23:27,810
Maar omdat zij niet geloven dat er zoiets
als voorspellende profetie bestaat,

383
00:23:27,810 --> 00:23:31,710
geloven zij eenvoudigweg dat
dit boek niet is geschreven

384
00:23:31,710 --> 00:23:34,710
door een man die in de
tijd van Babylon leefde.

385
00:23:34,710 --> 00:23:39,150
Zij geloven daarentegen dat de
auteur een man was die in de tijd van

386
00:23:39,150 --> 00:23:44,550
Antiochus Epiphanes leefde, iemand
die de historische daden van Antiochus

387
00:23:44,550 --> 00:23:49,890
in symbolische visioenen kon beschrijven
omdat hij ze had gezien en ervan wist,

388
00:23:49,890 --> 00:23:52,470
in plaats van ze vooraf te voorspellen.

389
00:23:52,470 --> 00:23:55,830
Daarom hebben degenen die
wij de hogere critici noemen,

390
00:23:55,830 --> 00:23:58,050
en die we ook liberale geleerden,

391
00:23:58,050 --> 00:24:01,950
liberale theologen en
Bijbelgeleerden zouden kunnen noemen,

392
00:24:01,950 --> 00:24:05,910
Daniël vaak in de tweede
eeuw voor Christus gedateerd.

393
00:24:05,910 --> 00:24:09,030
Op die manier hoeven zij niet af
te rekenen met de werkelijkheid

394
00:24:09,030 --> 00:24:11,130
van voorspellende profetie.

395
00:24:11,130 --> 00:24:15,570
Als Daniël dit in de zesde eeuw voor
Christus schreef, zoals het boek beweert,

396
00:24:15,570 --> 00:24:18,270
dan zag hij heel duidelijk
dingen die in de tweede,

397
00:24:18,270 --> 00:24:22,050
derde en vierde eeuw voor
Christus zouden plaatsvinden.

398
00:24:22,050 --> 00:24:24,930
Hij beschreef die op manieren
die overeenkomen met hoe

399
00:24:24,930 --> 00:24:26,670
ze werkelijk gebeurden.

400
00:24:26,670 --> 00:24:30,150
Dat zou Daniël tot een van de
indrukwekkendste boeken van de Bijbel

401
00:24:30,150 --> 00:24:35,010
maken wat betreft het vermogen om
de toekomst eeuwen van tevoren en

402
00:24:35,010 --> 00:24:36,570
in detail uiteen te zetten.

403
00:24:36,570 --> 00:24:40,830
Het vormt dus een bedreiging voor iemand
met een naturalistische denkwijze,

404
00:24:40,830 --> 00:24:44,850
iemand die wil geloven dat er geen
bovennatuurlijke ingreep in de

405
00:24:44,850 --> 00:24:47,130
aangelegenheden van mensen plaatsvindt,

406
00:24:47,130 --> 00:24:52,170
want voorspellende profetie is een
bovennatuurlijke ingreep van God.

407
00:24:52,170 --> 00:24:56,370
Sinds geleerden de Bijbel aanvallen,
is het gebruikelijk geweest om ook

408
00:24:56,370 --> 00:25:00,570
Daniël aan te vallen en te proberen
gebreken in het boek te vinden.

409
00:25:00,570 --> 00:25:06,630
Sommige daarvan zouden historische fouten
zijn; andere zouden literaire fouten zijn.

410
00:25:06,630 --> 00:25:11,910
Een van de dingen die beweerd zijn, is dat
er in het boek Daniël woorden voorkomen

411
00:25:11,910 --> 00:25:15,270
die wij Griekse en Perzische
leenwoorden noemen.

412
00:25:15,270 --> 00:25:16,950
Wat is een leenwoord?

413
00:25:16,950 --> 00:25:22,350
Het is een woord uit een andere taal dat
door een bepaalde taal wordt overgenomen.

414
00:25:22,350 --> 00:25:25,650
Wij hebben bijvoorbeeld veel
leenwoorden uit het Latijn.

415
00:25:25,650 --> 00:25:29,370
Ook hebben wij in het Nederlands
veel leenwoorden uit het Frans,

416
00:25:29,370 --> 00:25:31,230
Duits en Spaans.

417
00:25:31,230 --> 00:25:35,790
Wanneer we ‘überhaupt’ zeggen,
gebruiken we een Duits leenwoord.

418
00:25:35,790 --> 00:25:40,590
Wanneer we ‘c’est la vie’ zeggen,
gebruiken we een Franse uitdrukking.

419
00:25:40,590 --> 00:25:44,670
We gebruiken in het Nederlands veel
woorden en uitdrukkingen uit andere talen,

420
00:25:44,670 --> 00:25:46,950
en dat gebeurt in alle talen.

421
00:25:46,950 --> 00:25:49,890
Ze lenen woorden uit
andere talen van hun tijd.

422
00:25:49,890 --> 00:25:54,810
Maar ons wordt verteld dat het Grieks en
het Perzisch tot op zekere hoogte uit een

423
00:25:54,810 --> 00:25:57,390
latere tijd stammen dan Daniël.

424
00:25:57,390 --> 00:26:00,810
Geleerden proberen tenminste de
indruk te wekken dat het aantal

425
00:26:00,810 --> 00:26:04,410
Perzische en Griekse leenwoorden
in de taal van het boek Daniël

426
00:26:04,410 --> 00:26:06,570
op een latere datering zou wijzen.

427
00:26:06,570 --> 00:26:10,530
De Babyloniërs werden tenslotte door
de Perzen veroverd en de Perzen later

428
00:26:10,530 --> 00:26:11,790
door de Grieken.

429
00:26:11,790 --> 00:26:14,550
Daarom zouden de talen van
de Grieken en de Perzen

430
00:26:14,550 --> 00:26:18,930
eigenlijk thuishoren in een latere
periode dan de tijd van Nebukadnezar,

431
00:26:18,930 --> 00:26:20,430
zo wordt ons verteld.

432
00:26:20,430 --> 00:26:25,350
Maar in de tijd van Nebukadnezar bestonden
het Grieks en het Perzisch natuurlijk al.

433
00:26:25,350 --> 00:26:28,050
Het waren niet de voornaamste
talen van het rijk,

434
00:26:28,050 --> 00:26:31,110
maar niets zou de Babylonische
taal ervan weerhouden

435
00:26:31,110 --> 00:26:34,950
bepaalde leenwoorden uit het
Grieks en Perzisch over te nemen.

436
00:26:34,950 --> 00:26:38,010
Babylon stond tenslotte met
die gebieden in contact.

437
00:26:38,010 --> 00:26:41,070
Die talen waren in de
tijd van Nebukadnezar niet

438
00:26:41,070 --> 00:26:43,350
onbekend bij de Babyloniërs.

439
00:26:43,350 --> 00:26:47,730
Beweren dat de Babylonische taal geen
enkel woord uit die talen zou overnemen,

440
00:26:47,730 --> 00:26:52,710
komt er eenvoudigweg op neer dat men van
ons vraagt iets onredelijks te geloven.

441
00:26:52,710 --> 00:26:56,910
Er is geen bewijs dat de Babylonische
taal die woorden niet zou overnemen.

442
00:26:56,910 --> 00:27:00,930
Maar de aanwezigheid van zulke woorden
in het Hebreeuws en Aramees van het boek

443
00:27:00,930 --> 00:27:04,350
Daniël — want Daniël is
in twee talen geschreven —

444
00:27:04,350 --> 00:27:09,450
is een van de zaken die worden aangevoerd
als bewijs voor een late datering.

445
00:27:09,450 --> 00:27:13,650
Maar het is allerminst
doorslaggevend en het bewijst niets.

446
00:27:13,650 --> 00:27:16,650
Het is eigenlijk een
nogal wanhopige bewering.

447
00:27:16,650 --> 00:27:19,890
Ik zei dat Daniël in
twee talen is geschreven.

448
00:27:19,890 --> 00:27:23,610
Dat is voor sommige mensen
een ander taalkundig probleem.

449
00:27:23,610 --> 00:27:26,430
De helft van het boek is in
het Hebreeuws geschreven,

450
00:27:26,430 --> 00:27:29,070
zoals het grootste deel
van het Oude Testament,

451
00:27:29,070 --> 00:27:32,430
maar de andere helft is
in het Aramees geschreven.

452
00:27:32,430 --> 00:27:35,070
Dat is de taal die de
Joden later gingen spreken.

453
00:27:35,070 --> 00:27:40,830
In de tijd van Jezus spraken de Joden
bijvoorbeeld geen Hebreeuws, maar Aramees.

454
00:27:40,830 --> 00:27:45,750
Het Aramees was een taal die het Hebreeuws
onder het Joodse volk geleidelijk

455
00:27:45,750 --> 00:27:47,910
als omgangstaal verving.

456
00:27:47,910 --> 00:27:51,510
Hoofdstuk 1 van Daniël is
in het Hebreeuws geschreven,

457
00:27:51,510 --> 00:27:54,570
evenals de hoofdstukken 8 tot en met 12.

458
00:27:54,570 --> 00:27:58,470
Zes hoofdstukken van Daniël zijn
dus in het Hebreeuws geschreven,

459
00:27:58,470 --> 00:28:02,190
maar zes hoofdstukken zijn
in het Aramees geschreven:

460
00:28:02,190 --> 00:28:05,010
de hoofdstukken 2 tot en met 7.

461
00:28:05,010 --> 00:28:10,290
Daarom hebben critici soms beweerd dat
het veelvuldige gebruik van het Aramees

462
00:28:10,290 --> 00:28:15,510
wijst op een latere datering, toen het
Aramees onder de Joden het Hebreeuws als

463
00:28:15,510 --> 00:28:17,670
gebruikte taal begon te vervangen.

464
00:28:17,670 --> 00:28:22,050
Hoeveel later dit gebeurde, of hoeveel
later zij het boek willen dateren,

465
00:28:22,050 --> 00:28:24,750
zou natuurlijk enigszins rekbaar zijn.

466
00:28:24,750 --> 00:28:28,830
Maar op andere gronden zouden zij
graag willen dat dit in de tijd van

467
00:28:28,830 --> 00:28:31,590
Antiochus Epiphanes geschreven is.

468
00:28:31,590 --> 00:28:36,270
Ze gebruiken het feit dat het Aramees
naast het Hebreeuws werd gebruikt als

469
00:28:36,270 --> 00:28:40,170
bewijs dat dit geschreven is in
een tijd waarin de twee talen naast

470
00:28:40,170 --> 00:28:41,730
elkaar werden gebruikt.

471
00:28:41,730 --> 00:28:45,810
Misschien was het taalgebruik in die tijd
ook aan het verschuiven van het Hebreeuws

472
00:28:45,810 --> 00:28:47,550
naar het Aramees.

473
00:28:47,550 --> 00:28:52,290
Zij zeggen dat dit later zou zijn dan de
tijd waarin het verhaal van Daniël zich

474
00:28:52,290 --> 00:28:54,090
naar verluidt afspeelt.

475
00:28:54,090 --> 00:28:58,650
Het Aramees was in de tijd van
Nebukadnezar echter algemeen bekend.

476
00:28:58,650 --> 00:29:03,090
Het is interessant dat de hoofdstukken
die in het Aramees zijn geschreven,

477
00:29:03,090 --> 00:29:07,410
de hoofdstukken zijn die over heidense
koningen en heidense rijken gaan.

478
00:29:07,410 --> 00:29:11,010
Het was een taal die in het rijk
door meer mensen gelezen kon worden

479
00:29:11,010 --> 00:29:12,570
dan het Hebreeuws.

480
00:29:12,570 --> 00:29:16,050
De delen van Daniël die
voornamelijk de Hebreeën aangaan,

481
00:29:16,050 --> 00:29:18,210
zijn in het Hebreeuws geschreven.

482
00:29:18,210 --> 00:29:23,130
De delen die over de heidense rijken
gaan, zijn in het Aramees geschreven.

483
00:29:23,130 --> 00:29:28,050
Misschien zijn ze zo geschreven omdat
ze voor heidense lezers bestemd waren.

484
00:29:28,050 --> 00:29:31,710
Dat hoeft niet te betekenen dat de
Hebreeën het Aramees in plaats van het

485
00:29:31,710 --> 00:29:33,870
Hebreeuws waren gaan gebruiken.

486
00:29:33,870 --> 00:29:36,390
Beide talen komen in het boek voor.

487
00:29:36,390 --> 00:29:41,430
De aanwezigheid van de twee talen wijst
dus ook hier niet op een latere datering,

488
00:29:41,430 --> 00:29:45,510
hoewel sommigen haar graag in die
richting zouden willen laten wijzen.

489
00:29:45,510 --> 00:29:49,830
Een van de argumenten voor de gedachte
dat Daniël later geschreven is,

490
00:29:49,830 --> 00:29:53,370
meent men te vinden in het feit
dat Daniël in de Masoretische

491
00:29:53,370 --> 00:29:57,750
canon van het Oude Testament niet
onder de Profeten was opgenomen.

492
00:29:57,750 --> 00:30:03,090
De Masoretische canon dateert uit de
zesde of zevende eeuw na Christus.

493
00:30:03,090 --> 00:30:08,730
Met andere woorden, lang na de tijd van
Christus en lang na de tijd van Daniël

494
00:30:08,730 --> 00:30:13,890
plaatste de Masoretische canon van de
Joden Daniël niet onder de Profeten.

495
00:30:13,890 --> 00:30:18,570
Ze hadden de Wet, de Thora, die
uit de eerste vijf boeken bestaat.

496
00:30:18,570 --> 00:30:23,370
Ze hadden de Profeten, waaronder de
vroege en de latere profeten vielen.

497
00:30:23,370 --> 00:30:26,550
De vroege profeten zijn wat
wij het grootste deel van de

498
00:30:26,550 --> 00:30:29,250
historische boeken van
het Oude Testament noemen.

499
00:30:29,250 --> 00:30:33,330
De latere profeten zijn de boeken
die wij de Profeten noemen.

500
00:30:33,330 --> 00:30:36,150
Maar daarnaast hadden ze de Geschriften.

501
00:30:36,150 --> 00:30:39,570
Je hebt de Wet, de
Profeten en de Geschriften.

502
00:30:39,570 --> 00:30:44,130
De Geschriften waren een verzameling
boeken die noch tot de Wet,

503
00:30:44,130 --> 00:30:46,350
noch tot de Profeten behoorden.

504
00:30:46,350 --> 00:30:52,110
Ze omvatten de boeken van Salomo,
het boek Psalmen, Ruth en Daniël,

505
00:30:52,110 --> 00:30:55,590
samen met Spreuken, Prediker enzovoort.

506
00:30:55,590 --> 00:31:00,990
Het feit dat de Masoretische tekst Daniël
bij de Geschriften plaatst en niet bij de

507
00:31:00,990 --> 00:31:06,270
Profeten, is een van de argumenten om
te zeggen dat hij in die tijd niet als

508
00:31:06,270 --> 00:31:07,890
profeet werd beschouwd.

509
00:31:07,890 --> 00:31:13,230
Maar Jezus Zelf noemde Daniël een
profeet en weerspiegelt daarmee

510
00:31:13,230 --> 00:31:16,470
ongetwijfeld de opvatting
van de Joden in die tijd.

511
00:31:16,470 --> 00:31:20,970
De reden waarom Daniël buiten de
groep van de Profeten werd geplaatst,

512
00:31:20,970 --> 00:31:23,850
kan heel goed zijn geweest wat ik al zei:

513
00:31:23,850 --> 00:31:28,110
hij was niet iemand die als
profeet tot het volk Israël sprak.

514
00:31:28,110 --> 00:31:33,630
Hij was niet iemand die als tussenpersoon
optrad tussen God en het volk Israël,

515
00:31:33,630 --> 00:31:36,390
zoals profeten dat doorgaans deden.

516
00:31:36,390 --> 00:31:39,750
Hij was in wezen een
politicus, een staatsman,

517
00:31:39,750 --> 00:31:42,870
iemand wiens werkterrein
niet onder de Joden lag

518
00:31:42,870 --> 00:31:47,010
en die niet het grootste deel van
zijn tijd doorbracht met profeteren.

519
00:31:47,010 --> 00:31:50,310
We kennen maar enkele
gevallen, een handvol keren,

520
00:31:50,310 --> 00:31:54,390
waarin hij goddelijke inspiratie
ontving en daarover schreef.

521
00:31:54,390 --> 00:31:59,250
Wat deed hij gedurende de overige
jaren van zijn zeventigjarige loopbaan?

522
00:31:59,250 --> 00:32:03,270
Blijkbaar was hij het grootste deel
van de tijd niet aan het profeteren.

523
00:32:03,270 --> 00:32:06,270
Hij hield zich bezig met regeringszaken.

524
00:32:06,270 --> 00:32:11,190
Daarom erkenden de Joden dat hij niet
werkelijk een profeet was zoals de andere

525
00:32:11,190 --> 00:32:15,450
profeten en dat hij in een
categorie op zichzelf thuishoorde.

526
00:32:15,450 --> 00:32:19,890
Dat betekent niet dat zij niet dachten
dat hij daadwerkelijk profeteerde,

527
00:32:19,890 --> 00:32:23,370
of dat zijn geschriften werkelijk
oude voorspellingen waren

528
00:32:23,370 --> 00:32:25,170
van dingen die later gebeurden.

529
00:32:25,170 --> 00:32:28,650
De voornaamste argumenten
tegen de echtheid van Daniël

530
00:32:28,650 --> 00:32:31,590
komen voort uit beweringen
dat er historische

531
00:32:31,590 --> 00:32:33,810
onjuistheden in het boek staan.

532
00:32:33,810 --> 00:32:36,690
Daniël 1:1 zegt bijvoorbeeld:

533
00:32:36,690 --> 00:32:40,890
In het derde jaar van de regering
van Jojakim, de koning van Juda,

534
00:32:40,890 --> 00:32:47,070
kwam Nebukadnezar, de koning van
Babel, naar Jeruzalem en belegerde het.

535
00:32:47,070 --> 00:32:52,530
Dit is volgens hen in strijd met
Jeremia hoofdstuk 25, vers 1.

536
00:32:52,530 --> 00:32:55,470
Jeremia 25:1 zegt:

537
00:32:55,470 --> 00:32:59,310
Het woord dat tot Jeremia is
gekomen over heel het volk van Juda,

538
00:32:59,310 --> 00:33:04,891
in het vierde jaar van Jojakim, de
zoon van Josia, koning van Juda —

539
00:33:04,891 --> 00:33:09,271
dit was het eerste jaar van
Nebukadrezar, koning van Babel —

540
00:33:09,271 --> 00:33:14,310
De bewering is dat Jeremia ons vertelt dat
het eerste jaar van de koning van Babylon

541
00:33:14,310 --> 00:33:17,310
het vierde regeringsjaar van Jojakim was.

542
00:33:17,310 --> 00:33:21,570
Daniël vertelt ons dat de koning van
Babylon in het derde regeringsjaar van

543
00:33:21,570 --> 00:33:24,630
Jojakim kwam en Jeruzalem belegerde.

544
00:33:24,630 --> 00:33:29,070
Zou dat niet een jaar vóór het eerste
regeringsjaar van Nebukadnezar zijn?

545
00:33:29,070 --> 00:33:33,750
Als het vierde jaar van Jojakim volgens
Jeremia het eerste jaar van Nebukadnezar

546
00:33:33,750 --> 00:33:38,250
is, hoe kon er dan in het derde
jaar van Jojakim, het jaar daarvoor,

547
00:33:38,250 --> 00:33:42,150
vóór het eerste jaar, al een
koning Nebukadnezar zijn?

548
00:33:42,150 --> 00:33:46,410
Daarom denkt men dat hier sprake
is van een historische onjuistheid.

549
00:33:46,410 --> 00:33:49,950
Een andere onjuistheid die
er volgens sommigen in staat,

550
00:33:49,950 --> 00:33:54,570
is dat Daniël het woord Chaldeeën
niet gebruikte als een etnische term,

551
00:33:54,570 --> 00:33:59,010
wat het destijds was, maar als een
term met een betekenis die het pas

552
00:33:59,010 --> 00:34:00,810
na de Babylonische tijd kreeg.

553
00:34:00,810 --> 00:34:05,670
In de dagen van Nebukadnezar, die
zelf etnisch gezien een Chaldeeër was,

554
00:34:05,670 --> 00:34:08,730
verwees de term Chaldeeën
naar een etnische groep.

555
00:34:08,730 --> 00:34:12,570
In latere eeuwen werd het woord Chaldeeën
echter gebruikt voor een klasse van

556
00:34:12,570 --> 00:34:15,750
priester-magiërs,
astrologen en dergelijke.

557
00:34:15,750 --> 00:34:19,530
Met andere woorden, het was niet
langer een etnische aanduiding,

558
00:34:19,530 --> 00:34:23,130
maar verwees in plaats daarvan
naar het beroep van mensen.

559
00:34:23,130 --> 00:34:27,870
De Chaldeeën stonden bekend om hun
magische kunsten en occulte praktijken.

560
00:34:27,870 --> 00:34:31,710
Hoewel men later niet meer in die termen
over de etnische groep van de Chaldeeën

561
00:34:31,710 --> 00:34:35,430
sprak, omdat die in de Babylonische
bevolking was opgegaan,

562
00:34:35,430 --> 00:34:39,870
werd de term Chaldeeën op een later
tijdstip gebruikt voor een klasse van

563
00:34:39,870 --> 00:34:42,270
priester-astrologen en dergelijke.

564
00:34:42,270 --> 00:34:46,530
Men zegt dat Daniël het woord
Chaldeeën met de latere betekenis

565
00:34:46,530 --> 00:34:49,590
gebruikt die het na de tijd
van Nebukadnezar kreeg,

566
00:34:49,590 --> 00:34:52,410
toen het woord niet langer
een etnische groep aanduidde,

567
00:34:52,410 --> 00:34:54,570
maar een bepaald soort beroep.

568
00:34:54,570 --> 00:34:59,190
Zij wijzen er bijvoorbeeld op dat
Nebukadnezar in hoofdstuk 2 een droom had

569
00:34:59,190 --> 00:35:02,550
en die niet kon uitleggen. Vers 2 zegt:

570
00:35:02,550 --> 00:35:06,390
Toen zei de koning dat men
de magiërs, de bezweerders,

571
00:35:06,390 --> 00:35:12,270
de tovenaars en de Chaldeeën moest roepen
om de koning zijn dromen bekend te maken.

572
00:35:12,270 --> 00:35:15,630
Zij nu kwamen en gingen
vóór de koning staan.

573
00:35:15,630 --> 00:35:17,850
Het is duidelijk dat Chaldeeën hier wordt

574
00:35:17,850 --> 00:35:23,070
gebruikt voor een groep mensen die lijken
op magiërs, astrologen en tovenaars,

575
00:35:23,070 --> 00:35:24,750
en niet voor een etnische groep.

576
00:35:24,750 --> 00:35:28,110
Daarom wordt gezegd dat Daniël
het woord Chaldeeën gebruikt

577
00:35:28,110 --> 00:35:30,630
zoals het in een latere
tijd werd gebruikt,

578
00:35:30,630 --> 00:35:33,750
en niet zoals het in zijn
eigen tijd werd gebruikt.

579
00:35:33,750 --> 00:35:39,330
In hoofdstuk 4, toen Nebukadnezar
opnieuw een droom had, zegt vers 7:

580
00:35:39,330 --> 00:35:42,390
Toen traden de magiërs, de bezweerders,

581
00:35:42,390 --> 00:35:47,190
de Chaldeeën en de toekomstvoorspellers
binnen, en ik vertelde de droom in hun

582
00:35:47,190 --> 00:35:51,570
tegenwoordigheid, maar zij konden
mij de uitleg ervan niet laten weten.

583
00:35:51,570 --> 00:35:54,390
Opnieuw lijken de Chaldeeën
een verwijzing te zijn

584
00:35:54,390 --> 00:35:58,350
naar mensen met een bepaald beroep
op het gebied van de occulte kunsten,

585
00:35:58,350 --> 00:36:00,810
en geen etnische aanduiding.

586
00:36:00,810 --> 00:36:06,270
Zo zegt ook hoofdstuk 5, vers 7, wanneer
Belsazar het schrift op de muur ziet en

587
00:36:06,270 --> 00:36:07,770
een uitleg zoekt:

588
00:36:07,770 --> 00:36:10,770
En de koning riep met kracht
dat men de bezweerders,

589
00:36:10,770 --> 00:36:14,790
de Chaldeeën en de toekomstvoorspellers
moest laten binnentreden.

590
00:36:14,790 --> 00:36:18,690
De koning nam het woord en
zei tegen de wijzen van Babel:

591
00:36:18,690 --> 00:36:23,370
Iedereen die dit schrift kan lezen en
mij de uitleg ervan te kennen kan geven,

592
00:36:23,370 --> 00:36:27,870
zal gekleed worden in purper, met
een gouden keten om zijn hals,

593
00:36:27,870 --> 00:36:31,110
en hij zal als derde in
het koninkrijk heersen.

594
00:36:31,110 --> 00:36:34,890
Opnieuw staan de Chaldeeën
eenvoudigweg in de opsomming met deze

595
00:36:34,890 --> 00:36:37,290
andere soorten beroepsbeoefenaars.

596
00:36:37,290 --> 00:36:40,590
Men zegt dat dit bewijst dat
Daniël later is geschreven,

597
00:36:40,590 --> 00:36:45,090
toen het woord Chaldeeën niet langer een
etnische aanduiding was en alleen werd

598
00:36:45,090 --> 00:36:50,850
gebruikt voor dit specifieke soort
beroep: waarzegger, astroloog of priester.

599
00:36:50,850 --> 00:36:54,330
Dan is er natuurlijk de kwestie van
de krankzinnigheid van Nebukadnezar

600
00:36:54,330 --> 00:36:55,830
in hoofdstuk 4.

601
00:36:55,830 --> 00:36:59,010
We lezen dat Nebukadnezar
krankzinnig werd.

602
00:36:59,010 --> 00:37:04,950
Ons wordt verteld dat hij, terwijl hij
krankzinnig was, gras at als een rund.

603
00:37:04,950 --> 00:37:08,190
Zijn haar groeide uit
als veren van een vogel.

604
00:37:08,190 --> 00:37:11,250
Zijn vingernagels
groeiden uit als klauwen.

605
00:37:11,250 --> 00:37:13,950
Hij liep op handen en voeten rond.

606
00:37:13,950 --> 00:37:15,810
Hij was een krankzinnige.

607
00:37:15,810 --> 00:37:20,310
Dit duurde gedurende een periode die
wordt aangeduid als zeven tijden,

608
00:37:20,310 --> 00:37:23,550
totdat er zeven tijden
over hem heen waren gegaan.

609
00:37:23,550 --> 00:37:26,610
De meesten verstaan
onder deze tijden jaren.

610
00:37:26,610 --> 00:37:31,230
De krankzinnigheid van
Nebukadnezar duurde dus zeven jaar.

611
00:37:31,230 --> 00:37:34,830
Geleerden hebben gezegd dat er
geen historisch bewijs is voor deze

612
00:37:34,830 --> 00:37:37,230
krankzinnigheid van Nebukadnezar.

613
00:37:37,230 --> 00:37:42,390
Het lijkt bovendien zeer onwaarschijnlijk
dat iemand zo krankzinnig zou worden

614
00:37:42,390 --> 00:37:46,530
dat hij zeven jaar lang niet
over zijn koninkrijk kon regeren,

615
00:37:46,530 --> 00:37:52,110
en vervolgens later hersteld zou worden
en weer als koning zou kunnen regeren.

616
00:37:52,110 --> 00:37:57,090
Je zou beslist denken dat in die zeven
jaar iemand anders naar voren zou treden

617
00:37:57,090 --> 00:37:59,190
om over het land te regeren.

618
00:37:59,190 --> 00:38:04,110
Het zou voor Nebukadnezar niet gemakkelijk
zijn om zijn positie terug te krijgen,

619
00:38:04,110 --> 00:38:06,990
zelfs als hij van zijn ziekte herstelde.

620
00:38:06,990 --> 00:38:11,310
Zij zeggen dat het verhaal over de
krankzinnigheid van Nebukadnezar wel

621
00:38:11,310 --> 00:38:16,350
mythisch of legendarisch moet zijn,
omdat het niet werkelijk waar kan zijn.

622
00:38:16,350 --> 00:38:19,350
Cartledge, een van de critici, zei:

623
00:38:19,350 --> 00:38:23,370
„De geschiedenis weet niets van de
krankzinnigheid van Nebukadnezar

624
00:38:23,370 --> 00:38:25,650
waarover in Daniël wordt bericht.”

625
00:38:25,650 --> 00:38:27,510
Dat is nog een historisch probleem.

626
00:38:27,510 --> 00:38:32,070
Dan was er het probleem van Belsazar,
van wie gezegd werd dat hij koning was in

627
00:38:32,070 --> 00:38:34,830
hoofdstuk 5, toen Babylon viel.

628
00:38:34,830 --> 00:38:39,450
Het is duidelijk dat hij wordt voorgesteld
als de laatste koning in Babylon ten tijde

629
00:38:39,450 --> 00:38:42,570
van de val van de stad
voor de Meden en de Perzen.

630
00:38:42,570 --> 00:38:46,230
Het probleem daarmee was dat er
verscheidene verslagen over de

631
00:38:46,230 --> 00:38:51,390
Babylonische geschiedenis bestonden waarin
een andere man als koning werd genoemd

632
00:38:51,390 --> 00:38:54,750
en waarin niets bekend was over Belsazar.

633
00:38:54,750 --> 00:39:00,030
Herodotus, de Griekse geschiedschrijver
die omstreeks 400 voor Christus leefde,

634
00:39:00,030 --> 00:39:02,190
noemt hem Nabonidus.

635
00:39:02,190 --> 00:39:08,910
Ook Xenophon, Berossus en Abydenus en
verschillende spijkerschriftteksten noemen

636
00:39:08,910 --> 00:39:14,190
Nabonidus, niet Belsazar, als
de laatste koning van Babylon.

637
00:39:14,190 --> 00:39:18,450
Daniël 5 stelt de laatste koning
van Babylon voor als een man

638
00:39:18,450 --> 00:39:20,730
die Belsazar heette.

639
00:39:20,730 --> 00:39:25,590
Alle andere historische verslagen
noemden Nabonidus als de laatste koning.

640
00:39:25,590 --> 00:39:28,410
Dit werd beschouwd als
een historische fout.

641
00:39:28,410 --> 00:39:31,530
En als laatste, maar daarom
niet minder belangrijk,

642
00:39:31,530 --> 00:39:35,910
wordt in Daniël een aantal keren
een persoon genoemd die Darius heet,

643
00:39:35,910 --> 00:39:39,810
soms met de langere
aanduiding Darius de Meder.

644
00:39:39,810 --> 00:39:43,650
Zijn rol is die van koning,
kennelijk vóór Kores.

645
00:39:43,650 --> 00:39:46,110
Je krijgt de indruk
dat Babylon na zijn val

646
00:39:46,110 --> 00:39:50,970
een tijdlang werd geregeerd door deze
persoon die Darius de Meder heette.

647
00:39:50,970 --> 00:39:53,670
Toch was het Kores die Babylon veroverde.

648
00:39:53,670 --> 00:39:56,250
Het was Kores die het bevel uitvaardigde

649
00:39:56,250 --> 00:39:59,010
waardoor de Joden naar hun
land mochten terugkeren,

650
00:39:59,010 --> 00:40:02,610
en het was Kores die heerste over
het rijk dat hij had veroverd.

651
00:40:02,610 --> 00:40:05,970
Deze Darius de Meder is niet
bekend, maar op een later

652
00:40:05,970 --> 00:40:08,610
tijdstip was er een andere Darius.

653
00:40:08,610 --> 00:40:15,150
Ik meen dat hij Darius Hystaspes heette,
en hij was een latere Perzische heerser.

654
00:40:15,150 --> 00:40:20,850
De critici zeggen dat de schrijver van
Daniël geen tijdgenoot was en veel later

655
00:40:20,850 --> 00:40:25,650
leefde, eeuwen later, in de
tijd van Antiochus Epiphanes.

656
00:40:25,650 --> 00:40:29,550
De schrijver van Daniël, wie
het ook geweest mag zijn,

657
00:40:29,550 --> 00:40:35,190
verzon deze persoon Daniël, verzon de
verhalen en was enigszins in de war

658
00:40:35,190 --> 00:40:37,410
over de Perzische geschiedenis.

659
00:40:37,410 --> 00:40:42,270
Hij scheen te denken dat Darius de
eerste koning van het Perzische Rijk was,

660
00:40:42,270 --> 00:40:47,310
terwijl Darius Hystaspes in
werkelijkheid veel later leefde.

661
00:40:47,310 --> 00:40:50,670
Het was daarom eenvoudigweg een
kwestie van verwarring bij de

662
00:40:50,670 --> 00:40:53,430
schrijver, een persoonsverwisseling.

663
00:40:53,430 --> 00:40:58,530
Dit zijn de fouten waarvan men denkt dat
ze in het boek Daniël zijn terechtgekomen

664
00:40:58,530 --> 00:41:03,750
en die bewijzen dat het geen authentiek
oud boek is dat geschreven werd in de tijd

665
00:41:03,750 --> 00:41:08,130
van het Nieuw-Babylonische Rijk
en de ballingschap van de Joden.

666
00:41:08,130 --> 00:41:11,490
Al deze dingen zijn zeer
afdoende beantwoord,

667
00:41:11,490 --> 00:41:14,790
en ik zal kort uitleggen
hoe ze zijn beantwoord.

668
00:41:14,790 --> 00:41:18,150
Wat de dateringen in Daniël 1:1 betreft,

669
00:41:18,150 --> 00:41:24,270
wordt gezegd dat de inval van Nebukadnezar
plaatsvond in het derde jaar van Jojakim.

670
00:41:24,270 --> 00:41:29,670
Zoals we hebben opgemerkt, wordt
in Jeremia 25:1 gezegd dat het

671
00:41:29,670 --> 00:41:33,750
vierde jaar van Jojakim het
eerste jaar van Nebukadnezar was.

672
00:41:33,750 --> 00:41:37,770
Deze twee zaken zouden niet gemakkelijk
met elkaar in overeenstemming te brengen

673
00:41:37,770 --> 00:41:42,270
zijn, ware het niet dat geleerden
tegenwoordig unaniem erkennen

674
00:41:42,270 --> 00:41:45,210
dat in het oude Nabije
Oosten twee verschillende

675
00:41:45,210 --> 00:41:47,310
dateringswijzen werden gebruikt.

676
00:41:47,310 --> 00:41:50,490
Dit is niet zomaar een theorie
in de marge die door een paar

677
00:41:50,490 --> 00:41:52,170
mensen wordt aangehangen.

678
00:41:52,170 --> 00:41:56,430
Uit onderzoek naar de wereld van de
oudheid is inmiddels algemeen bekend

679
00:41:56,430 --> 00:42:00,750
dat er in het oude Nabije Oosten
twee verschillende manieren waren om

680
00:42:00,750 --> 00:42:03,750
over de regeringsjaren
van een koning te spreken.

681
00:42:03,750 --> 00:42:08,250
De Egyptenaren en de Joden gebruikten
een bepaalde manier om de jaren van de

682
00:42:08,250 --> 00:42:10,590
regering van een koning te beschrijven.

683
00:42:10,590 --> 00:42:15,030
De maanden vanaf de troonsbestijging van
de koning tot het einde van het eerste

684
00:42:15,030 --> 00:42:19,591
kalenderjaar — dat wil zeggen, het
jaar waarin hij de troon besteeg —

685
00:42:19,591 --> 00:42:24,690
noemden de Joden en de Egyptenaren
het eerste jaar van zijn regering.

686
00:42:24,690 --> 00:42:29,190
Zelfs als het maar om een of twee maanden
aan het einde van een kalenderjaar ging,

687
00:42:29,190 --> 00:42:31,110
was dat zijn eerste jaar.

688
00:42:31,110 --> 00:42:35,910
Wanneer het kalenderjaar eindigde, was
het daaropvolgende jaar zijn tweede jaar.

689
00:42:35,910 --> 00:42:41,010
De Babyloniërs spraken echter niet op
die manier, en dat is algemeen bekend.

690
00:42:41,010 --> 00:42:45,210
De Babyloniërs noemden dat eerste
gedeelte van het jaar niet het eerste

691
00:42:45,210 --> 00:42:48,510
jaar van de regering van de
koning, zoals de Joden deden,

692
00:42:48,510 --> 00:42:50,670
maar het troonsbestijgingsjaar.

693
00:42:50,670 --> 00:42:53,910
Het eerste jaar begon dan aan
het einde van het kalenderjaar.

694
00:42:53,910 --> 00:42:58,490
Als iemand in november aan de macht
kwam en verscheidene jaren regeerde —

695
00:42:58,490 --> 00:43:02,290
laten we zeggen dat iemand in
november 2012 aan de macht kwam —

696
00:43:02,290 --> 00:43:07,410
dan zouden de Joden 2012 het eerste
jaar van zijn regering noemen,

697
00:43:07,410 --> 00:43:11,850
en 2013 zou het tweede jaar van
zijn regering worden genoemd.

698
00:43:11,850 --> 00:43:16,050
De twee maanden aan het einde
van 2012 zouden voldoende zijn

699
00:43:16,050 --> 00:43:19,470
om dat volgens de Joodse telling
tot het eerste jaar te maken.

700
00:43:19,470 --> 00:43:22,350
De Babyloniërs zouden dat niet zo zeggen.

701
00:43:22,350 --> 00:43:24,990
Wanneer zij over hetzelfde geval spraken,

702
00:43:24,990 --> 00:43:29,850
zouden de Babyloniërs 2012 het
troonsbestijgingsjaar noemen.

703
00:43:29,850 --> 00:43:34,170
De man regeerde in dat specifieke
kalenderjaar slechts twee maanden,

704
00:43:34,170 --> 00:43:36,990
en dat was zijn troonsbestijgingsjaar.

705
00:43:36,990 --> 00:43:42,150
Zo zou 2013 worden beschouwd als
het eerste jaar van zijn regering.

706
00:43:42,150 --> 00:43:45,870
Het jaar 2013 zou door de
Babyloniërs dus het eerste

707
00:43:45,870 --> 00:43:48,990
regeringsjaar van een bepaalde
persoon worden genoemd,

708
00:43:48,990 --> 00:43:53,370
maar door de Joden zou het het tweede
jaar van zijn regering worden genoemd.

709
00:43:53,370 --> 00:43:57,150
Jeremia schrijft duidelijk
in Jeruzalem aan de Joden.

710
00:43:57,150 --> 00:44:00,570
Daniël schrijft in Babylon
aan de Babyloniërs.

711
00:44:00,570 --> 00:44:04,590
Het eerste jaar van Nebukadnezar
zou door de Joden dus het tweede

712
00:44:04,590 --> 00:44:06,030
jaar worden genoemd.

713
00:44:06,030 --> 00:44:08,910
Het eerste jaar dat de
Babyloniërs zouden erkennen,

714
00:44:08,910 --> 00:44:12,150
zou het tweede jaar zijn
dat de Joden erkenden.

715
00:44:12,150 --> 00:44:16,650
Wanneer de Babyloniërs spraken over het
derde jaar van Nebukadnezar of het derde

716
00:44:16,650 --> 00:44:21,150
jaar van Jojakim, spraken de Joden
daarom over datzelfde jaar als het

717
00:44:21,150 --> 00:44:23,190
vierde jaar van Jojakim.

718
00:44:23,190 --> 00:44:27,930
De ene groep gebruikt wat men de telling
volgens regeringsaanvangsjaren noemt;

719
00:44:27,930 --> 00:44:29,310
de andere niet.

720
00:44:29,310 --> 00:44:33,270
Dit vraagstuk is zonder
enige twijfel opgelost.

721
00:44:33,270 --> 00:44:36,270
De critici brachten het
jaren geleden naar voren,

722
00:44:36,270 --> 00:44:40,290
maar nu we zoveel weten over de
Babylonische en de Joodse cultuur,

723
00:44:40,290 --> 00:44:45,030
zien we dat dit alleen een verschil
in spreekwijze is en geen vergissing.

724
00:44:45,030 --> 00:44:49,410
Precies hetzelfde jaar,
namelijk 605 voor Christus,

725
00:44:49,410 --> 00:44:52,350
zouden de Joden het vierde
jaar van Jojakim noemen

726
00:44:52,350 --> 00:44:55,470
en de Babyloniërs het
derde jaar van Jojakim.

727
00:44:55,470 --> 00:44:58,170
Dit verklaart dus het verschil
tussen een Joods document

728
00:44:58,170 --> 00:45:01,350
dat voor Joodse mensen is
geschreven en een document

729
00:45:01,350 --> 00:45:05,190
dat voor Babylonische mensen
binnen hun cultuur is geschreven.

730
00:45:05,190 --> 00:45:09,210
Bedenk dat Daniël was opgeleid
in de cultuur van de Babyloniërs.

731
00:45:09,210 --> 00:45:12,750
Hij zou de jaren aanduiden
zoals de Babyloniërs dat deden.

732
00:45:12,750 --> 00:45:15,810
En wat te denken van het gebruik
van het woord Chaldeeën als

733
00:45:15,810 --> 00:45:19,110
aanduiding van een beroep en
niet van een etnische groep?

734
00:45:19,110 --> 00:45:23,670
Daniël gebruikt de term op beide manieren,
en er is geen reden om eraan te twijfelen

735
00:45:23,670 --> 00:45:27,750
dat hij in de tijd van Nebukadnezar
op beide manieren werd gebruikt.

736
00:45:27,750 --> 00:45:32,370
Daniël wist beslist heel goed dat de
Chaldeeën een etnische groep waren.

737
00:45:32,370 --> 00:45:36,690
In Daniël 3 worden de Chaldeeën
bijvoorbeeld onderscheiden van de Joden.

738
00:45:36,690 --> 00:45:38,190
Dat zou niet het geval zijn

739
00:45:38,190 --> 00:45:41,250
als de Chaldeeën slechts
een beroepsgroep vormden.

740
00:45:41,250 --> 00:45:43,710
Daniël 3:8 zegt:

741
00:45:43,710 --> 00:45:47,610
Daarom kwamen op datzelfde tijdstip
Chaldeeuwse mannen naar voren,

742
00:45:47,610 --> 00:45:50,130
die de Joden openlijk beschuldigden.

743
00:45:50,130 --> 00:45:54,150
Het onderscheid gaat hier niet om
beroepen, maar om etnische groepen.

744
00:45:54,150 --> 00:45:59,010
Ook in hoofdstuk 5, vers 30, wordt het
woord Chaldeeën heel duidelijk als een

745
00:45:59,010 --> 00:46:01,050
etnische aanduiding gebruikt.

746
00:46:01,050 --> 00:46:03,450
Daniël 5:30 zegt:

747
00:46:03,450 --> 00:46:08,430
In diezelfde nacht werd Belsazar,
de koning van de Chaldeeën, gedood.

748
00:46:08,430 --> 00:46:12,150
Het is duidelijk dat de koning
van de Chaldeeën de koning van dit

749
00:46:12,150 --> 00:46:16,770
specifieke volk betekent, en niet de
koning van een bepaalde beroepsgroep.

750
00:46:16,770 --> 00:46:19,170
Hij zou niet de koning van de waarzeggers

751
00:46:19,170 --> 00:46:21,990
of de koning van de
astrologen worden genoemd.

752
00:46:21,990 --> 00:46:23,730
Hij is de koning van een volk.

753
00:46:23,730 --> 00:46:27,330
Daarom wordt het woord Chaldeeën
gebruikt voor een bevolkingsgroep,

754
00:46:27,330 --> 00:46:32,250
en niet voor een beroepsklasse van
waarzeggers, astrologen enzovoort.

755
00:46:32,250 --> 00:46:34,650
Hij is de koning van de Chaldeeën.

756
00:46:34,650 --> 00:46:39,390
Hiermee worden de Chaldeeën duidelijk
als een etnische en raciale groep erkend,

757
00:46:39,390 --> 00:46:41,850
en niet slechts als een beroepsgroep.

758
00:46:41,850 --> 00:46:44,730
Daniël gebruikt de term op beide manieren.

759
00:46:44,730 --> 00:46:48,330
Hij wist beslist van de
Chaldeeën als raciale groep.

760
00:46:48,330 --> 00:46:51,990
Wat de waanzin van Nebukadnezar
in hoofdstuk 4 betreft:

761
00:46:51,990 --> 00:46:55,770
het is waar dat we geen wereldlijke
verslagen hebben die deze

762
00:46:55,770 --> 00:46:58,650
precies beschrijven zoals Daniël dat doet.

763
00:46:58,650 --> 00:47:02,430
Maar sinds de critici dit bezwaar
voor het eerst naar voren brachten,

764
00:47:02,430 --> 00:47:05,490
zijn er enkele interessante
dingen opgegraven.

765
00:47:05,490 --> 00:47:09,450
Om te beginnen vermelden de
historische verslagen van Babylon

766
00:47:09,450 --> 00:47:13,950
die tot ons zijn gekomen geen enkele
bestuurlijke activiteit van Nebukadnezar

767
00:47:13,950 --> 00:47:18,630
in de jaren 582 tot 575.

768
00:47:18,630 --> 00:47:22,170
Dat valt ruimschoots binnen
zijn regeringsperiode.

769
00:47:22,170 --> 00:47:26,310
Er zijn geen verslagen van wat hij
in die tussenliggende jaren deed.

770
00:47:26,310 --> 00:47:28,830
Dat zou een periode van zeven jaar zijn,

771
00:47:28,830 --> 00:47:31,830
maar het aantal jaren is
niet het belangrijkste.

772
00:47:31,830 --> 00:47:35,970
Het feit dat er een periode is waarin
Nebukadnezar niets deed wat ooit is

773
00:47:35,970 --> 00:47:40,290
opgetekend, zou kunnen wijzen
op de periode van die waanzin.

774
00:47:40,290 --> 00:47:44,850
We moeten bedenken dat zaken die een
regering in verlegenheid brachten

775
00:47:44,850 --> 00:47:48,330
gewoonlijk niet in de nationale
annalen werden opgenomen,

776
00:47:48,330 --> 00:47:50,070
tenminste niet in die tijd.

777
00:47:50,070 --> 00:47:53,970
Soms vragen mensen zich af
waarom de plagen van Egypte,

778
00:47:53,970 --> 00:47:59,490
de uittocht en het verlies van de legers
van de farao in de Rode Zee in geen enkel

779
00:47:59,490 --> 00:48:02,490
Egyptisch historisch
verslag te vinden zijn.

780
00:48:02,490 --> 00:48:04,290
Daar is een reden voor.

781
00:48:04,290 --> 00:48:07,470
Koningen in de oudheid zagen
zichzelf graag als goden,

782
00:48:07,470 --> 00:48:10,950
en ze wilden graag dat de
mensen hen als goden zagen.

783
00:48:10,950 --> 00:48:14,910
Wanneer bleek dat ze heel
zwak, kwetsbaar en dwaas waren,

784
00:48:14,910 --> 00:48:18,210
waren dat niet het soort zaken
dat je in de hofannalen opnam.

785
00:48:18,210 --> 00:48:22,110
Als je de verslaglegger en
geschiedschrijver was en je waarde hechtte

786
00:48:22,110 --> 00:48:25,530
aan je leven, legde je
zulke dingen niet vast.

787
00:48:25,530 --> 00:48:29,910
Daniël kon het echter wel opschrijven,
waarschijnlijk voor zijn eigen volk of

788
00:48:29,910 --> 00:48:33,870
tot hun nut, vermoedelijk
na de dood van Nebukadnezar.

789
00:48:33,870 --> 00:48:38,250
Maar Sir Henry Rawlinson heeft een
beschadigd kleitablet uit de tijd

790
00:48:38,250 --> 00:48:40,170
van Nebukadnezar ontdekt.

791
00:48:40,170 --> 00:48:45,510
Het is beschadigd en fragmentarisch,
maar de volgende woorden zijn leesbaar.

792
00:48:45,510 --> 00:48:50,070
Nebukadnezar zegt: ‘Vier jaar
lang heb ik in heel mijn rijk geen

793
00:48:50,070 --> 00:48:52,170
verheven ereplaats gebouwd.

794
00:48:52,170 --> 00:48:55,950
De kostbare schatten van mijn
koninkrijk heb ik niet aangewend.

795
00:48:55,950 --> 00:48:59,490
Bij de aanbidding van Merodach
heb ik zijn lof niet gezongen.

796
00:48:59,490 --> 00:49:01,770
Ik heb geen kanalen uitgebaggerd.’

797
00:49:01,770 --> 00:49:07,170
Met andere woorden, hij onderhield zijn
rijk niet en aanbad zelfs zijn god niet.

798
00:49:07,170 --> 00:49:09,930
Hij zegt: ‘Vier jaar lang.’

799
00:49:09,930 --> 00:49:14,310
Dat zou de tijdsduur kunnen zijn
die met zeven tijden wordt bedoeld.

800
00:49:14,310 --> 00:49:17,550
Zeven tijden hoeft niet
zeven jaar te betekenen.

801
00:49:17,550 --> 00:49:21,330
Zeven tijden zou een volledige
tijdsperiode kunnen betekenen,

802
00:49:21,330 --> 00:49:24,930
totdat alles wat tot stand moet
worden gebracht tot stand is gebracht.

803
00:49:24,930 --> 00:49:27,870
Het zou een periode van vier
jaar geweest kunnen zijn.

804
00:49:27,870 --> 00:49:31,950
In het boek Preparatio
Evangelica van Eusebius,

805
00:49:31,950 --> 00:49:34,710
wat voorbereiding op
het Evangelie betekent,

806
00:49:34,710 --> 00:49:39,150
bespreekt hij hoe gebeurtenissen in de
geschiedenis mensen voorbereidden om het

807
00:49:39,150 --> 00:49:41,010
Evangelie te aanvaarden.

808
00:49:41,010 --> 00:49:44,790
Eusebius spreekt over de
waanzin van Nebukadnezar.

809
00:49:44,790 --> 00:49:49,830
Hij citeert de geschiedschrijver
Abadinus, een Griekse geschiedschrijver.

810
00:49:49,830 --> 00:49:54,930
Die zegt dat Nebukadnezar in zijn
latere jaren ‘bezeten was door de een

811
00:49:54,930 --> 00:49:56,610
of andere god’.

812
00:49:56,610 --> 00:49:59,790
Wij zouden kunnen zeggen: door een demon.

813
00:49:59,790 --> 00:50:04,050
Er staat: ‘De koning ging naar
zijn paleis om de komst van de

814
00:50:04,050 --> 00:50:07,950
Perzische muilezel aan te kondigen’,
waarmee Cyrus wordt bedoeld,

815
00:50:07,950 --> 00:50:11,190
‘die het volk in slavernij zou brengen.’

816
00:50:11,190 --> 00:50:15,510
Abadinus vervolgt: ‘Nadat hij deze
voorspelling had uitgesproken,

817
00:50:15,510 --> 00:50:17,370
verdween hij onmiddellijk.’

818
00:50:17,370 --> 00:50:22,170
Deze buiten-Bijbelse verslagen zouden een
aanvulling kunnen zijn op sommige dingen

819
00:50:22,170 --> 00:50:27,750
die Daniël zegt, en Daniël zou een
aanvulling op die verslagen kunnen zijn.

820
00:50:27,750 --> 00:50:32,730
In elk geval kan niet worden gezegd dat we
genoeg over de regering van Nebukadnezar

821
00:50:32,730 --> 00:50:37,650
weten om te beweren dat er niet zo’n
periode van krankzinnigheid is geweest.

822
00:50:37,650 --> 00:50:42,030
Op grond van de verslagen kun je niet
bewijzen dat er niet zo’n periode van

823
00:50:42,030 --> 00:50:43,890
krankzinnigheid is geweest.

824
00:50:43,890 --> 00:50:48,510
Ook in de buiten-Bijbelse verslagen
zijn er enkele toespelingen op ziekte,

825
00:50:48,510 --> 00:50:53,730
op bezetenheid door een of andere
god, op krankzinnig gedrag, enzovoort.

826
00:50:53,730 --> 00:50:58,710
Of dit overeenkomt met de periode van
krankzinnigheid waarover Daniël spreekt,

827
00:50:58,710 --> 00:51:00,150
valt misschien te betwisten.

828
00:51:00,150 --> 00:51:04,050
Maar het moedigt ons er wel toe aan
te denken dat de Babylonische en

829
00:51:04,050 --> 00:51:08,250
Griekse verslagen er enkele
verhulde verwijzingen naar bevatten,

830
00:51:08,250 --> 00:51:12,030
verwoord op een manier die minder
beschamend is voor de koning.

831
00:51:12,030 --> 00:51:13,710
En Belsazar dan?

832
00:51:13,710 --> 00:51:18,990
Vergeet niet dat Herodotus, Berossus
en de kleitabletten Nabonidus

833
00:51:18,990 --> 00:51:22,590
noemden als de laatste koning
van Babylon toen de stad viel.

834
00:51:22,590 --> 00:51:27,390
Toch zei alleen Daniël dat de
laatste koning Belsazar heette.

835
00:51:27,390 --> 00:51:30,150
Omdat Daniël hierin
inging tegen alle andere

836
00:51:30,150 --> 00:51:32,730
historische verslagen
die toen bekend waren,

837
00:51:32,730 --> 00:51:38,130
nam men als vaststaand aan dat Daniël
zich vergiste, dat Belsazar verzonnen was,

838
00:51:38,130 --> 00:51:43,230
dat de schrijver van Daniël veel
later leefde dan de val van Babylon,

839
00:51:43,230 --> 00:51:46,590
de geschiedenis niet kende
en een personage bedacht

840
00:51:46,590 --> 00:51:50,010
dat de laatste koning van
Babylon moest voorstellen.

841
00:51:50,010 --> 00:51:53,250
Dat dacht men tot 1854.

842
00:51:53,250 --> 00:51:57,990
Dat is inmiddels lang geleden, maar
vóór die tijd hadden de critici dit al

843
00:51:57,990 --> 00:52:00,810
geruime tijd tegen Daniël ingebracht.

844
00:52:00,810 --> 00:52:05,370
In 1854 hielden ze op dit
argument te gebruiken.

845
00:52:05,370 --> 00:52:09,690
In Ur, de Babylonische stad
waarin Abraham geboren was,

846
00:52:09,690 --> 00:52:14,730
werd namelijk een hoeksteen gevonden van
een tempel die door Nabonidus was gebouwd.

847
00:52:14,730 --> 00:52:21,390
Daarop stond: ‘Moge ik, Nabonidus, koning
van Babylon, niet tegen u zondigen,

848
00:52:21,390 --> 00:52:25,410
en moge eerbied voor u wonen
in het hart van Belsazar,

849
00:52:25,410 --> 00:52:28,110
mijn geliefde eerstgeboren zoon.’

850
00:52:28,110 --> 00:52:32,910
Met de vondst van deze inscriptie
werd de naam Belsazar voor het eerst

851
00:52:32,910 --> 00:52:35,790
buiten het boek Daniël aangetroffen.

852
00:52:35,790 --> 00:52:39,090
De tekst was geschreven door Nabonidus,

853
00:52:39,090 --> 00:52:42,990
de koning die door alle andere
geschiedschrijvers werd genoemd

854
00:52:42,990 --> 00:52:45,390
als de laatste koning van Babylon.

855
00:52:45,390 --> 00:52:49,950
Maar Nabonidus had een
zoon die Belsazar heette.

856
00:52:49,950 --> 00:52:54,510
Sindsdien zijn er andere kleitabletten
gevonden en zijn we veel meer over

857
00:52:54,510 --> 00:52:56,670
Belsazar te weten gekomen.

858
00:52:56,670 --> 00:53:01,590
In 1854 werd het ijs gebroken
en plotseling bleek dat

859
00:53:01,590 --> 00:53:05,670
Daniël iets wist wat
zelfs Herodotus niet wist.

860
00:53:05,670 --> 00:53:10,050
Herodotus schreef vierhonderd
jaar vóór Christus.

861
00:53:10,050 --> 00:53:13,050
Daniël stond dichter bij de bron dan hij.

862
00:53:13,050 --> 00:53:17,070
Hij wist van Belsazar. Herodotus niet.

863
00:53:17,070 --> 00:53:20,970
Het blijkt dat Nabonidus,
de vader van Belsazar,

864
00:53:20,970 --> 00:53:26,790
min of meer met pensioen was in Arabië
toen Babylon in handen van de Perzen viel.

865
00:53:26,790 --> 00:53:28,590
Hij was niet in Babylon.

866
00:53:28,590 --> 00:53:33,690
Hij had zijn zoon daar achtergelaten
en noemde hem de koning van Babylon.

867
00:53:33,690 --> 00:53:36,990
Nabonidus was in feite de oudere koning.

868
00:53:36,990 --> 00:53:41,070
Zijn zoon had eveneens voorlopig
de titel van koning gekregen.

869
00:53:41,070 --> 00:53:44,730
Dat verklaart iets wat anders
moeilijker te verklaren is.

870
00:53:44,730 --> 00:53:49,050
In Daniël hoofdstuk 5 ziet
Belsazar het schrift op de wand

871
00:53:49,050 --> 00:53:51,750
en blijkt hij niet in
staat het te ontcijferen.

872
00:53:51,750 --> 00:53:55,290
Hij looft dan een beloning uit voor
degene die het voor hem kan lezen

873
00:53:55,290 --> 00:53:59,550
en biedt hem de positie van derde
heerser in het koninkrijk aan.

874
00:53:59,550 --> 00:54:03,390
Daniël vermeldt niet waarom
hij ‘derde heerser’ zou zeggen.

875
00:54:03,390 --> 00:54:07,770
Maar de geschiedenis heeft ons
inmiddels de informatie verschaft dat

876
00:54:07,770 --> 00:54:13,350
Belsazar zelf slechts de tweede heerser
was, onder zijn vader Nabonidus.

877
00:54:13,350 --> 00:54:18,390
Daniël stemt dus overeen met wat we nu
uit de buiten-Bijbelse geschiedenis weten.

878
00:54:18,390 --> 00:54:21,930
Juist de bronnen waarvan men
dacht dat ze Daniël weerlegden,

879
00:54:21,930 --> 00:54:25,290
bewijzen dat Daniël meer
wist dan die bronnen.

880
00:54:25,290 --> 00:54:29,550
Belsazar was de koning die zich in
de stad bevond toen Babylon viel.

881
00:54:29,550 --> 00:54:33,990
Toch was hij ruim vijfentwintighonderd
jaar lang volledig vergeten,

882
00:54:33,990 --> 00:54:37,110
behalve dan dat Daniël
hem niet vergeten was.

883
00:54:37,110 --> 00:54:40,950
Toen werd hij door de
archeologie opnieuw ontdekt.

884
00:54:40,950 --> 00:54:46,650
Daniël bleek opnieuw gelijk te hebben
en de critici opnieuw ongelijk.

885
00:54:46,650 --> 00:54:48,690
En Darius de Meder dan?

886
00:54:48,690 --> 00:54:51,810
Het is niet duidelijk
wie Darius de Meder is.

887
00:54:51,810 --> 00:54:55,830
Het blijft enigszins
een onopgelost raadsel.

888
00:54:55,830 --> 00:54:58,050
Cyrus was geen Meder.

889
00:54:58,050 --> 00:55:00,030
Cyrus was een Pers.

890
00:55:00,030 --> 00:55:04,770
Hoewel hij banden met de Meden had,
was hij koning over de Meden geworden

891
00:55:04,770 --> 00:55:07,110
voordat hij Babylon veroverde.

892
00:55:07,110 --> 00:55:13,710
Jeremia spreekt in de hoofdstukken 50 en
51 over de koning van de Meden die komt om

893
00:55:13,710 --> 00:55:15,450
Babylon te vernietigen.

894
00:55:15,450 --> 00:55:19,770
Hij spreekt over de Meden en
specifiek over de koning van de Meden

895
00:55:19,770 --> 00:55:21,810
die hen overwint.

896
00:55:21,810 --> 00:55:25,230
Cyrus was de koning van
de Meden en de Perzen.

897
00:55:25,230 --> 00:55:29,970
De Meden en de Perzen waren al
enigszins verenigd vóór de tijd dat

898
00:55:29,970 --> 00:55:34,530
Cyrus Babylon veroverde, en hij
was de koning van beide volken.

899
00:55:34,530 --> 00:55:39,450
Maar er is nog een ander persoon van
wie soms wordt gedacht dat hij degene is

900
00:55:39,450 --> 00:55:41,970
die met Darius wordt bedoeld.

901
00:55:41,970 --> 00:55:45,390
Darius kan bijvoorbeeld
een troonnaam zijn geweest

902
00:55:45,390 --> 00:55:47,430
in plaats van een persoonlijke naam.

903
00:55:47,430 --> 00:55:50,970
Het kan een naam als farao zijn geweest.

904
00:55:50,970 --> 00:55:55,650
Farao is een benaming die voor alle
koningen van Egypte werd gebruikt,

905
00:55:55,650 --> 00:55:57,810
ongeacht hun persoonlijke naam.

906
00:55:57,810 --> 00:55:59,610
Het was meer een titel.

907
00:55:59,610 --> 00:56:03,930
Darius kan ook zoiets zijn geweest,
want in de Perzische geschiedenis

908
00:56:03,930 --> 00:56:07,650
waren er verscheidene koningen
die Darius werden genoemd.

909
00:56:07,650 --> 00:56:12,390
Het kan zijn dat een andere man, die
in werkelijkheid niet Darius heette,

910
00:56:12,390 --> 00:56:15,570
werd aangeduid met de
titel Darius de Meder.

911
00:56:15,570 --> 00:56:19,410
De theorie is dat dit misschien
een verwijzing was naar Gubaru,

912
00:56:19,410 --> 00:56:23,550
die door de Grieken in hun
geschiedwerken Gobryas werd genoemd.

913
00:56:23,550 --> 00:56:29,010
Gubáru of Gúbaru — ik weet niet waar de
klemtoon ligt of op welke lettergreep,

914
00:56:29,010 --> 00:56:32,490
maar het is óf Gubáru óf Gúbaru.

915
00:56:32,490 --> 00:56:35,550
Waarschijnlijk klinkt
Gubáru iets minder mal.

916
00:56:35,550 --> 00:56:38,190
Deze man was een generaal onder Cyrus.

917
00:56:38,190 --> 00:56:41,370
Hij was betrokken bij de
inname van de stad Babylon

918
00:56:41,370 --> 00:56:44,190
en werd daar achtergelaten
om ongeveer twee jaar

919
00:56:44,190 --> 00:56:47,250
als gouverneur of heerser
van de stad op te treden,

920
00:56:47,250 --> 00:56:50,670
terwijl Cyrus vertrok om
andere zaken af te handelen.

921
00:56:50,670 --> 00:56:55,710
Een paar jaar later keerde Cyrus terug
naar Babylon en nam hij het bevel op zich.

922
00:56:55,710 --> 00:57:01,350
Deze man heette Gubaru; de Griekse
vorm van zijn naam is Gobryas,

923
00:57:01,350 --> 00:57:04,890
en de Griekse geschiedschrijvers
noemen hem onder die naam.

924
00:57:04,890 --> 00:57:08,910
Hij was een paar jaar lang de heerser
in Babylon nadat het in handen van

925
00:57:08,910 --> 00:57:10,530
Cyrus was gevallen.

926
00:57:10,530 --> 00:57:14,070
Sommigen hebben geopperd
dat Cyrus Babylon veroverde,

927
00:57:14,070 --> 00:57:18,450
zijn decreet uitvaardigde waardoor
mensen naar huis mochten terugkeren,

928
00:57:18,450 --> 00:57:20,370
en vervolgens vertrok.

929
00:57:20,370 --> 00:57:25,230
De heerser in Babylon was daarna
een paar jaar lang deze man, Gubaru,

930
00:57:25,230 --> 00:57:29,130
en hij zou de man kunnen zijn die
Darius de Meder wordt genoemd.

931
00:57:29,130 --> 00:57:33,030
We krijgen in Daniël feitelijk
meer historische informatie over

932
00:57:33,030 --> 00:57:37,170
Darius de Meder dan over de meeste
andere belangrijke personen.

933
00:57:37,170 --> 00:57:40,350
Er wordt ons bijvoorbeeld
verteld wie zijn ouders waren.

934
00:57:40,350 --> 00:57:43,350
Er wordt ons verteld wat
zijn nationaliteit was.

935
00:57:43,350 --> 00:57:45,990
Er wordt ons verteld hoe oud hij was.

936
00:57:45,990 --> 00:57:50,010
Volgens Daniël was hij 62 jaar
oud toen hij aan de macht kwam.

937
00:57:50,010 --> 00:57:54,030
Beweren dat Darius de Meder
geen historische persoon was,

938
00:57:54,030 --> 00:57:57,090
terwijl er zoveel informatie
over hem wordt gegeven,

939
00:57:57,090 --> 00:58:00,030
gaat beslist tegen je intuïtie in.

940
00:58:00,030 --> 00:58:04,830
In Daniël wordt meer persoonlijke
informatie over Darius de Meder gegeven

941
00:58:04,830 --> 00:58:09,690
dan over Nebukadnezar of Belsazar,
die belangrijkere mannen lijken

942
00:58:09,690 --> 00:58:11,130
te zijn geweest.

943
00:58:11,130 --> 00:58:14,130
Daniël wist het een en
ander over deze man.

944
00:58:14,130 --> 00:58:19,590
Hij kende zijn leeftijd, hij kende zijn
nationaliteit, hij kende zijn afkomst,

945
00:58:19,590 --> 00:58:23,670
hij wist hoelang hij regeerde,
en het is geen verzinsel.

946
00:58:23,670 --> 00:58:26,730
Maar men heeft zich
afgevraagd wie die man was.

947
00:58:26,730 --> 00:58:32,550
Het zou deze man, Gubaru, kunnen zijn
geweest die Darius de Meder werd genoemd.

948
00:58:32,550 --> 00:58:35,370
Uit geen van de andere
verslagen over Gubaru,

949
00:58:35,370 --> 00:58:40,230
die in de heidense geschiedwerken te
vinden zijn, weten we hoe oud hij was.

950
00:58:40,230 --> 00:58:42,630
We weten niet eens of hij een Meder was.

951
00:58:42,630 --> 00:58:46,050
We kunnen de dingen die we over
Darius de Meder weten dus niet

952
00:58:46,050 --> 00:58:49,710
bevestigen aan de hand van
wat we over Gubaru weten.

953
00:58:49,710 --> 00:58:53,250
Het enige is dat Gubaru’s
loopbaan in Babylon

954
00:58:53,250 --> 00:58:57,810
zou samenvallen met de loopbaan die
Daniël aan Darius de Meder toeschrijft,

955
00:58:57,810 --> 00:59:02,730
en dat is misschien voldoende om hen
als dezelfde persoon te identificeren.

956
00:59:02,730 --> 00:59:05,190
Niet alle geleerden
zijn het daarover eens,

957
00:59:05,190 --> 00:59:10,290
en veel geleerden geloven dat Cyrus
zelf Darius de Meder wordt genoemd.

958
00:59:10,290 --> 00:59:14,850
Nogmaals, Darius zou een titel
zijn, en hem de Meder noemen

959
00:59:14,850 --> 00:59:18,210
zou niet zozeer betekenen dat
dit zijn nationaliteit was,

960
00:59:18,210 --> 00:59:20,790
maar dat hij de koning van de Meden was.

961
00:59:20,790 --> 00:59:23,070
Sommigen hebben dat zo beredeneerd.

962
00:59:23,070 --> 00:59:25,710
Dit blijft een onopgelost raadsel.

963
00:59:25,710 --> 00:59:30,390
Maar degenen die zeggen dat er geen Darius
de Meder was en dat de schrijver zich

964
00:59:30,390 --> 00:59:34,590
vergiste, zouden een les moeten
trekken uit degenen die zeiden dat

965
00:59:34,590 --> 00:59:36,750
Belsazar niet bestond.

966
00:59:36,750 --> 00:59:40,350
Daniël geeft namelijk blijk van
een zeer grondige bekendheid

967
00:59:40,350 --> 00:59:44,070
met de politieke structuur van
het vroege Babylonische Rijk,

968
00:59:44,070 --> 00:59:48,510
het latere Babylonische Rijk
en het vroege Perzische Rijk.

969
00:59:48,510 --> 00:59:52,410
Hij was erbij, en als hij zei
dat Darius de Meder er was,

970
00:59:52,410 --> 00:59:56,250
dan is dat een historisch
getuigenis van de hoogste orde.

971
00:59:56,250 --> 00:59:59,790
Als we nog geen bevestigende
historische getuigenissen hebben,

972
00:59:59,790 --> 01:00:04,230
kan het geval van Darius sterk
lijken op dat van Belsazar.

973
01:00:04,230 --> 01:00:06,450
We moeten heel voorzichtig
zijn dat we niet

974
01:00:06,450 --> 01:00:12,090
overhaast conclusies trekken die tegen de
waarheidsgetrouwheid van Daniël ingaan.

975
01:00:12,090 --> 01:00:14,490
Er staan nog enkele
andere dingen in Daniël

976
01:00:14,490 --> 01:00:16,890
die juist op een vroege datering wijzen,

977
01:00:16,890 --> 01:00:21,210
omdat de schrijver kennis had van bepaalde
zaken die een latere schrijver misschien

978
01:00:21,210 --> 01:00:25,530
niet zou kennen, maar die wij nu
wel uit andere bronnen kennen.

979
01:00:25,530 --> 01:00:28,890
We noemden bijvoorbeeld
de kennis van Belsazar.

980
01:00:28,890 --> 01:00:31,890
De andere bronnen kenden Belsazar niet.

981
01:00:31,890 --> 01:00:35,070
Zelfs Herodotus scheen
Belsazar niet te kennen,

982
01:00:35,070 --> 01:00:39,870
wat betekent dat Daniël ouder lijkt
te zijn geweest dan Herodotus.

983
01:00:39,870 --> 01:00:43,170
Daarnaast blijkt uit Daniël 2, vers 12,

984
01:00:43,170 --> 01:00:47,430
dat Nebukadnezar zijn decreten
kon veranderen als hij dat wilde.

985
01:00:47,430 --> 01:00:52,770
Maar in Daniël 6, vanaf vers 8,
staat dat Darius dat niet kon.

986
01:00:52,770 --> 01:00:57,990
We weten nu dat de Babylonische koningen
de macht hadden om wetten uit te vaardigen

987
01:00:57,990 --> 01:01:02,490
en weer in te trekken als ze dat wilden,
maar de Perzen hadden die macht niet.

988
01:01:02,490 --> 01:01:06,270
De wetten van de Meden en de Perzen
konden niet worden veranderd.

989
01:01:06,270 --> 01:01:10,110
Als ze eenmaal waren uitgevaardigd,
konden ze niet worden veranderd.

990
01:01:10,110 --> 01:01:15,810
De schrijver van Daniël wist dat, want
Nebukadnezar, een Babylonische koning,

991
01:01:15,810 --> 01:01:18,570
veranderde zijn decreten in een opwelling.

992
01:01:18,570 --> 01:01:24,030
Dat deed hij bijvoorbeeld met betrekking
tot Sadrach, Mesach en Abed-Nego,

993
01:01:24,030 --> 01:01:27,930
en met betrekking tot het doden van
de waarzeggers en de astrologen.

994
01:01:27,930 --> 01:01:30,510
Hij kon gewoon van gedachten veranderen.

995
01:01:30,510 --> 01:01:34,230
Maar Darius, de Perzische
heerser, kon dat niet.

996
01:01:34,230 --> 01:01:37,890
Hij was gebonden aan de wetten
van de Meden en de Perzen.

997
01:01:37,890 --> 01:01:42,510
Dat is een nogal specialistisch detail
van de rechtspraktijk van de Meden en de

998
01:01:42,510 --> 01:01:47,670
Perzen in tegenstelling tot die van de
Babyloniërs, dat niet iedereen zou kennen.

999
01:01:47,670 --> 01:01:51,810
Daniël, die uiteraard betrokken was
bij het bestuur van beide groepen,

1000
01:01:51,810 --> 01:01:53,130
zou dat weten.

1001
01:01:53,130 --> 01:01:57,270
Je zou niet verwachten dat iemand die
in de tweede eeuw voor Christus leefde

1002
01:01:57,270 --> 01:01:58,710
zulke dingen wist.

1003
01:01:58,710 --> 01:02:03,870
Er was nog een verschil tussen de
Babyloniërs en de Perzen dat Daniël kende

1004
01:02:03,870 --> 01:02:07,350
en dat mensen in een latere tijd
waarschijnlijk niet zouden kennen,

1005
01:02:07,350 --> 01:02:09,990
tenzij ze deskundigen op dat gebied waren.

1006
01:02:09,990 --> 01:02:14,430
En als ze deskundigen waren, zouden
ze ook van Cyrus en Nabonidus

1007
01:02:14,430 --> 01:02:16,350
en dat soort zaken weten.

1008
01:02:16,350 --> 01:02:21,690
Met andere woorden, een Jood die genoeg
wist om te weten dat er een Belsazar was,

1009
01:02:21,690 --> 01:02:26,130
zou veel onderzoek hebben gedaan, en hij
zou niet het soort fouten maken waarvan

1010
01:02:26,130 --> 01:02:28,710
sommige mensen zeggen dat
ze in het boek zijn gemaakt.

1011
01:02:28,710 --> 01:02:32,790
Daniël maakt duidelijk dat de Babyloniërs
iemand die ze wilden straffen in een

1012
01:02:32,790 --> 01:02:34,890
vurige oven wierpen.

1013
01:02:34,890 --> 01:02:38,970
Dat was natuurlijk wat Nebukadnezar
in hoofdstuk 3 met Sadrach,

1014
01:02:38,970 --> 01:02:41,430
Mesach en Abed-Nego deed.

1015
01:02:41,430 --> 01:02:45,210
De Perzen beschouwden vuur echter
als heilig en zouden het niet

1016
01:02:45,210 --> 01:02:47,430
gebruiken om mensen terecht te stellen.

1017
01:02:47,430 --> 01:02:51,750
In plaats daarvan wierpen ze
mensen in holen met wilde dieren.

1018
01:02:51,750 --> 01:02:55,890
Dat was voor de Perzen een
gebruikelijke manier om mensen te doden.

1019
01:02:55,890 --> 01:03:00,390
Daarom zien we dat Darius, die
verplicht is Daniël terecht te stellen,

1020
01:03:00,390 --> 01:03:04,530
hem in een leeuwenkuil werpt,
omdat hij een Perzische koning is.

1021
01:03:04,530 --> 01:03:07,170
De Babyloniërs gebruikten vuur.

1022
01:03:07,170 --> 01:03:09,630
Het boek Daniël getuigt daarvan.

1023
01:03:09,630 --> 01:03:13,050
Nog belangrijker is dat
Jezus ervan getuigt.

1024
01:03:13,050 --> 01:03:20,910
Wanneer Hij in Mattheüs 24:15 spreekt
over ‘de profeet Daniël’, zegt Hij niet:

1025
01:03:20,910 --> 01:03:25,890
‘Daniël de valse profeet’, of:
‘Daniël de geschiedschrijver die zich

1026
01:03:25,890 --> 01:03:27,870
voordoet als een profeet.’

1027
01:03:27,870 --> 01:03:31,230
Hij zegt: ‘de profeet Daniël’.

1028
01:03:31,230 --> 01:03:35,310
Jezus erkende Daniël als
een ware profetische stem,

1029
01:03:35,310 --> 01:03:37,830
geïnspireerd door de Heilige Geest.

1030
01:03:37,830 --> 01:03:42,990
Het thema van het boek Daniël is
Gods soevereiniteit over de volken.

1031
01:03:42,990 --> 01:03:47,310
De auteur is Daniël, die
verscheidene keren wordt genoemd.

1032
01:03:47,310 --> 01:03:51,870
Het boek is profetisch nauwkeurig en
bepaalde delen ervan zijn geschreven

1033
01:03:51,870 --> 01:03:54,270
in een apocalyptisch genre.

1034
01:03:54,270 --> 01:03:57,030
Je kunt het op verschillende
manieren indelen.

1035
01:03:57,030 --> 01:04:01,770
Eén manier is een indeling in
historische en profetische gedeelten.

1036
01:04:01,770 --> 01:04:06,150
De eerste zes hoofdstukken zijn
historisch, gewoon verhalen.

1037
01:04:06,150 --> 01:04:09,990
Er staat een profetie en een
droom van Nebukadnezar in,

1038
01:04:09,990 --> 01:04:12,150
maar die maken deel uit van een verhaal.

1039
01:04:12,150 --> 01:04:16,410
De hoofdstukken 1 tot en met 6
zijn dus historisch verhalend,

1040
01:04:16,410 --> 01:04:22,650
en de hoofdstukken 7 tot en met 12
bestaan uit visioenen en zijn profetisch.

1041
01:04:22,650 --> 01:04:25,890
Zo wordt het boek precies
in twee helften verdeeld.

1042
01:04:25,890 --> 01:04:30,390
Maar je zou het ook kunnen indelen in
de Hebreeuwse en Aramese gedeelten,

1043
01:04:30,390 --> 01:04:32,730
en dan is de verdeling iets anders.

1044
01:04:32,730 --> 01:04:35,730
Het Hebreeuwse gedeelte
bestaat uit hoofdstuk 1

1045
01:04:35,730 --> 01:04:38,550
en de hoofdstukken 8 tot en met 12.

1046
01:04:38,550 --> 01:04:43,710
Het Aramese gedeelte bestaat uit
de hoofdstukken 2 tot en met 7.

1047
01:04:43,710 --> 01:04:47,910
Het Aramese gedeelte, de
hoofdstukken 2 tot en met 7,

1048
01:04:47,910 --> 01:04:50,310
heeft een interessante structuur.

1049
01:04:50,310 --> 01:04:54,030
De zes hoofdstukken zijn namelijk
gerangschikt in wat wij een

1050
01:04:54,030 --> 01:04:57,990
ABC-CBA-structuur zouden noemen.

1051
01:04:57,990 --> 01:05:02,310
Dat wil zeggen dat de hoofdstukken aan
de beide uiteinden van dat gedeelte,

1052
01:05:02,310 --> 01:05:06,810
het eerste en het laatste,
dus de hoofdstukken 2 en 7

1053
01:05:06,810 --> 01:05:11,010
van het Aramese gedeelte,
vergelijkbare onderwerpen hebben.

1054
01:05:11,010 --> 01:05:15,330
Als je naar het midden toe gaat, hebben
het tweede en het vijfde hoofdstuk,

1055
01:05:15,330 --> 01:05:20,490
dus de hoofdstukken 3 en 6,
vergelijkbare onderwerpen.

1056
01:05:20,490 --> 01:05:22,230
En wanneer je dan in het midden komt,

1057
01:05:22,230 --> 01:05:27,090
hebben de hoofdstukken 4 en 5
onderwerpen die op elkaar lijken.

1058
01:05:27,090 --> 01:05:33,270
Zo zit het in elkaar. De hoofdstukken 2
en 7, die het in het Aramees geschreven

1059
01:05:33,270 --> 01:05:38,070
gedeelte aan weerszijden begrenzen,
spreken beide over vier rijken

1060
01:05:38,070 --> 01:05:39,930
en Gods Koninkrijk.

1061
01:05:39,930 --> 01:05:44,970
Het Babylonische, Medisch-Perzische,
Griekse en Romeinse rijk

1062
01:05:44,970 --> 01:05:49,110
worden in beide gedeelten genoemd,
gevolgd door het Koninkrijk van God.

1063
01:05:49,110 --> 01:05:51,750
Als je naar het midden
van dat gedeelte toe gaat,

1064
01:05:51,750 --> 01:05:58,110
spreken de hoofdstukken 3 en 6 over Gods
bovennatuurlijke bewaring van Zijn volk:

1065
01:05:58,110 --> 01:06:02,490
Sadrach, Mesach en
Abed-Nego in hoofdstuk 3,

1066
01:06:02,490 --> 01:06:06,030
en Daniël in de
leeuwenkuil in hoofdstuk 6.

1067
01:06:06,030 --> 01:06:09,630
De hoofdstukken 4 en 5,
midden in dit gedeelte,

1068
01:06:09,630 --> 01:06:13,110
gaan beide over de vernedering
van trotse koningen.

1069
01:06:13,110 --> 01:06:17,730
Nebukadnezar wordt in hoofdstuk 4
vernederd doordat hij een tijdlang

1070
01:06:17,730 --> 01:06:19,590
krankzinnig wordt gemaakt.

1071
01:06:19,590 --> 01:06:24,870
Belsazar wordt in hoofdstuk 5 vernederd
door het schrift aan de wand tijdens

1072
01:06:24,870 --> 01:06:26,670
zijn grote feestmaal.

1073
01:06:26,670 --> 01:06:31,290
Er is een schema waarin het
Babylonische, Medisch-Perzische,

1074
01:06:31,290 --> 01:06:36,390
Griekse en Romeinse rijk en het
Koninkrijk van God worden weergegeven.

1075
01:06:36,390 --> 01:06:41,790
Het behandelt verscheidene verschillende
hoofdstukken — hoofdstuk 2, hoofdstuk 7,

1076
01:06:41,790 --> 01:06:46,651
hoofdstuk 8, hoofdstuk 9 en
de hoofdstukken 10 en 11 —

1077
01:06:46,651 --> 01:06:50,670
en laat zien hoe er in verschillende
profetieën in Daniël over deze

1078
01:06:50,670 --> 01:06:52,530
rijken wordt gesproken.

1079
01:06:52,530 --> 01:06:57,270
We zullen daar meer over zeggen wanneer
we bij die betreffende hoofdstukken komen.

1080
01:06:57,270 --> 01:07:02,670
Maar als je het bekijkt, kun je zien dat
dezelfde tijdsperiode en dezelfde rijken

1081
01:07:02,670 --> 01:07:05,730
herhaaldelijk in het boek
Daniël worden genoemd.

1082
01:07:05,730 --> 01:07:09,090
Elke profetie vertelt ons
iets anders over die rijken.

1083
01:07:09,090 --> 01:07:13,230
Dat zal moeten volstaan als
afsluiting van onze inleiding.

1084
01:07:13,230 --> 01:07:17,190
We nemen hoofdstuk 1 van Daniël
en gaan zo het hele boek door.