1
00:00:02,070 --> 00:00:05,610
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:05,610 --> 00:00:11,970
Deze keer behandelen we Deuteronomium
hoofdstuk 10 tot en met 12.

3
00:00:11,970 --> 00:00:16,290
We pakken de tweede redevoering
van Mozes in Deuteronomium weer op.

4
00:00:16,290 --> 00:00:18,030
Dit is hoofdstuk 10.

5
00:00:18,030 --> 00:00:22,230
In hoofdstuk 9 heeft hij een deel van hun
geschiedenis van de afgelopen veertig jaar

6
00:00:22,230 --> 00:00:26,430
nog eens doorgenomen, vooral een
opsomming van hun opstanden en van de

7
00:00:26,430 --> 00:00:30,330
keren dat ze God werkelijk
provoceerden om hen te vernietigen.

8
00:00:30,330 --> 00:00:33,930
Hij heeft benadrukt dat God
hen bijna zou vernietigen als

9
00:00:33,930 --> 00:00:36,990
Mozes niet voor hen
tussenbeide was gekomen.

10
00:00:36,990 --> 00:00:39,390
Dat kostte Mozes heel wat vasten:

11
00:00:39,390 --> 00:00:44,250
bij elkaar opgeteld minstens tachtig
dagen zonder voedsel of water.

12
00:00:44,250 --> 00:00:48,870
Het punt dat hij hier probeert te maken,
is dat ze nooit moeten gaan denken dat ze

13
00:00:48,870 --> 00:00:53,790
beter zijn dan andere mensen en dat God
hen daarom beter heeft behandeld dan Hij

14
00:00:53,790 --> 00:00:55,470
andere mensen behandelt.

15
00:00:55,470 --> 00:00:59,190
Je krijgt gemakkelijk de indruk dat je
bepaalde voorrechten op de een of andere

16
00:00:59,190 --> 00:01:01,590
manier verdient, omdat je ze hebt.

17
00:01:01,590 --> 00:01:05,610
Dat is zo ongeveer de definitie
van verwend zijn, nietwaar?

18
00:01:05,610 --> 00:01:08,670
Een kind tegen wie nog nooit
iemand nee heeft gezegd

19
00:01:08,670 --> 00:01:11,490
en aan wie iedereen alles
heeft gegeven wat het wilde,

20
00:01:11,490 --> 00:01:15,210
gaat eenvoudigweg denken dat
het alles verdient wat het wil.

21
00:01:15,210 --> 00:01:18,930
Dan kan het niet gelukkig zijn
tenzij het alles krijgt wat het wil,

22
00:01:18,930 --> 00:01:22,950
omdat het het gevoel heeft dat hem
een of ander onrecht wordt aangedaan.

23
00:01:22,950 --> 00:01:26,970
Wanneer iemand gewend raakt aan
bepaalde voordelen, zegeningen,

24
00:01:26,970 --> 00:01:30,210
gemakken en dat soort dingen,
vergeet hij gewoon dat hij die

25
00:01:30,210 --> 00:01:32,550
niet noodzakelijkerwijs verdient.

26
00:01:32,550 --> 00:01:34,590
Hij begint te denken dat hij ze verdient,

27
00:01:34,590 --> 00:01:37,950
en het begint als onrecht te
voelen wanneer hij ze niet heeft.

28
00:01:37,950 --> 00:01:41,370
Voor die neiging probeerde
Mozes Israël te behoeden:

29
00:01:41,370 --> 00:01:44,190
wanneer ze eenmaal al
deze zegeningen hadden,

30
00:01:44,190 --> 00:01:47,790
mochten ze niet denken dat ze op de
een of andere manier iets hadden gedaan

31
00:01:47,790 --> 00:01:50,070
waardoor ze die zegeningen verdienden.

32
00:01:50,070 --> 00:01:52,530
Om te benadrukken dat
ze het niet verdienen,

33
00:01:52,530 --> 00:01:56,190
wijst hij op alle manieren
waarop zij en hun vaderen

34
00:01:56,190 --> 00:01:59,610
vóór hen zich de afgelopen
veertig jaar hebben gedragen.

35
00:01:59,610 --> 00:02:02,010
Dat hele beeld is nogal grimmig.

36
00:02:02,010 --> 00:02:05,130
Het geeft geen fraai beeld
van hun gerechtigheid.

37
00:02:05,130 --> 00:02:07,350
Het gaat eigenlijk om hun koppige,

38
00:02:07,350 --> 00:02:10,830
halsstarrige en opstandige
gedrag tegenover God,

39
00:02:10,830 --> 00:02:16,050
waardoor God hen bij veel gelegenheden
bijna volledig heeft uitgeroeid.

40
00:02:16,050 --> 00:02:17,970
Hoofdstuk 10 gaat daar verder:

41
00:02:17,970 --> 00:02:22,950
In die tijd zei de HEERE tegen mij:
Houw twee stenen tafelen voor u uit,

42
00:02:22,950 --> 00:02:26,850
net als de eerste, en klim
de berg op, naar Mij toe;

43
00:02:26,850 --> 00:02:29,670
ook moet u een kist van hout voor u maken.

44
00:02:29,670 --> 00:02:34,530
De eerste keer gaf God Mozes kant-en-klare
stenen tafelen waarop de Tien

45
00:02:34,530 --> 00:02:36,390
Geboden waren gegrift.

46
00:02:36,390 --> 00:02:41,310
Mozes brak ze, en dus geldt: als
je ze breekt, moet je ze vervangen.

47
00:02:41,310 --> 00:02:45,570
Daarna moest hij zelf stenen tafelen
maken, en dan zou God de wetten er

48
00:02:45,570 --> 00:02:47,130
opnieuw op schrijven.

49
00:02:47,130 --> 00:02:50,430
Hij moest een paar nieuwe
tafelen mee naar boven nemen.

50
00:02:50,430 --> 00:02:54,270
En Ik zal op die tafelen de
woorden schrijven die op de eerste

51
00:02:54,270 --> 00:02:59,490
tafelen stonden, die u verbrijzeld hebt;
en dan moet u ze in de kist leggen.

52
00:02:59,490 --> 00:03:00,990
Vers 3 zegt:

53
00:03:00,990 --> 00:03:06,270
Daarop maakte ik een kist van acaciahout
en hieuw twee stenen tafelen uit,

54
00:03:06,270 --> 00:03:11,070
net als de eerste; en ik klom de berg
op met de twee tafelen in mijn hand.

55
00:03:11,070 --> 00:03:15,270
Nu trokken de Israëlieten van de
bronnen van Bene-Jaäkan naar Mozera.

56
00:03:15,270 --> 00:03:18,510
Dat was de plaats waar Aäron later stierf.

57
00:03:18,510 --> 00:03:23,250
Die plaats werd ook de berg Hor
genoemd, en daar werd hij begraven.

58
00:03:23,250 --> 00:03:26,790
Zijn zoon Eleazar diende in
zijn plaats als priester.

59
00:03:26,790 --> 00:03:30,750
Vandaar trokken ze naar Gudgod,
en van Gudgod naar Jotbata,

60
00:03:30,750 --> 00:03:32,730
een land met waterstromen.

61
00:03:32,730 --> 00:03:34,890
Een deel van hun tijd in de woestijn

62
00:03:34,890 --> 00:03:38,970
bevonden ze zich dus werkelijk op een
plaats waar enkele rivieren waren.

63
00:03:38,970 --> 00:03:43,830
(Toen braken de Israëlieten op uit
Beëroth-Bene-Jaäkan naar Mosera.

64
00:03:43,830 --> 00:03:47,370
Daar stierf Aäron en
daar werd hij begraven;

65
00:03:47,370 --> 00:03:51,330
en zijn zoon Eleazar diende
als priester in zijn plaats.

66
00:03:51,330 --> 00:03:56,430
Daarvandaan braken zij op naar
Gudgod en van Gudgod naar Jotbath,

67
00:03:56,430 --> 00:03:58,290
een land vol beken.)

68
00:03:58,290 --> 00:04:03,990
In die tijd zonderde de HEERE de stam Levi
af om de ark van het verbond van de HEERE

69
00:04:03,990 --> 00:04:07,530
te dragen, om voor het
aangezicht van de HEERE te staan,

70
00:04:07,530 --> 00:04:12,510
om Hem te dienen en om in Zijn
Naam te zegenen, tot op deze dag.

71
00:04:12,510 --> 00:04:17,010
Daarom heeft Levi geen aandeel of
erfelijk bezit met zijn broeders;

72
00:04:17,010 --> 00:04:22,230
de HEERE Zelf is zijn erfelijk
bezit, zoals de HEERE, uw God,

73
00:04:22,230 --> 00:04:24,210
tot hem gesproken heeft.

74
00:04:24,210 --> 00:04:27,510
Dit gedeelte, de verzen 6 tot en met 9,

75
00:04:27,510 --> 00:04:31,050
noemt bepaalde dingen buiten
de chronologische volgorde.

76
00:04:31,050 --> 00:04:32,790
Het is een tussenzin.

77
00:04:32,790 --> 00:04:37,350
Zoals je kunt zien, begint er aan het
begin van vers 6 een tussenzin tussen

78
00:04:37,350 --> 00:04:41,430
haakjes, en in vers 9
wordt het haakje gesloten.

79
00:04:41,430 --> 00:04:44,490
Wie dit heeft geschreven,
weten we niet zeker.

80
00:04:44,490 --> 00:04:49,470
Het is mogelijk dat Mozes het deed, of dat
iemand anders het later heeft toegevoegd.

81
00:04:49,470 --> 00:04:52,410
Het gaat erover dat ze naar
een bepaalde plaats trokken,

82
00:04:52,410 --> 00:04:56,550
en dan staat er binnen die tussenzin
nog een tussenzin tussen haakjes.

83
00:04:56,550 --> 00:05:01,050
Ze kwamen bij een plaats die
Jaäkan en Mozera werd genoemd,

84
00:05:01,050 --> 00:05:05,610
en tussen haakjes staat dat
Aäron daar later stierf en dat

85
00:05:05,610 --> 00:05:08,070
Eleazar Aäron opvolgde.

86
00:05:08,070 --> 00:05:10,230
Maar dat staat allemaal tussen haakjes.

87
00:05:10,230 --> 00:05:13,590
Het gebeurde niet op dit
specifieke moment in het verhaal.

88
00:05:13,590 --> 00:05:18,090
In zijn verhaal bevindt hij zich
hier nog steeds bij de berg Horeb.

89
00:05:18,090 --> 00:05:21,690
Hij is in zijn verhaal nog
steeds bij de berg Sinaï.

90
00:05:21,690 --> 00:05:26,610
Hij zegt alleen dat ze later naar
deze plaats reisden waar Aäron stierf.

91
00:05:26,610 --> 00:05:30,630
Maar wanneer de tussenzin wordt
afgesloten, zien we in vers 10:

92
00:05:30,630 --> 00:05:37,050
Ík stond dus op de berg, net als de vorige
dagen: veertig dagen en veertig nachten.

93
00:05:37,050 --> 00:05:42,750
De HEERE verhoorde mij ook deze keer;
de HEERE wilde u niet te gronde richten.

94
00:05:42,750 --> 00:05:45,990
Mozes heeft het nog steeds
over zijn verblijf op de berg.

95
00:05:45,990 --> 00:05:49,110
Het is niet duidelijk waarom hier
in een tussenzin wordt verteld

96
00:05:49,110 --> 00:05:52,650
dat ze later naar de plaats
reisden waar Aäron stierf.

97
00:05:52,650 --> 00:05:57,210
Evenmin is duidelijk waarom hier wordt
vermeld dat de Levieten bij de berg Horeb

98
00:05:57,210 --> 00:06:00,690
werden uitgekozen om de
eerstgeborenen te vervangen.

99
00:06:00,690 --> 00:06:04,830
Dat alles wordt hier in de
verzen 6 tot en met 9 genoemd.

100
00:06:04,830 --> 00:06:07,770
We weten dit allemaal,
maar wat niet duidelijk is,

101
00:06:07,770 --> 00:06:10,470
is waarom het hier in een
tussenzin wordt genoemd.

102
00:06:10,470 --> 00:06:12,750
Het onderbreekt het verhaal wel.

103
00:06:12,750 --> 00:06:16,710
Vers 10 zou normaal gesproken
direct op vers 5 volgen.

104
00:06:16,710 --> 00:06:21,270
Er staat dus dat hij veertig dagen
en veertig nachten op de berg bleef,

105
00:06:21,270 --> 00:06:24,210
zoals hij de eerste keer
had gedaan. Hij zei:

106
00:06:24,210 --> 00:06:30,270
Ík stond dus op de berg, net als de vorige
dagen: veertig dagen en veertig nachten.

107
00:06:30,270 --> 00:06:36,570
De HEERE verhoorde mij ook deze keer;
de HEERE wilde u niet te gronde richten.

108
00:06:36,570 --> 00:06:42,030
En de HEERE zei tegen mij: Sta
op, ga op reis, voor het volk uit,

109
00:06:42,030 --> 00:06:46,710
zodat zij in het land komen dat Ik
hun vaderen gezworen heb hun te geven,

110
00:06:46,710 --> 00:06:48,690
en zij dat in bezit nemen.

111
00:06:48,690 --> 00:06:54,450
Op dit punt heeft hij in de hoofdstukken
9 en 10 vrijwel uitsluitend gesproken

112
00:06:54,450 --> 00:06:57,331
over wat er bij de berg Sinaï gebeurde —

113
00:06:57,331 --> 00:07:02,850
in elk geval in het laatste deel
van hoofdstuk 9 en in hoofdstuk 10.

114
00:07:02,850 --> 00:07:04,650
Maar nu vertrekken ze.

115
00:07:04,650 --> 00:07:11,670
Nu dan, Israël, wat vraagt de HEERE,
uw God, van u dan de HEERE, uw God,

116
00:07:11,670 --> 00:07:17,850
te vrezen, in al Zijn wegen te gaan,
Hem lief te hebben en de HEERE, uw God,

117
00:07:17,850 --> 00:07:22,170
te dienen, met heel uw
hart en met heel uw ziel,

118
00:07:22,170 --> 00:07:27,450
en de geboden van de HEERE en Zijn
verordeningen, die ik u heden gebied,

119
00:07:27,450 --> 00:07:30,330
in acht te nemen, u ten goede?

120
00:07:30,330 --> 00:07:32,790
Dat klinkt eigenlijk als een lange lijst,

121
00:07:32,790 --> 00:07:37,590
maar het is in werkelijkheid
heel eenvoudig: vrees God gewoon,

122
00:07:37,590 --> 00:07:40,650
heb Hem lief en gehoorzaam Hem.

123
00:07:40,650 --> 00:07:42,690
Daar komt het eigenlijk op neer.

124
00:07:42,690 --> 00:07:46,770
Dezelfde vraag werd gesteld in Micha 6:8:

125
00:07:46,770 --> 00:07:50,370
Hij heeft u, mens,
bekendgemaakt wat goed is.

126
00:07:50,370 --> 00:07:54,030
En wat vraagt de HEERE van
u anders dan recht te doen,

127
00:07:54,030 --> 00:07:59,070
goedertierenheid lief te hebben en
ootmoedig te wandelen met uw God.

128
00:07:59,070 --> 00:08:01,230
Hij beantwoordt die vraag:

129
00:08:01,230 --> 00:08:07,710
Recht te doen, van barmhartigheid te
houden en nederig met je God te leven.

130
00:08:07,710 --> 00:08:10,530
Hier staan zeer vergelijkbare dingen.

131
00:08:10,530 --> 00:08:14,190
In al Zijn wegen wandelen
is wandelen met je God.

132
00:08:14,190 --> 00:08:19,710
Hem liefhebben, de HEERE dienen en Zijn
geboden onderhouden zal ook rechtvaardig

133
00:08:19,710 --> 00:08:22,350
handelen enzovoort omvatten.

134
00:08:22,350 --> 00:08:27,510
Maar in deze uitspraak over wat er
vereist wordt, in de verzen 12 en 13,

135
00:08:27,510 --> 00:08:29,910
wordt het wat uitgebreider verwoord.

136
00:08:29,910 --> 00:08:33,210
In Micha 6:8 is het korter.

137
00:08:33,210 --> 00:08:34,650
Vers 14:

138
00:08:34,650 --> 00:08:41,010
Zie, van de HEERE, uw God, is de
hemel, ja, de allerhoogste hemel,

139
00:08:41,010 --> 00:08:43,770
de aarde en alles wat erop is.

140
00:08:43,770 --> 00:08:46,170
Het is interessant dat hij dit zegt.

141
00:08:46,170 --> 00:08:50,250
Natuurlijk is het waar dat hemel
en aarde aan God toebehoren,

142
00:08:50,250 --> 00:08:53,310
maar misschien is dat niet
het interessante eraan.

143
00:08:53,310 --> 00:08:56,610
Interessant is wat Psalm 115 zegt.

144
00:08:56,610 --> 00:08:59,010
Dat lijkt op dezelfde manier te beginnen,

145
00:08:59,010 --> 00:09:02,130
maar eindigt anders en
maakt een ander punt.

146
00:09:02,130 --> 00:09:06,150
In Psalm 115:16 zegt de psalmist:

147
00:09:06,150 --> 00:09:08,970
De hemel, de hemel is van de HEERE,

148
00:09:08,970 --> 00:09:12,810
maar de aarde heeft Hij aan
de mensenkinderen gegeven.

149
00:09:12,810 --> 00:09:18,510
Deuteronomium zegt dat de hemel, zelfs
de hoogste hemel, van de HEERE is,

150
00:09:18,510 --> 00:09:19,950
en de aarde ook.

151
00:09:19,950 --> 00:09:24,210
Maar hier staat dat Hij de aarde
aan de mensenkinderen heeft gegeven.

152
00:09:24,210 --> 00:09:27,630
Dat verandert niets aan
het feit dat ze van Hem is.

153
00:09:27,630 --> 00:09:31,290
Net zoals Hij het land Israël
aan het volk Israël gaf,

154
00:09:31,290 --> 00:09:34,890
veranderde dat niets aan het
feit dat het Zijn land was

155
00:09:34,890 --> 00:09:40,590
en dat zij krakers op Zijn eigendom waren,
zoals Hij hun in Leviticus vertelde.

156
00:09:40,590 --> 00:09:44,130
Wanneer God dingen aan mensen
geeft, doet Hij geen afstand van

157
00:09:44,130 --> 00:09:45,930
Zijn eigendomsrecht erop.

158
00:09:45,930 --> 00:09:50,250
Hij kan het rechtstreekse bestuur
ervan uit handen geven en aan andere

159
00:09:50,250 --> 00:09:54,750
partijen delegeren, maar Hij
geeft Zijn aanspraak erop niet op.

160
00:09:54,750 --> 00:09:58,290
God bleef aanspraak
maken op het land Israël,

161
00:09:58,290 --> 00:10:02,070
zelfs nadat Hij het bestuur ervan
aan Israël had overgedragen.

162
00:10:02,070 --> 00:10:06,450
God maakt aanspraak op de hele aarde,
ook al heeft Hij het bestuur ervan aan

163
00:10:06,450 --> 00:10:08,310
de mens overgedragen.

164
00:10:08,310 --> 00:10:13,590
De mens verbeeldt zich dus alleen maar
dat hij werkelijk de heer van de aarde is.

165
00:10:13,590 --> 00:10:16,470
Hij is in zekere zin de heer van de aarde,

166
00:10:16,470 --> 00:10:21,330
omdat God hem in die positie heeft
geplaatst, maar hij is niet de eigenaar.

167
00:10:21,330 --> 00:10:23,490
God is de eigenaar.

168
00:10:23,490 --> 00:10:25,830
Psalm 24:1 zegt:

169
00:10:25,830 --> 00:10:31,530
De aarde is van de HEERE en al wat
zij bevat, de wereld en wie er wonen.

170
00:10:31,530 --> 00:10:34,110
Ze behoren allemaal aan de HEERE toe.

171
00:10:34,110 --> 00:10:37,710
Maar Hij heeft de aarde aan
de mensenkinderen gegeven om

172
00:10:37,710 --> 00:10:41,250
haar voor Hem te beheren
en voor Hem te besturen.

173
00:10:41,250 --> 00:10:45,150
Toch behoort ze werkelijk aan
God toe, net als de hemel,

174
00:10:45,150 --> 00:10:49,050
zoals hier in Deuteronomium 10:14 staat.

175
00:10:49,050 --> 00:10:50,610
In vers 15:

176
00:10:50,610 --> 00:10:55,830
Maar alleen voor uw vaderen heeft de HEERE
liefde opgevat om hen lief te hebben,

177
00:10:55,830 --> 00:11:01,110
en Hij heeft hun nageslacht na
hen, u, uit al de volken verkozen,

178
00:11:01,110 --> 00:11:03,510
zoals het heden ten dage nog is.

179
00:11:03,510 --> 00:11:08,190
Besnijd dan de voorhuid van uw hart
en wees niet langer halsstarrig.

180
00:11:08,190 --> 00:11:12,570
Hun hart moet kennelijk veranderen,
zodat ze niet langer opstandig en

181
00:11:12,570 --> 00:11:14,310
stijf van nek zijn.

182
00:11:14,310 --> 00:11:17,970
Waarom wordt het letterlijk
„stijf van nek” genoemd?

183
00:11:17,970 --> 00:11:22,050
De HSV geeft die uitdrukking
weer met „halsstarrig”.

184
00:11:22,050 --> 00:11:26,010
Het beeld is dat je buigt wanneer
je je nederig aan God onderwerpt;

185
00:11:26,010 --> 00:11:27,750
dan buigt ook je nek.

186
00:11:27,750 --> 00:11:31,950
Als je je nek verstijft, is
het alsof je weigert te buigen,

187
00:11:31,950 --> 00:11:33,870
weigert je te onderwerpen.

188
00:11:33,870 --> 00:11:36,630
Dat betekent „stijf van nek”.

189
00:11:36,630 --> 00:11:39,330
Opstandigheid is het
verstijven van je nek.

190
00:11:39,330 --> 00:11:41,610
Je weigert je hoofd te buigen.

191
00:11:41,610 --> 00:11:46,290
Je weigert je positie als heerser
over je eigen leven op te geven.

192
00:11:46,290 --> 00:11:47,490
Je onderwerpt je niet.

193
00:11:47,490 --> 00:11:48,930
Hij zegt dus:

194
00:11:48,930 --> 00:11:53,730
Besnijd dus de voorhuid van je
hart en wees niet langer zo koppig.

195
00:11:53,730 --> 00:11:58,230
Je aan God onderwerpen houdt een
verandering van je hart in die met een

196
00:11:58,230 --> 00:12:00,330
besnijdenis wordt vergeleken.

197
00:12:00,330 --> 00:12:02,790
Het idee van een besneden hart komt ook

198
00:12:02,790 --> 00:12:05,970
voor in het boek Jeremia
in het Oude Testament.

199
00:12:05,970 --> 00:12:09,030
Maar het is natuurlijk een idee
dat in het Nieuwe Testament tot

200
00:12:09,030 --> 00:12:10,830
volle ontplooiing komt.

201
00:12:10,830 --> 00:12:13,290
Daar zei Paulus in Filippenzen 3:

202
00:12:13,290 --> 00:12:17,790
Want wij zijn de besnijdenis,
wij die God in de Geest dienen

203
00:12:17,790 --> 00:12:21,990
en in Christus Jezus roemen en
niet op het vlees vertrouwen.

204
00:12:21,990 --> 00:12:24,390
Wij zijn de ware besnijdenis.

205
00:12:24,390 --> 00:12:26,910
Wij hebben de besnijdenis van het hart.

206
00:12:26,910 --> 00:12:30,210
In Romeinen 2:28 zei Paulus:

207
00:12:30,210 --> 00:12:33,570
Want niet híj is Jood die
het in het openbaar is,

208
00:12:33,570 --> 00:12:38,010
en niet dát is besnijdenis die in het
openbaar in het vlees plaatsvindt,

209
00:12:38,010 --> 00:12:40,470
Het Nieuwe Testament benadrukt dus dat

210
00:12:40,470 --> 00:12:44,010
lichamelijk besneden zijn
niet zo veel uitmaakt.

211
00:12:44,010 --> 00:12:47,310
Maar dat is niet alleen een
gedachte uit het Nieuwe Testament.

212
00:12:47,310 --> 00:12:51,990
We vinden die al veel eerder in de wet
van Mozes en bij de profeet Jeremia.

213
00:12:51,990 --> 00:12:56,850
Het is een gedachte uit het Oude
Testament dat het hart rein moet zijn,

214
00:12:56,850 --> 00:12:58,890
en niet alleen het lichaam.

215
00:12:58,890 --> 00:13:04,590
Besneden en onbesneden zou eigenlijk
betekenen dat iemand rein of onrein is.

216
00:13:04,590 --> 00:13:11,610
Want de HEERE, uw God, is de God der
goden en de Heere der heren; die grote,

217
00:13:11,610 --> 00:13:15,750
machtige en ontzagwekkende
God, Die niet partijdig is

218
00:13:15,750 --> 00:13:21,210
en geen geschenk in ontvangst neemt, Die
recht verschaft aan de wees en de weduwe,

219
00:13:21,210 --> 00:13:25,470
Die de vreemdeling liefheeft door
hem brood en kleding te geven.

220
00:13:25,470 --> 00:13:28,890
Daarom moet u de vreemdeling
liefhebben, want u bent zelf

221
00:13:28,890 --> 00:13:31,770
vreemdelingen geweest in het land Egypte.

222
00:13:31,770 --> 00:13:36,450
De HEERE, uw God, moet u
vrezen, Hem moet u dienen,

223
00:13:36,450 --> 00:13:41,250
aan Hem moet u zich vasthouden
en bij Zijn Naam moet u zweren.

224
00:13:41,250 --> 00:13:44,250
Hij is uw lof en Hij is uw God,

225
00:13:44,250 --> 00:13:48,570
Die bij u deze grote en
ontzagwekkende dingen gedaan heeft,

226
00:13:48,570 --> 00:13:50,610
die uw ogen gezien hebben.

227
00:13:50,610 --> 00:13:56,970
Met zeventig zielen trokken uw vaderen
naar Egypte, en nu heeft de HEERE, uw God,

228
00:13:56,970 --> 00:14:00,750
u zo talrijk gemaakt als
de sterren aan de hemel.

229
00:14:00,750 --> 00:14:05,730
Dit is een erkenning dat op zijn minst
een van de bepalingen van het verbond met

230
00:14:05,730 --> 00:14:07,890
Abraham nu vervuld was.

231
00:14:07,890 --> 00:14:11,370
God had tegen Abram gezegd
dat Hij zijn nageslacht

232
00:14:11,370 --> 00:14:14,970
zo talrijk zou maken als
de sterren aan de hemel.

233
00:14:14,970 --> 00:14:19,110
En op dit moment moest nu
worden erkend dat dit waar was,

234
00:14:19,110 --> 00:14:22,710
hoewel ze met slechts zeventig
personen waren begonnen.

235
00:14:22,710 --> 00:14:27,750
In vers 17 en 18 geeft hij een
beschrijving van het karakter van God.

236
00:14:27,750 --> 00:14:30,090
God neemt geen steekpenningen aan.

237
00:14:30,090 --> 00:14:31,830
Hij trekt niemand voor.

238
00:14:31,830 --> 00:14:35,010
Hij doet recht en Hij
heeft vreemdelingen lief.

239
00:14:35,010 --> 00:14:39,030
Het is heel duidelijk dat Hij bedoelt
dat dit het voorbeeld voor Gods volk moet

240
00:14:39,030 --> 00:14:41,850
zijn, want in vers 19 staat:

241
00:14:41,850 --> 00:14:44,190
Heb daarom de vreemdeling lief.

242
00:14:44,190 --> 00:14:47,790
Waarom? Omdat God de
vreemdeling liefheeft.

243
00:14:47,790 --> 00:14:51,750
Alles in het karakter van God is
bedoeld als voorbeeld voor Zijn volk.

244
00:14:51,750 --> 00:14:57,450
En dat is waar ware moraliteit werkelijk
op gebaseerd is: op hoe God is.

245
00:14:57,450 --> 00:15:01,170
Als God zo is, dan is dat
de juiste manier om te zijn,

246
00:15:01,170 --> 00:15:04,050
en is het verkeerd om anders te zijn.

247
00:15:04,050 --> 00:15:07,650
Daarom verwijst God steeds
weer naar Zijn eigen karakter.

248
00:15:07,650 --> 00:15:10,710
Dat doet Hij deels zodat
ze weten hoe Hij is,

249
00:15:10,710 --> 00:15:14,070
maar ook deels zodat
ze Hem kunnen navolgen,

250
00:15:14,070 --> 00:15:18,030
op Hem kunnen lijken en
daardoor met Hem kunnen omgaan.

251
00:15:18,030 --> 00:15:22,410
Je kunt geen hechte relatie hebben met
iemand met wie je niet veel gemeen hebt.

252
00:15:22,410 --> 00:15:26,310
Je kunt diegene aardig vinden,
je kunt van diegene houden,

253
00:15:26,310 --> 00:15:29,610
maar je kunt niet echt heel
hecht met diegene worden,

254
00:15:29,610 --> 00:15:33,990
tenzij je bepaalde interesses,
zorgen, eigenschappen,

255
00:15:33,990 --> 00:15:36,750
vrienden of iets anders gemeen hebt.

256
00:15:36,750 --> 00:15:39,810
Je moet iets met mensen
gemeen hebben, anders

257
00:15:39,810 --> 00:15:42,390
zul je niet echt hecht met hen worden.

258
00:15:42,390 --> 00:15:47,370
Ik denk dat het A. W. Tozer was die
in zijn boek The Divine Conquest,

259
00:15:47,370 --> 00:15:53,730
dat nu God’s Pursuit of Man heet — het
is opnieuw uitgegeven onder die titel —

260
00:15:53,730 --> 00:15:55,650
iets hierover zei.

261
00:15:55,650 --> 00:15:57,810
Volgens mij was het in dat boek dat hij

262
00:15:57,810 --> 00:16:02,130
zei dat een mens tot op zekere hoogte
een relatie met een hond kan hebben,

263
00:16:02,130 --> 00:16:05,670
omdat de hond bepaalde
menselijke eigenschappen heeft.

264
00:16:05,670 --> 00:16:09,510
Maar hij kan geen even diepe
relatie met een hagedis hebben,

265
00:16:09,510 --> 00:16:11,790
en nog veel minder met een vis.

266
00:16:11,790 --> 00:16:16,650
De reden is dat naarmate iemand minder
ervaringen en eigenschappen met een ander

267
00:16:16,650 --> 00:16:21,270
wezen gemeen heeft, hij daar ook
minder werkelijk hecht mee kan worden.

268
00:16:21,270 --> 00:16:26,070
Je kunt gesteld zijn op je goudvis,
maar je kunt niet met hem omgaan.

269
00:16:26,070 --> 00:16:30,450
Je leeft niet eens in dezelfde
omgeving, in dezelfde wereld.

270
00:16:30,450 --> 00:16:32,550
Je ademt niet dezelfde lucht.

271
00:16:32,550 --> 00:16:37,770
Je hebt twee ogen, en dat is ongeveer
alles wat je met de vis gemeen hebt.

272
00:16:37,770 --> 00:16:39,690
Hij heeft ook twee ogen.

273
00:16:39,690 --> 00:16:41,790
Verder is niets hetzelfde.

274
00:16:41,790 --> 00:16:44,430
Met een hagedis ligt het iets anders.

275
00:16:44,430 --> 00:16:47,070
Hij leeft tenminste in jouw wereld.

276
00:16:47,070 --> 00:16:50,610
Hij heeft ledematen zoals
jij en dat soort dingen,

277
00:16:50,610 --> 00:16:53,310
maar verder heeft hij
niet veel met je gemeen.

278
00:16:53,310 --> 00:16:56,610
Je kunt niet echt een relatie
met een hagedis hebben.

279
00:16:56,610 --> 00:17:01,230
Je kunt hem meenemen naar plaatsen waar
je je vis niet mee naartoe kunt nemen,

280
00:17:01,230 --> 00:17:03,450
maar dat is het dan wel zo ongeveer.

281
00:17:03,450 --> 00:17:06,990
Je hond daarentegen heeft
veel meer met je gemeen.

282
00:17:06,990 --> 00:17:10,470
Hij is intelligent en hij
heeft een persoonlijkheid.

283
00:17:10,470 --> 00:17:14,910
Je kunt een veel bevredigender relatie
met een hond hebben dan met een lager

284
00:17:14,910 --> 00:17:18,630
schepsel, maar niet zoals je die
met een ander mens kunt hebben.

285
00:17:18,630 --> 00:17:21,270
Een mens kan namelijk
met je praten en heeft

286
00:17:21,270 --> 00:17:23,730
daardoor nog veel meer met je gemeen.

287
00:17:23,730 --> 00:17:28,890
Maar zelfs onder mensen heb je meer kans
om een hechte band met iemand te krijgen

288
00:17:28,890 --> 00:17:31,530
als diegene dingen met je gemeen heeft.

289
00:17:31,530 --> 00:17:35,910
Om te beginnen zou het belangrijk
zijn dat je dezelfde taal spreekt.

290
00:17:35,910 --> 00:17:40,710
Als iemand bepaalde culturele dingen
met je gemeen heeft, zal dat helpen.

291
00:17:40,710 --> 00:17:46,470
Als diegene dezelfde hobby’s, interesses
en overtuigingen heeft, is dat nog beter.

292
00:17:46,470 --> 00:17:48,690
Hoe meer je met een wezen gemeen hebt,

293
00:17:48,690 --> 00:17:53,250
hoe meer je werkelijk een hechte
relatie met dat wezen kunt hebben.

294
00:17:53,250 --> 00:17:56,730
Daarom wil God, Die een
relatie met Zijn volk verlangt,

295
00:17:56,730 --> 00:17:59,490
dat zij zo veel mogelijk op Hem lijken.

296
00:17:59,490 --> 00:18:03,450
Want dan kan er kameraadschap
zijn, dan kan er intimiteit zijn,

297
00:18:03,450 --> 00:18:05,130
dan kan er een relatie zijn.

298
00:18:05,130 --> 00:18:08,910
God vertelt Zijn volk dus
steeds hoe Hij is en zegt:

299
00:18:08,910 --> 00:18:10,590
Doe jij nu ook zo.

300
00:18:10,590 --> 00:18:14,310
Dat komt doordat Hij wil dat
ze met Hem kunnen omgaan.

301
00:18:14,310 --> 00:18:18,930
Dat is dus het doel: als God
zijn, zodat je God kunt kennen,

302
00:18:18,930 --> 00:18:21,870
zodat je vertrouwelijk
met God kunt omgaan.

303
00:18:21,870 --> 00:18:24,270
Nabijheid is gelijkenis.

304
00:18:24,270 --> 00:18:27,930
Volgens mij was dat de titel van
een hoofdstuk in Tozers boek:

305
00:18:27,930 --> 00:18:32,190
Nearness is likeness,
nabijheid is gelijkenis.

306
00:18:32,190 --> 00:18:36,090
Of je zou kunnen zeggen:
gelijkenis is nabijheid.

307
00:18:36,090 --> 00:18:40,290
Hoe meer je op God gaat lijken, hoe
vertrouwelijker je met Hem omgaat

308
00:18:40,290 --> 00:18:42,630
en hoe dichter je bij Hem komt.

309
00:18:42,630 --> 00:18:43,710
Hoofdstuk 11:

310
00:18:43,710 --> 00:18:50,490
Daarom moet u de HEERE, uw God, liefhebben
en Zijn voorschriften, Zijn verordeningen,

311
00:18:50,490 --> 00:18:55,410
Zijn bepalingen en Zijn geboden
in acht nemen, alle dagen.

312
00:18:55,410 --> 00:18:59,970
U moet heden weten dat ik niet spreek
tot uw kinderen, die het niet weten,

313
00:18:59,970 --> 00:19:05,670
en het onderwijs van de HEERE, uw God,
niet gezien hebben — Zijn grootheid,

314
00:19:05,670 --> 00:19:10,170
Zijn sterke hand en Zijn
uitgestrekte arm, Zijn tekenen

315
00:19:10,170 --> 00:19:15,390
en Zijn daden die Hij in het midden van
Egypte verricht heeft, bij de farao,

316
00:19:15,390 --> 00:19:20,610
de koning van Egypte, en heel zijn
land, en wat Hij gedaan heeft met het

317
00:19:20,610 --> 00:19:25,050
leger van de Egyptenaren, met
hun paarden en strijdwagens:

318
00:19:25,050 --> 00:19:28,950
dat Hij het water van de Schelfzee
over hen heen liet stromen,

319
00:19:28,950 --> 00:19:34,890
toen zij u achtervolgden; de HEERE
heeft hen omgebracht, tot op deze dag.

320
00:19:34,890 --> 00:19:37,710
Ook wat Hij voor u gedaan
heeft in de woestijn,

321
00:19:37,710 --> 00:19:44,310
totdat u op deze plaats gekomen bent, en
wat Hij gedaan heeft met Dathan en Abiram,

322
00:19:44,310 --> 00:19:50,490
zonen van Eliab, de zoon van Ruben: dat
de aarde haar mond opende en hen verzwolg,

323
00:19:50,490 --> 00:19:54,510
met hun gezinnen en hun tenten
en alles wat bij hen hoorde,

324
00:19:54,510 --> 00:19:56,310
te midden van heel Israël.

325
00:19:56,310 --> 00:20:00,330
Want uw ogen hebben al deze
grote daden van de HEERE, die Hij

326
00:20:00,330 --> 00:20:02,610
verricht heeft, gezien.

327
00:20:02,610 --> 00:20:06,810
Eerder, in hoofdstuk 5, vers 3, zei hij:

328
00:20:06,810 --> 00:20:11,430
Niet met onze vaderen heeft de HEERE
dit verbond gesloten, maar met ons,

329
00:20:11,430 --> 00:20:14,070
wij die hier heden allen in leven zijn.

330
00:20:14,070 --> 00:20:17,850
Nu zegt hij dat hij niet tot je
kinderen spreekt, maar tot jou.

331
00:20:17,850 --> 00:20:22,350
Natuurlijk spreekt hij tot elke
generatie van Israël: hun vaderen,

332
00:20:22,350 --> 00:20:24,090
henzelf en hun kinderen.

333
00:20:24,090 --> 00:20:26,670
Maar het punt dat hij maakt, is dit:

334
00:20:26,670 --> 00:20:31,290
luister niet niet meer naar mij omdat je
denkt dat dit op je vaderen van toepassing

335
00:20:31,290 --> 00:20:32,850
is en niet op jou.

336
00:20:32,850 --> 00:20:37,170
Houd niet op naar mij te luisteren omdat
je denkt dat het met je kinderen te maken

337
00:20:37,170 --> 00:20:38,910
heeft en niet met jou.

338
00:20:38,910 --> 00:20:40,710
Dit gaat over jou.

339
00:20:40,710 --> 00:20:46,590
God spreekt tot jou, en in het bijzonder
tot jou die al deze dingen hebt gezien.

340
00:20:46,590 --> 00:20:48,390
Hij zegt in vers 2:

341
00:20:48,390 --> 00:20:51,870
Ik heb het niet tegen jullie kinderen,
die dit niet hebben meegemaakt en

342
00:20:51,870 --> 00:20:53,250
niet hebben gezien.

343
00:20:53,250 --> 00:20:54,690
Maar in vers 7:

344
00:20:54,690 --> 00:20:57,510
Maar jullie hebben het
met eigen ogen gezien.

345
00:20:57,510 --> 00:21:02,850
In de verzen 2 tot en met 6 somt hij veel
van de dingen op die zij hadden gezien:

346
00:21:02,850 --> 00:21:06,750
Gods reddingsdaden, Gods
straffen, enzovoort.

347
00:21:06,750 --> 00:21:09,270
In wezen zegt hij dat
je goed moet opletten,

348
00:21:09,270 --> 00:21:13,170
omdat je verantwoordelijk bent
doordat je veel dingen hebt gezien en

349
00:21:13,170 --> 00:21:15,750
geweten die je kinderen niet wisten.

350
00:21:15,750 --> 00:21:19,830
In zekere zin ben jij er meer dan
zij verantwoordelijk voor om deze

351
00:21:19,830 --> 00:21:23,970
woorden te horen, te gehoorzamen
en je eraan te houden.

352
00:21:23,970 --> 00:21:25,530
Vers 8 zegt:

353
00:21:25,530 --> 00:21:29,850
Daarom moet u alle geboden die
ik u heden gebied, in acht nemen.

354
00:21:29,850 --> 00:21:34,770
Dan zult u sterk zijn en het land waar u
naartoe trekt om het in bezit te nemen,

355
00:21:34,770 --> 00:21:39,870
binnengaan en in bezit nemen, opdat u uw
dagen zult verlengen in het land waarvan

356
00:21:39,870 --> 00:21:45,270
de HEERE uw vaderen gezworen heeft
het hun en hun nageslacht te geven,

357
00:21:45,270 --> 00:21:48,570
een land dat overvloeit
van melk en honing.

358
00:21:48,570 --> 00:21:51,450
Want het land waar u naartoe
gaat om het in bezit te nemen,

359
00:21:51,450 --> 00:21:54,990
is niet zoals het land Egypte,
waaruit u weggetrokken bent,

360
00:21:54,990 --> 00:21:59,250
dat u met uw zaad moest bezaaien
en al lopend water moest geven,

361
00:21:59,250 --> 00:22:00,690
zoals een groentetuin.

362
00:22:00,690 --> 00:22:03,690
Maar het land waar u naartoe
trekt om het in bezit te nemen,

363
00:22:03,690 --> 00:22:08,790
is een land met bergen en dalen; het
drinkt water door de regen uit de hemel.

364
00:22:08,790 --> 00:22:12,270
Het is een land waar de
HEERE, uw God, voor zorgt:

365
00:22:12,270 --> 00:22:15,990
voortdurend rusten de ogen
van de HEERE, uw God, daarop,

366
00:22:15,990 --> 00:22:19,290
van het begin van het jaar
tot het einde van het jaar.

367
00:22:19,290 --> 00:22:23,250
Het verschil tussen Egypte
en Israël is hier dat Egypte,

368
00:22:23,250 --> 00:22:26,850
zoals we weten en zoals ik
in de vorige lezing al zei,

369
00:22:26,850 --> 00:22:30,150
een land was waar eigenlijk
niet veel regen viel.

370
00:22:30,150 --> 00:22:33,390
Ze hadden voedsel in
overvloed en veel gewassen,

371
00:22:33,390 --> 00:22:37,230
maar dat kwam doordat ze
de rivier de Nijl hadden.

372
00:22:37,230 --> 00:22:42,570
Zelfs in tijden van hongersnood en
droogte stond er altijd water in de Nijl.

373
00:22:42,570 --> 00:22:46,770
Omdat de Egyptenaren hadden geleerd
hoe ze vanuit de Nijl konden bevloeien,

374
00:22:46,770 --> 00:22:49,770
konden ze dus zonder
regen voedsel verbouwen.

375
00:22:49,770 --> 00:22:53,070
Maar het omhooghalen van
het water uit de Nijl was in

376
00:22:53,070 --> 00:22:55,770
feite tamelijk arbeidsintensief.

377
00:22:55,770 --> 00:23:00,750
De Egyptenaren hadden een pompsysteem
ontwikkeld dat je met je voeten bediende.

378
00:23:00,750 --> 00:23:04,650
Het leek enigszins op iets wat wij
zouden kunnen maken met fietspedalen

379
00:23:04,650 --> 00:23:06,990
waarmee je een mechanisme laat draaien.

380
00:23:06,990 --> 00:23:11,430
Iemand zit daar dan de pedalen rond te
trappen om de machine te laten werken.

381
00:23:11,430 --> 00:23:15,390
De Egyptenaren hadden een door
voetkracht aangedreven pompsysteem

382
00:23:15,390 --> 00:23:18,030
waarmee ze water uit de Nijl pompten.

383
00:23:18,030 --> 00:23:22,230
Hij zegt dus dat je naar een plaats
gaat die niet is zoals Egypte,

384
00:23:22,230 --> 00:23:26,550
waar je je zaad moest zaaien en het
daarna met je voeten water moest geven,

385
00:23:26,550 --> 00:23:27,750
zoals een moestuin.

386
00:23:27,750 --> 00:23:31,650
Een moestuin is een klein stuk grond
waaraan je extra werk besteedt om het

387
00:23:31,650 --> 00:23:34,650
water te geven, ook
als er geen regen valt.

388
00:23:34,650 --> 00:23:37,830
Het is namelijk klein genoeg
om het te kunnen onderhouden

389
00:23:37,830 --> 00:23:41,070
en het is belangrijk omdat
het je voedsel voortbrengt.

390
00:23:41,070 --> 00:23:44,070
Maar hij zei dat het
land Israël niet zo is.

391
00:23:44,070 --> 00:23:45,510
Het is niet als een kleine,

392
00:23:45,510 --> 00:23:49,050
arbeidsintensieve tuin die
je zelf water moet geven.

393
00:23:49,050 --> 00:23:52,890
Het drinkt in de juiste jaargetijden
de regen van de hemel in,

394
00:23:52,890 --> 00:23:55,890
en Gods gunst rust er het hele jaar op.

395
00:23:55,890 --> 00:24:00,690
Het lijkt enigszins op Californië:
het weer is er het hele jaar goed

396
00:24:00,690 --> 00:24:03,330
en het brengt allerlei
soorten voedsel voort.

397
00:24:03,330 --> 00:24:08,130
En het zal gebeuren, wanneer u nauwgezet
luistert naar mijn geboden die ik u heden

398
00:24:08,130 --> 00:24:14,550
gebied, door de HEERE, uw God, lief te
hebben en Hem te dienen met heel uw hart

399
00:24:14,550 --> 00:24:19,590
en met heel uw ziel, dat Ik regen
voor uw land zal geven op zijn tijd,

400
00:24:19,590 --> 00:24:23,550
vroege regen en late
regen, zodat u uw koren,

401
00:24:23,550 --> 00:24:26,970
uw nieuwe wijn en uw olie kunt inzamelen.

402
00:24:26,970 --> 00:24:30,270
Ook zal Ik gewas op uw
veld geven voor uw dieren;

403
00:24:30,270 --> 00:24:32,790
en u zult eten en verzadigd worden.

404
00:24:32,790 --> 00:24:35,010
Het is interessant dat Hij zegt:

405
00:24:35,010 --> 00:24:39,030
In de Engelse vertaling
staat: „Ik zal gras sturen.”

406
00:24:39,030 --> 00:24:43,050
Gewoonlijk stuur je iets van de plek
waar je bent naar een andere plek.

407
00:24:43,050 --> 00:24:47,010
Gras groeit gewoonlijk uit
zaad, maar in feite zegt Hij:

408
00:24:47,010 --> 00:24:50,670
‘Ik ben hier boven in de
hemel. Ik heb de voorraad.

409
00:24:50,670 --> 00:24:56,310
Ik stuur gewoon wat gras naar beneden,
jullie velden in.’ Zoiets is het.

410
00:24:56,310 --> 00:24:59,850
In zekere zin groeit gras
weliswaar uit eerder gras,

411
00:24:59,850 --> 00:25:02,370
maar het groeit als God regen stuurt.

412
00:25:02,370 --> 00:25:06,090
Als God zorgt voor de omstandigheden
waarin het gras kan groeien,

413
00:25:06,090 --> 00:25:09,750
dan stuurt Hij in zekere zin het
gras naar je toe voor je vee.

414
00:25:09,750 --> 00:25:14,550
Wees op uw hoede dat uw hart niet
verleid wordt, zodat u afwijkt,

415
00:25:14,550 --> 00:25:17,910
andere goden dient en
u voor hen neerbuigt.

416
00:25:17,910 --> 00:25:23,610
Anders zal de toorn van de HEERE tegen u
ontbranden en zal Hij de hemel sluiten,

417
00:25:23,610 --> 00:25:25,830
zodat er geen regen meer zal zijn,

418
00:25:25,830 --> 00:25:31,590
de aardbodem zijn opbrengst niet meer zal
geven en u spoedig verdwenen zult zijn

419
00:25:31,590 --> 00:25:33,870
uit het goede land dat de HEERE u geeft.

420
00:25:33,870 --> 00:25:39,330
Daarom moet u deze woorden van mij
in uw hart en in uw ziel prenten.

421
00:25:39,330 --> 00:25:41,490
Bind ze als een teken op uw hand,

422
00:25:41,490 --> 00:25:45,150
en ze moeten als een
voorhoofdsband tussen uw ogen zijn.

423
00:25:45,150 --> 00:25:50,490
Hij had dit in hoofdstuk 6 gezegd, dat
deel uitmaakte van dezelfde toespraak.

424
00:25:50,490 --> 00:25:53,850
Hij komt er gewoon weer op terug
om hen eraan te herinneren.

425
00:25:53,850 --> 00:25:58,410
En leer ze aan uw kinderen door
erover te spreken als u in uw huis zit

426
00:25:58,410 --> 00:26:02,970
en als u over de weg gaat, als
u neerligt en als u opstaat;

427
00:26:02,970 --> 00:26:06,750
en schrijf ze op de deurposten
van uw huis en op uw poorten,

428
00:26:06,750 --> 00:26:09,870
opdat uw dagen en de dagen van uw kinderen

429
00:26:09,870 --> 00:26:14,670
in het land waarvan de HEERE uw vaderen
gezworen heeft het hun te geven,

430
00:26:14,670 --> 00:26:19,110
zo talrijk worden als de dagen
dat de hemel boven de aarde staat.

431
00:26:19,110 --> 00:26:23,910
Ik weet niet precies wat ‘zoals de dagen
van de hemel boven de aarde’ betekent,

432
00:26:23,910 --> 00:26:27,570
maar met de hemel zou het
uitspansel bedoeld worden.

433
00:26:27,570 --> 00:26:33,150
Het zou zelfs de plaats kunnen zijn
waar de sterren, de zon en de maan zijn.

434
00:26:33,150 --> 00:26:37,170
Er wordt misschien mee gezegd dat jullie
net zo lang zullen voortbestaan als de

435
00:26:37,170 --> 00:26:40,650
hemel, dat jullie voor altijd
in jullie land zullen wonen

436
00:26:40,650 --> 00:26:45,390
en dat jullie dagen daar zullen voortduren
zolang de hemel boven de aarde staat.

437
00:26:45,390 --> 00:26:48,210
De zon, de maan en de sterren aan de hemel

438
00:26:48,210 --> 00:26:52,770
zouden dan een aanduiding worden van
duurzaamheid en van wat nooit verdwijnt.

439
00:26:52,770 --> 00:26:57,750
Als Hij dat bedoelt, is het interessant
dat sommige profeten precies dat beeld

440
00:26:57,750 --> 00:27:02,070
gebruiken voor de ondergang van Israël
of de ondergang van andere volken.

441
00:27:02,070 --> 00:27:06,270
De zon wordt donker, de maan geeft
ons geen licht en de sterren vallen

442
00:27:06,270 --> 00:27:07,470
uit de lucht.

443
00:27:07,470 --> 00:27:12,090
Dit zijn apocalyptische beelden die vaak
in het Oude Testament worden gebruikt,

444
00:27:12,090 --> 00:27:16,830
en zelfs door Jezus in het Nieuwe
Testament en in het boek Openbaring.

445
00:27:16,830 --> 00:27:20,490
Ze spreken niet over het einde van
de wereld, al klinkt het wel zo,

446
00:27:20,490 --> 00:27:22,650
maar zijn figuurlijk bedoeld.

447
00:27:22,650 --> 00:27:27,510
De hemellichamen die volkomen blijvend
leken te zijn, komen naar beneden.

448
00:27:27,510 --> 00:27:31,770
Zo stort ook een volk in dat anders
als blijvend zou zijn beschouwd,

449
00:27:31,770 --> 00:27:34,830
even blijvend als de sterren aan de hemel.

450
00:27:34,830 --> 00:27:38,970
Je zou net zo goed kunnen spreken
over het instorten van de hemel zelf,

451
00:27:38,970 --> 00:27:43,470
want dat land zou net zo blijvend
hebben geleken als de hemellichamen,

452
00:27:43,470 --> 00:27:45,630
maar nu is het verdwenen.

453
00:27:45,630 --> 00:27:49,350
Het blijvende karakter van
de hemel is hier beeldspraak.

454
00:27:49,350 --> 00:27:52,710
Wanneer de profeten spreken over
het verdwijnen van de hemel,

455
00:27:52,710 --> 00:27:57,750
doelen zij volgens deze uitleg in veel
gevallen op de ondergang van Israël

456
00:27:57,750 --> 00:28:01,710
of van lang bestaande landen
zoals Babylon en Edom.

457
00:28:01,710 --> 00:28:03,450
Vers 22 zegt:

458
00:28:03,450 --> 00:28:06,330
Want als u al deze
geboden die ik u gebied,

459
00:28:06,330 --> 00:28:10,950
nauwlettend in acht neemt door ze
te houden, door de HEERE, uw God,

460
00:28:10,950 --> 00:28:15,990
lief te hebben, door in al Zijn wegen
te gaan en u aan Hem vast te houden,

461
00:28:15,990 --> 00:28:21,090
dan zal de HEERE al deze volken van
voor uw ogen uit hun bezit verdrijven,

462
00:28:21,090 --> 00:28:26,610
en zult u het land van volken die groter
en machtiger zijn dan u, in bezit nemen.

463
00:28:26,610 --> 00:28:30,630
Elke plaats die uw voetzool
betreedt, zal van u zijn;

464
00:28:30,630 --> 00:28:35,430
vanaf de woestijn en de Libanon,
vanaf de rivier, de rivier de Eufraat,

465
00:28:35,430 --> 00:28:39,630
tot aan de zee in het westen
zal uw gebied zich uitstrekken.

466
00:28:39,630 --> 00:28:42,630
Hier lijkt de zuidgrens
niet genoemd te worden.

467
00:28:42,630 --> 00:28:47,130
De woestijn van Libanon in het
noorden zou hun noordgrens zijn.

468
00:28:47,130 --> 00:28:53,130
Vertalersnoot: De HSV noemt
in Deuteronomium 11:24

469
00:28:53,130 --> 00:28:55,950
de woestijn en de Libanon afzonderlijk.

470
00:28:55,950 --> 00:28:59,010
De spreker bespreekt de
Engelse formulering hier als

471
00:28:59,010 --> 00:29:01,050
‘de woestijn van Libanon’.

472
00:29:01,050 --> 00:29:05,190
De grote zee in het westen
zou de Middellandse Zee zijn.

473
00:29:05,190 --> 00:29:06,930
Dat is hun westgrens.

474
00:29:06,930 --> 00:29:11,250
De rivier de Eufraat wordt vermoedelijk
beschouwd als de oostgrens.

475
00:29:11,250 --> 00:29:16,050
Misschien is de niet bij naam genoemde
rivier die na Libanon wordt vermeld een

476
00:29:16,050 --> 00:29:20,910
andere dan de Eufraat, misschien de
beek van Egypte die de zuidgrens vormt.

477
00:29:20,910 --> 00:29:24,990
Of misschien noemt Hij hier
eenvoudigweg geen zuidgrens.

478
00:29:24,990 --> 00:29:27,330
Er staat in vers 25:

479
00:29:27,330 --> 00:29:32,130
Niemand zal tegenover u
standhouden; de HEERE, uw God,

480
00:29:32,130 --> 00:29:37,470
zal over heel het land dat u zult
betreden, angst en vrees voor u geven,

481
00:29:37,470 --> 00:29:39,450
zoals Hij tot u gesproken heeft.

482
00:29:39,450 --> 00:29:43,410
Zie, ik houd u heden zegen
en vloek voor: de zegen,

483
00:29:43,410 --> 00:29:48,090
als u luistert naar de geboden van de
HEERE, uw God, die ik u heden gebied;

484
00:29:48,090 --> 00:29:52,230
de vloek, als u niet luistert naar
de geboden van de HEERE, uw God,

485
00:29:52,230 --> 00:29:54,870
en van de weg afwijkt
die ik u heden gebied,

486
00:29:54,870 --> 00:29:58,530
om achter andere goden aan te
gaan, die u niet gekend hebt.

487
00:29:58,530 --> 00:30:01,530
Het zal gebeuren,
wanneer de HEERE, uw God,

488
00:30:01,530 --> 00:30:05,490
u gebracht heeft in het land waar u
naartoe gaat om het in bezit te nemen,

489
00:30:05,490 --> 00:30:11,130
dat u de zegen uit zult spreken op de
berg Gerizim en de vloek op de berg Ebal.

490
00:30:11,130 --> 00:30:15,450
De zegen en de vloek op die bergen
uitspreken betekent dat de gemeente

491
00:30:15,450 --> 00:30:18,270
zich over deze twee bergen zal verdelen.

492
00:30:18,270 --> 00:30:20,610
Dit gebeurt in het boek Jozua.

493
00:30:20,610 --> 00:30:25,470
Ze staan op deze twee bergen en spreken
op de berg Gerizim zegeningen uit,

494
00:30:25,470 --> 00:30:28,290
die in een later
hoofdstuk worden opgesomd.

495
00:30:28,290 --> 00:30:33,150
En de andere groep spreekt op de
berg Ebal vervloekingen uit. Waarom?

496
00:30:33,150 --> 00:30:36,810
Waarschijnlijk gewoon als
geheugensteun. Ik weet het niet.

497
00:30:36,810 --> 00:30:40,770
Het is nogal vreemd om de hele
gemeente op twee bergen te laten staan,

498
00:30:40,770 --> 00:30:44,610
waarbij ze op de ene berg de
vervloekingen uitspreken en op de andere

499
00:30:44,610 --> 00:30:46,170
berg de zegeningen.

500
00:30:46,170 --> 00:30:50,250
Maar het zou zeker onvergetelijk zijn
voor degenen die eraan deelnamen,

501
00:30:50,250 --> 00:30:53,430
en het zou er ongetwijfeld
toe bijdragen dat het

502
00:30:53,430 --> 00:30:55,830
stevig in hun geheugen werd verankerd.

503
00:30:55,830 --> 00:30:59,970
De berg Gerizim werd veel later
de plaats van een heiligdom van

504
00:30:59,970 --> 00:31:02,130
de Samaritaanse godsdienst.

505
00:31:02,130 --> 00:31:05,010
Het was feitelijk een
concurrerend heiligdom,

506
00:31:05,010 --> 00:31:09,150
dat in de dagen van Jezus concurreerde
met de tempel in Jeruzalem.

507
00:31:09,150 --> 00:31:11,430
Maar dat is hier niet de betekenis ervan.

508
00:31:11,430 --> 00:31:15,750
Tussen de berg Ebal en de
berg Gerizim lag een dal,

509
00:31:15,750 --> 00:31:19,290
zodat twee verschillende groepen
Israëlieten op de verschillende

510
00:31:19,290 --> 00:31:23,010
bergen konden staan, elkaar
konden zien en horen,

511
00:31:23,010 --> 00:31:27,150
en blijkbaar deze zegeningen en
vervloekingen konden uitroepen.

512
00:31:27,150 --> 00:31:31,950
Die worden later opgesomd en zullen
we in het boek Jozua tegenkomen.

513
00:31:31,950 --> 00:31:33,990
Over deze bergen staat er:

514
00:31:33,990 --> 00:31:37,050
Die liggen immers aan de
overzijde van de Jordaan,

515
00:31:37,050 --> 00:31:41,310
achter de weg naar de zonsondergang, in
het land van de Kanaänieten die in de

516
00:31:41,310 --> 00:31:45,330
Vlakte wonen, tegenover
Gilgal, bij de eiken van More.

517
00:31:45,330 --> 00:31:50,010
Dat wil zeggen: in het westen, waar
ze nog niet naartoe zijn gegaan.

518
00:31:50,010 --> 00:31:53,430
Deze bergen liggen in het beloofde land:

519
00:31:53,430 --> 00:31:57,210
Die liggen immers aan de
overzijde van de Jordaan,

520
00:31:57,210 --> 00:32:00,270
achter de weg naar de
zonsondergang, in het land van de

521
00:32:00,270 --> 00:32:06,330
Kanaänieten die in de Vlakte wonen,
tegenover Gilgal, bij de eiken van More.

522
00:32:06,330 --> 00:32:13,590
Want u zult de Jordaan oversteken om
het land dat de HEERE, uw God, u geeft,

523
00:32:13,590 --> 00:32:20,070
in te gaan en het in bezit te nemen; u
zult het in bezit nemen en erin wonen.

524
00:32:20,070 --> 00:32:24,330
Neem dan alle verordeningen en
bepalingen die ik u heden voorhoud,

525
00:32:24,330 --> 00:32:26,070
nauwlettend in acht.

526
00:32:26,070 --> 00:32:28,890
De woorden uit vers 32:

527
00:32:28,890 --> 00:32:36,450
Daarom moet u de HEERE, uw God, liefhebben
en Zijn voorschriften, Zijn verordeningen,

528
00:32:36,450 --> 00:32:41,910
Zijn bepalingen en Zijn geboden
in acht nemen, alle dagen.

529
00:32:41,910 --> 00:32:46,650
U moet heden weten dat ik niet spreek
tot uw kinderen, die het niet weten,

530
00:32:46,650 --> 00:32:52,830
en het onderwijs van de HEERE, uw God,
niet gezien hebben — Zijn grootheid,

531
00:32:52,830 --> 00:32:57,630
Zijn sterke hand en Zijn
uitgestrekte arm, Zijn tekenen

532
00:32:57,630 --> 00:33:03,030
en Zijn daden die Hij in het midden van
Egypte verricht heeft, bij de farao,

533
00:33:03,030 --> 00:33:08,310
de koning van Egypte, en heel zijn
land, en wat Hij gedaan heeft met het

534
00:33:08,310 --> 00:33:12,990
leger van de Egyptenaren, met
hun paarden en strijdwagens:

535
00:33:12,990 --> 00:33:17,010
dat Hij het water van de Schelfzee
over hen heen liet stromen,

536
00:33:17,010 --> 00:33:23,070
toen zij u achtervolgden; de HEERE
heeft hen omgebracht, tot op deze dag.

537
00:33:23,070 --> 00:33:25,590
Ook wat Hij voor u gedaan
heeft in de woestijn,

538
00:33:25,590 --> 00:33:31,410
totdat u op deze plaats gekomen bent, en
wat Hij gedaan heeft met Dathan en Abiram,

539
00:33:31,410 --> 00:33:37,530
zonen van Eliab, de zoon van Ruben: dat
de aarde haar mond opende en hen verzwolg,

540
00:33:37,530 --> 00:33:41,610
met hun gezinnen en hun tenten
en alles wat bij hen hoorde,

541
00:33:41,610 --> 00:33:43,650
te midden van heel Israël.

542
00:33:43,650 --> 00:33:47,610
Want uw ogen hebben al deze
grote daden van de HEERE, die Hij

543
00:33:47,610 --> 00:33:49,530
verricht heeft, gezien.

544
00:33:49,530 --> 00:33:51,990
verwijzen waarschijnlijk
naar wat hierna volgt,

545
00:33:51,990 --> 00:33:56,370
want nu krijgen we een lange passage
met inzettingen en bepalingen.

546
00:33:56,370 --> 00:33:59,550
Sommige daarvan zijn nieuw,
maar de meeste zijn oud.

547
00:33:59,550 --> 00:34:01,770
De meeste zijn herhalingen van de oude,

548
00:34:01,770 --> 00:34:05,790
waaraan nieuwe aansporingen zijn
toegevoegd om ze te onderhouden.

549
00:34:05,790 --> 00:34:09,210
Tot nu toe lag in de
toespraken van Mozes de nadruk

550
00:34:09,210 --> 00:34:14,430
volledig op een terugblik op hun wangedrag
in het verleden en Gods trouw aan hen

551
00:34:14,430 --> 00:34:15,750
in het verleden.

552
00:34:15,750 --> 00:34:21,150
Vanaf dit punt kijkt Deuteronomium
vooral vooruit naar hun leven in Kanaän.

553
00:34:21,150 --> 00:34:26,730
In hoofdstuk 12 en de daaropvolgende
hoofdstukken verandert de stof enigszins.

554
00:34:26,730 --> 00:34:29,190
Het is niet langer een
historisch overzicht,

555
00:34:29,190 --> 00:34:33,930
zoals Mozes dat heeft gegeven zodat zijn
toehoorders er lessen uit konden trekken,

556
00:34:33,930 --> 00:34:38,310
maar het ene hoofdstuk na het
andere met wetten en inzettingen.

557
00:34:38,310 --> 00:34:41,910
Dat is waarschijnlijk waarnaar hij
verwijst wanneer hij aan het einde van

558
00:34:41,910 --> 00:34:43,710
vers 32 zegt:

559
00:34:43,710 --> 00:34:48,450
Houd je aan alle voorschriften en
bepalingen die ik jullie vandaag voorleg.

560
00:34:48,450 --> 00:34:50,430
Laten we naar hoofdstuk 12 kijken.

561
00:34:50,430 --> 00:34:54,870
Dit zijn de verordeningen en de bepalingen
die u nauwlettend in acht moet nemen,

562
00:34:54,870 --> 00:34:57,930
in het land dat de HEERE,
de God van uw vaderen,

563
00:34:57,930 --> 00:35:03,570
u gegeven heeft om het in bezit te hebben,
al de dagen dat u op de aardbodem leeft.

564
00:35:03,570 --> 00:35:07,830
Met „de aardbodem” kan hier
ook „het land” bedoeld zijn.

565
00:35:07,830 --> 00:35:13,110
Verderop staat in de gebruikte Engelse
vertaling van vers 4: „U mag de HEERE,

566
00:35:13,110 --> 00:35:16,230
uw God, niet met zulke dingen aanbidden.”

567
00:35:16,230 --> 00:35:19,050
De woorden „met zulke dingen” zijn daar

568
00:35:19,050 --> 00:35:24,030
cursief toegevoegd en kunnen mogelijk
worden opgevat als „op die plaatsen”.

569
00:35:24,030 --> 00:35:26,850
Er zijn namelijk bepaalde
plaatsen die ze moeten vernietigen

570
00:35:26,850 --> 00:35:29,370
en waar ze Jahweh niet mogen aanbidden.

571
00:35:29,370 --> 00:35:33,930
De offerhoogten worden vaak genoemd
in de Schrift, in het Oude Testament.

572
00:35:33,930 --> 00:35:38,850
Offerhoogten waren eenvoudigweg
hooggelegen plekken, heuveltoppen,

573
00:35:38,850 --> 00:35:43,530
aarden hoogten enzovoort, waar de
Kanaänieten heiligdommen voor hun valse

574
00:35:43,530 --> 00:35:44,910
goden hadden gebouwd.

575
00:35:44,910 --> 00:35:50,250
Het was altijd Gods bedoeling dat Israël
de offerhoogten in Kanaän zou vernietigen,

576
00:35:50,250 --> 00:35:52,890
maar ze werden maar
heel zelden vernietigd.

577
00:35:52,890 --> 00:35:55,350
Zelfs nadat Jozua het land had veroverd,

578
00:35:55,350 --> 00:35:58,830
waren er nog offerhoogten
die niet werden verwijderd.

579
00:35:58,830 --> 00:36:03,030
Zelfs tijdens de hervormingen van
enkele van de betere koningen van Juda

580
00:36:03,030 --> 00:36:06,630
werden de offerhoogten in de
meeste gevallen niet verwijderd.

581
00:36:06,630 --> 00:36:10,350
Sommige ervan werden door Josia
tijdens zijn hervormingen verwijderd,

582
00:36:10,350 --> 00:36:13,710
zoals je in 2 Koningen 23 kunt zien.

583
00:36:13,710 --> 00:36:18,450
Toen Josia orde op zaken begon te stellen
nadat hij het boek Deuteronomium had

584
00:36:18,450 --> 00:36:21,570
gelezen, begon hij de
afgoderij te vernietigen die

585
00:36:21,570 --> 00:36:23,370
in Israël had plaatsgevonden.

586
00:36:23,370 --> 00:36:27,810
Wanneer vervolgens wordt beschreven hoe
omvangrijk het vernietigingswerk was

587
00:36:27,810 --> 00:36:30,810
dat hij moest uitvoeren,
denk je misschien:

588
00:36:30,810 --> 00:36:34,590
„Bedoel je dat Israël dat
allemaal tot op dat moment deed?”

589
00:36:34,590 --> 00:36:39,450
Ze aanbaden de zon, ze aanbaden
Baäl, ze aanbaden Molech,

590
00:36:39,450 --> 00:36:42,210
en overal hadden ze deze heiligdommen.

591
00:36:42,210 --> 00:36:47,130
Het is ontnuchterend te bedenken
dat Israël al die afgoderij bedreef,

592
00:36:47,130 --> 00:36:50,190
hoewel die eerder niet
voor ons was opgesomd.

593
00:36:50,190 --> 00:36:53,670
Wanneer Josia ermee begint
daar een einde aan te maken,

594
00:36:53,670 --> 00:36:56,910
begin je te ontdekken hoeveel
compromissen er waren.

595
00:36:56,910 --> 00:36:59,010
Ook daarin zit een les.

596
00:36:59,010 --> 00:37:03,150
Iemand zei: „Je beseft nooit
hoe diep de mens gevallen is,

597
00:37:03,150 --> 00:37:08,070
totdat je de weg terug begint af te leggen
naar de plaats vanwaar je gevallen bent.”

598
00:37:08,070 --> 00:37:12,570
Zodra je probeert terug te keren naar de
plaats van gerechtigheid en heiligheid,

599
00:37:12,570 --> 00:37:18,150
om op Jezus en op God te lijken, begin
je te beseffen hoe diep je bent gevallen.

600
00:37:18,150 --> 00:37:22,950
Totdat je probeert het te herstellen,
besef je niet hoe beschadigd alles is.

601
00:37:22,950 --> 00:37:24,270
Dat is waar.

602
00:37:24,270 --> 00:37:27,570
Bij Israël beseffen we niet
hoe ver ze waren afgedwaald,

603
00:37:27,570 --> 00:37:31,710
totdat we beginnen te zien hoe ver
ze moesten gaan om het te herstellen.

604
00:37:31,710 --> 00:37:35,310
Dat staat in 2 Koningen 23:8:

605
00:37:35,310 --> 00:37:38,490
Hij liet al de priesters
uit de steden van Juda komen

606
00:37:38,490 --> 00:37:43,590
en verontreinigde de offer hoogten waarop
die priesters reukoffers gebracht hadden,

607
00:37:43,590 --> 00:37:46,290
van Geba af tot Berseba toe.

608
00:37:46,290 --> 00:37:49,290
Verder brak hij de offer
hoogten bij de poorten af,

609
00:37:49,290 --> 00:37:53,670
ook die bij de ingang van de poort
van Jozua, de leider van de stad,

610
00:37:53,670 --> 00:37:56,670
aan de linkerhand als men
de stadspoort binnen komt .

611
00:37:56,670 --> 00:37:59,550
Blijkbaar waren deze
priesters misschien Levieten,

612
00:37:59,550 --> 00:38:03,630
maar ze dienden op de offerhoogten
in plaats van naar Jeruzalem te gaan.

613
00:38:03,630 --> 00:38:07,710
Josia verontreinigde ook Tofet,
dat in het dal Ben-Hinnom lag,

614
00:38:07,710 --> 00:38:11,970
opdat niemand zijn zoon of dochter
voor de Molech door het vuur liet gaan.

615
00:38:11,970 --> 00:38:13,950
Dat is het dal van Hinnom.

616
00:38:13,950 --> 00:38:16,230
Dat was de plek waar ze dat deden.

617
00:38:16,230 --> 00:38:20,310
In die tijd hadden ze daar in het dal
van Hinnom een beeld van Molech staan,

618
00:38:20,310 --> 00:38:23,250
en daar verbrandden ze hun
kinderen voor deze afgod.

619
00:38:23,250 --> 00:38:24,510
Dat vernietigde hij.

620
00:38:24,510 --> 00:38:29,430
Vervolgens verwijderde hij, in vers 11,
de paarden die de koningen van Juda aan de

621
00:38:29,430 --> 00:38:33,150
zon hadden gewijd bij de ingang
van het huis van de HEERE.

622
00:38:33,150 --> 00:38:36,990
Dus vlak bij de ingang van de tempel
hadden ze paardenstallen die aan de

623
00:38:36,990 --> 00:38:40,530
zonnegod gewijd waren, daar
in de tempel van Jahweh,

624
00:38:40,530 --> 00:38:45,690
bij het vertrek van Nathan-Melech, de
hoveling die zich in de voorhof bevond.

625
00:38:45,690 --> 00:38:48,750
En hij verbrandde de zonnewagens met vuur.

626
00:38:48,750 --> 00:38:52,890
De altaren die op het dak van het
bovenvertrek van Achaz stonden

627
00:38:52,890 --> 00:38:56,130
en die de koningen van Juda
hadden gemaakt, enzovoort,

628
00:38:56,130 --> 00:38:58,830
brak hij af en verpulverde hij.

629
00:38:58,830 --> 00:39:02,190
Hij gooide het stof
ervan in de beek Kidron.

630
00:39:02,190 --> 00:39:07,230
Vers 13 zegt vervolgens dat de koning
de offerhoogten ten oosten van Jeruzalem

631
00:39:07,230 --> 00:39:11,010
verontreinigde, en er worden
bepaalde plaatsnamen genoemd.

632
00:39:11,010 --> 00:39:12,990
Ook staat er in vers 15:

633
00:39:12,990 --> 00:39:18,210
En ook het altaar dat in Bethel stond,
en de offer hoogte die Jerobeam,

634
00:39:18,210 --> 00:39:22,711
de zoon van Nebat, die Israël
deed zondigen, gemaakt had —

635
00:39:22,711 --> 00:39:26,910
ook dat altaar en die offer
hoogte brak hij af; ja,

636
00:39:26,910 --> 00:39:30,930
hij verbrandde de offer hoogte,
verpulverde die tot stof

637
00:39:30,930 --> 00:39:33,270
en verbrandde de gewijde paal.

638
00:39:33,270 --> 00:39:35,070
En in vers 19:

639
00:39:35,070 --> 00:39:40,110
Bovendien verwijderde Josia al de huizen
van de offer hoogten die in de steden van

640
00:39:40,110 --> 00:39:45,270
Samaria waren, die de koningen van
Israël gemaakt hadden om de HEERE tot

641
00:39:45,270 --> 00:39:50,130
toorn te verwekken; hij deed er hetzelfde
mee als hij in Bethel gedaan had.

642
00:39:50,130 --> 00:39:51,450
enzovoort.

643
00:39:51,450 --> 00:39:57,150
Al die offerhoogten, al die heiligdommen,
al die afgoden roeide hij uit.

644
00:39:57,150 --> 00:40:00,270
Dat kwam doordat hij
Deuteronomium had gelezen,

645
00:40:00,270 --> 00:40:04,350
en Deuteronomium 12 zegt dat al
die dingen gedaan moeten worden.

646
00:40:04,350 --> 00:40:07,710
Het verbazingwekkende is dat
al die dingen op dat late

647
00:40:07,710 --> 00:40:11,670
tijdstip in de geschiedenis van
Juda nog steeds werden gedaan,

648
00:40:11,670 --> 00:40:15,450
of misschien opnieuw werden
gedaan, nadat ze na de tijd van de

649
00:40:15,450 --> 00:40:17,190
richters waren ingevoerd.

650
00:40:17,190 --> 00:40:19,470
Maar het was werkelijk verdorven.

651
00:40:19,470 --> 00:40:23,610
En God zei in feite dat er een
nultolerantiebeleid moest gelden voor

652
00:40:23,610 --> 00:40:29,910
alles wat afgodisch was: de plaatsen,
de altaren, de heiligdommen, alles.

653
00:40:29,910 --> 00:40:31,470
Vernietig ze allemaal.

654
00:40:31,470 --> 00:40:34,770
Maar vers 5 van Deuteronomium 12 zegt:

655
00:40:34,770 --> 00:40:37,290
Maar naar de plaats die de HEERE, uw God,

656
00:40:37,290 --> 00:40:41,430
uit al uw stammen zal uitkiezen
om Zijn Naam daar te vestigen,

657
00:40:41,430 --> 00:40:44,910
naar Zijn woning moet u
vragen en daarheen komen.

658
00:40:44,910 --> 00:40:48,930
Nu verwijst dit naar de plaats waar
de tabernakel zou worden opgezet.

659
00:40:48,930 --> 00:40:51,210
Hij noemt de plaats op dit moment niet.

660
00:40:51,210 --> 00:40:53,610
Die bevond zich natuurlijk in de woestijn.

661
00:40:53,610 --> 00:40:55,920
Maar toen ze in het
land woonden, werd hij,

662
00:40:55,920 --> 00:40:59,280
in elk geval tijdens de vroege
periode van de richters,

663
00:40:59,280 --> 00:41:02,730
opgezet op een plaats die Silo heette.

664
00:41:02,730 --> 00:41:06,810
Later schijnt hij te zijn opgezet
op een plaats die Nob heette.

665
00:41:06,810 --> 00:41:09,690
En toen veroverde David
natuurlijk Jeruzalem,

666
00:41:09,690 --> 00:41:13,170
en Jeruzalem werd de plaats
waar de tempel werd gebouwd.

667
00:41:13,170 --> 00:41:16,710
Er waren dus verschillende
plaatsen die dit doel dienden.

668
00:41:16,710 --> 00:41:21,270
Maar wat ze allemaal gemeen hadden, was
dat de ark van het verbond daar was.

669
00:41:21,270 --> 00:41:26,490
Waar de ark ook was, dat was de
plaats waar God Zijn Naam vestigde.

670
00:41:26,490 --> 00:41:31,830
Nu zal deze uitdrukking in vers 5, „de
plaats die de HEERE, je God, kiest”,

671
00:41:31,830 --> 00:41:33,810
nog vaak worden herhaald.

672
00:41:33,810 --> 00:41:37,650
Als ik me niet vergis, denk ik dat
deze uitdrukking in de volgende paar

673
00:41:37,650 --> 00:41:41,730
hoofdstukken ongeveer achttien
keer wordt gebruikt, zoiets.

674
00:41:41,730 --> 00:41:43,830
En in vers 6 staat:

675
00:41:43,830 --> 00:41:48,810
Daarheen moet u uw brandoffers
brengen, uw slachtoffers, uw tienden,

676
00:41:48,810 --> 00:41:52,170
de hefoffers van uw
hand, uw gelofteoffers,

677
00:41:52,170 --> 00:41:57,870
uw vrijwillige gaven en de eerstgeborenen
van uw runderen en van uw kleinvee.

678
00:41:57,870 --> 00:42:04,530
En daar moet u voor het aangezicht van
de HEERE, uw God, eten en u verblijden,

679
00:42:04,530 --> 00:42:09,990
u en uw gezinnen, over alles wat u ter
hand genomen hebt en waarin de HEERE,

680
00:42:09,990 --> 00:42:12,570
uw God, u gezegend heeft.

681
00:42:12,570 --> 00:42:16,590
Nu zegt Hij dat je je offers
niet zomaar overal kunt brengen.

682
00:42:16,590 --> 00:42:19,230
Je moet ze op de juiste plaats brengen.

683
00:42:19,230 --> 00:42:23,670
Dit was natuurlijk ook iets wat in
het boek Leviticus besproken was.

684
00:42:23,670 --> 00:42:28,170
In Leviticus 17 stond dat je
iedere keer dat je een dier doodt,

685
00:42:28,170 --> 00:42:31,110
het naar de ingang van de
tabernakel moet brengen.

686
00:42:31,110 --> 00:42:34,110
Dit werd in dit hoofdstuk
enigszins veranderd.

687
00:42:34,110 --> 00:42:36,630
Ze moesten nog steeds bij
de tabernakel offeren,

688
00:42:36,630 --> 00:42:39,630
maar ze hoefden hun eigen
voedsel daar niet te eten.

689
00:42:39,630 --> 00:42:42,510
Bij Israël bestond veel
van het vlees dat ze

690
00:42:42,510 --> 00:42:45,210
aten uit de overblijfselen van hun offers.

691
00:42:45,210 --> 00:42:50,370
En natuurlijk aten ze op andere momenten
ook vlees, wanneer ze geen offer brachten.

692
00:42:50,370 --> 00:42:53,190
In Leviticus 17 was dus de wet ingesteld

693
00:42:53,190 --> 00:42:56,850
dat ze iedere keer dat ze een
dier doodden, ongeacht waarvoor,

694
00:42:56,850 --> 00:42:59,850
dat zo ongeveer bij de
tabernakel moesten doen.

695
00:42:59,850 --> 00:43:02,790
Maar hier hoeven ze dat
alleen met hun offers te doen.

696
00:43:02,790 --> 00:43:05,970
Hij zal later bijvoorbeeld
in vers 15 zeggen:

697
00:43:05,970 --> 00:43:10,350
Wel mag u naar het volle verlangen van
uw ziel binnen al uw poorten slachten en

698
00:43:10,350 --> 00:43:16,170
vlees eten, overeenkomstig de zegen
van de HEERE, uw God, die Hij u geeft.

699
00:43:16,170 --> 00:43:21,630
De onreine en de reine mag daarvan eten,
zoals van een gazelle en van een hert.

700
00:43:21,630 --> 00:43:25,350
Hij bedoelt niet de offers, maar
als je thuis vlees gaat eten,

701
00:43:25,350 --> 00:43:27,390
mag je het dier thuis slachten.

702
00:43:27,390 --> 00:43:30,150
Dat is veranderd ten
opzichte van Leviticus.

703
00:43:30,150 --> 00:43:32,970
En de reden voor die verandering is deze:

704
00:43:32,970 --> 00:43:38,070
in Leviticus gold de wet voor de tijd
waarin ze door de woestijn trokken,

705
00:43:38,070 --> 00:43:41,190
waar ze allemaal dicht
bij de tabernakel waren.

706
00:43:41,190 --> 00:43:45,270
Als je een dier ging doden, hoefde
je vanaf de plek waar je tent stond

707
00:43:45,270 --> 00:43:48,990
maar zo’n honderd meter te
lopen, of hoeveel het ook was,

708
00:43:48,990 --> 00:43:52,830
en dan kon je het dier bij de
ingang van de tabernakel slachten.

709
00:43:52,830 --> 00:43:55,290
Maar nu ze het land Kanaän binnengaan,

710
00:43:55,290 --> 00:43:58,110
zullen ze over het hele
land verspreid zijn.

711
00:43:58,110 --> 00:44:00,150
Ze zullen overal wonen.

712
00:44:00,150 --> 00:44:02,730
De tempel zal op één plaats staan.

713
00:44:02,730 --> 00:44:05,970
De tabernakel zal op één plaats staan.

714
00:44:05,970 --> 00:44:09,090
Ze kunnen niet iedere keer dat
ze een hamburger willen eten

715
00:44:09,090 --> 00:44:13,050
acht dagen reizen om bij de
tabernakel het dier te slachten.

716
00:44:13,050 --> 00:44:17,370
Daarom doet hij hier een concessie
die hij in Leviticus niet deed:

717
00:44:17,370 --> 00:44:21,030
hoewel ze nog steeds al hun offers
bij de tabernakel moeten brengen,

718
00:44:21,030 --> 00:44:26,550
op de juiste plaats, hoeven ze dat niet te
doen met het gewone voedsel dat ze eten.

719
00:44:26,550 --> 00:44:29,250
Nu zegt hij wel in vers 7:

720
00:44:29,250 --> 00:44:33,810
En daar zullen jullie eten in het
bijzijn van de Heer, jullie God.

721
00:44:33,810 --> 00:44:38,310
maar hij bedoelt dat ze die delen van de
offers eten die door degene die het offer

722
00:44:38,310 --> 00:44:40,350
bracht, werden gegeten.

723
00:44:40,350 --> 00:44:44,670
Dit zouden voornamelijk de
vredeoffers zijn, en zelfs de tienden.

724
00:44:44,670 --> 00:44:48,510
Daar eten ze een deel van,
zoals we later zullen zien.

725
00:44:48,510 --> 00:44:49,230
Vers 8:

726
00:44:49,230 --> 00:44:52,350
U mag niet doen zoals al
wat wij hier heden doen:

727
00:44:52,350 --> 00:44:55,470
iedereen doet wat juist is in eigen oog.

728
00:44:55,470 --> 00:44:58,470
Want u bent tot nu toe nog
niet gekomen in de rust

729
00:44:58,470 --> 00:45:03,570
en in het erfelijk bezit dat
de HEERE, uw God, u geven zal.

730
00:45:03,570 --> 00:45:09,630
Maar u zult de Jordaan oversteken en gaan
wonen in het land dat de HEERE, uw God,

731
00:45:09,630 --> 00:45:11,730
u in erfelijk bezit geeft.

732
00:45:11,730 --> 00:45:17,730
Hij zal u rust geven van al uw vijanden
rondom u , en u zult veilig wonen.

733
00:45:17,730 --> 00:45:21,390
Dan zal daar de plaats
zijn die de HEERE, uw God,

734
00:45:21,390 --> 00:45:24,930
zal uitkiezen om Zijn
Naam daar te laten wonen.

735
00:45:24,930 --> 00:45:30,510
Daarheen moet u alles brengen wat ik u
gebied: uw brandoffers, uw slachtoffers,

736
00:45:30,510 --> 00:45:36,270
uw tienden, de hefoffers uit uw hand en
heel de keur van uw gelofteoffers die u de

737
00:45:36,270 --> 00:45:40,230
HEERE belooft, en daar zult
u zich verblijden voor het

738
00:45:40,230 --> 00:45:45,990
aangezicht van de HEERE, uw
God, u, uw zonen en uw dochters,

739
00:45:45,990 --> 00:45:51,150
uw slaven en uw slavinnen, en de
Leviet die binnen uw poorten is,

740
00:45:51,150 --> 00:45:55,470
want hij heeft geen aandeel
of erfelijk bezit samen met u.

741
00:45:55,470 --> 00:46:00,930
Wees op uw hoede dat u uw brandoffers
niet brengt op elke plaats die u ziet,

742
00:46:00,930 --> 00:46:06,150
maar alleen op de plaats die de HEERE
in een van uw stammen zal uitkiezen.

743
00:46:06,150 --> 00:46:11,970
Daar moet u uw brandoffers brengen en
daar moet u doen alles wat ik u gebied.

744
00:46:11,970 --> 00:46:16,590
Op dit punt is dus nog niet
vastgelegd waar dat zal zijn.

745
00:46:16,590 --> 00:46:21,210
Er staat dat God in een van jullie
stammen een plaats zal uitkiezen.

746
00:46:21,210 --> 00:46:24,030
Mozes weet nog niet waar dat zal zijn.

747
00:46:24,030 --> 00:46:28,050
God heeft hem nog niet geopenbaard
waar die plaats zal zijn,

748
00:46:28,050 --> 00:46:32,910
of zelfs binnen de bezittingen van welke
stam die plaats te vinden zal zijn.

749
00:46:32,910 --> 00:46:36,630
Maar dit is een van de echte
bewijzen dat dit niet na de tijd van

750
00:46:36,630 --> 00:46:38,370
David is geschreven.

751
00:46:38,370 --> 00:46:42,270
Er zou na de tijd waarin Jeruzalem tot
het centrum van de Joodse aanbidding was

752
00:46:42,270 --> 00:46:46,530
gemaakt beslist niet zo’n
vaagheid over de locatie bestaan,

753
00:46:46,530 --> 00:46:50,310
en al helemaal niet nadat Salomo
daar de tempel had gebouwd.

754
00:46:50,310 --> 00:46:54,090
Maar hier is het nog vroeg, en de
beslissing waar die plaats zal zijn,

755
00:46:54,090 --> 00:46:55,830
is nog niet genomen.

756
00:46:55,830 --> 00:46:59,730
Wanneer er staat dat de reine
en de onreine ervan mogen eten,

757
00:46:59,730 --> 00:47:02,730
betekent dit dat dit niet
het heilige voedsel is

758
00:47:02,730 --> 00:47:06,330
dat je naar de tempel brengt
voor een offer of als tiende.

759
00:47:06,330 --> 00:47:09,390
Dat mocht alleen worden gegeten
door iemand die in een staat

760
00:47:09,390 --> 00:47:11,250
van reinheid verkeerde.

761
00:47:11,250 --> 00:47:16,770
Maar het voedsel dat je thuis eet, je kunt
beslist nog steeds je maaltijden eten,

762
00:47:16,770 --> 00:47:19,470
zelfs vlees, wanneer je onrein bent.

763
00:47:19,470 --> 00:47:22,230
Je hoeft niet te vasten
wanneer je onrein bent,

764
00:47:22,230 --> 00:47:24,870
en je hoeft ook geen vegetariër te zijn.

765
00:47:24,870 --> 00:47:30,090
Alleen het bloed mag u niet eten; u moet
het op de aarde uitgieten als water.

766
00:47:30,090 --> 00:47:33,690
U mag binnen uw poorten niet
de tienden van uw koren,

767
00:47:33,690 --> 00:47:36,690
van uw nieuwe wijn en van uw olie eten,

768
00:47:36,690 --> 00:47:40,890
evenmin de eerstgeborenen van
uw runderen en van uw kleinvee

769
00:47:40,890 --> 00:47:44,310
of enige van uw gelofteoffers,
die u beloofd hebt,

770
00:47:44,310 --> 00:47:48,570
ook niet uw vrijwillige gaven
of de hefoffers van uw hand.

771
00:47:48,570 --> 00:47:54,750
Alleen voor het aangezicht van de HEERE,
uw God, op de plaats die de HEERE, uw God,

772
00:47:54,750 --> 00:48:02,370
zal uitkiezen, mag u dat eten: u, uw zoon
en uw dochter, uw slaaf en uw slavin,

773
00:48:02,370 --> 00:48:07,770
en de Leviet die binnen uw poorten is; en
u zult u voor het aangezicht van de HEERE,

774
00:48:07,770 --> 00:48:12,150
uw God, verblijden over alles
wat u ter hand genomen hebt.

775
00:48:12,150 --> 00:48:17,910
Wees op uw hoede dat u de Leviet niet in
de steek laat, al uw dagen in uw land.

776
00:48:17,910 --> 00:48:20,970
Nu zegt hij dat je je
tienden niet thuis mag eten.

777
00:48:20,970 --> 00:48:24,390
Je moet die naar de tempel brengen
en ze aan de Levieten geven,

778
00:48:24,390 --> 00:48:27,330
en je krijgt er een deel
van terug om te eten.

779
00:48:27,330 --> 00:48:30,630
Blijkbaar was het aanbieden
van de tienden een feestmaal.

780
00:48:30,630 --> 00:48:34,950
Het was niet gewoon iets waarbij je geld
in een schaal deed terwijl die langskwam,

781
00:48:34,950 --> 00:48:36,870
waarna je het nooit meer zag.

782
00:48:36,870 --> 00:48:40,110
Je gaat het samen met de
Levieten en de priesters vieren.

783
00:48:40,110 --> 00:48:44,910
Je brengt je voedsel mee, je tiende
aan graan en al dat soort dingen,

784
00:48:44,910 --> 00:48:49,170
en jij en je hele gezin eten daar
met de priester of met de Levieten.

785
00:48:49,170 --> 00:48:51,750
Natuurlijk eet je niet je hele tiende op.

786
00:48:51,750 --> 00:48:53,430
Dat zou onmogelijk zijn.

787
00:48:53,430 --> 00:48:55,230
Het is te veel graan.

788
00:48:55,230 --> 00:48:58,710
We hebben het over een tiende van
de opbrengst van een heel jaar.

789
00:48:58,710 --> 00:49:01,830
Dat ga je niet allemaal
tijdens één maaltijd opeten.

790
00:49:01,830 --> 00:49:05,970
Maar je gezin mag blijkbaar bij de
gelegenheid waarop je het aanbiedt een

791
00:49:05,970 --> 00:49:09,030
stevige maaltijd eten die
uit je tienden bestaat.

792
00:49:09,030 --> 00:49:13,710
En jij, je hele gezin en de
Levieten nemen daar ook aan deel.

793
00:49:13,710 --> 00:49:15,030
Vers 20:

794
00:49:15,030 --> 00:49:19,590
Wanneer de HEERE, uw God, uw
gebied ruim gemaakt heeft,

795
00:49:19,590 --> 00:49:24,150
zoals Hij tot u gesproken heeft,
en u zegt: Ik wil vlees eten,

796
00:49:24,150 --> 00:49:27,210
omdat uw ziel ernaar
verlangt om vlees te eten,

797
00:49:27,210 --> 00:49:30,690
dan mag u naar het volle
verlangen van uw ziel vlees eten.

798
00:49:30,690 --> 00:49:34,650
We hebben de hele kwestie rond bloed
bij andere gelegenheden besproken.

799
00:49:34,650 --> 00:49:38,850
Die kwam in Leviticus 17 als een
belangrijk thema aan de orde:

800
00:49:38,850 --> 00:49:41,970
de heiligheid van het bloed
en het eten van bloed.

801
00:49:41,970 --> 00:49:47,610
We hebben besproken hoe de apostelen zelfs
in het Nieuwe Testament besloten van welke

802
00:49:47,610 --> 00:49:51,930
gebruiken van de heidenen zij hun
moesten vragen zich te onthouden,

803
00:49:51,930 --> 00:49:54,570
om geen aanstoot te geven aan de Joden.

804
00:49:54,570 --> 00:49:59,070
Het eten van bloed was een van de
dingen die ze in Handelingen 15 noemden.

805
00:49:59,070 --> 00:50:00,270
Ze zeiden:

806
00:50:00,270 --> 00:50:02,670
We gaan de heidenen niet
onder de wet stellen,

807
00:50:02,670 --> 00:50:06,810
maar we zullen hun vragen zich te
onthouden van verstikte dieren,

808
00:50:06,810 --> 00:50:09,870
afgodenoffers, bloed en ontucht.

809
00:50:09,870 --> 00:50:13,770
Dit zijn dingen die de heidenen in
de heidense wereld doorgaans deden

810
00:50:13,770 --> 00:50:15,930
en waar de Joden van walgden.

811
00:50:15,930 --> 00:50:20,910
Daarom wilde het concilie van Jeruzalem de
Joden niet afstoten door het gedrag van de

812
00:50:20,910 --> 00:50:23,910
christelijke heidenen en vroeg
het de heidenen zich van deze

813
00:50:23,910 --> 00:50:25,410
dingen te onthouden.

814
00:50:25,410 --> 00:50:29,370
Het lijkt er echter niet op dat
deze dingen in absolute zin regels

815
00:50:29,370 --> 00:50:30,810
voor heidenen zijn.

816
00:50:30,810 --> 00:50:34,470
Het ging erom dat ze de Joden
geen aanstoot zouden geven,

817
00:50:34,470 --> 00:50:36,870
en dat werd ook als reden genoemd.

818
00:50:36,870 --> 00:50:40,050
Paulus lijkt dat in 1 Korinthe
ook als reden te noemen

819
00:50:40,050 --> 00:50:44,790
wanneer hij spreekt over het eten van
vlees dat aan afgoden geofferd is.

820
00:50:44,790 --> 00:50:47,010
Hij zegt dat je het mag eten.

821
00:50:47,010 --> 00:50:50,130
Voor zover het God betreft,
is het geen probleem.

822
00:50:50,130 --> 00:50:53,790
Maar als je broeder er aanstoot
aan neemt, doe het dan niet.

823
00:50:53,790 --> 00:50:57,930
Wat het eten van bloed en van aan
afgoden geofferde dingen betreft,

824
00:50:57,930 --> 00:51:01,830
zegt het Nieuwe Testament dus blijkbaar
niet echt dat deze dingen voor christenen

825
00:51:01,830 --> 00:51:05,190
verboden zijn, maar alleen
dat ze het niet moeten doen

826
00:51:05,190 --> 00:51:07,410
als ze anderen daarmee
aanstoot zullen geven.

827
00:51:07,410 --> 00:51:11,670
Er zijn heidense volken die
bloed vrijwel puur eten.

828
00:51:11,670 --> 00:51:14,970
In Duitsland hebben ze iets
wat bloedsoep wordt genoemd.

829
00:51:14,970 --> 00:51:17,310
Die bestaat voornamelijk uit bloed.

830
00:51:17,310 --> 00:51:21,210
Dat vind ik behoorlijk smerig, maar ik
heb geen moeite met een beetje bloed

831
00:51:21,210 --> 00:51:22,410
in mijn vlees.

832
00:51:22,410 --> 00:51:25,290
Ik heb er geen moeite mee
als het vlees rood is.

833
00:51:25,290 --> 00:51:27,870
Toch mochten de Joden zelfs dat niet doen.

834
00:51:27,870 --> 00:51:32,310
Wanneer ze dieren slachtten, moesten ze
al het bloed uit het dier laten lopen

835
00:51:32,310 --> 00:51:35,010
en mocht er geen bloed
meer in het vlees zitten.

836
00:51:35,010 --> 00:51:37,770
Dat is iets wat God de
Joden heeft opgelegd.

837
00:51:37,770 --> 00:51:40,110
Ik denk niet dat het ons is opgelegd.

838
00:51:40,110 --> 00:51:44,250
Ik geloof dat het geen probleem is als
er een beetje bloed in je vlees zit.

839
00:51:44,250 --> 00:51:47,550
Ik weet eigenlijk ook niet of iemand
veroordeeld zou kunnen worden omdat

840
00:51:47,550 --> 00:51:49,170
hij bloedsoep eet.

841
00:51:49,170 --> 00:51:51,270
Al weet ik niet waarom
iemand dat zou willen,

842
00:51:51,270 --> 00:51:54,210
maar dat is ongetwijfeld iets cultureels.

843
00:51:54,210 --> 00:51:59,190
Het punt is dat het bloed heilig was omdat
het vooruitwees naar het bloed van Jezus,

844
00:51:59,190 --> 00:52:00,750
daar ben ik zeker van.

845
00:52:00,750 --> 00:52:05,610
Maar nu Hij gekomen is, hebben deze
rituelen die ernaar vooruitwijzen niet

846
00:52:05,610 --> 00:52:09,990
dezelfde bindende kracht voor mensen
die onder het nieuwe verbond leven.

847
00:52:09,990 --> 00:52:11,490
Vers 26:

848
00:52:11,490 --> 00:52:15,150
Maar de heilige gaven die u
hebt, en uw gelofteoffers,

849
00:52:15,150 --> 00:52:19,710
moet u opnemen en ermee naar de plaats
komen die de HEERE zal uitkiezen.

850
00:52:19,710 --> 00:52:24,990
Wanneer de HEERE, uw God, de volken die u
uit hun bezit gaat verdrijven van voor uw

851
00:52:24,990 --> 00:52:29,910
ogen uitroeit, en u hen uit hun
bezit verdrijft en in hun land woont,

852
00:52:29,910 --> 00:52:34,590
wees dan op uw hoede dat u niet, nadat
zij van voor uw ogen weggevaagd zijn,

853
00:52:34,590 --> 00:52:36,570
in dezelfde valstrik komt.

854
00:52:36,570 --> 00:52:39,210
Vraag niet naar hun goden door te zeggen:

855
00:52:39,210 --> 00:52:43,710
„Zoals deze volken hun goden gediend
hebben, zo zal ik het ook doen.”

856
00:52:43,710 --> 00:52:47,370
U mag de HEERE, uw God,
niet op die manier dienen,

857
00:52:47,370 --> 00:52:52,290
want zij hebben voor hun goden alles
gedaan wat voor de HEERE een gruwel is

858
00:52:52,290 --> 00:52:53,970
en wat Hij haat.

859
00:52:53,970 --> 00:52:59,190
Zij hebben voor hun goden zelfs hun
zonen en dochters met vuur verbrand.

860
00:52:59,190 --> 00:53:02,910
Alles wat ik u gebied, moet
u nauwlettend in acht nemen.

861
00:53:02,910 --> 00:53:06,510
U mag er niets aan toevoegen
en er niets van afdoen.

862
00:53:06,510 --> 00:53:10,650
Deze laatste instructies,
de verzen 30 tot en met 32,

863
00:53:10,650 --> 00:53:14,850
zeggen in wezen dat God niet alleen
van hen eist dat ze geen andere

864
00:53:14,850 --> 00:53:18,930
goden voor Zijn aangezicht hebben
en geen andere goden aanbidden.

865
00:53:18,930 --> 00:53:22,170
Zelfs wanneer ze Hem aanbidden,
wil Hij niet dat ze Hem op de

866
00:53:22,170 --> 00:53:23,790
verkeerde manier aanbidden.

867
00:53:23,790 --> 00:53:27,690
Hij wil dat ze Hem aanbidden
op de manier die Hij gebiedt.

868
00:53:27,690 --> 00:53:32,790
Hij liet dat zien toen Hij Nadab en
Abihu met vuur vernietigde omdat ze

869
00:53:32,790 --> 00:53:34,830
vreemd vuur offerden.

870
00:53:34,830 --> 00:53:40,110
Ze aanbaden Jahweh, maar ze aanbaden
Hem anders dan Hij hun geboden had.

871
00:53:40,110 --> 00:53:45,210
Dat was de les die Hij hun leerde:
aanbid God niet op een manier die je zelf

872
00:53:45,210 --> 00:53:49,650
bedenkt; aanbid God op de
manier die Hij je gebiedt.

873
00:53:49,650 --> 00:53:51,510
Hij zegt uitdrukkelijk:

874
00:53:51,510 --> 00:53:57,330
wees dan op uw hoede dat u niet, nadat
zij van voor uw ogen weggevaagd zijn,

875
00:53:57,330 --> 00:54:02,730
in dezelfde valstrik komt, en dat u niet
vraagt naar hun goden, door te zeggen:

876
00:54:02,730 --> 00:54:07,350
Zoals deze volken hun goden gediend
hebben, zo zal ik het ook doen.

877
00:54:07,350 --> 00:54:12,631
U mag ten aanzien van de HEERE,
uw God, niet doen zoals zij !

878
00:54:12,631 --> 00:54:16,590
Want alles wat voor de HEERE
een gruwel is, wat Hij haat,

879
00:54:16,590 --> 00:54:18,390
hebben zij voor hun goden gedaan.

880
00:54:18,390 --> 00:54:24,150
Zij hebben voor hun goden immers zelfs hun
zonen en hun dochters met vuur verbrand.

881
00:54:24,150 --> 00:54:29,010
Doe dat niet. Hij zei dat de dingen die
de heidenen doen gruwelen zijn voor God.

882
00:54:29,010 --> 00:54:34,350
Ze staan zo ver van God af dat ze zelfs
hun kinderen voor hun goden verbranden.

883
00:54:34,350 --> 00:54:38,550
Het idee hier is dat Joden, en in
het verlengde daarvan christenen,

884
00:54:38,550 --> 00:54:42,630
bij het aanbidden van God geen
technieken en methoden van aanbidding en

885
00:54:42,630 --> 00:54:47,250
methoden voor de bediening moeten
overnemen van heidense godsdiensten of

886
00:54:47,250 --> 00:54:49,170
van wereldse mensen.

887
00:54:49,170 --> 00:54:53,490
Een rockconcert is een goed voorbeeld
van de manier waarop heidenen in onze

888
00:54:53,490 --> 00:54:58,350
samenleving hun goden aanbidden,
want rocksterren zijn afgoden.

889
00:54:58,350 --> 00:55:02,010
Daarom heet het
televisieprogramma American Idol:

890
00:55:02,010 --> 00:55:05,550
want als je een rockster
wordt, word je een afgod.

891
00:55:05,550 --> 00:55:08,970
Een rockconcert is in veel
gevallen een goed voorbeeld van

892
00:55:08,970 --> 00:55:11,130
hoe afgoderij eruitziet.

893
00:55:11,130 --> 00:55:14,250
Daarbij zie je dezelfde
vormen van uitzinnigheid

894
00:55:14,250 --> 00:55:18,090
en dezelfde aanbidding van degenen
die op het podium staan als die

895
00:55:18,090 --> 00:55:22,410
waaraan de heidenen zich vroeger
overgaven wanneer ze Molech aanbaden.

896
00:55:22,410 --> 00:55:25,830
Ze legden hun baby in de armen
van het roodgloeiende beeld.

897
00:55:25,830 --> 00:55:30,330
Terwijl de baby verbrandde, hielden ze
een orgie en speelde er een band om hen

898
00:55:30,330 --> 00:55:31,530
af te leiden.

899
00:55:31,530 --> 00:55:36,210
Ze hielden een groot feest, een grote
roes van aanbidding voor Molech.

900
00:55:36,210 --> 00:55:39,990
Waarschijnlijk komt een rockconcert
daar tegenwoordig het dichtst bij.

901
00:55:39,990 --> 00:55:42,330
Die vergelijking is
eigenlijk niet zo vreemd,

902
00:55:42,330 --> 00:55:45,810
want veel rockmuziek bevordert
daadwerkelijk demonisme,

903
00:55:45,810 --> 00:55:47,670
satanisme en dat soort dingen.

904
00:55:47,670 --> 00:55:51,510
Zeker niet alle rockmuziek, maar
in sommige dingen in onze cultuur

905
00:55:51,510 --> 00:55:55,530
kunnen we manieren herkennen die
lijken op de manier waarop heidenen

906
00:55:55,530 --> 00:55:57,030
hun goden aanbidden.

907
00:55:57,030 --> 00:56:01,590
De vraag is: moeten wij hetzelfde
doen bij de aanbidding van onze God?

908
00:56:01,590 --> 00:56:05,910
Moeten we de aanbiddingsdienst van de
gemeente in een rockconcert veranderen?

909
00:56:05,910 --> 00:56:09,390
Zo aanbidden onze
heidense buren hun goden.

910
00:56:09,390 --> 00:56:12,570
Misschien zullen ze onze God
op dezelfde manier aanbidden.

911
00:56:12,570 --> 00:56:16,890
Het lijkt mij niet dat dit met dit
beginsel in overeenstemming zou zijn.

912
00:56:16,890 --> 00:56:20,130
We moeten ervoor oppassen dat
we geen heidense manieren,

913
00:56:20,130 --> 00:56:25,110
en vooral geen demonische manieren,
overnemen om God te aanbidden of

914
00:56:25,110 --> 00:56:26,550
God te dienen.

915
00:56:26,550 --> 00:56:30,450
Ik denk vaak aan christenen die zich
bezighouden met wat innerlijke genezing

916
00:56:30,450 --> 00:56:35,790
wordt genoemd en technieken toepassen
die Carl Jung van een demon had gekregen.

917
00:56:35,790 --> 00:56:40,530
Hij noemde het geen demon; hij
noemde het zijn ‘geestelijke gids’,

918
00:56:40,530 --> 00:56:43,110
zijn ‘spookachtige goeroe’.

919
00:56:43,110 --> 00:56:48,570
Maar Carl Jung had een demon die hem
bepaalde therapiemethoden openbaarde.

920
00:56:48,570 --> 00:56:53,010
Deze methoden kwamen via een
vrouw die Agnes Sanford heette

921
00:56:53,010 --> 00:56:55,470
de charismatische beweging binnen.

922
00:56:55,470 --> 00:56:58,350
Sindsdien zijn ze door een
behoorlijk groot aantal

923
00:56:58,350 --> 00:57:01,170
charismatische leraren in stand gehouden.

924
00:57:01,170 --> 00:57:04,170
Ze hebben te maken met
geleide visualisatie.

925
00:57:04,170 --> 00:57:07,830
Dit is een techniek die uit
het sjamanisme afkomstig was.

926
00:57:07,830 --> 00:57:11,370
Via een demon die Carl Jung
van informatie voorzag,

927
00:57:11,370 --> 00:57:14,550
kwam ze in de psychologie
terecht en vervolgens,

928
00:57:14,550 --> 00:57:19,050
door een verbinding met Agnes Sanford,
in de charismatische beweging.

929
00:57:19,050 --> 00:57:22,230
Hoewel we er tegenwoordig niet
meer zoveel over horen als vroeger,

930
00:57:22,230 --> 00:57:24,390
in de jaren tachtig en negentig,

931
00:57:24,390 --> 00:57:30,150
leek bijna elke charismatische organisatie
deze innerlijke genezing te bevorderen als

932
00:57:30,150 --> 00:57:34,230
middel om mensen meer op God te
laten lijken — dat wil zeggen,

933
00:57:34,230 --> 00:57:37,890
om mensen te helpen die een
christelijke bediening verrichtten.

934
00:57:37,890 --> 00:57:41,730
Maar in werkelijkheid was het de
manier waarop de heidenen het doen.

935
00:57:41,730 --> 00:57:44,790
Het is de manier waarop
de demonen het doen.

936
00:57:44,790 --> 00:57:47,670
Maar wij aanbidden Jezus op die manier.

937
00:57:47,670 --> 00:57:51,870
In plaats van de coyote te
visualiseren, zoals de sjamaan doet,

938
00:57:51,870 --> 00:57:54,390
visualiseren wij Jezus.

939
00:57:54,390 --> 00:57:59,610
In plaats van een andere god te
visualiseren, visualiseren wij onze God,

940
00:57:59,610 --> 00:58:02,070
en dan krijgen we hetzelfde resultaat.

941
00:58:02,070 --> 00:58:05,130
We leren niet van de heidenen
hoe we God moeten dienen,

942
00:58:05,130 --> 00:58:10,170
hoe we God moeten aanbidden, hoe we
Zijn werk moeten uitvoeren, enzovoort.

943
00:58:10,170 --> 00:58:14,310
We moeten het doen op de manier waarop
Hij heeft gezegd dat we het moeten doen.

944
00:58:14,310 --> 00:58:16,950
We moeten voorzichtig
zijn met sommige dingen

945
00:58:16,950 --> 00:58:19,530
die in de christelijke
aanbidding terechtkomen

946
00:58:19,530 --> 00:58:22,470
omdat ze uit de cultuur
worden binnengebracht.

947
00:58:22,470 --> 00:58:25,470
Soms worden ze uit de
cultuur binnengebracht vanuit

948
00:58:25,470 --> 00:58:29,790
daadwerkelijke manieren waarop
demonen en heidense godsdiensten

949
00:58:29,790 --> 00:58:31,650
ze hebben geïntroduceerd.

950
00:58:31,650 --> 00:58:35,490
Daarvoor wordt Israël gewaarschuwd
wanneer het het land binnengaat.

951
00:58:35,490 --> 00:58:38,670
Het volk mag de heidense
manieren om dingen te doen niet

952
00:58:38,670 --> 00:58:40,950
overnemen om God te aanbidden.

953
00:58:40,950 --> 00:58:44,910
God heeft al heel duidelijk gemaakt
hoe Hij aanbeden wil worden,

954
00:58:44,910 --> 00:58:48,210
en daarover zijn heel veel
bijzonderheden gegeven.

955
00:58:48,210 --> 00:58:52,410
Ze hoeven zich niet af te vragen hoe ze
God moeten aanbidden als ze Zijn Woord

956
00:58:52,410 --> 00:58:54,390
lezen en Zijn instructies volgen.