1
00:00:02,070 --> 00:00:04,230
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,230 --> 00:00:10,710
Deze keer behandelen we Deuteronomium
hoofdstuk 19 tot en met 21.

3
00:00:10,710 --> 00:00:14,490
We gaan verder bij hoofdstuk
19 van Deuteronomium.

4
00:00:14,490 --> 00:00:16,950
Zoals vaak het geval is in Deuteronomium,

5
00:00:16,950 --> 00:00:20,730
wordt er materiaal herhaald dat
al eerder aan de orde is geweest.

6
00:00:20,730 --> 00:00:23,910
In de eerste 13 verzen van hoofdstuk 19

7
00:00:23,910 --> 00:00:27,090
maken we opnieuw kennis
met het begrip vrijsteden.

8
00:00:27,090 --> 00:00:31,770
Wat hier nieuw is, is alleen de vermelding
dat ze drie steden aan de westkant van de

9
00:00:31,770 --> 00:00:33,510
Jordaan moeten aanwijzen.

10
00:00:33,510 --> 00:00:36,330
Dat hebben ze al aan de
oostkant van de Jordaan gedaan,

11
00:00:36,330 --> 00:00:39,270
zodat er in totaal zes vrijsteden komen.

12
00:00:39,270 --> 00:00:43,410
Maar wanneer dit wordt verteld, wordt
natuurlijk nog eens doorgenomen waar deze

13
00:00:43,410 --> 00:00:46,470
steden voor dienen, alsof
we dat niet al weten.

14
00:00:46,470 --> 00:00:50,910
In hoofdstuk 4, vers 41 tot en met 43,

15
00:00:50,910 --> 00:00:54,630
waren al drie steden aangewezen
aan de oostkant van de Jordaan,

16
00:00:54,630 --> 00:00:58,770
in het gebied dat Israël al
had veroverd en nu bewoonde.

17
00:00:58,770 --> 00:01:03,390
Vanaf hoofdstuk 4 waren die drie
steden officieel vrijsteden geworden.

18
00:01:03,390 --> 00:01:06,930
Maar ze waren de Jordaan nog niet
overgestoken naar de westkant

19
00:01:06,930 --> 00:01:11,790
en daarom hadden ze die drie steden aan
de westkant nog niet beschikbaar gesteld.

20
00:01:11,790 --> 00:01:15,630
Er zouden aan elke kant van
de Jordaan drie steden zijn.

21
00:01:15,630 --> 00:01:19,050
Hier krijgen we de opdracht om
die drie steden aan te wijzen

22
00:01:19,050 --> 00:01:21,930
wanneer ze aan de overkant
van de Jordaan komen.

23
00:01:21,930 --> 00:01:22,950
Er staat:

24
00:01:22,950 --> 00:01:27,930
Wanneer de HEERE, uw God, de volken
uitroeit waarvan de HEERE, uw God,

25
00:01:27,930 --> 00:01:32,130
u het land geeft, en u hun
land in bezit neemt en in hun

26
00:01:32,130 --> 00:01:37,230
steden en in hun huizen woont, dan moet
u voor uzelf drie steden afzonderen,

27
00:01:37,230 --> 00:01:43,650
in het midden van uw land, dat de HEERE,
uw God, u geeft om dat in bezit te nemen.

28
00:01:43,650 --> 00:01:49,590
U moet de weg voor u gereedmaken, en het
gebied van uw land, dat de HEERE, uw God,

29
00:01:49,590 --> 00:01:53,550
u in erfbezit zal laten
nemen, in drieën verdelen.

30
00:01:53,550 --> 00:01:57,870
Dit moet gebeuren zodat iedereen
die een doodslag begaan heeft,

31
00:01:57,870 --> 00:01:59,670
daarheen kan vluchten.

32
00:01:59,670 --> 00:02:03,450
Het idee is dat je deze steden niet
alleen beschikbaar moet hebben.

33
00:02:03,450 --> 00:02:06,570
Je moet er ook echt goede
wegen naartoe aanleggen,

34
00:02:06,570 --> 00:02:09,930
zodat de man die het niet
werkelijk verdient om te sterven,

35
00:02:09,930 --> 00:02:13,470
omdat de doodslag die hij
heeft gepleegd een ongeluk was,

36
00:02:13,470 --> 00:02:15,510
geen hindernissen tegenkomt.

37
00:02:15,510 --> 00:02:17,370
Hij kan er snel komen.

38
00:02:17,370 --> 00:02:21,750
Als de wegen goed zijn, kan vermoedelijk
niet alleen hij snel reizen,

39
00:02:21,750 --> 00:02:24,630
maar ook de bloedwreker
die achter hem aan zit.

40
00:02:24,630 --> 00:02:28,890
Ik neem aan dat een goede weg
beide partijen van dienst kan zijn.

41
00:02:28,890 --> 00:02:32,730
Maar het idee is dat de man
geen hindernissen mag tegenkomen

42
00:02:32,730 --> 00:02:36,810
op weg naar de veilige plaats,
als hij bescherming verdient.

43
00:02:36,810 --> 00:02:38,010
Vers 4:

44
00:02:38,010 --> 00:02:41,850
Dit is de zaak die iemand betreft
die een doodslag begaan heeft

45
00:02:41,850 --> 00:02:44,730
en daarheen vlucht om in leven te blijven:

46
00:02:44,730 --> 00:02:49,470
iemand die zijn naaste niet met
voorbedachten rade doodgeslagen heeft

47
00:02:49,470 --> 00:02:51,630
en die hij tevoren niet haatte

48
00:02:51,630 --> 00:02:53,610
Er wordt een voorbeeld gegeven:

49
00:02:53,610 --> 00:02:57,870
— bijvoorbeeld iemand die met zijn
naaste het bos ingaat om hout te hakken,

50
00:02:57,870 --> 00:03:02,190
en hij maakt met zijn hand een zwaai
met de bijl om een boom om te hakken,

51
00:03:02,190 --> 00:03:07,231
en het ijzer schiet van de steel en
treft zijn naaste, zodat die sterft —

52
00:03:07,231 --> 00:03:10,890
die zal naar een van die steden
vluchten en in leven blijven.

53
00:03:10,890 --> 00:03:14,550
Anders zou de bloedwreker degene
die een doodslag begaan heeft,

54
00:03:14,550 --> 00:03:19,890
achtervolgen terwijl zijn hart verhit
is, en, als de weg te lang zou zijn,

55
00:03:19,890 --> 00:03:23,130
zou hij hem inhalen en
hem om het leven brengen,

56
00:03:23,130 --> 00:03:27,930
terwijl hij niet de doodstraf verdiend
heeft, want hij haatte hem tevoren niet.

57
00:03:27,930 --> 00:03:33,030
Daarom gebied ik u: U moet voor
uzelf drie steden afzonderen.

58
00:03:33,030 --> 00:03:37,770
En wanneer de HEERE, uw God,
uw gebied ruim gemaakt heeft,

59
00:03:37,770 --> 00:03:43,350
zoals Hij uw vaderen gezworen heeft, en
Hij u heel het land gegeven heeft dat Hij

60
00:03:43,350 --> 00:03:48,150
gesproken heeft uw vaderen te
zullen geven — als u heel dit gebod,

61
00:03:48,150 --> 00:03:53,250
dat ik u heden gebied, nauwlettend
houdt, door de HEERE, uw God,

62
00:03:53,250 --> 00:03:57,451
lief te hebben en door alle
dagen in Zijn wegen te gaan —

63
00:03:57,451 --> 00:04:01,830
dan moet u aan deze drie nog
drie steden voor uzelf toevoegen,

64
00:04:01,830 --> 00:04:06,270
zodat er geen bloed van onschuldigen
vergoten wordt in het midden van uw land,

65
00:04:06,270 --> 00:04:10,950
dat de HEERE, uw God, u
als erfelijk bezit geeft.

66
00:04:10,950 --> 00:04:13,590
Anders zou er bloedschuld op u rusten.

67
00:04:13,590 --> 00:04:17,490
Blijkbaar zouden er mogelijk wel
negen vrijsteden kunnen zijn:

68
00:04:17,490 --> 00:04:21,390
drie aan de oostkant van de
Jordaan, drie aan de westkant

69
00:04:21,390 --> 00:04:24,870
en kennelijk nog maximaal drie
van hetzelfde soort steden

70
00:04:24,870 --> 00:04:29,070
als ze andere gebieden zouden inlijven,
misschien verder naar het noorden,

71
00:04:29,070 --> 00:04:33,030
die voor de mensen die daar zouden
wonen te ver van de vrijsteden lagen.

72
00:04:33,030 --> 00:04:38,250
Maar als er iemand is die zijn naaste
haat, een hinderlaag voor hem legt,

73
00:04:38,250 --> 00:04:42,150
hem aanvalt en om het leven
brengt, zodat hij sterft,

74
00:04:42,150 --> 00:04:44,490
en dan naar een van die steden vlucht,

75
00:04:44,490 --> 00:04:49,230
dan moeten de oudsten van zijn stad
boden sturen en hem vandaar meenemen,

76
00:04:49,230 --> 00:04:53,730
en zij moeten hem in de hand van de
bloedwreker geven, zodat hij sterft.

77
00:04:53,730 --> 00:04:58,950
Laat uw oog hem niet ontzien, maar doe het
bloed van de onschuldige uit Israël weg,

78
00:04:58,950 --> 00:05:00,750
opdat het u goed gaat.

79
00:05:00,750 --> 00:05:04,230
De oudsten van zijn woonplaats
zouden verantwoordelijk zijn voor de

80
00:05:04,230 --> 00:05:06,270
terechtstelling van de moordenaar.

81
00:05:06,270 --> 00:05:11,250
Als een man een koelbloedige moord had
gepleegd en naar een vrijstad vluchtte,

82
00:05:11,250 --> 00:05:15,990
mocht hij daar geen toevlucht vinden,
omdat hij het verdient te sterven.

83
00:05:15,990 --> 00:05:18,450
Het zijn de oudsten
van zijn eigen stad die

84
00:05:18,450 --> 00:05:23,490
daadwerkelijk naar de vrijstad zouden gaan
om hem op te halen, hem terug te brengen,

85
00:05:23,490 --> 00:05:27,750
waarschijnlijk geboeid, en hem daar
in zijn woonplaats terecht te stellen.

86
00:05:27,750 --> 00:05:31,590
Het voorbeeld dat wordt gegeven van
een overlijden door een ongeluk,

87
00:05:31,590 --> 00:05:35,430
waarbij een man met een bijl
zwaait, de bijlkop losschiet,

88
00:05:35,430 --> 00:05:39,330
een andere man tegen het hoofd
treft en hem per ongeluk doodt,

89
00:05:39,330 --> 00:05:42,330
weerspiegelt iets wat
kennelijk vrij vaak voorkwam.

90
00:05:42,330 --> 00:05:45,870
Niet zozeer dat een bijl
losschoot en iemand anders doodde,

91
00:05:45,870 --> 00:05:50,250
want het zou gewoon pech zijn als iemands
hoofd zich toevallig in de baan van de

92
00:05:50,250 --> 00:05:52,350
rondvliegende bijlkop bevond.

93
00:05:52,350 --> 00:05:56,910
Maar dat bijlkoppen losraakten,
moet niet zelden zijn voorgekomen.

94
00:05:56,910 --> 00:05:59,910
Want later, in de tijd
van de profeet Elisa,

95
00:05:59,910 --> 00:06:04,110
moesten Elisa en de profetenzonen
een groter huis bouwen voor het werk

96
00:06:04,110 --> 00:06:05,610
van hun bediening.

97
00:06:05,610 --> 00:06:10,290
Ze gingen het bos in en waren bomen
aan het omhakken om een huis te bouwen,

98
00:06:10,290 --> 00:06:14,070
en de bijlkop van een van hun
bijlen schoot van de steel.

99
00:06:14,070 --> 00:06:18,390
Gelukkig raakte de bijlkop niemand,
maar hij kwam in de rivier terecht.

100
00:06:18,390 --> 00:06:23,670
Het probleem was dat het een geleende
bijl was, en deze mannen waren arm.

101
00:06:23,670 --> 00:06:26,370
Ze hadden destijds geen
rijke geestelijken;

102
00:06:26,370 --> 00:06:28,350
die profeten waren niet rijk.

103
00:06:28,350 --> 00:06:31,650
Ze waren arm, en hij
kon hem niet vervangen.

104
00:06:31,650 --> 00:06:35,910
Daarom verrichtte Elisa een wonder
waardoor de bijlkop ging drijven,

105
00:06:35,910 --> 00:06:37,170
zoals er staat.

106
00:06:37,170 --> 00:06:40,530
De bijlkop kwam van de bodem
van het water omhoog en

107
00:06:40,530 --> 00:06:44,490
dreef naar hen toe aan de oppervlakte,
zodat ze hem konden pakken.

108
00:06:44,490 --> 00:06:48,150
Hoe dan ook, dat een bijlkop
tijdens het houthakken losschoot,

109
00:06:48,150 --> 00:06:50,910
was kennelijk iets wat heel vaak gebeurde.

110
00:06:50,910 --> 00:06:56,070
Bij onze moderne bijlen gebeurt dat niet,
want die zijn zo gemaakt dat je de bijlkop

111
00:06:56,070 --> 00:06:59,430
aanbrengt vanaf het uiteinde
van de steel dat je vasthoudt.

112
00:06:59,430 --> 00:07:02,370
En het uiteinde waar de
bijlkop op zijn plaats zit,

113
00:07:02,370 --> 00:07:05,850
is te breed om de bijlkop
eraf te laten schieten.

114
00:07:05,850 --> 00:07:07,710
Gewoon een klein weetje.

115
00:07:07,710 --> 00:07:10,530
Je hoeft je geen zorgen te
maken dat dit jou overkomt,

116
00:07:10,530 --> 00:07:13,530
dus je zult niet naar een
vrijstad hoeven vluchten.

117
00:07:13,530 --> 00:07:17,610
Gelukkig maar, want je zou een
vliegticket nodig hebben om daar te komen,

118
00:07:17,610 --> 00:07:20,550
en daar zijn tegenwoordig
geen vrijsteden meer.

119
00:07:20,550 --> 00:07:23,850
Maak je dus geen zorgen over
het probleem met de bijlkop.

120
00:07:23,850 --> 00:07:27,330
Maar je moet wel oppassen dat je
niet per ongeluk mensen doodt.

121
00:07:27,330 --> 00:07:29,790
Dat is echt iets heel ergs om te doen.

122
00:07:29,790 --> 00:07:32,130
Het kan je hele dag bederven.

123
00:07:32,130 --> 00:07:33,390
Vers 14:

124
00:07:33,390 --> 00:07:37,770
U mag de grenssteen van uw naaste,
die de voorouders geplaatst hebben,

125
00:07:37,770 --> 00:07:43,470
niet verleggen in uw erfelijk bezit dat u
ontvangt in het land dat de HEERE, uw God,

126
00:07:43,470 --> 00:07:45,990
u geeft om het in bezit te nemen.

127
00:07:45,990 --> 00:07:48,630
Dit speelde in de
woestijn natuurlijk nooit.

128
00:07:48,630 --> 00:07:50,430
Ze hadden geen grensstenen.

129
00:07:50,430 --> 00:07:52,050
Ze hadden geen land.

130
00:07:52,050 --> 00:07:53,850
Ze trokken alleen maar rond.

131
00:07:53,850 --> 00:07:56,490
Maar nu zouden ze een erfdeel krijgen.

132
00:07:56,490 --> 00:08:00,870
Als je grond een vastgestelde grens heeft,
moet je die op de een of andere manier

133
00:08:00,870 --> 00:08:03,630
markeren, zodat je hem kunt herkennen.

134
00:08:03,630 --> 00:08:08,250
Als je het geld hebt om een omheining of
iets dergelijks te bouwen, is dat mooi.

135
00:08:08,250 --> 00:08:11,850
Maar als je dat niet hebt, moet je
nog steeds op de een of andere manier

136
00:08:11,850 --> 00:08:14,490
aangeven waar je grenzen liggen.

137
00:08:14,490 --> 00:08:17,730
Daarom zetten ze stenen op
de hoeken van hun grond.

138
00:08:17,730 --> 00:08:21,390
Net zoals hedendaagse
landmeters een lijn tussen twee

139
00:08:21,390 --> 00:08:25,350
markeringen zouden uitzetten om
te bepalen waar een grens ligt,

140
00:08:25,350 --> 00:08:28,110
bepaalden zij zo de grenzen van hun land.

141
00:08:28,110 --> 00:08:31,470
Als je oneerlijk wilde zijn, kon
je natuurlijk midden in de nacht,

142
00:08:31,470 --> 00:08:36,570
terwijl je buurman sliep, naar buiten
sluipen en de grenssteen verplaatsen.

143
00:08:36,570 --> 00:08:39,270
Zo lijfde je een deel van zijn grond in.

144
00:08:39,270 --> 00:08:41,430
Misschien kwam hij daar nooit achter.

145
00:08:41,430 --> 00:08:45,750
Er waren immers niet zoveel objectieve
dingen waarmee hij het kon opmeten.

146
00:08:45,750 --> 00:08:48,210
Die steen was alles wat ze hadden.

147
00:08:48,210 --> 00:08:51,990
Tenzij hij de afstand met
passen afmat en vaststelde:

148
00:08:51,990 --> 00:08:55,530
„Ik heb ongeveer honderd meter
minder grond dan vroeger”,

149
00:08:55,530 --> 00:09:00,330
zou hij het misschien nooit merken, of
het in elk geval niet kunnen bewijzen.

150
00:09:00,330 --> 00:09:03,330
Als je de grenssteen
verplaatst, heb je gewoon

151
00:09:03,330 --> 00:09:05,970
onroerend goed van je buurman gestolen.

152
00:09:05,970 --> 00:09:07,650
Dat is dus verboden.

153
00:09:07,650 --> 00:09:11,190
Dat is diefstal, diefstal van land.

154
00:09:11,190 --> 00:09:14,790
Het verplaatsen van
grensstenen was verboden.

155
00:09:14,790 --> 00:09:18,930
Dan hebben we de wet over mensen
die voor de rechtbank getuigen.

156
00:09:18,930 --> 00:09:22,950
In wezen zijn we eerder in Deuteronomium
al verschillende keren de regel

157
00:09:22,950 --> 00:09:27,990
tegengekomen dat er twee of meer
getuigen nodig zijn om iemand

158
00:09:27,990 --> 00:09:30,150
ter dood te veroordelen.

159
00:09:30,150 --> 00:09:31,950
Hier wordt dat herhaald.

160
00:09:31,950 --> 00:09:35,850
Ook wordt erop gewezen dat er
zware straffen zullen staan op het

161
00:09:35,850 --> 00:09:39,870
afleggen van een valse
getuigenis. Er staat:

162
00:09:39,870 --> 00:09:44,370
Eén enkele getuige mag tegen
niemand opstaan met betrekking tot

163
00:09:44,370 --> 00:09:49,650
enige ongerechtigheid of tot enige
zonde, bij elke zonde die men ook

164
00:09:49,650 --> 00:09:51,030
zou kunnen doen.

165
00:09:51,030 --> 00:09:55,470
Op de verklaring van twee getuigen
of op de verklaring van drie getuigen

166
00:09:55,470 --> 00:09:57,270
staat de zaak vast.

167
00:09:57,270 --> 00:10:01,530
Deze uitspraak is een principe dat
in het Nieuwe Testament meerdere

168
00:10:01,530 --> 00:10:03,570
keren wordt aangehaald.

169
00:10:03,570 --> 00:10:08,850
Jezus haalt het aan in Mattheüs 18,
wanneer Hij het over gemeentetucht heeft.

170
00:10:08,850 --> 00:10:11,850
Hij zegt in Mattheüs 18:15:

171
00:10:11,850 --> 00:10:14,610
Maar als uw broeder
tegen u gezondigd heeft,

172
00:10:14,610 --> 00:10:20,430
ga naar hem toe en wijs hem terecht tussen
u en hem alleen; als hij naar u luistert,

173
00:10:20,430 --> 00:10:22,470
hebt u uw broeder gewonnen.

174
00:10:22,470 --> 00:10:25,350
Als je je broeder wint, is dat prachtig.

175
00:10:25,350 --> 00:10:28,650
Als hij naar je luistert,
heb je je broeder gewonnen.

176
00:10:28,650 --> 00:10:30,450
De zaak is gesloten.

177
00:10:30,450 --> 00:10:33,390
Maar als hij niet naar je
wil luisteren, zegt Hij,

178
00:10:33,390 --> 00:10:39,750
dan neem je een of meer anderen met je mee
en spreek je hem opnieuw aan. Jezus zei:

179
00:10:39,750 --> 00:10:44,430
Maar als hij niet naar u luistert,
neem er dan nog een of twee met u mee,

180
00:10:44,430 --> 00:10:49,650
opdat in de mond van twee of drie
getuigen elk woord vaststaat.

181
00:10:49,650 --> 00:10:53,010
Hij haalt dit principe
uit Deuteronomium aan.

182
00:10:53,010 --> 00:10:55,350
Als hij natuurlijk niet
naar hen wil luisteren,

183
00:10:55,350 --> 00:10:57,750
dan gaat de zaak naar de gemeente.

184
00:10:57,750 --> 00:11:03,270
Die persoon krijgt in de gemeente dus
zelfs meer kansen dan hij in Israël kreeg.

185
00:11:03,270 --> 00:11:08,790
Want in Israël waren twee getuigen
tegen hem genoeg om hem te veroordelen.

186
00:11:08,790 --> 00:11:14,010
Maar in het lichaam van Christus
geef je hem zelfs nog één kans extra.

187
00:11:14,010 --> 00:11:18,150
Er zijn twee getuigen tegen je
en je luistert nog steeds niet?

188
00:11:18,150 --> 00:11:20,790
Nou, dan krijg je nog één kans.

189
00:11:20,790 --> 00:11:23,850
Dan word je door de hele
gemeente aangesproken.

190
00:11:23,850 --> 00:11:27,630
Als je niet naar de gemeente
luistert, dan lig je eruit.

191
00:11:27,630 --> 00:11:29,070
Dat is wat Jezus zei.

192
00:11:29,070 --> 00:11:32,010
Er zijn nog een aantal andere
plaatsen in het Nieuwe Testament

193
00:11:32,010 --> 00:11:35,970
waar dit beginsel wordt aangehaald
of waarop wordt gezinspeeld,

194
00:11:35,970 --> 00:11:45,390
zoals Johannes 8:17, 2 Korinthe 13:1,
1 Timotheus 5:19 en Hebreeën 10:28.

195
00:11:45,390 --> 00:11:50,430
Zoals je kunt zien, werkt deze wet, hoewel
het een wet uit het Oude Testament is,

196
00:11:50,430 --> 00:11:53,610
heel grondig door in de ethiek
van het Nieuwe Testament.

197
00:11:53,610 --> 00:11:57,870
Het idee is dat je geen getuigenis
tegen iemand mag aannemen,

198
00:11:57,870 --> 00:12:00,570
tenzij er twee of drie getuigen zijn.

199
00:12:00,570 --> 00:12:04,290
Paulus past dit in 1 Timotheus
toe op beschuldigingen tegen

200
00:12:04,290 --> 00:12:05,910
oudsten van de gemeente.

201
00:12:05,910 --> 00:12:10,110
In 1 Timotheus, hoofdstuk
5, vers 19, zegt hij:

202
00:12:10,110 --> 00:12:13,050
Neem tegen een ouderling
geen beschuldiging aan,

203
00:12:13,050 --> 00:12:15,750
tenzij er twee of drie getuigen zijn.

204
00:12:15,750 --> 00:12:19,350
Wanneer je slechte dingen hoort
over een voorganger of wie dan ook,

205
00:12:19,350 --> 00:12:22,710
moet je oppassen dat je die niet
zomaar aanneemt omdat het een sappig

206
00:12:22,710 --> 00:12:24,090
stukje roddel is.

207
00:12:24,090 --> 00:12:28,530
Je kunt maar beter nagaan of het bevestigd
wordt, want dat is gewoon eerlijk.

208
00:12:28,530 --> 00:12:30,450
Dat is rechtvaardigheid.

209
00:12:30,450 --> 00:12:34,470
Daarom stelt God dit beginsel
vast in het Oude Testament;

210
00:12:34,470 --> 00:12:39,690
Jezus acht het kennelijk ook geldig in
het Nieuwe Testament, en Paulus eveneens.

211
00:12:39,690 --> 00:12:40,950
Vers 16:

212
00:12:40,950 --> 00:12:45,270
Wanneer een misdadige getuige tegen
iemand opstaat om hem aan te klagen wegens

213
00:12:45,270 --> 00:12:48,690
afvalligheid, dan moeten de twee
mannen die dit geschil hebben,

214
00:12:48,690 --> 00:12:51,090
voor het aangezicht van
de HEERE gaan staan,

215
00:12:51,090 --> 00:12:54,870
voor de ogen van de priesters en de
rechters die er in die dagen zijn,

216
00:12:54,870 --> 00:12:57,270
en de rechters moeten de
zaak goed onderzoeken.

217
00:12:57,270 --> 00:13:03,930
En zie, is de getuige een valse getuige,
heeft hij vals getuigd tegen zijn broeder,

218
00:13:03,930 --> 00:13:08,070
dan moet u met hem doen zoals hij
met zijn broeder dacht te doen.

219
00:13:08,070 --> 00:13:10,830
Zo moet u het kwaad uit uw midden wegdoen.

220
00:13:10,830 --> 00:13:14,190
Dat is natuurlijk een overtreding
van het negende gebod:

221
00:13:14,190 --> 00:13:18,210
U zult geen vals getuigenis
spreken tegen uw naaste.

222
00:13:18,210 --> 00:13:20,430
Dit is een van de Tien Geboden.

223
00:13:20,430 --> 00:13:23,850
Als blijkt dat een man een vals
getuigenis tegen zijn broeder heeft

224
00:13:23,850 --> 00:13:25,590
afgelegd, staat er:

225
00:13:25,590 --> 00:13:29,550
dan moet u met hem doen zoals hij
met zijn broeder dacht te doen.

226
00:13:29,550 --> 00:13:32,550
Zo moet u het kwaad uit uw midden wegdoen.

227
00:13:32,550 --> 00:13:38,370
Laten zij die overgebleven zijn, het horen
en bevreesd zijn en een dergelijke wandaad

228
00:13:38,370 --> 00:13:40,710
niet meer in uw midden verrichten.

229
00:13:40,710 --> 00:13:47,550
Laat uw oog hem niet ontzien: leven voor
leven, oog voor oog, tand voor tand,

230
00:13:47,550 --> 00:13:50,250
hand voor hand, voet voor voet.

231
00:13:50,250 --> 00:13:53,310
Het is niet waarschijnlijk
dat de straf voor een misdrijf

232
00:13:53,310 --> 00:13:56,610
letterlijk zou zijn dat de voet
van een man werd afgehakt of zijn

233
00:13:56,610 --> 00:13:58,110
oog werd uitgerukt.

234
00:13:58,110 --> 00:14:03,150
Maar het idee is dat het recht gelijkmatig
en evenredig moet worden toegepast.

235
00:14:03,150 --> 00:14:06,750
Als een man een vals getuigenis
tegen zijn naaste aflegt,

236
00:14:06,750 --> 00:14:11,010
betekent het feit dat hij een vals
getuigenis aflegt dat hij kwaad van plan

237
00:14:11,010 --> 00:14:13,050
is tegen een onschuldige man.

238
00:14:13,050 --> 00:14:17,190
Welke straf die man ook zou ondergaan
als hij schuldig werd bevonden,

239
00:14:17,190 --> 00:14:21,330
zodra blijkt dat de getuige
schuldig is, krijgt hij die straf.

240
00:14:21,330 --> 00:14:25,050
Er stonden valse getuigen tegen
Jezus op voor het Sanhedrin.

241
00:14:25,050 --> 00:14:30,270
De Bijbel zegt dat ze valse getuigen
inhuurden om tegen Jezus te getuigen.

242
00:14:30,270 --> 00:14:33,990
Ze brachten tijdens het proces tegen
Stefanus ook valse getuigen tegen

243
00:14:33,990 --> 00:14:35,310
hem naar voren.

244
00:14:35,310 --> 00:14:39,810
Beide mannen stonden terecht met hun
leven op het spel, en beiden stierven.

245
00:14:39,810 --> 00:14:41,910
Als het recht zijn loop had gehad,

246
00:14:41,910 --> 00:14:44,850
zouden in plaats daarvan
die getuigen zijn gedood.

247
00:14:44,850 --> 00:14:48,570
Wanneer je tegen iemand getuigt
terwijl hij werkelijk onschuldig is,

248
00:14:48,570 --> 00:14:51,510
is dat van jouw kant een poging tot moord.

249
00:14:51,510 --> 00:14:55,170
In zo’n geval probeer je een
onschuldige man te laten doden.

250
00:14:55,170 --> 00:14:59,310
Of je dat nu doet door hem in de
rechtszaal vals te beschuldigen of door

251
00:14:59,310 --> 00:15:02,250
gewoon naar hem toe te lopen
en hem in de rug te steken,

252
00:15:02,250 --> 00:15:04,650
het komt allemaal op hetzelfde neer.

253
00:15:04,650 --> 00:15:09,150
Je doodt een onschuldige man en
bent daarom schuldig aan moord.

254
00:15:09,150 --> 00:15:13,590
Of als de straf iets minder zwaars was
en het een valse beschuldiging was,

255
00:15:13,590 --> 00:15:18,750
dan moet de valse getuige de straf
ondergaan die anders zou zijn opgelegd.

256
00:15:18,750 --> 00:15:21,570
Hoofdstuk 20 is een interessant hoofdstuk.

257
00:15:21,570 --> 00:15:26,310
Het gaat over oorlogvoering, maar niet
over de oorlogen die de Israëlieten op het

258
00:15:26,310 --> 00:15:28,710
punt stonden in Kanaän te voeren.

259
00:15:28,710 --> 00:15:33,030
De oorlogen in Kanaän moesten
vernietigingsoorlogen zijn.

260
00:15:33,030 --> 00:15:35,670
Het waren veroveringsoorlogen.

261
00:15:35,670 --> 00:15:39,810
Het waren oorlogen waarin
Gods oordeel werd voltrokken.

262
00:15:39,810 --> 00:15:44,970
Ze waren Gods oordeel over de Kanaänieten,
die uitgeroeid moesten worden.

263
00:15:44,970 --> 00:15:49,710
Maar zodra het land veroverd is,
gaat God ervan uit dat Israël andere

264
00:15:49,710 --> 00:15:51,390
oorlogen zal voeren.

265
00:15:51,390 --> 00:15:55,830
Daaronder vallen ook aanvalsoorlogen
waarin Israël grondgebied van

266
00:15:55,830 --> 00:15:57,450
andere volken inneemt.

267
00:15:57,450 --> 00:15:58,950
Dat lijkt vreemd.

268
00:15:58,950 --> 00:16:02,430
Het is beslist niet in overeenstemming
met wat wij de theorie van de

269
00:16:02,430 --> 00:16:03,870
rechtvaardige oorlog noemen.

270
00:16:03,870 --> 00:16:08,070
Het is ook interessant omdat christenen
uiteenlopende opvattingen hebben over de

271
00:16:08,070 --> 00:16:09,690
ethiek van oorlog.

272
00:16:09,690 --> 00:16:12,690
Vanaf de vroegste tijd,
vanaf de apostelen,

273
00:16:12,690 --> 00:16:18,030
was de gemeente ongeveer drie eeuwen lang
tamelijk eensgezind in haar getuigenis dat

274
00:16:18,030 --> 00:16:21,270
christenen helemaal niet in
oorlogen moesten vechten.

275
00:16:21,270 --> 00:16:27,630
Ireneüs, Tertullianus, Justinus en alle
vroege kerkvaders namen het standpunt in

276
00:16:27,630 --> 00:16:30,870
dat christenen niet in
oorlogen moesten vechten.

277
00:16:30,870 --> 00:16:34,830
Dat veranderde in de tijd dat het
Romeinse Rijk christelijk werd.

278
00:16:34,830 --> 00:16:37,710
Toen keizer Constantijn christen werd, was

279
00:16:37,710 --> 00:16:41,910
Rome plotseling een christelijk
rijk en geen heidens rijk meer.

280
00:16:41,910 --> 00:16:47,010
Dat veranderde de zaak, omdat christenen
in de eerste drie eeuwen van de gemeente

281
00:16:47,010 --> 00:16:52,170
als argument tegen oorlog aanvoerden
dat de oorlogen van Rome met deze

282
00:16:52,170 --> 00:16:53,970
wereld te maken hadden.

283
00:16:53,970 --> 00:16:56,370
Wij voeren een geestelijke strijd.

284
00:16:56,370 --> 00:16:59,370
Wij zijn burgers van een ander koninkrijk.

285
00:16:59,370 --> 00:17:02,670
Wij zijn burgers van
het Koninkrijk van God.

286
00:17:02,670 --> 00:17:04,530
Bedenk dat Jezus zei:

287
00:17:04,530 --> 00:17:09,150
Jezus antwoordde: Mijn Koninkrijk
is niet van deze wereld.

288
00:17:09,150 --> 00:17:13,950
Als Mijn Koninkrijk van deze wereld was,
zouden Mijn dienaars gestreden hebben,

289
00:17:13,950 --> 00:17:17,010
opdat Ik niet aan de Joden
overgeleverd zou worden,

290
00:17:17,010 --> 00:17:19,830
maar nu is Mijn Koninkrijk niet van hier.

291
00:17:19,830 --> 00:17:23,730
De vroege christenen zeiden dus dat
de oorlogen van de Romeinen niet

292
00:17:23,730 --> 00:17:25,530
onze oorlogen waren.

293
00:17:25,530 --> 00:17:28,890
En de vroege christenen
leefden in het Romeinse Rijk,

294
00:17:28,890 --> 00:17:33,810
dus alle oorlogen die hen zouden
raken, waren oorlogen van de Romeinen.

295
00:17:33,810 --> 00:17:35,610
Wij hebben een andere Koning.

296
00:17:35,610 --> 00:17:37,890
Wij hebben een ander koninkrijk.

297
00:17:37,890 --> 00:17:40,470
Laat Rome zijn eigen oorlogen voeren.

298
00:17:40,470 --> 00:17:43,590
Wij voeren onze oorlogen,
en die zijn een geestelijke

299
00:17:43,590 --> 00:17:47,310
strijd voor een geestelijk
koninkrijk. Zo redeneerden ze.

300
00:17:47,310 --> 00:17:50,790
Maar toen in de vierde eeuw de
Romeinse wereld christelijk werd,

301
00:17:50,790 --> 00:17:52,830
werd het plotseling verwarrend.

302
00:17:52,830 --> 00:17:55,650
Is Rome zoiets als het Koninkrijk van God?

303
00:17:55,650 --> 00:17:58,770
Is het Romeinse Rijk
het Koninkrijk van God?

304
00:17:58,770 --> 00:18:02,730
We hebben een christelijke keizer,
we hebben christelijke bestuurders,

305
00:18:02,730 --> 00:18:05,970
het christendom is de
officiële godsdienst en alle

306
00:18:05,970 --> 00:18:08,370
burgers belijden dat ze christen zijn.

307
00:18:08,370 --> 00:18:11,850
Toen begon het erop te lijken dat
de verdediging van het Romeinse Rijk

308
00:18:11,850 --> 00:18:15,210
hetzelfde was als de verdediging
van het Koninkrijk van God,

309
00:18:15,210 --> 00:18:18,870
omdat kerk en staat zo moeilijk
van elkaar te scheiden waren.

310
00:18:18,870 --> 00:18:22,710
In de eeuwen daarvoor was het gemakkelijk
om het verschil tussen de kerk en de

311
00:18:22,710 --> 00:18:27,090
Romeinse overheid te zien, omdat de mensen
van de kerk degenen waren die voor de

312
00:18:27,090 --> 00:18:28,710
leeuwen werden geworpen.

313
00:18:28,710 --> 00:18:33,210
De mensen van de kerk waren degenen
die op de brandstapel werden verbrand.

314
00:18:33,210 --> 00:18:38,370
Zij waren degenen die zich onder de grond
verborgen, omdat de staat hen vervolgde.

315
00:18:38,370 --> 00:18:42,150
Het was gemakkelijk om het verschil
te zien tussen de belangen van de kerk

316
00:18:42,150 --> 00:18:46,410
en de belangen van de staat,
omdat de staat satanisch was.

317
00:18:46,410 --> 00:18:50,430
Het was een beest, zoals het
in Openbaring werd voorgesteld.

318
00:18:50,430 --> 00:18:53,250
De kerk was als een
onschuldig lam dat door dit

319
00:18:53,250 --> 00:18:55,590
beest naar de slachtbank werd geleid.

320
00:18:55,590 --> 00:18:59,251
Maar toen werd het beest
christelijk, werd het een lam —

321
00:18:59,251 --> 00:19:02,370
of misschien alleen een
wolf in schaapskleren.

322
00:19:02,370 --> 00:19:06,150
Dat is moeilijk te zeggen, maar
het leek een schaap te zijn.

323
00:19:06,150 --> 00:19:08,910
Plotseling was niet meer
duidelijk wat het verschil was

324
00:19:08,910 --> 00:19:12,750
tussen de belangen van de kerk en de
belangen van de christelijke staat.

325
00:19:12,750 --> 00:19:15,450
Toen begonnen ze opnieuw na
te denken over de ethiek van

326
00:19:15,450 --> 00:19:20,130
christenen die in een oorlog vechten,
omdat de belangen van Rome nog altijd een

327
00:19:20,130 --> 00:19:22,170
nationaal leger vereisten.

328
00:19:22,170 --> 00:19:26,790
Er moest een leger zijn om Rome tegen
barbaren en dergelijke te verdedigen.

329
00:19:26,790 --> 00:19:32,010
Als Rome christelijk was, was het dan niet
zo dat het leger, de soldaten van Rome,

330
00:19:32,010 --> 00:19:36,510
Gods strijd voerden en dat dit
nu de strijd van de christen was?

331
00:19:36,510 --> 00:19:40,530
Christelijke filosofen moesten
daarom met een nieuwe ethiek komen,

332
00:19:40,530 --> 00:19:43,890
die verschilde van die
van de vroege kerkvaders.

333
00:19:43,890 --> 00:19:47,970
De vroege kerkvaders zeiden dat het
aanvaardbaar was dat de heidenen in het

334
00:19:47,970 --> 00:19:53,430
leger vochten, omdat dat hun zaak was,
het koninkrijk dat zij verdedigden.

335
00:19:53,430 --> 00:19:57,810
Zij voerden fysieke oorlogen
voor een fysiek koninkrijk.

336
00:19:57,810 --> 00:20:01,170
Wij maken deel uit van
een geestelijk koninkrijk.

337
00:20:01,170 --> 00:20:05,310
Wij zijn een gemarginaliseerd
volk zonder burgerrechten.

338
00:20:05,310 --> 00:20:08,070
Ons koninkrijk is niet van deze wereld.

339
00:20:08,070 --> 00:20:12,810
Wij behoren tot een geestelijk
rijk en onze strijd is geestelijk.

340
00:20:12,810 --> 00:20:16,410
Maar plotseling kon je geen
onderscheid meer maken tussen de

341
00:20:16,410 --> 00:20:20,970
christen en de niet-christen, waarbij
de christen in geen enkele oorlog mocht

342
00:20:20,970 --> 00:20:25,050
vechten en de niet-christen wel
in een oorlog mocht vechten,

343
00:20:25,050 --> 00:20:29,490
omdat plotseling alle Romeinen
christenen waren — zogenaamd.

344
00:20:29,490 --> 00:20:33,390
Ze waren allemaal gedoopt
en allemaal lid van de kerk.

345
00:20:33,390 --> 00:20:38,010
Ofwel je had helemaal geen leger, in welk
geval je kwetsbaar leek voor indringers

346
00:20:38,010 --> 00:20:42,990
omdat je geen leger meer had, ofwel je
had een leger waarin christenen zaten.

347
00:20:42,990 --> 00:20:46,710
Dat riep ethische kwesties op die daarvoor
niet aan de orde hadden hoeven komen.

348
00:20:46,710 --> 00:20:50,610
Het was Augustinus, rond het jaar 400, die

349
00:20:50,610 --> 00:20:54,450
meer dan wie ook voor de kerk de
christelijke versie ontwikkelde van wat de

350
00:20:54,450 --> 00:20:57,390
ethiek van de rechtvaardige
oorlog wordt genoemd.

351
00:20:57,390 --> 00:21:00,450
Augustinus heeft deze
ideeën niet zelf bedacht.

352
00:21:00,450 --> 00:21:02,550
Hij was een neoplatonist.

353
00:21:02,550 --> 00:21:06,090
Augustinus was een mengeling
van een Griekse filosoof en

354
00:21:06,090 --> 00:21:08,130
een christelijke theoloog.

355
00:21:08,130 --> 00:21:12,330
Daarom zijn veel van de dingen die hij
introduceerde dingen die volgens mij

356
00:21:12,330 --> 00:21:14,550
persoonlijk niet Bijbels zijn.

357
00:21:14,550 --> 00:21:18,690
Zelfs veel van de ideeën over
soevereiniteit en uitverkiezing,

358
00:21:18,690 --> 00:21:23,610
en soortgelijke zaken die later deel
werden van de gereformeerde theologie,

359
00:21:23,610 --> 00:21:26,670
werden door Augustinus in
de kerk geïntroduceerd.

360
00:21:26,670 --> 00:21:31,710
Maar hij ontleende ze aan Plato, een
heidense filosoof die vóór de tijd

361
00:21:31,710 --> 00:21:33,390
van Christus leefde.

362
00:21:33,390 --> 00:21:37,170
Het neoplatonisme kwam via
Augustinus de kerk binnen,

363
00:21:37,170 --> 00:21:39,690
verbonden met bepaalde
christelijke ideeën,

364
00:21:39,690 --> 00:21:43,890
en Augustinus was de invloedrijkste
theoloog aller tijden.

365
00:21:43,890 --> 00:21:46,830
Meer mensen geloven Augustinus dan Paulus.

366
00:21:46,830 --> 00:21:48,990
Ze weten niet dat dit zo is.

367
00:21:48,990 --> 00:21:53,010
Ze denken dat ze Paulus geloven
wanneer ze Augustinus geloven,

368
00:21:53,010 --> 00:21:57,450
maar ze interpreteren Paulus door
het denkkader van Augustinus.

369
00:21:57,450 --> 00:22:01,050
Hij is de invloedrijkste
theoloog in de geschiedenis.

370
00:22:01,050 --> 00:22:05,730
Christenen moesten besluiten hoe ze
met de nieuwe situatie zouden omgaan.

371
00:22:05,730 --> 00:22:09,270
Technisch gezien was het hele
Romeinse Rijk christelijk,

372
00:22:09,270 --> 00:22:12,810
maar er moesten nog steeds
fysieke oorlogen worden gevoerd.

373
00:22:12,810 --> 00:22:17,190
Van oudsher was het christenen echter
niet toegestaan daarin te vechten.

374
00:22:17,190 --> 00:22:18,750
Wat moesten ze doen?

375
00:22:18,750 --> 00:22:22,650
Augustinus ontleende aan Plato
wat de ethiek van de rechtvaardige

376
00:22:22,650 --> 00:22:23,730
oorlog werd genoemd.

377
00:22:23,730 --> 00:22:28,830
De gedachte erachter was dat er veel
oorlogen zijn die niet rechtvaardig zijn,

378
00:22:28,830 --> 00:22:33,390
en dat goede mensen die niet zullen
goedkeuren en er niet in zullen vechten.

379
00:22:33,390 --> 00:22:36,570
Maar er zijn oorlogen
die rechtvaardig zijn,

380
00:22:36,570 --> 00:22:41,730
en een goed mens zou geen reden hebben om
daarin niet voor gerechtigheid te vechten.

381
00:22:41,730 --> 00:22:43,950
Dit zou bijvoorbeeld van toepassing zijn

382
00:22:43,950 --> 00:22:47,490
wanneer een oorlog in wezen
gelijkstond aan de doodstraf.

383
00:22:47,490 --> 00:22:52,290
Een goed mens, zelfs een christen, zou
in beginsel met de doodstraf kunnen

384
00:22:52,290 --> 00:22:55,830
instemmen, omdat bepaalde
mensen misdaden begaan

385
00:22:55,830 --> 00:22:58,470
waarvoor zij de doodstraf verdienen.

386
00:22:58,470 --> 00:23:01,770
Zelfs Paulus maakte duidelijk
dat hij dat geloofde.

387
00:23:01,770 --> 00:23:06,390
Maar over het algemeen is die ethiek niet
op de meeste oorlogen van toepassing,

388
00:23:06,390 --> 00:23:11,610
omdat in de meeste oorlogen mensen
sterven die de dood niet waard zijn:

389
00:23:11,610 --> 00:23:16,530
mensen die geen misdaad hebben
begaan, burgers, niet-strijders,

390
00:23:16,530 --> 00:23:19,290
vrouwen, kinderen, enzovoort.

391
00:23:19,290 --> 00:23:24,210
Daarom brengen de meeste oorlogen onrecht
met zich mee, terwijl de doodstraf,

392
00:23:24,210 --> 00:23:26,730
wanneer die op de juiste
wijze wordt voltrokken,

393
00:23:26,730 --> 00:23:30,330
een doelgerichte toepassing
van gerechtigheid is.

394
00:23:30,330 --> 00:23:34,770
In de meeste oorlogen sterven zowel
mensen die verdienen te sterven

395
00:23:34,770 --> 00:23:37,590
als mensen die niet verdienen te sterven.

396
00:23:37,590 --> 00:23:39,930
Dat is een onrechtvaardige oorlog.

397
00:23:39,930 --> 00:23:43,410
Augustinus zei dat christenen een
onrechtvaardige oorlog niet kunnen

398
00:23:43,410 --> 00:23:45,990
goedkeuren of eraan kunnen deelnemen.

399
00:23:45,990 --> 00:23:51,690
Maar in navolging van Plato zei hij dat
er oorlogen zijn die rechtvaardig zijn.

400
00:23:51,690 --> 00:23:56,190
Er zijn oorlogen die ethisch min of
meer gelijkstaan aan de doodstraf,

401
00:23:56,190 --> 00:23:58,890
waarbij de oorlog alleen
wordt gevoerd tegen

402
00:23:58,890 --> 00:24:01,770
partijen die werkelijk
verdienen te sterven.

403
00:24:01,770 --> 00:24:07,650
Daarom wordt het doden van hen in wezen
het morele equivalent van de doodstraf.

404
00:24:07,650 --> 00:24:11,190
Augustinus stelde een vrij lange
lijst op met richtlijnen voor

405
00:24:11,190 --> 00:24:12,990
een rechtvaardige oorlog.

406
00:24:12,990 --> 00:24:17,250
Het idee was dat als je land op
rechtvaardige gronden betrokken is bij een

407
00:24:17,250 --> 00:24:20,430
rechtvaardige oorlog,
jij daar als christen

408
00:24:20,430 --> 00:24:24,030
zonder bezwaar aan kunt
deelnemen en in kunt vechten.

409
00:24:24,030 --> 00:24:27,150
Als je land betrokken is bij
een onrechtvaardige oorlog,

410
00:24:27,150 --> 00:24:29,790
moet je er als christen niet in vechten.

411
00:24:29,790 --> 00:24:33,630
Enkele richtlijnen voor een
rechtvaardige oorlog zijn de volgende.

412
00:24:33,630 --> 00:24:35,970
Het mag geen aanvalsoorlog zijn.

413
00:24:35,970 --> 00:24:39,450
De oorlog moet voor honderd
procent defensief zijn.

414
00:24:39,450 --> 00:24:43,710
Volgens Augustinus is een
rechtvaardige oorlog geen aanvalsoorlog

415
00:24:43,710 --> 00:24:46,950
waarbij je eropuit trekt en
iemand anders binnenvalt.

416
00:24:46,950 --> 00:24:50,130
Het gaat om een situatie
waarin je wordt aangevallen.

417
00:24:50,130 --> 00:24:53,790
De mensen tegen wie je vecht,
proberen jou dus te doden.

418
00:24:53,790 --> 00:24:57,450
Dat maakt hen tot moordenaars,
die zelf de dood verdienen.

419
00:24:57,450 --> 00:25:01,950
Het mag zelfs geen vergeldingsoorlog zijn,
of een oorlog om grondgebied terug te

420
00:25:01,950 --> 00:25:05,430
winnen dat in een eerdere
oorlog verloren is gegaan.

421
00:25:05,430 --> 00:25:08,430
Stel dat je vijanden je
tijdens een eerdere oorlog

422
00:25:08,430 --> 00:25:10,410
bepaalde bezittingen hebben afgenomen.

423
00:25:10,410 --> 00:25:14,550
Dan mag je niet zelf de aanval inzetten
om die bezittingen terug te halen.

424
00:25:14,550 --> 00:25:17,730
Je mag in een oorlog
niet de aanvaller zijn.

425
00:25:17,730 --> 00:25:22,050
Je mag geen vergelding zoeken voor
onrecht dat eerder is aangedaan.

426
00:25:22,050 --> 00:25:27,150
Een rechtvaardige oorlog is voor honderd
procent defensief, zei Augustinus.

427
00:25:27,150 --> 00:25:30,090
Verder wordt hij gevoerd
met evenredig geweld,

428
00:25:30,090 --> 00:25:33,450
niet meer dan nodig is om de
aanvallers terug te slaan.

429
00:25:33,450 --> 00:25:37,530
De veronderstelling is dat jij in een
rechtvaardige oorlog wordt aangevallen.

430
00:25:37,530 --> 00:25:40,590
Dat wil zeggen: jij handelt rechtvaardig.

431
00:25:40,590 --> 00:25:45,510
De vijand handelt niet rechtvaardig,
maar jouw zaak is rechtvaardig.

432
00:25:45,510 --> 00:25:50,670
Je mag alleen zoveel geweld gebruiken
als nodig is om de aanval af te slaan.

433
00:25:50,670 --> 00:25:55,050
Een atoombom zou bijvoorbeeld niet gelden
als iets wat in een rechtvaardige oorlog

434
00:25:55,050 --> 00:25:56,370
gebruikt kan worden.

435
00:25:56,370 --> 00:25:59,370
Als iemand je met
geweren en tanks aanvalt,

436
00:25:59,370 --> 00:26:02,610
gebruik je geweren en tanks
om hem tegen te houden.

437
00:26:02,610 --> 00:26:07,650
Hopelijk heb je meer geweren en tanks
dan hij, zodat je hem kunt tegenhouden.

438
00:26:07,650 --> 00:26:11,550
Maar je gebruikt alleen wat nodig
is om zijn aanval af te slaan.

439
00:26:11,550 --> 00:26:14,550
Je gebruikt geen geweld
om hem te overweldigen,

440
00:26:14,550 --> 00:26:18,090
zijn steden onnodig te
verwoesten, enzovoort.

441
00:26:18,090 --> 00:26:21,210
Een andere richtlijn was dat
een rechtvaardige oorlog,

442
00:26:21,210 --> 00:26:22,950
voor zover dat mogelijk is,

443
00:26:22,950 --> 00:26:27,570
de onschendbaarheid van burgers en
niet-strijders moest waarborgen.

444
00:26:27,570 --> 00:26:32,370
Alleen soldaten die daadwerkelijk tegen
je vochten, mochten dus worden gedood.

445
00:26:32,370 --> 00:26:34,290
Er zijn nog meer van zulke richtlijnen.

446
00:26:34,290 --> 00:26:38,190
Maar alleen al deze drie maken
duidelijk dat veel van de

447
00:26:38,190 --> 00:26:41,070
oorlogen die door het
christelijke Rome zijn gevoerd,

448
00:26:41,070 --> 00:26:44,310
of wat dat betreft in de
moderne tijd door Amerika,

449
00:26:44,310 --> 00:26:46,710
niet voldeden aan de eisen voor wat

450
00:26:46,710 --> 00:26:49,470
Augustinus een
rechtvaardige oorlog noemde.

451
00:26:49,470 --> 00:26:53,910
De meeste christenen steunen tegenwoordig
de theorie van de rechtvaardige oorlog,

452
00:26:53,910 --> 00:26:55,890
zoals zij die begrijpen.

453
00:26:55,890 --> 00:26:58,830
Velen van hen begrijpen die niet erg goed.

454
00:26:58,830 --> 00:27:02,850
Velen bedoelen alleen dat je mag
vechten als jouw partij aan de kant van

455
00:27:02,850 --> 00:27:04,230
het recht staat.

456
00:27:04,230 --> 00:27:09,270
Veel christelijke ethici en filosofen
zeggen: ‘Wij geloven in de theorie van de

457
00:27:09,270 --> 00:27:13,770
rechtvaardige oorlog zoals
Augustinus die heeft uiteengezet.’

458
00:27:13,770 --> 00:27:16,410
Augustinus had te maken met een situatie

459
00:27:16,410 --> 00:27:19,650
die sinds de tijd van de
apostelen veranderd was.

460
00:27:19,650 --> 00:27:23,250
Er waren nu daadwerkelijk christelijke
belangen binnen de staat die

461
00:27:23,250 --> 00:27:24,930
verdedigd moesten worden.

462
00:27:24,930 --> 00:27:28,410
Ook bestond een aanzienlijk deel
van de bevolking uit christenen,

463
00:27:28,410 --> 00:27:33,090
zodat er bij wijze van spreken niet
genoeg niet-christenen zouden zijn om het

464
00:27:33,090 --> 00:27:34,590
leger te bemannen.

465
00:27:34,590 --> 00:27:39,690
Bijna alle Amerikaanse christenen geloven
dus in wat de theorie van de rechtvaardige

466
00:27:39,690 --> 00:27:41,130
oorlog wordt genoemd.

467
00:27:41,130 --> 00:27:47,250
De uitzonderingen zijn de wederdopers,
de quakers en enkele radicale groepen.

468
00:27:47,250 --> 00:27:52,170
Meestal zul je merken dat christelijke
predikers deze theorie verdedigen.

469
00:27:52,170 --> 00:27:56,430
Het probleem is dat geen enkele
oorlog waarin wij hebben gevochten

470
00:27:56,430 --> 00:27:59,190
precies een rechtvaardige oorlog was.

471
00:27:59,190 --> 00:28:03,090
Mogelijk was de Amerikaanse
Onafhankelijkheidsoorlog dat wel,

472
00:28:03,090 --> 00:28:05,910
en dat komt doordat de
vijand hierheen kwam.

473
00:28:05,910 --> 00:28:10,650
Als je op Britse soldaten schoot, waren
zij daar uiteraard om op jou te schieten.

474
00:28:10,650 --> 00:28:14,490
Wij zijn niet naar Groot-Brittannië
gegaan om daar bommen te laten vallen

475
00:28:14,490 --> 00:28:17,850
en we hebben geen
buitenproportioneel geweld gebruikt.

476
00:28:17,850 --> 00:28:22,110
Je zou kunnen betogen dat de
Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

477
00:28:22,110 --> 00:28:25,890
volgens de richtlijnen voor een
rechtvaardige oorlog is gevoerd.

478
00:28:25,890 --> 00:28:29,310
Al weet ik niet zeker of
onze soldaten en onze leiders

479
00:28:29,310 --> 00:28:32,730
daarbij in termen van een
rechtvaardige oorlog dachten.

480
00:28:32,730 --> 00:28:34,890
Ze verdedigden gewoon zichzelf.

481
00:28:34,890 --> 00:28:38,670
Je zou de vraag kunnen stellen of er
überhaupt een oorlog had moeten zijn,

482
00:28:38,670 --> 00:28:40,830
maar dat is een andere kwestie.

483
00:28:40,830 --> 00:28:44,430
Bijna alle oorlogen die in
de moderne tijd zijn gevoerd,

484
00:28:44,430 --> 00:28:47,130
vooral sinds de opkomst
van de technologie,

485
00:28:47,130 --> 00:28:50,370
zijn niet altijd met
evenredig geweld gevoerd.

486
00:28:50,370 --> 00:28:54,330
Ik denk dan in het bijzonder aan
de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

487
00:28:54,330 --> 00:28:59,610
en aan de oorlogen sindsdien: de
Koreaanse Oorlog, de Vietnamoorlog,

488
00:28:59,610 --> 00:29:02,670
de oorlogen in Irak, enzovoort.

489
00:29:02,670 --> 00:29:06,390
Het bombardement met brandbommen
op Dresden in Duitsland

490
00:29:06,390 --> 00:29:11,430
tijdens de Tweede Wereldoorlog en het
werpen van de atoombom op Hiroshima

491
00:29:11,430 --> 00:29:14,670
voldeden beslist niet aan wat
wij de richtlijnen voor een

492
00:29:14,670 --> 00:29:16,710
rechtvaardige oorlog noemen.

493
00:29:16,710 --> 00:29:19,530
Toch zijn de meeste christenen
nog altijd van mening

494
00:29:19,530 --> 00:29:24,450
dat wij een rechtvaardige zaak hadden,
en voor veel christenen is dat genoeg.

495
00:29:24,450 --> 00:29:28,410
Alleen al dat wij de goede
kerels waren en zij de slechte,

496
00:29:28,410 --> 00:29:32,910
is in de gedachten van veel hedendaagse
christenen genoeg om het voeren van

497
00:29:32,910 --> 00:29:34,290
oorlog te rechtvaardigen.

498
00:29:34,290 --> 00:29:38,490
We kunnen dus zien dat zelfs de latere
uitwerking van de theorie van Augustinus

499
00:29:38,490 --> 00:29:40,410
erop achteruit is gegaan.

500
00:29:40,410 --> 00:29:45,090
Augustinus stond christenen tenminste
toe om in sommige oorlogen te vechten,

501
00:29:45,090 --> 00:29:48,270
maar hij hanteerde zeer strikte
richtlijnen voor wat een

502
00:29:48,270 --> 00:29:50,130
rechtvaardige oorlog is.

503
00:29:50,130 --> 00:29:54,510
Tegenwoordig zegt de gemiddelde christen
die niet nadenkt eenvoudig: ‘Nou,

504
00:29:54,510 --> 00:29:57,870
het is een rechtvaardige oorlog
omdat het onze oorlog is,

505
00:29:57,870 --> 00:30:00,150
want wij zijn de goede kerels.

506
00:30:00,150 --> 00:30:03,210
Onze leiders doen beslist
alleen maar goede dingen.

507
00:30:03,210 --> 00:30:06,630
Ze zouden beslist alleen maar
op een goede manier handelen.

508
00:30:06,630 --> 00:30:10,950
Als onze leiders ons dus zeggen
dat we moeten gaan, dan gaan we.

509
00:30:10,950 --> 00:30:13,170
Voor God en vaderland.’

510
00:30:13,170 --> 00:30:15,750
De meeste christenen zijn geen denkers,

511
00:30:15,750 --> 00:30:19,890
zoals je waarschijnlijk wel hebt ontdekt
als je er ooit een paar hebt ontmoet.

512
00:30:19,890 --> 00:30:24,090
Nou, misschien voor het vaderland,
maar het is niet altijd echt voor God.

513
00:30:24,090 --> 00:30:27,990
De vroege christenen zouden dat
bij de meeste van onze oorlogen

514
00:30:27,990 --> 00:30:29,910
beslist niet zo hebben gezien.

515
00:30:29,910 --> 00:30:34,750
De reden waarom ik dit ter sprake breng,
is dat bijna alle christelijke ethici —

516
00:30:34,750 --> 00:30:36,810
ik heb boeken van R.C.

517
00:30:36,810 --> 00:30:39,270
Sproul over christelijke ethiek gelezen,

518
00:30:39,270 --> 00:30:42,350
en boeken van andere
gereformeerde schrijvers —

519
00:30:42,350 --> 00:30:45,690
altijd voorstander zijn van
wat zij het concept van de

520
00:30:45,690 --> 00:30:47,550
rechtvaardige oorlog noemen.

521
00:30:47,550 --> 00:30:51,810
Ze hebben geen enkele moderne oorlog
kunnen aanwijzen die aan de voorwaarden

522
00:30:51,810 --> 00:30:55,830
voldoet, maar ze geloven dat het
concept van de rechtvaardige oorlog voor

523
00:30:55,830 --> 00:30:59,130
christenen een goede
ethische filosofie is.

524
00:30:59,130 --> 00:31:04,050
Maar ze zeggen altijd dit: de richtlijnen
voor een rechtvaardige oorlog zijn

525
00:31:04,050 --> 00:31:08,670
gebaseerd op Deuteronomium hoofdstuk
20 en op de richtlijnen die God

526
00:31:08,670 --> 00:31:11,850
Israël gaf voor het voeren van oorlogen.

527
00:31:11,850 --> 00:31:15,330
En ik zeg: „Werkelijk? Is dat zo?

528
00:31:15,330 --> 00:31:17,610
Laten we eens lezen wat God zei.

529
00:31:17,610 --> 00:31:21,150
Kijk maar hoeveel van de richtlijnen
voor een rechtvaardige oorlog hier

530
00:31:21,150 --> 00:31:22,770
van toepassing zijn.”

531
00:31:22,770 --> 00:31:25,650
Wanneer u ten strijde
trekt tegen uw vijanden,

532
00:31:25,650 --> 00:31:30,450
en u ziet paarden en strijdwagens,
een volk dat groter is dan u,

533
00:31:30,450 --> 00:31:32,670
wees dan niet bevreesd voor hen.

534
00:31:32,670 --> 00:31:37,530
Want de HEERE, uw God, Die u uit
het land Egypte heeft geleid,

535
00:31:37,530 --> 00:31:41,310
is met u. En als u zich
vlak voor de strijd bevindt,

536
00:31:41,310 --> 00:31:45,870
moet het zó zijn dat een priester naar
voren komt om tot het volk te spreken.

537
00:31:45,870 --> 00:31:49,230
Hij moet tegen hen
zeggen: Luister, Israël,

538
00:31:49,230 --> 00:31:52,950
heden bevindt u zich vlak voor
de strijd tegen uw vijanden;

539
00:31:52,950 --> 00:31:56,790
laat uw hart niet week
worden, wees niet bevreesd,

540
00:31:56,790 --> 00:32:02,130
beef niet en schrik niet voor hen
terug, want het is de HEERE, uw God,

541
00:32:02,130 --> 00:32:07,830
Die met u meegaat, om voor u tegen uw
vijanden te strijden om u te verlossen.

542
00:32:07,830 --> 00:32:11,130
Daarna zullen de beambten
tot het volk spreken:

543
00:32:11,130 --> 00:32:14,910
Wie is de man die een nieuw huis
heeft gebouwd en het nog niet

544
00:32:14,910 --> 00:32:16,710
in gebruik genomen heeft?

545
00:32:16,710 --> 00:32:19,710
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

546
00:32:19,710 --> 00:32:24,390
opdat hij niet in de strijd sterft en
iemand anders het in gebruik neemt.

547
00:32:24,390 --> 00:32:27,570
En wie is de man die een
wijngaard heeft geplant,

548
00:32:27,570 --> 00:32:30,390
maar de vrucht ervan
nog niet gegeten heeft?

549
00:32:30,390 --> 00:32:33,450
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

550
00:32:33,450 --> 00:32:37,770
opdat hij niet in de strijd
sterft en iemand anders die eet.

551
00:32:37,770 --> 00:32:41,130
En wie is de man die met een
vrouw in ondertrouw is gegaan,

552
00:32:41,130 --> 00:32:43,830
maar haar nog niet tot
vrouw genomen heeft?

553
00:32:43,830 --> 00:32:46,650
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

554
00:32:46,650 --> 00:32:51,450
opdat hij niet in de strijd sterft, en
een andere man haar tot vrouw neemt.

555
00:32:51,450 --> 00:32:55,890
Daarna zullen de beambten opnieuw
tegen het volk spreken, en zeggen:

556
00:32:55,890 --> 00:32:59,010
Wie is de man die bevreesd
is, en week van hart?

557
00:32:59,010 --> 00:33:02,010
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

558
00:33:02,010 --> 00:33:05,910
opdat het hart van zijn broeders
niet smelt, zoals zijn hart.

559
00:33:05,910 --> 00:33:08,970
En als de beambten geëindigd
hebben tot het volk te spreken,

560
00:33:08,970 --> 00:33:14,070
moet het zó zijn dat zij legerbevelhebbers
aan het hoofd van het volk aanstellen.

561
00:33:14,070 --> 00:33:18,330
Dan krijgen we in vers 10 en de
verzen daarna het strijdplan.

562
00:33:18,330 --> 00:33:20,070
Maar laten we hier beginnen.

563
00:33:20,070 --> 00:33:23,910
Er zijn vier redenen om soldaten
uit het leger weg te sturen.

564
00:33:23,910 --> 00:33:28,290
Het hele idee erachter is dat je
mensen wilt die zich volledig aan deze

565
00:33:28,290 --> 00:33:29,910
oorlog hebben toegewijd.

566
00:33:29,910 --> 00:33:31,950
Je wilt geen mensen die bang zijn,

567
00:33:31,950 --> 00:33:37,290
want door hun negatieve houding enzovoort
kunnen ze anderen met hun angst aansteken.

568
00:33:37,290 --> 00:33:41,910
Je wilt mensen die erop vertrouwen
dat God hier de overwinning zal geven.

569
00:33:41,910 --> 00:33:46,050
Het eerste idee is dus dat
God achter deze oorlog staat.

570
00:33:46,050 --> 00:33:48,030
God staat aan jouw kant.

571
00:33:48,030 --> 00:33:50,730
Je hebt daar zelfs de
priesters die dit bevestigen.

572
00:33:50,730 --> 00:33:53,970
Ik ken geen enkele oorlog die
in de moderne tijd ooit op die

573
00:33:53,970 --> 00:33:55,410
manier is gevoerd.

574
00:33:55,410 --> 00:34:01,170
Ik ken geen priesters of profeten van ons
land die tegen onze troepen konden zeggen:

575
00:34:01,170 --> 00:34:03,870
„Deze oorlog is Gods oorlog.

576
00:34:03,870 --> 00:34:08,130
Hij staat aan jullie kant,” en die mensen
de mogelijkheid konden geven om niet

577
00:34:08,130 --> 00:34:10,590
mee te doen als ze iets
hadden wat hen afleidde.

578
00:34:10,590 --> 00:34:12,330
„Ik heb net een huis gebouwd.

579
00:34:12,330 --> 00:34:14,550
Ik ben er nog nooit ingetrokken.”

580
00:34:14,550 --> 00:34:16,890
„Nou, ga dan naar huis en woon erin.”

581
00:34:16,890 --> 00:34:19,950
„Ik heb net een wijngaard
geplant en ik heb mijn eerste

582
00:34:19,950 --> 00:34:21,750
oogst nog niet eens gehad.”

583
00:34:21,750 --> 00:34:24,630
„Nou, ga naar huis en eet van je oogst.”

584
00:34:24,630 --> 00:34:28,410
„Er is een vrouw met wie ik wil
trouwen, en we zijn nog niet getrouwd.”

585
00:34:28,410 --> 00:34:30,390
„Nou, ga dan met haar trouwen.”

586
00:34:30,390 --> 00:34:33,630
Ga niet ten strijde als je
andere dingen aan je hoofd hebt.

587
00:34:33,630 --> 00:34:36,270
Je moet je op deze strijd concentreren.

588
00:34:36,270 --> 00:34:40,110
„Ben je bang? Ga naar huis.
We hebben je niet nodig.

589
00:34:40,110 --> 00:34:42,210
Wij zullen deze oorlog winnen.”

590
00:34:42,210 --> 00:34:46,950
God zal deze oorlog winnen met mensen
die volledig geconcentreerd zijn en

591
00:34:46,950 --> 00:34:50,670
volkomen op Hem vertrouwen.
Dat is hier het idee.

592
00:34:50,670 --> 00:34:53,310
Het was duidelijk een vrijwilligersleger.

593
00:34:53,310 --> 00:34:57,450
Er was kennelijk geen dienstplicht,
maar de patriotten van Israël die God

594
00:34:57,450 --> 00:35:01,230
vertrouwden, zouden komen
opdagen om de strijd te voeren.

595
00:35:01,230 --> 00:35:06,030
Want de strijd was van de Heere en
zij waren het volk van de Heere.

596
00:35:06,030 --> 00:35:08,190
Hier hebben we al meteen een situatie

597
00:35:08,190 --> 00:35:12,270
waarvoor in geen enkele moderne
natiestaat een parallel bestaat,

598
00:35:12,270 --> 00:35:15,870
want er is tegenwoordig
geen natie die Gods volk is.

599
00:35:15,870 --> 00:35:21,210
Gods natie is de gemeente, en die is
niet verbonden aan één geografisch gebied

600
00:35:21,210 --> 00:35:24,210
of aan één bepaalde politieke eenheid.

601
00:35:24,210 --> 00:35:29,490
Er zijn, neem ik aan, zowel in
Noord-Korea als in Zuid-Korea christenen.

602
00:35:29,490 --> 00:35:34,950
Er zijn enkele christenen in Irak en
Iran — niet veel, maar er zijn er enkele.

603
00:35:34,950 --> 00:35:38,850
Er zijn Palestijnse christenen
en Israëlische christenen.

604
00:35:38,850 --> 00:35:42,330
Er zijn Amerikaanse christenen
en Russische christenen,

605
00:35:42,330 --> 00:35:44,430
en heel veel Chinese christenen.

606
00:35:44,430 --> 00:35:47,310
Als deze landen tegen
elkaar zouden vechten,

607
00:35:47,310 --> 00:35:51,150
zou dat niet Gods volk tegen
het volk van de duivel zijn.

608
00:35:51,150 --> 00:35:54,690
Het zouden gemengde groepen
zijn, met aan beide kanten

609
00:35:54,690 --> 00:36:00,030
enkele mensen van Gods volk die tegen
elkaar vochten. Dat is niet hetzelfde.

610
00:36:00,030 --> 00:36:04,230
Geen van beide kanten zou kunnen
zeggen: „Wij zijn Gods volk.”

611
00:36:04,230 --> 00:36:08,910
Want zelfs als jij als christen in
een van onze oorlogen voor Amerika

612
00:36:08,910 --> 00:36:14,610
ten strijde trekt, zit je in de loopgraven
met een andere man die geen christen is.

613
00:36:14,610 --> 00:36:17,670
Je kunt niet zeggen: „Wij zijn Gods volk.”

614
00:36:17,670 --> 00:36:22,650
Je kunt zeggen: „Ik behoor tot
Gods volk,” maar deze man niet,

615
00:36:22,650 --> 00:36:24,990
en toch staat hij aan mijn kant.

616
00:36:24,990 --> 00:36:27,690
Hij behoort tot het volk van de duivel,

617
00:36:27,690 --> 00:36:31,110
en hij zit hier bij mij
in dezelfde schuttersput.

618
00:36:31,110 --> 00:36:34,470
De man van de duivel en ik
vechten tegen die mensen,

619
00:36:34,470 --> 00:36:39,210
en de man op wie ik schiet zou, voor
zover ik weet, een christen kunnen zijn,

620
00:36:39,210 --> 00:36:42,030
want ook in dat land zijn christenen.

621
00:36:42,030 --> 00:36:45,990
Het kan zijn dat ik als christen
mijn christelijke broeder dood,

622
00:36:45,990 --> 00:36:49,410
terwijl het gebod dat
mijn Heere mij gaf, luidt:

623
00:36:49,410 --> 00:36:55,470
Hieraan leerden wij de liefde kennen, dat
Hij voor ons Zijn leven heeft gegeven.

624
00:36:55,470 --> 00:36:58,710
Ook wij moeten voor de
broeders het leven geven.

625
00:36:58,710 --> 00:37:03,330
De eenheid tussen mijn broeder en
mij hoort het bewijs te zijn dat God

626
00:37:03,330 --> 00:37:06,750
Jezus heeft gezonden. Jezus zei:

627
00:37:06,750 --> 00:37:13,410
opdat zij allen één zullen zijn,
zoals U, Vader, in Mij, en Ik in U,

628
00:37:13,410 --> 00:37:18,570
dat ook zij in Ons één zullen zijn,
opdat de wereld zal geloven dat U

629
00:37:18,570 --> 00:37:19,890
Mij gezonden hebt.

630
00:37:19,890 --> 00:37:23,130
Mijn opdracht is dus om
één te zijn met die man:

631
00:37:23,130 --> 00:37:26,190
ik moet hem liefhebben
en één met hem zijn,

632
00:37:26,190 --> 00:37:29,730
zodat de wereld zal weten
dat het Evangelie waar is.

633
00:37:29,730 --> 00:37:34,890
[Vertalersnoot: de aangehaalde HSV spreekt
over ‘geloven dat U Mij gezonden hebt’;

634
00:37:34,890 --> 00:37:39,390
de spreker parafraseert dit als
weten dat het Evangelie waar is.]

635
00:37:39,390 --> 00:37:43,470
Maar in plaats daarvan sta ik hier de
oorlogen van het ene land uit te vechten

636
00:37:43,470 --> 00:37:47,970
tegen een andere broeder, die de
oorlogen van een ander land uitvecht.

637
00:37:47,970 --> 00:37:49,950
Er klopt iets niet aan dat beeld.

638
00:37:49,950 --> 00:37:51,930
Het is niet vergelijkbaar.

639
00:37:51,930 --> 00:37:54,090
Israël was Gods volk.

640
00:37:54,090 --> 00:37:57,090
Hun vijanden waren de
volken van de duivel.

641
00:37:57,090 --> 00:38:01,170
Alle andere volken ter wereld
aanbaden afgoden en demonen.

642
00:38:01,170 --> 00:38:04,650
Daarom was er altijd een
duidelijk afgebakend verschil.

643
00:38:04,650 --> 00:38:08,970
Er is geen parallel met het hedendaagse
idee van een rechtvaardige oorlog,

644
00:38:08,970 --> 00:38:13,530
of met welke andere oorlog dan ook, want
er is tegenwoordig geen enkel land dat

645
00:38:13,530 --> 00:38:16,710
altijd kan zeggen dat
God aan zijn kant staat.

646
00:38:16,710 --> 00:38:20,910
Sterker nog, zelfs Israël had
God soms niet aan zijn kant.

647
00:38:20,910 --> 00:38:24,210
Er waren tijden dat hun profeten
tegen hen moesten zeggen:

648
00:38:24,210 --> 00:38:26,670
God staat hierin niet achter je.

649
00:38:26,670 --> 00:38:29,910
Dat was omdat ze tegen
God in opstand waren.

650
00:38:29,910 --> 00:38:34,710
Toen Babylon Jeruzalem belegerde,
moest Jeremia tegen het volk zeggen:

651
00:38:34,710 --> 00:38:39,330
En tegen dit volk moet u
zeggen: Zo zegt de HEERE: Zie,

652
00:38:39,330 --> 00:38:43,350
Ik houd u de weg naar het leven
en de weg naar de dood voor.

653
00:38:43,350 --> 00:38:46,710
Wie in deze stad blijft,
zal sterven door het zwaard,

654
00:38:46,710 --> 00:38:48,930
door de honger of door de pest.

655
00:38:48,930 --> 00:38:52,890
Maar wie vertrekt en overloopt
naar de Chaldeeën, die u belegeren,

656
00:38:52,890 --> 00:38:56,610
die zal in leven blijven en zijn
leven zal hem tot buit zijn.

657
00:38:56,610 --> 00:39:02,190
Want Ik heb Mijn aangezicht tegen deze
stad gericht ten kwade en niet ten goede,

658
00:39:02,190 --> 00:39:04,470
spreekt de HEERE.

659
00:39:04,470 --> 00:39:08,190
Zij zal overgegeven worden in
de hand van de koning van Babel,

660
00:39:08,190 --> 00:39:10,830
en hij zal haar met vuur verbranden.

661
00:39:10,830 --> 00:39:15,030
Met andere woorden, zelfs Israël
mocht geen oorlog voeren tegen

662
00:39:15,030 --> 00:39:18,990
heidenen wanneer Gods profeten
hun zeiden dat niet te doen.

663
00:39:18,990 --> 00:39:23,730
Je kon er niet op rekenen dat zelfs Israël
op een bepaald moment Gods volk was,

664
00:39:23,730 --> 00:39:25,950
of dat God aan hun kant stond.

665
00:39:25,950 --> 00:39:29,070
Dus wanneer tegenwoordig
een land ten strijde trekt,

666
00:39:29,070 --> 00:39:32,010
hoe weten ze dan aan welke kant God staat?

667
00:39:32,010 --> 00:39:34,830
Iedereen denkt dat Hij
aan zijn kant staat.

668
00:39:34,830 --> 00:39:37,530
Toen wij tegen de nazi’s
ten strijde trokken,

669
00:39:37,530 --> 00:39:42,990
wisten we volgens ons absoluut zeker dat
God aan onze kant stond tegen de nazi’s.

670
00:39:42,990 --> 00:39:45,390
Hoe kon iemand daar anders over denken?

671
00:39:45,390 --> 00:39:48,570
Nou, het Duitse volk
dacht daar anders over.

672
00:39:48,570 --> 00:39:51,810
Er vochten christelijke
Duitsers in Hitlers legers.

673
00:39:51,810 --> 00:39:55,230
Ik weet dat, want ik heb
sommigen van hen ontmoet.

674
00:39:55,230 --> 00:40:00,390
Ik verbleef in Duitsland bij een baptist
thuis die tijdens de Tweede Wereldoorlog

675
00:40:00,390 --> 00:40:05,190
geen lid was van de nazipartij,
maar wel in de Duitse legers vocht.

676
00:40:05,190 --> 00:40:09,390
Ik weet zeker dat hij geen Joden
heeft gedood. Ik hoop van niet.

677
00:40:09,390 --> 00:40:13,830
Maar het punt is dat de Duitse christenen
er op de een of andere manier ook van

678
00:40:13,830 --> 00:40:17,070
overtuigd waren dat
God aan hun kant stond.

679
00:40:17,070 --> 00:40:21,270
Als jij ervan overtuigd kunt raken
dat God aan jouw kant staat omdat je

680
00:40:21,270 --> 00:40:24,630
aanneemt dat jouw land op de een
of andere manier gelijk heeft,

681
00:40:24,630 --> 00:40:27,330
en dat je trouw moet zijn
aan wat jouw land doet,

682
00:40:27,330 --> 00:40:31,110
dan zou jouw land islamitisch
of atheïstisch kunnen zijn,

683
00:40:31,110 --> 00:40:32,670
zoals ons land dat is.

684
00:40:32,670 --> 00:40:36,030
Ons land wordt bestuurd
door niet-christenen.

685
00:40:36,030 --> 00:40:39,150
Denk je dat de leden van
het Congres christenen zijn?

686
00:40:39,150 --> 00:40:41,730
Denk je dat de president een christen is?

687
00:40:41,730 --> 00:40:43,710
Wij hebben een heidens land.

688
00:40:43,710 --> 00:40:47,010
De meerderheid van de mensen in
dit land bestaat uit heidenen,

689
00:40:47,010 --> 00:40:50,670
en dat geldt ook voor de meerderheid
van de mensen die het besturen.

690
00:40:50,670 --> 00:40:54,330
Hoe zouden wij er dan op kunnen
staan dat God aan onze kant staat?

691
00:40:54,330 --> 00:40:57,630
Hoe weten we dat God niet van
plan is ons in een bepaalde

692
00:40:57,630 --> 00:41:01,530
oorlog door iemand anders te
oordelen? Dat kunnen we niet weten.

693
00:41:01,530 --> 00:41:03,150
Het is niet hetzelfde.

694
00:41:03,150 --> 00:41:05,970
Maar wanneer God aan de
kant van Israël stond,

695
00:41:05,970 --> 00:41:08,190
kon de priester naar
voren komen en zeggen:

696
00:41:08,190 --> 00:41:11,790
Hij moet tegen hen
zeggen: Luister, Israël,

697
00:41:11,790 --> 00:41:15,450
heden bevindt u zich vlak voor
de strijd tegen uw vijanden;

698
00:41:15,450 --> 00:41:19,110
laat uw hart niet week
worden, wees niet bevreesd,

699
00:41:19,110 --> 00:41:24,270
beef niet en schrik niet voor hen
terug, want het is de HEERE, uw God,

700
00:41:24,270 --> 00:41:29,850
Die met u meegaat, om voor u tegen uw
vijanden te strijden om u te verlossen.

701
00:41:29,850 --> 00:41:32,970
Daarna zullen de beambten
tot het volk spreken:

702
00:41:32,970 --> 00:41:36,690
Wie is de man die een nieuw huis
heeft gebouwd en het nog niet

703
00:41:36,690 --> 00:41:38,490
in gebruik genomen heeft?

704
00:41:38,490 --> 00:41:41,730
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

705
00:41:41,730 --> 00:41:46,530
opdat hij niet in de strijd sterft en
iemand anders het in gebruik neemt.

706
00:41:46,530 --> 00:41:49,530
En wie is de man die een
wijngaard heeft geplant,

707
00:41:49,530 --> 00:41:52,350
maar de vrucht ervan
nog niet gegeten heeft?

708
00:41:52,350 --> 00:41:55,530
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

709
00:41:55,530 --> 00:41:59,490
opdat hij niet in de strijd
sterft en iemand anders die eet.

710
00:41:59,490 --> 00:42:03,090
En wie is de man die met een
vrouw in ondertrouw is gegaan,

711
00:42:03,090 --> 00:42:05,790
maar haar nog niet tot
vrouw genomen heeft?

712
00:42:05,790 --> 00:42:08,670
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

713
00:42:08,670 --> 00:42:13,470
opdat hij niet in de strijd sterft, en
een andere man haar tot vrouw neemt.

714
00:42:13,470 --> 00:42:18,270
Daarna zullen de beambten opnieuw
tegen het volk spreken, en zeggen:

715
00:42:18,270 --> 00:42:21,690
Wie is de man die bevreesd
is, en week van hart?

716
00:42:21,690 --> 00:42:24,630
Laat hij weggaan en naar
zijn huis terugkeren,

717
00:42:24,630 --> 00:42:28,470
opdat het hart van zijn broeders
niet smelt, zoals zijn hart.

718
00:42:28,470 --> 00:42:31,830
Dat zien we in het bijzonder
in het verhaal van Gideon.

719
00:42:31,830 --> 00:42:36,510
Duizenden mensen kwamen en gaven gehoor
aan Gideons oproep tot de strijd,

720
00:42:36,510 --> 00:42:41,130
en vervolgens dunde hij hun
gelederen precies op deze manier uit.

721
00:42:41,130 --> 00:42:43,650
Hij stuurde degenen die
bang waren naar huis,

722
00:42:43,650 --> 00:42:46,830
en ook degenen die niet
de beste mannen waren.

723
00:42:46,830 --> 00:42:50,730
Uiteindelijk streed hij tegen
de Midianieten met een leger van

724
00:42:50,730 --> 00:42:52,710
slechts driehonderd man.

725
00:42:52,710 --> 00:42:56,190
De Midianieten hadden er
meer dan dertigduizend.

726
00:42:56,190 --> 00:42:59,190
Gideon had er driehonderd, en hij won.

727
00:42:59,190 --> 00:43:03,390
Het idee hier is dus dat
de strijd van de Heere is.

728
00:43:03,390 --> 00:43:06,810
Dezen vertrouwen op
strijdwagens en die op paarden,

729
00:43:06,810 --> 00:43:11,910
maar wíj zullen de Naam van de HEERE,
onze God in herinnering roepen.

730
00:43:11,910 --> 00:43:13,950
In Psalm 33 staat dat

731
00:43:13,950 --> 00:43:18,630
Een koning wordt niet verlost
door een groot leger en een paard

732
00:43:18,630 --> 00:43:23,910
biedt geen betrouwbare redding;
de verlossing komt van de HEERE.

733
00:43:23,910 --> 00:43:25,410
In Spreuken staat:

734
00:43:25,410 --> 00:43:28,530
Een paard wordt gereedgemaakt
voor de dag van de strijd,

735
00:43:28,530 --> 00:43:31,350
maar de overwinning is van de HEERE.

736
00:43:31,350 --> 00:43:36,090
Zelfs het Oude Testament maakt duidelijk
dat de veiligheid van een volk niet

737
00:43:36,090 --> 00:43:40,290
te danken is aan zijn grote
legers, maar aan zijn grote God

738
00:43:40,290 --> 00:43:42,210
en zijn verhouding tot God.

739
00:43:42,210 --> 00:43:46,170
Als God aan jouw kant staat,
is de macht van jouw leger van

740
00:43:46,170 --> 00:43:48,870
gering, ondergeschikt belang.

741
00:43:48,870 --> 00:43:51,030
Er is hier dus geen parallel.

742
00:43:51,030 --> 00:43:53,010
Dan komen we bij vers 10:

743
00:43:53,010 --> 00:43:58,410
Wanneer u een stad nadert om ertegen te
strijden, moet u haar vrede aanbieden.

744
00:43:58,410 --> 00:44:01,890
Maar wacht eens even. Jij
bent hier de agressor.

745
00:44:01,890 --> 00:44:06,390
Dat op zichzelf is al een schending van de
richtlijnen voor een rechtvaardige oorlog.

746
00:44:06,390 --> 00:44:10,230
Een rechtvaardige oorlog
moet volledig defensief zijn.

747
00:44:10,230 --> 00:44:13,050
Hier trekt Israël op tegen een stad.

748
00:44:13,050 --> 00:44:15,810
Nu gaat dit niet over
de Kanaänitische steden.

749
00:44:15,810 --> 00:44:18,510
Dat wordt duidelijk gemaakt in vers 15:

750
00:44:18,510 --> 00:44:22,770
Zo moet u met alle steden doen
die heel ver bij u vandaan zijn,

751
00:44:22,770 --> 00:44:25,950
die niet bij de steden
horen van deze volken hier.

752
00:44:25,950 --> 00:44:28,350
Dat gaat niet over de Kanaänieten.

753
00:44:28,350 --> 00:44:31,350
Met de Kanaänieten is
het een ander verhaal.

754
00:44:31,350 --> 00:44:32,970
Dat is uitroeiing.

755
00:44:32,970 --> 00:44:36,570
Dat zijn beslist geen richtlijnen
voor een rechtvaardige oorlog,

756
00:44:36,570 --> 00:44:38,550
en de andere evenmin.

757
00:44:38,550 --> 00:44:42,630
Wanneer jullie optrekken tegen andere
volken die ver van jullie vandaan zijn,

758
00:44:42,630 --> 00:44:47,070
hoeven jullie die niet te veroveren, want
jullie bezitten jullie eigen land al.

759
00:44:47,070 --> 00:44:49,470
Dit zijn mensen in vreemde landen.

760
00:44:49,470 --> 00:44:54,330
Toch trekken jullie tegen hen op om hen
te veroveren en schatplichtig te maken,

761
00:44:54,330 --> 00:44:58,950
zoals uit Deuteronomium 20:10-14 blijkt.

762
00:44:58,950 --> 00:45:01,050
Dit is een aanvalsoorlog.

763
00:45:01,050 --> 00:45:03,270
Dit is geen verdedigingsoorlog.

764
00:45:03,270 --> 00:45:07,230
Jullie bieden hun vrede aan op
voorwaarde dat ze zich overgeven,

765
00:45:07,230 --> 00:45:10,590
maar veel mensen willen zich
misschien niet overgeven.

766
00:45:10,590 --> 00:45:13,470
Misschien zijn ze graag
een onafhankelijk volk.

767
00:45:13,470 --> 00:45:15,750
Misschien houden ze van vrijheid.

768
00:45:15,750 --> 00:45:20,250
Misschien willen ze geen schatting betalen
aan een vreemde natie zoals Israël,

769
00:45:20,250 --> 00:45:23,790
en daarom willen ze vechten
en zichzelf verdedigen.

770
00:45:23,790 --> 00:45:25,770
Dat zouden wij zeker doen.

771
00:45:25,770 --> 00:45:28,350
Ons land zou dat beslist doen.

772
00:45:28,350 --> 00:45:33,990
Als een agressor tegen ons optrekt en
zegt: ‘Luister, wij gaan jullie overnemen.

773
00:45:33,990 --> 00:45:36,750
Wij bieden jullie vredesvoorwaarden aan.

774
00:45:36,750 --> 00:45:40,950
Geef je gewoon over’, zouden
wij zeggen: ‘Ja, vast.

775
00:45:40,950 --> 00:45:43,230
Dat doen we als de hel bevriest.

776
00:45:43,230 --> 00:45:45,150
Jij en welk leger?’

777
00:45:45,150 --> 00:45:47,310
Dat is wat deze volken zouden doen

778
00:45:47,310 --> 00:45:51,450
wanneer Israël met dezelfde
soort agressie tegen hen optrekt.

779
00:45:51,450 --> 00:45:54,450
En dus gaan ze natuurlijk
vechten. En er staat:

780
00:45:54,450 --> 00:45:58,290
En als zij de vrede met u aanvaardt
en de poorten voor u opent,

781
00:45:58,290 --> 00:46:02,430
moet het zó zijn dat heel het
volk dat erin aangetroffen wordt,

782
00:46:02,430 --> 00:46:05,070
herendienst voor u verricht en u dient.

783
00:46:05,070 --> 00:46:09,990
Dus als ze daar geen bezwaar tegen hebben,
als ze zich zonder strijd overgeven,

784
00:46:09,990 --> 00:46:14,910
dan kunnen ze jullie slaven en dienaren
zijn en schatting aan jullie betalen.

785
00:46:14,910 --> 00:46:16,470
Er staat vervolgens:

786
00:46:16,470 --> 00:46:20,490
Maar als ze geen vrede met u
sluit, maar oorlog tegen u voert,

787
00:46:20,490 --> 00:46:22,530
dan moet u haar belegeren.

788
00:46:22,530 --> 00:46:27,030
Vers 13 voegt daaraan toe dat, wanneer
de HEERE de stad in hun hand geeft,

789
00:46:27,030 --> 00:46:30,510
alle mannen met de scherpte van
het zwaard moeten worden gedood.

790
00:46:30,510 --> 00:46:32,730
Daarmee worden de
volwassen mannen bedoeld,

791
00:46:32,730 --> 00:46:36,570
die waarschijnlijk allemaal aan de strijd
zouden deelnemen wanneer hun stad werd

792
00:46:36,570 --> 00:46:38,790
aangevallen. Maar er staat:

793
00:46:38,790 --> 00:46:42,510
Alleen de vrouwen, de
kleine kinderen, het vee

794
00:46:42,510 --> 00:46:46,050
en alles wat zich verder in
de stad bevindt, al haar buit,

795
00:46:46,050 --> 00:46:47,910
mag u voor uzelf roven.

796
00:46:47,910 --> 00:46:54,570
U mag van de buit van uw vijanden, die
de HEERE, uw God, u gegeven heeft, eten.

797
00:46:54,570 --> 00:46:58,290
Wanneer er staat dat ze iedere man daarin
met het scherp van het zwaard moesten

798
00:46:58,290 --> 00:47:02,070
slaan, worden daarmee waarschijnlijk
volwassen mannen bedoeld.

799
00:47:02,070 --> 00:47:06,990
Ik zeg dat omdat er over de oorlog
tegen de Midianieten in Numeri 31 staat

800
00:47:06,990 --> 00:47:12,510
dat ze iedere man sloegen, maar vervolgens
de vrouwen en de kleine kinderen meenamen.

801
00:47:12,510 --> 00:47:13,890
Mozes zei:

802
00:47:13,890 --> 00:47:16,350
Waarom hebt u hen in leven gelaten?

803
00:47:16,350 --> 00:47:18,990
Tot de kleine kinderen
behoorden ook jongetjes.

804
00:47:18,990 --> 00:47:21,750
Wanneer er dus staat dat
ze iedere man sloegen,

805
00:47:21,750 --> 00:47:24,030
worden de kleine jongetjes
daar niet mee bedoeld.

806
00:47:24,030 --> 00:47:26,730
In dit geval werden waarschijnlijk
de kleine jongetjes,

807
00:47:26,730 --> 00:47:29,730
de kleine meisjes en de vrouwen gespaard.

808
00:47:29,730 --> 00:47:33,330
Van hen werd natuurlijk aangenomen
dat ze niet aan de strijd deelnamen.

809
00:47:33,330 --> 00:47:37,830
Maar ze konden er niet zeker van zijn
dat iedere man in de stad die geen klein

810
00:47:37,830 --> 00:47:41,070
jongetje was, wel aan de strijd deelnam.

811
00:47:41,070 --> 00:47:42,930
Hoe zat het met de kreupelen?

812
00:47:42,930 --> 00:47:44,670
Hoe zat het met de blinden?

813
00:47:44,670 --> 00:47:47,190
Er waren daar anderen die
waarschijnlijk niet vochten,

814
00:47:47,190 --> 00:47:51,030
maar alle volwassen mannen
moesten ter dood worden gebracht.

815
00:47:51,030 --> 00:47:55,170
In feite behielden jullie de
vrouwen en kinderen als dienaren.

816
00:47:55,170 --> 00:47:58,650
Nu zouden zij hoe dan ook
jullie dienaren zijn geworden

817
00:47:58,650 --> 00:48:00,750
als ze zich hadden overgegeven.

818
00:48:00,750 --> 00:48:06,030
Het staat dus gewoon vast dat wanneer
Israël optrekt tegen een ander volk dan de

819
00:48:06,030 --> 00:48:10,170
Kanaänieten, de vrouwen en
kinderen van dat volk uiteindelijk

820
00:48:10,170 --> 00:48:12,150
dienaren van Israël worden.

821
00:48:12,150 --> 00:48:15,270
Als ze zich verzetten,
worden de mannen gedood.

822
00:48:15,270 --> 00:48:18,930
Als ze zich niet verzetten, kunnen
de mannen blijven leven en worden

823
00:48:18,930 --> 00:48:20,730
ook zij dienaren.

824
00:48:20,730 --> 00:48:26,190
Vergeleken met oorlogen in de oudheid zit
hier een zekere mate van beschaving in.

825
00:48:26,190 --> 00:48:31,950
Over het algemeen vielen heidenen zoals
de Assyriërs of de Babyloniërs mensen aan

826
00:48:31,950 --> 00:48:33,630
en martelden hen.

827
00:48:33,630 --> 00:48:38,250
Ze spietsten hen aan palen, staken
haken door hun lippen en neuzen

828
00:48:38,250 --> 00:48:41,070
en sleepten hen mee naar vreemde landen.

829
00:48:41,070 --> 00:48:44,250
Oorlogen waren in die
tijd behoorlijk barbaars.

830
00:48:44,250 --> 00:48:48,570
Vergeleken daarmee zijn dit
behoorlijk humane voorwaarden.

831
00:48:48,570 --> 00:48:52,470
Zeker, jullie doden alle mannen,
maar dat komt waarschijnlijk

832
00:48:52,470 --> 00:48:56,070
doordat ervan wordt uitgegaan
dat zij tegen jullie vochten.

833
00:48:56,070 --> 00:48:58,770
Maar natuurlijk zouden
ze tegen jullie vechten.

834
00:48:58,770 --> 00:49:00,930
Jullie vallen hun land binnen.

835
00:49:00,930 --> 00:49:07,290
De gedachte hier is dat Israël Gods volk
is en dat alle landen Gods landen zijn.

836
00:49:07,290 --> 00:49:10,530
De heidenen hebben het recht dit
te erkennen als ze dat willen,

837
00:49:10,530 --> 00:49:13,410
of ertegen te vechten als ze dat willen.

838
00:49:13,410 --> 00:49:17,250
Als ze ertegen vechten, zullen ze
ontdekken dat ze ongelijk hadden,

839
00:49:17,250 --> 00:49:21,630
dat God Israël inderdaad de
overwinning geeft, enzovoort.

840
00:49:21,630 --> 00:49:25,950
Het is ongetwijfeld mogelijk dat
sommige steden zo bang voor Israël waren

841
00:49:25,950 --> 00:49:28,770
dat ze zich zonder strijd overgaven.

842
00:49:28,770 --> 00:49:31,590
In dat geval hoefde niemand te sterven.

843
00:49:31,590 --> 00:49:35,670
Er zit hier menselijkheid in, maar
het is geen rechtvaardige oorlog.

844
00:49:35,670 --> 00:49:39,150
Dit zijn niet de richtlijnen
voor een rechtvaardige oorlog.

845
00:49:39,150 --> 00:49:42,210
Vanaf het begin is dit een aanvalsoorlog.

846
00:49:42,210 --> 00:49:46,110
Daarom vind ik het vreemd dat mensen die
de ethiek van de rechtvaardige oorlog

847
00:49:46,110 --> 00:49:49,830
onderschrijven, zeggen dat ze
die uit dit hoofdstuk halen.

848
00:49:49,830 --> 00:49:52,230
Ik zie in dit hoofdstuk niets wat lijkt op

849
00:49:52,230 --> 00:49:55,470
de zogenaamde
rechtvaardige-oorlogstheorie.

850
00:49:55,470 --> 00:49:58,290
Het is niet nodig dat dit
aan die theorieën voldoet,

851
00:49:58,290 --> 00:50:00,930
want wanneer God Israël
tegen een volk stuurt,

852
00:50:00,930 --> 00:50:03,690
is dat omdat dat volk de dood verdient.

853
00:50:03,690 --> 00:50:06,090
God is Degene Die dat beslist.

854
00:50:06,090 --> 00:50:09,930
Daarom is het Gods voorrecht om
een hele samenleving uit te roeien,

855
00:50:09,930 --> 00:50:12,810
zoals God met de zondvloed
deed, zoals Hij met

856
00:50:12,810 --> 00:50:16,770
Sodom en Gomorra deed en zoals
Hij met de Kanaänieten deed.

857
00:50:16,770 --> 00:50:18,810
God is niet onrechtvaardig.

858
00:50:18,810 --> 00:50:21,270
Hij doet alleen rechtvaardige dingen.

859
00:50:21,270 --> 00:50:25,350
Als Hij dus een hele beschaving
uitroeit, is dat rechtvaardig.

860
00:50:25,350 --> 00:50:28,530
Hij is de definitie van
rechtvaardigheid Zelf,

861
00:50:28,530 --> 00:50:31,830
en daarom vertrouwen wij in
deze zaak op Zijn oordeel.

862
00:50:31,830 --> 00:50:34,170
Maar bij moderne oorlogen
kunnen we er niet

863
00:50:34,170 --> 00:50:37,350
zonder meer van uitgaan
dat wij Gods oorlog voeren,

864
00:50:37,350 --> 00:50:42,390
dat wij Gods oorlogen uitvechten,
alleen maar omdat wij een oorlog voeren

865
00:50:42,390 --> 00:50:45,390
waar ons land toevallig
voorstander van is.

866
00:50:45,390 --> 00:50:50,730
Dus in vers 15 staat dat je dit moet
doen met de steden die ver weg liggen,

867
00:50:50,730 --> 00:50:54,870
niet met de steden in je eigen land,
niet met de steden van deze volken,

868
00:50:54,870 --> 00:50:57,150
waarmee de Kanaänieten worden bedoeld.

869
00:50:57,150 --> 00:51:03,690
Maar van de steden van deze volken die de
HEERE, uw God, u als erfelijk bezit geeft,

870
00:51:03,690 --> 00:51:07,410
mag u helemaal niets wat
adem heeft, in leven laten.

871
00:51:07,410 --> 00:51:13,410
Voorzeker, u moet hen volledig met de
ban slaan: de Hethieten, de Amorieten,

872
00:51:13,410 --> 00:51:20,790
de Kanaänieten, de Ferezieten, de Hevieten
en de Jebusieten, zoals de HEERE, uw God,

873
00:51:20,790 --> 00:51:24,270
u geboden heeft, opdat
zij u niet leren handelen

874
00:51:24,270 --> 00:51:28,890
overeenkomstig alle gruwelijke dingen
die zij voor hun goden gedaan hebben,

875
00:51:28,890 --> 00:51:32,670
zodat u tegen de HEERE,
uw God, zou zondigen.

876
00:51:32,670 --> 00:51:36,030
Je moet kiezen tussen
jouw God en hun goden.

877
00:51:36,030 --> 00:51:41,070
Als je doet wat hun goden eisen, doe
je wat ingaat tegen wat Jahweh eist,

878
00:51:41,070 --> 00:51:43,110
en zondig je tegen Hem.

879
00:51:43,110 --> 00:51:45,690
Je moet kiezen welke strijd je aangaat.

880
00:51:45,690 --> 00:51:51,390
Ofwel je strijdt tegen de valse goden,
ofwel je gaat de strijd aan met Jahweh.

881
00:51:51,390 --> 00:51:55,410
Je wilt Jahweh aan jouw kant
hebben, niet tegenover je.

882
00:51:55,410 --> 00:52:00,450
Wanneer u een stad vele dagen belegert
en ertegen strijdt om haar in te nemen,

883
00:52:00,450 --> 00:52:05,190
dan moet u haar vruchtbomen niet te
gronde richten door de bijl erin te slaan.

884
00:52:05,190 --> 00:52:10,050
U kunt er immers van eten; daarom mag u
ze niet omhakken om ze een belegeringswal

885
00:52:10,050 --> 00:52:14,850
voor u te laten worden, want het geboomte
van het veld is voedsel voor de mens.

886
00:52:14,850 --> 00:52:18,090
Dit was een gebruikelijke
manier om oorlog te voeren.

887
00:52:18,090 --> 00:52:20,730
Je hakte alle bomen in de omgeving om,

888
00:52:20,730 --> 00:52:24,450
om belegeringswerken en ladders
en dergelijke te bouwen,

889
00:52:24,450 --> 00:52:28,230
waarmee je over de muren kon klimmen
en de stad kon binnendringen.

890
00:52:28,230 --> 00:52:31,890
Dit is wat Rome deed toen
het Jeruzalem verwoestte.

891
00:52:31,890 --> 00:52:36,090
Josephus zegt dat het hele gebied
rond Jeruzalem, zover het oog

892
00:52:36,090 --> 00:52:38,130
reikte, boomloos was.

893
00:52:38,130 --> 00:52:41,070
Hij zei dat het er als
een tuin had uitgezien.

894
00:52:41,070 --> 00:52:45,210
Het had er prachtig,
weelderig en groen uitgezien.

895
00:52:45,210 --> 00:52:48,270
Maar nadat de Romeinen
alle bomen hadden omgehakt,

896
00:52:48,270 --> 00:52:51,270
was het slechts een kale woestenij.

897
00:52:51,270 --> 00:52:56,130
Overigens bleef het zo, want als je een
gebied eenmaal van bomen hebt ontdaan,

898
00:52:56,130 --> 00:53:00,630
is het moeilijk om het te herstellen,
omdat het woestijnachtig wordt.

899
00:53:00,630 --> 00:53:06,810
En zo werd het land Israël na de val
van Jeruzalem in het jaar 70 na Christus

900
00:53:06,810 --> 00:53:10,410
heel lange tijd slechts een kale woestijn.

901
00:53:10,410 --> 00:53:13,710
Maar ooit was het veel
weelderiger geweest.

902
00:53:13,710 --> 00:53:18,690
Als de Romeinen zich hadden gehouden
aan deze wetten die God aan Israël gaf,

903
00:53:18,690 --> 00:53:20,730
zou het niet zo zijn geworden.

904
00:53:20,730 --> 00:53:24,630
Tegen Israël werd gezegd dat het
niet alle bomen mocht omhakken,

905
00:53:24,630 --> 00:53:27,150
en vooral geen fruitbomen.

906
00:53:27,150 --> 00:53:32,130
Niets waaraan voedsel groeit,
mocht worden omgehakt. Hij zei:

907
00:53:32,130 --> 00:53:37,410
Wanneer u een stad vele dagen belegert
en ertegen strijdt om haar in te nemen,

908
00:53:37,410 --> 00:53:42,090
dan moet u haar vruchtbomen niet te
gronde richten door de bijl erin te slaan.

909
00:53:42,090 --> 00:53:46,770
U kunt er immers van eten; daarom mag u
ze niet omhakken om ze een belegeringswal

910
00:53:46,770 --> 00:53:51,270
voor u te laten worden, want het geboomte
van het veld is voedsel voor de mens.

911
00:53:51,270 --> 00:53:54,570
Maar de bomen waarvan u weet
dat het geen vruchtbomen zijn,

912
00:53:54,570 --> 00:53:59,070
mag u te gronde richten en omhakken
om een belegerings wal te bouwen

913
00:53:59,070 --> 00:54:03,090
tegen de stad die oorlog tegen u
voert, totdat ze ten onder gaat.

914
00:54:03,090 --> 00:54:07,710
Er is hier dus aandacht voor het milieu,
zodat voedsel niet wordt vernietigd.

915
00:54:07,710 --> 00:54:10,890
Alleen omdat je nu eenmaal
met mensen in oorlog bent,

916
00:54:10,890 --> 00:54:13,350
vernietig je hun voedselvoorraad niet.

917
00:54:13,350 --> 00:54:17,490
Je vernietigt hun fruitbomen niet,
ontdoet hun land niet van bomen

918
00:54:17,490 --> 00:54:20,010
en berooft het niet van zijn begroeiing.

919
00:54:20,010 --> 00:54:22,290
Daarmee eindigt dit hoofdstuk.

920
00:54:22,290 --> 00:54:24,570
Laten we naar het volgende hoofdstuk gaan.

921
00:54:24,570 --> 00:54:29,910
Wanneer in het land dat de HEERE, uw
God, u geeft om dat in bezit te nemen,

922
00:54:29,910 --> 00:54:34,530
iemand gevonden wordt die gedood
is, liggend in het open veld,

923
00:54:34,530 --> 00:54:37,890
en niet bekend is wie
hem doodgeslagen heeft,

924
00:54:37,890 --> 00:54:42,210
dan moeten uw oudsten en uw rechters
eropuit gaan om de afstand te

925
00:54:42,210 --> 00:54:45,450
meten tot de steden rondom
degene die gedood is.

926
00:54:45,450 --> 00:54:48,870
En in de stad die het dichtst
ligt bij degene die gedood is,

927
00:54:48,870 --> 00:54:52,530
moeten de oudsten van die stad een
jonge koe van de runderen nemen,

928
00:54:52,530 --> 00:54:57,210
waarmee nog niet gewerkt is, die nog niet
onder een juk de ploeg getrokken heeft.

929
00:54:57,210 --> 00:55:01,650
En de oudsten van die stad moeten de jonge
koe brengen naar een dal waar altijd water

930
00:55:01,650 --> 00:55:04,830
stroomt, waar niet gewerkt of gezaaid is.

931
00:55:04,830 --> 00:55:08,550
Daar in het dal moeten zij
de jonge koe de nek breken.

932
00:55:08,550 --> 00:55:12,870
Daarna moeten de priesters, de
zonen van Levi, naar voren komen,

933
00:55:12,870 --> 00:55:17,790
want hen heeft de HEERE, uw
God, uitgekozen om Hem te dienen

934
00:55:17,790 --> 00:55:20,430
en om in de Naam van de HEERE te zegenen,

935
00:55:20,430 --> 00:55:23,850
en overeenkomstig hun
uitspraak moet elk geschil

936
00:55:23,850 --> 00:55:27,630
en elke zaak van geweldpleging
afgehandeld worden.

937
00:55:27,630 --> 00:55:31,950
En alle oudsten van die stad die het
dichtst ligt bij degene die gedood is,

938
00:55:31,950 --> 00:55:37,230
moeten hun handen wassen boven de jonge
koe waarvan in het dal de nek gebroken is.

939
00:55:37,230 --> 00:55:42,210
Zij moeten het woord nemen en zeggen:
Onze handen hebben dit bloed niet vergoten

940
00:55:42,210 --> 00:55:44,850
en onze ogen hebben het niet gezien.

941
00:55:44,850 --> 00:55:49,830
Doe verzoening over Uw volk
Israël, dat U, HEERE, verlost hebt,

942
00:55:49,830 --> 00:55:53,850
en leg geen onschuldig bloed
te midden van Uw volk Israël!

943
00:55:53,850 --> 00:55:56,850
Dan zal die bloedschuld
voor hen verzoend zijn.

944
00:55:56,850 --> 00:56:00,810
Zo moet ú het onschuldige
bloed uit uw midden wegdoen.

945
00:56:00,810 --> 00:56:04,410
U moet immers doen wat juist
is in de ogen van de HEERE.

946
00:56:04,410 --> 00:56:08,430
Je kunt zien dat in de hele wet sterk
wordt benadrukt dat het vergieten van

947
00:56:08,430 --> 00:56:11,370
onschuldig bloed schuld
over een land brengt,

948
00:56:11,370 --> 00:56:15,270
en dat er iets moet worden gedaan
om daarvoor verzoening te doen.

949
00:56:15,270 --> 00:56:17,970
In de meeste gevallen wordt
ervan uitgegaan dat je de

950
00:56:17,970 --> 00:56:19,710
moordenaar kunt vinden.

951
00:56:19,710 --> 00:56:23,550
Er moeten getuigen zijn, en dan kun
je er verzoening voor doen door de

952
00:56:23,550 --> 00:56:25,230
moordenaar te doden.

953
00:56:25,230 --> 00:56:29,130
In een geval als dit weet je
niet wie de moordenaar is,

954
00:56:29,130 --> 00:56:32,130
dus moet de stad die het
dichtst bij het lijk ligt

955
00:56:32,130 --> 00:56:35,010
min of meer de
verantwoordelijkheid op zich nemen.

956
00:56:35,010 --> 00:56:39,030
Of de inwoners werkelijk schuldig
zijn of niet, weet niemand.

957
00:56:39,030 --> 00:56:41,190
Hij kan in een andere stad zijn gedood,

958
00:56:41,190 --> 00:56:44,490
maar omdat steden niet echt
heel dicht bij elkaar lagen,

959
00:56:44,490 --> 00:56:48,270
is het niet erg waarschijnlijk dat de man
verder van zijn eigen stad vandaan werd

960
00:56:48,270 --> 00:56:50,610
gedood dan van een andere stad.

961
00:56:50,610 --> 00:56:53,070
Waarschijnlijk werd hij
dicht bij huis gedood,

962
00:56:53,070 --> 00:56:55,710
en daarom wordt de
dichtstbijzijnde stad geacht

963
00:56:55,710 --> 00:56:58,110
de verantwoordelijkheid op zich te nemen.

964
00:56:58,110 --> 00:57:00,450
Ze breken de nek van de jonge koe.

965
00:57:00,450 --> 00:57:03,390
Dat doen ze in een dal
waar stromend water is.

966
00:57:03,390 --> 00:57:05,670
Ik weet niet precies waar
dat allemaal voor dient.

967
00:57:05,670 --> 00:57:08,670
Het is duidelijk dat er een
dier is dat verzoening bewerkt,

968
00:57:08,670 --> 00:57:11,550
hoewel er niet wordt gezegd
dat het geslacht wordt.

969
00:57:11,550 --> 00:57:14,190
Het is mogelijk dat ze het
bloed eruit lieten lopen,

970
00:57:14,190 --> 00:57:16,590
wat de normale gang van zaken was.

971
00:57:16,590 --> 00:57:20,070
Er wordt ons niet verteld dat het
verbrand werd of iets dergelijks.

972
00:57:20,070 --> 00:57:23,370
Het is niet echt duidelijk wat er
met de jonge koe wordt gedaan nadat

973
00:57:23,370 --> 00:57:24,750
die gedood is.

974
00:57:24,750 --> 00:57:29,131
De Levieten worden erbij gehaald —
de priesters worden erbij gehaald —

975
00:57:29,131 --> 00:57:32,610
in vers 5, maar er wordt
niet verteld wat ze doen.

976
00:57:32,610 --> 00:57:37,710
Vermoedelijk doen ze iets, een of
andere ceremonie of zo, met de stier.

977
00:57:37,710 --> 00:57:39,990
Belangrijker is dat de
oudsten van de stad,

978
00:57:39,990 --> 00:57:43,230
die in naam de verantwoordelijkheid
voor de dood op zich nemen,

979
00:57:43,230 --> 00:57:45,870
hun handen wassen boven de jonge koe.

980
00:57:45,870 --> 00:57:49,710
Vervolgens leggen ze een verklaring
af dat zij niet verantwoordelijk zijn.

981
00:57:49,710 --> 00:57:53,190
Ze hebben het niet gezien, ze
hebben het misdrijf niet gepleegd

982
00:57:53,190 --> 00:57:55,890
en ze weten niet wie het wel heeft gedaan.

983
00:57:55,890 --> 00:57:59,670
Ze vragen God om verzoening
te doen, en dat zal Hij doen.

984
00:57:59,670 --> 00:58:02,850
Dat is de wet met betrekking
tot een onopgeloste moord

985
00:58:02,850 --> 00:58:06,810
en de manier waarop je het
land daarvan reinigt. Vers 10:

986
00:58:06,810 --> 00:58:11,370
Wanneer u ten strijde trekt tegen
uw vijanden, en de HEERE, uw God,

987
00:58:11,370 --> 00:58:15,510
geeft hen in uw hand, zodat u
hen als gevangenen wegvoert,

988
00:58:15,510 --> 00:58:18,750
— nu is dit een aanvulling op wat
we aan het einde van hoofdstuk 20

989
00:58:18,750 --> 00:58:19,891
hebben gelezen —

990
00:58:19,891 --> 00:58:23,851
en u ziet onder de gevangenen een
vrouw die mooi van gestalte is ,

991
00:58:23,851 --> 00:58:27,870
en u vat liefde voor haar op en u
neemt haar voor uzelf tot vrouw,

992
00:58:27,870 --> 00:58:29,970
dan moet u haar uw huis binnenbrengen.

993
00:58:29,970 --> 00:58:32,910
Zij moet vervolgens
haar hoofd kaalscheren,

994
00:58:32,910 --> 00:58:37,530
haar nagels knippen en de kleren
van haar gevangenschap uittrekken.

995
00:58:37,530 --> 00:58:41,310
Zij moet in uw huis gaan wonen
en een maand lang haar vader en

996
00:58:41,310 --> 00:58:43,170
haar moeder bewenen.

997
00:58:43,170 --> 00:58:48,630
Daarna mag u bij haar komen en haar
man zijn, en zij zal u tot vrouw zijn.

998
00:58:48,630 --> 00:58:51,930
En als zij u niet meer
genegen is, moet het zó zijn

999
00:58:51,930 --> 00:58:54,750
dat u haar laat gaan waarheen zij wil.

1000
00:58:54,750 --> 00:58:59,790
U mag haar in geen geval voor geld
verkopen of haar als slavin behandelen,

1001
00:58:59,790 --> 00:59:01,950
want u hebt haar al vernederd.

1002
00:59:01,950 --> 00:59:06,090
Het kaalscheren van haar hoofd,
het knippen van haar nagels en het

1003
00:59:06,090 --> 00:59:09,930
uittrekken van haar gevangeniskleren
zouden deel uitmaken van haar

1004
00:59:09,930 --> 00:59:13,830
rouw om haar volk, dat in
de oorlog is omgekomen.

1005
00:59:13,830 --> 00:59:16,590
Deze hele wetgeving lijkt om een aantal

1006
00:59:16,590 --> 00:59:20,250
redenen onaanvaardbaar voor
de westerse beschaving.

1007
00:59:20,250 --> 00:59:23,670
Eén reden is dat wij slavernij afkeuren.

1008
00:59:23,670 --> 00:59:27,030
Een andere is dat een vrouw die slavin is,

1009
00:59:27,030 --> 00:59:30,510
gedwongen wordt met haar
meester te trouwen en daar zelf

1010
00:59:30,510 --> 00:59:32,910
eigenlijk niets over te zeggen heeft.

1011
00:59:32,910 --> 00:59:35,910
Het gaat beslist in tegen onze gevoelens,

1012
00:59:35,910 --> 00:59:39,450
waarbij een huwelijk wordt
gesloten omdat je verliefd bent.

1013
00:59:39,450 --> 00:59:42,870
Wij zouden niets voelen voor
gearrangeerde huwelijken

1014
00:59:42,870 --> 00:59:46,890
of voor het gedwongen huwelijk
van een slavin met haar meester.

1015
00:59:46,890 --> 00:59:51,870
Deze dingen zijn volkomen onaanvaardbaar
voor onze moderne cultuur.

1016
00:59:51,870 --> 00:59:55,290
Wij voelen niets voor ook maar
een van deze instellingen.

1017
00:59:55,290 --> 00:59:59,550
Maar nogmaals, wanneer je deze wetten
vergelijkt met de gebruiken van andere

1018
00:59:59,550 --> 01:00:03,390
volken in die tijd, is dit
een zeer verheven regeling.

1019
01:00:03,390 --> 01:00:06,810
Gewoonlijk kon een man met
zijn slaven doen wat hij wilde.

1020
01:00:06,810 --> 01:00:11,010
In de meeste culturen konden mensen
hun slaven doden als ze dat wilden.

1021
01:00:11,010 --> 01:00:12,690
In dit geval wordt het een man niet

1022
01:00:12,690 --> 01:00:16,170
verboden om met een van
de slavinnen te trouwen.

1023
01:00:16,170 --> 01:00:18,990
Hier wordt niet gezegd
dat je eropuit moet gaan,

1024
01:00:18,990 --> 01:00:21,930
alle meisjes die je aantrekkelijk
vindt moet uitzoeken,

1025
01:00:21,930 --> 01:00:26,610
ze mee naar huis moet nemen en ze als
harem moet houden of iets dergelijks.

1026
01:00:26,610 --> 01:00:31,170
Sommige mensen hebben het zo voorgesteld:
je neemt gewoon knappe vrouwen uit andere

1027
01:00:31,170 --> 01:00:33,750
landen gevangen en slaapt met hen.

1028
01:00:33,750 --> 01:00:36,450
Het gaat er niet om dat
deze vrouwen seksueel worden

1029
01:00:36,450 --> 01:00:38,190
gebruikt als seksslavinnen.

1030
01:00:38,190 --> 01:00:42,810
Er wordt gezegd dat je haar
man bent en zij jouw vrouw is.

1031
01:00:42,810 --> 01:00:45,390
Die termen worden daadwerkelijk gebruikt.

1032
01:00:45,390 --> 01:00:48,450
Het gaat erover dat er
binnen deze regeling een

1033
01:00:48,450 --> 01:00:50,490
eerbaar huwelijk van wordt gemaakt.

1034
01:00:50,490 --> 01:00:53,430
Het valt zeker niet te
verwachten dat de vrouw zich van

1035
01:00:53,430 --> 01:00:55,590
harte aan dit huwelijk zal wijden.

1036
01:00:55,590 --> 01:00:58,950
Jij vertegenwoordigt tenslotte
het volk dat haar familie

1037
01:00:58,950 --> 01:01:01,350
en haar volksgenoten heeft gedood.

1038
01:01:01,350 --> 01:01:03,810
In een situatie waarin
er oorlog is geweest

1039
01:01:03,810 --> 01:01:08,190
en krijgsgevangenen gevangen worden
genomen, is dat moeilijk te vermijden.

1040
01:01:08,190 --> 01:01:12,930
Er zullen doden zijn die familieleden zijn
van sommigen die het hebben overleefd en

1041
01:01:12,930 --> 01:01:15,450
als krijgsgevangenen zijn meegenomen.

1042
01:01:15,450 --> 01:01:19,830
Wij hebben de luxe gehad dat zulke
oorlogen niet in ons land hebben

1043
01:01:19,830 --> 01:01:23,550
plaatsgevonden, en daarom
hebben wij dit niet meegemaakt.

1044
01:01:23,550 --> 01:01:28,590
Maar door de hele geschiedenis heen is
het een veelvoorkomende ervaring van

1045
01:01:28,590 --> 01:01:33,150
oorlogvoerende volken geweest dat
mensen werden gedood en andere mensen

1046
01:01:33,150 --> 01:01:34,710
gevangen werden genomen.

1047
01:01:34,710 --> 01:01:38,490
Het spreekt voor zich dat de
gevangenen de nabestaanden waren

1048
01:01:38,490 --> 01:01:42,690
van sommige mensen die waren
gedood, en zij zullen ongetwijfeld

1049
01:01:42,690 --> 01:01:44,790
enige wrok hebben gekoesterd.

1050
01:01:44,790 --> 01:01:47,670
Maar ze moesten er ook
gewoon mee leren omgaan.

1051
01:01:47,670 --> 01:01:51,210
Ze moesten beseffen: „Wij zijn verslagen.

1052
01:01:51,210 --> 01:01:56,250
Enkele van mijn broers, en misschien
mijn vader, zijn in de oorlog gedood.

1053
01:01:56,250 --> 01:01:57,870
Ik ben niet gedood.

1054
01:01:57,870 --> 01:01:59,790
Ik ben gevangengenomen.

1055
01:01:59,790 --> 01:02:01,890
Ik ben een krijgsgevangene.

1056
01:02:01,890 --> 01:02:04,470
Zo gaat het nu eenmaal in een oorlog.

1057
01:02:04,470 --> 01:02:06,990
Nu moet ik ermee leren omgaan.”

1058
01:02:06,990 --> 01:02:11,850
In de meeste culturen kon een man die
vrouwen gewoon nemen, met hen slapen,

1059
01:02:11,850 --> 01:02:15,870
met hen doen wat hij wilde en
hen wegdoen als hij dat wilde.

1060
01:02:15,870 --> 01:02:19,830
Hij kon hen zelfs slaan of op een
andere manier wreed behandelen,

1061
01:02:19,830 --> 01:02:21,870
omdat ze slaven waren.

1062
01:02:21,870 --> 01:02:25,530
Waar God het hier over heeft, is
dat je een slavin ziet met wie je

1063
01:02:25,530 --> 01:02:26,970
zou willen trouwen.

1064
01:02:26,970 --> 01:02:30,810
Er wordt aangenomen dat ze mooi
is, omdat dat gewoonlijk is

1065
01:02:30,810 --> 01:02:34,350
wat een man aanvankelijk tot
een vrouw zou aantrekken.

1066
01:02:34,350 --> 01:02:38,310
Het is duidelijk dat dit in sommige
gevallen misschien het enige is wat hem

1067
01:02:38,310 --> 01:02:43,290
tot haar aantrekt, want later kan blijken
dat hij geen behagen in haar heeft.

1068
01:02:43,290 --> 01:02:47,910
Ze is misschien mooi, maar er zijn andere
dingen aan haar die hem niet bevallen.

1069
01:02:47,910 --> 01:02:53,010
Daar komt hij dan te laat achter, neem ik
aan, nadat hij al met haar getrouwd is.

1070
01:02:53,010 --> 01:02:55,950
Hij besluit dat hij die
vrouw tot vrouw wil nemen,

1071
01:02:55,950 --> 01:02:57,990
en hij moet haar in status verheffen.

1072
01:02:57,990 --> 01:03:02,670
Ze mag niet worden behandeld zoals
een heiden een slavin zou behandelen.

1073
01:03:02,670 --> 01:03:07,770
Zelfs als je haar laat gaan, mag je haar
niet verkopen en geld aan haar verdienen.

1074
01:03:07,770 --> 01:03:10,050
Je mag haar niet hardvochtig behandelen.

1075
01:03:10,050 --> 01:03:12,270
Je moet vriendelijk tegen haar zijn.

1076
01:03:12,270 --> 01:03:16,230
Van haar scheiden is beslist niet
het vriendelijkste wat je kunt doen,

1077
01:03:16,230 --> 01:03:19,770
maar echtscheiding was in
het hele land toegestaan,

1078
01:03:19,770 --> 01:03:23,430
en het zou net als elke
andere echtscheiding zijn.

1079
01:03:23,430 --> 01:03:28,231
Een man schept geen behagen in zijn
vrouw en daarom scheidt hij van haar —

1080
01:03:28,231 --> 01:03:31,350
in dit geval van een voormalige slavin.

1081
01:03:31,350 --> 01:03:35,970
Maar daarna mag hij haar niet voor
altijd als slavin blijven behandelen.

1082
01:03:35,970 --> 01:03:37,710
Hij heeft haar vernederd.

1083
01:03:37,710 --> 01:03:41,190
Hij heeft haar in feite haar
maagdelijkheid ontnomen,

1084
01:03:41,190 --> 01:03:43,650
en vermoedelijk wordt dat daarmee bedoeld.

1085
01:03:43,650 --> 01:03:47,970
Met andere woorden, hij moet haar
behandelen zoals een man een echtgenote

1086
01:03:47,970 --> 01:03:52,170
behandelt, niet zoals iemand
doorgaans een slavin behandelt.

1087
01:03:52,170 --> 01:03:56,010
Hij moet er zelfs oog voor hebben
dat ze om de dood van haar familie

1088
01:03:56,010 --> 01:03:57,390
zal moeten rouwen.

1089
01:03:57,390 --> 01:04:01,710
In plaats van haar gewoon te nemen,
te zeggen: ‘Je bent aantrekkelijk,’

1090
01:04:01,710 --> 01:04:06,330
en met haar naar bed te gaan, moet hij
haar een maand geven om haar vroegere

1091
01:04:06,330 --> 01:04:09,810
gezinsleven enigszins
af te kunnen sluiten.

1092
01:04:09,810 --> 01:04:11,970
Ze moet om haar familie rouwen.

1093
01:04:11,970 --> 01:04:16,470
Hier wordt invoelingsvermogen getoond
— niet zoveel invoelingsvermogen

1094
01:04:16,470 --> 01:04:19,590
als wij in een gekerstende
cultuur zouden verwachten,

1095
01:04:19,590 --> 01:04:24,030
maar wel in een cultuur waarin
slavernij eenvoudig als een

1096
01:04:24,030 --> 01:04:26,370
gegeven werkelijkheid wordt beschouwd.

1097
01:04:26,370 --> 01:04:31,350
Oorlog, krijgsgevangenen, vrouwen die
als gevangenen werden meegenomen en de

1098
01:04:31,350 --> 01:04:34,710
mogelijkheid voor een man om met een
gevangen vrouw te trouwen als hij dat

1099
01:04:34,710 --> 01:04:39,090
wilde: al die dingen werden eenvoudig
als vanzelfsprekend beschouwd

1100
01:04:39,090 --> 01:04:42,630
en zijn naar christelijke
maatstaven minder dan ideaal.

1101
01:04:42,630 --> 01:04:45,330
Maar het feit dat die
instellingen bestonden,

1102
01:04:45,330 --> 01:04:49,350
betekende dat ze gereguleerd moesten
worden om ervoor te zorgen dat de slavin

1103
01:04:49,350 --> 01:04:51,450
niet hardvochtig werd behandeld.

1104
01:04:51,450 --> 01:04:54,090
De slavin mocht niet worden mishandeld.

1105
01:04:54,090 --> 01:04:56,790
Met haar trouwen is geen mishandeling.

1106
01:04:56,790 --> 01:04:58,830
Haar verkrachten zou dat wel zijn.

1107
01:04:58,830 --> 01:05:01,170
Maar haar tot vrouw nemen niet.

1108
01:05:01,170 --> 01:05:04,650
Voor zo’n vrouw zou het feit dat
ze met haar meester moest trouwen

1109
01:05:04,650 --> 01:05:06,990
niet veel anders zijn dan wanneer een vrij

1110
01:05:06,990 --> 01:05:11,190
meisje moest trouwen met de man die
haar ouders voor haar hadden uitgekozen,

1111
01:05:11,190 --> 01:05:14,070
ervan uitgaande dat ze
niet verliefd op hem was.

1112
01:05:14,070 --> 01:05:16,530
Het zou hetzelfde soort situatie zijn.

1113
01:05:16,530 --> 01:05:20,010
Hoe dan ook, ze moet met
invoelingsvermogen worden behandeld

1114
01:05:20,010 --> 01:05:22,170
en er moet rekening met
haar worden gehouden,

1115
01:05:22,170 --> 01:05:26,130
omdat ze een tijdlang om de dood
van haar familie zal moeten rouwen.

1116
01:05:26,130 --> 01:05:29,070
Je neemt haar niet zomaar
om haar te gebruiken.

1117
01:05:29,070 --> 01:05:31,410
Je behandelt haar als een mens.

1118
01:05:31,410 --> 01:05:35,790
Je erkent haar gevoelens van rouw
om dierbaren die ze heeft verloren.

1119
01:05:35,790 --> 01:05:38,550
Als je er uiteindelijk voor
kiest van haar te scheiden,

1120
01:05:38,550 --> 01:05:42,690
is dat opnieuw niet anders dan
wanneer een man van welke andere

1121
01:05:42,690 --> 01:05:44,910
echtgenote dan ook wil scheiden.

1122
01:05:44,910 --> 01:05:48,030
Hij mag haar verstoten,
maar wat hij niet mag doen,

1123
01:05:48,030 --> 01:05:51,570
is haar terugbrengen tot
de status van slavin.

1124
01:05:51,570 --> 01:05:56,010
Door met haar te trouwen heeft hij
haar uit de klasse van slaven gehaald.

1125
01:05:56,010 --> 01:05:58,830
Hij mag haar niet langer
als bezit verkopen.

1126
01:05:58,830 --> 01:06:00,750
Ze is zijn vrouw geworden.

1127
01:06:00,750 --> 01:06:04,530
Ze zal een gescheiden ex-vrouw
worden, maar ze zal niet opnieuw

1128
01:06:04,530 --> 01:06:06,150
een slavin worden.

1129
01:06:06,150 --> 01:06:08,490
Je mag haar niet opnieuw verkopen.

1130
01:06:08,490 --> 01:06:10,830
Je moet haar als vrije vrouw laten gaan,

1131
01:06:10,830 --> 01:06:14,850
omdat je haar status hebt
veranderd door met haar te trouwen.

1132
01:06:14,850 --> 01:06:17,430
Dit is in wezen een
bescherming van de rechten van

1133
01:06:17,430 --> 01:06:19,650
een vrouwelijke krijgsgevangene.

1134
01:06:19,650 --> 01:06:22,230
Iedere mooie vrouw die
gevangen werd genomen,

1135
01:06:22,230 --> 01:06:24,270
liep beslist het gevaar gebruikt te worden

1136
01:06:24,270 --> 01:06:26,910
door de mannen die haar
gevangen hadden genomen.

1137
01:06:26,910 --> 01:06:31,770
Maar dit hield in dat als je deze vrouw
wilt hebben, je met haar moet trouwen,

1138
01:06:31,770 --> 01:06:33,990
net als met iedere andere vrouw.

1139
01:06:33,990 --> 01:06:36,390
Je moet haar als een mens behandelen.

1140
01:06:36,390 --> 01:06:38,970
Als je besluit niet met
haar getrouwd te blijven,

1141
01:06:38,970 --> 01:06:41,490
moet je haar als vrije vrouw laten gaan.

1142
01:06:41,490 --> 01:06:44,430
Hoewel ze als gevangene
binnenkwam, is ze nu vrij,

1143
01:06:44,430 --> 01:06:46,890
omdat je haar status hebt veranderd.

1144
01:06:46,890 --> 01:06:50,970
Ze is geen maagd meer, maar
ze is ook geen slavin meer.

1145
01:06:50,970 --> 01:06:54,330
Voor haar is het een situatie
met voor- en nadelen.

1146
01:06:54,330 --> 01:06:59,430
Het is niet de meest ideale situatie, maar
het is een grote verbetering ten opzichte

1147
01:06:59,430 --> 01:07:03,750
van wat heidenen onder soortgelijke
omstandigheden gewoonlijk zouden doen.

1148
01:07:03,750 --> 01:07:05,130
Vers 15:

1149
01:07:05,130 --> 01:07:09,750
Wanneer een man twee vrouwen heeft, de
een geliefd en de ander minder geliefd,

1150
01:07:09,750 --> 01:07:14,430
en zowel de geliefde als de minder
geliefde baren zonen bij hem,

1151
01:07:14,430 --> 01:07:17,730
en de eerstgeboren zoon
is van de minder geliefde,

1152
01:07:17,730 --> 01:07:20,730
zoals Jakob Rachel en Lea had.

1153
01:07:20,730 --> 01:07:25,530
dan moet het op de dag dat hij zijn
zonen laat erven wat hij heeft zó zijn

1154
01:07:25,530 --> 01:07:30,390
dat hij het erfdeel van de eerstgeborene
niet aan de zoon van de geliefde geeft,

1155
01:07:30,390 --> 01:07:35,370
in plaats van de zoon van de minder
geliefde, die de eerstgeborene is.

1156
01:07:35,370 --> 01:07:40,110
Voorzeker, hij moet de eerstgeborene,
de zoon van de minder geliefde,

1157
01:07:40,110 --> 01:07:43,230
erkennen door hem het
dubbele deel te geven van

1158
01:07:43,230 --> 01:07:45,570
alles wat bij hem aangetroffen wordt.

1159
01:07:45,570 --> 01:07:48,450
Hij is immers de eerste
vrucht van zijn mannelijkheid,

1160
01:07:48,450 --> 01:07:50,670
hij heeft het eerstgeboorterecht.

1161
01:07:50,670 --> 01:07:53,490
Dat is het voorrecht van de eerstgeborene:

1162
01:07:53,490 --> 01:07:58,350
Voorzeker, hij moet de eerstgeborene,
de zoon van de minder geliefde,

1163
01:07:58,350 --> 01:08:01,530
erkennen door hem het
dubbele deel te geven van

1164
01:08:01,530 --> 01:08:03,810
alles wat bij hem aangetroffen wordt.

1165
01:08:03,810 --> 01:08:06,810
Hij is immers de eerste
vrucht van zijn mannelijkheid,

1166
01:08:06,810 --> 01:08:09,090
hij heeft het eerstgeboorterecht.

1167
01:08:09,090 --> 01:08:14,130
Dat wil zeggen: een eerstgeboren
zoon heeft het eerstgeboorterecht,

1168
01:08:14,130 --> 01:08:18,090
zelfs als zijn moeder niet de
lievelingsvrouw van zijn vader was.

1169
01:08:18,090 --> 01:08:21,510
De zoon mag daarvoor
niet worden benadeeld.

1170
01:08:21,510 --> 01:08:24,450
Jakob heeft zich enigszins
aan deze regel gehouden,

1171
01:08:24,450 --> 01:08:27,570
want Lea was de ongeliefde vrouw.

1172
01:08:27,570 --> 01:08:32,610
Ruben, Simeon en Levi werden
vanwege hun eigen zonden verworpen,

1173
01:08:32,610 --> 01:08:35,370
maar Juda was ook een zoon van Lea,

1174
01:08:35,370 --> 01:08:38,910
en hij werd uiteindelijk in
zekere zin de eerstgeborene.

1175
01:08:38,910 --> 01:08:43,830
Toch gaf Jakob het dubbele deel aan de
eerstgeboren zoon van zijn geliefde vrouw

1176
01:08:43,830 --> 01:08:46,230
Rachel, en dat was Jozef.

1177
01:08:46,230 --> 01:08:49,230
Dat zou hier een overtreding
van zijn geweest.

1178
01:08:49,230 --> 01:08:50,550
Vers 18:

1179
01:08:50,550 --> 01:08:54,030
Wanneer iemand een
opstandige, ongehoorzame zoon

1180
01:08:54,030 --> 01:08:58,770
heeft die niet naar de stem van zijn vader
en naar de stem van zijn moeder luistert,

1181
01:08:58,770 --> 01:09:03,090
en hij, ook als zij hem gestraft
hebben, niet naar hen luistert,

1182
01:09:03,090 --> 01:09:06,690
moeten zijn vader en zijn moeder
hem grijpen en naar buiten brengen,

1183
01:09:06,690 --> 01:09:11,070
naar de oudsten van zijn stad,
naar de poort van zijn woon plaats.

1184
01:09:11,070 --> 01:09:14,070
Zij moeten tegen de oudsten
van zijn stad zeggen:

1185
01:09:14,070 --> 01:09:17,490
Deze zoon van ons is
opstandig en ongehoorzaam,

1186
01:09:17,490 --> 01:09:22,770
hij luistert niet naar onze stem, hij
gaat zich te buiten en is een dronkaard.

1187
01:09:22,770 --> 01:09:24,990
Hij reageert niet op tuchtiging.

1188
01:09:24,990 --> 01:09:28,950
Dit is duidelijk een volwassen
zoon, als hij een dronkaard is.

1189
01:09:28,950 --> 01:09:32,910
Als hij een jongetje is, zouden ze de
alcohol gemakkelijk bij hem vandaan kunnen

1190
01:09:32,910 --> 01:09:34,410
houden, zou ik denken.

1191
01:09:34,410 --> 01:09:39,510
Dan moeten alle mannen van zijn stad hem
met stenen stenigen, zodat hij sterft.

1192
01:09:39,510 --> 01:09:42,270
Zo moet u het kwaad uit uw midden wegdoen.

1193
01:09:42,270 --> 01:09:45,630
Laat heel Israël het
horen en bevreesd zijn.

1194
01:09:45,630 --> 01:09:48,570
Sterker nog, ik durf wel
te zeggen dat juist deze

1195
01:09:48,570 --> 01:09:52,470
wet er waarschijnlijk voor zorgde
dat de meeste zonen genoeg hoorden en

1196
01:09:52,470 --> 01:09:56,070
vreesden om te voorkomen dat
deze situatie zich ooit voordeed,

1197
01:09:56,070 --> 01:09:59,790
of in elk geval dat die
zich maar zelden voordeed.

1198
01:09:59,790 --> 01:10:03,510
Zo’n wet zou ertoe leiden dat zonen
meer respect voor hun ouders hadden,

1199
01:10:03,510 --> 01:10:06,030
en dat was precies wat ermee werd beoogd.

1200
01:10:06,030 --> 01:10:10,351
Verder, wanneer iemand een zonde begaan
heeft waarop de doodstraf staat ,

1201
01:10:10,351 --> 01:10:13,590
en hij gedood wordt, en
u hem aan een paal hangt,

1202
01:10:13,590 --> 01:10:17,190
dan mag zijn dode lichaam
niet aan de paal overnachten,

1203
01:10:17,190 --> 01:10:20,850
maar moet u hem beslist
diezelfde dag nog begraven.

1204
01:10:20,850 --> 01:10:23,670
Een gehangene is namelijk
door God vervloekt.

1205
01:10:23,670 --> 01:10:31,230
U mag uw land, dat de HEERE, uw God, u als
erfelijk bezit geeft, niet onrein maken.

1206
01:10:31,230 --> 01:10:34,710
Nu is het niet helemaal duidelijk
wat de reden hiervoor is.

1207
01:10:34,710 --> 01:10:37,230
Het ophangen van een man aan een boom was

1208
01:10:37,230 --> 01:10:40,410
doorgaans niet de manier
waarop hij terechtgesteld werd.

1209
01:10:40,410 --> 01:10:44,670
De Joden stelden iemand
gewoonlijk terecht door steniging.

1210
01:10:44,670 --> 01:10:47,490
In de meeste gevallen werd
degene die gestenigd was

1211
01:10:47,490 --> 01:10:52,050
op de een of andere manier begraven,
misschien onder de hoop stenen.

1212
01:10:52,050 --> 01:10:55,650
Of als hij familieleden
had die genoeg om hem gaven

1213
01:10:55,650 --> 01:10:58,410
om hem een fatsoenlijke
begrafenis te geven,

1214
01:10:58,410 --> 01:11:00,870
werd hij misschien op die manier begraven.

1215
01:11:00,870 --> 01:11:05,670
Maar als je de man niet alleen wilde
doden, maar hem ook nog wilde vernederen,

1216
01:11:05,670 --> 01:11:09,330
hing je zijn dode lichaam ter
bezichtiging aan een boom.

1217
01:11:09,330 --> 01:11:12,750
Hij werd niet opgehangen zoals
in het oude Wilde Westen,

1218
01:11:12,750 --> 01:11:16,950
als manier om hem terecht te stellen,
en ook niet zoals de Romeinen dat

1219
01:11:16,950 --> 01:11:18,570
door kruisiging deden.

1220
01:11:18,570 --> 01:11:21,390
Hij werd opgehangen nadat hij dood was.

1221
01:11:21,390 --> 01:11:24,810
Hij werd gedood,
gewoonlijk door steniging,

1222
01:11:24,810 --> 01:11:28,410
en zijn lichaam werd ter
bezichtiging opgehangen om hem nog

1223
01:11:28,410 --> 01:11:29,790
verder te vernederen.

1224
01:11:29,790 --> 01:11:32,550
Dit werd in de Joodse
geschiedenis soms gedaan.

1225
01:11:32,550 --> 01:11:35,250
We hebben over enkele van
zulke gevallen gelezen.

1226
01:11:35,250 --> 01:11:40,170
Toen Jozua bijvoorbeeld enkele koningen
van Kanaän gevangengenomen en gedood had,

1227
01:11:40,170 --> 01:11:43,110
werden hun lichamen ter
bezichtiging opgehangen.

1228
01:11:43,110 --> 01:11:47,550
Nu staat er dat iemand die zo wordt
opgehangen, door God vervloekt is.

1229
01:11:47,550 --> 01:11:51,810
Ik denk niet dat hij door God vervloekt
is omdat hij daar wordt opgehangen.

1230
01:11:51,810 --> 01:11:56,070
Volgens mij is het idee dat hij daar wordt
opgehangen omdat hij iemand is die iets

1231
01:11:56,070 --> 01:11:59,910
zo afschuwelijks heeft gedaan,
dat hij vanwege zijn misdaad onder

1232
01:11:59,910 --> 01:12:01,230
Gods vloek ligt.

1233
01:12:01,230 --> 01:12:05,610
Het ophangen van zijn lichaam aan de boom
is eenvoudig een manier om te erkennen dat

1234
01:12:05,610 --> 01:12:08,670
deze man onder een bijzondere
vloek van God ligt,

1235
01:12:08,670 --> 01:12:13,350
omdat hij iets bijzonder afschuwelijks
en aanstootgevends heeft gedaan.

1236
01:12:13,350 --> 01:12:17,550
Maar de uitspraak dat wie opgehangen
wordt door God vervloekt is,

1237
01:12:17,550 --> 01:12:20,910
werd natuurlijk door Paulus
aangehaald in Galaten 3.

1238
01:12:20,910 --> 01:12:25,050
[Vertalersnoot: de Engelse bron
gebruikt bij zowel Deuteronomium 21 als

1239
01:12:25,050 --> 01:12:31,590
Galaten 3 het woord ‘tree’; de HSV heeft
hier respectievelijk ‘paal’ en ‘hout’.]

1240
01:12:31,590 --> 01:12:34,770
Daar zei hij dat Jezus op
deze manier een vloek werd

1241
01:12:34,770 --> 01:12:37,470
en voor ons de vloek
van de wet op Zich nam,

1242
01:12:37,470 --> 01:12:39,690
doordat Hij aan een boom werd gehangen.

1243
01:12:39,690 --> 01:12:43,470
Het is niet precies hetzelfde scenario
als wat hier wordt voorgesteld,

1244
01:12:43,470 --> 01:12:48,930
maar in Galaten 3:13 probeert Paulus te
laten zien hoe Jezus voor ons de vloek van

1245
01:12:48,930 --> 01:12:50,610
de wet op Zich nam.

1246
01:12:50,610 --> 01:12:53,610
Maar hoe kon Hij dat
doen zonder te zondigen?

1247
01:12:53,610 --> 01:12:56,490
Hier staat iets in de wet
waardoor dat mogelijk was.

1248
01:12:56,490 --> 01:13:00,510
Als Hij aan een boom wordt gehangen,
is dat geen zonde van Zijn kant,

1249
01:13:00,510 --> 01:13:04,290
maar het is wel iets wat Hem volgens
de wet tot iemand verklaart die door

1250
01:13:04,290 --> 01:13:05,910
God vervloekt is.

1251
01:13:05,910 --> 01:13:10,170
Daarom zegt Paulus dat Jezus op
deze manier voor ons een vloek werd:

1252
01:13:10,170 --> 01:13:12,330
doordat Hij aan een boom was gehangen.

1253
01:13:12,330 --> 01:13:17,070
Het voorschrift in vers 23 dat zijn
lichaam niet ’s nachts aan de boom mocht

1254
01:13:17,070 --> 01:13:21,630
blijven hangen, werd in het geval
van Jezus daadwerkelijk nageleefd.

1255
01:13:21,630 --> 01:13:26,130
Ze wilden het lichaam van Jezus niet
’s nachts aan het kruis laten hangen.

1256
01:13:26,130 --> 01:13:30,270
Er wordt gezegd dat dit was omdat
de volgende dag de sabbat was.

1257
01:13:30,270 --> 01:13:34,290
Maar het kan betekenen dat ze,
omdat ze het lichaam hoe dan ook

1258
01:13:34,290 --> 01:13:38,850
vóór de volgende dag moesten begraven en
het niet ’s nachts mochten laten hangen,

1259
01:13:38,850 --> 01:13:43,890
het lichaam snel vóór zonsondergang
van het kruis wilden halen en begraven.

1260
01:13:43,890 --> 01:13:48,870
Want bij zonsondergang begon de sabbat,
en ze zouden de sabbat moeten overtreden

1261
01:13:48,870 --> 01:13:52,650
als ze daarop zoiets als het
begraven van een lichaam zouden doen.

1262
01:13:52,650 --> 01:13:55,950
Deze wetten over het ophangen
van iemand aan een boom

1263
01:13:55,950 --> 01:13:58,590
lopen in feite vooruit op Christus.

1264
01:13:58,590 --> 01:14:02,430
Er is zelfs geen duidelijke reden
waarom deze wet gegeven zou zijn,

1265
01:14:02,430 --> 01:14:05,430
tenzij dat was om vooruit
te lopen op Christus.

1266
01:14:05,430 --> 01:14:09,450
Dat wil zeggen, het is niet duidelijk
waarom er zou staan dat iemand die aan een

1267
01:14:09,450 --> 01:14:14,190
boom hangt vervloekt is, tenzij Gods
Heilige Geest daarmee bedoelde dat

1268
01:14:14,190 --> 01:14:18,270
Paulus dit vers later op de
situatie van Christus kon toepassen.

1269
01:14:18,270 --> 01:14:23,130
Als op zichzelf staande wet is het, voor
zover ik kan zien, niet bijzonder logisch.

1270
01:14:23,130 --> 01:14:27,210
Maar als iets wat vooruitloopt
op het feit dat Christus

1271
01:14:27,210 --> 01:14:30,270
voor ons een vloek werd
door aan een boom te hangen,

1272
01:14:30,270 --> 01:14:32,970
blijkt het zeer vooruitziend te zijn.

1273
01:14:32,970 --> 01:14:37,350
Het geeft Paulus iets wat hij later
theologisch kan gebruiken om dat

1274
01:14:37,350 --> 01:14:37,830
punt te maken.