1
00:00:02,010 --> 00:00:04,530
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,530 --> 00:00:10,650
Deze keer behandelen we Deuteronomium
hoofdstuk 24 tot en met 26.

3
00:00:10,650 --> 00:00:14,610
We gaan kijken naar het vierentwintigste
hoofdstuk van Deuteronomium.

4
00:00:14,610 --> 00:00:18,150
De eerste vier verzen
bestaan uit één lange zin,

5
00:00:18,150 --> 00:00:23,310
een zeer ingewikkelde zin met veel
onderling afhankelijke delen en bijzinnen.

6
00:00:23,310 --> 00:00:28,110
Die zin is op veel verschillende manieren
uitgelegd en roept enkele vragen op

7
00:00:28,110 --> 00:00:30,150
over de reden die erachter zit.

8
00:00:30,150 --> 00:00:33,210
Maar ondanks al die moeilijkheden
om hem te begrijpen,

9
00:00:33,210 --> 00:00:38,250
is dit de enige passage in het Oude
Testament die werkelijk de tijd neemt om

10
00:00:38,250 --> 00:00:41,190
over echtscheiding en
hertrouwen te spreken.

11
00:00:41,190 --> 00:00:43,890
Er zijn terloopse verwijzingen
naar echtscheiding,

12
00:00:43,890 --> 00:00:47,910
maar dit is eigenlijk de enige passage
in de oudtestamentische wet die

13
00:00:47,910 --> 00:00:50,310
onderwijs geeft over dit onderwerp.

14
00:00:50,310 --> 00:00:54,210
De eerste vier verzen
vormen samen één lange zin.

15
00:00:54,210 --> 00:00:58,530
Pas na alle voorwaarden volgt wat
deze wet uitdrukkelijk verbiedt:

16
00:00:58,530 --> 00:01:01,890
Wanneer een man een vrouw genomen
heeft en met haar getrouwd is,

17
00:01:01,890 --> 00:01:05,490
en het gebeurt dat zij geen
genade meer vindt in zijn ogen,

18
00:01:05,490 --> 00:01:08,250
omdat hij iets schandelijks
aan haar gevonden heeft,

19
00:01:08,250 --> 00:01:11,610
en hij haar een echtscheidingsbrief
schrijft, die in haar hand

20
00:01:11,610 --> 00:01:16,650
geeft en haar uit zijn huis wegstuurt,
en als zij dan uit zijn huis vertrekt,

21
00:01:16,650 --> 00:01:19,590
weggaat en de vrouw van
een andere man wordt,

22
00:01:19,590 --> 00:01:22,530
en die laatste man ook een
afkeer van haar krijgt,

23
00:01:22,530 --> 00:01:27,150
haar een echtscheidingsbrief schrijft, die
in haar hand geeft en haar uit zijn huis

24
00:01:27,150 --> 00:01:31,470
wegstuurt, of als die laatste man, die
haar voor zichzelf tot vrouw genomen

25
00:01:31,470 --> 00:01:35,970
heeft, sterft, dan mag haar eerste
man, die haar heeft weggestuurd,

26
00:01:35,970 --> 00:01:40,890
haar niet terugnemen om hem tot vrouw
te zijn, nu zij onrein geworden is;

27
00:01:40,890 --> 00:01:44,610
want dat is voor het aangezicht
van de HEERE een gruwel.

28
00:01:44,610 --> 00:01:48,990
U mag geen zonde brengen over
het land dat de HEERE, uw God,

29
00:01:48,990 --> 00:01:51,270
u als erfelijk bezit geeft.

30
00:01:51,270 --> 00:01:55,530
Dit is niet echt de plaats om uitgebreid
te bestuderen wat de hele Schrift

31
00:01:55,530 --> 00:01:57,270
over echtscheiding leert.

32
00:01:57,270 --> 00:02:01,710
Het grootste deel daarvan zouden we
uit het Nieuwe Testament moeten halen.

33
00:02:01,710 --> 00:02:06,210
Hoewel het een belangrijke studie en
een belangrijke ethische kwestie is die

34
00:02:06,210 --> 00:02:09,690
christenen grondig moeten begrijpen,
hebben we al bij allerlei andere

35
00:02:09,690 --> 00:02:15,690
gelegenheden de mogelijkheid gehad om dit
te bespreken, in de Evangeliën en elders.

36
00:02:15,690 --> 00:02:19,890
Het is zo’n onderwerp waar we ons de
hele dag mee zouden kunnen bezighouden

37
00:02:19,890 --> 00:02:21,090
als we dat toelieten.

38
00:02:21,090 --> 00:02:25,530
Waar het hier vooral om gaat, is dat
we begrijpen wat deze passage zegt

39
00:02:25,530 --> 00:02:30,030
en wat zij ons vertelt over Gods
houding en de Joodse opvatting van

40
00:02:30,030 --> 00:02:32,310
echtscheiding en hertrouwen.

41
00:02:32,310 --> 00:02:35,910
Er staat niet uitdrukkelijk dat een
man van zijn vrouw moet scheiden.

42
00:02:35,910 --> 00:02:39,210
Er staat niet uitdrukkelijk dat
een man die van zijn vrouw scheidt,

43
00:02:39,210 --> 00:02:41,250
haar een scheidbrief moet geven.

44
00:02:41,250 --> 00:02:45,630
Er staat niet uitdrukkelijk dat een vrouw,
wanneer haar man van haar scheidt en haar

45
00:02:45,630 --> 00:02:49,110
een scheidbrief geeft, met
iemand anders mag trouwen.

46
00:02:49,110 --> 00:02:51,690
Al deze dingen lijken
te worden verondersteld,

47
00:02:51,690 --> 00:02:53,850
maar ze worden niet uitgesproken.

48
00:02:53,850 --> 00:02:57,091
Er staat eenvoudigweg dat
als al die dingen gebeuren —

49
00:02:57,091 --> 00:03:02,131
en er is nog een voorwaarde: haar
tweede man sterft of verstoot haar —

50
00:03:02,131 --> 00:03:04,410
er vervolgens iets verboden is.

51
00:03:04,410 --> 00:03:09,330
Dus als haar eerste man van haar scheidt,
als hij haar een scheidbrief geeft,

52
00:03:09,330 --> 00:03:14,370
als zij met een andere man trouwt en als
die andere man sterft of van haar scheidt,

53
00:03:14,370 --> 00:03:17,490
dan geldt er een verbod
als die dingen gebeuren.

54
00:03:17,490 --> 00:03:21,810
Geen van die dingen wordt geboden of
zelfs maar uitdrukkelijk toegestaan.

55
00:03:21,810 --> 00:03:25,530
Wat uitdrukkelijk verboden wordt,
is dat zij opnieuw naar haar

56
00:03:25,530 --> 00:03:27,270
eerste man teruggaat.

57
00:03:27,270 --> 00:03:30,030
Deze wet regelt eigenlijk maar één ding:

58
00:03:30,030 --> 00:03:32,610
wanneer al deze dingen
hebben plaatsgevonden,

59
00:03:32,610 --> 00:03:36,270
kan de eerste man haar niet
opnieuw tot vrouw nemen.

60
00:03:36,270 --> 00:03:39,090
Dat is de ene wet die hier gegeven wordt.

61
00:03:39,090 --> 00:03:42,270
Maar om daar te komen,
krijgen we een lange zin.

62
00:03:42,270 --> 00:03:46,470
Het is beslist een zin die
vier verzen lang doorgaat,

63
00:03:46,470 --> 00:03:48,750
een zin die Paulus waardig is.

64
00:03:48,750 --> 00:03:51,810
Paulus heeft deze specifieke
zin niet geschreven,

65
00:03:51,810 --> 00:03:55,590
maar Paulus schreef sommige zinnen
die dertien verzen lang zijn

66
00:03:55,590 --> 00:03:57,330
voordat er een punt komt.

67
00:03:57,330 --> 00:04:02,550
Het spreekt vanzelf dat zo’n lange zin
veel onderling samenhangende delen heeft.

68
00:04:02,550 --> 00:04:07,350
De Joden vatten dit zo op dat God een
man toestond van zijn vrouw te scheiden,

69
00:04:07,350 --> 00:04:09,750
zolang hij haar maar een scheidbrief gaf.

70
00:04:09,750 --> 00:04:13,530
Dat staat er niet, maar het kan
inderdaad worden verondersteld.

71
00:04:13,530 --> 00:04:15,690
De Joden kunnen gelijk hebben gehad.

72
00:04:15,690 --> 00:04:18,210
Het lijkt er zelfs op
dat ze gelijk hadden,

73
00:04:18,210 --> 00:04:25,470
want in Mattheüs 19:7–8 lijkt Jezus de
opvatting te ondersteunen dat zij Mozes

74
00:04:25,470 --> 00:04:27,090
hier juist begrepen.

75
00:04:27,090 --> 00:04:29,610
De Farizeeën zeiden tegen Jezus:

76
00:04:29,610 --> 00:04:32,010
Zij zeiden tegen Hem: Waarom heeft

77
00:04:32,010 --> 00:04:36,810
Mozes dan geboden een echtscheidingsbrief
te geven en haar te verstoten?

78
00:04:36,810 --> 00:04:41,850
Ze verwijzen naar deze passage, want dit
is de enige passage in de wet waarin Mozes

79
00:04:41,850 --> 00:04:43,950
iets over een scheidbrief zei.

80
00:04:43,950 --> 00:04:47,730
Ze verwijzen naar
Deuteronomium 24 en zeiden:

81
00:04:47,730 --> 00:04:50,430
Zij zeiden tegen Hem: Waarom heeft

82
00:04:50,430 --> 00:04:55,230
Mozes dan geboden een echtscheidingsbrief
te geven en haar te verstoten?

83
00:04:55,230 --> 00:04:59,670
Strikt genomen gebood hij niemand
zoiets te doen, zoals je hebt gezien.

84
00:04:59,670 --> 00:05:03,750
Hij zei dat als een man dat doet en die
andere gebeurtenissen daarna volgen,

85
00:05:03,750 --> 00:05:07,710
en als al deze omstandigheden op
deze bepaalde manier samenvallen,

86
00:05:07,710 --> 00:05:10,350
de eerste man haar niet kan terugnemen.

87
00:05:10,350 --> 00:05:14,370
Maar hij gebiedt niemand om te
scheiden of een scheidbrief te geven,

88
00:05:14,370 --> 00:05:16,470
al komt dat wel in de passage voor.

89
00:05:16,470 --> 00:05:18,390
Dan zegt Jezus tegen hen:

90
00:05:18,390 --> 00:05:23,850
Hij zei tegen hen: Mozes heeft vanwege de
hardheid van uw hart u toegestaan uw vrouw

91
00:05:23,850 --> 00:05:27,630
te verstoten; maar van het
begin af is het zo niet geweest.

92
00:05:27,630 --> 00:05:30,570
Het lijkt erop dat Jezus
ermee instemt dat deze

93
00:05:30,570 --> 00:05:34,230
wet van Mozes mensen toestaat
van hun vrouw te scheiden.

94
00:05:34,230 --> 00:05:38,490
Wat Jezus ons hier vertelt, gaat eigenlijk
verder dan wat we met zekerheid hadden

95
00:05:38,490 --> 00:05:41,730
kunnen weten door alleen
de passage te lezen.

96
00:05:41,730 --> 00:05:46,590
De passage zegt namelijk niet of God
het toestaat of niet. Er staat alleen:

97
00:05:46,590 --> 00:05:49,890
Wanneer een man een vrouw genomen
heeft en met haar getrouwd is,

98
00:05:49,890 --> 00:05:53,070
en het gebeurt dat zij geen
genade meer vindt in zijn ogen,

99
00:05:53,070 --> 00:05:55,590
omdat hij iets schandelijks
aan haar gevonden heeft,

100
00:05:55,590 --> 00:05:59,130
en hij haar een echtscheidingsbrief
schrijft, die in haar hand geeft

101
00:05:59,130 --> 00:06:03,270
en haar uit zijn huis wegstuurt, en
als zij dan uit zijn huis vertrekt,

102
00:06:03,270 --> 00:06:05,850
weggaat en de vrouw van
een andere man wordt,

103
00:06:05,850 --> 00:06:08,490
en die laatste man ook een
afkeer van haar krijgt,

104
00:06:08,490 --> 00:06:12,510
haar een echtscheidingsbrief schrijft, die
in haar hand geeft en haar uit zijn huis

105
00:06:12,510 --> 00:06:16,770
wegstuurt, of als die laatste man, die
haar voor zichzelf tot vrouw genomen

106
00:06:16,770 --> 00:06:21,270
heeft, sterft, dan mag haar eerste
man, die haar heeft weggestuurd,

107
00:06:21,270 --> 00:06:25,950
haar niet terugnemen om hem tot vrouw
te zijn, nu zij onrein geworden is;

108
00:06:25,950 --> 00:06:29,550
want dat is voor het aangezicht
van de HEERE een gruwel.

109
00:06:29,550 --> 00:06:33,570
U mag geen zonde brengen over
het land dat de HEERE, uw God,

110
00:06:33,570 --> 00:06:35,730
u als erfelijk bezit geeft.

111
00:06:35,730 --> 00:06:40,890
Maar Jezus stemde er blijkbaar mee in
dat deze passage echtscheiding toestaat.

112
00:06:40,890 --> 00:06:46,110
Dit is immers de passage die Hij en de
Farizeeën bespreken, en Hij noemt Mozes.

113
00:06:46,110 --> 00:06:49,470
Maar Jezus zegt vervolgens
dat als een man om een andere

114
00:06:49,470 --> 00:06:54,210
reden dan seksuele immoraliteit van zijn
vrouw scheidt en met een ander trouwt,

115
00:06:54,210 --> 00:06:56,010
hij overspel pleegt.

116
00:06:56,010 --> 00:06:59,250
En wie met haar trouwt, pleegt overspel.

117
00:06:59,250 --> 00:07:02,070
Dat is Mattheüs 19:9.

118
00:07:02,070 --> 00:07:06,990
Jezus lijkt er dus mee in te stemmen
dat deze passage echtscheiding toestaat.

119
00:07:06,990 --> 00:07:10,170
Het is niet Gods verlangen dat
er een echtscheiding plaatsvindt,

120
00:07:10,170 --> 00:07:11,970
maar het is toegestaan.

121
00:07:11,970 --> 00:07:15,210
Het is toegestaan omdat
mensen hard van hart zijn.

122
00:07:15,210 --> 00:07:18,450
Het is toegestaan omdat
mensen zondaars zijn.

123
00:07:18,450 --> 00:07:21,930
Het was niet iets wat God
vanaf het begin voor ogen had,

124
00:07:21,930 --> 00:07:24,990
toen Hij het huwelijk
schiep, voordat er zonde was.

125
00:07:24,990 --> 00:07:28,590
Het was Zijn bedoeling dat
mensen één vlees zouden zijn,

126
00:07:28,590 --> 00:07:32,910
en God zou hen één vlees maken. Jezus zei:

127
00:07:32,910 --> 00:07:36,750
zodat zij niet meer twee
zijn, maar één vlees?

128
00:07:36,750 --> 00:07:41,550
Dus, wat God samengevoegd heeft,
laat de mens dat niet scheiden.

129
00:07:41,550 --> 00:07:44,490
Dat is het ideaal. Dat is het doel.

130
00:07:44,490 --> 00:07:48,570
Iedere christen zou ernaar moeten
verlangen dat geen enkel huwelijk ooit

131
00:07:48,570 --> 00:07:53,010
eindigt, of het nu een christelijk
of een niet-christelijk huwelijk is.

132
00:07:53,010 --> 00:07:56,910
Maar het werd door Mozes toegestaan,
en Jezus zegt niet ronduit:

133
00:07:56,910 --> 00:07:58,770
Maar ik sta het niet toe.

134
00:07:58,770 --> 00:08:00,390
Wat Hij zegt, is:

135
00:08:00,390 --> 00:08:05,670
Maar Ik zeg u: Wie zijn vrouw verstoot
anders dan om hoererij en met een ander

136
00:08:05,670 --> 00:08:11,970
trouwt, die pleegt overspel, en wie met
de verstotene trouwt, pleegt ook overspel.

137
00:08:11,970 --> 00:08:15,510
Maar dat gaat verder dan waar
Deuteronomium het over heeft.

138
00:08:15,510 --> 00:08:19,110
Het gaat hier niet over een man die
van zijn vrouw scheidt en met een

139
00:08:19,110 --> 00:08:20,610
andere vrouw trouwt.

140
00:08:20,610 --> 00:08:25,170
Het gaat erover dat hij van zijn vrouw
scheidt en vervolgens opnieuw met

141
00:08:25,170 --> 00:08:28,890
diezelfde vrouw trouwt, nadat zij
verder is gegaan en met iemand

142
00:08:28,890 --> 00:08:30,450
anders is getrouwd.

143
00:08:30,450 --> 00:08:33,990
Er staat wel dat zij, nadat ze
bij de andere man is geweest,

144
00:08:33,990 --> 00:08:36,570
niet naar haar eerste man mag teruggaan.

145
00:08:36,570 --> 00:08:40,230
Hij mag haar niet terugnemen,
omdat zij verontreinigd is.

146
00:08:40,230 --> 00:08:44,310
Sommige mensen zeggen dat zij
verontreinigd werd doordat zij hertrouwde,

147
00:08:44,310 --> 00:08:46,350
en dat zij niet had mogen hertrouwen.

148
00:08:46,350 --> 00:08:49,710
Maar als het inderdaad moreel
verontreinigend voor haar was om te

149
00:08:49,710 --> 00:08:55,410
hertrouwen, zou dat moreel verontreinigend
zijn omdat zij niet vrij was om te trouwen

150
00:08:55,410 --> 00:08:58,590
en nog steeds de vrouw
van haar eerste man was.

151
00:08:58,590 --> 00:09:02,070
Haar tweede huwelijk zou
dan dus overspel zijn.

152
00:09:02,070 --> 00:09:05,850
En als het overspel was, zou
zij gestenigd moeten worden

153
00:09:05,850 --> 00:09:11,010
en zou haar niet alleen verboden worden
om opnieuw met haar eerste man te trouwen.

154
00:09:11,010 --> 00:09:15,930
Zoals het in Deuteronomium staat, is er
in feite niets wat haar zou verbieden om

155
00:09:15,930 --> 00:09:18,390
daarna met een derde man te trouwen.

156
00:09:18,390 --> 00:09:22,350
Als haar eerste man van haar
scheidt en zij met een ander trouwt,

157
00:09:22,350 --> 00:09:27,210
en die man sterft of van haar scheidt,
dan is het enige wat haar verboden wordt

158
00:09:27,210 --> 00:09:30,570
dat zij opnieuw met
haar eerste man trouwt.

159
00:09:30,570 --> 00:09:34,890
Er staat niet dat zij niet met
een derde man zou mogen trouwen.

160
00:09:34,890 --> 00:09:39,630
We weten wel dat dit gebeurde, want
Jezus sprak bijvoorbeeld in Johannes 4

161
00:09:39,630 --> 00:09:44,790
met de vrouw bij de bron, en zij had
achtereenvolgens vijf mannen gehad.

162
00:09:44,790 --> 00:09:48,150
Naar alle waarschijnlijkheid waren
ze allemaal van haar gescheiden,

163
00:09:48,150 --> 00:09:50,310
en zij had vijf mannen gehad.

164
00:09:50,310 --> 00:09:53,010
Jezus gaf niet aan dat dit verkeerd was.

165
00:09:53,010 --> 00:09:56,430
Hij noemde elk van die
mannen zelfs haar echtgenoot.

166
00:09:56,430 --> 00:10:00,570
Hij zei wel dat zij nu samenleefde
met een man die haar man niet was,

167
00:10:00,570 --> 00:10:03,390
wat erop wees dat zij
nu iets verkeerds deed.

168
00:10:03,390 --> 00:10:06,870
Hij veroordeelde haar niet
omdat zij vijf mannen had gehad.

169
00:10:06,870 --> 00:10:10,830
Je kunt een vrouw onmogelijk
veroordelen omdat zij een man heeft,

170
00:10:10,830 --> 00:10:13,470
ongeacht haar hoeveelste man hij was.

171
00:10:13,470 --> 00:10:16,110
Een man hebben is iets aanvaardbaars.

172
00:10:16,110 --> 00:10:20,790
Wat niet aanvaardbaar is, is samenleven
met een man die niet je echtgenoot is.

173
00:10:20,790 --> 00:10:23,610
Dat deed zij ook, dus dat was haar zonde.

174
00:10:23,610 --> 00:10:27,570
Veel mensen, vooral wanneer zij een
ethiek volgen die door het christendom is

175
00:10:27,570 --> 00:10:31,950
gevormd, hebben het voordeel van al
het onderwijs van Jezus enzovoort,

176
00:10:31,950 --> 00:10:33,690
dat deze vrouw niet had.

177
00:10:33,690 --> 00:10:38,490
Zij denken dat het haar schuld was dat
zij met vijf mannen getrouwd was geweest.

178
00:10:38,490 --> 00:10:43,230
Niets in de Wet verbiedt dat, en we zien
niet dat Jezus haar erom bekritiseert.

179
00:10:43,230 --> 00:10:45,270
Hij wijst haar er alleen op:

180
00:10:45,270 --> 00:10:50,430
U hebt vijf mannen gehad, en de man met
wie u nu samenleeft, is uw man niet.

181
00:10:50,430 --> 00:10:54,750
Als Hij haar ergens iets om verweet,
dan was het dat laatste punt.

182
00:10:54,750 --> 00:10:57,750
Het lijkt er dus op dat
een vrouw onder de Wet,

183
00:10:57,750 --> 00:11:00,450
en zelfs volgens Jezus’ commentaar daarop,

184
00:11:00,450 --> 00:11:05,310
achtereenvolgens meerdere mannen kon
hebben als elk van hen van haar scheidde.

185
00:11:05,310 --> 00:11:08,610
Wat verboden was, was
dat de man haar terugnam

186
00:11:08,610 --> 00:11:11,550
nadat zij met iemand anders
getrouwd was geweest.

187
00:11:11,550 --> 00:11:14,970
De Wet zegt niet dat als een
man van zijn vrouw scheidt,

188
00:11:14,970 --> 00:11:19,290
zij lange tijd alleen blijft en
hij lange tijd alleen blijft,

189
00:11:19,290 --> 00:11:22,230
en zij vervolgens besluiten
zich te verzoenen,

190
00:11:22,230 --> 00:11:24,690
zij niet weer bij elkaar mogen komen.

191
00:11:24,690 --> 00:11:28,770
Er staat niet dat een gescheiden
echtpaar zich niet kan verzoenen.

192
00:11:28,770 --> 00:11:33,030
Er staat dat als zij in de tussentijd
de vrouw van een andere man is geworden

193
00:11:33,030 --> 00:11:37,290
en daarna vrij is van dat
huwelijk, zij niet kan terugkeren.

194
00:11:37,290 --> 00:11:41,670
Dit verbiedt dus alleen iets in een
zeer beperkt aantal omstandigheden.

195
00:11:41,670 --> 00:11:45,690
Het is merkwaardig dat hier zelfs
speciale aandacht aan wordt besteed,

196
00:11:45,690 --> 00:11:47,970
want er zijn zoveel verschillende,

197
00:11:47,970 --> 00:11:51,870
veelvoorkomende omstandigheden
rond echtscheiding en hertrouwen

198
00:11:51,870 --> 00:11:54,750
waarover eigenlijk geen
wetgeving wordt gegeven.

199
00:11:54,750 --> 00:11:57,630
Maar dit ene geval is een vreemd geval.

200
00:11:57,630 --> 00:12:02,010
Ik ken geen geval als dit, waarin
een man van zijn vrouw is gescheiden,

201
00:12:02,010 --> 00:12:06,510
zij met iemand anders is getrouwd, zij
later weer alleen is komen te staan

202
00:12:06,510 --> 00:12:09,210
en zij weer bij haar
eerste man is gekomen.

203
00:12:09,210 --> 00:12:11,730
Ik weet zeker dat zulke gevallen bestaan,

204
00:12:11,730 --> 00:12:16,830
maar dit is de enige specifieke
omstandigheid waarover deze Wet spreekt.

205
00:12:16,830 --> 00:12:18,930
Neem het volgende scenario.

206
00:12:18,930 --> 00:12:22,290
Een vrouw scheidt in de wereld
van vandaag van haar man.

207
00:12:22,290 --> 00:12:24,930
Sommige mensen denken daar als volgt over.

208
00:12:24,930 --> 00:12:29,430
Ze gaat met iemand anders trouwen en
beseft vervolgens dat dit zonde was,

209
00:12:29,430 --> 00:12:31,770
omdat haar man haar trouw was.

210
00:12:31,770 --> 00:12:36,390
Daarom leeft ze in haar tweede
huwelijk in overspel, zoals Jezus zei.

211
00:12:36,390 --> 00:12:39,570
Het tweede huwelijk is
in dat geval overspel.

212
00:12:39,570 --> 00:12:42,630
Het is geen huwelijk, het is overspel.

213
00:12:42,630 --> 00:12:46,290
Dan bekeert ze zich en gaat
ze terug naar haar eerste man.

214
00:12:46,290 --> 00:12:51,270
Ik heb christenen horen zeggen dat ze
dat niet kan doen, maar dat kan ze wel.

215
00:12:51,270 --> 00:12:55,050
Haar man is niet degene die in de
eerste plaats van haar scheidde.

216
00:12:55,050 --> 00:12:57,870
Hier gaat het over een man
die zijn vrouw verstoot,

217
00:12:57,870 --> 00:13:00,630
niet over een vrouw die haar man verstoot.

218
00:13:00,630 --> 00:13:06,270
Als zij hem verstoot, weggaat en een
andere man neemt, leeft ze in overspel.

219
00:13:06,270 --> 00:13:09,150
Wat de wettelijke status
van die verbintenis ook is,

220
00:13:09,150 --> 00:13:11,550
het is een overspelige relatie.

221
00:13:11,550 --> 00:13:15,930
Dat ze teruggaat naar haar echte,
trouwe man is het juiste om te doen.

222
00:13:15,930 --> 00:13:19,830
Maar als hij haar heeft weggestuurd,
heeft hij haar verstoten.

223
00:13:19,830 --> 00:13:22,530
Terugkeren is voor haar geen mogelijkheid.

224
00:13:22,530 --> 00:13:25,950
Ze moet weggaan en mag
met iemand anders trouwen.

225
00:13:25,950 --> 00:13:28,830
Maar nadat haar man haar op
die manier bezoedeld heeft,

226
00:13:28,830 --> 00:13:33,690
haar onrein heeft verklaard — want zo
scheidde hij in de eerste plaats van haar,

227
00:13:33,690 --> 00:13:37,190
omdat hij in vers 1 iets
onreins aan haar vond —

228
00:13:37,190 --> 00:13:41,250
is dat volgens mij de betekenis
waarin in vers 4 wordt gezegd dat

229
00:13:41,250 --> 00:13:43,050
ze verontreinigd is.

230
00:13:43,050 --> 00:13:46,710
Hij mag haar niet terugnemen
nadat ze verontreinigd is.

231
00:13:46,710 --> 00:13:52,050
Dat wil volgens mij zeggen: door hem
verontreinigd, verontreinigd in zijn ogen.

232
00:13:52,050 --> 00:13:54,690
Hij heeft haar verontreinigd verklaard.

233
00:13:54,690 --> 00:13:57,630
Daarom scheidde hij in de
eerste plaats van haar.

234
00:13:57,630 --> 00:14:03,750
De spreker legt hier een verband tussen de
Engelse woorden *uncleanness* in vers 1 en

235
00:14:03,750 --> 00:14:05,910
*defiled* in vers 4.

236
00:14:05,910 --> 00:14:10,470
In de aangehaalde HSV luiden die
formuleringen respectievelijk

237
00:14:10,470 --> 00:14:13,830
„iets schandelijks” en „onrein geworden”,

238
00:14:13,830 --> 00:14:17,550
waardoor dat woordverband in het
Nederlands minder zichtbaar is.

239
00:14:17,550 --> 00:14:21,030
Hij kan nu niet zomaar van gedachten
veranderen en zeggen: ‘Nou,

240
00:14:21,030 --> 00:14:24,750
ik vond je eerder zo onaangenaam
dat ik het huwelijk beëindigde,

241
00:14:24,750 --> 00:14:28,710
maar nu zal ik dat door de vingers
zien en opnieuw met je trouwen.’

242
00:14:28,710 --> 00:14:32,910
Welke garantie heeft zij dat hij
niet opnieuw hetzelfde zal doen?

243
00:14:32,910 --> 00:14:36,930
Als hij iets aan haar vond wat hij
voor zichzelf ondraaglijk vond,

244
00:14:36,930 --> 00:14:41,790
dan is het nogal hypocriet van hem
om te zeggen: ‘Nu wil ik haar terug.’

245
00:14:41,790 --> 00:14:44,730
Nee, ze is verontreinigd, weet je nog?

246
00:14:44,730 --> 00:14:47,430
Je had iets onreins aan haar gevonden.

247
00:14:47,430 --> 00:14:49,050
Dat was de verontreiniging.

248
00:14:49,050 --> 00:14:52,890
Voor zover het die andere man
betrof, was ze niet verontreinigd.

249
00:14:52,890 --> 00:14:55,830
Hij wilde haar wel hebben. Jij niet.

250
00:14:55,830 --> 00:14:58,710
Volgens mij is dit in
zekere zin een maatregel

251
00:14:58,710 --> 00:15:02,370
om te voorkomen dat een man
lichtvaardig van zijn vrouw scheidt.

252
00:15:02,370 --> 00:15:06,210
In culturen in het Midden-Oosten kwam
het soms voor dat mensen om vrijwel

253
00:15:06,210 --> 00:15:08,310
niets lichtvaardig scheidden.

254
00:15:08,310 --> 00:15:10,470
Zelfs in de tijd van Jezus waren

255
00:15:10,470 --> 00:15:13,050
er rabbijnen die dachten
dat het aanvaardbaar was

256
00:15:13,050 --> 00:15:16,470
om om elke gewenste reden
van je vrouw te scheiden.

257
00:15:16,470 --> 00:15:21,030
Volgens mij zegt deze wet: ‘Dit is
iets wat je daarvan moet weerhouden.’

258
00:15:21,030 --> 00:15:23,010
De wet zegt hier overigens niet wat

259
00:15:23,010 --> 00:15:26,370
werkelijk geldige gronden
voor echtscheiding zijn.

260
00:15:26,370 --> 00:15:29,310
Jezus is Degene Die dat komt zeggen.

261
00:15:29,310 --> 00:15:33,690
Hij zegt dat de enige grond voor
echtscheiding de ontrouw van de vrouw

262
00:15:33,690 --> 00:15:36,450
is, seksuele immoraliteit.

263
00:15:36,450 --> 00:15:39,330
Maar de wet vermeldt
dat niet uitdrukkelijk.

264
00:15:39,330 --> 00:15:44,130
Zonder uitdrukkelijk te zeggen of dit
wel of geen grond voor echtscheiding is,

265
00:15:44,130 --> 00:15:48,270
zegt de wet dat als je om welke
zelfgekozen reden dan ook van haar

266
00:15:48,270 --> 00:15:52,890
scheidt, je naar alle waarschijnlijkheid
iedere mogelijkheid afsnijdt om die vrouw

267
00:15:52,890 --> 00:15:54,390
terug te krijgen.

268
00:15:54,390 --> 00:15:58,530
Scheid dus niet van haar vanwege
een ruzie die jullie hebben gehad,

269
00:15:58,530 --> 00:16:00,810
om daar later spijt van te krijgen.

270
00:16:00,810 --> 00:16:05,190
Want zij kan met iemand anders gaan
trouwen, en zodra ze dat heeft gedaan,

271
00:16:05,190 --> 00:16:07,350
ben jij voorgoed uit haar leven.

272
00:16:07,350 --> 00:16:10,050
Je hebt je mogelijkheden prijsgegeven.

273
00:16:10,050 --> 00:16:14,490
Sommige geleerden denken dat deze wet ook
bedoeld is om te voorkomen dat de eerste

274
00:16:14,490 --> 00:16:16,470
man zich met het tweede huwelijk bemoeit.

275
00:16:16,470 --> 00:16:20,250
Dat wil zeggen: als hij eenmaal
van zijn vrouw is gescheiden

276
00:16:20,250 --> 00:16:23,490
en zij met iemand anders
is getrouwd, zou hij,

277
00:16:23,490 --> 00:16:25,950
als hij besluit dat hij haar terug wil,

278
00:16:25,950 --> 00:16:30,210
kunnen proberen haar over te halen haar
huidige man te verlaten en naar hem

279
00:16:30,210 --> 00:16:31,470
terug te keren.

280
00:16:31,470 --> 00:16:34,830
De wet zou zeggen dat
hij dat niet mag doen.

281
00:16:34,830 --> 00:16:39,150
Zelfs als ze haar huidige man
verlaat, en zelfs als hij sterft,

282
00:16:39,150 --> 00:16:42,030
mag haar eerste man haar niet terugnemen.

283
00:16:42,030 --> 00:16:43,710
Laat haar dus met rust.

284
00:16:43,710 --> 00:16:45,810
Laat dat huwelijk met rust.

285
00:16:45,810 --> 00:16:50,730
In wezen voorkomt dit dat de ex-man het
tweede huwelijk blijft lastigvallen.

286
00:16:50,730 --> 00:16:53,190
Dat zijn enkele gedachten hierover.

287
00:16:53,190 --> 00:16:57,150
Het is duidelijk een vreemde
wet, omdat die slechts ingaat op

288
00:16:57,150 --> 00:17:02,250
één beperkt geheel van omstandigheden
rond echtscheiding of hertrouwen,

289
00:17:02,250 --> 00:17:06,150
zonder in te gaan op de vele
andere scenario’s die bestaan.

290
00:17:06,150 --> 00:17:09,570
Maar het lijkt erop dat
dit de redenen kunnen zijn:

291
00:17:09,570 --> 00:17:14,130
in wezen om overhaaste en lichtvaardige
echtscheiding te ontmoedigen,

292
00:17:14,130 --> 00:17:19,230
en mogelijk ook om de onschendbaarheid van
het tweede huwelijk te beschermen tegen

293
00:17:19,230 --> 00:17:24,390
inmenging van de eerste man, die van
gedachten is veranderd en haar terug wil.

294
00:17:24,390 --> 00:17:26,190
Nu vers 5:

295
00:17:26,190 --> 00:17:28,830
Wanneer een man pas een
vrouw genomen heeft,

296
00:17:28,830 --> 00:17:31,050
mag hij niet met het leger uittrekken,

297
00:17:31,050 --> 00:17:34,470
en mag men hem geen enkele
verplichting opleggen.

298
00:17:34,470 --> 00:17:37,890
Een jaar lang zal hij vrij
zijn ten behoeve van zijn huis

299
00:17:37,890 --> 00:17:41,730
zodat hij zijn vrouw, die hij
genomen heeft, kan verblijden.

300
00:17:41,730 --> 00:17:44,370
Dit is een op zichzelf staande wet.

301
00:17:44,370 --> 00:17:48,030
Het is de plicht van een man om
zijn vrouw gelukkig te maken.

302
00:17:48,030 --> 00:17:52,770
Volgens mij zegt het Hebreeuws
letterlijk: ‘Vrolijk zijn vrouw op.’

303
00:17:52,770 --> 00:17:56,250
Laat hem thuisblijven en
zijn vrouw opvrolijken.

304
00:17:56,250 --> 00:18:00,330
Het geluk van een vrouw wordt
omschreven als iets waarvoor een man

305
00:18:00,330 --> 00:18:01,770
zorg moet dragen.

306
00:18:01,770 --> 00:18:06,090
Het is zelfs zo belangrijk dat het
zwaarder weegt dan naar het werk gaan,

307
00:18:06,090 --> 00:18:11,010
en zelfs dan ten strijde trekken wanneer
er een oorlog gevoerd moet worden en de

308
00:18:11,010 --> 00:18:13,950
nationale veiligheid
gehandhaafd moet worden.

309
00:18:13,950 --> 00:18:17,250
Voor een pasgetrouwde man
is er iets belangrijkers,

310
00:18:17,250 --> 00:18:20,010
en dat is zijn vrouw gelukkig maken.

311
00:18:20,010 --> 00:18:24,510
Hij hoeft zijn plichten niet de rest
van zijn leven, gedurende het hele

312
00:18:24,510 --> 00:18:26,610
huwelijk, te verwaarlozen.

313
00:18:26,610 --> 00:18:30,330
Maar er wordt een jaar gegeven
om dat huwelijk te vestigen.

314
00:18:30,330 --> 00:18:35,010
Het idee is natuurlijk dat ze een stevig
fundament voor hun leven nodig hebben,

315
00:18:35,010 --> 00:18:38,310
zodat het huwelijk niet
eindigt in een echtscheiding

316
00:18:38,310 --> 00:18:42,330
zoals de huwelijken die in de
voorgaande verzen beschreven worden.

317
00:18:42,330 --> 00:18:45,930
Je moet je vrouw gelukkig
maken, en het kan een jaar duren

318
00:18:45,930 --> 00:18:48,930
voordat je hebt uitgevogeld
hoe je dat moet doen.

319
00:18:48,930 --> 00:18:51,630
Hij moet er al zijn aandacht op richten.

320
00:18:51,630 --> 00:18:55,110
Trouwen is niet iets wat
je in je vrije tijd doet.

321
00:18:55,110 --> 00:18:59,070
Het is niet iets wat je ernaast
doet, naast al het andere

322
00:18:59,070 --> 00:19:01,410
waar je in je leven mee bezig bent.

323
00:19:01,410 --> 00:19:07,110
Het huwelijk gaat vóór andere
belangrijke plichten: zaken en oorlog.

324
00:19:07,110 --> 00:19:09,450
Dat zijn belangrijke plichten van een man.

325
00:19:09,450 --> 00:19:13,230
Toch is het duidelijk dat hij niet
zomaar een vrouw aan zijn leven toevoegt,

326
00:19:13,230 --> 00:19:16,950
alleen maar, weet je, als een
soort sieraad aan zijn arm,

327
00:19:16,950 --> 00:19:20,910
een trofee-echtgenote, of iemand
die hij gewoon in de buurt heeft

328
00:19:20,910 --> 00:19:22,890
om te kunnen zeggen dat hij getrouwd is,

329
00:19:22,890 --> 00:19:25,770
of zelfs alleen maar om
kinderen mee te krijgen.

330
00:19:25,770 --> 00:19:29,190
Het is de bedoeling dat hij werkelijk
een relatie met haar heeft die

331
00:19:29,190 --> 00:19:33,870
bevorderlijk is voor haar geluk, en dat
hij daarvoor andere dingen opzijzet.

332
00:19:33,870 --> 00:19:36,990
Nadat ik enige tijd met mijn
laatste vrouw getrouwd was,

333
00:19:36,990 --> 00:19:41,011
zei ze tegen me dat ze dacht dat
het verstandig zou zijn geweest —

334
00:19:41,011 --> 00:19:45,570
en daar heeft ze waarschijnlijk
gelijk in — als ik, toen we trouwden,

335
00:19:45,570 --> 00:19:48,870
al mijn bedieningswerk een
jaar lang had neergelegd.

336
00:19:48,870 --> 00:19:52,770
Ik dacht daar destijds niet aan, want
eerlijk gezegd werkte zij ook in de

337
00:19:52,770 --> 00:19:54,510
bediening toen we trouwden.

338
00:19:54,510 --> 00:19:59,370
Ze was op het zendingsveld geweest
en deed evangelisatiewerk op straat.

339
00:19:59,370 --> 00:20:01,590
We werkten allebei in de bediening.

340
00:20:01,590 --> 00:20:05,490
Dus trouwden we en begonnen we
samen in de bediening te werken.

341
00:20:05,490 --> 00:20:08,790
Maar in feite zou het waarschijnlijk
wel waardevol zijn geweest

342
00:20:08,790 --> 00:20:11,490
als we allebei een tijdlang waren gestopt.

343
00:20:11,490 --> 00:20:15,330
Niet iedereen heeft echter de
financiële vrijheid om al zijn werk

344
00:20:15,330 --> 00:20:17,490
zomaar een jaar lang neer te leggen.

345
00:20:17,490 --> 00:20:19,710
Maar in die tijd was het volgens mij

346
00:20:19,710 --> 00:20:23,070
gebruikelijk dat een getrouwd
stel bij de ouders woonde.

347
00:20:23,070 --> 00:20:25,410
Daardoor hoefden ze geen huur te betalen

348
00:20:25,410 --> 00:20:28,230
en kregen ze waarschijnlijk
eten van de ouders.

349
00:20:28,230 --> 00:20:31,890
En dankzij de huwelijksgeschenken
en dergelijke die ze voor het eerste

350
00:20:31,890 --> 00:20:35,970
jaar kregen, konden ze zich werkelijk
op hun relatie concentreren.

351
00:20:35,970 --> 00:20:40,470
Dat is tegenwoordig niet altijd
mogelijk, want zoals ik al zei,

352
00:20:40,470 --> 00:20:43,890
zijn de economische omstandigheden
zo dat getrouwde stellen

353
00:20:43,890 --> 00:20:46,110
meestal niet bij de ouders wonen.

354
00:20:46,110 --> 00:20:47,910
Ze wonen niet gratis.

355
00:20:47,910 --> 00:20:51,330
Ze krijgen niet zoveel huwelijksgeschenken
dat ze daar een heel jaar

356
00:20:51,330 --> 00:20:52,650
van kunnen leven.

357
00:20:52,650 --> 00:20:54,630
Maar het was wel iets wenselijks,

358
00:20:54,630 --> 00:20:59,310
misschien een goede gewoonte waarvan
je zou kunnen wensen dat die terugkwam.

359
00:20:59,310 --> 00:21:03,690
Misschien zouden huwelijken stabieler
zijn als de man zo’n hoge prioriteit aan

360
00:21:03,690 --> 00:21:05,250
de relatie gaf.

361
00:21:05,250 --> 00:21:09,750
Men mag een handmolen of een bovenste
molensteen niet in onderpand nemen,

362
00:21:09,750 --> 00:21:12,390
want dan neemt men een leven in onderpand.

363
00:21:12,390 --> 00:21:17,730
Wanneer iemand geld van je leent, moet
diegene je een pand geven, een onderpand,

364
00:21:17,730 --> 00:21:21,450
als een soort garantie dat hij
je het geld zal teruggeven.

365
00:21:21,450 --> 00:21:23,790
Hij zal je op een dag terugbetalen.

366
00:21:23,790 --> 00:21:28,230
Dus neem je iets van hem dat je
vasthoudt totdat hij je terugbetaalt,

367
00:21:28,230 --> 00:21:31,530
en dan geef je het terug. Dat is een pand.

368
00:21:31,530 --> 00:21:33,450
Maar van de dingen die je kunt nemen,

369
00:21:33,450 --> 00:21:37,470
mag je niet het gereedschap afnemen
waarmee hij zijn brood verdient.

370
00:21:37,470 --> 00:21:40,950
Een molensteen is datgene
waarmee je graan maalt.

371
00:21:40,950 --> 00:21:44,850
Om te beginnen heb je die elke
dag nodig om je brood te maken,

372
00:21:44,850 --> 00:21:46,830
gewoon om te kunnen eten.

373
00:21:46,830 --> 00:21:50,010
En het kan ook zijn dat iemand
daarmee zijn brood verdient.

374
00:21:50,010 --> 00:21:54,510
Een handmolen heeft een bovenste
en een onderste molensteen.

375
00:21:54,510 --> 00:21:59,130
De onderste is een schijf, meestal
een stenen schijf die plat ligt.

376
00:21:59,130 --> 00:22:03,390
De andere rolt er als een wiel
bovenop en vermaalt het graan.

377
00:22:03,390 --> 00:22:06,990
Die rolt in een cirkel over
de onderste molensteen.

378
00:22:06,990 --> 00:22:09,750
Je hebt ze allebei nodig
om het graan te malen.

379
00:22:09,750 --> 00:22:14,010
Je kunt niet zomaar zeggen: ‘Goed, ik
neem je bovenste molensteen mee totdat

380
00:22:14,010 --> 00:22:15,510
je me terugbetaalt.’

381
00:22:15,510 --> 00:22:17,610
‘Maar hoe moet ik dan mijn graan malen?’

382
00:22:17,610 --> 00:22:20,130
Je mag geen van beide
molenstenen meenemen,

383
00:22:20,130 --> 00:22:23,430
en ook geen ander gereedschap
waarmee iemand zijn brood verdient,

384
00:22:23,430 --> 00:22:26,910
of iets anders wat noodzakelijk
is voor zijn levensonderhoud.

385
00:22:26,910 --> 00:22:31,230
Je moet iets nemen wat niet zo
essentieel is voor zijn overleving.

386
00:22:31,230 --> 00:22:33,150
En in vers 7 staat:

387
00:22:33,150 --> 00:22:38,250
Wanneer er iemand ontdekt wordt die iemand
van zijn broeders, een van de Israëlieten,

388
00:22:38,250 --> 00:22:45,030
ontvoert en hem als slaaf behandelt en hem
verkoopt, dan moet de ontvoerder sterven.

389
00:22:45,030 --> 00:22:47,970
Zo moet u het kwaad uit uw midden wegdoen.

390
00:22:47,970 --> 00:22:52,830
Deze wet op zichzelf zou veroordelen
wat wij Atlantische slavernij noemen,

391
00:22:52,830 --> 00:22:56,310
de slavernij die in de
Verenigde Staten werd bedreven.

392
00:22:56,310 --> 00:23:00,570
Opnieuw: mensen hebben soms
kritiek op de Bijbel omdat die niet

393
00:23:00,570 --> 00:23:02,790
alle slavernij veroordeelt.

394
00:23:02,790 --> 00:23:06,270
Waarom zou de Bijbel alle
slavernij moeten veroordelen?

395
00:23:06,270 --> 00:23:09,090
Niet alle slavernij was onrechtvaardig.

396
00:23:09,090 --> 00:23:12,930
Maar er bestaat slavernij
die wel onrechtvaardig is.

397
00:23:12,930 --> 00:23:17,550
En de slavernij die in dit land
werd bedreven, was onrechtvaardig,

398
00:23:17,550 --> 00:23:20,610
omdat de slaven werden
ontvoerd en verkocht.

399
00:23:20,610 --> 00:23:25,890
Ze werden uit Afrika ontvoerd, tegen
hun wil hierheen gebracht en verkocht.

400
00:23:25,890 --> 00:23:27,630
Dat is ontvoering.

401
00:23:27,630 --> 00:23:31,110
De slavenhandelaren hadden ter
dood gebracht moeten worden.

402
00:23:31,110 --> 00:23:34,290
Niet omdat slavernij in
al haar vormen kwaad is,

403
00:23:34,290 --> 00:23:39,330
maar omdat ze in die vorm beslist kwaad
is en in Gods ogen een misdrijf is waarop

404
00:23:39,330 --> 00:23:40,830
de doodstraf staat.

405
00:23:40,830 --> 00:23:44,790
Wees op uw hoede voor de ziekte
van de melaatsheid door bijzonder

406
00:23:44,790 --> 00:23:50,610
nauwlettend te handelen overeenkomstig
alles wat de Levitische priesters u leren.

407
00:23:50,610 --> 00:23:54,390
U moet nauwlettend handelen
zoals ik hun geboden heb.

408
00:23:54,390 --> 00:23:59,010
Denk aan wat de HEERE, uw God,
onderweg met Mirjam gedaan heeft,

409
00:23:59,010 --> 00:24:00,450
toen u uit Egypte trok.

410
00:24:00,450 --> 00:24:06,630
Dat verwijst naar het feit dat God
haar in Numeri 12 met melaatsheid trof.

411
00:24:06,630 --> 00:24:09,270
Ik weet niet echt waarom
dat hier wordt genoemd,

412
00:24:09,270 --> 00:24:14,310
want dit is eigenlijk een wet over het
naleven van de regels omtrent melaatsheid

413
00:24:14,310 --> 00:24:17,910
die in Leviticus 13 en 14 worden gegeven.

414
00:24:17,910 --> 00:24:22,350
De herinnering aan Mirjam en het feit
dat zij met melaatsheid werd getroffen,

415
00:24:22,350 --> 00:24:25,770
is niet echt een voorbeeld van
het naleven van die wetten,

416
00:24:25,770 --> 00:24:27,750
en dat is hier juist het gebod.

417
00:24:27,750 --> 00:24:30,210
Het lijkt eerder op wat Jezus zei:

418
00:24:30,210 --> 00:24:32,130
Denk aan de vrouw van Lot.

419
00:24:32,130 --> 00:24:36,810
Het komt er min of meer op neer dat je
je iemand herinnert die iets slechts deed

420
00:24:36,810 --> 00:24:38,430
en daarvoor leed.

421
00:24:38,430 --> 00:24:41,550
In dit geval leed Mirjam aan melaatsheid.

422
00:24:41,550 --> 00:24:45,570
Omdat melaatsheid wordt genoemd,
doet dat aan Mirjam denken.

423
00:24:45,570 --> 00:24:49,590
Het kan dienen als waarschuwing voor
mensen die misschien opstandig zijn,

424
00:24:49,590 --> 00:24:51,870
zoals zij bij die gelegenheid was.

425
00:24:51,870 --> 00:24:54,390
Wanneer u aan uw naaste iets geleend hebt,

426
00:24:54,390 --> 00:24:58,350
dan mag u zijn huis niet binnengaan
om zijn onderpand mee te nemen.

427
00:24:58,350 --> 00:25:02,370
U moet buiten blijven staan en de
man aan wie u iets geleend hebt,

428
00:25:02,370 --> 00:25:05,910
moet het onderpand naar u
toe brengen, naar buiten.

429
00:25:05,910 --> 00:25:10,530
En als het een arme man is, mag u
niet in diens onderpand gaan slapen,

430
00:25:10,530 --> 00:25:15,030
maar u moet hem het onderpand zeker
teruggeven als de zon ondergaat,

431
00:25:15,030 --> 00:25:18,990
zodat hij in zijn kleed kan
gaan slapen, en hij u zegent.

432
00:25:18,990 --> 00:25:23,850
Dat zal u tot gerechtigheid zijn voor
het aangezicht van de HEERE, uw God.

433
00:25:23,850 --> 00:25:26,490
U mag de arme en behoeftige dagloner,

434
00:25:26,490 --> 00:25:30,570
iemand van uw broeders of van de
vreemdelingen die in uw land binnen uw

435
00:25:30,570 --> 00:25:32,910
poorten is, niet onderdrukken.

436
00:25:32,910 --> 00:25:38,010
Op dezelfde dag moet u hem zijn loon
geven; de zon mag er niet over ondergaan,

437
00:25:38,010 --> 00:25:40,890
want hij is arm en hij verlangt ernaar.

438
00:25:40,890 --> 00:25:44,430
Laat hij niet vanwege u
de HEERE hoeven aanroepen,

439
00:25:44,430 --> 00:25:46,770
want dan zal er zonde in u zijn.

440
00:25:46,770 --> 00:25:50,730
Dit gaat over de manier waarop
mensen die geld en land hebben,

441
00:25:50,730 --> 00:25:54,450
de armen behandelen die
geen geld en land hebben.

442
00:25:54,450 --> 00:25:59,310
Arme mensen moesten vaak geld lenen
alleen maar om te kunnen eten.

443
00:25:59,310 --> 00:26:02,130
Natuurlijk werd er, zoals
we al hebben opgemerkt,

444
00:26:02,130 --> 00:26:04,590
een of ander onderpand van hen gevraagd.

445
00:26:04,590 --> 00:26:07,770
Maar als je een rijk persoon
was die geld uitleende,

446
00:26:07,770 --> 00:26:10,830
nam je de kleding van een
man niet als onderpand,

447
00:26:10,830 --> 00:26:14,730
zijn kleren of iets wat hij
nodig had om in te slapen.

448
00:26:14,730 --> 00:26:20,310
Dat wil zeggen: je mag zijn leven niet
ellendiger maken door hem geld te lenen.

449
00:26:20,310 --> 00:26:24,450
Geld aan hem lenen hoort een
daad van vrijgevigheid te zijn.

450
00:26:24,450 --> 00:26:26,910
Maar als hij het koud
heeft wanneer hij slaapt,

451
00:26:26,910 --> 00:26:29,610
omdat jij zijn kledingstuk
als onderpand hebt,

452
00:26:29,610 --> 00:26:33,990
dan heb je hem in werkelijkheid
helemaal geen barmhartigheid bewezen.

453
00:26:33,990 --> 00:26:39,510
Er staat dat je hem zijn onderpand in
elk geval 's avonds terug moet geven.

454
00:26:39,510 --> 00:26:43,890
Als je het hem 's avonds teruggeeft,
heb je geen enkele zekerheid van hem,

455
00:26:43,890 --> 00:26:47,910
maar neem je eenvoudigweg
het risico omdat hij arm is.

456
00:26:47,910 --> 00:26:53,790
Er staat dat hij je zal zegenen en dat het
je voor God tot gerechtigheid zal zijn,

457
00:26:53,790 --> 00:26:55,170
in vers 13.

458
00:26:55,170 --> 00:26:58,410
Het idee is dat je doet wat juist is,

459
00:26:58,410 --> 00:27:01,290
ook als je lening daardoor
misschien gevaar loopt,

460
00:27:01,290 --> 00:27:03,210
omdat je met een mens te maken hebt.

461
00:27:03,210 --> 00:27:07,110
Dat je rechtvaardig bent in de ogen
van God is belangrijker voor je

462
00:27:07,110 --> 00:27:11,370
dan dat je je financieel aan alle
kanten hebt ingedekt en op die manier

463
00:27:11,370 --> 00:27:13,170
alles hebt veiliggesteld.

464
00:27:13,170 --> 00:27:18,330
Dat staat in contrast met wat volgens
vers 14 en 15 zonde voor je zal zijn

465
00:27:18,330 --> 00:27:20,310
als je de arme onderdrukt.

466
00:27:20,310 --> 00:27:24,270
Normaal gesproken kreeg een man aan het
einde van de dag voor zijn werk betaald.

467
00:27:24,270 --> 00:27:26,730
De mensen waren in die
tijd niet rijk genoeg om

468
00:27:26,730 --> 00:27:30,270
thuis geld en voedsel voor een
paar dagen opgeslagen te hebben.

469
00:27:30,270 --> 00:27:33,510
De rijken hadden die dingen
wel, maar de armen niet.

470
00:27:33,510 --> 00:27:38,910
En er was geen middenklasse: er waren
een paar rijken en zeer veel armen.

471
00:27:38,910 --> 00:27:43,230
De armen waren zo arm dat ze elke
dag moesten werken om voor die dag

472
00:27:43,230 --> 00:27:47,310
eten te verdienen, en ze moesten aan
het einde van de dag betaald krijgen.

473
00:27:47,310 --> 00:27:51,510
Dat is het gebruik dat je overal in
het Oude en Nieuwe Testament ziet,

474
00:27:51,510 --> 00:27:55,830
zelfs in de gelijkenis van Jezus
over de arbeiders in de wijngaard:

475
00:27:55,830 --> 00:27:59,850
aan het einde van de dag gingen ze
in de rij staan om betaald te worden.

476
00:27:59,850 --> 00:28:02,970
Als je het loon van een man tot
de volgende dag achterhield,

477
00:28:02,970 --> 00:28:04,530
onderdrukte je hem.

478
00:28:04,530 --> 00:28:08,970
Hij heeft voor je gewerkt, je bent het hem
verschuldigd en je hoort het te betalen

479
00:28:08,970 --> 00:28:10,950
wanneer je het hem verschuldigd bent.

480
00:28:10,950 --> 00:28:15,330
Als je het achterhoudt, laat je
hem in de steek. Hij rekent erop.

481
00:28:15,330 --> 00:28:17,670
Hij hoopt die avond te kunnen eten.

482
00:28:17,670 --> 00:28:20,790
Het is interessant dat
hij in vers 15 zegt:

483
00:28:20,790 --> 00:28:23,430
Laat de zon er niet over ondergaan.

484
00:28:23,430 --> 00:28:27,870
Dat wil zeggen: zorg ervoor dat je
hem betaalt voordat de zon ondergaat.

485
00:28:27,870 --> 00:28:31,290
Het is ook interessant dat
Paulus die uitdrukking gebruikte:

486
00:28:31,290 --> 00:28:36,450
Word boos, maar zondig niet; laat de
zon niet ondergaan over uw boosheid,

487
00:28:36,450 --> 00:28:38,010
waar Paulus zegt:

488
00:28:38,010 --> 00:28:40,590
Word boos, maar zondig niet.

489
00:28:40,590 --> 00:28:43,830
Laat de zon niet ondergaan
terwijl je nog boos bent.

490
00:28:43,830 --> 00:28:47,250
Het betekent duidelijk dat je
vóór het vallen van de avond

491
00:28:47,250 --> 00:28:51,810
je schuld van vergeving moet betalen
aan de persoon op wie je boos bent.

492
00:28:51,810 --> 00:28:56,490
Hij ontleent die formulering aan deze
kwestie van je schulden op tijd betalen.

493
00:28:56,490 --> 00:28:59,790
Laat de zon niet ondergaan
over een onbetaalde schuld.

494
00:28:59,790 --> 00:29:03,450
Laat de zon evenzo niet
ondergaan over je boosheid,

495
00:29:03,450 --> 00:29:06,210
want je boosheid is een onbetaalde schuld.

496
00:29:06,210 --> 00:29:09,270
Je bent het iemand
verschuldigd hem te vergeven.

497
00:29:09,270 --> 00:29:13,590
Je bent het niet aan hem verschuldigd;
je bent het aan God verschuldigd.

498
00:29:13,590 --> 00:29:18,210
Hij gebiedt je te vergeven, dus laat
die schuld niet onbetaald blijven tot

499
00:29:18,210 --> 00:29:19,950
na het vallen van de avond.

500
00:29:19,950 --> 00:29:23,130
In deze passage wordt
in vers 10 en 11 gezegd

501
00:29:23,130 --> 00:29:27,870
dat als je geld leent aan een arme
man, hij je een onderpand zal geven.

502
00:29:27,870 --> 00:29:31,050
Je gaat niet zijn huis binnen
om het onderpand te halen.

503
00:29:31,050 --> 00:29:33,510
Je respecteert zijn eigen ruimte.

504
00:29:33,510 --> 00:29:38,190
Hij is een arme man, maar toch gun
je hem enige menselijke waardigheid.

505
00:29:38,190 --> 00:29:42,570
Laat hem zijn eigen huis binnengaan
en het onderpand naar buiten brengen.

506
00:29:42,570 --> 00:29:46,350
Je zegt niet: „Ik ben hier
degene die het geld uitleent.

507
00:29:46,350 --> 00:29:48,390
Ik ben de rijke hoge heer.

508
00:29:48,390 --> 00:29:50,550
Ik heb de situatie in de hand.

509
00:29:50,550 --> 00:29:54,150
Ik ga naar binnen en haal
je onderpand uit je huis.”

510
00:29:54,150 --> 00:29:56,970
Nee, je blijft buiten zijn huis.

511
00:29:56,970 --> 00:29:58,830
Het is zijn huis.

512
00:29:58,830 --> 00:30:02,790
Je laat hem zijn huis binnengaan en
het onderpand naar buiten brengen.

513
00:30:02,790 --> 00:30:05,850
Toon enig respect voor die
man, ook al is hij arm.

514
00:30:05,850 --> 00:30:08,550
Hij moet nog steeds zijn
eigen waardigheid behouden,

515
00:30:08,550 --> 00:30:12,570
en zijn huis moet zijn eigen ruimte
blijven voor hem en zijn gezin.

516
00:30:12,570 --> 00:30:13,350
Vers 16:

517
00:30:13,350 --> 00:30:16,830
De vaders mogen niet ter dood
gebracht worden om de kinderen,

518
00:30:16,830 --> 00:30:20,970
en de kinderen mogen niet ter
dood gebracht worden om de vaders.

519
00:30:20,970 --> 00:30:25,290
Ieder zal alleen om zijn eigen
zonde ter dood gebracht worden.

520
00:30:25,290 --> 00:30:32,670
Dit wordt ook, bijna tot vervelens toe,
zeer uitvoerig uiteengezet in Ezechiël 18.

521
00:30:32,670 --> 00:30:35,310
Daar wordt dat beginsel verder uitgewerkt.

522
00:30:35,310 --> 00:30:38,850
Het lijkt misschien alsof dit in
sommige gevallen geschonden wordt,

523
00:30:38,850 --> 00:30:42,450
bijvoorbeeld bij de Kanaänieten,
waar iedereen werd gedood,

524
00:30:42,450 --> 00:30:44,310
ook de vrouwen en kinderen.

525
00:30:44,310 --> 00:30:49,170
De kinderen leden beslist onder het feit
dat de zonden van hun vaders dat probleem

526
00:30:49,170 --> 00:30:51,030
over hen hadden gebracht.

527
00:30:51,030 --> 00:30:54,690
Voor zover wij weten, hadden
hun kinderen niets gedaan.

528
00:30:54,690 --> 00:30:56,730
De zuigelingen beslist niet.

529
00:30:56,730 --> 00:30:59,550
En we hebben ook een
geval als dat van Achan.

530
00:30:59,550 --> 00:31:03,270
Wanneer ze in het boek Jozua
het Beloofde Land binnengaan,

531
00:31:03,270 --> 00:31:06,990
steelt Achan de gouden staaf
en het Babylonische gewaad,

532
00:31:06,990 --> 00:31:09,990
die aan de HEERE gewijd moesten worden.

533
00:31:09,990 --> 00:31:12,570
Achan moet daarvoor ter
dood gebracht worden,

534
00:31:12,570 --> 00:31:15,930
maar zijn gezin moest ook
ter dood gebracht worden.

535
00:31:15,930 --> 00:31:20,670
Zijn vrouw, zijn kinderen en hijzelf
werden allemaal op een rij gezet,

536
00:31:20,670 --> 00:31:23,670
en ze werden allemaal gestenigd en gedood.

537
00:31:23,670 --> 00:31:27,150
Dat lijkt erop dat kinderen lijden
voor de zonden van hun vader,

538
00:31:27,150 --> 00:31:29,370
maar volgens mij is dat niet zo.

539
00:31:29,370 --> 00:31:33,390
Om te beginnen weten we niet
of Achan jonge kinderen had.

540
00:31:33,390 --> 00:31:36,450
Zijn gezin kan al tamelijk
volwassen zijn geweest.

541
00:31:36,450 --> 00:31:40,590
Zijn buit was verborgen in de
tent waarin ze allemaal woonden.

542
00:31:40,590 --> 00:31:45,750
De kans is groot dat zijn kinderen en zijn
vrouw allemaal zijn medeplichtigen waren.

543
00:31:45,750 --> 00:31:50,610
En volgens mij moeten we aannemen dat
dit zo is, omdat God een beginsel had:

544
00:31:50,610 --> 00:31:55,170
Hij zou onschuldige kinderen niet
straffen voor de zonden van hun ouders.

545
00:31:55,170 --> 00:31:58,170
De Kanaänieten vormen een ander verhaal.

546
00:31:58,170 --> 00:32:02,250
Dat is een geval waarin een
hele beschaving werd uitgeroeid,

547
00:32:02,250 --> 00:32:05,430
net zoals Sodom en
Gomorra werden uitgeroeid.

548
00:32:05,430 --> 00:32:09,090
Daar stierven mannen, vrouwen en kinderen.

549
00:32:09,090 --> 00:32:12,090
Maar het is ook interessant:
als een man niet

550
00:32:12,090 --> 00:32:15,270
ter dood gebracht mag worden
voor de zonden van zijn vader,

551
00:32:15,270 --> 00:32:19,710
is het dan juist om te zeggen dat wij
allemaal veroordeeld geboren worden

552
00:32:19,710 --> 00:32:23,130
vanwege de zonde van Adam, onze vader?

553
00:32:23,130 --> 00:32:27,030
Het idee van de erfzonde, zoals dat
gewoonlijk in de theologie wordt

554
00:32:27,030 --> 00:32:30,930
uiteengezet, is dat alle mensen
veroordeeld geboren worden

555
00:32:30,930 --> 00:32:36,630
vanwege de zonde van Adam, nog voordat
ze zelf ook maar enige zonde begaan.

556
00:32:36,630 --> 00:32:40,290
Behalve dat ze veroordeeld zijn
vanwege de zonden van hun vader,

557
00:32:40,290 --> 00:32:43,830
hebben ze in hun eigen hart
ook een neiging tot zondigheid.

558
00:32:43,830 --> 00:32:47,250
Dit zijn de twee onderdelen
van de leer van de erfzonde

559
00:32:47,250 --> 00:32:50,190
zoals die gewoonlijk
onderwezen wordt: je wordt

560
00:32:50,190 --> 00:32:54,510
schuldig geboren aan de zonden
van je vader, en als je sterft,

561
00:32:54,510 --> 00:32:55,950
ga je naar de hel.

562
00:32:55,950 --> 00:32:58,830
Dat is tenminste wat het calvinisme leert.

563
00:32:58,830 --> 00:33:04,170
Het calvinisme leert dat een kind dat
als zuigeling sterft naar de hel gaat,

564
00:33:04,170 --> 00:33:08,550
al geloven sommige calvinisten dat
een kind dat als zuigeling sterft

565
00:33:08,550 --> 00:33:11,370
toch een van de uitverkorenen kan zijn.

566
00:33:11,370 --> 00:33:14,010
In dat geval gaat het niet naar de hel.

567
00:33:14,010 --> 00:33:17,310
Maar sommige kinderen die
sterven, gaan wel naar de hel,

568
00:33:17,310 --> 00:33:19,590
omdat ze niet uitverkoren zijn.

569
00:33:19,590 --> 00:33:21,990
Maar waarom zou een kind naar de hel gaan?

570
00:33:21,990 --> 00:33:24,450
Het heeft geen enkele zonde begaan.

571
00:33:24,450 --> 00:33:27,870
Ze zeggen dat het vanwege
de zonde van Adam is:

572
00:33:27,870 --> 00:33:31,830
ze worden schuldig aan de
zonde van Adam geboren.

573
00:33:31,830 --> 00:33:34,650
Ik weet niet zo zeker of
de Bijbel zoiets zegt.

574
00:33:34,650 --> 00:33:40,230
Ik lees nergens dat kinderen schuldig
aan de zonde van Adam geboren worden.

575
00:33:40,230 --> 00:33:44,490
Ik lees wel dat we allemaal
lijden vanwege de zonde van Adam.

576
00:33:44,490 --> 00:33:49,050
We hebben allemaal een zondige
neiging. We sterven allemaal.

577
00:33:49,050 --> 00:33:50,910
Maar als het gaat om de uiteindelijke

578
00:33:50,910 --> 00:33:55,410
veroordeling voor de rechterstoel van
Christus, denk ik niet dat God op de

579
00:33:55,410 --> 00:33:59,970
oordeelsdag tegen iemand die als
baby gestorven is zal zeggen:

580
00:33:59,970 --> 00:34:03,330
‘Je zult voor eeuwig en
altijd in de hel branden,

581
00:34:03,330 --> 00:34:07,110
omdat iemand die je nooit
hebt ontmoet, Adam genaamd,

582
00:34:07,110 --> 00:34:09,870
iets deed waar Ik niet blij mee was.’

583
00:34:09,870 --> 00:34:12,870
Zo’n regel kent Gods
rechtvaardigheid niet.

584
00:34:12,870 --> 00:34:15,330
Hij verdraait het recht
niet op die manier.

585
00:34:15,330 --> 00:34:17,850
Dat is de uiteindelijke veroordeling.

586
00:34:17,850 --> 00:34:22,170
Natuurlijk sterven alle mensen, en we
sterven inderdaad allemaal vanwege de

587
00:34:22,170 --> 00:34:23,610
zonde van Adam.

588
00:34:23,610 --> 00:34:26,550
Maar dat is niet onze
uiteindelijke veroordeling,

589
00:34:26,550 --> 00:34:29,490
want nadat we sterven is er nog meer.

590
00:34:29,490 --> 00:34:35,070
Er is nog iets wat daarna komt. Er
is een oordeel. Er is een bestemming.

591
00:34:35,070 --> 00:34:38,850
Alle mensen sterven beslist
vanwege de zonde van Adam.

592
00:34:38,850 --> 00:34:42,930
Dat komt doordat Adam op dat
moment het menselijk ras was.

593
00:34:42,930 --> 00:34:48,030
De dood kwam over het menselijke ras,
en wij maken deel uit van dat ras.

594
00:34:48,030 --> 00:34:51,090
Maar je uiteindelijke positie
voor God bij het oordeel

595
00:34:51,090 --> 00:34:54,690
en wat er daarna met je gebeurt,
worden niet bepaald door wat iemand

596
00:34:54,690 --> 00:34:56,250
anders heeft gedaan.

597
00:34:56,250 --> 00:35:00,090
Ze worden bepaald door wat jij
hebt gedaan. De Bijbel zegt:

598
00:35:00,090 --> 00:35:03,810
Want wij moeten allen voor de
rechterstoel van Christus openbaar worden,

599
00:35:03,810 --> 00:35:07,890
opdat ieder vergelding ontvangt voor wat
hij door middel van zijn lichaam gedaan

600
00:35:07,890 --> 00:35:10,650
heeft, hetzij goed, hetzij kwaad.

601
00:35:10,650 --> 00:35:15,030
Iedereen zal geoordeeld worden
naar zijn werken, zegt de Bijbel.

602
00:35:15,030 --> 00:35:19,110
Je zult dus niet geoordeeld worden
naar de werken van iemand anders.

603
00:35:19,110 --> 00:35:20,550
Vers 17:

604
00:35:20,550 --> 00:35:24,090
U mag het recht van de vreemdeling
en de wees niet buigen,

605
00:35:24,090 --> 00:35:27,810
en u mag het kleed van een
weduwe niet in onderpand nemen,

606
00:35:27,810 --> 00:35:32,790
maar u moet eraan denken dat u slaaf
geweest bent in Egypte, en dat de HEERE,

607
00:35:32,790 --> 00:35:35,790
uw God, u vandaar verlost heeft.

608
00:35:35,790 --> 00:35:38,010
Daarom gebied ik u dit te doen.

609
00:35:38,010 --> 00:35:40,950
Wanneer u de oogst op uw
akker hebt binnengehaald,

610
00:35:40,950 --> 00:35:43,410
en u bent een schoof op de akker vergeten,

611
00:35:43,410 --> 00:35:46,230
dan mag u niet teruggaan
om die op te halen.

612
00:35:46,230 --> 00:35:50,130
Hij is voor de vreemdeling,
de wees en de weduwe.

613
00:35:50,130 --> 00:35:55,890
Dan zal de HEERE, uw God, u zegenen
in al het werk van uw handen.

614
00:35:55,890 --> 00:36:01,350
Wanneer u uw olijven afslaat, mag u de
takken daarna niet nauwkeurig afzoeken.

615
00:36:01,350 --> 00:36:05,370
Het is voor de vreemdeling,
de wees en de weduwe.

616
00:36:05,370 --> 00:36:11,070
Wanneer u uw wijngaard leeggeplukt hebt,
mag u hem daarna niet nauwkeurig nalopen.

617
00:36:11,070 --> 00:36:15,210
Het is voor de vreemdeling,
de wees en de weduwe.

618
00:36:15,210 --> 00:36:19,350
U moet eraan denken dat u slaaf
geweest bent in het land Egypte.

619
00:36:19,350 --> 00:36:21,330
Daarom gebied ik u dit te doen.

620
00:36:21,330 --> 00:36:26,250
In vers 20 betekent het afslaan van de
olijven dat je tegen de takken slaat om de

621
00:36:26,250 --> 00:36:30,150
olijven naar beneden te
laten vallen; zo oogst je ze.

622
00:36:30,150 --> 00:36:32,370
Dit is de wet op het nalezen.

623
00:36:32,370 --> 00:36:36,090
Het nalezen is eerder in
Leviticus al aan de orde gekomen.

624
00:36:36,090 --> 00:36:39,630
Het idee is dat je een redelijke
hoeveelheid uit je wijngaard,

625
00:36:39,630 --> 00:36:43,890
je akker en je olijfgaard haalt,
maar niet werkelijk alle druiven,

626
00:36:43,890 --> 00:36:46,410
olijven en korenaren meeneemt.

627
00:36:46,410 --> 00:36:49,590
Laat daar iets van achter
voor de armen die na je komen,

628
00:36:49,590 --> 00:36:51,990
zodat zij het daar kunnen nalezen.

629
00:36:51,990 --> 00:36:56,130
Dat was een van de manieren waarop
de armen onderhouden konden worden.

630
00:36:56,130 --> 00:37:00,330
Er waren heel wat wetten die duidelijk
bedoeld waren om de armen te helpen.

631
00:37:00,330 --> 00:37:02,670
Zo was er de tiende van het derde jaar.

632
00:37:02,670 --> 00:37:06,690
Je mocht door iemands akker lopen en
nemen wat je nodig had om te eten.

633
00:37:06,690 --> 00:37:11,010
In de oogsttijd kon je achter
de oogsters aan gaan en nalezen.

634
00:37:11,010 --> 00:37:15,690
Zo bleef Ruth in leven toen ze
vanuit Moab naar Bethlehem terugkwam.

635
00:37:15,690 --> 00:37:19,650
Ze kwam terecht bij een man,
Boaz, die aan het oogsten was,

636
00:37:19,650 --> 00:37:23,310
en ze mocht samen met
andere arme mensen nalezen.

637
00:37:23,310 --> 00:37:28,110
De arme mensen kwamen achter de
ingehuurde maaiers aan, de oogsters.

638
00:37:28,110 --> 00:37:32,790
Er wordt ons verteld dat Boaz tegen
zijn arbeiders zei dat ze met opzet wat

639
00:37:32,790 --> 00:37:35,790
korenaren voor haar op de
grond moesten laten vallen.

640
00:37:35,790 --> 00:37:40,470
Ze moesten niet alleen nalaten om terug
te gaan en werkelijk alles op te rapen,

641
00:37:40,470 --> 00:37:44,430
maar ze moesten zelfs met opzet
een paar handenvol laten vallen,

642
00:37:44,430 --> 00:37:45,990
omdat hij haar wilde helpen.

643
00:37:45,990 --> 00:37:47,790
Hoofdstuk 25:

644
00:37:47,790 --> 00:37:53,550
Wanneer er tussen mannen onenigheid is en
zij voor het gerecht komen en men over hen

645
00:37:53,550 --> 00:37:57,810
rechtspreekt, dan moet men de
rechtvaardige rechtvaardig verklaren en de

646
00:37:57,810 --> 00:38:00,030
schuldige schuldig verklaren.

647
00:38:00,030 --> 00:38:03,211
En als de schuldige tot
stok slagen is veroordeeld ,

648
00:38:03,211 --> 00:38:08,310
moet het zó zijn dat de rechter hem op de
grond laat leggen en hem voor zijn ogen de

649
00:38:08,310 --> 00:38:11,130
slagen laat geven die in
aantal overeenkomen met

650
00:38:11,130 --> 00:38:13,290
zijn onrechtvaardige daad.

651
00:38:13,290 --> 00:38:17,910
Veertig slagen mag hij hem laten
geven; hij mag er niets aan toevoegen,

652
00:38:17,910 --> 00:38:23,010
omdat uw broeder anders, als hij hem boven
deze nog meer slagen zou laten geven,

653
00:38:23,010 --> 00:38:25,830
voor uw ogen verachtelijk zou worden.

654
00:38:25,830 --> 00:38:30,210
Dit idee om een misdadiger te slaan
klinkt in onze moderne samenleving

655
00:38:30,210 --> 00:38:31,710
niet erg menselijk.

656
00:38:31,710 --> 00:38:36,931
Maar dit is eigenlijk een wet die zegt
dat wanneer de rechter een straf oplegt —

657
00:38:36,931 --> 00:38:39,930
slaan is bijvoorbeeld één mogelijke straf;

658
00:38:39,930 --> 00:38:43,651
voor verschillende misdrijven
konden er andere straffen zijn —

659
00:38:43,651 --> 00:38:46,530
en de straf is dat de man wordt geslagen,

660
00:38:46,530 --> 00:38:49,770
dit voor de ogen van de
rechter moet worden uitgevoerd.

661
00:38:49,770 --> 00:38:54,450
Hij kan niet eenvoudig tegen de man
die onrecht is aangedaan zeggen:

662
00:38:54,450 --> 00:38:56,910
„Ga naar buiten en sla die man.

663
00:38:56,910 --> 00:38:59,670
Geef hem vijfendertig zweepslagen.”

664
00:38:59,670 --> 00:39:03,030
Veertig was het hoogste aantal
dat gegeven mocht worden.

665
00:39:03,030 --> 00:39:05,130
Het kon een lager aantal zijn.

666
00:39:05,130 --> 00:39:09,750
De man die de zweepslagen toediende, moest
dat onder toezicht van de rechter doen,

667
00:39:09,750 --> 00:39:13,170
om er zeker van te zijn dat het
aantal niet werd overschreden.

668
00:39:13,170 --> 00:39:16,050
De rechter was er niet alleen
verantwoordelijk voor dat hij de straf

669
00:39:16,050 --> 00:39:19,770
oplegde, maar ook dat hij
toezicht hield op de uitvoering,

670
00:39:19,770 --> 00:39:24,510
om er zeker van te zijn dat de
opgelegde straf niet werd overschreden.

671
00:39:24,510 --> 00:39:25,710
Vers 4:

672
00:39:25,710 --> 00:39:29,070
Een rund mag u niet muilkorven
als hij aan het dorsen is.

673
00:39:29,070 --> 00:39:31,770
Ook dit haalt Paulus twee keer aan.

674
00:39:31,770 --> 00:39:35,310
In beide gevallen spreekt hij over
het onderhouden van mensen die in

675
00:39:35,310 --> 00:39:36,930
de bediening staan.

676
00:39:36,930 --> 00:39:42,030
In 1 Korinthe 9:9 noemt Paulus
dit als een recht dat hij heeft

677
00:39:42,030 --> 00:39:44,490
om voor de bediening
onderhouden te worden.

678
00:39:44,490 --> 00:39:49,590
Maar hij vermeldt dat hij dit recht nooit
heeft gebruikt, hoewel hij het wel heeft.

679
00:39:49,590 --> 00:39:53,070
Hij heeft nooit aanspraak gemaakt
op het recht om voor de bediening

680
00:39:53,070 --> 00:39:54,570
onderhouden te worden.

681
00:39:54,570 --> 00:39:58,590
Hij werkte zelf met zijn
handen en zag af van dat recht.

682
00:39:58,590 --> 00:40:02,910
In 1 Korinthe 9 spoort het hele
hoofdstuk de Korinthiërs aan

683
00:40:02,910 --> 00:40:05,850
om dezelfde houding als
Paulus aan te nemen:

684
00:40:05,850 --> 00:40:10,410
afstand doen van je rechten wanneer dat
het evangelie en de zielen van mensen

685
00:40:10,410 --> 00:40:11,670
ten goede komt.

686
00:40:11,670 --> 00:40:14,430
Het gaat over afstand doen van je rechten.

687
00:40:14,430 --> 00:40:18,450
Hij noemt een aantal rechten die
hij heeft, maar niet gebruikt.

688
00:40:18,450 --> 00:40:21,990
Daaronder vallen, zei hij,
het recht om getrouwd te zijn

689
00:40:21,990 --> 00:40:24,030
en een vrouw met zich mee te nemen,

690
00:40:24,030 --> 00:40:28,290
het recht om voor de bediening betaald
te worden en het recht om te eten wat hij

691
00:40:28,290 --> 00:40:30,510
maar wil. Maar hij zegt:

692
00:40:30,510 --> 00:40:34,470
Hij doet omwille van het Evangelie
afstand van deze rechten.

693
00:40:34,470 --> 00:40:37,950
Hoewel Paulus niet verwachtte voor
de bediening betaald te worden,

694
00:40:37,950 --> 00:40:40,950
zei hij dat de enige reden
waarom hij dat niet verwachtte,

695
00:40:40,950 --> 00:40:44,430
was dat dit een recht was waarvan
hij vrijwillig afstand deed.

696
00:40:44,430 --> 00:40:48,510
Maar hij hield wel vol dat iemand in
de bediening dat recht heeft als hij

697
00:40:48,510 --> 00:40:50,550
in geestelijke zaken dient.

698
00:40:50,550 --> 00:40:54,990
Paulus zei dat het een vervulling hiervan
is wanneer hij van degenen die hij dient

699
00:40:54,990 --> 00:41:02,130
vleselijke zaken terugontvangt — materiële
voordelen, geld, onderhoud, enzovoort:

700
00:41:02,130 --> 00:41:06,150
Je mag een os die het graan
dorst niet muilkorven.

701
00:41:06,150 --> 00:41:08,490
De os is aan het werk.

702
00:41:08,490 --> 00:41:12,150
Verlok en terg hem niet door hem
tussen het voedsel te laten werken,

703
00:41:12,150 --> 00:41:14,490
maar hem er niets van te laten eten.

704
00:41:14,490 --> 00:41:16,830
Doe hem geen muilkorf om.

705
00:41:16,830 --> 00:41:19,170
Laat hem eten terwijl hij werkt.

706
00:41:19,170 --> 00:41:23,250
Paulus haalt dit ook
aan in 1 Timotheüs 5:18,

707
00:41:23,250 --> 00:41:27,750
waar hij aanwijzingen geeft over het
onderhouden van oudsten in de gemeente.

708
00:41:27,750 --> 00:41:30,870
Hij zei dat de oudsten
die goed leidinggeven,

709
00:41:30,870 --> 00:41:36,510
dubbele eer waardig geacht moeten worden,
dat wil zeggen: dubbele bezoldiging.

710
00:41:36,510 --> 00:41:38,610
Hij bedoelt onderhoud.

711
00:41:38,610 --> 00:41:43,650
Met „dubbele bezoldiging, dubbele eer”
geeft de spreker zijn uitleg van de

712
00:41:43,650 --> 00:41:48,570
Engelse formulering *double
honorarium, double honor*.

713
00:41:48,570 --> 00:41:52,770
De aangehaalde HSV spreekt
alleen van „dubbele eer”.

714
00:41:52,770 --> 00:41:55,590
Hij verwijst daarbij
naar de volgende passage:

715
00:41:55,590 --> 00:42:00,810
Laat ouderlingen die goed leiding
geven, dubbele eer waard geacht worden,

716
00:42:00,810 --> 00:42:04,410
vooral diegenen die arbeiden
in het Woord en in de leer.

717
00:42:04,410 --> 00:42:09,690
Want de Schrift zegt: Een dorsende
os mag u niet muilbanden, en:

718
00:42:09,690 --> 00:42:12,090
De arbeider is zijn loon waard.

719
00:42:12,090 --> 00:42:15,030
Hij gaf daar ook andere
aanwijzingen over de oudsten,

720
00:42:15,030 --> 00:42:19,350
maar hier zei hij dat de oudsten
vanwege hun werk onderhoud waard waren,

721
00:42:19,350 --> 00:42:21,030
en hij haalt dit vers aan.

722
00:42:21,030 --> 00:42:27,510
Het is interessant dat hij, wanneer hij
dit vers in 1 Korinthe 9:9 aanhaalt, zegt:

723
00:42:27,510 --> 00:42:33,990
Want in de wet van Mozes staat geschreven:
U mag een dorsende os niet muilbanden.

724
00:42:33,990 --> 00:42:36,690
Bekommert God Zich
alleen maar om de ossen?

725
00:42:36,690 --> 00:42:39,090
Of zegt Hij dit vooral om ons?

726
00:42:39,090 --> 00:42:44,670
Jawel, om ons is geschreven dat wie
ploegt, in hoop hoort te ploegen,

727
00:42:44,670 --> 00:42:49,770
en dat wie in hoop dorst, het deel
waarop hij hoopt, hoort te krijgen.

728
00:42:49,770 --> 00:42:51,390
Dan antwoordt hij:

729
00:42:51,390 --> 00:42:52,470
Het is voor ons.

730
00:42:52,470 --> 00:42:55,950
Dit gaat niet in de eerste
plaats om dierenrechten.

731
00:42:55,950 --> 00:42:59,670
Aan de andere kant wijst het
wel op mededogen met dieren,

732
00:42:59,670 --> 00:43:02,730
hoewel het niet in de eerste
plaats om dierenrechten gaat,

733
00:43:02,730 --> 00:43:07,530
omdat God een grotere kwestie op
het oog had die Paulus hier benoemt.

734
00:43:07,530 --> 00:43:11,970
Het wijst er wel op dat je niet
wreed tegen dieren moet zijn.

735
00:43:11,970 --> 00:43:13,230
Vers 5:

736
00:43:13,230 --> 00:43:18,510
Wanneer broers bij elkaar wonen en een van
hen sterft zonder dat hij een zoon heeft,

737
00:43:18,510 --> 00:43:22,650
dan mag de vrouw van de gestorvene
niet de vrouw van een vreemde man

738
00:43:22,650 --> 00:43:24,330
buiten de familie worden.

739
00:43:24,330 --> 00:43:28,890
Haar zwager moet bij haar komen en
haar voor zichzelf tot vrouw nemen,

740
00:43:28,890 --> 00:43:32,790
en zo zijn zwagerplicht
tegenover haar vervullen.

741
00:43:32,790 --> 00:43:37,710
In het Latijn is het woord voor
‘de broer van de echtgenoot’ levir.

742
00:43:37,710 --> 00:43:41,430
Het is Latijn voor ‘de
broer van de echtgenoot’.

743
00:43:41,430 --> 00:43:45,690
Daarom wordt deze wet de wet van
het leviraatshuwelijk genoemd.

744
00:43:45,690 --> 00:43:50,130
Zo is dit altijd genoemd: de
wet van het leviraatshuwelijk,

745
00:43:50,130 --> 00:43:52,590
de huwelijksplichten van de zwager.

746
00:43:52,590 --> 00:43:56,610
Als de echtgenoot van een vrouw stierf
zonder een kind achter te laten,

747
00:43:56,610 --> 00:44:00,150
moest zij met zijn broer
trouwen, als hij er een had.

748
00:44:00,150 --> 00:44:03,450
Het eerste kind zou dan naar de
overleden man worden vernoemd,

749
00:44:03,450 --> 00:44:08,190
zodat de erfenis en de naam van een
man in Israël niet zouden uitsterven.

750
00:44:08,190 --> 00:44:11,850
En het moet zó zijn dat het
eerste kind dat zij baart,

751
00:44:11,850 --> 00:44:14,490
op naam van zijn
gestorven broer zal staan,

752
00:44:14,490 --> 00:44:17,970
zodat diens naam niet uit
Israël wordt uitgewist.

753
00:44:17,970 --> 00:44:21,450
Vermoedelijk is zij nu de vrouw
van haar voormalige zwager,

754
00:44:21,450 --> 00:44:25,590
en zou zij andere kinderen kunnen
krijgen die naar haar huidige echtgenoot,

755
00:44:25,590 --> 00:44:28,110
haar voormalige zwager, worden genoemd.

756
00:44:28,110 --> 00:44:33,330
Maar het eerste kind uit dat huwelijk moet
naar de overleden broer worden genoemd.

757
00:44:33,330 --> 00:44:38,850
Dit zou een situatie zijn waarin polygamie
in feite verplicht zou kunnen zijn.

758
00:44:38,850 --> 00:44:42,870
De broer van de echtgenoot zou
namelijk al getrouwd kunnen zijn,

759
00:44:42,870 --> 00:44:48,150
maar toch heeft hij de plicht om een kind
te verwekken om de naam van zijn broer

760
00:44:48,150 --> 00:44:49,530
voort te zetten.

761
00:44:49,530 --> 00:44:53,130
Dat wordt de plicht van de
broer van de echtgenoot genoemd.

762
00:44:53,130 --> 00:44:57,271
Maar een man zou de vrouw van zijn
broer ook niet kunnen willen nemen —

763
00:44:57,271 --> 00:45:01,890
en dat is voorstelbaar als die
vrouw bijzonder onaangenaam was.

764
00:45:01,890 --> 00:45:06,090
Er zouden vrouwen zijn die niet
aantrekkelijk waren als echtgenote.

765
00:45:06,090 --> 00:45:09,211
Ik kan me de vrouwen van sommige
van mijn broeders voorstellen —

766
00:45:09,211 --> 00:45:12,931
niet mijn biologische broers,
maar christelijke broeders —

767
00:45:12,931 --> 00:45:16,170
met wie ik niet de plicht zou
willen hebben om te trouwen als

768
00:45:16,170 --> 00:45:17,790
die broeder stierf.

769
00:45:17,790 --> 00:45:21,330
Je kunt je voorstellen dat
dit soms het geval zou zijn:

770
00:45:21,330 --> 00:45:25,590
de broer van een man sterft en de
weduwe is iemand met wie de man

771
00:45:25,590 --> 00:45:27,390
nooit goed kon opschieten.

772
00:45:27,390 --> 00:45:30,990
‘Ik heb nooit goed met de vrouw
van mijn broer kunnen opschieten.

773
00:45:30,990 --> 00:45:34,950
Waarom zou ik met haar willen trouwen
en kinderen met haar willen krijgen?’

774
00:45:34,950 --> 00:45:38,790
Er zouden dus gevallen zijn waarin
een man zou kunnen weigeren die rol op

775
00:45:38,790 --> 00:45:39,930
zich te nemen.

776
00:45:39,930 --> 00:45:44,370
Maar als deze man niet genegen is
zijn schoonzuster tot vrouw te nemen,

777
00:45:44,370 --> 00:45:49,050
dan moet zijn schoonzuster naar de
poort gaan, naar de oudsten, en zeggen:

778
00:45:49,050 --> 00:45:53,070
Mijn zwager weigert een naam voor zijn
broer in Israël in stand te houden.

779
00:45:53,070 --> 00:45:56,250
Hij wil zijn zwagerplicht
tegenover mij niet vervullen.

780
00:45:56,250 --> 00:46:00,210
Dan moeten de oudsten van zijn
stad hem roepen en tot hem spreken;

781
00:46:00,210 --> 00:46:02,610
blijft hij bij zijn standpunt en zegt hij:

782
00:46:02,610 --> 00:46:05,310
Ik ben niet genegen
haar tot vrouw te nemen,

783
00:46:05,310 --> 00:46:09,330
dan moet zijn schoonzuster voor de
ogen van de oudsten naar hem toe gaan,

784
00:46:09,330 --> 00:46:12,690
zijn schoen van zijn voet trekken,
hem in het gezicht spuwen,

785
00:46:12,690 --> 00:46:17,370
en daarbij het woord nemen en zeggen: Zo
wordt met de man gedaan die het gezin van

786
00:46:17,370 --> 00:46:19,710
zijn broer niet wil bouwen.

787
00:46:19,710 --> 00:46:23,310
En zijn naam zal in Israël
luiden: Het huis van hem

788
00:46:23,310 --> 00:46:25,290
bij wie de schoen is uitgetrokken.

789
00:46:25,290 --> 00:46:28,170
Het is moeilijk om precies
te weten wat deze handeling,

790
00:46:28,170 --> 00:46:30,870
het uittrekken van de sandaal, voorstelt.

791
00:46:30,870 --> 00:46:33,570
De sandaal zou het land
kunnen voorstellen.

792
00:46:33,570 --> 00:46:35,670
Mozes zei tegen Israël:

793
00:46:35,670 --> 00:46:39,630
Elke plaats die uw voetzool
betreedt, zal van u zijn;

794
00:46:39,630 --> 00:46:44,550
vanaf de woestijn en de Libanon,
vanaf de rivier, de rivier de Eufraat,

795
00:46:44,550 --> 00:46:48,570
tot aan de zee in het westen
zal uw gebied zich uitstrekken.

796
00:46:48,570 --> 00:46:50,970
Het kan zijn dat de erfenis van het land,

797
00:46:50,970 --> 00:46:53,070
die in stand gehouden had moeten worden

798
00:46:53,070 --> 00:46:57,810
doordat de broer nageslacht voor zijn
broer verwekte, wordt prijsgegeven.

799
00:46:57,810 --> 00:47:01,410
Daarom wordt zijn sandaal
uitgetrokken als een teken daarvan.

800
00:47:01,410 --> 00:47:03,090
Het is moeilijk te zeggen.

801
00:47:03,090 --> 00:47:06,690
Dit gebruik was in de tijd van
Ruth en Boaz enigszins veranderd,

802
00:47:06,690 --> 00:47:09,150
want dat was een paar honderd jaar later.

803
00:47:09,150 --> 00:47:13,890
Boaz was een bloedverwant van Ruth,
en zij was een kinderloze weduwe.

804
00:47:13,890 --> 00:47:18,750
Een broer of ander familielid werd dus
geacht met haar te trouwen en kinderen te

805
00:47:18,750 --> 00:47:20,910
verwekken voor haar overleden echtgenoot.

806
00:47:20,910 --> 00:47:25,050
Boaz was bereid dat te doen, maar
er was een andere bloedverwant die

807
00:47:25,050 --> 00:47:30,090
nauwer aan haar verwant was en die als
eerste het recht had om te weigeren.

808
00:47:30,090 --> 00:47:32,730
Boaz ging dus met die andere man praten,

809
00:47:32,730 --> 00:47:36,450
die volgens deze wetten
vóór hem aan de beurt was.

810
00:47:36,450 --> 00:47:41,250
Hij zei: ‘De weduwe van
onze broeder, Ruth, is hier.

811
00:47:41,250 --> 00:47:43,830
Jij hebt het recht haar te lossen.’

812
00:47:43,830 --> 00:47:47,430
De man zei: ‘Goed, ik
zal met haar trouwen.’

813
00:47:47,430 --> 00:47:52,470
Maar toen zei Boaz: ‘Daar komen nog enkele
andere wettelijke verplichtingen bij,’

814
00:47:52,470 --> 00:47:55,350
en hij zette uiteen welke dat waren.

815
00:47:55,350 --> 00:47:59,190
De man zei: ‘O, dan wil ik het niet doen.’

816
00:47:59,190 --> 00:48:02,790
Dus trouwde Boaz in zijn plaats met haar.

817
00:48:02,790 --> 00:48:06,330
Maar voor de man die zijn recht
om met haar te trouwen afwees,

818
00:48:06,330 --> 00:48:10,050
werd een ceremonie voltrokken
die met de sandaal te maken had,

819
00:48:10,050 --> 00:48:12,990
hoewel het niet precies
dezelfde ceremonie was.

820
00:48:12,990 --> 00:48:16,870
Als je kijkt naar Ruth,
hoofdstuk 4, waar dit staat —

821
00:48:16,870 --> 00:48:21,630
dat komt direct na het boek Richteren,
omdat het plaatsvond in de tijd van de

822
00:48:21,630 --> 00:48:26,850
richters — dan staat
er in de verzen 7 en 8:

823
00:48:26,850 --> 00:48:30,390
Nu was het vroeger in
Israël bij lossing en bij

824
00:48:30,390 --> 00:48:33,870
ruil de gewoonte om de
hele zaak te bevestigen:

825
00:48:33,870 --> 00:48:37,770
iemand trok zijn schoen uit
en gaf die aan zijn naaste;

826
00:48:37,770 --> 00:48:40,890
en dit diende als bewijs in Israël.

827
00:48:40,890 --> 00:48:45,270
Dus zei de losser tegen
Boaz: Koopt u het voor uzelf.

828
00:48:45,270 --> 00:48:46,950
En hij trok zijn schoen uit.

829
00:48:46,950 --> 00:48:50,550
Blijkbaar trok de man die vóór
Boaz aan de beurt was om deze

830
00:48:50,550 --> 00:48:56,130
vrouw en de erfenis enzovoort te lossen,
zijn sandaal uit en gaf die aan Boaz.

831
00:48:56,130 --> 00:49:00,330
Het was alsof hij zei: ‘Mijn
erfrecht geef ik aan jou.’

832
00:49:00,330 --> 00:49:03,210
Het verschilt enigszins
van deze procedure,

833
00:49:03,210 --> 00:49:06,030
maar waarschijnlijk is
het hieruit voortgekomen.

834
00:49:06,030 --> 00:49:09,450
Dit is waarschijnlijk een latere
ontwikkeling van dit gebruik:

835
00:49:09,450 --> 00:49:13,170
als een man weigerde met de
weduwe van zijn broer te trouwen,

836
00:49:13,170 --> 00:49:16,590
spuugde zij hem tijdens een
openbare ceremonie in het gezicht

837
00:49:16,590 --> 00:49:18,810
en trok zij zijn sandaal uit.

838
00:49:18,810 --> 00:49:22,530
En zijn familie zou bekendstaan
als ‘het huis van hem

839
00:49:22,530 --> 00:49:24,930
bij wie de sandaal was uitgetrokken’.

840
00:49:24,930 --> 00:49:28,470
Hoe dan ook, deze wet
over het leviraatshuwelijk

841
00:49:28,470 --> 00:49:30,510
is al eerder in de wet genoemd.

842
00:49:30,510 --> 00:49:33,090
Maar zelfs voordat de wet werd gegeven,

843
00:49:33,090 --> 00:49:36,990
werd dit in het Midden-Oosten al
als gewoonte in praktijk gebracht.

844
00:49:36,990 --> 00:49:40,890
We herinneren ons dat dit van
toepassing was op het huis van Juda,

845
00:49:40,890 --> 00:49:45,870
want Juda had drie zonen, en
de eerste stierf kinderloos.

846
00:49:45,870 --> 00:49:49,410
Zijn weduwe Tamar moest met
de volgende zoon trouwen,

847
00:49:49,410 --> 00:49:51,990
en ook die stierf kinderloos.

848
00:49:51,990 --> 00:49:56,250
Volgens de gewoonte van die cultuur was de
volgende zoon natuurlijk verplicht om met

849
00:49:56,250 --> 00:50:00,210
haar te trouwen, maar Juda
hield haar bij hem vandaan.

850
00:50:00,210 --> 00:50:02,790
We kunnen zien dat de volken
van het Midden-Oosten,

851
00:50:02,790 --> 00:50:07,950
zelfs voordat de wet werd gegeven,
intuïtief inzagen dat dit passend was.

852
00:50:07,950 --> 00:50:11,550
Als een man kinderloos
stierf, was dat een tragedie.

853
00:50:11,550 --> 00:50:13,650
Dat was het einde van zijn leven.

854
00:50:13,650 --> 00:50:16,890
Het was alsof het enige
eeuwige leven dat zij kenden,

855
00:50:16,890 --> 00:50:20,430
hierin bestond dat hun leven
na hun dood in deze wereld

856
00:50:20,430 --> 00:50:22,530
werd voortgezet door hun nakomelingen.

857
00:50:22,530 --> 00:50:27,510
Dat een man stierf zonder nakomelingen
werd als een grote tragedie beschouwd.

858
00:50:27,510 --> 00:50:30,090
Daarom deed een man dit voor zijn broer:

859
00:50:30,090 --> 00:50:34,890
om zijn broer een nakomeling te
geven die zijn naam zou voortzetten.

860
00:50:34,890 --> 00:50:36,090
Vers 11:

861
00:50:36,090 --> 00:50:38,910
Wanneer mannen met elkaar
vechten en de vrouw van de

862
00:50:38,910 --> 00:50:43,290
een naderbij komt om haar man te bevrijden
uit de hand van degene die hem slaat,

863
00:50:43,290 --> 00:50:47,310
en zij haar hand uitsteekt en hem
bij zijn geslachtsdelen grijpt,

864
00:50:47,310 --> 00:50:49,530
dan moet u haar hand afhakken.

865
00:50:49,530 --> 00:50:51,810
Laat uw oog haar niet ontzien!

866
00:50:51,810 --> 00:50:53,610
Dit is een heel vreemde wet.

867
00:50:53,610 --> 00:50:57,450
Hoewel de islamitische wet vaak
voorschrijft dat de handen worden afgehakt

868
00:50:57,450 --> 00:50:59,430
van mensen die dingen stelen,

869
00:50:59,430 --> 00:51:03,690
was lichamelijke verminking geen normaal
onderdeel van de straffen die voor

870
00:51:03,690 --> 00:51:05,910
misdrijven werden voorgeschreven.

871
00:51:05,910 --> 00:51:11,550
Natuurlijk suggereren oog om oog,
tand om tand, slag om slag, enzovoort,

872
00:51:11,550 --> 00:51:16,170
wel dat er situaties zouden zijn
waarin verminking de passende straf was

873
00:51:16,170 --> 00:51:20,010
voor iemand die een ander op
soortgelijke wijze had verminkt.

874
00:51:20,010 --> 00:51:22,410
Misschien wordt ook in
dit geval verondersteld

875
00:51:22,410 --> 00:51:24,570
dat er verminking plaatsvindt.

876
00:51:24,570 --> 00:51:27,510
Een vrouw probeert haar man
te helpen in een gevecht.

877
00:51:27,510 --> 00:51:32,010
Ik weet niet precies hoe ze in de juiste
positie zou kunnen komen om dit te doen.

878
00:51:32,010 --> 00:51:34,530
Als twee mannen met elkaar
aan het vechten zijn,

879
00:51:34,530 --> 00:51:37,290
weet ik niet hoe ze dichtbij
genoeg zou kunnen komen

880
00:51:37,290 --> 00:51:40,710
of in de juiste positie zou
kunnen raken om dit te doen.

881
00:51:40,710 --> 00:51:44,370
Maar een vrouw weet natuurlijk dat
een man daar een paar heel gevoelige

882
00:51:44,370 --> 00:51:47,730
organen heeft, als je hem
buiten gevecht wilt stellen.

883
00:51:47,730 --> 00:51:50,790
Ze probeert niet iets
seksueel opwindends te doen.

884
00:51:50,790 --> 00:51:52,710
Ze probeert schade aan te richten.

885
00:51:52,710 --> 00:51:57,390
Ze zou de geslachtsdelen van een man
werkelijk kunnen verwonden en hem daardoor

886
00:51:57,390 --> 00:52:00,210
impotent of onvruchtbaar kunnen maken.

887
00:52:00,210 --> 00:52:05,190
Ze zou haar man op andere manieren kunnen
helpen zonder een overtreding te begaan.

888
00:52:05,190 --> 00:52:09,170
Maar als ze ingrijpt in het
voortplantingsvermogen van een Israëliet —

889
00:52:09,170 --> 00:52:12,530
bedenk dat voortplanting
voor hen heel belangrijk is —

890
00:52:12,530 --> 00:52:15,270
dan is dat iets wat ze niet mag doen.

891
00:52:15,270 --> 00:52:17,970
Ze mag die man om de
oren slaan als ze wil,

892
00:52:17,970 --> 00:52:20,970
maar ze mag niet aan
zijn kroonjuwelen komen.

893
00:52:20,970 --> 00:52:22,890
Daar moet ze van afblijven.

894
00:52:22,890 --> 00:52:27,510
Het is zelfs zo ernstig dat haar hand
zou worden afgehakt als ze zoiets deed.

895
00:52:27,510 --> 00:52:28,650
Er staat:

896
00:52:28,650 --> 00:52:33,870
U mag niet twee verschillende weeg stenen
in uw zak hebben, een grote en een kleine.

897
00:52:33,870 --> 00:52:39,630
U mag in uw huis niet twee verschillende
efa's hebben, een grote en een kleine.

898
00:52:39,630 --> 00:52:42,570
Bedenk dat dit allemaal
gaat over de handelspraktijk

899
00:52:42,570 --> 00:52:45,870
waarbij bedrieglijke gewichten
werden gebruikt op een weegschaal,

900
00:52:45,870 --> 00:52:50,010
om het te laten lijken alsof je meer van
het product gaf dan werkelijk het geval

901
00:52:50,010 --> 00:52:54,090
was, of alsof je meer geld
gaf dan je werkelijk gaf.

902
00:52:54,090 --> 00:52:58,110
Deze dingen werden bepaald aan de
hand van gewicht en weegschalen.

903
00:52:58,110 --> 00:53:02,430
Het was gebruikelijk om een aparte reeks
gewichten te hebben die niet nauwkeurig

904
00:53:02,430 --> 00:53:07,530
waren, om je eigen kant van de transactie
te bevoordelen. Dat was verboden.

905
00:53:07,530 --> 00:53:10,830
U moet een zuivere en
rechtmatige weeg steen hebben,

906
00:53:10,830 --> 00:53:13,770
u moet een zuivere en
rechtmatige efa hebben,

907
00:53:13,770 --> 00:53:19,350
opdat uw dagen verlengd worden in het
land dat de HEERE, uw God, u geeft.

908
00:53:19,350 --> 00:53:24,030
Want iedereen die dat doet, iedereen
die onrecht doet, is voor de HEERE, uw

909
00:53:24,030 --> 00:53:25,470
God, een gruwel.

910
00:53:25,470 --> 00:53:29,070
Godsvrucht strekt zich niet alleen
uit tot wat je in de kerk doet,

911
00:53:29,070 --> 00:53:32,490
maar ook tot wat je doet in
het zakenleven, op kantoor,

912
00:53:32,490 --> 00:53:34,950
in de fabriek en op de markt.

913
00:53:34,950 --> 00:53:38,070
Eerlijk en billijk zijn in
je zakelijke transacties

914
00:53:38,070 --> 00:53:41,910
maakt deel uit van de verplichting
van een godvruchtig mens.

915
00:53:41,910 --> 00:53:43,890
Het lijkt misschien alledaags.

916
00:53:43,890 --> 00:53:48,450
Het lijkt misschien vleselijk om je
druk te maken over handelspraktijken,

917
00:53:48,450 --> 00:53:51,150
maar daar is helemaal
niets vleselijks aan.

918
00:53:51,150 --> 00:53:54,930
Het maakt deel uit van een
rechtvaardig en rechtschapen leven,

919
00:53:54,930 --> 00:54:00,270
en dat is waar God meer om geeft
dan om religieuze en vrome dingen.

920
00:54:00,270 --> 00:54:01,710
Vers 17:

921
00:54:01,710 --> 00:54:07,170
Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan
heeft, toen u uit Egypte wegtrok:

922
00:54:07,170 --> 00:54:12,390
De Amalekieten waren de eersten die
Israël aanvielen toen het uit Egypte kwam.

923
00:54:12,390 --> 00:54:17,250
In hoofdstuk 17 van Exodus
voerden zij oorlog tegen hen.

924
00:54:17,250 --> 00:54:21,030
Dat is de oorlog waarin
Israël de overhand had wanneer

925
00:54:21,030 --> 00:54:25,410
Mozes zijn handen in de lucht
hield, en Amalek de overhand had

926
00:54:25,410 --> 00:54:27,630
wanneer hij zijn handen liet zakken.

927
00:54:27,630 --> 00:54:32,850
Maar Israël kreeg uiteindelijk de
overhand op Amalek en versloeg hen.

928
00:54:32,850 --> 00:54:34,050
Er staat hoe:

929
00:54:34,050 --> 00:54:40,170
hij ontmoette u onderweg en overviel bij
u in de achterhoede alle zwakken achter u,

930
00:54:40,170 --> 00:54:44,490
terwijl u moe en uitgeput
was; en hij vreesde God niet.

931
00:54:44,490 --> 00:54:47,730
Dat detail wordt ons
in Exodus niet gegeven.

932
00:54:47,730 --> 00:54:53,190
In Exodus 17 wordt ons alleen
verteld dat Amalek aanviel en oorlog

933
00:54:53,190 --> 00:54:57,870
voerde tegen Israël, en dat zij
terugvochten en Amalek versloegen.

934
00:54:57,870 --> 00:55:01,410
Maar hier krijgen we meer
bijzonderheden te horen.

935
00:55:01,410 --> 00:55:06,330
Amalek deed dit op een bijzonder
verraderlijke en nogal oneervolle manier.

936
00:55:06,330 --> 00:55:10,530
Ze vielen de zwakken aan, de
achterblijvers aan het einde van de stoet,

937
00:55:10,530 --> 00:55:12,150
die te moe waren.

938
00:55:12,150 --> 00:55:16,770
Op hen had Amalek het gemunt, in plaats
van de strijd aan te gaan met een

939
00:55:16,770 --> 00:55:19,230
tegenstander van gelijke sterkte.

940
00:55:19,230 --> 00:55:25,530
Als de HEERE, uw God, u rust gegeven
heeft van al uw vijanden van rondom,

941
00:55:25,530 --> 00:55:30,930
in het land dat de HEERE, uw
God, u als erfelijk bezit geeft

942
00:55:30,930 --> 00:55:36,870
om dat in bezit te nemen, moet het zó
zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van

943
00:55:36,870 --> 00:55:40,050
onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!

944
00:55:40,050 --> 00:55:45,030
Met „al uw vijanden van rondom”
worden de Kanaänieten bedoeld.

945
00:55:45,030 --> 00:55:51,270
Zodra Israël rust heeft in het land dat
de HEERE, zijn God, het als erfdeel geeft,

946
00:55:51,270 --> 00:55:56,010
zal het optrekken tegen Amalek, dat
niet tot de Kanaänieten behoort.

947
00:55:56,010 --> 00:56:00,090
Er staat nog altijd een straf
open die Amalek moet ondergaan:

948
00:56:00,090 --> 00:56:06,150
Je zult elke herinnering aan Amalek van
de aardbodem wegvagen. Vergeet dat niet.

949
00:56:06,150 --> 00:56:09,390
Na de tijd van de richters,
toen Saul koning werd,

950
00:56:09,390 --> 00:56:14,250
gaf Samuel hem de opdracht om op te
trekken en de Amalekieten uit te roeien.

951
00:56:14,250 --> 00:56:15,690
Dat deed hij niet.

952
00:56:15,690 --> 00:56:19,710
Hij doodde de meesten van hen,
maar hij liet de koning in leven.

953
00:56:19,710 --> 00:56:23,370
Dat was een daad van opstand
tegen God van Sauls kant,

954
00:56:23,370 --> 00:56:26,130
waardoor hij zelfs zijn
koningschap verloor.

955
00:56:26,130 --> 00:56:31,890
Saul moest dit specifieke gebod van Mozes
bijna vierhonderd jaar later uitvoeren.

956
00:56:31,890 --> 00:56:36,990
Ik neem aan dat het moest wachten totdat
ze een koning hadden om hen aan te voeren.

957
00:56:36,990 --> 00:56:39,090
Zo zagen zij het tenminste.

958
00:56:39,090 --> 00:56:41,130
Hoofdstuk 26:

959
00:56:41,130 --> 00:56:46,890
En wanneer u in het land komt dat de
HEERE, uw God, u als erfelijk bezit geeft,

960
00:56:46,890 --> 00:56:49,470
en u dat in bezit neemt en erin woont,

961
00:56:49,470 --> 00:56:53,550
moet het zó zijn dat u van de eerstelingen
neemt van alle vruchten van het land,

962
00:56:53,550 --> 00:56:58,890
die u binnenhaalt van uw land,
dat de HEERE, uw God, u geeft;

963
00:56:58,890 --> 00:57:03,630
en u moet die in een korf leggen en naar
de plaats gaan die de HEERE, uw God,

964
00:57:03,630 --> 00:57:07,110
zal uitkiezen om Zijn
Naam daar te laten wonen.

965
00:57:07,110 --> 00:57:12,090
U moet naar de priester gaan die er in
die dagen zal zijn, en tegen hem zeggen:

966
00:57:12,090 --> 00:57:17,130
Ik verklaar heden voor de HEERE, uw
God, dat ik gekomen ben in het land

967
00:57:17,130 --> 00:57:20,970
dat de HEERE onze vaderen
gezworen heeft ons te geven.

968
00:57:20,970 --> 00:57:25,410
Daarop zal de priester de korf uit uw
hand nemen en die neerzetten voor het

969
00:57:25,410 --> 00:57:27,810
altaar van de HEERE, uw God.

970
00:57:27,810 --> 00:57:31,710
Er volgt nog meer, maar dit is
blijkbaar iets wat ze met de eerste

971
00:57:31,710 --> 00:57:34,770
oogst doen zodra ze het land binnenkomen.

972
00:57:34,770 --> 00:57:37,650
Ze moeten de eerstelingen wel
elk jaar naar God brengen,

973
00:57:37,650 --> 00:57:42,390
maar deze hele ceremonie doet vermoeden
dat ze ermee erkennen dat ze nu het

974
00:57:42,390 --> 00:57:44,190
land zijn binnengekomen.

975
00:57:44,190 --> 00:57:47,490
Ze brengen de eerstelingen van
hun oogst in het eerste jaar

976
00:57:47,490 --> 00:57:50,430
en erkennen dat dit
waarschijnlijk een ceremonie is

977
00:57:50,430 --> 00:57:53,130
die ze maar één keer
hoefden uit te voeren.

978
00:57:53,130 --> 00:57:58,290
Het zou nogal tijdrovend zijn als
elke Israëliet moest komen en al deze

979
00:57:58,290 --> 00:58:01,110
woorden moest uitspreken
die we nu gaan lezen.

980
00:58:01,110 --> 00:58:06,630
Dan moet u voor het aangezicht van
de HEERE, uw God, betuigen en zeggen:

981
00:58:06,630 --> 00:58:09,210
Mijn vader was een verloren Syriër.

982
00:58:09,210 --> 00:58:13,410
Hij trok naar Egypte en verbleef daar
als vreemdeling met weinig mensen,

983
00:58:13,410 --> 00:58:17,670
maar hij werd daar tot een
groot, machtig en talrijk volk.

984
00:58:17,670 --> 00:58:24,030
Het kan ons vreemd voorkomen om
Abraham, Izak en Jakob—vooral Jakob,

985
00:58:24,030 --> 00:58:28,710
want hij was degene die naar Egypte
trok—en zijn zonen Syriërs te noemen.

986
00:58:28,710 --> 00:58:33,270
Hij was immers een Hebreeër en,
als je ver genoeg teruggaat,

987
00:58:33,270 --> 00:58:36,030
eigenlijk van Mesopotamische afkomst.

988
00:58:36,030 --> 00:58:38,010
Daar kwam Abraham vandaan.

989
00:58:38,010 --> 00:58:42,030
Maar in zekere zin waren de
Israëlieten werkelijk Syriërs.

990
00:58:42,030 --> 00:58:44,370
Ze woonden lange tijd in Syrië.

991
00:58:44,370 --> 00:58:49,590
De meesten van hen waren in
Syrië geboren. Daar woonde Laban.

992
00:58:49,590 --> 00:58:54,390
Laban woonde in Syrië, en Jakob was
naar Syrië getrokken en had daar

993
00:58:54,390 --> 00:58:56,130
zijn vrouwen gekregen.

994
00:58:56,130 --> 00:58:58,710
Zijn vrouwen waren Syrische vrouwen.

995
00:58:58,710 --> 00:59:02,910
Hijzelf was gedeeltelijk Syriër,
omdat zijn moeder Rebekka

996
00:59:02,910 --> 00:59:05,850
uit dezelfde streek kwam, uit Syrië.

997
00:59:05,850 --> 00:59:10,770
Jakob was voor de helft Syriër, en
zijn zonen waren voor driekwart Syriër,

998
00:59:10,770 --> 00:59:13,830
omdat hun moeders Syrische vrouwen waren.

999
00:59:13,830 --> 00:59:19,470
Jakob zelf, die maar voor de helft
Syriër was, woonde twintig jaar in Syrië,

1000
00:59:19,470 --> 00:59:22,770
precies in de jaren waarin
zijn gezin werd gevormd.

1001
00:59:22,770 --> 00:59:26,250
Er is dus alle reden om over
hem te spreken als een Syriër,

1002
00:59:26,250 --> 00:59:29,790
net zoals ik mijzelf een inwoner
van Oregon zou kunnen noemen,

1003
00:59:29,790 --> 00:59:33,150
omdat ik zestien jaar van mijn
leven in Oregon heb gewoond,

1004
00:59:33,150 --> 00:59:34,650
hoewel ik daar niet geboren ben.

1005
00:59:34,650 --> 00:59:37,950
Hij woonde daar twintig jaar,
kreeg daar zijn kinderen,

1006
00:59:37,950 --> 00:59:42,090
en al zijn kinderen waren Syriërs,
ten minste voor driekwart,

1007
00:59:42,090 --> 00:59:48,210
omdat hun vader voor de helft Syriër was
en hun moeders volledig Syrisch waren.

1008
00:59:48,210 --> 00:59:49,590
Dus om te zeggen:

1009
00:59:49,590 --> 00:59:51,810
Ik was een Syriër, of:

1010
00:59:51,810 --> 00:59:55,830
Mijn vader was een Syriër,
is volkomen terecht.

1011
00:59:55,830 --> 00:59:58,230
Maar de Egyptenaren deden ons kwaad,

1012
00:59:58,230 --> 01:00:02,611
onderdrukten ons en gaven ons
harde slavenarbeid te verrichten .

1013
01:00:02,611 --> 01:00:06,450
Toen riepen wij tot de HEERE,
de God van onze vaderen;

1014
01:00:06,450 --> 01:00:10,470
en de HEERE verhoorde onze
stem en Hij zag onze ellende,

1015
01:00:10,470 --> 01:00:13,470
onze moeite en onze onderdrukking.

1016
01:00:13,470 --> 01:00:19,530
En de HEERE leidde ons uit Egypte, met
een sterke hand, met een uitgestrekte arm,

1017
01:00:19,530 --> 01:00:24,570
met grote ontzagwekkende daden,
met tekenen en met wonderen.

1018
01:00:24,570 --> 01:00:28,410
En Hij bracht ons naar deze
plaats en gaf ons dit land,

1019
01:00:28,410 --> 01:00:32,010
een land dat overvloeit
van melk en honing.

1020
01:00:32,010 --> 01:00:37,290
En nu, zie, ik heb de eerstelingen van
de vruchten van het land dat U, HEERE,

1021
01:00:37,290 --> 01:00:39,450
mij gegeven hebt, gebracht.

1022
01:00:39,450 --> 01:00:43,710
Dan moet u ze neerzetten voor het
aangezicht van de HEERE, uw God,

1023
01:00:43,710 --> 01:00:47,730
en u neerbuigen voor het
aangezicht van de HEERE, uw God,

1024
01:00:47,730 --> 01:00:51,450
en u verblijden over al het
goede dat de HEERE, uw God,

1025
01:00:51,450 --> 01:00:55,830
aan u en uw gezin gegeven
heeft; u, de Leviet,

1026
01:00:55,830 --> 01:00:58,110
en de vreemdeling die in uw midden is.

1027
01:00:58,110 --> 01:01:01,470
Wanneer u in het derde jaar,
het jaar van de tienden,

1028
01:01:01,470 --> 01:01:04,830
gereed bent met het afstaan van
alle tienden van uw opbrengst,

1029
01:01:04,830 --> 01:01:09,990
dan moet u het geven aan de Leviet,
de vreemdeling, de wees en de weduwe,

1030
01:01:09,990 --> 01:01:13,530
zodat zij binnen uw poorten
kunnen eten en verzadigd worden.

1031
01:01:13,530 --> 01:01:17,730
U moet dan voor het aangezicht
van de HEERE, uw God, zeggen:

1032
01:01:17,730 --> 01:01:20,310
Ik heb het geheiligde
uit mijn huis weggenomen

1033
01:01:20,310 --> 01:01:23,850
en het ook gegeven aan de
Leviet, en aan de vreemdeling,

1034
01:01:23,850 --> 01:01:28,410
aan de wees en aan de weduwe,
overeenkomstig al Uw geboden,

1035
01:01:28,410 --> 01:01:34,530
die U mij geboden hebt; ik heb geen van
Uw geboden overtreden en niets vergeten.

1036
01:01:34,530 --> 01:01:37,470
Ik heb er niets van gegeten
toen ik in rouw was,

1037
01:01:37,470 --> 01:01:42,930
er niets van weggenomen toen ik onrein was
en er niets van meegegeven aan een dode.

1038
01:01:42,930 --> 01:01:47,910
Ik ben de stem van de HEERE,
mijn God, gehoorzaam geweest,

1039
01:01:47,910 --> 01:01:51,930
ik heb gedaan overeenkomstig
alles wat U mij geboden hebt.

1040
01:01:51,930 --> 01:01:55,350
Zie neer uit Uw heilige
woning, uit de hemel,

1041
01:01:55,350 --> 01:01:59,910
en zegen Uw volk Israël en het
land dat U ons gegeven hebt,

1042
01:01:59,910 --> 01:02:05,790
zoals U onze vaderen gezworen hebt, een
land dat overvloeit van melk en honing.

1043
01:02:05,790 --> 01:02:09,570
Ze worden geacht hun eerstelingen
en hun tienden te brengen.

1044
01:02:09,570 --> 01:02:12,390
Deze wet heeft te maken
met de eerstelingen,

1045
01:02:12,390 --> 01:02:17,010
blijkbaar de eerste oogst van het eerste
jaar waarin ze het land binnenkomen,

1046
01:02:17,010 --> 01:02:20,610
en ook met elk derde jaar,
wanneer ze hun tienden brengen,

1047
01:02:20,610 --> 01:02:23,550
de tienden die naar de
Levieten en de armen gaan.

1048
01:02:23,550 --> 01:02:28,170
We zagen eerder in Deuteronomium 14
een verwijzing naar dit derde jaar

1049
01:02:28,170 --> 01:02:31,650
waarin de tienden werden gegeven,
en dat was niet erg duidelijk.

1050
01:02:31,650 --> 01:02:36,030
De rabbijnen moesten zelf beslissen of het
derde jaar de gewone tiende van het derde

1051
01:02:36,030 --> 01:02:39,150
jaar betrof, of dat het
een tweede tiende was

1052
01:02:39,150 --> 01:02:41,910
naast de gebruikelijke jaarlijkse tiende.

1053
01:02:41,910 --> 01:02:46,530
Want van de jaarlijkse tiende werd gezegd
dat die volledig naar de Levieten ging.

1054
01:02:46,530 --> 01:02:51,030
Maar deze tiende van het derde jaar was
uitdrukkelijk ook bestemd voor de armen,

1055
01:02:51,030 --> 01:02:53,250
de vreemdeling, enzovoort.

1056
01:02:53,250 --> 01:02:56,010
Het kan dus een aanvullende tiende zijn.

1057
01:02:56,010 --> 01:02:57,690
Dat is niet duidelijk.

1058
01:02:57,690 --> 01:03:00,690
Hoe dan ook, wanneer ze de
tiende van het derde jaar

1059
01:03:00,690 --> 01:03:03,030
en de jaarlijkse eerstelingen brachten,

1060
01:03:03,030 --> 01:03:07,170
brachten ze misschien eerst de
eerstelingen en later de tiende.

1061
01:03:07,170 --> 01:03:09,270
Het was aan het einde van de oogst.

1062
01:03:09,270 --> 01:03:11,310
Ik weet het niet echt zeker.

1063
01:03:11,310 --> 01:03:13,830
Ons worden niet veel
bijzonderheden gegeven over

1064
01:03:13,830 --> 01:03:15,810
wanneer dit allemaal werd gedaan.

1065
01:03:15,810 --> 01:03:20,790
Het gebeurde uiteraard op het daarvoor
bestemde moment in de landbouwcyclus.

1066
01:03:20,790 --> 01:03:22,110
Vers 16:

1067
01:03:22,110 --> 01:03:25,530
Op deze dag gebiedt de HEERE, uw God,

1068
01:03:25,530 --> 01:03:28,470
u deze verordeningen en
bepalingen te houden.

1069
01:03:28,470 --> 01:03:34,170
U moet ze in acht nemen en houden
met heel uw hart en met heel uw ziel.

1070
01:03:34,170 --> 01:03:38,430
Heden hebt u de HEERE doen verklaren
dat Hij u tot een God zal zijn,

1071
01:03:38,430 --> 01:03:42,330
dat u in Zijn wegen zult gaan,
dat u Zijn verordeningen,

1072
01:03:42,330 --> 01:03:46,290
Zijn geboden en Zijn
bepalingen in acht zult nemen,

1073
01:03:46,290 --> 01:03:48,930
en dat u Zijn stem zult gehoorzamen.

1074
01:03:48,930 --> 01:03:55,110
En de HEERE heeft u heden doen verklaren
dat u voor Hem een volk zult zijn dat Zijn

1075
01:03:55,110 --> 01:03:59,130
persoonlijk eigendom is, zoals
Hij tot u gesproken heeft,

1076
01:03:59,130 --> 01:04:04,350
en dat u al Zijn geboden in acht moet
nemen, en dat Hij u een plaats zal geven,

1077
01:04:04,350 --> 01:04:08,130
hoog boven alle volken die
Hij gemaakt heeft, tot lof,

1078
01:04:08,130 --> 01:04:13,830
tot een naam en tot sieraad; en dat u
een heilig volk zult zijn voor de HEERE,

1079
01:04:13,830 --> 01:04:16,590
uw God, zoals Hij gesproken heeft.

1080
01:04:16,590 --> 01:04:20,790
Israël had de mogelijkheid om de
voornaamste natie ter wereld te zijn,

1081
01:04:20,790 --> 01:04:25,170
om hoog boven alle naties te
worden gesteld die God had gemaakt.

1082
01:04:25,170 --> 01:04:29,370
Dat zou natuurlijk afhankelijk zijn
van hun gehoorzaamheid aan Zijn gebod.

1083
01:04:29,370 --> 01:04:33,810
Helaas getuigt hun latere geschiedenis
ervan dat ze daar niet veel waarde aan

1084
01:04:33,810 --> 01:04:38,550
hechtten en niet de moeite namen
om aan de voorwaarden te voldoen.

1085
01:04:38,550 --> 01:04:40,950
Ze hielden zich niet aan Zijn geboden.

1086
01:04:40,950 --> 01:04:42,870
Ze bleven Hem niet trouw.

1087
01:04:42,870 --> 01:04:47,190
Daarom zijn ze, zoals we zien,
niet de grootste van de naties

1088
01:04:47,190 --> 01:04:48,630
ter wereld geworden.

1089
01:04:48,630 --> 01:04:54,630
De hoofdstukken 27 en 28 gaan
over zegeningen en vervloekingen:

1090
01:04:54,630 --> 01:05:00,090
de zegeningen van gehoorzaamheid en
de vervloekingen van ongehoorzaamheid.

1091
01:05:00,090 --> 01:05:04,950
Vooral hoofdstuk 28 is een
buitengewoon lang hoofdstuk.

1092
01:05:04,950 --> 01:05:11,550
Met 68 verzen is het ongeveer even lang
als twee andere hoofdstukken bij elkaar.

1093
01:05:11,550 --> 01:05:16,590
We zullen proberen de hoofdstukken
27 en 28 samen te behandelen,

1094
01:05:16,590 --> 01:05:20,790
want het is allemaal één doorgaande
gedachtegang, één gedachte.