1 00:00:02,010 --> 00:00:04,410 Welkom bij Vers voor Vers! 2 00:00:04,410 --> 00:00:10,650 Deze keer behandelen we Deuteronomium 33 en 34. 3 00:00:10,650 --> 00:00:14,190 We hebben nog maar twee hoofdstukken van Deuteronomium over. 4 00:00:14,190 --> 00:00:18,690 Een daarvan is heel kort en bij het andere valt niet veel op te merken. 5 00:00:18,690 --> 00:00:24,030 Het langste van de twee is hoofdstuk 33, en daar zijn we nu aangekomen. 6 00:00:24,030 --> 00:00:27,090 Het is niet echt lang en ook niet echt kort, 7 00:00:27,090 --> 00:00:31,350 maar in veel gevallen is het moeilijk te weten wat je erover moet zeggen. 8 00:00:31,350 --> 00:00:34,350 Het lijkt sterk op Genesis 49. 9 00:00:34,350 --> 00:00:39,930 Je herinnert je dat Genesis 49 plaatsvond toen Jakob op sterven lag. 10 00:00:39,930 --> 00:00:44,550 Hij riep al zijn twaalf zonen bij zich in de kamer en sprak over iedere zoon 11 00:00:44,550 --> 00:00:49,410 afzonderlijk profetische zegeningen uit, patriarchale zegeningen. 12 00:00:49,410 --> 00:00:54,990 Dit waren afzonderlijke jonge mannen over wie geprofeteerd werd, maar zij waren, 13 00:00:54,990 --> 00:00:58,890 of zouden worden, de stamvaders van twaalf stammen. 14 00:00:58,890 --> 00:01:02,970 Daarom vormden de dingen die Jakob bij die gelegenheid tegen hen 15 00:01:02,970 --> 00:01:07,890 zei een combinatie van dingen die op hen als afzonderlijke mannen betrekking hadden 16 00:01:07,890 --> 00:01:12,390 en dingen die betrekking zouden hebben op de bestemming van hun stammen. 17 00:01:12,390 --> 00:01:16,110 In Jakobs zegeningen wordt bijvoorbeeld gezinspeeld 18 00:01:16,110 --> 00:01:22,110 op bijzonderheden uit hun eigen leven, zoals de wreedheid van Simeon en Levi 19 00:01:22,110 --> 00:01:26,910 tegen de stad Sichem, het feit dat Ruben het bed van zijn vader beklom, 20 00:01:26,910 --> 00:01:31,350 en het feit dat Jozef van zijn broers gescheiden was geweest. 21 00:01:31,350 --> 00:01:35,430 Maar in die zegeningen staan ook vooruitblikken op de stammen 22 00:01:35,430 --> 00:01:39,810 die uit die jonge mannen zouden voortkomen en op wat de bestemming van 23 00:01:39,810 --> 00:01:41,490 die stammen zou zijn. 24 00:01:41,490 --> 00:01:47,790 Soms werd er bijna niets gezegd, en soms werden er dingen gezegd die voor ons bijna 25 00:01:47,790 --> 00:01:52,890 onbegrijpelijk zijn, omdat we niet weten op welke manier ze vervuld zijn. 26 00:01:52,890 --> 00:01:54,690 We hebben een verslag van de voorspellingen, 27 00:01:54,690 --> 00:01:58,590 maar in het historische verslag hebben we geen uitvoerige beschrijvingen 28 00:01:58,590 --> 00:02:01,050 van wat er met iedere stam is gebeurd. 29 00:02:01,050 --> 00:02:04,170 De historische verslagen van het Oude Testament 30 00:02:04,170 --> 00:02:08,130 richten zich voor het grootste deel op het lot van het volk als geheel, 31 00:02:08,130 --> 00:02:12,210 zonder vaak de aandacht op de ene of de andere stam te vestigen. 32 00:02:12,210 --> 00:02:14,610 Dat betekent volgens mij dat we moeten 33 00:02:14,610 --> 00:02:18,090 aannemen dat de voorspelde dingen inderdaad zijn uitgekomen, 34 00:02:18,090 --> 00:02:21,090 maar we weten niet hoe ze zijn uitgekomen. 35 00:02:21,090 --> 00:02:23,430 We weten niet wat de verklaring is. 36 00:02:23,430 --> 00:02:27,210 In hoofdstuk 33 hebben we iets soortgelijks. 37 00:02:27,210 --> 00:02:30,210 Deze keer spreekt Mozes, vlak voor zijn dood, 38 00:02:30,210 --> 00:02:35,250 ook iets uit wat lijkt op een patriarchale zegen over de stammen van Israël. 39 00:02:35,250 --> 00:02:38,910 Hij is niet hun vader en zij zijn niet zijn zonen, 40 00:02:38,910 --> 00:02:41,070 dus het is niet precies hetzelfde. 41 00:02:41,070 --> 00:02:45,210 Ook kijkt hij niet naar twaalf mannen, maar naar twaalf stammen. 42 00:02:45,210 --> 00:02:47,490 De profetieën die hij uitspreekt, gaan 43 00:02:47,490 --> 00:02:49,950 ongetwijfeld over de bestemming van de stammen, 44 00:02:49,950 --> 00:02:52,470 want hij spreekt niet tot afzonderlijke mannen, 45 00:02:52,470 --> 00:02:56,490 maar tot de stammen die inmiddels uit die mannen zijn voortgekomen. 46 00:02:56,490 --> 00:03:01,170 De situatie is heel anders dan toen Jakob zijn profetieën uitsprak. 47 00:03:01,170 --> 00:03:03,930 Sommige dingen die Mozes over de stammen zegt, 48 00:03:03,930 --> 00:03:07,830 lijken op wat Jakob zei en zijn er zelfs identiek aan. 49 00:03:07,830 --> 00:03:12,870 Maar over het algemeen zijn deze zegeningen over de hele linie positiever. 50 00:03:12,870 --> 00:03:18,510 Toen Jakob zijn profetieën over zijn zonen uitsprak, waren enkele daarvan positief. 51 00:03:18,510 --> 00:03:22,590 Jozef en Juda kregen beslist heel positieve profetieën, 52 00:03:22,590 --> 00:03:25,830 en misschien gold dat ook voor enkele andere die heel kort waren. 53 00:03:25,830 --> 00:03:30,810 Maar veel van de zegeningen die Jakob over zijn zonen uitsprak, waren heel negatief, 54 00:03:30,810 --> 00:03:35,550 omdat zijn zonen slechte mannen waren en hij enkele slechte dingen over hen te 55 00:03:35,550 --> 00:03:37,350 zeggen en te voorspellen had. 56 00:03:37,350 --> 00:03:41,310 De voorspellingen van Mozes zijn voor het grootste deel positief. 57 00:03:41,310 --> 00:03:44,190 Dat is eigenlijk vreemd, wanneer je nadenkt over 58 00:03:44,190 --> 00:03:47,130 alles wat Mozes hiervoor heeft gezegd. 59 00:03:47,130 --> 00:03:51,630 Hij heeft erop gewezen dat deze mensen halsstarrig en koppig zijn, 60 00:03:51,630 --> 00:03:54,270 zelfs tijdens het leven van Mozes. 61 00:03:54,270 --> 00:03:59,070 En hij zei dat dit des te meer zo zou zijn nadat hij er niet meer was. 62 00:03:59,070 --> 00:04:03,210 Toch kan hij positieve dingen vinden om over hen te zeggen. 63 00:04:03,210 --> 00:04:08,310 Hoewel hij weinig reden heeft gehad om bemoedigd te zijn over hun toekomst, 64 00:04:08,310 --> 00:04:13,650 laat hij hun bij zijn sterven toch enige reden tot bemoediging na. 65 00:04:13,650 --> 00:04:17,070 Toch zijn de dingen die hij over iedere stam voorspelt, 66 00:04:17,070 --> 00:04:21,750 net als in Jakobs zegeningen, vaak heel moeilijk in verband te brengen 67 00:04:21,750 --> 00:04:25,470 met iets waarvan we weten dat het later is gebeurd. 68 00:04:25,470 --> 00:04:30,450 Daarom is het een moeilijke passage om van commentaar te voorzien. 69 00:04:30,450 --> 00:04:34,170 Je leest wat er wordt voorspeld en dan moet je zeggen: 70 00:04:34,170 --> 00:04:37,470 ‘Wat dit werkelijk betekende en hoe het is vervuld, 71 00:04:37,470 --> 00:04:41,610 daar kan iedereen slechts naar raden,’ omdat we in veel gevallen 72 00:04:41,610 --> 00:04:45,270 geen verslag hebben van de latere bestemming van hun stammen. 73 00:04:45,270 --> 00:04:48,690 Iets wat interessant is aan dit specifieke hoofdstuk, 74 00:04:48,690 --> 00:04:53,730 is dat hij de stammen een voor een langsgaat, zoals Jakob dat deed, 75 00:04:53,730 --> 00:04:57,270 en voor iedere stam afzonderlijke voorspellingen geeft. 76 00:04:57,270 --> 00:05:01,830 De uitzondering is dat Zebulon en Issaschar in vers 18 77 00:05:01,830 --> 00:05:05,490 samengenomen lijken te worden en dezelfde zegen krijgen. 78 00:05:05,490 --> 00:05:08,190 Maar uiteindelijk blijkt er iets niet gezegd te zijn, 79 00:05:08,190 --> 00:05:11,130 namelijk wat het lot van Simeon is. 80 00:05:11,130 --> 00:05:13,110 Simeon wordt niet genoemd. 81 00:05:13,110 --> 00:05:16,410 Er worden elf stammen genoemd, maar Simeon niet. 82 00:05:16,410 --> 00:05:19,170 Daar wordt geen verklaring voor gegeven. 83 00:05:19,170 --> 00:05:23,970 We weten dat Simeon en Levi in Jakobs profetie betrokken waren bij de bloedige 84 00:05:23,970 --> 00:05:26,130 daad die in Sichem was gepleegd. 85 00:05:26,130 --> 00:05:29,070 Daarom verspeelden zowel Simeon als Levi 86 00:05:29,070 --> 00:05:32,250 hun plaats in het eerstgeboorterecht van de familie. 87 00:05:32,250 --> 00:05:37,110 De eerstgeborene, Ruben, was het voorrecht van de eerstgeborene onthouden, 88 00:05:37,110 --> 00:05:40,890 omdat hij ontucht had gepleegd met de bijvrouw van zijn vader. 89 00:05:40,890 --> 00:05:45,810 Simeon en Levi werden allebei gepasseerd vanwege hun daad in Sichem. 90 00:05:45,810 --> 00:05:50,610 Maar Levi werd later natuurlijk geëerd wegens de trouw van de stam aan God 91 00:05:50,610 --> 00:05:52,890 bij het voorval met het gouden kalf. 92 00:05:52,890 --> 00:05:57,750 In de tijd van Jakob zei Jakob zowel over Simeon als over Levi 93 00:05:57,750 --> 00:06:00,750 dat zij in Israël verstrooid zouden worden. 94 00:06:00,750 --> 00:06:04,290 Ik kan de precieze woorden van Jakob waarschijnlijk maar beter opzoeken, 95 00:06:04,290 --> 00:06:06,810 zodat ik ze correct kan weergeven. 96 00:06:06,810 --> 00:06:12,090 Over Simeon en Levi staat in Genesis 49:7: 97 00:06:12,090 --> 00:06:16,530 Vervloekt zij hun woede, want die is hevig, en hun verbolgenheid, 98 00:06:16,530 --> 00:06:17,850 want die is hard. 99 00:06:17,850 --> 00:06:21,990 Ik zal hen verdelen over Jakob en hen verspreiden in Israël. 100 00:06:21,990 --> 00:06:27,150 Simeon en Levi zouden verdeeld en door heel Israël verspreid worden. 101 00:06:27,150 --> 00:06:29,730 We zien hoe dat bij Levi in vervulling gaat, 102 00:06:29,730 --> 00:06:33,030 want zijn nakomelingen werden de Levieten, van wie de 103 00:06:33,030 --> 00:06:36,450 48 Levitische steden over de stammen werden verdeeld. 104 00:06:36,450 --> 00:06:40,350 Anders dan de meeste stammen had Levi geen eigen stamgebied, 105 00:06:40,350 --> 00:06:44,370 maar werden zij op een goede manier door heel Israël verspreid. 106 00:06:44,370 --> 00:06:48,270 Het was hun voorrecht om God bij het volk te vertegenwoordigen. 107 00:06:48,270 --> 00:06:51,030 Ook Simeon kan in Israël verspreid zijn, 108 00:06:51,030 --> 00:06:54,870 en wel zozeer dat zij uiteindelijk eigenlijk niet veel kregen. 109 00:06:54,870 --> 00:06:57,930 In het boek Jozua lijkt het erop dat het land van 110 00:06:57,930 --> 00:07:01,470 Simeon een heel klein deel binnen het gebied van Juda was. 111 00:07:01,470 --> 00:07:05,250 Het is alsof zij niet eens een afzonderlijk eigen land kregen. 112 00:07:05,250 --> 00:07:09,030 Ze kregen slechts een stuk grond midden in het gebied van Juda. 113 00:07:09,030 --> 00:07:11,730 Daardoor raken zij tamelijk buiten beeld. 114 00:07:11,730 --> 00:07:14,550 Dat Simeon in dit geval wordt uitgesloten, 115 00:07:14,550 --> 00:07:18,810 zou Gods toorn over Simeon kunnen weerspiegelen vanwege de gebeurtenissen 116 00:07:18,810 --> 00:07:21,990 bij Baäl-Peor in Numeri 25. 117 00:07:21,990 --> 00:07:26,610 We kunnen het niet met zekerheid zeggen, want ons wordt niet verteld dat dit zo is, 118 00:07:26,610 --> 00:07:29,190 maar het zou heel goed het geval kunnen zijn. 119 00:07:29,190 --> 00:07:32,250 Dat was toen Balak, de koning van Moab, 120 00:07:32,250 --> 00:07:37,230 op de slechte raad van Bileam vrouwen naar het kamp van de Israëlieten stuurde om de 121 00:07:37,230 --> 00:07:42,390 mannen te verleiden, niet alleen tot hoererij, maar ook tot afgoderij. 122 00:07:42,390 --> 00:07:45,450 Daarom zond God een plaag over het kamp. 123 00:07:45,450 --> 00:07:49,890 Er kwam pas een einde aan toen Pinehas vastberaden ingreep door een 124 00:07:49,890 --> 00:07:53,070 speer door een man en een vrouw te steken die seks hadden. 125 00:07:53,070 --> 00:07:57,390 De man en de vrouw die op deze manier met een speer werden doorstoken, 126 00:07:57,390 --> 00:08:01,590 waren een man uit de stam Simeon en een vrouw uit Midian. 127 00:08:01,590 --> 00:08:04,110 Beiden waren vooraanstaande personen. 128 00:08:04,110 --> 00:08:07,530 Zij was de dochter van iemand die later een koning wordt genoemd, 129 00:08:07,530 --> 00:08:09,510 of een vorst in Midian. 130 00:08:09,510 --> 00:08:13,650 De man om wie het ging, was Zimri, de zoon van Salu, 131 00:08:13,650 --> 00:08:16,830 een leider van een familie onder de Simeonieten. 132 00:08:16,830 --> 00:08:23,730 Numeri 25:14 zegt dat hij een leider van een familie in de stam Simeon was. 133 00:08:23,730 --> 00:08:28,110 Ook lezen we over zijn zonde in Numeri 25:6: 134 00:08:28,110 --> 00:08:32,910 En zie, een man uit de Israëlieten kwam en bracht een Midianitische vrouw bij zijn 135 00:08:32,910 --> 00:08:37,770 broeders, voor de ogen van Mozes en voor de ogen van heel de gemeenschap van de 136 00:08:37,770 --> 00:08:42,570 Israëlieten, terwijl zij huilden bij de ingang van de tent van ontmoeting. 137 00:08:42,570 --> 00:08:45,390 —dat is Zimri, de Simeoniet— 138 00:08:45,390 --> 00:08:49,290 Zij huilden omdat er een plaag over het volk was gekomen 139 00:08:49,290 --> 00:08:51,750 vanwege juist dit soort gedrag. 140 00:08:51,750 --> 00:08:56,310 Ondanks het feit dat veel Israëlieten al tot bekering kwamen vanwege de 141 00:08:56,310 --> 00:09:00,390 verschrikkelijke plaag die 24.000 van hen had weggenomen, 142 00:09:00,390 --> 00:09:04,470 was deze leider van de stam Simeon zich daar niet van bewust 143 00:09:04,470 --> 00:09:06,570 en trok hij zich er niets van aan. 144 00:09:06,570 --> 00:09:09,390 Hij ging door met de afgodische hoererij 145 00:09:09,390 --> 00:09:12,750 en stelde deze vrouw zelfs aan zijn broeders voor. 146 00:09:12,750 --> 00:09:17,130 Blijkbaar zei hij: „Laten we allemaal gemeenschap met haar hebben en de goden 147 00:09:17,130 --> 00:09:22,350 van Midian aanbidden,” zoals zij dat deden met seksuele handelingen enzovoort. 148 00:09:22,350 --> 00:09:26,310 Het lijkt erop dat deze man, een leider in de stam Simeon, 149 00:09:26,310 --> 00:09:31,290 zijn hele stam probeerde te verleiden om samen met hem aan deze zonde mee te doen. 150 00:09:31,290 --> 00:09:35,250 Het kan zijn dat zij dat in meerdere of mindere mate ook deden, 151 00:09:35,250 --> 00:09:36,930 al lezen we daar niets over. 152 00:09:36,930 --> 00:09:41,490 Het kan zijn dat de stam Simeon een leidende rol had in de gebeurtenis bij 153 00:09:41,490 --> 00:09:44,850 Baäl-Peor, maar daar weten we niet veel over. 154 00:09:44,850 --> 00:09:49,290 Gezien de weinige informatie die we hebben en de rol van de stam Simeon in deze 155 00:09:49,290 --> 00:09:52,170 gebeurtenis lijkt dat niet onwaarschijnlijk. 156 00:09:52,170 --> 00:09:56,370 Als het waar is, zou het kunnen verklaren waarom de zegen voor Simeon 157 00:09:56,370 --> 00:09:58,710 eenvoudigweg wordt weggelaten. 158 00:09:58,710 --> 00:10:02,610 Simeon wordt hierin als deel van Israël in wezen genegeerd. 159 00:10:02,610 --> 00:10:04,830 Het hoofdstuk begint als volgt: 160 00:10:04,830 --> 00:10:11,130 Dit nu is de zegen waarmee Mozes, de man Gods, de Israëlieten gezegend heeft, 161 00:10:11,130 --> 00:10:12,450 vóór zijn dood. 162 00:10:12,450 --> 00:10:18,810 Hij zei: De HEERE is van Sinaï gekomen, als de zon kwam Hij uit Seïr op. 163 00:10:18,810 --> 00:10:21,870 Hij verscheen blinkend vanaf het gebergte Paran, 164 00:10:21,870 --> 00:10:25,530 Hij kwam met tienduizenden heiligen, aan Zijn rechterhand 165 00:10:25,530 --> 00:10:27,630 was een vurige wet voor hen. 166 00:10:27,630 --> 00:10:32,430 Dit verwijst naar het moment waarop God de wet gaf op de berg Sinaï. 167 00:10:32,430 --> 00:10:35,790 Hij kwam met een wet die een vurige wet is. 168 00:10:35,790 --> 00:10:39,150 Ik weet niet waarom die een vurige wet wordt genoemd. 169 00:10:39,150 --> 00:10:44,070 Misschien omdat overtreding ervan het vuur van Gods toorn over het volk zou brengen, 170 00:10:44,070 --> 00:10:49,470 waarbij vuur in de Schrift doorgaans een beeld is van Gods toorn en oordeel. 171 00:10:49,470 --> 00:10:51,330 De wet had iets bijtends. 172 00:10:51,330 --> 00:10:53,310 Het is een vurige wet. 173 00:10:53,310 --> 00:10:56,730 Mozes zegt dat Hij met tienduizenden heiligen kwam. 174 00:10:56,730 --> 00:11:00,150 Ik zou daar niet bij stilstaan om er commentaar op te geven, 175 00:11:00,150 --> 00:11:04,350 ware het niet dat deze uitdrukking ook in het Nieuwe Testament wordt gebruikt 176 00:11:04,350 --> 00:11:07,410 wanneer Jezus met tienduizenden van Zijn heiligen komt. 177 00:11:07,410 --> 00:11:12,090 In die passages in het Nieuwe Testament lijkt het over Zijn wederkomst te gaan. 178 00:11:12,090 --> 00:11:16,350 Dat kan worden betwist, want hier gaat het beslist niet over hetzelfde soort 179 00:11:16,350 --> 00:11:19,470 gebeurtenis als de wederkomst van Christus. 180 00:11:19,470 --> 00:11:24,690 Er is discussie geweest over de vraag wie de tienduizenden van Zijn heiligen zijn. 181 00:11:24,690 --> 00:11:30,150 Het woord „heiligen” betekent in het Hebreeuws letterlijk „heilige wezens”, 182 00:11:30,150 --> 00:11:33,930 en sommige geleerden denken dat het naar de heilige engelen verwijst. 183 00:11:33,930 --> 00:11:39,210 Toen God naar de berg Sinaï kwam, kwam Hij met tienduizenden van Zijn engelen. 184 00:11:39,210 --> 00:11:42,330 Dit vond later zijn weg naar de Joodse overlevering, 185 00:11:42,330 --> 00:11:47,070 zodat men de engelen ging zien als tussenpersonen bij de berg Sinaï 186 00:11:47,070 --> 00:11:50,130 toen de wet aan het volk Israël werd gegeven. 187 00:11:50,130 --> 00:11:54,090 In het Nieuwe Testament spreken de schrijvers van het Nieuwe Testament erover 188 00:11:54,090 --> 00:11:57,330 alsof dit vaststaat, alsof het inderdaad zo is 189 00:11:57,330 --> 00:11:59,910 dat de wet door engelen gegeven werd. 190 00:11:59,910 --> 00:12:03,690 Misschien zijn dat de tienduizenden van Zijn heiligen waarnaar bijvoorbeeld in 191 00:12:03,690 --> 00:12:07,650 Handelingen 7 wordt verwezen, wanneer Stefanus predikt. 192 00:12:07,650 --> 00:12:13,350 In zijn toespraak richtte Stefanus zich in vers 53 tot het volk Israël: 193 00:12:13,350 --> 00:12:16,350 U, die de wet ontvangen hebt door de dienst van engelen, 194 00:12:16,350 --> 00:12:18,630 hebt die niet in acht genomen! 195 00:12:18,630 --> 00:12:21,390 Dat zij de wet op aanwijzing van engelen ontvingen, 196 00:12:21,390 --> 00:12:24,690 wordt nergens duidelijk in het Oude Testament gezegd. 197 00:12:24,690 --> 00:12:29,550 Maar dat waren de Joden gaan geloven en dat was hun overlevering. 198 00:12:29,550 --> 00:12:36,150 Paulus zegt in Galaten 3:19 ook dat de wet door tussenkomst van engelen gegeven werd. 199 00:12:36,150 --> 00:12:38,550 Galaten 3:19 zegt: 200 00:12:38,550 --> 00:12:40,170 Waartoe dient dan de wet? 201 00:12:40,170 --> 00:12:43,110 Zij is eraan toegevoegd omwille van de overtredingen, 202 00:12:43,110 --> 00:12:47,250 totdat het Nageslacht zou gekomen zijn aan Wie het beloofd was; 203 00:12:47,250 --> 00:12:50,310 en zij is door engelen in de hand van de middelaar beschikt. 204 00:12:50,310 --> 00:12:53,370 Daarmee wordt bedoeld: door Mozes. 205 00:12:53,370 --> 00:12:56,430 Er staat dat de wet door engelen werd verordend. 206 00:12:56,430 --> 00:13:00,510 Dan wordt in Hebreeën 2 ook verwezen naar de rol van engelen bij het geven 207 00:13:00,510 --> 00:13:01,590 van de wet. 208 00:13:01,590 --> 00:13:03,810 Hebreeën 2:2 zegt: 209 00:13:03,810 --> 00:13:06,570 Want als het woord dat door engelen gesproken werd, 210 00:13:06,570 --> 00:13:10,470 al bindend was en elke overtreding en ongehoorzaamheid 211 00:13:10,470 --> 00:13:12,570 rechtvaardige vergelding ontving, 212 00:13:12,570 --> 00:13:15,030 Hij heeft het over de wet van Mozes. 213 00:13:15,030 --> 00:13:17,970 Het was een woord dat door engelen gesproken werd. 214 00:13:17,970 --> 00:13:21,690 Het Nieuwe Testament lijkt te bevestigen dat er bij de berg 215 00:13:21,690 --> 00:13:26,550 Sinaï engelen betrokken waren, hoewel we daar in Exodus niets over lezen. 216 00:13:26,550 --> 00:13:28,950 Misschien lezen we daar hier wel over, 217 00:13:28,950 --> 00:13:32,370 en is deze verwijzing naar de tienduizenden van Zijn heiligen 218 00:13:32,370 --> 00:13:35,490 een verwijzing naar tienduizenden van Zijn engelen. 219 00:13:35,490 --> 00:13:40,170 In Deuteronomium 33:3, het direct daaropvolgende vers, 220 00:13:40,170 --> 00:13:44,730 worden echter de heiligen genoemd, en daar lijken ze naar Israël te verwijzen. 221 00:13:44,730 --> 00:13:50,370 Toen God naar Sinaï kwam, waren daar beslist ook tienduizenden Israëlieten: 222 00:13:50,370 --> 00:13:54,750 Zijn heiligen, Zijn heilige mensen, degenen die Hij voor Zichzelf had 223 00:13:54,750 --> 00:13:56,670 afgezonderd en bevrijd. 224 00:13:56,670 --> 00:13:59,130 Het is dus niet duidelijk of Gods komst met 225 00:13:59,130 --> 00:14:04,170 tienduizenden van Zijn heiligen betekent dat Hij met engelen of met mensen kwam. 226 00:14:04,170 --> 00:14:07,410 Eén reden waarom ik dit ter sprake breng, is dat soms, 227 00:14:07,410 --> 00:14:09,990 vooral door aanhangers van de bedelingenleer, 228 00:14:09,990 --> 00:14:14,010 wordt gezegd dat er twee fasen van de komst van Christus moeten zijn. 229 00:14:14,010 --> 00:14:18,630 Daarmee willen ze de leer van de opname vóór de grote verdrukking bewijzen, 230 00:14:18,630 --> 00:14:20,490 of proberen ze die te bewijzen. 231 00:14:20,490 --> 00:14:25,590 We lezen in het Nieuwe Testament dat Jezus met tienduizenden van Zijn heiligen komt. 232 00:14:25,590 --> 00:14:30,030 Maar zij zeggen dat als Hij met tienduizenden van Zijn heiligen zal komen, 233 00:14:30,030 --> 00:14:34,410 Hij eerst voor de heiligen moet komen, zodat zij bij Hem zullen zijn 234 00:14:34,410 --> 00:14:36,390 en met Hem kunnen meekomen. 235 00:14:36,390 --> 00:14:41,430 Dit is een van de twintig argumenten die ik zelf vroeger gebruikte toen ik in een 236 00:14:41,430 --> 00:14:44,550 opname vóór de grote verdrukking geloofde. 237 00:14:44,550 --> 00:14:50,430 Want dat hadden ze mij verteld, en ik was jong, en het klonk mij logisch in de oren. 238 00:14:50,430 --> 00:14:54,210 Het idee is dat Christus twee keer moet komen: 239 00:14:54,210 --> 00:14:57,150 Zijn komst voor Zijn heiligen bij de opname, 240 00:14:57,150 --> 00:15:01,890 en Zijn komst met de heiligen aan het einde van de grote verdrukking. 241 00:15:01,890 --> 00:15:05,010 Natuurlijk deugt bijna alles aan die redenering niet. 242 00:15:05,010 --> 00:15:07,470 Om te beginnen is het, zoals ik zei, 243 00:15:07,470 --> 00:15:11,790 mogelijk dat Zijn komst met Zijn heiligen een verwijzing is naar Zijn 244 00:15:11,790 --> 00:15:13,590 komst met engelen. 245 00:15:13,590 --> 00:15:17,550 In dat geval zou het helemaal niets te maken hebben met de vraag 246 00:15:17,550 --> 00:15:20,490 of Hij wel of niet met christenen komt. 247 00:15:20,490 --> 00:15:24,930 Zelfs als het over christenen gaat, kan Hij beslist met Zijn heiligen komen 248 00:15:24,930 --> 00:15:28,290 zonder dat er eerst een opname heeft plaatsgevonden. 249 00:15:28,290 --> 00:15:31,710 Er zijn nu al tienduizenden van Zijn heiligen bij Hem: 250 00:15:31,710 --> 00:15:35,430 christenen die gestorven zijn en nu bij Hem zijn. 251 00:15:35,430 --> 00:15:41,010 In 1 Thessalonicenzen 4, vers 14 of 15, staat dat: 252 00:15:41,010 --> 00:15:44,550 Want als wij geloven dat Jezus gestorven en opgestaan is, 253 00:15:44,550 --> 00:15:48,630 zal ook God op dezelfde wijze hen die in Jezus ontslapen zijn, 254 00:15:48,630 --> 00:15:50,250 terug brengen met Hem. 255 00:15:50,250 --> 00:15:53,370 Het is dus duidelijk dat er onder degenen die ontslapen zijn 256 00:15:53,370 --> 00:15:55,410 en die Hij met Zich mee zal brengen, 257 00:15:55,410 --> 00:15:57,990 al meer dan tienduizenden van Zijn heiligen zijn. 258 00:15:57,990 --> 00:16:02,850 Hij zou geen enkele christen van de aarde hoeven op te nemen om bij Zijn komst 259 00:16:02,850 --> 00:16:06,090 tienduizenden van Zijn heiligen met Zich mee te brengen. 260 00:16:06,090 --> 00:16:09,450 Bovendien, zelfs als Hij alle heiligen bedoelde, 261 00:16:09,450 --> 00:16:13,050 zelfs als de levende heiligen met Hem mee zouden moeten komen, 262 00:16:13,050 --> 00:16:17,790 is er geen reden waarom Hij hen niet in de lucht zou kunnen opnemen en dan 263 00:16:17,790 --> 00:16:20,010 onmiddellijk met hen zou kunnen komen. 264 00:16:20,010 --> 00:16:25,110 Hierin is beslist geen argument te vinden voor een bepaalde tijd tussen de ene fase 265 00:16:25,110 --> 00:16:27,210 van de wederkomst en de andere. 266 00:16:27,210 --> 00:16:30,150 Hoewel ik niet het gevoel heb dat ik hierbij een persoonlijk belang te 267 00:16:30,150 --> 00:16:34,410 verdedigen heb, vind ik het interessant dat dit een van de argumenten is die 268 00:16:34,410 --> 00:16:39,390 gebruikt worden ter ondersteuning van een opname vóór de grote verdrukking. 269 00:16:39,390 --> 00:16:44,130 Het berust op de aanname dat Jezus bij Zijn terugkomst met alle heiligen moet 270 00:16:44,130 --> 00:16:47,910 komen, en dat Hij hen daarom vóór die tijd moet opnemen. 271 00:16:47,910 --> 00:16:52,050 Om de een of andere reden denken zij dat dit zeven jaar daarvoor moet gebeuren, 272 00:16:52,050 --> 00:16:54,930 in plaats van bijvoorbeeld enkele ogenblikken eerder. 273 00:16:54,930 --> 00:16:58,890 Maar hoe dan ook, omdat dit misschien zelfs een verwijzing naar engelen is, 274 00:16:58,890 --> 00:17:03,510 heeft het mogelijk helemaal niets te maken met Jezus Die met de christenen komt. 275 00:17:03,510 --> 00:17:06,090 Omdat de term hier dubbelzinnig wordt gebruikt, 276 00:17:06,090 --> 00:17:10,110 is het gebruik ervan in het Nieuwe Testament even dubbelzinnig. 277 00:17:10,110 --> 00:17:13,290 Deuteronomium 33:3: 278 00:17:13,290 --> 00:17:15,750 Ja, Hij heeft de volken lief! 279 00:17:15,750 --> 00:17:20,670 Al Zijn heiligen zijn in Uw hand, Zíj zitten aan Uw voeten en vangen iets op 280 00:17:20,670 --> 00:17:22,350 van Uw woorden. 281 00:17:22,350 --> 00:17:27,630 In de daaropvolgende verzen staat dat Mozes Israël de wet gebood en dat God 282 00:17:27,630 --> 00:17:29,430 Koning was in Jesjurun. 283 00:17:29,430 --> 00:17:34,110 Dat wil zeggen: God was Koning in Jesjurun, niet Mozes. 284 00:17:34,110 --> 00:17:37,410 Nu beginnen we over de afzonderlijke stammen te spreken. 285 00:17:37,410 --> 00:17:40,230 De meeste hiervan worden heel kort behandeld. 286 00:17:40,230 --> 00:17:44,310 Jozef wordt tamelijk uitvoerig behandeld, en Levi ook, 287 00:17:44,310 --> 00:17:47,370 maar de meeste worden heel kort behandeld. 288 00:17:47,370 --> 00:17:52,710 Moge Ruben leven en niet sterven, en mogen zijn mannen groot in aantal zijn! 289 00:17:52,710 --> 00:17:54,810 Dat is daar de hele uitspraak. 290 00:17:54,810 --> 00:17:59,550 Laat de stam Ruben voortbestaan en laat zijn mannen niet weinig zijn. 291 00:17:59,550 --> 00:18:02,190 Hier is een klein tekstueel probleem. 292 00:18:02,190 --> 00:18:05,730 In de Engelse vertaling waarop deze uitleg is gebaseerd, 293 00:18:05,730 --> 00:18:10,530 staat ‘noch’ in ‘noch laat zijn mannen weinig zijn’ cursief, 294 00:18:10,530 --> 00:18:15,570 omdat er in deze zinsnede in het Hebreeuws geen afzonderlijke ontkenning staat. 295 00:18:15,570 --> 00:18:20,070 De HSV verwerkt de ontkenning rechtstreeks in de vertaling: 296 00:18:20,070 --> 00:18:24,330 ‘mogen zijn mannen groot in aantal zijn’. Letterlijk staat er: 297 00:18:24,330 --> 00:18:29,970 Laat hem leven en niet sterven; laat zijn mannen gering in aantal zijn. 298 00:18:29,970 --> 00:18:34,470 Het zou dus zo kunnen worden opgevat dat Ruben als stam zal voortbestaan, 299 00:18:34,470 --> 00:18:37,290 maar geen erg grote stam zal zijn. 300 00:18:37,290 --> 00:18:41,310 Hij zal zo sterk worden uitgedund dat hij heel klein wordt. 301 00:18:41,310 --> 00:18:44,550 Dat is inderdaad gebeurd, want de stam Ruben, 302 00:18:44,550 --> 00:18:47,610 de stam Gad en de halve stam Manasse 303 00:18:47,610 --> 00:18:50,250 vestigden zich aan de oostkant van de Jordaan, 304 00:18:50,250 --> 00:18:52,890 en daar waren ze kwetsbaar voor aanvallen. 305 00:18:52,890 --> 00:18:55,830 Daar waren geen natuurlijke verdedigingswerken zoals die er 306 00:18:55,830 --> 00:18:57,390 in Israël waren. 307 00:18:57,390 --> 00:19:00,810 Zij behoorden tot de eersten die tot afgoderij vervielen 308 00:19:00,810 --> 00:19:03,990 en tot de eersten die in gevangenschap werden weggevoerd. 309 00:19:03,990 --> 00:19:07,230 Ze werden uitgedund tot een zeer onbeduidende stam. 310 00:19:07,230 --> 00:19:09,150 Het kan dus zijn dat hij zegt: 311 00:19:09,150 --> 00:19:13,410 Laat Ruben leven en niet sterven, maar hij zal weinig mannen hebben. 312 00:19:13,410 --> 00:19:18,090 Aan de andere kant nemen zowel de New King James als, naar ik zag, 313 00:19:18,090 --> 00:19:24,150 de New American Standard Version en andere vertalingen de ontkenning hier wel op. 314 00:19:24,150 --> 00:19:28,650 Blijkbaar gaan ze ervan uit dat de ontkenning uit het voorgaande zinsdeel op 315 00:19:28,650 --> 00:19:33,510 beide van toepassing is: niet sterven en niet weinig mannen hebben. 316 00:19:33,510 --> 00:19:40,590 Er staat namelijk een woord voor ‘niet’ in de zinsnede vóór deze zinsnede. Dus: 317 00:19:40,590 --> 00:19:44,910 Laat Ruben leven, en niet sterven of weinig mannen hebben. 318 00:19:44,910 --> 00:19:48,870 Het idee zou zijn dat hij niet alleen niet moet sterven, 319 00:19:48,870 --> 00:19:51,150 maar ook niet weinig mannen moet hebben. 320 00:19:51,150 --> 00:19:55,770 Het woord ‘niet’ zou op beide zinsdelen van toepassing zijn. 321 00:19:55,770 --> 00:19:58,590 Zo hebben de vertalers het hier blijkbaar opgevat, 322 00:19:58,590 --> 00:20:02,310 want ze hebben deze ontkenning vóór het laatste zinsdeel op 323 00:20:02,310 --> 00:20:04,170 eigen gezag toegevoegd. 324 00:20:04,170 --> 00:20:07,290 Hoe dan ook, dat is alles over Ruben. 325 00:20:07,290 --> 00:20:09,510 Vers 7 zegt over Juda: 326 00:20:09,510 --> 00:20:15,810 Dit betreft Juda; hij zei: Luister, HEERE, naar de stem van Juda! 327 00:20:15,810 --> 00:20:20,370 Breng hem terug bij zijn volk, laten zijn handen sterk genoeg voor hem zijn, 328 00:20:20,370 --> 00:20:23,250 en wees hem een hulp tegen zijn tegenstanders! 329 00:20:23,250 --> 00:20:25,110 Dat is nogal algemeen. 330 00:20:25,110 --> 00:20:29,970 In wezen: zegen Juda en bescherm hem tegen zijn vijanden. 331 00:20:29,970 --> 00:20:32,550 Over Levi zei hij in vers 8: 332 00:20:32,550 --> 00:20:39,330 Over Levi zei hij: Uw Tummim en Uw Urim zijn bij deze man, Uw gunsteling; 333 00:20:39,330 --> 00:20:43,590 U stelde hem op de proef in Massa, U riep hem ter verantwoording bij de 334 00:20:43,590 --> 00:20:45,150 wateren van Meriba. 335 00:20:45,150 --> 00:20:48,810 Dit verwijst natuurlijk naar wat er bij de berg Sinaï gebeurde, 336 00:20:48,810 --> 00:20:52,770 bij het voorval met het gouden kalf, toen Mozes zei: 337 00:20:52,770 --> 00:20:57,810 ging Mozes bij de ingang van het kamp staan en zei: Wie bij de HEERE hoort, 338 00:20:57,810 --> 00:20:59,071 moet bij mij komen . 339 00:20:59,071 --> 00:21:01,650 Toen verzamelden al de Levieten zich bij hem. 340 00:21:01,650 --> 00:21:05,550 De stam Levi kwam naar Mozes toe en Mozes zei: 341 00:21:05,550 --> 00:21:10,410 Hij zei tegen hen: Zo zegt de HEERE, de God van Israël: 342 00:21:10,410 --> 00:21:15,630 Ieder moet zijn zwaard aan zijn heup doen, het kamp van poort tot poort door gaan, 343 00:21:15,630 --> 00:21:20,790 en ieder moet zijn broeder doden, ieder zijn vriend en ieder zijn naaste. 344 00:21:20,790 --> 00:21:24,510 Ze doodden drieduizend mensen, onder wie enkele van hun eigen 345 00:21:24,510 --> 00:21:26,610 broeders en familieleden. 346 00:21:26,610 --> 00:21:31,350 Ze werden hiervoor geprezen, omdat hun ijver voor God groot genoeg was om 347 00:21:31,350 --> 00:21:36,630 overtreders niet voor te trekken enkel omdat ze bloedverwanten van hen waren. 348 00:21:36,630 --> 00:21:40,950 Wanneer er staat dat hij zijn eigen broers en zelfs zijn ouders niet erkende, 349 00:21:40,950 --> 00:21:43,290 is dat waarschijnlijk een hyperbool. 350 00:21:43,290 --> 00:21:46,290 Hij deed alsof hij zelfs zijn ouders niet kende. 351 00:21:46,290 --> 00:21:50,550 Als een Leviet zijn eigen ouders in die situatie had aangetroffen terwijl ze het 352 00:21:50,550 --> 00:21:56,070 gouden kalf aanbaden, zou hij vermoedelijk zelfs zijn eigen ouders hebben gedood. 353 00:21:56,070 --> 00:21:58,290 Of dit nu letterlijk is gebeurd of 354 00:21:58,290 --> 00:22:01,590 eenvoudigweg de dichterlijke taal van de hyperbool is, 355 00:22:01,590 --> 00:22:07,770 het punt is dat hun trouw aan God groter was dan hun trouw aan hun familieleden. 356 00:22:07,770 --> 00:22:10,410 En zo hoort het werkelijk ook te zijn. 357 00:22:10,410 --> 00:22:14,130 Hij zei over zijn vader en moeder: Ik zie hen niet. 358 00:22:14,130 --> 00:22:18,090 Hij herkende zijn broers niet, en zijn zonen kende hij niet. 359 00:22:18,090 --> 00:22:22,710 Zij hielden namelijk Uw woord, en namen Uw verbond in acht. 360 00:22:22,710 --> 00:22:27,150 Zij zullen Jakob Uw bepalingen leren en Israël Uw wet, 361 00:22:27,150 --> 00:22:31,830 zij zullen reukwerk voor Uw neus leggen, en een offer dat geheel verteerd wordt 362 00:22:31,830 --> 00:22:33,030 op Uw altaar. 363 00:22:33,030 --> 00:22:36,750 In de vorige lezing werd gezegd dat het de taak van de Levieten was om de wet in 364 00:22:36,750 --> 00:22:40,890 bezit te hebben en die te beheren, in wezen om haar aan het volk 365 00:22:40,890 --> 00:22:42,810 Israël te onderwijzen. 366 00:22:42,810 --> 00:22:48,510 Zegen zijn vermogen, HEERE, en wees het werk van zijn handen goedgezind; 367 00:22:48,510 --> 00:22:53,790 verbrijzel de heupen van wie tegen hem opstaan, en van hen die hem haten, 368 00:22:53,790 --> 00:22:55,950 zodat zij niet meer opstaan! 369 00:22:55,950 --> 00:22:58,830 Ook dit is in wezen een algemene zegen. 370 00:22:58,830 --> 00:23:03,450 Laat hen gezegend worden, laat hun vijanden geen succes tegen hen hebben, 371 00:23:03,450 --> 00:23:06,810 en wreek U voor hen op hun vijanden. 372 00:23:06,810 --> 00:23:09,090 Vers 12 zegt over Benjamin: 373 00:23:09,090 --> 00:23:14,850 Over Benjamin zei hij: De door de HEERE beminde, hij zal onbezorgd bij Hem wonen. 374 00:23:14,850 --> 00:23:19,350 Hij zal hem heel de dag beschermen, en tussen zijn schouders zal Hij wonen! 375 00:23:19,350 --> 00:23:24,630 Dit verwijst ernaar dat Benjamin geliefd is bij de Heere en dicht bij God woont, 376 00:23:24,630 --> 00:23:26,250 Die hem zal beschutten. 377 00:23:26,250 --> 00:23:29,970 De stam Benjamin had zijn grondgebied, zijn land, 378 00:23:29,970 --> 00:23:32,730 feitelijk direct naast de stam Juda. 379 00:23:32,730 --> 00:23:35,250 Ze bevonden zich zo dicht bij Juda dat, 380 00:23:35,250 --> 00:23:38,850 toen in de dagen van Rehabeam de scheuring plaatsvond, 381 00:23:38,850 --> 00:23:43,530 tien stammen zich van Juda afscheidden, maar Benjamin bij Juda bleef. 382 00:23:43,530 --> 00:23:47,730 Benjamin was in die tijd een heel kleine stam, zeer onbeduidend, 383 00:23:47,730 --> 00:23:49,830 maar ze waren met elkaar verbonden. 384 00:23:49,830 --> 00:23:53,550 De stad Jeruzalem lag zelfs op de grens tussen het gebied van 385 00:23:53,550 --> 00:23:55,710 Benjamin en dat van Juda. 386 00:23:55,710 --> 00:23:58,950 De stad Jeruzalem liep feitelijk over de grens heen 387 00:23:58,950 --> 00:24:04,290 en lag dus gedeeltelijk in de stam Benjamin en gedeeltelijk in de stam Juda. 388 00:24:04,290 --> 00:24:06,990 Zo nauw waren ze met Juda verbonden. 389 00:24:06,990 --> 00:24:11,790 Na de scheuring bleven zij Juda trouw, en geen van de andere stammen deed dat. 390 00:24:11,790 --> 00:24:16,050 Dit kan de reden zijn waarom er goede dingen over Benjamin worden gezegd. 391 00:24:16,050 --> 00:24:20,610 In Jakobs zegen over Benjamin klonk het veel onheilspellender. 392 00:24:20,610 --> 00:24:24,810 Dit is heel positief over Benjamin, maar toen Jakob in Genesis 393 00:24:24,810 --> 00:24:29,190 49:27 over Benjamin sprak, klonk het zo: 394 00:24:29,190 --> 00:24:34,050 Benjamin is een verscheurende wolf; 's morgens verslindt hij zijn prooi, 395 00:24:34,050 --> 00:24:36,570 en 's avonds deelt hij buit uit. 396 00:24:36,570 --> 00:24:41,010 Dat is niet echt negatief, behalve dan dat Benjamin wordt voorgesteld 397 00:24:41,010 --> 00:24:44,610 als een strijdlustige stam die in staat zou zijn zijn 398 00:24:44,610 --> 00:24:47,670 vijanden te verslaan en de buit te verdelen. 399 00:24:47,670 --> 00:24:50,190 Dit verwijst waarschijnlijk naar gebeurtenissen 400 00:24:50,190 --> 00:24:54,030 zoals die waarover we aan het einde van het boek Richteren lezen. 401 00:24:54,030 --> 00:24:59,190 Een stad van de stam Benjamin, Gibea, beging schandelijke daden. 402 00:24:59,190 --> 00:25:04,110 De stammen van Israël trokken tegen hen op en zeiden tegen de stam Benjamin 403 00:25:04,110 --> 00:25:07,890 dat ze die stad moesten uitleveren om berecht te worden. 404 00:25:07,890 --> 00:25:11,130 De stam Benjamin bleef achter die stad staan, 405 00:25:11,130 --> 00:25:16,230 sloeg de Israëlieten van zich af en versloeg de andere elf stammen bijna. 406 00:25:16,230 --> 00:25:19,410 Het kleine Benjamin had felle krijgslieden. 407 00:25:19,410 --> 00:25:23,190 Ze vochten tegen de andere elf stammen en wonnen bijna. 408 00:25:23,190 --> 00:25:28,170 Ze wonnen echter niet, en daarna waren ze teruggebracht tot vierhonderd mannen. 409 00:25:28,170 --> 00:25:32,070 Dat is heel weinig voor een stam: vierhonderd mannen. 410 00:25:32,070 --> 00:25:35,850 Ze waren bijna uitgestorven, maar toen gingen ze vrouwen uit andere 411 00:25:35,850 --> 00:25:38,790 stammen ontvoeren en trouwden met hen. 412 00:25:38,790 --> 00:25:42,930 Israël stond hun toe zich voort te planten en weer een stam te worden. 413 00:25:42,930 --> 00:25:45,330 Maar ze waren bijna uitgestorven. 414 00:25:45,330 --> 00:25:48,690 Die strijdlust van Benjamin was iets wat Jakob in zijn 415 00:25:48,690 --> 00:25:50,430 zegen over Benjamin had genoemd. 416 00:25:50,430 --> 00:25:52,230 Hier is het heel positief. 417 00:25:52,230 --> 00:25:55,290 Benjamin is de geliefde van de HEERE. 418 00:25:55,290 --> 00:25:57,510 Hij wordt door God beschut. 419 00:25:57,510 --> 00:26:00,030 Hij woont daadwerkelijk veilig bij Hem. 420 00:26:00,030 --> 00:26:03,990 Dat verwijst waarschijnlijk naar het feit dat het gebied van Benjamin 421 00:26:03,990 --> 00:26:08,970 pal naast de tempel lag, precies waar God woonde. Er staat: 422 00:26:08,970 --> 00:26:11,550 En hij zal tussen zijn schouders wonen. 423 00:26:11,550 --> 00:26:13,710 Het is niet duidelijk wat dat betekent. 424 00:26:13,710 --> 00:26:17,850 Je zou je een herder kunnen voorstellen die een lam tussen zijn schouders, 425 00:26:17,850 --> 00:26:20,970 over zijn schouders, draagt en het zo beschermt, 426 00:26:20,970 --> 00:26:24,210 en dat God Benjamin op die manier beschermt. 427 00:26:24,210 --> 00:26:28,590 Sommigen hebben gemeend dat Benjamin tussen twee heuvels lag en dat die heuvels 428 00:26:28,590 --> 00:26:31,830 worden voorgesteld alsof het Gods schouders waren, 429 00:26:31,830 --> 00:26:34,890 met daartussen het dal waarin hij woont. 430 00:26:34,890 --> 00:26:37,230 Geleerden zijn het er niet volledig over 431 00:26:37,230 --> 00:26:39,930 eens wat met die laatste regel wordt bedoeld, 432 00:26:39,930 --> 00:26:42,570 maar hij is duidelijk positief bedoeld. 433 00:26:42,570 --> 00:26:44,430 Over Jozef zei hij: 434 00:26:44,430 --> 00:26:49,290 Over Jozef zei hij: Moge zijn land door de HEERE gezegend zijn, 435 00:26:49,290 --> 00:26:52,230 met het beste van de hemel, met dauw, 436 00:26:52,230 --> 00:26:55,410 en met het beste van de watervloed die beneden ligt; 437 00:26:55,410 --> 00:27:00,510 met de beste opbrengst van de zon, en met het beste wat de maan voortbrengt; 438 00:27:00,510 --> 00:27:06,210 met het voornaamste van de aloude bergen, en met het beste van de eeuwige heuvels; 439 00:27:06,210 --> 00:27:09,150 met het beste van de aarde en haar volheid, 440 00:27:09,150 --> 00:27:13,710 en met de goedgunstigheid van Hem Die in de doornstruik woonde. 441 00:27:13,710 --> 00:27:17,010 Laat het komen op het hoofd van Jozef, ja, 442 00:27:17,010 --> 00:27:20,430 op de schedel van de gewijde onder zijn broers! 443 00:27:20,430 --> 00:27:24,690 Daarmee wordt God bedoeld, Die in de brandende braamstruik was. 444 00:27:24,690 --> 00:27:29,010 De gebruikte Engelse vertaling spreekt hier over Jozef als degene die 445 00:27:29,010 --> 00:27:35,850 ‘afgezonderd was van zijn broers’; de HSV heeft ‘de gewijde onder zijn broers’. 446 00:27:35,850 --> 00:27:40,710 De Engelse formulering sluit aan bij iets wat Jakob over Jozef zei. 447 00:27:40,710 --> 00:27:44,730 Toen Jakob zijn zegen aan Jozef gaf, vermeldde hij ook 448 00:27:44,730 --> 00:27:48,570 dat hij degene was die afgezonderd was van zijn broers. 449 00:27:48,570 --> 00:27:54,330 Dit is een regel die rechtstreeks uit de eerdere zegen over hen is overgenomen. 450 00:27:54,330 --> 00:27:59,130 Al het overige is weliswaar breedsprakig, herhalend en lang, 451 00:27:59,130 --> 00:28:03,750 maar zegt één eenvoudig ding: laat hen voorspoedig zijn, 452 00:28:03,750 --> 00:28:09,810 met alle kostbare dingen die de bergen, de bomen en de akkers kunnen voortbrengen. 453 00:28:09,810 --> 00:28:14,310 Laat hem veel gunst van God en veel kostbare dingen ontvangen. 454 00:28:14,310 --> 00:28:17,070 Dan staat er in vers 17 over hem: 455 00:28:17,070 --> 00:28:20,550 Hij heeft de pracht van de eerstgeborene van zijn rund, 456 00:28:20,550 --> 00:28:26,910 en zijn hoorns zijn hoorns van de wilde os; daarmee zal hij volken stoten, 457 00:28:26,910 --> 00:28:29,970 allemaal, tot aan de einden der aarde. 458 00:28:29,970 --> 00:28:35,430 Dit zijn de tienduizenden van Efraïm, en dit zijn de duizenden van Manasse! 459 00:28:35,430 --> 00:28:39,510 Hoorns waren natuurlijk doorgaans een symbool van kracht en macht. 460 00:28:39,510 --> 00:28:44,850 Aan dit onderscheid kun je zien dat Efraïm veel groter was geworden dan Manasse. 461 00:28:44,850 --> 00:28:49,470 De tienduizenden van Efraïm en de duizenden van Manasse doen ons denken aan 462 00:28:49,470 --> 00:28:52,410 het lied dat ze in de tijd van David zongen: 463 00:28:52,410 --> 00:28:56,490 Terwijl de vrouwen huppelden, zongen zij in beurtzang: 464 00:28:56,490 --> 00:29:01,350 Saul heeft zijn duizenden verslagen, maar David zijn tienduizenden! 465 00:29:01,350 --> 00:29:07,470 waarmee David duidelijk als aanzienlijk indrukwekkender dan Saul werd voorgesteld. 466 00:29:07,470 --> 00:29:10,050 Dat ontging Saul niet toen hij het hoorde. 467 00:29:10,050 --> 00:29:12,870 Hij kon zien dat David een bedreiging voor hem vormde, 468 00:29:12,870 --> 00:29:16,470 omdat de mensen David populairder vonden dan Saul. 469 00:29:16,470 --> 00:29:21,210 Hier was Efraïm echter de jongere zoon van Jozef en Manasse de oudere. 470 00:29:21,210 --> 00:29:25,950 Efraïm was degene die een belangrijkere plaats ging innemen, en Manasse werd, 471 00:29:25,950 --> 00:29:30,510 net als Ruben en Simeon, uiteindelijk een heel kleine stam. 472 00:29:30,510 --> 00:29:35,250 Merk op dat deze zegen over Jozef wordt uitgesproken en dat Manasse en 473 00:29:35,250 --> 00:29:37,050 Efraïm eronder vallen. 474 00:29:37,050 --> 00:29:41,010 Ze worden in deze zegen niet als afzonderlijke stammen behandeld, 475 00:29:41,010 --> 00:29:43,770 maar als onderdelen van één stam. 476 00:29:43,770 --> 00:29:49,050 Dan worden in vers 18 twee stammen genoemd in één heel korte zegen. 477 00:29:49,050 --> 00:29:55,710 Over Zebulon zei hij: Verblijd u, Zebulon, over uw uittocht, en u , Issaschar, 478 00:29:55,710 --> 00:29:57,390 over uw tenten. 479 00:29:57,390 --> 00:29:59,910 Volken zullen zij naar de berg roepen. 480 00:29:59,910 --> 00:30:02,550 Daar zullen zij offers van gerechtigheid brengen, 481 00:30:02,550 --> 00:30:05,370 want zij zullen de overvloed van de zeeën opzuigen, 482 00:30:05,370 --> 00:30:08,970 en de dingen die onder het zand bedekt en verborgen zijn. 483 00:30:08,970 --> 00:30:13,110 Het is heel moeilijk om te bepalen waarop de woorden dat zij mensen naar de berg 484 00:30:13,110 --> 00:30:16,590 roepen om de HEERE te aanbidden, betrekking hebben. 485 00:30:16,590 --> 00:30:22,170 Voor zover wij weten hadden Zebulon of Issaschar niet zo’n specifieke rol. 486 00:30:22,170 --> 00:30:28,170 In het boek Mattheüs wordt ons verteld dat Zebulon en Naftali de stamgebieden waren 487 00:30:28,170 --> 00:30:31,050 waar Jezus Zijn bediening in Galilea begon, 488 00:30:31,050 --> 00:30:34,650 en dat zij als eersten hoorden en in het licht kwamen. 489 00:30:34,650 --> 00:30:39,210 Het kan zijn dat sommige discipelen van Jezus uit die stammen afkomstig waren. 490 00:30:39,210 --> 00:30:43,650 We weten niet uit welke stammen de discipelen van Jezus afkomstig waren. 491 00:30:43,650 --> 00:30:48,510 Ze waren allemaal Joden, dus ze kwamen allemaal uit een van de Joodse stammen. 492 00:30:48,510 --> 00:30:52,050 Aangezien Jezus Zijn prediking in elk geval in het gebied van 493 00:30:52,050 --> 00:30:57,510 Zebulon en Naftali begon — niet in dat van Issaschar — is het mogelijk, 494 00:30:57,510 --> 00:30:59,850 al kunnen we dat niet met zekerheid zeggen, 495 00:30:59,850 --> 00:31:03,750 dat sommige discipelen die later de mensen tot Christus riepen, 496 00:31:03,750 --> 00:31:09,510 om God als het ware te aanbidden op de heilige berg Sion, het geestelijke Sion, 497 00:31:09,510 --> 00:31:12,270 tot de stam Zebulon behoorden. 498 00:31:12,270 --> 00:31:16,110 Daar vandaan haalde Jezus veel van Zijn eerste toehoorders, 499 00:31:16,110 --> 00:31:19,290 en onder hen kunnen enkele apostelen zijn geweest. 500 00:31:19,290 --> 00:31:21,450 Maar dat is puur speculatie. 501 00:31:21,450 --> 00:31:26,070 Het is niet onredelijk, maar het blijft niettemin speculatie. 502 00:31:26,070 --> 00:31:29,850 Wat betreft hun deelhebben aan de overvloed van de zeeën: 503 00:31:29,850 --> 00:31:32,850 deze stammen waren geheel door land omsloten, 504 00:31:32,850 --> 00:31:35,550 en het waren geen zeevarende stammen. 505 00:31:35,550 --> 00:31:38,970 Maar het kan eenvoudig betekenen dat zij rijkdom en 506 00:31:38,970 --> 00:31:43,530 voorspoed zullen hebben en kunnen genieten van dingen die per schip uit andere 507 00:31:43,530 --> 00:31:45,390 landen worden aangevoerd. 508 00:31:45,390 --> 00:31:47,070 Ze kunnen die kopen. 509 00:31:47,070 --> 00:31:49,890 Ze gaan niet zelf de zee op om ze te halen, 510 00:31:49,890 --> 00:31:54,090 maar de overvloed van de zeeën zou naar hen toe kunnen komen. 511 00:31:54,090 --> 00:31:58,470 Ook zou de overvloed van de zeeën heel goed naar de heidenen kunnen verwijzen, 512 00:31:58,470 --> 00:32:00,930 als je het maar symbolisch genoeg opvat. 513 00:32:00,930 --> 00:32:05,310 En de schatten die in het zand verborgen zijn—bedenk dat God tegen 514 00:32:05,310 --> 00:32:09,150 Abraham zei dat zijn nageslacht zo talrijk zou zijn 515 00:32:09,150 --> 00:32:11,790 als het zand aan de oever van de zee. 516 00:32:11,790 --> 00:32:15,990 Het is mogelijk dat het zand en de schatten die in het zand verborgen zijn, 517 00:32:15,990 --> 00:32:20,370 verwijzen naar het overblijfsel van Israël, en de zeeën naar de heidenen. 518 00:32:20,370 --> 00:32:25,950 Het lijkt misschien vergezocht, en als dat zo is, moet je er geen geloof aan hechten. 519 00:32:25,950 --> 00:32:31,230 Maar er is iets waarmee je het kunt vergelijken, en dat staat in Jesaja 60, 520 00:32:31,230 --> 00:32:34,050 dat verwijst naar de Messiaanse tijd. 521 00:32:34,050 --> 00:32:37,230 In de openingsverzen van Jesaja 60 staat: 522 00:32:37,230 --> 00:32:40,410 Sta op en schitter, want uw licht is gekomen 523 00:32:40,410 --> 00:32:44,010 en de heerlijkheid van de HEERE gaat over u op. 524 00:32:44,010 --> 00:32:47,550 Duisternis bedekt de aarde en donkerheid de volken, 525 00:32:47,550 --> 00:32:53,010 maar over u gaat de HEERE op en Zijn heerlijkheid wordt over u zichtbaar. 526 00:32:53,010 --> 00:32:59,010 Heidenvolken zullen naar uw licht komen en koningen naar de glans die over u opgaat. 527 00:32:59,010 --> 00:33:03,450 Kijk om u heen: zij verzamelen zich en komen naar u toe; 528 00:33:03,450 --> 00:33:08,550 uw zonen komen van ver en uw dochters worden aan uw zijde gedragen. 529 00:33:08,550 --> 00:33:10,650 En midden in vers 5 staat: 530 00:33:10,650 --> 00:33:16,710 Dan zult u het zien en stralen, uw hart zal diep ontzag hebben en zich verruimen, 531 00:33:16,710 --> 00:33:19,950 want de menigte van de zee zal zich naar u toekeren, 532 00:33:19,950 --> 00:33:23,670 het vermogen van de heidenvolken zal naar u toe komen. 533 00:33:23,670 --> 00:33:26,730 De overvloed van de zee zal worden bekeerd. 534 00:33:26,730 --> 00:33:30,690 De rijkdom van de heidenen—het lijkt erop dat de zee hier misschien naar 535 00:33:30,690 --> 00:33:32,490 de heidenen verwijst. 536 00:33:32,490 --> 00:33:36,150 En dit wordt gezegd in de tijd waarin een licht opgaat over 537 00:33:36,150 --> 00:33:38,490 hen die in duisternis zaten. 538 00:33:38,490 --> 00:33:43,350 Er staat dat duisternis het land zal bedekken en diepe duisternis de volken, 539 00:33:43,350 --> 00:33:45,990 maar dat de Heere over je zal opgaan. 540 00:33:45,990 --> 00:33:49,410 Nu wordt die uitspraak tot Israël in het algemeen gedaan. 541 00:33:49,410 --> 00:33:53,970 Maar als je terugkijkt naar Jesaja 9, een passage die in Mattheüs over 542 00:33:53,970 --> 00:33:58,470 Jezus wordt aangehaald, dan staat daar, te beginnen midden in vers 1: 543 00:33:58,470 --> 00:34:03,630 Het land van Zebulon en het land van Naftali, aan de weg naar de zee, 544 00:34:03,630 --> 00:34:08,010 aan de overzijde van de Jordaan, Galilea van de heidenvolken: 545 00:34:08,010 --> 00:34:12,210 het volk dat in duisternis wandelde, heeft een groot licht gezien; 546 00:34:12,210 --> 00:34:15,510 over hen die in het land van de schaduw van de dood woonden, 547 00:34:15,510 --> 00:34:17,430 is een licht gaan schijnen. 548 00:34:17,430 --> 00:34:20,610 Hij spreekt over mensen die in duisternis zaten 549 00:34:20,610 --> 00:34:23,190 en over een licht dat op hen schijnt. 550 00:34:23,190 --> 00:34:27,690 Dit wordt in Mattheüs 4 aangehaald als iets wat in de bediening van Jezus in 551 00:34:27,690 --> 00:34:29,490 Galilea vervuld is. 552 00:34:29,490 --> 00:34:34,650 En het lijkt op Jesaja 60, waar het gaat over hen die in duisternis zijn 553 00:34:34,650 --> 00:34:37,350 en over het licht dat op hen heeft geschenen, 554 00:34:37,350 --> 00:34:40,830 en waar de overvloed van de zee tot hen bekeerd zal worden, 555 00:34:40,830 --> 00:34:42,930 waarmee de heidenen worden bedoeld. 556 00:34:42,930 --> 00:34:47,670 Het is dus mogelijk dat deze verwijzing naar Zebulon in feite betrekking heeft 557 00:34:47,670 --> 00:34:50,790 op de eerste bekeerlingen tot het christendom. 558 00:34:50,790 --> 00:34:54,930 Jezus begon Zijn bediening in het gebied van Zebulon en Naftali, 559 00:34:54,930 --> 00:34:57,750 mogelijk kwamen daar zelfs apostelen vandaan, 560 00:34:57,750 --> 00:35:02,850 en later zagen zij hoe de overvloed van de heidenen door hun werk werd bekeerd. 561 00:35:02,850 --> 00:35:07,170 Deze gedachten kunnen ten grondslag liggen aan de profetie die Mozes hier over 562 00:35:07,170 --> 00:35:09,150 deze stammen uitspreekt. 563 00:35:09,150 --> 00:35:12,510 Nu Deuteronomium 33:20: 564 00:35:12,510 --> 00:35:17,910 Over Gad zei hij: Gezegend is Hij Die ruimte geeft aan Gad! 565 00:35:17,910 --> 00:35:22,650 Gad woont als een leeuwin en verscheurt de arm, ja zelfs de schedel. 566 00:35:22,650 --> 00:35:27,570 Vers 21 vervolgt de zegen over Gad met zijn keuze voor het eerste 567 00:35:27,570 --> 00:35:32,070 deel van het land en zijn optreden samen met de leiders van het volk. 568 00:35:32,070 --> 00:35:36,090 Allemaal heel interessant, maar het is volstrekt onmogelijk om dit 569 00:35:36,090 --> 00:35:40,050 in verband te brengen met iets wat later bij de stam Gad gebeurde, 570 00:35:40,050 --> 00:35:42,390 en daarom blijft het raadselachtig. 571 00:35:42,390 --> 00:35:45,450 Hetzelfde geldt voor Dan. Hij zei: 572 00:35:45,450 --> 00:35:51,690 Over Dan zei hij: Dan is een leeuwenwelp, hij springt uit Basan tevoorschijn. 573 00:35:51,690 --> 00:35:53,850 Dat is alles wat we krijgen. 574 00:35:53,850 --> 00:35:57,630 Basan is in wezen het gebied waarover Og koning was geweest 575 00:35:57,630 --> 00:35:59,910 en dat Israël had veroverd. 576 00:35:59,910 --> 00:36:02,370 Ze bevonden zich op dat moment daar. 577 00:36:02,370 --> 00:36:05,790 Ze waren in elk geval in het gebied waartoe Basan behoorde, 578 00:36:05,790 --> 00:36:09,090 dat ze aan de oostzijde van de Jordaan hadden veroverd. 579 00:36:09,090 --> 00:36:12,390 Wanneer er staat dat hij als een leeuw uit Basan zal springen, 580 00:36:12,390 --> 00:36:16,830 kan dat eenvoudig verwijzen naar het moment waarop ze de Jordaan oversteken: 581 00:36:16,830 --> 00:36:21,750 de stam Dan zal zijn als een leeuw die zich op de Kanaänieten stort 582 00:36:21,750 --> 00:36:24,810 en uit het gebied komt waar ze zich nu bevinden. 583 00:36:24,810 --> 00:36:27,030 Maar verder vertelt het ons niets. 584 00:36:27,030 --> 00:36:29,130 Alle stammen zouden zo zijn. 585 00:36:29,130 --> 00:36:32,730 Misschien zegt hij: ‘Ik kan over Dan niets zeggen 586 00:36:32,730 --> 00:36:35,670 behalve wat ik hier over alle anderen kan zeggen. 587 00:36:35,670 --> 00:36:40,830 We zullen allemaal hiervandaan vertrekken, Kanaän binnenspringen en het veroveren.’ 588 00:36:40,830 --> 00:36:45,990 Maar er is eigenlijk niets specifieks aan Dan waarop dit zou kunnen slaan. 589 00:36:45,990 --> 00:36:47,670 Vers 23: 590 00:36:47,670 --> 00:36:53,130 Over Naftali zei hij: Naftali, wees verzadigd met goedgunstigheid, 591 00:36:53,130 --> 00:36:58,230 en vol van de zegen van de HEERE; neem het westen en het zuiden in bezit. 592 00:36:58,230 --> 00:37:02,250 Dit is opnieuw een zegen over hen en een vermelding van het gebied dat 593 00:37:02,250 --> 00:37:03,870 zij zouden beërven. 594 00:37:03,870 --> 00:37:05,910 En over Aser zei hij: 595 00:37:05,910 --> 00:37:10,950 Over Aser zei hij: Moge Aser gezegend zijn met zonen; 596 00:37:10,950 --> 00:37:16,050 laten zijn broers hem goedgezind zijn en hij zijn voet in olie dompelen. 597 00:37:16,050 --> 00:37:19,110 Uw grendels zullen van ijzer en brons zijn; 598 00:37:19,110 --> 00:37:22,410 laat uw kracht zijn overeenkomstig uw dagen! 599 00:37:22,410 --> 00:37:23,790 Nu Aser. 600 00:37:23,790 --> 00:37:28,830 De gebruikte Engelse vertaling luidt hier ‘het meest gezegend onder de zonen’, 601 00:37:28,830 --> 00:37:32,910 waardoor het bijna klinkt alsof hij boven alle andere broers wordt gesteld. 602 00:37:32,910 --> 00:37:34,890 Dat is eigenlijk nooit gebeurd. 603 00:37:34,890 --> 00:37:39,510 De HSV vertaalt anders: ‘gezegend met zonen’. 604 00:37:39,510 --> 00:37:42,750 Aser is nooit echt de vooraanstaande stam geworden. 605 00:37:42,750 --> 00:37:45,330 Maar hij zegt wel iets goeds over Aser: 606 00:37:45,330 --> 00:37:48,690 dat Aser door zijn broers gerespecteerd moet worden. 607 00:37:48,690 --> 00:37:50,130 Wanneer er staat: 608 00:37:50,130 --> 00:37:52,650 Laat hem zijn voet in olie dopen. 609 00:37:52,650 --> 00:37:56,910 is de gedachte kennelijk dat hij zo rijk is dat hij, als het ware, 610 00:37:56,910 --> 00:38:01,350 olijfolie kan gebruiken wanneer hij zijn voeten wast of laat weken. 611 00:38:01,350 --> 00:38:03,750 Dat zou een kostbaar product zijn. 612 00:38:03,750 --> 00:38:08,610 Je zou olijfolie vanwege de hoge prijs maar spaarzaam gebruiken. 613 00:38:08,610 --> 00:38:12,870 Maar als hij die kan gebruiken om zijn voeten te wassen of te zalven, 614 00:38:12,870 --> 00:38:16,050 betekent dat dat hij enige rijkdom bezit. 615 00:38:16,050 --> 00:38:20,610 Hij heeft zo’n overvloed aan kostbare dingen als olie dat hij die kan 616 00:38:20,610 --> 00:38:25,110 gebruiken voor zoiets alledaags als het vuil van zijn voeten wassen of zijn 617 00:38:25,110 --> 00:38:26,850 voeten laten weken. 618 00:38:26,850 --> 00:38:29,130 Het is beslist een luxe. 619 00:38:29,130 --> 00:38:30,450 Wanneer hij zegt: 620 00:38:30,450 --> 00:38:33,750 Je sandalen zullen van ijzer en brons zijn. 621 00:38:33,750 --> 00:38:37,050 dan volgt hij de gebruikte Engelse vertaling. 622 00:38:37,050 --> 00:38:42,570 De HSV heeft hier ‘Uw grendels zullen van ijzer en brons zijn’. 623 00:38:42,570 --> 00:38:47,070 Bij de lezing ‘sandalen’ lijkt de gedachte te zijn dat hun sandalen 624 00:38:47,070 --> 00:38:49,230 niet zullen verslijten. 625 00:38:49,230 --> 00:38:53,070 Het is niet zo dat ze leren sandalen dragen die verslijten. 626 00:38:53,070 --> 00:38:56,850 Ze dragen ijzeren sandalen die niet verslijten. 627 00:38:56,850 --> 00:39:00,150 Misschien doelt dit niet op het verslijten ervan. 628 00:39:00,150 --> 00:39:04,530 Het kan ermee te maken hebben dat ze over harde oppervlakken kunnen lopen en 629 00:39:04,530 --> 00:39:07,830 schoeisel hebben dat buitengewoon goede bescherming biedt. 630 00:39:07,830 --> 00:39:13,410 Over Christus staat dat Hij, toen Hij in Openbaring hoofdstuk 1 werd geopenbaard, 631 00:39:13,410 --> 00:39:16,350 voeten had als gepolijst koper. 632 00:39:16,350 --> 00:39:22,290 Later, in Openbaring hoofdstuk 14, zien we dat Hij de volken vertrapt als druiven. 633 00:39:22,290 --> 00:39:27,870 Hij vertrapt als het ware de druiven van de toorn, namelijk de mensen. 634 00:39:27,870 --> 00:39:31,650 Dat wil zeggen dat Zijn oordeel door Zijn voeten wordt voltrokken, 635 00:39:31,650 --> 00:39:36,510 en Zijn voeten zijn als koper, oftewel onoverwinnelijk. 636 00:39:36,510 --> 00:39:42,690 Het kan zijn dat de sandalen van koper en ijzer hier diezelfde bijbetekenis hebben. 637 00:39:42,690 --> 00:39:45,930 Wanneer er aan het einde van vers 25 staat: 638 00:39:45,930 --> 00:39:48,810 Zolang je leeft, zul je kracht hebben. 639 00:39:48,810 --> 00:39:51,330 dan is niet duidelijk wat dat betekent. 640 00:39:51,330 --> 00:39:56,130 Maar waarschijnlijk betekent het dat je kracht even lang zal voortduren als je 641 00:39:56,130 --> 00:40:01,950 dagen voortduren: dat je sterk zult zijn zolang je bestaat, zolang je leeft. 642 00:40:01,950 --> 00:40:05,730 Ik weet niet zeker of dat verwijst naar de bestemming van de stam 643 00:40:05,730 --> 00:40:08,850 of naar iemand in het bijzonder binnen de stam. 644 00:40:08,850 --> 00:40:13,050 Bij Mozes zelf hield zijn kracht stand zolang hij leefde, 645 00:40:13,050 --> 00:40:17,130 zoals we in het volgende hoofdstuk zien. Vers 7 zegt: 646 00:40:17,130 --> 00:40:20,790 Mozes nu was honderdtwintig jaar oud toen hij stierf; 647 00:40:20,790 --> 00:40:25,290 zijn oog was niet dof geworden en zijn kracht was niet vervlogen. 648 00:40:25,290 --> 00:40:29,070 Dus zoals zijn dagen waren, zo was ook zijn kracht. 649 00:40:29,070 --> 00:40:33,330 De gedachte is dat de meeste mensen langer leven dan ze sterk blijven. 650 00:40:33,330 --> 00:40:35,490 Op hun oude dag worden ze zwak. 651 00:40:35,490 --> 00:40:37,530 Maar er lijkt te worden gezegd: 652 00:40:37,530 --> 00:40:39,630 Maar voor jullie geldt dat niet. 653 00:40:39,630 --> 00:40:44,010 Jullie levensdagen en jullie kracht zullen even lang duren. 654 00:40:44,010 --> 00:40:47,430 Zolang jullie leven, zullen jullie sterk zijn. 655 00:40:47,430 --> 00:40:49,230 Vers 26 zegt: 656 00:40:49,230 --> 00:40:51,690 Niemand is er als God, Jesjurun! 657 00:40:51,690 --> 00:40:56,730 Hij rijdt op de hemel om u te helpen, en in Zijn majesteit op de wolken. 658 00:40:56,730 --> 00:41:02,190 De eeuwige God is voor u een woning, en onder u zijn eeuwige armen. 659 00:41:02,190 --> 00:41:06,690 Hij verdrijft de vijand voor u uit, en zegt: Vaag hem weg! 660 00:41:06,690 --> 00:41:09,870 ‘De eeuwige armen’ is een bekende uitdrukking. 661 00:41:09,870 --> 00:41:14,970 Er is een bekende oude hymne, ‘Leaning on the Everlasting Arms’. 662 00:41:14,970 --> 00:41:17,370 Die titel komt uit dit vers. 663 00:41:17,370 --> 00:41:21,810 Gods armen worden voorgesteld als armen die Zijn volk ondersteunen, 664 00:41:21,810 --> 00:41:24,630 en Zijn armen zijn eeuwige armen. 665 00:41:24,630 --> 00:41:26,550 Ze raken niet uitgeput. 666 00:41:26,550 --> 00:41:28,350 Ze zullen niet verdwijnen. 667 00:41:28,350 --> 00:41:31,590 God zal er altijd zijn om Zijn volk overeind te houden, 668 00:41:31,590 --> 00:41:34,110 zolang zij in Zijn armen blijven. 669 00:41:34,110 --> 00:41:37,350 Dat is natuurlijk een keuze die zij moeten maken. 670 00:41:37,350 --> 00:41:43,530 Israël zal veilig wonen en alleen; het oog van Jakob zal gericht zijn op een land van 671 00:41:43,530 --> 00:41:49,170 koren en nieuwe wijn; ja, zijn hemel zal dauw laten neerdruppelen. 672 00:41:49,170 --> 00:41:51,330 Welzalig bent u, Israël! 673 00:41:51,330 --> 00:41:55,830 Wie is zoals u? U bent een volk dat door de HEERE verlost is. 674 00:41:55,830 --> 00:42:01,050 Hij is een schild en een hulp voor u, Hij is uw majesteitelijke zwaard; 675 00:42:01,050 --> 00:42:04,470 daarom zullen uw vijanden zich geveinsd aan u onderwerpen, 676 00:42:04,470 --> 00:42:07,230 en ú zult hun hoogten betreden! 677 00:42:07,230 --> 00:42:11,250 Mozes had een aantal zeer negatieve dingen over hun toekomst gezegd. 678 00:42:11,250 --> 00:42:14,010 Zelfs in het vorige hoofdstuk had hij gezegd: 679 00:42:14,010 --> 00:42:18,450 Want ik weet dat u na mijn dood zeker op verderfelijke wijze zult handelen, 680 00:42:18,450 --> 00:42:21,870 en van de weg die ik u geboden heb, zult afwijken. 681 00:42:21,870 --> 00:42:24,930 Dan zal dit kwaad u in later tijd overkomen, 682 00:42:24,930 --> 00:42:29,070 wanneer u doet wat slecht is in de ogen van de HEERE om Hem door het werk van uw 683 00:42:29,070 --> 00:42:30,690 handen tot toorn te verwekken. 684 00:42:30,690 --> 00:42:35,670 Misschien zegt hij hier dat er ondanks dat feit in de nabije toekomst 685 00:42:35,670 --> 00:42:38,190 zegen en overwinning voor hen zal zijn. 686 00:42:38,190 --> 00:42:44,130 Ze gaan Kanaän binnen en God zal hen helpen en hun de overwinning geven. 687 00:42:44,130 --> 00:42:49,050 Daar lijken zoveel van deze voorspellingen op te doelen: dat zij het land binnengaan, 688 00:42:49,050 --> 00:42:51,750 dat hun vijanden zich aan hen onderwerpen, 689 00:42:51,750 --> 00:42:54,510 dat hun vijanden door hen verpletterd worden 690 00:42:54,510 --> 00:42:57,630 en dat zij tegen hun vijanden beschermd worden. 691 00:42:57,630 --> 00:43:02,130 Veel van deze zegeningen hebben te maken met hun verhouding tot hun vijanden, 692 00:43:02,130 --> 00:43:03,990 en het is altijd goed. 693 00:43:03,990 --> 00:43:07,590 In al deze zegeningen is het altijd positief: 694 00:43:07,590 --> 00:43:11,850 Je vijanden zullen voor je neervallen en zich aan je onderwerpen. 695 00:43:11,850 --> 00:43:13,830 Je zult hun hoogten vertrappen. 696 00:43:13,830 --> 00:43:17,370 Maar dat is misschien een profetie over de nabije toekomst. 697 00:43:17,370 --> 00:43:20,910 En misschien wordt die gegeven als tegenwicht voor de 698 00:43:20,910 --> 00:43:24,690 negatieve voorspellingen voor de verre toekomst die hij heeft gedaan, 699 00:43:24,690 --> 00:43:27,630 zodat ze niet totaal ontmoedigd zullen raken. 700 00:43:27,630 --> 00:43:29,610 Nu hoofdstuk 34: 701 00:43:29,610 --> 00:43:35,490 Toen beklom Mozes, vanuit de vlakten van Moab, de berg Nebo, de top van de Pisga, 702 00:43:35,490 --> 00:43:37,950 die recht tegenover Jericho ligt. 703 00:43:37,950 --> 00:43:43,770 En de HEERE liet hem heel het land zien: van Gilead tot Dan, heel Naftali, 704 00:43:43,770 --> 00:43:48,330 het land van Efraïm en Manasse, heel het land van Juda tot aan de zee 705 00:43:48,330 --> 00:43:49,290 in het westen, 706 00:43:49,290 --> 00:43:55,290 het Zuiderland, de vlakte van de vallei van Jericho, de palmstad, tot aan Zoar. 707 00:43:55,290 --> 00:43:59,730 En de HEERE zei tegen hem: Dit is het land waarvan Ik Abraham, 708 00:43:59,730 --> 00:44:04,590 Izak en Jakob gezworen heb: Aan uw nageslacht zal Ik het geven. 709 00:44:04,590 --> 00:44:09,330 Ik heb het u met uw eigen ogen laten zien, maar u mag daarheen niet oversteken. 710 00:44:09,330 --> 00:44:14,790 Zo stierf Mozes, de dienaar van de HEERE, daar in het land van Moab, 711 00:44:14,790 --> 00:44:17,430 overeenkomstig het woord van de HEERE. 712 00:44:17,430 --> 00:44:22,470 En Hij begroef hem in een dal in het land van Moab, tegenover Beth-Peor. 713 00:44:22,470 --> 00:44:26,190 En niemand weet waar zijn graf is , tot op deze dag. 714 00:44:26,190 --> 00:44:29,910 Mozes nu was honderdtwintig jaar oud toen hij stierf; 715 00:44:29,910 --> 00:44:34,290 zijn oog was niet dof geworden en zijn kracht was niet vervlogen. 716 00:44:34,290 --> 00:44:39,631 En de Israëlieten beweenden Mozes in de vlakten van Moab, dertig dagen lang ; 717 00:44:39,631 --> 00:44:44,850 toen waren de dagen van het bewenen, van de rouw over Mozes, voorbij. 718 00:44:44,850 --> 00:44:47,490 en Jozua neemt het natuurlijk over. 719 00:44:47,490 --> 00:44:51,390 Ik wil misschien alleen even zeggen dat dit hoofdstuk als geheel 720 00:44:51,390 --> 00:44:54,870 de kenmerken vertoont van een tekst die door iemand van 721 00:44:54,870 --> 00:44:57,330 na de tijd van Mozes is geschreven. 722 00:44:57,330 --> 00:45:00,990 Dat komt vooral doordat zijn dood erin wordt vermeld. 723 00:45:00,990 --> 00:45:05,190 Er zijn mensen die volhouden dat Mozes de schrijver was van elk woord 724 00:45:05,190 --> 00:45:06,870 van de Pentateuch. 725 00:45:06,870 --> 00:45:10,110 Zij zouden zelfs zeggen dat hij de voorspelling van zijn dood 726 00:45:10,110 --> 00:45:11,610 zelf heeft gedaan. 727 00:45:11,610 --> 00:45:14,790 Hij vertelt dan profetisch over zijn eigen dood. 728 00:45:14,790 --> 00:45:19,410 Maar er is eenvoudig geen reden om je toevlucht te nemen tot zo’n bewering. 729 00:45:19,410 --> 00:45:23,970 Hij zou dan immers ook profetisch hebben vastgesteld welke delen van het land 730 00:45:23,970 --> 00:45:30,030 Kanaän aan Juda, Dan, Naftali, Efraïm en Manasse zouden toebehoren, 731 00:45:30,030 --> 00:45:35,130 want die delen van het land werden tijdens het leven van Mozes niet zo genoemd. 732 00:45:35,130 --> 00:45:41,370 In vers 1 en 2 staat dat Hij hem het land Gilead liet zien tot aan Dan, Naftali, 733 00:45:41,370 --> 00:45:44,910 het land van Efraïm, Manasse en Juda. 734 00:45:44,910 --> 00:45:50,370 Welnu, het land waar hij naar keek, droeg tijdens zijn leven die namen niet. 735 00:45:50,370 --> 00:45:54,810 Sterker nog, hij wist niet eens welke gebieden aan hen zouden toebehoren, 736 00:45:54,810 --> 00:45:58,230 want dat zou na zijn dood worden bepaald door het werpen van het lot. 737 00:45:58,230 --> 00:46:00,630 Hij keek naar het land Kanaän. 738 00:46:00,630 --> 00:46:06,030 Een latere schrijver, die leefde nadat het land verdeeld was, waarschijnlijk Jozua, 739 00:46:06,030 --> 00:46:09,990 schreef dit en wees erop dat de delen van het land die Mozes zag, 740 00:46:09,990 --> 00:46:15,690 de delen waren die Efraïm, Manasse, Juda en Dan later erfden 741 00:46:15,690 --> 00:46:18,090 en die later naar hen werden genoemd. 742 00:46:18,090 --> 00:46:23,130 Maar op dit specifieke moment in het leven van Mozes werden ze niet zo genoemd. 743 00:46:23,130 --> 00:46:26,370 Mozes zou die plaatsen dus niet die namen hebben gegeven, 744 00:46:26,370 --> 00:46:29,310 want daarvoor zou hij werkelijk van tevoren moeten weten 745 00:46:29,310 --> 00:46:33,990 waar die stammen zich zouden vestigen, nog voordat zelfs Jozua dat wist. 746 00:46:33,990 --> 00:46:37,470 Zelfs terwijl ze het land veroverden, wisten ze dat niet. 747 00:46:37,470 --> 00:46:40,410 Dat werd besloten nadat het land veroverd was 748 00:46:40,410 --> 00:46:44,670 en er loten werden geworpen om te bepalen wie waarheen zou gaan. 749 00:46:44,670 --> 00:46:48,330 De tekst vertoont dus duidelijk de kenmerken van een latere schrijver 750 00:46:48,330 --> 00:46:53,370 die proleptisch over deze plaatsen spreekt met de namen die ze later droegen. 751 00:46:53,370 --> 00:46:58,530 Mozes stierf, en God begroef hem, en niemand weet waar hij begraven werd. 752 00:46:58,530 --> 00:46:59,910 Waarom was dat? 753 00:46:59,910 --> 00:47:02,610 Ze wisten waar Aäron begraven was. 754 00:47:02,610 --> 00:47:05,250 Iedereen weet waar David begraven werd. 755 00:47:05,250 --> 00:47:09,390 De mensen in de tijd van Petrus wisten het tenminste, want hij zei, 756 00:47:09,390 --> 00:47:11,370 doelend op het graf van David: 757 00:47:11,370 --> 00:47:14,610 Zijn graf is tot op de dag van vandaag bij ons. 758 00:47:14,610 --> 00:47:16,770 Maar bij Mozes was dat niet zo. 759 00:47:16,770 --> 00:47:20,910 Het is mogelijk dat Mozes voor de Joden zo’n icoon zou worden dat zijn 760 00:47:20,910 --> 00:47:24,570 graf hen ertoe zou hebben verleid er een heilige plaats van te maken, 761 00:47:24,570 --> 00:47:28,350 waar ze Mozes misschien bij zijn graf zouden aanbidden of iets dergelijks. 762 00:47:28,350 --> 00:47:30,870 Het is mogelijk dat God dat gevaar voorzag 763 00:47:30,870 --> 00:47:35,310 en het daarom voorkwam door hun niet te laten weten waar hij begraven was. 764 00:47:35,310 --> 00:47:37,410 Maar in vers 9 staat: 765 00:47:37,410 --> 00:47:42,270 Jozua nu, de zoon van Nun, was vol van de geest van wijsheid; 766 00:47:42,270 --> 00:47:45,390 want Mozes had zijn handen op hem gelegd. 767 00:47:45,390 --> 00:47:47,970 Daarom luisterden de Israëlieten nu naar hém, 768 00:47:47,970 --> 00:47:51,510 en zij deden zoals de HEERE Mozes geboden had. 769 00:47:51,510 --> 00:47:55,950 En er is in Israël geen profeet meer opgestaan zoals Mozes, 770 00:47:55,950 --> 00:47:59,130 die de HEERE kende van aangezicht tot aangezicht, 771 00:47:59,130 --> 00:48:04,110 met al de tekenen en wonderen waarmee de HEERE hem gezonden had om die in het land 772 00:48:04,110 --> 00:48:09,450 Egypte te doen bij de farao, bij al zijn dienaren en bij heel zijn land; 773 00:48:09,450 --> 00:48:14,310 en met heel de sterke hand en met alle grote ontzagwekkende daden, 774 00:48:14,310 --> 00:48:17,730 die Mozes voor de ogen van heel Israël verrichtte. 775 00:48:17,730 --> 00:48:20,910 Het verhaal loopt dus een beetje met een sisser af. 776 00:48:20,910 --> 00:48:24,270 Mozes sterft, Jozua neemt het over. 777 00:48:24,270 --> 00:48:28,230 We zijn nu klaar voor het verhaal dat in het boek Jozua begint, 778 00:48:28,230 --> 00:48:32,970 waarin Jozua de leiding heeft en ze aan hun verovering van het land beginnen. 779 00:48:32,970 --> 00:48:38,430 Maar in deze laatste drie verzen staat de uitspraak dat er sinds de dood van Mozes 780 00:48:38,430 --> 00:48:41,670 nog geen profeet zoals hij is opgestaan. 781 00:48:41,670 --> 00:48:45,630 Het is duidelijk dat dit wordt gezegd vanuit het gezichtspunt van iemand die 782 00:48:45,630 --> 00:48:48,750 enige tijd na de dood van Mozes leefde. 783 00:48:48,750 --> 00:48:51,690 Het zou enkele weken na zijn dood kunnen zijn, 784 00:48:51,690 --> 00:48:55,950 al lijkt het vreemd om slechts enkele weken na zijn dood te zeggen: 785 00:48:55,950 --> 00:48:59,910 „Er is in Israël nog geen vervanger zoals Mozes opgedoken.” 786 00:48:59,910 --> 00:49:02,670 Maar jaren later zouden ze dat kunnen zeggen. 787 00:49:02,670 --> 00:49:05,190 Het is interessant dat er staat dat er, 788 00:49:05,190 --> 00:49:08,310 ongeacht wanneer deze laatste regel geschreven werd, 789 00:49:08,310 --> 00:49:11,670 tot dan toe geen profeet zoals Mozes was gekomen. 790 00:49:11,670 --> 00:49:17,310 Natuurlijk had Mozes in Deuteronomium, hoofdstuk 18, vers 15, voorzegd 791 00:49:17,310 --> 00:49:23,190 Een Profeet uit uw midden, uit uw broeders, zoals ik, zal de HEERE, uw God, 792 00:49:23,190 --> 00:49:27,090 voor u doen opstaan; naar Hem moet u luisteren, 793 00:49:27,090 --> 00:49:31,530 De schrijvers van het Nieuwe Testament begrepen dat die profeet Jezus was. 794 00:49:31,530 --> 00:49:36,450 Zelfs voordat Jezus kwam, kwamen veel Joodse rabbijnen tot de conclusie dat die 795 00:49:36,450 --> 00:49:39,870 profeet de Messias zou zijn, en dat is juist. 796 00:49:39,870 --> 00:49:44,910 Maar waarop hier wordt gewezen, is dat er geen profeet zoals Mozes is opgestaan 797 00:49:44,910 --> 00:49:48,450 die de tekenen en wonderen deed die Mozes deed. 798 00:49:48,450 --> 00:49:52,890 Dat herinnert ons aan iets waar we anders misschien niet aan zouden denken: 799 00:49:52,890 --> 00:49:57,270 er waren perioden in Israël waarin God geen wonderen deed. 800 00:49:57,270 --> 00:50:02,070 Perioden zonder wonderen waren zelfs eerder regel dan uitzondering. 801 00:50:02,070 --> 00:50:05,190 De perioden met wonderen waren ongewoon. 802 00:50:05,190 --> 00:50:08,370 Wanneer we de Bijbel doorlezen, lezen we veel over 803 00:50:08,370 --> 00:50:11,610 Gods ingrijpen in de hele Joodse geschiedenis. 804 00:50:11,610 --> 00:50:15,450 Maar doordat duizenden jaren in enkele hoofdstukken worden samengevat, 805 00:50:15,450 --> 00:50:18,630 krijgen we alle opwindende gebeurtenissen te zien. 806 00:50:18,630 --> 00:50:22,590 De wonderen krijgen beslist veel aandacht, maar we zouden uit het oog kunnen 807 00:50:22,590 --> 00:50:27,510 verliezen dat er lange perioden zijn waarvan geen wonderen zijn opgetekend, 808 00:50:27,510 --> 00:50:29,970 en dat er waarschijnlijk ook geen werden gedaan. 809 00:50:29,970 --> 00:50:34,110 Het Oude Testament was niet voortdurend doorspekt met wonderen. 810 00:50:34,110 --> 00:50:37,350 Wonderen waren geconcentreerd in bepaalde tijdperken, 811 00:50:37,350 --> 00:50:40,230 in bepaalde perioden waarin God iets anders deed. 812 00:50:40,230 --> 00:50:44,970 De vestiging van het volk onder Mozes was een periode van grote wonderen. 813 00:50:44,970 --> 00:50:51,270 De tijd van Elia en Elisa, honderden jaren later, was een tijd van grote wonderen. 814 00:50:51,270 --> 00:50:55,290 Afgezien van die twee tijden waren er in het Oude Testament niet veel 815 00:50:55,290 --> 00:50:57,270 perioden met grote wonderen. 816 00:50:57,270 --> 00:51:01,470 En natuurlijk was vervolgens de vestiging van de gemeente in het nieuwe verbond, 817 00:51:01,470 --> 00:51:06,390 door Jezus en de apostelen, een tijd waarin bijzonder veel wonderen gebeurden. 818 00:51:06,390 --> 00:51:09,810 Maar tegen die tijd hebben we vierduizend jaar bestreken, 819 00:51:09,810 --> 00:51:12,090 en daarin zijn er drie perioden van 820 00:51:12,090 --> 00:51:15,210 intensieve wonderbaarlijke activiteit geweest. 821 00:51:15,210 --> 00:51:18,030 Die onderbraken lange perioden van eeuwen 822 00:51:18,030 --> 00:51:22,710 waarin er blijkbaar geen wonderbaarlijke activiteit was en de relatie van de mensen 823 00:51:22,710 --> 00:51:27,930 met God eenvoudigweg gebaseerd was op hun gehoorzaamheid aan Zijn wet. 824 00:51:27,930 --> 00:51:32,670 Sinds de tijd van Christus zijn perioden met wonderen gekomen en gegaan. 825 00:51:32,670 --> 00:51:37,170 Er zijn opwekkingen geweest en daarna perioden van dorheid. 826 00:51:37,170 --> 00:51:39,630 In sommige perioden van de kerkgeschiedenis 827 00:51:39,630 --> 00:51:42,690 zijn er honderden jaren zonder opwekking geweest, 828 00:51:42,690 --> 00:51:47,670 maar in andere tijden waren er meerdere opwekkingen in evenzovele generaties. 829 00:51:47,670 --> 00:51:51,810 Opwekkingen zijn gewoonlijk perioden waarin er wonderen plaatsvinden, 830 00:51:51,810 --> 00:51:53,910 maar in de tijd ertussen niet. 831 00:51:53,910 --> 00:51:58,290 Sinds de tijd van Christus is het in werkelijkheid niet zo heel anders dan 832 00:51:58,290 --> 00:52:00,150 vóór de tijd van Christus. 833 00:52:00,150 --> 00:52:04,950 Het verschil is alleen dat er in de afgelopen tweeduizend jaar beslist meer 834 00:52:04,950 --> 00:52:08,910 perioden met wonderen zijn geweest dan in de vierduizend jaar daarvoor. 835 00:52:08,910 --> 00:52:13,290 Dit maakt eenvoudigweg duidelijk dat je bij het lezen van de Bijbel de indruk kunt 836 00:52:13,290 --> 00:52:18,270 krijgen dat God altijd wonderen doet, en dat je in een normale situatie 837 00:52:18,270 --> 00:52:20,790 voortdurend wonderen zou moeten verwachten. 838 00:52:20,790 --> 00:52:24,210 Maar dat is echt geen juiste manier om de geschiedenis te lezen, 839 00:52:24,210 --> 00:52:26,610 want de wonderen waren uitzonderingen. 840 00:52:26,610 --> 00:52:31,350 Ze werden gewoonlijk gedaan om aan te geven dat God verscheen om iets wezenlijk 841 00:52:31,350 --> 00:52:34,890 anders te doen en om dat met tekenen te bevestigen. 842 00:52:34,890 --> 00:52:37,890 Zoals in het laatste vers van het boek Markus staat: 843 00:52:37,890 --> 00:52:40,590 maar zij gingen overal heen om te prediken, 844 00:52:40,590 --> 00:52:46,290 en de Heere werkte mee en bevestigde het Woord door de tekenen die erop volgden. 845 00:52:46,290 --> 00:52:47,310 Amen. 846 00:52:47,310 --> 00:52:52,530 Dus toen God het Evangelie liet uitgaan, en ook nu wanneer Hij het Evangelie naar 847 00:52:52,530 --> 00:52:57,450 nieuwe gebieden laat uitgaan, zal Hij het Woord vaak met tekenen bevestigen. 848 00:52:57,450 --> 00:53:01,410 Toen dit werd geschreven, waarschijnlijk in de tijd van Jozua, 849 00:53:01,410 --> 00:53:05,130 waren de verovering en de verdeling van het land onder de stammen 850 00:53:05,130 --> 00:53:06,930 beslist al achter de rug. 851 00:53:06,930 --> 00:53:10,170 De schrijver noemt de stamgebieden namelijk bij naam. 852 00:53:10,170 --> 00:53:13,350 Waarschijnlijk werd dit laatste hoofdstuk tegen het einde van 853 00:53:13,350 --> 00:53:15,510 Jozua’s leven geschreven. 854 00:53:15,510 --> 00:53:19,530 Omdat Jozua waarschijnlijk tegen het einde van zijn loopbaan was gekomen, 855 00:53:19,530 --> 00:53:23,910 kon hij terugkijken en zeggen: ‘Mozes is al enige tijd weg, 856 00:53:23,910 --> 00:53:28,050 en sinds hij is heengegaan, is er niemand zoals hij opgestaan.’ 857 00:53:28,050 --> 00:53:33,330 En naar later bleek, zou er ook niemand zoals hij zijn totdat Jezus kwam. 858 00:53:33,330 --> 00:53:37,650 Maar Mozes liep daarop vooruit in de profetie die hij uitsprak. 859 00:53:37,650 --> 00:53:40,110 Niemand wist destijds hoe lang het zou duren. 860 00:53:40,110 --> 00:53:41,730 Achteraf kunnen we zien dat het 861 00:53:41,730 --> 00:53:44,850 veertienhonderd jaar duurde voordat Jezus kwam. 862 00:53:44,850 --> 00:53:47,550 Maar de gebeurtenissen in die veertienhonderd jaar 863 00:53:47,550 --> 00:53:52,650 moeten nog worden behandeld in de historische boeken: Jozua, Richteren, 864 00:53:52,650 --> 00:53:59,550 Ruth, de boeken Samuel, Koningen en Kronieken, Ezra, Nehemia en Esther. 865 00:53:59,550 --> 00:54:02,910 Chronologisch gezien zijn dat de volgende boeken die we moeten behandelen.