1 00:00:02,010 --> 00:00:04,350 Welkom bij Vers voor Vers! 2 00:00:04,350 --> 00:00:08,550 Deze keer behandelen we Deuteronomium 4. 3 00:00:08,550 --> 00:00:11,670 In Deuteronomium 4 gaan we verder met de eerste 4 00:00:11,670 --> 00:00:15,750 rede van Mozes in het boek Deuteronomium en ronden we die af. 5 00:00:15,750 --> 00:00:20,670 Er zijn drie redes, of misschien vier, afhankelijk van hoe je ze telt. 6 00:00:20,670 --> 00:00:23,190 De eerste is van gemiddelde lengte. 7 00:00:23,190 --> 00:00:27,690 De tweede is erg lang en de derde is vrij kort, twee hoofdstukken. 8 00:00:27,690 --> 00:00:31,590 Maar deze beslaat vier hoofdstukken, en sommige daarvan zijn 9 00:00:31,590 --> 00:00:35,310 behoorlijk lange hoofdstukken, waaronder hoofdstuk 4. 10 00:00:35,310 --> 00:00:40,170 Wat we tot nu toe hebben gezien, is dat Mozes met de tweede generatie Israëlieten 11 00:00:40,170 --> 00:00:45,210 heeft teruggeblikt op de manier waarop God tot op dit moment met hen was omgegaan. 12 00:00:45,210 --> 00:00:48,990 Hun ouders waren veertig jaar eerder uit Egypte gekomen. 13 00:00:48,990 --> 00:00:52,710 Ze stonden nu natuurlijk op het punt het Beloofde Land binnen te gaan. 14 00:00:52,710 --> 00:00:57,270 Dat was een uitdaging die hun ouders niet hadden willen aangaan vanwege de reuzen en 15 00:00:57,270 --> 00:01:01,410 de moeilijkheden die het veroveren van het Beloofde Land met zich meebracht. 16 00:01:01,410 --> 00:01:05,430 Omdat ze niet op God hadden vertrouwd, waren ze teruggestuurd. 17 00:01:05,430 --> 00:01:08,070 Mozes heeft teruggeblikt op hun opstandigheid, 18 00:01:08,070 --> 00:01:11,550 maar ook op Gods zorg voor hen en op de overwinningen 19 00:01:11,550 --> 00:01:14,850 die Hij hun nog maar kort daarvoor had gegeven. 20 00:01:14,850 --> 00:01:20,550 Kort voordat deze preken werden gehouden, hadden ze namelijk Sihon en Og verslagen, 21 00:01:20,550 --> 00:01:24,750 twee geduchte Amoritische koningen, en hun land ingenomen. 22 00:01:24,750 --> 00:01:30,030 Het land was inmiddels toegewezen aan Ruben en Gad en aan de halve stam Manasse. 23 00:01:30,030 --> 00:01:33,570 Dat werd in Deuteronomium 2 en 3 besproken. 24 00:01:33,570 --> 00:01:38,010 Aan het einde van hoofdstuk 3 had hij verteld dat hij zelfs had geprobeerd 25 00:01:38,010 --> 00:01:40,710 God ertoe te bewegen van gedachten te veranderen. 26 00:01:40,710 --> 00:01:43,590 Bij Meriba-Kades had Mozes namelijk in 27 00:01:43,590 --> 00:01:48,510 ongehoorzaamheid aan God op de rots geslagen, en God had gezegd: 28 00:01:48,510 --> 00:01:54,750 Maar de HEERE zei tegen Mozes en tegen Aäron: Omdat u niet in Mij geloofd hebt, 29 00:01:54,750 --> 00:01:58,830 en Mij voor de ogen van de Israëlieten niet geheiligd hebt, 30 00:01:58,830 --> 00:02:03,570 zult u deze gemeente niet in het land brengen dat Ik hun gegeven heb. 31 00:02:03,570 --> 00:02:08,070 Mozes wilde die kwestie kennelijk opnieuw bij God ter sprake brengen, 32 00:02:08,070 --> 00:02:11,790 en in vers 25 van hoofdstuk 3 zei hij: 33 00:02:11,790 --> 00:02:15,270 Laat mij toch oversteken en dat goede land zien, 34 00:02:15,270 --> 00:02:20,850 dat aan de overzijde van de Jordaan is, dat goede bergland en de Libanon! 35 00:02:20,850 --> 00:02:23,250 Maar in vers 26 zegt hij: 36 00:02:23,250 --> 00:02:29,370 Maar de HEERE was verbolgen op mij, vanwege u, en Hij luisterde niet naar mij. 37 00:02:29,370 --> 00:02:33,450 En de HEERE zei tegen mij: Laat het u genoeg zijn; 38 00:02:33,450 --> 00:02:36,270 spreek niet meer tot Mij over deze zaak. 39 00:02:36,270 --> 00:02:40,770 Toen zei Hij tegen hem dat hij de berg Nebo, de berg Pisga, 40 00:02:40,770 --> 00:02:44,490 op mocht gaan en van daaruit het land mocht zien. 41 00:02:44,490 --> 00:02:46,230 Meer zou hij niet krijgen. 42 00:02:46,230 --> 00:02:51,990 Maar Jozua, zo zei Hij in vers 28, zou degene zijn die het volk het land 43 00:02:51,990 --> 00:02:53,430 binnen zou leiden. 44 00:02:53,430 --> 00:02:58,050 In hoofdstuk 4 begint hij hen op grond van deze geschiedenis aan te sporen. 45 00:02:58,050 --> 00:03:01,770 Hij zal hen ook herinneren aan dingen die nog eerder gebeurd waren 46 00:03:01,770 --> 00:03:04,410 dan wat hij tot dusver heeft genoemd. 47 00:03:04,410 --> 00:03:09,210 Hij gaat terug naar de gebeurtenissen bij de Sinaï en zal hen daaraan herinneren. 48 00:03:09,210 --> 00:03:10,350 Hij zegt: 49 00:03:10,350 --> 00:03:14,490 Nu dan, Israël, luister naar de verordeningen en de bepalingen die ik u 50 00:03:14,490 --> 00:03:20,370 leer te doen; opdat u leeft en u het land dat de HEERE, de God van uw vaderen, 51 00:03:20,370 --> 00:03:23,490 u geeft, binnengaat en in bezit neemt. 52 00:03:23,490 --> 00:03:28,830 U mag aan het woord dat ik u gebied, niets toevoegen en er ook niets van afdoen, 53 00:03:28,830 --> 00:03:34,350 opdat u de geboden van de HEERE, uw God, die ik u gebied, in acht neemt. 54 00:03:34,350 --> 00:03:40,110 Dit gebod is bijna ironisch als je bedenkt hoeveel traditionele zaken de Joden later, 55 00:03:40,110 --> 00:03:45,330 en vooral de rabbijnen, aan de wet van Mozes toevoegden. Mozes zei: 56 00:03:45,330 --> 00:03:49,050 Voeg niets toe aan deze woorden die ik jullie heb gegeven 57 00:03:49,050 --> 00:03:54,330 en laat er niets uit weg, zodat jullie het gebod van de Heer zullen gehoorzamen. 58 00:03:54,330 --> 00:03:59,070 Merk allereerst op dat Mozes aangaf dat zijn geboden de geboden van de Heere, 59 00:03:59,070 --> 00:04:02,250 van Jahweh, waren. Hij zegt: 60 00:04:02,250 --> 00:04:06,630 Jullie mogen niets toevoegen aan het woord dat ik jullie opdraag en er niets van 61 00:04:06,630 --> 00:04:12,510 weglaten, zodat jullie de geboden van Jahweh, jullie God, kunnen naleven. 62 00:04:12,510 --> 00:04:15,570 Mozes maakt heel duidelijk dat de dingen die hij hun geeft, 63 00:04:15,570 --> 00:04:17,910 niet zijn eigen ideeën zijn. 64 00:04:17,910 --> 00:04:20,670 Mozes was niet het brein achter deze wetten, 65 00:04:20,670 --> 00:04:24,150 en hij was werkelijk bijzonder onder de indruk van deze wetten, 66 00:04:24,150 --> 00:04:26,610 zoals we in de volgende verzen zullen zien. 67 00:04:26,610 --> 00:04:31,410 In de volgende paar verzen wijst hij erop dat dit de meest briljante wetten zijn 68 00:04:31,410 --> 00:04:33,810 die enig volk ooit heeft ontvangen. 69 00:04:33,810 --> 00:04:36,810 Maar Mozes neemt er zelf geen enkele eer voor. 70 00:04:36,810 --> 00:04:39,330 Hij is niet degene die ze heeft opgesteld. 71 00:04:39,330 --> 00:04:43,710 Dit zijn de geboden die de Heere hem gaf en die Mozes doorgaf. 72 00:04:43,710 --> 00:04:46,290 Later voegden de Joodse rabbijnen steeds meer 73 00:04:46,290 --> 00:04:49,170 traditionele zaken aan de wet van Mozes toe. 74 00:04:49,170 --> 00:04:52,590 De Joden, zelfs de orthodoxe Joden van nu, 75 00:04:52,590 --> 00:04:56,760 geloven naast de geschreven Thora zelfs in een mondelinge Thora. 76 00:04:56,760 --> 00:04:58,950 Thora betekent wet. 77 00:04:58,950 --> 00:05:01,350 Dat is het Hebreeuwse woord voor de wet. 78 00:05:01,350 --> 00:05:06,330 In deze vijf boeken van de Pentateuch, van Genesis tot en met Deuteronomium, 79 00:05:06,330 --> 00:05:08,730 hebben we de geschreven Thora. 80 00:05:08,730 --> 00:05:12,030 In de Hebreeuwse Bijbel wordt die de Thora genoemd. 81 00:05:12,030 --> 00:05:14,370 Dat is de geschreven Thora. 82 00:05:14,370 --> 00:05:18,870 Maar volgens de Joodse traditie gaf Mozes naast de geschreven Thora 83 00:05:18,870 --> 00:05:24,390 ook een mondeling overgeleverde Thora aan Jozua en de oudsten van Israël. 84 00:05:24,390 --> 00:05:29,010 Zij gaven die langs de juiste kanalen door, uiteindelijk aan het priesterschap. 85 00:05:29,010 --> 00:05:32,490 Uiteindelijk werd die aan de rabbijnen nagelaten. 86 00:05:32,490 --> 00:05:36,270 Zo beweerden de rabbijnen, eeuwen na de tijd van Mozes, 87 00:05:36,270 --> 00:05:41,430 dat de tradities die zij onderwezen deel uitmaakten van de mondelinge Thora die 88 00:05:41,430 --> 00:05:43,230 Mozes had doorgegeven. 89 00:05:43,230 --> 00:05:48,510 Tot op de dag van vandaag volgen de orthodoxe Joden de leer van Mozes niet, 90 00:05:48,510 --> 00:05:53,310 want zij kunnen geen offers brengen en al die andere dingen doen die Mozes gebood. 91 00:05:53,310 --> 00:05:57,870 Daarom volgen zij de mondelinge Thora, die nu is opgeschreven in wat de 92 00:05:57,870 --> 00:05:59,550 Talmoed wordt genoemd. 93 00:05:59,550 --> 00:06:05,010 De Talmoed is deze opgeschreven mondelinge Thora, maar die werd pas in de derde eeuw 94 00:06:05,010 --> 00:06:06,810 na Christus opgeschreven. 95 00:06:06,810 --> 00:06:11,070 In de tijd van Jezus behandelden de Joden de mondelinge Thora, 96 00:06:11,070 --> 00:06:14,310 de overleveringen van de oudsten, zoals zij die noemden, 97 00:06:14,310 --> 00:06:17,250 alsof die gelijkstond aan de wet van Mozes. 98 00:06:17,250 --> 00:06:19,290 Maar Jezus zag dat niet zo. 99 00:06:19,290 --> 00:06:24,870 Je herinnert je dat Jezus in Mattheüs 15 en in de parallelle passage in Markus 7 100 00:06:24,870 --> 00:06:27,750 de Farizeeën bekritiseerde omdat zij als 101 00:06:27,750 --> 00:06:30,570 leer de overleveringen van mensen onderwezen. 102 00:06:30,570 --> 00:06:34,170 In Markus 7 bekritiseerde Jezus de Farizeeën 103 00:06:34,170 --> 00:06:37,950 omdat ze de overleveringen van mensen als leer onderwezen. 104 00:06:37,950 --> 00:06:42,390 Ze hielden zich zo trouw aan hun overleveringen dat dit vaak in strijd was 105 00:06:42,390 --> 00:06:45,030 met het naleven van de wetten van God. 106 00:06:45,030 --> 00:06:49,410 Jezus geeft daar in Mattheüs 15 een concreet voorbeeld van. 107 00:06:49,410 --> 00:06:52,230 Hij vertelt daar hoe Mozes het ene had gezegd, 108 00:06:52,230 --> 00:06:57,030 terwijl hun overleveringen zich zo hadden ontwikkeld dat gehoorzaamheid aan Mozes 109 00:06:57,030 --> 00:06:59,130 erdoor teniet werd gedaan. 110 00:06:59,130 --> 00:07:03,450 In Mattheüs 15 bijvoorbeeld, in vers 3, antwoordde Jezus hun: 111 00:07:03,450 --> 00:07:08,910 Maar Hij antwoordde en zei tegen hen: Waarom overtreedt ook u het gebod van God 112 00:07:08,910 --> 00:07:11,010 door uw overlevering? 113 00:07:11,010 --> 00:07:13,770 Let op: het gebod van God. 114 00:07:13,770 --> 00:07:15,450 Vervolgens zegt Hij: 115 00:07:15,450 --> 00:07:22,650 God heeft immers geboden: Eer uw vader en moeder, en: Wie vader of moeder vervloekt, 116 00:07:22,650 --> 00:07:24,450 moet zeker sterven. 117 00:07:24,450 --> 00:07:27,990 Nu staat er in de parallelle passage in Markus 7: 118 00:07:27,990 --> 00:07:33,690 Want Mozes heeft gezegd: Eer uw vader en uw moeder; en: 119 00:07:33,690 --> 00:07:38,010 Wie vader of moeder vervloekt, die moet zeker sterven. 120 00:07:38,010 --> 00:07:42,750 Maar wat deze geboden betreft, komen de woorden van Mozes overeen met de 121 00:07:42,750 --> 00:07:44,010 woorden van God. 122 00:07:44,010 --> 00:07:49,530 De geboden die Mozes hier doorgeeft, zijn de geboden van God. Hij zegt: 123 00:07:49,530 --> 00:07:56,730 God heeft immers geboden: Eer uw vader en moeder, en: Wie vader of moeder vervloekt, 124 00:07:56,730 --> 00:07:58,590 moet zeker sterven. 125 00:07:58,590 --> 00:08:04,350 Maar u zegt: Wie maar tegen vader of moeder zegt: Het is bestemd als offergave, 126 00:08:04,350 --> 00:08:08,730 wat u van mij had kunnen krijgen, en zijn vader en moeder niet zal eren, 127 00:08:08,730 --> 00:08:10,591 met hem is het in orde . 128 00:08:10,591 --> 00:08:15,330 En zo hebt u door uw overlevering het gebod van God krachteloos gemaakt. 129 00:08:15,330 --> 00:08:18,750 Jezus zei dat ze iets aan de wetten van Mozes hadden toegevoegd, 130 00:08:18,750 --> 00:08:22,350 zelfs zozeer dat ze door zich aan hun overleveringen te houden 131 00:08:22,350 --> 00:08:25,710 feitelijk ongehoorzaam waren aan het gebod van God. 132 00:08:25,710 --> 00:08:28,170 Daar maakte Mozes zich zorgen over: 133 00:08:28,170 --> 00:08:33,330 U mag aan het woord dat ik u gebied, niets toevoegen en er ook niets van afdoen, 134 00:08:33,330 --> 00:08:38,490 opdat u de geboden van de HEERE, uw God, die ik u gebied, in acht neemt. 135 00:08:38,490 --> 00:08:41,970 Dit gebod van Mozes in Deuteronomium 4:2 136 00:08:41,970 --> 00:08:45,390 liep werkelijk vooruit op de misstappen waaraan de rabbijnen zich later 137 00:08:45,390 --> 00:08:49,770 schuldig zouden maken en de problemen die ze daardoor zouden veroorzaken. 138 00:08:49,770 --> 00:08:54,090 Ze voegden iets aan de woorden van Mozes toe en belemmerden zo de gehoorzaamheid 139 00:08:54,090 --> 00:08:56,490 aan de werkelijke geboden van God. 140 00:08:56,490 --> 00:08:59,310 Jezus stelde vast dat ze dat hadden gedaan. 141 00:08:59,310 --> 00:09:03,390 Trouwens, in de kerkgeschiedenis hebben christenen vrijwel hetzelfde gedaan 142 00:09:03,390 --> 00:09:04,650 als de Joden. 143 00:09:04,650 --> 00:09:08,730 Met name de kerk van de middeleeuwen had iets wat zij ook min of meer als een 144 00:09:08,730 --> 00:09:10,710 mondelinge Thora beschouwde. 145 00:09:10,710 --> 00:09:14,070 Ze geloofde namelijk dat de overleveringen van de kerkconcilies, 146 00:09:14,070 --> 00:09:18,450 van de oecumenische concilies, hetzelfde gezag hadden als de Schrift. 147 00:09:18,450 --> 00:09:21,210 De Farizeeën vonden dat de mondelinge Thora, 148 00:09:21,210 --> 00:09:23,790 oftewel de overlevering van de rabbijnen, 149 00:09:23,790 --> 00:09:27,630 evenveel gezag had als de geschreven Schriften van Mozes. 150 00:09:27,630 --> 00:09:31,710 Zo leerde ook de Rooms-Katholieke Kerk dat de overleveringen van de kerk 151 00:09:31,710 --> 00:09:34,350 evenveel gezag hebben als de Bijbel. 152 00:09:34,350 --> 00:09:37,290 Rooms-katholieken nemen dat standpunt nog steeds in: 153 00:09:37,290 --> 00:09:42,030 de besluiten van de kerkconcilies zijn bij wijze van spreken een tweede Bijbel, 154 00:09:42,030 --> 00:09:43,830 die gelijkstaat aan de Bijbel. 155 00:09:43,830 --> 00:09:48,150 De orthodoxe Joden hebben dus hun mondelinge Thora, 156 00:09:48,150 --> 00:09:52,890 die bestaat uit overleveringen die zij aan de Wet van Mozes hebben toegevoegd. 157 00:09:52,890 --> 00:09:56,550 Zo voegde de kerk menselijke overleveringen toe aan de leer van 158 00:09:56,550 --> 00:09:59,730 Christus en aan de Bijbel als geheel. 159 00:09:59,730 --> 00:10:01,890 Daardoor gingen veel van die overleveringen 160 00:10:01,890 --> 00:10:06,210 uiteindelijk ook tegen de geboden van God in. Jezus zei: 161 00:10:06,210 --> 00:10:11,370 En u mag niemand op de aarde uw vader noemen, want Eén is uw Vader, 162 00:10:11,370 --> 00:10:14,310 namelijk Hij Die in de hemelen is. 163 00:10:14,310 --> 00:10:18,870 maar vervolgens wordt het de leer van de Rooms-Katholieke Kerk dat je de paus en de 164 00:10:18,870 --> 00:10:20,910 priester ‘Vader’ noemt. 165 00:10:20,910 --> 00:10:23,010 Er zijn zo veel dingen die ze doen. 166 00:10:23,010 --> 00:10:27,330 De priesters moeten celibatair leven, terwijl de Bijbel zegt: 167 00:10:27,330 --> 00:10:34,290 Een opziener nu moet onberispelijk zijn, de man van één vrouw, beheerst, bezonnen, 168 00:10:34,290 --> 00:10:38,430 eerbaar, gastvrij, bekwaam om te onderwijzen, 169 00:10:38,430 --> 00:10:42,150 Om vast te houden aan wat je binnen de rooms-katholieke traditie 170 00:10:42,150 --> 00:10:45,090 de overleveringen van de oudsten zou kunnen noemen, 171 00:10:45,090 --> 00:10:48,810 brengt men nu precies het tegenovergestelde van de Bijbelse 172 00:10:48,810 --> 00:10:50,370 leer in praktijk. 173 00:10:50,370 --> 00:10:53,370 Ik zeg dat niet om rooms-katholieken af te kraken, 174 00:10:53,370 --> 00:10:57,930 maar we moeten bedenken dat de Rooms-Katholieke Kerk gedurende een groot 175 00:10:57,930 --> 00:11:02,310 deel van de geschiedenis de enige kerk was die er bestond. 176 00:11:02,310 --> 00:11:05,850 Gedurende minstens de helft van de kerkgeschiedenis 177 00:11:05,850 --> 00:11:08,970 bestond er alleen de Rooms-Katholieke Kerk. 178 00:11:08,970 --> 00:11:13,890 We zouden dus kunnen zeggen dat de kerk dezelfde fouten maakte als de Joden. 179 00:11:13,890 --> 00:11:18,030 De Reformatie was natuurlijk een poging van sommige mensen binnen de kerk 180 00:11:18,030 --> 00:11:22,830 om van die overleveringen af te komen en terug te keren naar het uitsluitend volgen 181 00:11:22,830 --> 00:11:23,730 van de Schriften. 182 00:11:23,730 --> 00:11:27,030 Maar de kerk heeft dezelfde fouten gemaakt als Israël, 183 00:11:27,030 --> 00:11:29,790 de fouten waarvoor hier werd gewaarschuwd: 184 00:11:29,790 --> 00:11:34,230 Jullie mogen niets toevoegen aan het woord dat ik jullie opdraag en er 185 00:11:34,230 --> 00:11:36,090 niets van weglaten. 186 00:11:36,090 --> 00:11:39,030 Dat herinnert ons natuurlijk aan een bekende waarschuwing aan het 187 00:11:39,030 --> 00:11:40,890 einde van Openbaring. 188 00:11:40,890 --> 00:11:43,950 Openbaring 22:18 zegt: 189 00:11:43,950 --> 00:11:48,630 Want ik getuig aan ieder die de woorden van de profetie van dit boek hoort: 190 00:11:48,630 --> 00:11:52,050 Als iemand iets aan deze dingen toevoegt, zal God 191 00:11:52,050 --> 00:11:56,010 hem de plagen toevoegen die in dit boek geschreven zijn. 192 00:11:56,010 --> 00:11:59,970 En als iemand afdoet van de woorden van het boek van deze profetie, 193 00:11:59,970 --> 00:12:05,070 zal God zijn deel afdoen van het boek des levens, en van de heilige stad, 194 00:12:05,070 --> 00:12:08,370 van de dingen die in dit boek geschreven zijn. 195 00:12:08,370 --> 00:12:12,810 enzovoort. Voeg dus niets toe en neem niets weg. 196 00:12:12,810 --> 00:12:16,530 Sommige mensen hebben deze laatste uitspraak in Openbaring opgevat 197 00:12:16,530 --> 00:12:20,730 als de afsluiting van de canon van de Schrift. Ze zeggen dan: 198 00:12:20,730 --> 00:12:26,250 Nu Openbaring geschreven is, mogen mensen geen boeken meer aan de Bijbel toevoegen. 199 00:12:26,250 --> 00:12:29,430 Het is echter duidelijk dat wanneer er staat: 200 00:12:29,430 --> 00:12:33,870 Voeg niets toe aan dit boek, daarmee niet de Bijbel wordt bedoeld, 201 00:12:33,870 --> 00:12:36,090 maar het boek Openbaring. 202 00:12:36,090 --> 00:12:40,470 Daarom zegt hij dat de plagen van dit boek aan je toegevoegd zullen worden. 203 00:12:40,470 --> 00:12:44,850 Het is duidelijk dat Openbaring het boek is waarin de plagen staan, 204 00:12:44,850 --> 00:12:47,490 en de rest van het Nieuwe Testament niet. 205 00:12:47,490 --> 00:12:49,590 De uitspraak betekent niet: 206 00:12:49,590 --> 00:12:51,270 Schrijf geen boeken meer. 207 00:12:51,270 --> 00:12:55,290 Er zijn tenslotte nog heel wat boeken geschreven nadat Mozes zei: 208 00:12:55,290 --> 00:13:00,390 U mag aan het woord dat ik u gebied, niets toevoegen en er ook niets van afdoen, 209 00:13:00,390 --> 00:13:05,730 opdat u de geboden van de HEERE, uw God, die ik u gebied, in acht neemt. 210 00:13:05,730 --> 00:13:09,210 Heel wat boeken van het Oude Testament zijn daarna geschreven. 211 00:13:09,210 --> 00:13:14,430 Sterker nog, later, in Spreuken 30, dat beslist niet het laatst geschreven boek 212 00:13:14,430 --> 00:13:17,790 van het Oude Testament was, vinden we een soortgelijke 213 00:13:17,790 --> 00:13:22,830 waarschuwing om niets aan Gods woorden toe te voegen of ervan af te doen. 214 00:13:22,830 --> 00:13:26,610 In Spreuken 30, vers 5 en 6, staat: 215 00:13:26,610 --> 00:13:30,930 Ieder woord van God is gelouterd, Hij is een schild voor hen die 216 00:13:30,930 --> 00:13:33,390 tot Hem de toevlucht nemen. 217 00:13:33,390 --> 00:13:37,170 Voeg niets toe aan Zijn woorden, anders zal Hij u straffen, 218 00:13:37,170 --> 00:13:39,990 omdat u een leugenaar zou blijken te zijn. 219 00:13:39,990 --> 00:13:44,670 Salomo schrijft dus in Spreuken 30, vers 5 en 6: 220 00:13:44,670 --> 00:13:47,190 Voeg niets toe aan Gods woorden. 221 00:13:47,190 --> 00:13:51,570 Maar het is duidelijk dat er daarna nog veel boeken van de Bijbel zijn geschreven, 222 00:13:51,570 --> 00:13:54,210 waaronder het hele Nieuwe Testament. 223 00:13:54,210 --> 00:13:57,210 Dus dit idee niets aan Zijn woorden toe te voegen 224 00:13:57,210 --> 00:13:59,550 heeft zelfs helemaal geen betrekking op het schrijven 225 00:13:59,550 --> 00:14:01,710 van aanvullende Bijbelboeken. 226 00:14:01,710 --> 00:14:06,210 God kan iets aan Zijn woorden toevoegen wanneer Hij maar wil. 227 00:14:06,210 --> 00:14:11,670 En God is Degene Die na de tijd van Mozes woorden heeft toegevoegd door de profeten, 228 00:14:11,670 --> 00:14:17,310 en na de tijd van Salomo door de apostelen, de profeten, enzovoort. 229 00:14:17,310 --> 00:14:22,890 Deze uitspraken over niets toevoegen of weglaten moeten niet worden opgevat alsof 230 00:14:22,890 --> 00:14:26,670 ze iets te maken hebben met het onderwerp van de canon van de Schrift. 231 00:14:26,670 --> 00:14:31,350 Elk boek dat van God afkomstig is, is een geval waarin God iets aan Zijn woorden 232 00:14:31,350 --> 00:14:35,190 toevoegt, niet waarin mensen iets aan Zijn woorden toevoegen. 233 00:14:35,190 --> 00:14:38,010 Wat hier wordt gezegd, is dat je geen menselijke 234 00:14:38,010 --> 00:14:42,870 regels en voorschriften moet toevoegen die verdergaan dan wat God heeft toegevoegd. 235 00:14:42,870 --> 00:14:48,270 Dat zou wetticisme zijn: menselijke regels toevoegen en mensen menselijke 236 00:14:48,270 --> 00:14:52,170 tradities opleggen die God Zelf niet heeft opgelegd. 237 00:14:52,170 --> 00:14:58,050 Dat is wat door Mozes, door Salomo en door het boek Openbaring wordt verboden. 238 00:14:58,050 --> 00:15:00,630 Deuteronomium 4:3 zegt: 239 00:15:00,630 --> 00:15:07,770 Uw ogen hebben gezien wat de HEERE gedaan heeft vanwege Baäl-Peor: dat de HEERE, 240 00:15:07,770 --> 00:15:14,310 uw God, iedereen die achter Baäl-Peor aan ging, uit uw midden weggevaagd heeft. 241 00:15:14,310 --> 00:15:19,050 Daar bedreven ze ontucht met de Midianitisch-Moabitische vrouwen, 242 00:15:19,050 --> 00:15:23,250 en 24.000 mensen werden door een plaag weggevaagd. 243 00:15:23,250 --> 00:15:27,810 U daarentegen, die zich aan de HEERE, uw God, vastgehouden hebt, 244 00:15:27,810 --> 00:15:30,450 bent heden allemaal nog in leven. 245 00:15:30,450 --> 00:15:35,130 Zie, ik heb u de verordeningen en bepalingen geleerd, zoals de HEERE, 246 00:15:35,130 --> 00:15:40,230 mijn God, mij geboden heeft; om zo te handelen in het midden van het land waarin 247 00:15:40,230 --> 00:15:43,050 u zult komen om het in bezit te nemen. 248 00:15:43,050 --> 00:15:48,030 Neem ze in acht en doe ze; want dat zal uw wijsheid en uw inzicht zijn 249 00:15:48,030 --> 00:15:50,550 voor de ogen van de volken, die al deze 250 00:15:50,550 --> 00:15:54,210 verordeningen horen zullen en zullen zeggen: Werkelijk, 251 00:15:54,210 --> 00:15:58,230 dit grote volk is een wijs en verstandig volk! 252 00:15:58,230 --> 00:16:03,570 Mozes zegt dat de wetten die hij hun heeft gegeven het toppunt van wijsheid zijn. 253 00:16:03,570 --> 00:16:07,950 Zelfs de heidense volken zullen dat erkennen wanneer ze zien dat het volk 254 00:16:07,950 --> 00:16:11,310 volgens deze wetten leeft. Ze zullen zeggen: 255 00:16:11,310 --> 00:16:14,910 Deze mensen begrijpen echt waar het in het leven om draait. 256 00:16:14,910 --> 00:16:18,450 Deze mensen hebben echt een scherpzinnig en genuanceerd 257 00:16:18,450 --> 00:16:20,910 begrip van rechtvaardigheid. 258 00:16:20,910 --> 00:16:25,110 Mozes zegt dat dit komt doordat God hun Zijn wetten heeft gegeven, 259 00:16:25,110 --> 00:16:27,150 en dat is hun wijsheid. 260 00:16:27,150 --> 00:16:28,770 Dat is hun reputatie. 261 00:16:28,770 --> 00:16:30,990 Als ze een volk willen zijn dat beter, 262 00:16:30,990 --> 00:16:34,230 verhevener en godvruchtiger is dan andere volken, 263 00:16:34,230 --> 00:16:36,450 moeten ze zich aan deze wetten houden, 264 00:16:36,450 --> 00:16:39,570 want ze bezitten deze wijsheid niet van nature. 265 00:16:39,570 --> 00:16:43,770 Dit is goddelijke wijsheid die in de wet is geopenbaard. 266 00:16:43,770 --> 00:16:47,670 Wanneer ze zich aan deze wetten houden, zal dat in de ogen van de volken 267 00:16:47,670 --> 00:16:49,290 hun wijsheid zijn. 268 00:16:49,290 --> 00:16:52,650 De mensen zullen dan zien dat ze verhevener zijn. 269 00:16:52,650 --> 00:16:57,390 De Joden zijn door de hele geschiedenis heen werkelijk een zeer wijs en 270 00:16:57,390 --> 00:17:01,470 invloedrijk volk gebleken, hoewel ze zich niet zo goed aan de geboden hebben 271 00:17:01,470 --> 00:17:03,930 gehouden als ze hadden moeten doen. 272 00:17:03,930 --> 00:17:06,330 Natuurlijk geldt dat niet in elk geval. 273 00:17:06,330 --> 00:17:09,030 Ze hebben ook de nodige dwaze dingen gedaan. 274 00:17:09,030 --> 00:17:14,070 Maar de wetten die zij hadden, hebben hun stempel gedrukt op de rechtsstelsels en 275 00:17:14,070 --> 00:17:17,490 culturen van veel van de meest ontwikkelde beschavingen. 276 00:17:17,490 --> 00:17:22,710 Die hebben in deze wetten de ware maatstaven voor recht en wijsheid herkend. 277 00:17:22,710 --> 00:17:25,230 Dat is wat Mozes tegen hen zei: 278 00:17:25,230 --> 00:17:27,930 Dit is jullie roem, Israël. 279 00:17:27,930 --> 00:17:30,090 Laat dit niet verloren gaan. 280 00:17:30,090 --> 00:17:34,230 Laat de kans niet liggen om het slimste volk met het meeste inzicht te zijn, 281 00:17:34,230 --> 00:17:37,350 want jullie volgen het inzicht dat God jullie geeft. 282 00:17:37,350 --> 00:17:41,070 Ik herinner me dat de psalmdichter in Psalm 119 283 00:17:41,070 --> 00:17:44,010 zei dat hij zelfs meer inzicht heeft dan de ouden, 284 00:17:44,010 --> 00:17:47,370 meer dan zijn leermeesters en meer dan zijn vijanden, 285 00:17:47,370 --> 00:17:49,710 omdat hij de wet van God overdenkt. 286 00:17:49,710 --> 00:17:54,210 Dit is een van die gedeelten die erover spreken dat ze een volk met meer inzicht 287 00:17:54,210 --> 00:17:57,570 zullen zijn wanneer ze acht slaan op deze wetten. 288 00:17:57,570 --> 00:18:02,130 Psalm 119, vers 97 tot en met 100, zegt: 289 00:18:02,130 --> 00:18:03,630 Hoe lief heb ik Uw wet! 290 00:18:03,630 --> 00:18:05,910 Hij is heel de dag mijn overdenking. 291 00:18:05,910 --> 00:18:09,330 Uw geboden maken mij wijzer dan mijn vijanden, 292 00:18:09,330 --> 00:18:11,490 want zij zijn voor eeuwig bij mij. 293 00:18:11,490 --> 00:18:14,190 Ik ben verstandiger dan al mijn leraren, 294 00:18:14,190 --> 00:18:17,850 want Uw getuigenissen zijn mij tot overdenking. 295 00:18:17,850 --> 00:18:23,130 Ik heb meer inzicht dan de ouderen, omdat ik Uw bevelen in acht genomen heb. 296 00:18:23,130 --> 00:18:26,670 Hij heeft het over dezelfde wet waar Mozes het over heeft. 297 00:18:26,670 --> 00:18:31,830 Omdat ik Gods wet overdenk, omdat ik die overdenk en me eraan houd, 298 00:18:31,830 --> 00:18:34,470 ben ik wijzer dan mijn vijanden. 299 00:18:34,470 --> 00:18:36,030 Dat komt goed van pas. 300 00:18:36,030 --> 00:18:38,010 Het is goed om dat te zijn. 301 00:18:38,010 --> 00:18:40,831 Ik ben wijzer dan mijn leermeesters — 302 00:18:40,831 --> 00:18:46,590 kennelijk leermeesters die de wet van God niet overdachten — en wijzer dan de ouden. 303 00:18:46,590 --> 00:18:50,250 Hij zegt niet: „Omdat ik zo slim ben”, maar: 304 00:18:50,250 --> 00:18:53,730 Door Uw geboden ben ik wijzer geworden dan anderen. 305 00:18:53,730 --> 00:18:56,850 Dat komt doordat ik Uw wet overdenk. 306 00:18:56,850 --> 00:18:59,430 Het klinkt niet erg nederig als iemand zegt: 307 00:18:59,430 --> 00:19:01,950 „Ik begrijp het leven beter dan iedereen.” 308 00:19:01,950 --> 00:19:06,930 Dat klinkt niet nederig, tenzij je zegt: „Maar de enige reden waarom ik dat doe, 309 00:19:06,930 --> 00:19:08,910 is dat ik naar God luister.” 310 00:19:08,910 --> 00:19:12,690 Mensen zeggen soms: „Jullie christenen zijn zo arrogant, 311 00:19:12,690 --> 00:19:16,770 omdat jullie denken dat jullie de enigen zijn die de juiste weg hebben. 312 00:19:16,770 --> 00:19:19,590 Er zijn al die mensen in islamitische landen, 313 00:19:19,590 --> 00:19:23,610 boeddhistische landen en hindoeïstische landen, en jullie zeggen 314 00:19:23,610 --> 00:19:27,570 dat zij het allemaal bij het verkeerde eind hebben en jullie gelijk hebben.” 315 00:19:27,570 --> 00:19:30,510 Jullie zeggen dat zij het allemaal bij het verkeerde eind hebben en 316 00:19:30,510 --> 00:19:32,010 jullie gelijk hebben. 317 00:19:32,010 --> 00:19:35,250 Wat is het arrogant van christenen om zoiets te zeggen. 318 00:19:35,250 --> 00:19:38,130 Heb je mensen dat bezwaar weleens horen maken? 319 00:19:38,130 --> 00:19:40,530 „Wat zijn jullie christenen arrogant.” 320 00:19:40,530 --> 00:19:42,450 Nou, ze begrijpen het niet. 321 00:19:42,450 --> 00:19:45,570 Wij beweren niet dat we slimmer zijn dan andere mensen. 322 00:19:45,570 --> 00:19:48,270 We geloven gewoon wat God heeft gezegd. 323 00:19:48,270 --> 00:19:52,470 Ik veronderstel dat het slim is om te geloven wat God heeft gezegd, 324 00:19:52,470 --> 00:19:56,310 in plaats van zo dom te zijn om niet te geloven wat God heeft gezegd. 325 00:19:56,310 --> 00:20:01,170 Maar waar het om gaat, is dat we niet eens zeggen dat die andere mensen dom zijn. 326 00:20:01,170 --> 00:20:05,250 Misschien zouden zij ook geloven wat God heeft gezegd als ze het hoorden. 327 00:20:05,250 --> 00:20:09,330 De vraag is niet of wij ons voordoen als iets beters dan andere mensen, 328 00:20:09,330 --> 00:20:13,710 maar of wij een betere bron hebben voor onze levensfilosofie dan zij. 329 00:20:13,710 --> 00:20:17,970 Onze bron is het Woord van God, de geboden van God. 330 00:20:17,970 --> 00:20:22,110 Als we die volgen, kunnen we eerlijk zeggen dat we wijzer zijn, 331 00:20:22,110 --> 00:20:27,150 beter geïnformeerd zijn en meer voeling hebben met de geestelijke werkelijkheid, 332 00:20:27,150 --> 00:20:31,230 en zelfs met wat rechtvaardig en goed is, dan andere mensen, 333 00:20:31,230 --> 00:20:34,710 voor zover wij door het Woord van God worden onderwezen. 334 00:20:34,710 --> 00:20:37,890 Zeker niet iedere christen heeft laten zien dat hij het toonbeeld 335 00:20:37,890 --> 00:20:39,630 van gerechtigheid is. 336 00:20:39,630 --> 00:20:44,310 Er zijn in feite veel schandalige gevallen geweest waarin christenen 337 00:20:44,310 --> 00:20:49,830 aanstootgevender, hypocrieter en immoreler waren dan veel van hun niet-christelijke 338 00:20:49,830 --> 00:20:53,970 buren, maar alleen wanneer zij zich niet aan de wet van God hielden. 339 00:20:53,970 --> 00:20:57,810 Jimmy Swaggart raakte niet in de moeilijkheden waarin hij terechtkwam 340 00:20:57,810 --> 00:21:00,210 doordat hij zich aan de wet van God hield. 341 00:21:00,210 --> 00:21:03,870 Ted Haggard werd geen schandaal doordat hij zich aan de wetten van God 342 00:21:03,870 --> 00:21:06,390 of aan de geboden van Christus hield. 343 00:21:06,390 --> 00:21:09,930 Christenen zijn niet van nature wijzer dan andere mensen. 344 00:21:09,930 --> 00:21:13,950 Zij worden wijzer doordat ze het Woord van God in acht nemen, 345 00:21:13,950 --> 00:21:17,070 dat Gods wijsheid is die ons gegeven is. 346 00:21:17,070 --> 00:21:21,210 Voor zover we het volgen, zullen we de wijste van alle mensen zijn. 347 00:21:21,210 --> 00:21:25,710 Voor zover we dat niet doen, zijn we gewoon net als iedere andere schmuck. 348 00:21:25,710 --> 00:21:28,950 Trouwens, ik ben opgegroeid met het woord „schmuck”, 349 00:21:28,950 --> 00:21:31,110 en ik wist niet eens wat het betekende. 350 00:21:31,110 --> 00:21:33,870 Heb ik jullie ooit verteld wat het betekende? 351 00:21:33,870 --> 00:21:35,730 Weten jullie wat het betekent? 352 00:21:35,730 --> 00:21:37,410 Het is een Jiddisch woord. 353 00:21:37,410 --> 00:21:40,890 Het komt volgens mij voornamelijk van Joden uit New York. 354 00:21:40,890 --> 00:21:44,610 Ik gebruik het niet vaak meer. Soms floept het eruit. 355 00:21:44,610 --> 00:21:48,630 Het heeft te maken met de afgesneden voorhuid van een besneden baby. 356 00:21:48,630 --> 00:21:50,430 Daar heeft het mee te maken. 357 00:21:50,430 --> 00:21:53,190 Er is nog een ander woord, „schlemiel”, 358 00:21:53,190 --> 00:21:55,950 dat ze in soortgelijke situaties gebruiken, 359 00:21:55,950 --> 00:21:58,350 maar ik weet niet precies wat het betekent. 360 00:21:58,350 --> 00:22:00,750 Ik denk niet dat ik daarachter wil komen. 361 00:22:00,750 --> 00:22:04,050 Ik hoorde mensen altijd schmucks genoemd worden. 362 00:22:04,050 --> 00:22:08,790 Het leek een onschuldig woord, zoiets als „sukkel” of iets dergelijks. 363 00:22:08,790 --> 00:22:13,590 Maar het blijkt dus het Jiddische woord voor de afgesneden voorhuid te zijn. 364 00:22:13,590 --> 00:22:16,530 Daarom probeer ik dat woord niet meer voortdurend te gebruiken, 365 00:22:16,530 --> 00:22:20,970 maar ik heb het altijd een grappig Jiddisch woord gevonden. Het is Jiddisch. 366 00:22:20,970 --> 00:22:22,470 Vers 7: 367 00:22:22,470 --> 00:22:29,010 Want welk groot volk is er waar de goden zo dichtbij zijn als de HEERE, onze God, 368 00:22:29,010 --> 00:22:32,850 bij ons is, altijd als wij tot Hem roepen? 369 00:22:32,850 --> 00:22:37,590 En welk groot volk is er dat zulke rechtvaardige verordeningen en bepalingen 370 00:22:37,590 --> 00:22:41,790 heeft als heel deze wet, die ik u heden voorhoud? 371 00:22:41,790 --> 00:22:43,290 Let op twee dingen. 372 00:22:43,290 --> 00:22:47,790 God heeft hun de beste wetten gegeven om hun dagelijks leven te besturen, 373 00:22:47,790 --> 00:22:52,590 maar Hij is ook dichtbij om te antwoorden wanneer zij Hem aanroepen. 374 00:22:52,590 --> 00:22:57,390 Israël genoot dus twee vormen van leiding die andere volken niet hadden. 375 00:22:57,390 --> 00:23:02,490 De ene was het geschreven Woord, de openbaring van God die hun door Mozes 376 00:23:02,490 --> 00:23:04,290 schriftelijk was gegeven. 377 00:23:04,290 --> 00:23:09,270 De andere was God Zelf: Gods eigen toegankelijkheid voor hen, 378 00:23:09,270 --> 00:23:13,230 Gods eigen beschikbaarheid als zij Hem aanriepen. 379 00:23:13,230 --> 00:23:15,210 Natuurlijk hebben wij dat ook. 380 00:23:15,210 --> 00:23:17,190 Wij hebben het Woord van God. 381 00:23:17,190 --> 00:23:19,650 Dat is waarschijnlijk wat we ongeveer 382 00:23:19,650 --> 00:23:24,090 negenennegentig procent van de tijd nodig hebben om te bepalen wat we moeten doen, 383 00:23:24,090 --> 00:23:26,370 want de leer van het Woord van God is 384 00:23:26,370 --> 00:23:30,150 voldoende om vrijwel alles te besturen wat je ooit moet doen. 385 00:23:30,150 --> 00:23:34,530 Wanneer het moeilijk is om te weten wat de Bijbel zou zeggen of wat God zou zeggen, 386 00:23:34,530 --> 00:23:39,030 kunnen we God Zelf aanroepen, omdat Zijn Geest in ons woont. 387 00:23:39,030 --> 00:23:42,090 Net als Israël hebben wij dus deze voorrechten die ons 388 00:23:42,090 --> 00:23:44,010 van anderen onderscheiden. 389 00:23:44,010 --> 00:23:45,330 Vers 9: 390 00:23:45,330 --> 00:23:49,350 Alleen, wees op uw hoede en neem uzelf zeer in acht, 391 00:23:49,350 --> 00:23:52,470 dat u de dingen niet vergeet die uw ogen gezien hebben, 392 00:23:52,470 --> 00:23:55,710 en dat zij niet uit uw hart wijken alle dagen van uw leven. 393 00:23:55,710 --> 00:23:59,250 U moet ze uw kinderen en uw kleinkinderen bekendmaken: 394 00:23:59,250 --> 00:24:04,650 Op de dag dat u voor het aangezicht van de HEERE, uw God, stond, bij de Horeb, 395 00:24:04,650 --> 00:24:08,490 zei de HEERE tegen mij: Roep het volk voor Mij bijeen, 396 00:24:08,490 --> 00:24:13,950 dan zal Ik hun Mijn woorden laten horen, die zij moeten leren, om Mij te vrezen, 397 00:24:13,950 --> 00:24:16,710 alle dagen dat zij op de aardbodem zullen leven, 398 00:24:16,710 --> 00:24:19,350 en die zij ook hun kinderen moeten leren. 399 00:24:19,350 --> 00:24:24,810 Toen kwam u naar voren en stond onder aan de berg, terwijl de berg brandde van vuur, 400 00:24:24,810 --> 00:24:26,730 tot in het hart van de hemel. 401 00:24:26,730 --> 00:24:30,870 Er was duisternis en er waren wolken en donkerheid. 402 00:24:30,870 --> 00:24:35,670 Hij heeft het over de berg Sinaï, die hier Horeb wordt genoemd. 403 00:24:35,670 --> 00:24:41,130 „Dichte duisternis” en „duisternis” zijn blijkbaar twee verschillende dingen. 404 00:24:41,130 --> 00:24:45,030 En de HEERE sprak tot u vanuit het midden van het vuur; 405 00:24:45,030 --> 00:24:49,170 het geluid van de woorden hoorde u, maar een gestalte zag u niet, 406 00:24:49,170 --> 00:24:50,430 er was alleen een stem. 407 00:24:50,430 --> 00:24:52,170 Dat is belangrijk. 408 00:24:52,170 --> 00:24:54,810 Hij zal dat zo meteen opnieuw benadrukken. 409 00:24:54,810 --> 00:24:56,490 Je hoorde alleen een stem. 410 00:24:56,490 --> 00:25:01,890 Hij maakte u Zijn verbond bekend, dat Hij u beval te doen, de Tien Woorden, 411 00:25:01,890 --> 00:25:04,710 en Hij schreef ze op twee stenen tafelen. 412 00:25:04,710 --> 00:25:10,050 En mij gebood de HEERE in die tijd om u verordeningen en bepalingen te leren, 413 00:25:10,050 --> 00:25:14,250 om die te doen in het land waar u naartoe trekt om het in bezit te nemen. 414 00:25:14,250 --> 00:25:19,830 Nu, dat punt dat je geen gestalte zag en alleen Zijn stem hoorde—trouwens, 415 00:25:19,830 --> 00:25:23,670 Zijn stem vanaf de berg horen zou op zichzelf al indrukwekkend 416 00:25:23,670 --> 00:25:24,630 genoeg zijn geweest. 417 00:25:24,630 --> 00:25:27,750 Dat ze werkelijk de hoorbare stem van God 418 00:25:27,750 --> 00:25:32,190 uit de donder en dergelijke hoorden spreken, maakte de mensen zelfs bang, 419 00:25:32,190 --> 00:25:33,390 zoals we zullen zien. 420 00:25:33,390 --> 00:25:36,330 Natuurlijk hebben we dat eerder in Exodus ook gezien. 421 00:25:36,330 --> 00:25:40,230 Maar hij zal opnieuw vertellen hoe ze naar Mozes toe kwamen en zeiden: 422 00:25:40,230 --> 00:25:45,750 Gaat u naar voren, en luister naar alles wat de HEERE, onze God, zal zeggen. 423 00:25:45,750 --> 00:25:51,990 U moet dan alles wat de HEERE, onze God, tegen u zal zeggen, tegen ons zeggen, 424 00:25:51,990 --> 00:25:54,930 en wij zullen ernaar luisteren en het doen. 425 00:25:54,930 --> 00:26:01,110 De spreker vat hun reactie hier samen als: „Wij willen Gods stem niet zelf horen.” 426 00:26:01,110 --> 00:26:05,130 Dat blijkt niet expliciet uit het zojuist aangehaalde vers, 427 00:26:05,130 --> 00:26:09,210 maar wel uit de voorafgaande verzen van Deuteronomium 5. 428 00:26:09,210 --> 00:26:11,730 Dat is eigenlijk nogal verbazingwekkend. 429 00:26:11,730 --> 00:26:14,790 Ik zou er heel graag bij zijn geweest om dat te zien. 430 00:26:14,790 --> 00:26:18,270 Maar ik vermoed dat er voortdurend bovennatuurlijke dingen om 431 00:26:18,270 --> 00:26:19,830 hen heen gebeurden. 432 00:26:19,830 --> 00:26:22,650 Ik denk dat zij er minder sterk naar verlangden 433 00:26:22,650 --> 00:26:24,990 bovennatuurlijke dingen te zien dan ik. 434 00:26:24,990 --> 00:26:27,150 Maar hij zegt in vers 15: 435 00:26:27,150 --> 00:26:31,531 U moet, omwille van uw leven, zeer op uw hoede zijn — 436 00:26:31,531 --> 00:26:36,930 u hebt immers geen enkele gestalte gezien op de dag dat de HEERE bij de Horeb tot u 437 00:26:36,930 --> 00:26:39,211 sprak vanuit het midden van het vuur — 438 00:26:39,211 --> 00:26:42,630 Hij zegt dat je geen enkel beeld van God kunt maken, 439 00:26:42,630 --> 00:26:45,210 omdat je niet weet hoe Hij eruitziet. 440 00:26:45,210 --> 00:26:48,510 Hij openbaarde Zich aan je bij de berg Sinaï, 441 00:26:48,510 --> 00:26:52,950 maar Hij verscheen met opzet niet aan je in enige gestalte. 442 00:26:52,950 --> 00:26:58,590 Hij was verborgen achter donkere wolken, vuur, rook en dergelijke, 443 00:26:58,590 --> 00:27:01,530 zodat je niet kon zien hoe Hij eruitzag. 444 00:27:01,530 --> 00:27:03,450 En daar was een reden voor. 445 00:27:03,450 --> 00:27:07,650 Hij wilde dat je Zijn stem hoorde en Zijn woorden kende, 446 00:27:07,650 --> 00:27:12,150 maar Hij wilde niet dat je zou raden hoe Hij eruitzag of zou weten 447 00:27:12,150 --> 00:27:13,830 hoe Hij eruitzag. 448 00:27:13,830 --> 00:27:17,850 Want dan zou je in de verleiding komen beelden van Hem te maken. 449 00:27:17,850 --> 00:27:22,590 Omdat je dus geen gestalte zag, kun je beslist niet denken dat je een beeld van 450 00:27:22,590 --> 00:27:26,790 Hem zou kunnen maken, aangezien je niet weet hoe Hij eruitziet. 451 00:27:26,790 --> 00:27:30,150 Maak geen enkel beeld van een man, vrouw, 452 00:27:30,150 --> 00:27:33,510 dier of iets dergelijks om Jahweh voor te stellen. 453 00:27:33,510 --> 00:27:37,650 En bedenk dat dit de fout was die Aäron had gemaakt. 454 00:27:37,650 --> 00:27:41,730 Aäron had een gouden kalf gemaakt om Jahweh voor te stellen. 455 00:27:41,730 --> 00:27:44,130 Maar zo ziet Jahweh er niet uit. 456 00:27:44,130 --> 00:27:45,750 Hoe ziet Hij er dan uit? 457 00:27:45,750 --> 00:27:49,410 Ik denk dat we moeten zeggen dat Hij eruitziet als Jezus, 458 00:27:49,410 --> 00:27:52,530 maar zelfs van de lichamelijke kenmerken van Jezus 459 00:27:52,530 --> 00:27:55,350 hebben we eigenlijk geen enkele beschrijving. 460 00:27:55,350 --> 00:28:01,050 Naast de waarschuwing tegen het maken van beelden staat er vervolgens in vers 19: 461 00:28:01,050 --> 00:28:07,050 Wees ervoor op uw hoede dat u uw ogen niet opslaat naar de hemel, en de zon, 462 00:28:07,050 --> 00:28:11,490 de maan en de sterren ziet, heel het leger aan de hemel, 463 00:28:11,490 --> 00:28:16,350 en u laat verleiden om u voor hen neer te buigen en hen te dienen. 464 00:28:16,350 --> 00:28:21,930 De HEERE, uw God, heeft hen aan al de volken onder de hele hemel toebedeeld, 465 00:28:21,930 --> 00:28:26,910 Met andere woorden, Jahweh heeft Zichzelf alleen aan jullie gegeven. 466 00:28:26,910 --> 00:28:31,530 De sterren, de zon en de maan geeft Hij aan iedereen. 467 00:28:31,530 --> 00:28:36,450 Verlaat de aanbidding van jullie unieke God niet voor godheden die iedereen ziet 468 00:28:36,450 --> 00:28:37,950 en kan aanbidden. 469 00:28:37,950 --> 00:28:42,270 Natuurlijk zijn de zon, de maan en de sterren geen godheden, 470 00:28:42,270 --> 00:28:44,490 en hij zegt ook niet dat ze dat zijn. 471 00:28:44,490 --> 00:28:46,710 Maar hij zegt dat ze het gemeenschappelijke 472 00:28:46,710 --> 00:28:49,230 erfdeel van alle mensen zijn. 473 00:28:49,230 --> 00:28:51,150 Jahweh is dat niet. 474 00:28:51,150 --> 00:28:55,650 Jahweh openbaarde Zich aan Israël en niet aan alle anderen. 475 00:28:55,650 --> 00:28:59,910 Geef dus het unieke voorrecht dat je hebt niet op voor iets algemeners, 476 00:28:59,910 --> 00:29:05,070 iets wat de volken doen: de zon, de maan en de sterren aanbidden. 477 00:29:05,070 --> 00:29:08,850 Het is interessant dat hij zei dat je je ertoe gedreven zou kunnen voelen 478 00:29:08,850 --> 00:29:10,050 ze te aanbidden. 479 00:29:10,050 --> 00:29:14,310 Ik weet niet of iemand ooit die aandrang heeft gevoeld. Ik niet. 480 00:29:14,310 --> 00:29:17,070 Ik weet dat C. S. Lewis zei dat hij, 481 00:29:17,070 --> 00:29:20,010 wanneer hij naar plaatsen als Stonehenge en andere 482 00:29:20,010 --> 00:29:23,430 plaatsen van de oude druïdische godsdiensten en dergelijke ging, 483 00:29:23,430 --> 00:29:28,410 een bijna onweerstaanbare aandrang voelde om de godheden daar te aanbidden. 484 00:29:28,410 --> 00:29:32,130 Hij deed het niet, maar hij merkte die verleiding in zichzelf. 485 00:29:32,130 --> 00:29:34,350 Ik dacht: ‘Dat is vreemd. 486 00:29:34,350 --> 00:29:36,450 Ik denk niet dat ik dat zou voelen.’ 487 00:29:36,450 --> 00:29:39,690 Maar misschien zijn er demonische machten rond deze dingen. 488 00:29:39,690 --> 00:29:43,470 Er moet natuurlijk wel iets zijn wat mensen ertoe aanzet ze te aanbidden, 489 00:29:43,470 --> 00:29:45,810 want waarom zou je het anders doen? 490 00:29:45,810 --> 00:29:48,510 Overal ter wereld aanbidden mensen de zon. 491 00:29:48,510 --> 00:29:53,310 De zonnegod was in bijna alle heidense godsdiensten de voornaamste god, 492 00:29:53,310 --> 00:29:56,610 en ook de maan en de sterren werden aanbeden. 493 00:29:56,610 --> 00:30:01,050 Zelfs in ons moderne, wetenschappelijke Westen zijn er genoeg mensen die 494 00:30:01,050 --> 00:30:05,490 dagelijks naar de sterren kijken voor leiding, in horoscopen en dergelijke. 495 00:30:05,490 --> 00:30:08,790 Alsof de sterren en de planeten op de een of andere manier 496 00:30:08,790 --> 00:30:11,490 een bepalende invloed op je lot kunnen hebben, 497 00:30:11,490 --> 00:30:14,910 bijna alsof ze de macht van goden en godinnen hebben om de 498 00:30:14,910 --> 00:30:17,070 werkelijkheid te beheersen. 499 00:30:17,070 --> 00:30:20,490 Astrologie is waarschijnlijk de voornaamste uiting van deze 500 00:30:20,490 --> 00:30:22,830 aandrang die blijkbaar in mensen bestaat. 501 00:30:22,830 --> 00:30:26,310 Natuurlijk zien we de sterren niet vaak als we in steden en 502 00:30:26,310 --> 00:30:28,350 soortgelijke plaatsen wonen. 503 00:30:28,350 --> 00:30:32,070 Als we meer buiten onder de hemel zouden leven, zouden we, 504 00:30:32,070 --> 00:30:35,970 wanneer we over de sterren nadenken, misschien in de verleiding 505 00:30:35,970 --> 00:30:40,530 komen ze als godheden te zien als we geen christelijk wereldbeeld hadden. 506 00:30:40,530 --> 00:30:45,270 Maar het lijkt ons zo vreemd, omdat we zo verlicht zijn door het Woord van God, 507 00:30:45,270 --> 00:30:50,610 dat het gewoon zo dwaas lijkt om sterren, zon en maan te aanbidden. 508 00:30:50,610 --> 00:30:53,310 Geestelijk gezien lijkt het zo kinderachtig. 509 00:30:53,310 --> 00:30:56,790 Maar mensen hebben dit de hele geschiedenis door gedaan. 510 00:30:56,790 --> 00:31:00,450 God wist dat de Israëlieten daar een neiging toe zouden hebben, 511 00:31:00,450 --> 00:31:02,250 en dat hadden ze ook. 512 00:31:02,250 --> 00:31:06,090 Later aanbaden ze de zon, de maan en de sterren, 513 00:31:06,090 --> 00:31:10,050 samen met bijna elke andere godheid die ze maar konden vinden. 514 00:31:10,050 --> 00:31:11,250 Vers 20: 515 00:31:11,250 --> 00:31:16,470 maar ú heeft de HEERE genomen en uit de ijzeroven, uit Egypte geleid, 516 00:31:16,470 --> 00:31:21,090 om voor Hem tot een erfvolk te zijn, zoals het op deze dag is. 517 00:31:21,090 --> 00:31:23,610 Hij noemt Egypte de ijzeroven. 518 00:31:23,610 --> 00:31:27,030 Ik weet niet precies waarom Hij juist dat beeld gebruikt. 519 00:31:27,030 --> 00:31:30,270 Het was voor hen zeker een oven van verdrukking. 520 00:31:30,270 --> 00:31:32,850 Misschien was het omdat het een ijzeroven was, 521 00:31:32,850 --> 00:31:37,110 iets waaruit je nooit zou kunnen uitbreken. Die is te sterk. 522 00:31:37,110 --> 00:31:39,630 Daarom moest Hij hen eruit bevrijden. 523 00:31:39,630 --> 00:31:44,310 Dezelfde uitdrukking wordt gebruikt in Jeremia 11, vers 4. 524 00:31:44,310 --> 00:31:48,870 Hij spreekt over de Egyptische slavernij als de ijzeroven waaruit God 525 00:31:48,870 --> 00:31:50,010 hen heeft bevrijd. 526 00:31:50,010 --> 00:31:52,590 Jeremia 11:4: 527 00:31:52,590 --> 00:31:57,570 dat Ik uw vaderen geboden heb op de dag dat Ik hen geleid heb uit het land Egypte, 528 00:31:57,570 --> 00:32:02,311 uit de ijzeroven: Luister naar Mijn stem en doe deze woorden , 529 00:32:02,311 --> 00:32:04,890 overeenkomstig alles wat Ik u gebied. 530 00:32:04,890 --> 00:32:09,090 Dan zult u Mij tot een volk zijn en zal Ík u tot een God zijn, 531 00:32:09,090 --> 00:32:14,250 God had Zichzelf bij de berg Sinaï al aangeduid als een na-ijverig God, 532 00:32:14,250 --> 00:32:18,990 na-ijverig zoals een man na-ijverig is over zijn vrouw. 533 00:32:18,990 --> 00:32:23,730 Als zij overspel pleegt, maakt dat haar man na-ijverig. 534 00:32:23,730 --> 00:32:28,530 Zo is Israël ook Gods vrouw, en als zij andere goden aanbidt, 535 00:32:28,530 --> 00:32:32,430 maakt dat God na-ijverig. Maar hij zegt: 536 00:32:32,430 --> 00:32:36,270 Ook werd de HEERE toornig op mij, vanwege uw woorden. 537 00:32:36,270 --> 00:32:41,010 Hij zwoer dat ik de Jordaan niet zou oversteken en niet zou komen in het goede 538 00:32:41,010 --> 00:32:46,350 land dat de HEERE, uw God, u als erfelijk bezit geven zal. 539 00:32:46,350 --> 00:32:51,810 Want ik zal in dit land sterven; ik zal de Jordaan niet oversteken. 540 00:32:51,810 --> 00:32:56,430 Maar u zult hem wel oversteken en dat goede land in bezit nemen. 541 00:32:56,430 --> 00:33:00,930 Wees op uw hoede, dat u het verbond van de HEERE, uw God, 542 00:33:00,930 --> 00:33:05,790 dat Hij met u gesloten heeft, niet vergeet en voor u een beeld maakt, 543 00:33:05,790 --> 00:33:11,250 de afbeelding van enig ding dat de HEERE, uw God, u verboden heeft. 544 00:33:11,250 --> 00:33:17,490 Want de HEERE, uw God, is een verterend vuur, een na-ijverig God. 545 00:33:17,490 --> 00:33:22,290 **Verwijzing gecontroleerd:** de spreker noemde Jeremia 11:4, 546 00:33:22,290 --> 00:33:27,330 maar de bewoording is Deuteronomium 4:21-24. 547 00:33:27,330 --> 00:33:31,710 Dat is duidelijk een regel die wordt aangehaald in Hebreeën, hoofdstuk 12, 548 00:33:31,710 --> 00:33:34,350 vers 29, waar hij zegt: 549 00:33:34,350 --> 00:33:37,110 Want onze God is een verterend vuur. 550 00:33:37,110 --> 00:33:41,250 Naar mijn mening spreekt hij in Hebreeën over het naderende oordeel over 551 00:33:41,250 --> 00:33:44,130 Israël in het jaar 70 na Christus. 552 00:33:44,130 --> 00:33:47,130 Dit wijst natuurlijk wel op een oordeel over Israël, 553 00:33:47,130 --> 00:33:52,290 wanneer hij zegt dat God een na-ijverig God is en dat Hij een verterend vuur is. 554 00:33:52,290 --> 00:33:55,230 Als je afgoden aanbidt, als je Mij boos maakt, 555 00:33:55,230 --> 00:33:57,630 dan zul je uiteraard onder Mijn toorn komen. 556 00:33:57,630 --> 00:34:00,990 De schrijver van Hebreeën gebruikt die uitdrukking voor God 557 00:34:00,990 --> 00:34:05,070 wanneer hij dreigt met het naderende onheil over Israël in zijn tijd, 558 00:34:05,070 --> 00:34:07,530 vanwege hun verwerping van Christus. 559 00:34:07,530 --> 00:34:11,190 Als u kinderen en kleinkinderen verwekt zult hebben en in het land 560 00:34:11,190 --> 00:34:16,410 oud geworden zult zijn en verderfelijk zult handelen, als u een beeld zult maken, 561 00:34:16,410 --> 00:34:21,630 de afbeelding van enig ding, en doen wat slecht is in de ogen van de HEERE, uw God, 562 00:34:21,630 --> 00:34:26,490 om Hem tot toorn te verwekken, dan roep ik heden de hemel en de aarde tot getuige 563 00:34:26,490 --> 00:34:30,210 tegen u, dat u zeker al snel zult verdwijnen uit het land 564 00:34:30,210 --> 00:34:33,870 waarvoor u de Jordaan oversteekt om het in bezit te nemen. 565 00:34:33,870 --> 00:34:38,310 U zult uw dagen daarin niet verlengen, maar zeker weggevaagd worden. 566 00:34:38,310 --> 00:34:42,150 Opnieuw zien we dat hun geborgenheid bij God voorwaardelijk is. 567 00:34:42,150 --> 00:34:46,110 Ze kunnen het land verliezen, ze kunnen hun verblijf daar verkorten 568 00:34:46,110 --> 00:34:50,910 en ze kunnen inderdaad volkomen vernietigd worden en als volk ten onder gaan. 569 00:34:50,910 --> 00:34:54,450 De HEERE zal u dan overal verspreiden onder de volken. 570 00:34:54,450 --> 00:34:58,410 U zult met slechts weinig mensen overblijven onder de heidenen 571 00:34:58,410 --> 00:35:00,630 naar wie de HEERE u voeren zal. 572 00:35:00,630 --> 00:35:05,190 Is dit vervuld? Ze zijn beslist over de hele wereld verstrooid. 573 00:35:05,190 --> 00:35:08,010 Zijn ze gering in aantal overgebleven? 574 00:35:08,010 --> 00:35:11,610 Misschien naar verhouding, vergeleken met andere volken. 575 00:35:11,610 --> 00:35:13,470 Maar aan de andere kant zijn 576 00:35:13,470 --> 00:35:18,450 er tegenwoordig nog steeds behoorlijk veel mensen die als Joden worden aangeduid. 577 00:35:18,450 --> 00:35:22,650 We weten natuurlijk niet hoeveel van hen werkelijk van oorsprong Israëliet zijn. 578 00:35:22,650 --> 00:35:27,210 Ze zijn zich de afgelopen tweeduizend jaar zo grondig met de heidenen gaan vermengen 579 00:35:27,210 --> 00:35:31,890 dat het echt moeilijk is om na te gaan waar nog werkelijk Joods bloed zou zijn, 580 00:35:31,890 --> 00:35:35,310 want bijna alle Joden hebben gemengde bloedlijnen. 581 00:35:35,310 --> 00:35:38,850 Hoe het werkelijk zit, weten we niet en kunnen we volgens mij op geen 582 00:35:38,850 --> 00:35:40,770 enkele manier berekenen. 583 00:35:40,770 --> 00:35:44,790 Mogelijk zijn er niet erg veel mensen meer die zuiver Joods bloed hebben. 584 00:35:44,790 --> 00:35:50,010 Het kan dus inderdaad zo zijn dat ze gering in aantal zijn onder de volken. 585 00:35:50,010 --> 00:35:51,750 Vers 28: 586 00:35:51,750 --> 00:35:56,970 Daar zult u goden dienen die het maaksel van mensenhanden zijn, hout en steen, 587 00:35:56,970 --> 00:36:02,310 en die niet zien, niet horen, niet eten en niet ruiken kunnen. 588 00:36:02,310 --> 00:36:04,350 Orthodoxe Joden doen dat niet. 589 00:36:04,350 --> 00:36:06,870 Ze dienen geen valse goden. 590 00:36:06,870 --> 00:36:11,310 Orthodoxe Joden zijn nog steeds monotheïstisch en proberen nog steeds 591 00:36:11,310 --> 00:36:12,630 Jahweh te dienen. 592 00:36:12,630 --> 00:36:15,990 Maar zoals Paulus zei: ze hebben ijver voor God, 593 00:36:15,990 --> 00:36:18,270 maar niet met het juiste inzicht. 594 00:36:18,270 --> 00:36:20,850 Ze weten niet hoe ze Jahweh moeten dienen, 595 00:36:20,850 --> 00:36:24,570 omdat ze Zijn Zoon en de Messias niet aanvaarden. 596 00:36:24,570 --> 00:36:28,470 Toch aanbidden ze niet allerlei goden van steen en dergelijke. 597 00:36:28,470 --> 00:36:32,910 Maar afgezien van de orthodoxe Joden zijn veel Joden tegenwoordig, 598 00:36:32,910 --> 00:36:36,570 de meeste Joden zelfs, helemaal niet godsdienstig. 599 00:36:36,570 --> 00:36:41,910 Het volk Israël is geen godsdienstig volk; het is een seculier volk. 600 00:36:41,910 --> 00:36:45,750 De meeste Joden in de wereld wonen niet in Israël. 601 00:36:45,750 --> 00:36:49,350 Ze wonen in New York of op vergelijkbare plaatsen, 602 00:36:49,350 --> 00:36:51,990 en ze zijn gewoon seculiere Joden. 603 00:36:51,990 --> 00:36:55,710 Ik heb lang geleden gehoord dat de meerderheid van de Joden in de wereld 604 00:36:55,710 --> 00:37:01,950 atheïst is en dat ze gewoon, net als ieder ander, de almachtige dollar najagen. 605 00:37:01,950 --> 00:37:02,910 Dat is een god. 606 00:37:02,910 --> 00:37:08,070 Paulus zei in Efeze 5:5 dat hebzucht afgoderij is. 607 00:37:08,070 --> 00:37:10,650 Geld liefhebben is afgoderij. 608 00:37:10,650 --> 00:37:15,270 In zekere zin is dit dus voor velen van hen in vervulling gegaan. 609 00:37:15,270 --> 00:37:20,070 Misschien zijn de meeste Joden net als iedere andere seculiere persoon: 610 00:37:20,070 --> 00:37:24,270 ze jagen dezelfde goden na die de heidenen najagen. 611 00:37:24,270 --> 00:37:29,070 Ik wil de Joden in dit opzicht beslist niet als slechter voorstellen dan anderen. 612 00:37:29,070 --> 00:37:34,770 Ons hele volk is geneigd deze seculiere, materialistische goden na te jagen. 613 00:37:34,770 --> 00:37:38,430 Maar het verdrietige voor de Joden is dat ze niet anders zijn, 614 00:37:38,430 --> 00:37:40,890 terwijl dat nu juist wel de bedoeling was. 615 00:37:40,890 --> 00:37:45,390 Het is niet de bedoeling dat ze dezelfde goden najagen als de heidenen. 616 00:37:45,390 --> 00:37:49,470 Maar zo is het tot op de dag van vandaag grotendeels wel. 617 00:37:49,470 --> 00:37:52,830 Nu wordt er in vers 29 een belofte gedaan: 618 00:37:52,830 --> 00:37:57,750 Dan zult u daar de HEERE, uw God, zoeken en u zult Hem vinden, 619 00:37:57,750 --> 00:38:01,890 als u Hem met heel uw hart en met heel uw ziel zoekt. 620 00:38:01,890 --> 00:38:05,610 Veel mensen verstaan dit als een voorspelling dat de Joden in de laatste 621 00:38:05,610 --> 00:38:09,030 dagen zullen terugkeren naar God en naar Israël. 622 00:38:09,030 --> 00:38:12,210 Maar hier staat een voorwaarde. Er staat: 623 00:38:12,210 --> 00:38:16,710 als jullie Hem met heel jullie hart en heel jullie ziel zoeken. 624 00:38:16,710 --> 00:38:20,790 Wat God zegt, is beslist dat je God opnieuw kunt vinden 625 00:38:20,790 --> 00:38:26,370 wanneer je eenmaal verbannen bent, wanneer je eenmaal onder Gods straf bent geweest. 626 00:38:26,370 --> 00:38:32,070 Als je nog leeft, als je nog ademhaalt, is er nog steeds een kans om God te zoeken en 627 00:38:32,070 --> 00:38:36,870 Hem te vinden, als je Hem zoekt met heel je hart en heel je ziel. 628 00:38:36,870 --> 00:38:41,370 Wanneer u in benauwdheid zult zijn en al deze dingen u getroffen hebben, 629 00:38:41,370 --> 00:38:46,110 in later tijd, dan zult u terugkeren naar de HEERE, uw God, 630 00:38:46,110 --> 00:38:48,390 en Zijn stem gehoorzamen. 631 00:38:48,390 --> 00:38:54,270 Want de HEERE, uw God, is een barmhartig God; Hij zal u niet loslaten, 632 00:38:54,270 --> 00:38:58,590 en u niet te gronde richten; Hij zal het verbond met uw vaderen, 633 00:38:58,590 --> 00:39:02,310 dat Hij onder ede met hen gesloten heeft, niet vergeten. 634 00:39:02,310 --> 00:39:06,630 Wij denken bij de latere dagen aan de laatste dagen, het einde van de wereld, 635 00:39:06,630 --> 00:39:11,370 maar ‘latere dagen’ wordt in de Schrift gebruikt voor tijden die later zijn 636 00:39:11,370 --> 00:39:13,890 dan de tijd waarin de spreker leeft. 637 00:39:13,890 --> 00:39:15,570 Laten we daar even stoppen. 638 00:39:15,570 --> 00:39:19,350 Dit was waar zolang het verbond dat God aan hun vaderen had gezworen 639 00:39:19,350 --> 00:39:20,610 van kracht was. 640 00:39:20,610 --> 00:39:23,850 Het verbond dat God aan hun vaderen had gezworen, 641 00:39:23,850 --> 00:39:26,610 zou het verbond met Abraham kunnen zijn. 642 00:39:26,610 --> 00:39:29,130 In dat geval is dit nog steeds waar. 643 00:39:29,130 --> 00:39:32,910 Volgens Paulus is het verbond met Abraham nog steeds geldig, 644 00:39:32,910 --> 00:39:36,150 en in wezen is Christus er de vervulling van. 645 00:39:36,150 --> 00:39:39,510 Hij is het zaad van Abraham dat beloofd was. 646 00:39:39,510 --> 00:39:43,530 Zij die in Christus zijn, zijn volgens Galaten hoofdstuk 3 647 00:39:43,530 --> 00:39:46,770 de erfgenamen overeenkomstig die belofte. 648 00:39:46,770 --> 00:39:50,070 Een Jood die vandaag God met heel zijn hart zoekt, 649 00:39:50,070 --> 00:39:53,850 zal tot Christus komen en deelgenoot worden van het verbond 650 00:39:53,850 --> 00:40:01,050 dat God met hun vaderen heeft gesloten, dat wil zeggen met Abraham, Izak en Jakob. 651 00:40:01,050 --> 00:40:04,350 Zo iemand zal natuurlijk niet langer vereenzelvigd worden met de Joodse 652 00:40:04,350 --> 00:40:08,130 godsdienst, want de Joodse godsdienst aanvaardt Christus niet, 653 00:40:08,130 --> 00:40:11,070 en Hij is het zaad van Abraham. 654 00:40:11,070 --> 00:40:12,870 Hij was de Beloofde. 655 00:40:12,870 --> 00:40:15,750 Een Jood die vandaag een volgeling van God wordt, 656 00:40:15,750 --> 00:40:20,790 moet dat dus op dezelfde manier doen als ieder ander: door Christus. 657 00:40:20,790 --> 00:40:25,350 Het is niet het verbond dat bij de Sinaï werd gesloten dat God zou nakomen, 658 00:40:25,350 --> 00:40:27,870 want dat verbond is verdwenen. 659 00:40:27,870 --> 00:40:32,070 God sloot dat verbond voorlopig, voorwaardelijk en tijdelijk, 660 00:40:32,070 --> 00:40:36,690 omdat Jeremia zei dat er een nieuw verbond zou komen dat het zou vervangen. 661 00:40:36,690 --> 00:40:42,150 Dat nieuwe verbond is volgens het boek Hebreeën en volgens 2 Korinthe 3 gekomen. 662 00:40:42,150 --> 00:40:46,110 Paulus zegt dat het nieuwe verbond is gekomen en het oude verbond van 663 00:40:46,110 --> 00:40:50,370 steen heeft vervangen, en dat het oude verbond nu verouderd is. 664 00:40:50,370 --> 00:40:55,350 Het is dus nog steeds mogelijk voor Joodse mensen om tot God terug te keren. 665 00:40:55,350 --> 00:40:58,050 Vanzelfsprekend hebben veel Joden dat gedaan, 666 00:40:58,050 --> 00:41:00,930 en misschien zullen nog veel meer Joden dat doen. 667 00:41:00,930 --> 00:41:05,430 Het zou geweldig zijn als op een dag de meerderheid van hen dat zou doen. 668 00:41:05,430 --> 00:41:06,810 We weten het niet. 669 00:41:06,810 --> 00:41:12,330 Maar als ze het doen, keren ze niet terug naar de Joodse godsdienst. Daar is niets. 670 00:41:12,330 --> 00:41:16,110 De offers, de heilige dagen, de verordeningen: 671 00:41:16,110 --> 00:41:19,050 ze zijn allemaal in Christus vervuld. 672 00:41:19,050 --> 00:41:23,250 Naar die dingen teruggaan is precies wat de schrijver van Hebreeën tegen zijn 673 00:41:23,250 --> 00:41:26,370 lezers zei dat een grote vergissing was. 674 00:41:26,370 --> 00:41:29,670 Er is geen reden voor hen om naar die dingen terug te gaan, 675 00:41:29,670 --> 00:41:31,950 want er is iets beters gekomen. 676 00:41:31,950 --> 00:41:33,570 Vers 32: 677 00:41:33,570 --> 00:41:37,830 Vraag immers toch naar de vorige dagen, die vóór u geweest zijn, 678 00:41:37,830 --> 00:41:41,010 vanaf de dag dat God de mens op de aarde geschapen heeft, 679 00:41:41,010 --> 00:41:45,150 van het ene einde van de hemel tot het andere einde van de hemel, 680 00:41:45,150 --> 00:41:50,310 of zoiets indrukwekkends ooit gebeurd is, of dat zoiets ooit gehoord is: 681 00:41:50,310 --> 00:41:55,230 Heeft ooit een volk de stem van God horen spreken vanuit het midden van het vuur, 682 00:41:55,230 --> 00:41:58,650 zoals ú gehoord hebt, en daarbij het leven behouden? 683 00:41:58,650 --> 00:42:03,090 Of heeft God ooit getracht om voor Zich een volk uit het midden van een ander volk 684 00:42:03,090 --> 00:42:08,010 weg te halen, met beproevingen, met tekenen, met wonderen en met strijd, 685 00:42:08,010 --> 00:42:13,410 met sterke hand, met uitgestrekte arm en met grote ontzagwekkende daden, 686 00:42:13,410 --> 00:42:19,350 zoals de HEERE, uw God, dat alles met u in Egypte voor uw ogen gedaan heeft? 687 00:42:19,350 --> 00:42:23,790 Aan ú is dat getoond, opdat u zou weten dat de HEERE God is, 688 00:42:23,790 --> 00:42:26,430 niemand anders dan Hij alleen! 689 00:42:26,430 --> 00:42:31,050 Zij zijn het enige volk dat ooit zo’n openbaring van God heeft gezien. 690 00:42:31,050 --> 00:42:35,130 Hij zei dat je navraag kunt doen vanaf de dagen van de schepping van 691 00:42:35,130 --> 00:42:37,290 Adam en Eva tot nu toe. 692 00:42:37,290 --> 00:42:40,530 Er is nooit een vergelijkbare situatie geweest. 693 00:42:40,530 --> 00:42:44,370 Alleen jullie hebben meegemaakt dat God verscheen en sprak 694 00:42:44,370 --> 00:42:49,350 zoals Hij tot jullie sprak, en dat Hij jullie uit een ander volk bevrijdde. 695 00:42:49,350 --> 00:42:52,650 God heeft dat nooit eerder voor een ander volk gedaan. 696 00:42:52,650 --> 00:42:55,530 Hij gaf jullie die openbaring van Zichzelf, 697 00:42:55,530 --> 00:43:00,390 zodat jullie Hem zouden kennen en Hem vanzelfsprekend zouden gehoorzamen. 698 00:43:00,390 --> 00:43:05,610 Vanuit de hemel heeft Hij u Zijn stem laten horen om u gehoorzaamheid bij te 699 00:43:05,610 --> 00:43:10,470 brengen, en op de aarde heeft Hij u Zijn grote vuur laten zien, 700 00:43:10,470 --> 00:43:14,070 en u hebt Zijn woorden gehoord vanuit het midden van het vuur. 701 00:43:14,070 --> 00:43:19,050 Opnieuw, dit is de eerste keer dat er wordt vermeld dat God Zijn volk liefhad: 702 00:43:19,050 --> 00:43:24,270 Omdat Hij uw vaderen liefhad en hun nageslacht na hen verkozen had, 703 00:43:24,270 --> 00:43:28,290 heeft Hij u Zelf met Zijn grote kracht uit Egypte geleid, 704 00:43:28,290 --> 00:43:31,770 om volken die groter en machtiger zijn dan u, 705 00:43:31,770 --> 00:43:35,130 van voor uw ogen uit hun bezit te verdrijven, 706 00:43:35,130 --> 00:43:40,110 om u in hun land te brengen en het u als erfelijk bezit te geven, 707 00:43:40,110 --> 00:43:42,210 zoals het op deze dag is. 708 00:43:42,210 --> 00:43:47,310 Daarom moet u heden weten en ter harte nemen dat de HEERE God is, 709 00:43:47,310 --> 00:43:51,870 boven in de hemel en beneden op de aarde, niemand anders! 710 00:43:51,870 --> 00:43:56,790 En u moet Zijn verordeningen en Zijn geboden, die ik u heden gebied, 711 00:43:56,790 --> 00:44:02,190 alle dagen in acht nemen, opdat het u en uw kinderen na u goed gaat 712 00:44:02,190 --> 00:44:08,970 en opdat u uw dagen verlengt in het land dat de HEERE, uw God, u geeft, alle dagen. 713 00:44:08,970 --> 00:44:11,670 Daarmee eindigt deze toespraak eigenlijk. 714 00:44:11,670 --> 00:44:14,790 Er zijn een paar dingen in dit gedeelte die ik wil noemen. 715 00:44:14,790 --> 00:44:17,130 In vers 37 zegt hij: 716 00:44:17,130 --> 00:44:22,650 Omdat Hij van jullie voorouders hield, koos Hij na hen hun nakomelingen uit. 717 00:44:22,650 --> 00:44:26,910 Dat wil zeggen dat deze generatie niet werd gekozen vanwege hun eigen 718 00:44:26,910 --> 00:44:31,230 verdiensten, die God op de een of andere manier zag en wilde belonen, 719 00:44:31,230 --> 00:44:35,850 maar vanwege de verdiensten van hun vaderen, vanwege Gods liefde voor hen. 720 00:44:35,850 --> 00:44:38,850 Er staat iets soortgelijks in Romeinen hoofdstuk 11, 721 00:44:38,850 --> 00:44:42,090 waar het gaat over de Joden in de tijd van Paulus. 722 00:44:42,090 --> 00:44:45,510 In Romeinen 11:28 zegt hij: 723 00:44:45,510 --> 00:44:49,470 Zij zijn weliswaar wat het Evangelie betreft vijanden vanwege u, 724 00:44:49,470 --> 00:44:52,770 maar wat de verkiezing betreft geliefden vanwege de vaderen. 725 00:44:52,770 --> 00:44:57,810 De uitspraak lijkt sterk op wat Mozes tegen die tweede generatie Israëlieten uit 726 00:44:57,810 --> 00:45:02,250 Egypte zei in Deuteronomium 4:37: 727 00:45:02,250 --> 00:45:07,890 Hij hield van jullie voorouders en koos daarom na hen hun nakomelingen uit. 728 00:45:07,890 --> 00:45:13,530 Vanwege Gods liefde voor Abraham, Izak en Jakob had Hij hun nakomelingen 729 00:45:13,530 --> 00:45:17,370 na hen gekozen om hun het beloofde land te geven. 730 00:45:17,370 --> 00:45:21,090 Paulus zegt in zijn eigen tijd over de situatie van de Joden: 731 00:45:21,090 --> 00:45:24,511 Wat het evangelie betreft, zijn zij vijanden — 732 00:45:24,511 --> 00:45:27,390 waarmee hij de Joden als geheel bedoelt. 733 00:45:27,390 --> 00:45:29,970 Waar verwijst de uitverkiezing nu naar? 734 00:45:29,970 --> 00:45:33,090 Als je een paar verzen eerder in hetzelfde hoofdstuk kijkt, 735 00:45:33,090 --> 00:45:36,090 zei Paulus in Romeinen 11:7: 736 00:45:36,090 --> 00:45:40,470 Wat dan? Wat Israël zoekt, dat heeft het niet verkregen, 737 00:45:40,470 --> 00:45:44,910 maar het uitverkoren deel heeft het verkregen en de anderen zijn verhard, 738 00:45:44,910 --> 00:45:50,790 Het Griekse woord dat in vers 7 met „het uitverkoren deel” is weergegeven, 739 00:45:50,790 --> 00:45:56,730 is hetzelfde woord dat in vers 28 met „de verkiezing” is vertaald: 740 00:45:56,730 --> 00:45:59,910 de uitverkorenen hebben het verkregen. 741 00:45:59,910 --> 00:46:04,710 In de New King James en ook in Nederlandse vertalingen worden hier verschillende 742 00:46:04,710 --> 00:46:08,910 formuleringen gebruikt, maar in het Grieks staat hetzelfde woord. 743 00:46:08,910 --> 00:46:11,070 Hij zegt in vers 7: 744 00:46:11,070 --> 00:46:13,770 Israël heeft niet verkregen wat het zoekt, 745 00:46:13,770 --> 00:46:17,010 maar de uitverkorenen hebben het verkregen. 746 00:46:17,010 --> 00:46:20,370 We hebben dus een tegenstelling tussen Israël aan de ene kant 747 00:46:20,370 --> 00:46:23,130 en de uitverkiezing aan de andere kant. 748 00:46:23,130 --> 00:46:25,770 Zo staat er ook in vers 28: 749 00:46:25,770 --> 00:46:29,610 Zij zijn weliswaar wat het Evangelie betreft vijanden vanwege u, 750 00:46:29,610 --> 00:46:33,630 maar wat de verkiezing betreft geliefden vanwege de vaderen. 751 00:46:33,630 --> 00:46:35,790 Daarmee bedoelt hij Israël. 752 00:46:35,790 --> 00:46:38,910 Paulus heeft hier twee groepen mensen op het oog. 753 00:46:38,910 --> 00:46:45,270 Er is Israël in eigenlijke zin, Israël als natie, en dan is er de uitverkiezing. 754 00:46:45,270 --> 00:46:48,330 Hij zegt dat Israël het niet heeft verkregen 755 00:46:48,330 --> 00:46:51,270 en dat zij vijanden van het Evangelie zijn. 756 00:46:51,270 --> 00:46:54,870 Maar de uitverkiezing heeft deze gerechtigheid verkregen, 757 00:46:54,870 --> 00:46:57,930 en zij zijn geliefd vanwege hun vaderen. 758 00:46:57,930 --> 00:47:01,890 Er is in Israël een uitverkoren overblijfsel dat nog steeds 759 00:47:01,890 --> 00:47:07,110 geliefd is vanwege hun vaderen, vanwege Gods belofte aan Abraham, 760 00:47:07,110 --> 00:47:10,410 Izak en Jakob en aan hun nageslacht. 761 00:47:10,410 --> 00:47:14,910 God heeft een deel van hun nageslacht in het nieuwe verbond bewaard. 762 00:47:14,910 --> 00:47:19,710 Zij zijn in het lichaam van Christus gekomen en zij zijn uitverkoren. 763 00:47:19,710 --> 00:47:27,390 Als je naar Jesaja 54 kijkt, de verzen 9 en 10, spreekt God tot Israël. Hij zegt: 764 00:47:27,390 --> 00:47:31,350 Want dit zal voor Mij zijn als bij de wateren van Noach, 765 00:47:31,350 --> 00:47:36,390 toen Ik zwoer dat de wateren van Noach niet meer over de aarde zouden komen; 766 00:47:36,390 --> 00:47:42,330 zo heb Ik gezworen dat Ik niet meer op u toornen zal en u niet meer bestraffen zal. 767 00:47:42,330 --> 00:47:45,390 Want al zouden bergen wijken en heuvels wankelen, 768 00:47:45,390 --> 00:47:48,270 Mijn goedertierenheid zal van u niet wijken 769 00:47:48,270 --> 00:47:54,090 en het verbond van Mijn vrede zal niet wankelen, zegt de HEERE, uw Ontfermer. 770 00:47:54,090 --> 00:47:57,330 Dit verbond van vrede is het nieuwe verbond, 771 00:47:57,330 --> 00:48:00,090 en de context maakt dat duidelijk. 772 00:48:00,090 --> 00:48:05,250 Jesaja 53 gaat over Jezus Die komt en sterft, 773 00:48:05,250 --> 00:48:08,910 en Jesaja 54 gaat over de gemeente. 774 00:48:08,910 --> 00:48:15,270 Jesaja 54:1 wordt door Paulus in Galaten hoofdstuk 4 aangehaald als een 775 00:48:15,270 --> 00:48:17,550 tekst die over de gemeente gaat. 776 00:48:17,550 --> 00:48:20,550 Dit gaat dus over het nieuwe verbond. 777 00:48:20,550 --> 00:48:24,090 Dit is een verbond dat nooit voorbij zal gaan. 778 00:48:24,090 --> 00:48:29,730 Maar God heeft Israël deze belofte gedaan dat in elk geval het overblijfsel 779 00:48:29,730 --> 00:48:33,330 altijd het volk is aan wie God beloften doet. 780 00:48:33,330 --> 00:48:35,970 Want het is belangrijk om dit op te merken: 781 00:48:35,970 --> 00:48:40,590 in de profeten wordt het overblijfsel van Israël vaak genoemd. 782 00:48:40,590 --> 00:48:47,430 In de profeten worden de natie Juda en de natie Israël herhaaldelijk scherp berispt, 783 00:48:47,430 --> 00:48:50,670 veroordeeld en met vernietiging bedreigd. 784 00:48:50,670 --> 00:48:54,210 Uiteindelijk voert God die dreigementen uit. 785 00:48:54,210 --> 00:48:59,670 Maar in de profeten zegt Hij altijd: ‘Maar aan Mijn overblijfsel zal Ik dit doen. 786 00:48:59,670 --> 00:49:03,150 Ik zal hun dit en dit en dit geven.’ 787 00:49:03,150 --> 00:49:07,590 Er is dus altijd een overblijfsel in Israël aan wie dit wordt vervuld, 788 00:49:07,590 --> 00:49:13,350 en Paulus verwijst in Romeinen 11 naar dat overblijfsel als de uitverkiezing. 789 00:49:13,350 --> 00:49:17,670 Zij worden tegenover Israël gesteld, maar zij bevinden zich binnen Israël. 790 00:49:17,670 --> 00:49:20,670 Het is zoals Romeinen 9:6 zegt: 791 00:49:20,670 --> 00:49:24,270 Ik zeg dit niet alsof het Woord van God vervallen is, 792 00:49:24,270 --> 00:49:29,010 want niet allen die uit Israël voortgekomen zijn, zijn Israël. 793 00:49:29,010 --> 00:49:32,250 Hij gebruikte het woord Israël voor de hele natie, 794 00:49:32,250 --> 00:49:35,490 maar hij gebruikte het woord Israël ook voor iemand anders, 795 00:49:35,490 --> 00:49:39,450 zonder dat de hele natie daaronder valt: de uitverkiezing, 796 00:49:39,450 --> 00:49:43,530 het overblijfsel in Israël dat tot geloof is gekomen. 797 00:49:43,530 --> 00:49:49,650 Paulus zegt in Romeinen 11:28 dat zij geliefd zijn vanwege hun vaderen. 798 00:49:49,650 --> 00:49:54,870 Dat is volgens mij een opzettelijke echo van Deuteronomium 4:37: 799 00:49:54,870 --> 00:49:59,490 Omdat Hij uw vaderen liefhad en hun nageslacht na hen verkozen had, 800 00:49:59,490 --> 00:50:03,270 heeft Hij u Zelf met Zijn grote kracht uit Egypte geleid, 801 00:50:03,270 --> 00:50:08,250 Ook aan het slot van Mozes’ rede hier in Deuteronomium 4 noemt hij dit. 802 00:50:08,250 --> 00:50:10,710 Aan het einde van vers 40 zegt hij: 803 00:50:10,710 --> 00:50:15,510 En u moet Zijn verordeningen en Zijn geboden, die ik u heden gebied, 804 00:50:15,510 --> 00:50:20,670 alle dagen in acht nemen, opdat het u en uw kinderen na u goed gaat 805 00:50:20,670 --> 00:50:27,570 en opdat u uw dagen verlengt in het land dat de HEERE, uw God, u geeft, alle dagen. 806 00:50:27,570 --> 00:50:31,651 Dat wil zeggen: God geeft hun dit land voor altijd — 807 00:50:31,651 --> 00:50:34,230 tenzij ze daar natuurlijk niet lang blijven wonen. 808 00:50:34,230 --> 00:50:36,450 Het is een voorwaardelijke belofte. 809 00:50:36,450 --> 00:50:38,910 Het idee is dat als ze Zijn verbond houden 810 00:50:38,910 --> 00:50:42,150 en niets doen wat hun verblijf daar in het land verkort, 811 00:50:42,150 --> 00:50:46,230 de belofte inhoudt dat het land voor altijd van hen kan zijn. 812 00:50:46,230 --> 00:50:49,890 Maar wanneer Hij erover spreekt dat ze daar lang zullen blijven wonen, 813 00:50:49,890 --> 00:50:54,210 maakt Hij heel duidelijk dat dit niet noodzakelijkerwijs onvoorwaardelijk is. 814 00:50:54,210 --> 00:50:58,830 We hebben eerder gezien dat Hij heeft gezegd dat het land hen kan uitspuwen, 815 00:50:58,830 --> 00:51:03,270 net zoals het de Kanaänieten die vóór hen daar woonden kon uitspuwen, 816 00:51:03,270 --> 00:51:05,310 als zij dezelfde dingen doen. 817 00:51:05,310 --> 00:51:09,510 Hij heeft duidelijk gemaakt dat dit een belofte voor altijd is, 818 00:51:09,510 --> 00:51:14,490 maar in dezelfde uitspraak maakt Hij ook duidelijk dat die voorwaardelijk is. 819 00:51:14,490 --> 00:51:16,890 Nu vers 41: 820 00:51:16,890 --> 00:51:22,050 Toen zonderde Mozes drie steden af, aan deze zijde van de Jordaan, 821 00:51:22,050 --> 00:51:26,190 waar de zon opkomt, zodat iemand die zijn naaste gedood heeft, 822 00:51:26,190 --> 00:51:31,590 daarheen zou kunnen vluchten, wanneer hij dit zonder voorbedachten rade heeft gedaan 823 00:51:31,590 --> 00:51:34,110 en hem tevoren niet haatte. 824 00:51:34,110 --> 00:51:40,230 Hij zal naar een van deze steden vluchten en in leven blijven: Bezer in de woestijn, 825 00:51:40,230 --> 00:51:43,650 in het land van de hoogvlakte, voor de Rubenieten; 826 00:51:43,650 --> 00:51:50,010 Ramoth in Gilead voor de Gadieten; en Golan in Basan voor de Manassieten. 827 00:51:50,010 --> 00:51:52,950 Dat wil zeggen: aan de oostkant. 828 00:51:52,950 --> 00:51:55,590 Merk op dat er staat dat het voor de Rubenieten, 829 00:51:55,590 --> 00:51:58,350 de Gadieten en de Manassieten is. 830 00:51:58,350 --> 00:52:01,290 In feite neemt hij deze steden van hen af. 831 00:52:01,290 --> 00:52:04,530 Hij verplicht elk van deze stammen een stad af te staan, 832 00:52:04,530 --> 00:52:08,370 en toch spreekt hij erover alsof hij hun een gunst bewijst. 833 00:52:08,370 --> 00:52:12,690 De onopzettelijke doodslager uit hun midden kan daarheen vluchten om veilig te 834 00:52:12,690 --> 00:52:15,210 zijn, dus het is in hun belang. 835 00:52:15,210 --> 00:52:18,930 Zo wees hij deze steden uit hun midden voor hen aan. 836 00:52:18,930 --> 00:52:22,230 Deze drie lagen aan de oostkant van de Jordaan. 837 00:52:22,230 --> 00:52:26,070 Later werden er aan de westkant nog drie andere aan toegevoegd. 838 00:52:26,070 --> 00:52:29,070 Het feit dat die andere drie hier niet worden genoemd, 839 00:52:29,070 --> 00:52:32,370 is opnieuw een aanwijzing dat dit vroeg is geschreven. 840 00:52:32,370 --> 00:52:35,010 Dit werd in de tijd van Mozes geschreven, 841 00:52:35,010 --> 00:52:38,250 voordat ze de namen van de andere drie steden kenden. 842 00:52:38,250 --> 00:52:41,730 Ze waren nog niet naar Kanaän overgestoken om te zien welke andere 843 00:52:41,730 --> 00:52:43,350 steden het zouden worden. 844 00:52:43,350 --> 00:52:46,590 Dit zijn de steden die aan de oostkant werden gekozen. 845 00:52:46,590 --> 00:52:50,430 Vers 44 zou in zekere zin gezien kunnen worden als een 846 00:52:50,430 --> 00:52:53,670 slotzin van de rede die we zojuist hebben gelezen. 847 00:52:53,670 --> 00:52:57,330 Maar het past beter als inleiding op de volgende rede. 848 00:52:57,330 --> 00:53:04,350 De verzen 44 tot en met 49 leiden hoofdstuk 5 in vanwege hun inhoud. 849 00:53:04,350 --> 00:53:05,550 Er staat: 850 00:53:05,550 --> 00:53:09,030 Dit is de wet die Mozes de Israëlieten voorhield. 851 00:53:09,030 --> 00:53:13,230 De rede die we zojuist in de hoofdstukken 1 tot en met 4 hebben behandeld, 852 00:53:13,230 --> 00:53:16,290 zette eigenlijk geen specifieke wetten uiteen. 853 00:53:16,290 --> 00:53:19,530 Het was meer een samenvatting van hun geschiedenis en een 854 00:53:19,530 --> 00:53:23,550 aansporing om de wetten te onderhouden, maar er werd eigenlijk niet gezegd wat 855 00:53:23,550 --> 00:53:24,930 die wetten waren. 856 00:53:24,930 --> 00:53:29,910 De volgende rede, die in hoofdstuk 5 begint en doorloopt tot en met hoofdstuk 857 00:53:29,910 --> 00:53:32,310 26, bevat veel wetten. 858 00:53:32,310 --> 00:53:36,810 Daarom denk ik dat hoofdstuk 5 bij vers 44 had moeten beginnen. 859 00:53:36,810 --> 00:53:40,290 Ik denk dat de hoofdstukindeling hier had moeten komen. 860 00:53:40,290 --> 00:53:44,250 Dit zijn de getuigenissen, de verordeningen en de bepalingen die 861 00:53:44,250 --> 00:53:48,330 Mozes tot de Israëlieten sprak, toen zij uit Egypte vertrokken waren, 862 00:53:48,330 --> 00:53:52,470 aan deze zijde van de Jordaan, in het dal tegenover Beth-Peor, 863 00:53:52,470 --> 00:53:55,830 in het land van Sihon, de koning van de Amorieten, 864 00:53:55,830 --> 00:54:00,270 die in Hesbon woonde en die Mozes en de Israëlieten verslagen hadden, 865 00:54:00,270 --> 00:54:02,010 toen zij uit Egypte kwamen. 866 00:54:02,010 --> 00:54:07,890 Zij hadden zijn land in bezit genomen en het land van Og, de koning van Basan, 867 00:54:07,890 --> 00:54:12,571 twee koningen van de Amorieten, die aan deze zijde van de Jordaan woonden , 868 00:54:12,571 --> 00:54:16,050 waar de zon opkomt, het gebied vanaf Aroër, 869 00:54:16,050 --> 00:54:22,470 dat aan de oever van de beek Arnon ligt, tot aan de berg Siyon, dat is de Hermon, 870 00:54:22,470 --> 00:54:27,390 en heel de vlakte aan de overzijde van de Jordaan, waar de zon opkomt, 871 00:54:27,390 --> 00:54:32,070 tot aan de zee van de Vlakte, onder aan de hellingen van de Pisga. 872 00:54:32,070 --> 00:54:37,830 Niet de berg Zion, maar de berg Sion, oftewel de berg Hermon. 873 00:54:37,830 --> 00:54:43,830 De zee van de Vlakte is, zoals we hebben gezien, een andere naam voor de Dode Zee. 874 00:54:43,830 --> 00:54:50,190 De Pisga wordt ook Nebo genoemd; daar zou Mozes zijn laatste adem uitblazen. 875 00:54:50,190 --> 00:54:56,430 Dit alles vormt volgens mij de inleiding op hoofdstuk 5, dat als volgt begint: 876 00:54:56,430 --> 00:55:01,830 Mozes riep heel Israël bijeen en zei tegen hen: Luister, Israël, 877 00:55:01,830 --> 00:55:06,390 naar de verordeningen en bepalingen die ik heden ten aanhoren van u spreek. 878 00:55:06,390 --> 00:55:09,930 U moet ze leren en nauwlettend in acht nemen. 879 00:55:09,930 --> 00:55:14,010 Hij begint met hun de Tien Geboden opnieuw te geven. 880 00:55:14,010 --> 00:55:15,690 Vers 44, 881 00:55:15,690 --> 00:55:19,530 Dit is de wet die Mozes de Israëlieten voorhield. 882 00:55:19,530 --> 00:55:23,670 beschrijft dus wat er na hoofdstuk 4 vers 44 volgt, 883 00:55:23,670 --> 00:55:26,910 in plaats van samen te vatten wat eraan voorafgaat. 884 00:55:26,910 --> 00:55:30,450 We zullen in hoofdstuk 5 aan deze lange rede beginnen. 885 00:55:30,450 --> 00:55:33,930 We zullen die beslist niet in één keer helemaal behandelen, 886 00:55:33,930 --> 00:55:36,270 want daarvoor zullen veel lezingen nodig zijn.