1
00:00:02,070 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:09,330
Deze keer behandelen we
Deuteronomium 5 en 6.

3
00:00:09,330 --> 00:00:12,390
We slaan Deuteronomium hoofdstuk 5 op.

4
00:00:12,390 --> 00:00:17,370
Dit is het begin van de tweede redevoering
van Mozes in het boek Deuteronomium.

5
00:00:17,370 --> 00:00:21,030
In totaal zijn er drie of
vier redevoeringen van Mozes.

6
00:00:21,030 --> 00:00:24,330
De enige reden voor die
onzekerheid is dat niet precies

7
00:00:24,330 --> 00:00:27,930
duidelijk is hoe de laatste paar
hoofdstukken moeten worden ingedeeld.

8
00:00:27,930 --> 00:00:32,250
Je zou die kunnen zien als één
redevoering over allerlei onderwerpen,

9
00:00:32,250 --> 00:00:35,250
of als afzonderlijke
bijlagen bij het boek.

10
00:00:35,250 --> 00:00:39,450
Er zijn minstens drie afzonderlijke
redevoeringen te onderscheiden.

11
00:00:39,450 --> 00:00:44,370
En natuurlijk is ook het materiaal na de
derde redevoering door Mozes uitgesproken,

12
00:00:44,370 --> 00:00:48,210
dus dat zou eveneens als een
redevoering kunnen worden beschouwd.

13
00:00:48,210 --> 00:00:50,430
Het hangt ervan af hoe je ze telt.

14
00:00:50,430 --> 00:00:54,510
De tweede redevoering is verreweg
de langste en ingewikkeldste

15
00:00:54,510 --> 00:00:57,270
en bevat een terugblik op de geschiedenis.

16
00:00:57,270 --> 00:01:00,150
Er worden meer wetten
en bepalingen gegeven,

17
00:01:00,150 --> 00:01:02,970
en ook enkele oude worden herhaald.

18
00:01:02,970 --> 00:01:09,390
Deze redevoering beslaat de hoofdstukken
5 tot en met 26 en begint bij hoofdstuk 5,

19
00:01:09,390 --> 00:01:12,750
waar we in feite een herhaling
van de Tien Geboden krijgen.

20
00:01:12,750 --> 00:01:17,070
De Tien Geboden worden voor het
eerst gegeven in Exodus hoofdstuk 20,

21
00:01:17,070 --> 00:01:21,450
en dit is de enige andere plaats in
de Bijbel waar ze worden opgesomd.

22
00:01:21,450 --> 00:01:25,530
De bewoording volgt hier vrijwel exact
die van de oorspronkelijke opsomming van

23
00:01:25,530 --> 00:01:26,910
de Tien Geboden.

24
00:01:26,910 --> 00:01:28,710
Er zijn enkele verschillen.

25
00:01:28,710 --> 00:01:32,010
De meeste daarvan zijn niet
belangrijk of wezenlijk.

26
00:01:32,010 --> 00:01:36,210
Geen van de wetten of geboden
is ook maar enigszins veranderd.

27
00:01:36,210 --> 00:01:40,170
Alleen is een deel van de toelichting
in deze weergave iets anders.

28
00:01:40,170 --> 00:01:43,170
In vers 1 van hoofdstuk 5 staat:

29
00:01:43,170 --> 00:01:49,230
Mozes riep heel Israël bijeen en
zei tegen hen: Luister, Israël,

30
00:01:49,230 --> 00:01:53,550
naar de verordeningen en bepalingen
die ik heden ten aanhoren van u spreek.

31
00:01:53,550 --> 00:01:56,670
U moet ze leren en
nauwlettend in acht nemen.

32
00:01:56,670 --> 00:02:01,830
De HEERE, onze God, heeft een verbond
met ons gesloten bij de Horeb.

33
00:02:01,830 --> 00:02:06,510
Niet met onze vaderen heeft de HEERE
dit verbond gesloten, maar met ons,

34
00:02:06,510 --> 00:02:09,450
wij die hier heden allen in leven zijn.

35
00:02:09,450 --> 00:02:13,710
Voordat we verdergaan, wil ik
je wijzen op deze stijlfiguur.

36
00:02:13,710 --> 00:02:18,030
Je herinnert je misschien dat ik in enkele
eerdere lessen een stijlfiguur heb genoemd

37
00:02:18,030 --> 00:02:20,190
die een beperkte ontkenning heet.

38
00:02:20,190 --> 00:02:24,690
Ik gebruik die term in mijn onderwijs
waarschijnlijk al dertig of veertig jaar,

39
00:02:24,690 --> 00:02:28,650
omdat ik iemand anders deze
stijlfiguur zo heb horen noemen.

40
00:02:28,650 --> 00:02:31,950
Toen vroeg iemand mij waar
die term vandaan kwam.

41
00:02:31,950 --> 00:02:36,390
Ik zocht hem online op en kon er
geen enkele verwijzing naar vinden.

42
00:02:36,390 --> 00:02:38,970
Dus ik neem aan dat ik
hem zelf heb bedacht.

43
00:02:38,970 --> 00:02:41,790
Ik weet dat ik hem niet zelf heb bedacht.

44
00:02:41,790 --> 00:02:45,150
Iemand anders moet hem hebben bedacht,
want ik heb hem lang geleden van

45
00:02:45,150 --> 00:02:47,010
iemand anders overgenomen.

46
00:02:47,010 --> 00:02:48,750
Ik weet niet meer van wie.

47
00:02:48,750 --> 00:02:51,451
Wanneer ik spreek over
een beperkte ontkenning —

48
00:02:51,451 --> 00:02:54,990
en ik denk dat dit er nog
steeds de juiste term voor is,

49
00:02:54,990 --> 00:02:58,111
zelfs als niemand behalve
ik die term gebruikt —

50
00:02:58,111 --> 00:03:03,930
doel ik op een bepaalde stijlfiguur die zo
is opgebouwd dat er wordt gezegd: „Niet A,

51
00:03:03,930 --> 00:03:08,010
maar B”, terwijl er in feite
wordt bedoeld: „Niet alleen A,

52
00:03:08,010 --> 00:03:13,590
maar ook B.” Vaak klinkt het absoluut,
maar de ontkenning is beperkt.

53
00:03:13,590 --> 00:03:18,810
„Niet dit” betekent in werkelijkheid:
„Niet alleen dit, maar ook dat.”

54
00:03:18,810 --> 00:03:22,770
We vinden in het onderwijs van Jezus
en op andere plaatsen in de Bijbel

55
00:03:22,770 --> 00:03:26,490
een aantal gevallen waarin zo’n
stijlfiguur wordt gebruikt.

56
00:03:26,490 --> 00:03:29,370
Ik heb er in het verleden
enkele aangewezen.

57
00:03:29,370 --> 00:03:34,470
Daar nemen we nu niet de tijd voor, omdat
we door Deuteronomium heen moeten komen.

58
00:03:34,470 --> 00:03:39,930
Maar dit is duidelijk een voorbeeld van
een constructie met „niet A, maar B”,

59
00:03:39,930 --> 00:03:44,190
die volgens Gregg betekent:
„Niet alleen A, maar ook B.”

60
00:03:44,190 --> 00:03:49,110
In de uitleg die hij aan de Engelse
formulering geeft, bedoelt Mozes dus:

61
00:03:49,110 --> 00:03:53,010
„De Heere heeft dit verbond niet
alleen met onze vaderen gesloten,

62
00:03:53,010 --> 00:03:54,930
maar ook met ons.”

63
00:03:54,930 --> 00:03:59,190
Hij ontkent niet dat God dit verbond
met hun vaderen heeft gesloten,

64
00:03:59,190 --> 00:04:03,090
want het waren in feite hun
vaderen die uit Egypte kwamen.

65
00:04:03,090 --> 00:04:06,630
Het waren hun vaderen die
naar de berg Sinaï kwamen,

66
00:04:06,630 --> 00:04:10,350
en het waren hun vaderen met
wie God dit verbond sloot.

67
00:04:10,350 --> 00:04:15,210
De groep die daar nu aanwezig was,
was destijds jonger dan twintig jaar

68
00:04:15,210 --> 00:04:17,430
en werd als kinderen beschouwd.

69
00:04:17,430 --> 00:04:21,270
Daarom waren zij, omdat zij nog
niet verantwoordelijk werden geacht,

70
00:04:21,270 --> 00:04:23,790
niet werkelijk partij bij het verbond.

71
00:04:23,790 --> 00:04:27,330
Het verbond was in feite
met hun vaderen gesloten.

72
00:04:27,330 --> 00:04:31,650
Maar wat hij zegt, is: „Ik wil niet
dat jullie denken dat het verbond,

73
00:04:31,650 --> 00:04:36,330
omdat het met onze vaderen werd
gesloten, alleen op hen betrekking had.

74
00:04:36,330 --> 00:04:40,470
God heeft dit niet simpelweg met
de vorige generatie gesloten.

75
00:04:40,470 --> 00:04:42,870
Dit geldt voor alle generaties Joden.

76
00:04:42,870 --> 00:04:45,930
Dit geldt voor jullie
vaderen en voor jullie.”

77
00:04:45,930 --> 00:04:50,190
Dat is wat hij bedoelt, hoewel het klinkt
alsof hij ontkent dat het verbond met hun

78
00:04:50,190 --> 00:04:51,870
vaderen werd gesloten.

79
00:04:51,870 --> 00:04:56,550
Het spreekt vanzelf dat we genoeg van
het verhaal weten om te weten dat dit

80
00:04:56,550 --> 00:04:58,230
in feite wel zo was.

81
00:04:58,230 --> 00:05:00,630
Dit is een van de
duidelijkste gevallen van deze

82
00:05:00,630 --> 00:05:03,090
stijlfiguur die ik heb aangewezen.

83
00:05:03,090 --> 00:05:04,290
Vers 4:

84
00:05:04,290 --> 00:05:09,390
Van aangezicht tot aangezicht heeft
de HEERE met u gesproken op de berg,

85
00:05:09,390 --> 00:05:14,130
vanuit het midden van het vuur (ik stond
in die tijd tussen de HEERE en u in,

86
00:05:14,130 --> 00:05:16,830
om u het woord van de
HEERE bekend te maken,

87
00:05:16,830 --> 00:05:22,290
want u was bevreesd vanwege het vuur
en klom de berg niet op). Hij zei:

88
00:05:22,290 --> 00:05:25,350
En nu krijgen we de opsomming
van de Tien Geboden:

89
00:05:25,350 --> 00:05:30,210
Ik ben de HEERE, uw God, Die
u uit het land Egypte, uit het

90
00:05:30,210 --> 00:05:32,610
slavenhuis, geleid heeft.

91
00:05:32,610 --> 00:05:35,910
U zult geen andere goden
voor Mijn aangezicht hebben.

92
00:05:35,910 --> 00:05:40,530
U zult voor uzelf geen beeld maken, geen
enkele afbeelding van wat boven in de

93
00:05:40,530 --> 00:05:45,090
hemel, of beneden op de aarde of
in het water onder de aarde is.

94
00:05:45,090 --> 00:05:50,430
U zult zich daarvoor niet neerbuigen,
en die niet dienen, want Ik, de HEERE,

95
00:05:50,430 --> 00:05:55,110
uw God, ben een na-ijverig God, Die de
misdaad van de vaderen vergeldt aan de

96
00:05:55,110 --> 00:06:00,330
kinderen, en aan het derde en aan het
vierde geslacht van hen die Mij haten;

97
00:06:00,330 --> 00:06:05,190
maar Die barmhartigheid doet aan duizenden
van hen die Mij liefhebben en Mijn geboden

98
00:06:05,190 --> 00:06:06,090
in acht nemen.

99
00:06:06,090 --> 00:06:10,770
maar Die barmhartigheid doet aan duizenden
van hen die Mij liefhebben en Mijn geboden

100
00:06:10,770 --> 00:06:12,210
in acht nemen.

101
00:06:12,210 --> 00:06:16,050
U zult de Naam van de HEERE,
uw God, niet ijdel gebruiken,

102
00:06:16,050 --> 00:06:20,730
want de HEERE zal niet voor onschuldig
houden wie Zijn Naam ijdel gebruikt.

103
00:06:20,730 --> 00:06:25,110
Neem de sabbatdag in acht om die te
heiligen, zoals de HEERE, uw God,

104
00:06:25,110 --> 00:06:26,730
u geboden heeft.

105
00:06:26,730 --> 00:06:29,550
Zes dagen zult u arbeiden
en al uw werk doen,

106
00:06:29,550 --> 00:06:33,150
maar de zevende dag is de
sabbat van de HEERE, uw God.

107
00:06:33,150 --> 00:06:39,330
Dan zult u geen enkel werk doen, u, noch
uw zoon, noch uw dochter, noch uw slaaf,

108
00:06:39,330 --> 00:06:45,030
noch uw slavin, noch uw rund,
noch uw ezel, noch enig vee van u,

109
00:06:45,030 --> 00:06:47,490
noch de vreemdeling die
binnen uw poorten is,

110
00:06:47,490 --> 00:06:50,670
opdat uw slaaf en uw
slavin rusten zoals u.

111
00:06:50,670 --> 00:06:54,810
Want u zult in gedachten houden dat u
slaaf geweest bent in het land Egypte

112
00:06:54,810 --> 00:06:59,010
en dat de HEERE, uw God, u
vandaar uitgeleid heeft met

113
00:06:59,010 --> 00:07:01,650
sterke hand en uitgestrekte arm.

114
00:07:01,650 --> 00:07:06,630
Daarom heeft de HEERE, uw God, u
geboden de dag van de sabbat te houden.

115
00:07:06,630 --> 00:07:11,670
Eer uw vader en uw moeder, zoals
de HEERE, uw God, u geboden heeft,

116
00:07:11,670 --> 00:07:16,410
opdat uw dagen verlengd worden en opdat
het u goed gaat in het land dat de HEERE,

117
00:07:16,410 --> 00:07:18,450
uw God, u geeft.

118
00:07:18,450 --> 00:07:20,370
U zult niet doodslaan.

119
00:07:20,370 --> 00:07:22,710
En u zult geen overspel plegen.

120
00:07:22,710 --> 00:07:24,450
En u zult niet stelen.

121
00:07:24,450 --> 00:07:28,170
En u zult geen vals getuigenis
spreken tegen uw naaste.

122
00:07:28,170 --> 00:07:31,110
En u zult niet begeren
de vrouw van uw naaste.

123
00:07:31,110 --> 00:07:36,150
U zult uw zinnen niet zetten op het
huis van uw naaste, noch op zijn akker,

124
00:07:36,150 --> 00:07:40,890
noch op zijn dienaar, noch op
zijn dienares, noch op zijn rund,

125
00:07:40,890 --> 00:07:44,970
noch op zijn ezel, noch op
iets wat van uw naaste is.

126
00:07:44,970 --> 00:07:48,690
Dat is het einde van de Tien Geboden
zoals ze hier gegeven worden.

127
00:07:48,690 --> 00:07:51,330
Het is interessant hoe enkele
veranderingen daarin tot

128
00:07:51,330 --> 00:07:52,770
stand zijn gekomen.

129
00:07:52,770 --> 00:07:55,890
Natuurlijk is het voor het
grootste deel dezelfde volgorde

130
00:07:55,890 --> 00:07:57,870
en zijn het dezelfde geboden.

131
00:07:57,870 --> 00:07:59,970
Het eerste gebod luidt:

132
00:07:59,970 --> 00:08:03,030
Vereer geen andere goden naast Mij.

133
00:08:03,030 --> 00:08:06,810
‘Voor Mijn aangezicht’ betekent
‘in Mijn aanwezigheid’.

134
00:08:06,810 --> 00:08:11,790
Het betekent niet vóór Mij in de rij, op
een hogere sport van de ladder dan Ik.

135
00:08:11,790 --> 00:08:15,090
Het betekent: helemaal geen andere goden.

136
00:08:15,090 --> 00:08:20,790
De gedachte is: jullie, Mijn
volk, leven voor Mijn aangezicht.

137
00:08:20,790 --> 00:08:25,170
Jullie leven voor Mijn
aangezicht, in Mijn aanwezigheid.

138
00:08:25,170 --> 00:08:30,510
Terwijl jullie in Mijn aanwezigheid leven,
mogen jullie geen andere goden hebben.

139
00:08:30,510 --> 00:08:34,290
Het is niet aanvaardbaar dat Hij
eenvoudigweg de hoogste god in een

140
00:08:34,290 --> 00:08:36,330
pantheon van vele goden is.

141
00:08:36,330 --> 00:08:38,370
Hij moet de enige God zijn.

142
00:08:38,370 --> 00:08:41,550
Hierin is Israël strikt monotheïstisch.

143
00:08:41,550 --> 00:08:45,870
Dat wordt natuurlijk hun geloofsbelijdenis
in het Sjema in hoofdstuk 6,

144
00:08:45,870 --> 00:08:48,330
waar vers 4 en 5 zeggen:

145
00:08:48,330 --> 00:08:50,190
Luister, Israël!

146
00:08:50,190 --> 00:08:54,210
De HEERE, onze God, de HEERE is één!

147
00:08:54,210 --> 00:08:59,010
Daarom zult u de HEERE, uw God,
liefhebben met heel uw hart,

148
00:08:59,010 --> 00:09:02,430
met heel uw ziel en met heel uw kracht.

149
00:09:02,430 --> 00:09:06,510
Hij is één God en zij
erkennen geen andere goden.

150
00:09:06,510 --> 00:09:09,750
Het tweede gebod gaat natuurlijk
over gesneden beelden,

151
00:09:09,750 --> 00:09:14,490
en dat wordt op dezelfde manier
uitgewerkt als in Exodus hoofdstuk 20.

152
00:09:14,490 --> 00:09:17,730
Het gaat er niet eenvoudigweg
om dat je afbeeldingen,

153
00:09:17,730 --> 00:09:23,070
beelden of voorstellingen maakt van dingen
in de hemel, op aarde of onder de aarde.

154
00:09:23,070 --> 00:09:27,330
Het gaat er veeleer om dat je ervoor
neerbuigt. Dat is waar het om gaat.

155
00:09:27,330 --> 00:09:32,370
God zegt in vers 9 dat Hij na-ijverig
is en dat degenen die Hem haten —

156
00:09:32,370 --> 00:09:36,390
dat wil zeggen, degenen die
voor andere goden neerbuigen —

157
00:09:36,390 --> 00:09:38,070
geoordeeld zullen worden.

158
00:09:38,070 --> 00:09:42,090
Hun oordeel kan zich uitstrekken
tot in het derde en vierde geslacht

159
00:09:42,090 --> 00:09:43,710
van hun nakomelingen.

160
00:09:43,710 --> 00:09:48,630
Maar Hij bewijst wel barmhartigheid aan
duizenden van hen die Zijn geboden houden.

161
00:09:48,630 --> 00:09:50,550
Het derde gebod luidt:

162
00:09:50,550 --> 00:09:54,930
U zult de Naam van de HEERE,
uw God, niet ijdel gebruiken,

163
00:09:54,930 --> 00:09:59,850
want de HEERE zal niet voor onschuldig
houden wie Zijn Naam ijdel gebruikt.

164
00:09:59,850 --> 00:10:02,670
Daar hebben we het over gehad
toen we Exodus behandelden,

165
00:10:02,670 --> 00:10:06,210
waar we al deze geboden
uitvoerig hebben besproken.

166
00:10:06,210 --> 00:10:11,250
De Naam van de Heere aannemen is als een
vrouw die de naam van haar man aanneemt

167
00:10:11,250 --> 00:10:14,070
wanneer ze een verbondsrelatie aangaan.

168
00:10:14,070 --> 00:10:17,370
Ze wordt een deel van hem en
een deel van zijn familie.

169
00:10:17,370 --> 00:10:21,750
Ze neemt zijn naam aan en is
daarom een verlengstuk van hemzelf.

170
00:10:21,750 --> 00:10:25,530
Wat zij doet, is gedeeltelijk
wat hij doet via zijn familie,

171
00:10:25,530 --> 00:10:28,650
door de verbondenheid van
hemzelf en zijn vrouw.

172
00:10:28,650 --> 00:10:30,510
Zij worden één vlees.

173
00:10:30,510 --> 00:10:34,110
Toen Israël een soortgelijk
verbond met God aanging,

174
00:10:34,110 --> 00:10:36,270
werd het een verlengstuk van Hem.

175
00:10:36,270 --> 00:10:39,330
Zij droegen Zijn Naam en Zijn reputatie,

176
00:10:39,330 --> 00:10:43,050
en hun gedrag zou daarom zijn
weerslag hebben op Gods Naam.

177
00:10:43,050 --> 00:10:47,490
Als zij beweerden Gods volk te
zijn, Zijn Naam op zich droegen,

178
00:10:47,490 --> 00:10:51,450
Zijn Naam aannamen en dat toch
op een lege manier deden —

179
00:10:51,450 --> 00:10:57,090
want dat is wat ‘tevergeefs’ betekent —
en dat op een onwaardige manier deden,

180
00:10:57,090 --> 00:11:00,390
dan zouden zij Zijn Naam op
een lege manier op zich nemen.

181
00:11:00,390 --> 00:11:04,410
Dat wil zeggen: zij zouden zich
voordoen als het volk van God,

182
00:11:04,410 --> 00:11:07,650
maar toch leven op een manier
die in strijd is met God,

183
00:11:07,650 --> 00:11:11,790
God onteert of Zijn reputatie
en Zijn Naam bezoedelt.

184
00:11:11,790 --> 00:11:14,310
Dit zou ook gelden voor
het afleggen van eden,

185
00:11:14,310 --> 00:11:18,510
want Israël moest zijn eden
afleggen in de Naam van Yahweh.

186
00:11:18,510 --> 00:11:21,750
Er staat bijvoorbeeld
in hoofdstuk 6, vers 13:

187
00:11:21,750 --> 00:11:28,530
U moet de HEERE, uw God, vrezen,
Hem dienen en bij Zijn Naam zweren.

188
00:11:28,530 --> 00:11:32,910
Evenzo zegt God in Deuteronomium
hoofdstuk 10, vers 20:

189
00:11:32,910 --> 00:11:38,250
De HEERE, uw God, moet u
vrezen, Hem moet u dienen,

190
00:11:38,250 --> 00:11:42,990
aan Hem moet u zich vasthouden
en bij Zijn Naam moet u zweren.

191
00:11:42,990 --> 00:11:47,490
Dat betekent dat als je een
gelofte doet of een eed aflegt,

192
00:11:47,490 --> 00:11:50,610
je niet zweert bij de
naam van een andere god.

193
00:11:50,610 --> 00:11:53,790
Je zweert bij de Naam van Yahweh.

194
00:11:53,790 --> 00:11:59,370
Maar dan roep je Zijn Naam aan;
je neemt Zijn Naam op je lippen.

195
00:11:59,370 --> 00:12:04,110
Wanneer je een eed aflegt, kun je
je maar beter aan je eed houden.

196
00:12:04,110 --> 00:12:07,290
Anders heb je Zijn Naam
tevergeefs gebruikt.

197
00:12:07,290 --> 00:12:10,350
Als je de Naam van Yahweh
tegenover iemand anders

198
00:12:10,350 --> 00:12:15,090
aanroept als waarborg voor je eerlijkheid,
en je bent vervolgens niet eerlijk,

199
00:12:15,090 --> 00:12:18,270
dan heb je de Naam van Yahweh misbruikt.

200
00:12:18,270 --> 00:12:22,170
Ook dat zou een betekenis zijn van
het tevergeefs gebruiken van de

201
00:12:22,170 --> 00:12:23,430
Naam van Yahweh.

202
00:12:23,430 --> 00:12:27,810
Dan volgt, net als in Exodus, een
uitvoerige behandeling van de kwestie

203
00:12:27,810 --> 00:12:29,070
van de sabbat.

204
00:12:29,070 --> 00:12:33,030
De sabbat was natuurlijk,
zoals we in Exodus 31 zagen,

205
00:12:33,030 --> 00:12:36,690
een kenmerkend teken van het
verbond tussen Israël en God,

206
00:12:36,690 --> 00:12:39,150
net zoals de besnijdenis dat was.

207
00:12:39,150 --> 00:12:44,130
In Genesis 17 wordt ons verteld dat de
besnijdenis het teken was van Gods verbond

208
00:12:44,130 --> 00:12:49,410
met Abraham, en in Exodus 31 dat het
houden van de sabbat een teken was van

209
00:12:49,410 --> 00:12:51,630
Gods verbond met Israël.

210
00:12:51,630 --> 00:12:56,070
Hun besnijdenis en het houden van de
sabbat waren dus specifieke tekenen

211
00:12:56,070 --> 00:12:59,490
waardoor Israël zich van de
andere volken onderscheidde.

212
00:12:59,490 --> 00:13:02,310
Interessant is dat
hier, net als in Exodus,

213
00:13:02,310 --> 00:13:06,630
een uitvoerige uitleg wordt gegeven
waarom de sabbat gehouden moet worden,

214
00:13:06,630 --> 00:13:10,710
maar dat er in feite een andere
reden wordt gegeven dan in Exodus.

215
00:13:10,710 --> 00:13:14,610
In Exodus wordt de sabbat
geboden, en dan staat er:

216
00:13:14,610 --> 00:13:18,870
Want in zes dagen heeft de HEERE de
hemel en de aarde gemaakt, de zee,

217
00:13:18,870 --> 00:13:22,950
en al wat erin is, en Hij
rustte op de zevende dag.

218
00:13:22,950 --> 00:13:26,910
Daarom zegende de HEERE de
sabbatdag, en heiligde die.

219
00:13:26,910 --> 00:13:30,390
en daarom gebiedt Hij je om
op de zevende dag te rusten.

220
00:13:30,390 --> 00:13:33,930
In Exodus is het gebod om
op de zevende dag te rusten

221
00:13:33,930 --> 00:13:37,890
dus gebaseerd op het feit dat God
rustte van Zijn scheppingswerk.

222
00:13:37,890 --> 00:13:43,110
Israël wordt aangespoord dat te gedenken
door ook elke zevende dag te rusten.

223
00:13:43,110 --> 00:13:46,230
Maar nu krijgen we een
volkomen andere reden.

224
00:13:46,230 --> 00:13:50,610
Let op, midden in vers 14 staat dat
niemand in hun huishouden werk mag

225
00:13:50,610 --> 00:13:56,490
verrichten: hun zoon niet, hun dochter
niet, hun slaaf niet en hun slavin niet.

226
00:13:56,490 --> 00:13:59,310
Dat wil zeggen, hun
slaven mogen niet werken.

227
00:13:59,310 --> 00:14:01,530
En Hij zegt in vers 15:

228
00:14:01,530 --> 00:14:06,510
Want u zult in gedachten houden dat u
slaaf geweest bent in het land Egypte

229
00:14:06,510 --> 00:14:11,310
en dat de HEERE, uw God, u vandaar
uitgeleid heeft met sterke hand

230
00:14:11,310 --> 00:14:13,350
en uitgestrekte arm.

231
00:14:13,350 --> 00:14:18,690
Daarom heeft de HEERE, uw God, u
geboden de dag van de sabbat te houden.

232
00:14:18,690 --> 00:14:22,290
God heeft je eruit geleid
en je vrijheid gegeven.

233
00:14:22,290 --> 00:14:24,810
Aan het eind van vers 15 staat:

234
00:14:24,810 --> 00:14:29,490
Daarom heeft Jahweh, je God, je
opgedragen de sabbat te houden.

235
00:14:29,490 --> 00:14:33,150
Wat bedoelt Hij met ‘daarom’? Waarom?

236
00:14:33,150 --> 00:14:39,030
Omdat je een slaaf in Egypte was en God
je rust heeft gegeven van je zware arbeid.

237
00:14:39,030 --> 00:14:42,390
Later, in een latere
passage in Deuteronomium,

238
00:14:42,390 --> 00:14:47,730
gaat Mozes spreken over het binnengaan
van Kanaän als het binnengaan in de rust.

239
00:14:47,730 --> 00:14:50,850
In Deuteronomium 12:9 zegt hij:

240
00:14:50,850 --> 00:14:53,550
Want u bent tot nu toe nog
niet gekomen in de rust

241
00:14:53,550 --> 00:14:58,590
en in het erfelijk bezit dat
de HEERE, uw God, u geven zal.

242
00:14:58,590 --> 00:14:59,730
enzovoort.

243
00:14:59,730 --> 00:15:02,610
Maar let erop dat het
binnengaan van Kanaän,

244
00:15:02,610 --> 00:15:07,230
waarop in Deuteronomium vooruitgelopen
werd maar dat nog niet had plaatsgevonden,

245
00:15:07,230 --> 00:15:10,650
werd aangeduid als het
binnengaan in Gods rust.

246
00:15:10,650 --> 00:15:15,930
Israël was in Egypte slaaf geweest en
had daar zware arbeid moeten verrichten.

247
00:15:15,930 --> 00:15:20,010
Nu bracht God hen uit hun
dienstbaarheid naar een plaats van rust.

248
00:15:20,010 --> 00:15:23,850
Uiteindelijk zouden ze werkelijk
rusten in huizen, enzovoort,

249
00:15:23,850 --> 00:15:27,090
en rust hebben van hun
vijanden en dat alles.

250
00:15:27,090 --> 00:15:31,950
Gedurende de veertig jaar van
omzwervingen waarin Mozes tot hen sprak,

251
00:15:31,950 --> 00:15:35,670
bevonden ze zich in een overgang
van slavernij naar die rust.

252
00:15:35,670 --> 00:15:40,110
Maar waar het hier om gaat, is dat ze
bij hun binnengaan in het beloofde land

253
00:15:40,110 --> 00:15:43,770
de rust moesten gedenken
waarin God hen had gebracht.

254
00:15:43,770 --> 00:15:48,090
Dat is de rust die zij na hun
vroegere slavernij kregen.

255
00:15:48,090 --> 00:15:51,990
Eén manier waarop ze dat doen, is
door zelf elke sabbat te rusten

256
00:15:51,990 --> 00:15:57,210
en hun dienaren rust te gunnen, vooral
omdat ze zelf dienaren waren geweest.

257
00:15:57,210 --> 00:16:02,910
God had hen uit de dienstbaarheid, uit de
slavernij, gehaald en hun rust gegeven.

258
00:16:02,910 --> 00:16:06,270
Dat is de reden waarom Hij
hun zegt die dag te houden.

259
00:16:06,270 --> 00:16:10,650
Juist het feit dat ze slaven waren
geweest en daaruit waren gekomen,

260
00:16:10,650 --> 00:16:15,030
wordt in dit hoofdstuk dus de grond
waarop God hun zegt te rusten.

261
00:16:15,030 --> 00:16:19,050
De rust die dit uiteindelijk
voorstelt, is de rust waarin ze in

262
00:16:19,050 --> 00:16:20,970
Kanaän zullen binnengaan.

263
00:16:20,970 --> 00:16:25,650
Als je nu Hebreeën 4 erbij pakt, zien
we dat de schrijver van Hebreeën al deze

264
00:16:25,650 --> 00:16:29,490
dingen door elkaar mengt wanneer
hij spreekt over Gods rust,

265
00:16:29,490 --> 00:16:31,470
waarin wij moeten binnengaan.

266
00:16:31,470 --> 00:16:35,010
Hij vermengt het rusten op de
zevende scheppingsdag ermee.

267
00:16:35,010 --> 00:16:39,870
Hij betrekt ook het binnengaan van Kanaän
erbij als een verwijzing naar die rust.

268
00:16:39,870 --> 00:16:43,590
Hij lijkt aan te geven dat zowel
Gods rusten op de zevende dag

269
00:16:43,590 --> 00:16:47,730
als het rusten van Israël in Kanaän
beelden worden van ons binnengaan

270
00:16:47,730 --> 00:16:49,170
in Gods rust.

271
00:16:49,170 --> 00:16:51,990
In Hebreeën 4 staat in vers 1:

272
00:16:51,990 --> 00:16:56,610
Laten wij er dan beducht voor zijn dat
iemand van u ooit schijnt achter te

273
00:16:56,610 --> 00:17:01,770
blijven, terwijl de belofte om in Zijn
rust binnen te gaan nog van kracht is.

274
00:17:01,770 --> 00:17:05,910
De reden dat hij zegt dat er nog een
belofte overblijft om Gods rust binnen te

275
00:17:05,910 --> 00:17:11,190
gaan, is dat hij in het vorige
hoofdstuk Psalm 95 heeft aangehaald.

276
00:17:11,190 --> 00:17:15,090
Daar zei God door David tegen
een veel latere generatie:

277
00:17:15,090 --> 00:17:19,830
Heden, indien u Zijn stem
hoort, verhard uw hart niet.

278
00:17:19,830 --> 00:17:23,970
Hij spreekt erover dat Hij tegen die
generatie die uit Egypte was gekomen,

279
00:17:23,970 --> 00:17:28,530
had gezegd dat ze Zijn rust
nooit zouden binnengaan. Dus:

280
00:17:28,530 --> 00:17:33,210
Heden, indien u Zijn stem
hoort, verhard uw hart niet.

281
00:17:33,210 --> 00:17:35,430
lijkt een uitnodiging te zijn.

282
00:17:35,430 --> 00:17:38,930
In de tijd van David —
David schreef de psalm —

283
00:17:38,930 --> 00:17:43,110
nodigde hij de mensen toen al
uit om Zijn rust binnen te gaan.

284
00:17:43,110 --> 00:17:47,130
Daarom begint de schrijver van
Hebreeën hoofdstuk 4 met de woorden:

285
00:17:47,130 --> 00:17:50,970
Laten wij er dan beducht voor zijn dat
iemand van u ooit schijnt achter te

286
00:17:50,970 --> 00:17:55,890
blijven, terwijl de belofte om in Zijn
rust binnen te gaan nog van kracht is.

287
00:17:55,890 --> 00:18:00,150
Want ook aan ons is het Evangelie
verkondigd, evenals aan hen.

288
00:18:00,150 --> 00:18:03,810
Maar het gepredikte woord
bracht hun geen voordeel,

289
00:18:03,810 --> 00:18:07,770
omdat het niet met geloof gepaard
ging bij hen die het hoorden.

290
00:18:07,770 --> 00:18:11,730
Hij heeft het over de generatie
die Kanaän niet binnenging.

291
00:18:11,730 --> 00:18:13,650
Zij gingen de rust niet binnen.

292
00:18:13,650 --> 00:18:17,550
In plaats daarvan zwierven ze
rusteloos rond in de woestijn,

293
00:18:17,550 --> 00:18:19,950
totdat ze allemaal gestorven waren.

294
00:18:19,950 --> 00:18:24,030
Nu staat er dat het Evangelie aan
hen en aan ons werd verkondigd.

295
00:18:24,030 --> 00:18:27,870
Kennelijk wordt de belofte dat ze
het Beloofde Land zouden binnengaan,

296
00:18:27,870 --> 00:18:31,470
die aan hen werd gegeven,
behandeld als een type

297
00:18:31,470 --> 00:18:36,030
en een voorafschaduwing van het
Evangelie dat aan ons wordt verkondigd.

298
00:18:36,030 --> 00:18:38,430
Maar zij hadden er geen baat bij.

299
00:18:38,430 --> 00:18:43,230
Ze hadden geen geloof, en daarom zullen
ook wij er geen baat bij hebben als wij

300
00:18:43,230 --> 00:18:44,370
geen geloof hebben.

301
00:18:44,370 --> 00:18:46,410
Maar in vers 3 zegt hij:

302
00:18:46,410 --> 00:18:50,130
Wij die tot geloof gekomen zijn,
gaan immers de rust binnen,

303
00:18:50,130 --> 00:18:54,510
zoals Hij gezegd heeft: Daarom
heb Ik in Mijn toorn gezworen:

304
00:18:54,510 --> 00:18:57,330
Mijn rust zullen zij niet binnengaan!

305
00:18:57,330 --> 00:19:01,770
En dat terwijl Zijn werken al sinds de
grondlegging van de wereld voltooid zijn.

306
00:19:01,770 --> 00:19:06,090
Die rust is dus een rust die
tot stand komt door te geloven.

307
00:19:06,090 --> 00:19:10,710
Gods rust binnengaan is iets wat
voortkomt uit vertrouwen op Hem.

308
00:19:10,710 --> 00:19:12,870
Dan gaat het verder in vers 4:

309
00:19:12,870 --> 00:19:17,010
Want Hij heeft ergens over de
zevende dag als volgt gesproken:

310
00:19:17,010 --> 00:19:21,150
En God heeft op de zevende
dag van al Zijn werken gerust.

311
00:19:21,150 --> 00:19:23,970
Dat is natuurlijk Genesis 2:2.

312
00:19:23,970 --> 00:19:25,950
Dan staat er in vers 5:

313
00:19:25,950 --> 00:19:30,690
En op deze plaats opnieuw: Zij
zullen Mijn rust niet binnengaan!

314
00:19:30,690 --> 00:19:33,330
Dat staat in Psalm 95.

315
00:19:33,330 --> 00:19:39,330
Nu haalt hij dus rust uit twee
verschillende passages: uit Genesis 2:2,

316
00:19:39,330 --> 00:19:43,530
over Gods rust op de zevende dag
toen Hij de schepping voltooid had,

317
00:19:43,530 --> 00:19:48,270
en uit Psalm 95, waar Kanaän
een rust wordt genoemd,

318
00:19:48,270 --> 00:19:52,470
en het binnengaan van Kanaän
het binnengaan van een rust.

319
00:19:52,470 --> 00:19:58,290
Deze twee worden nu in de gedachtegang
van de schrijver van Hebreeën één zaak.

320
00:19:58,290 --> 00:20:02,670
Beide wijzen vooruit naar de rust die
zij die geloofd hebben binnengaan,

321
00:20:02,670 --> 00:20:05,010
zoals hij in vers 3 zei.

322
00:20:05,010 --> 00:20:08,130
We hoeven de rest van dit
hoofdstuk niet per se te lezen,

323
00:20:08,130 --> 00:20:11,370
behalve dat er in
Hebreeën 4, vers 9 staat:

324
00:20:11,370 --> 00:20:15,330
Er blijft dus nog een sabbatsrust
over voor het volk van God,

325
00:20:15,330 --> 00:20:19,350
Nu is dit woord ‘rust’
het woord ‘sabbatsrust’.

326
00:20:19,350 --> 00:20:22,290
Maar natuurlijk brengt hij
het in verband met de sabbat,

327
00:20:22,290 --> 00:20:28,200
omdat de sabbatsrust zowel Gods rust op de
zevende dag herdenkt, volgens Exodus 20,

328
00:20:28,200 --> 00:20:32,700
als het binnengaan van de rust van
Kanaän en de bevrijding uit de slavernij,

329
00:20:32,700 --> 00:20:35,310
volgens Deuteronomium 5.

330
00:20:35,310 --> 00:20:40,470
In Exodus en Deuteronomium worden die twee
respectievelijk als redenen gegeven om de

331
00:20:40,470 --> 00:20:41,850
sabbat te houden.

332
00:20:41,850 --> 00:20:44,430
Er is dus ook voor ons een sabbatsrust.

333
00:20:44,430 --> 00:20:46,950
Die is het tegenbeeld van die twee dingen.

334
00:20:46,950 --> 00:20:52,170
Het is het tegenbeeld van Gods rust
op de zevende dag en van Israëls rust

335
00:20:52,170 --> 00:20:56,730
na hun slavernij, toen ze uit
de slavernij kwamen. Hij zegt:

336
00:20:56,730 --> 00:21:01,710
want wie Zijn rust binnengegaan is, die
heeft zelf ook van zijn werken gerust,

337
00:21:01,710 --> 00:21:03,510
zoals God van de Zijne.

338
00:21:03,510 --> 00:21:06,690
Het is duidelijk dat hij het
erover heeft dat wij op een plaats

339
00:21:06,690 --> 00:21:11,310
komen waar wij rusten, maar hij noemt
dat het binnengaan van Gods rust.

340
00:21:11,310 --> 00:21:16,470
Hij geeft het voorbeeld dat God de aarde
in zes dagen maakte en dat Hij rustte.

341
00:21:16,470 --> 00:21:20,850
God rustte, en dat kwam doordat
Hij een werk voltooid had.

342
00:21:20,850 --> 00:21:23,430
Daarom rust Hij op de zevende dag.

343
00:21:23,430 --> 00:21:26,670
Hij voltooide het
scheppingswerk in zes dagen.

344
00:21:26,670 --> 00:21:30,030
Hij hoefde niets meer te
doen en daarom rustte Hij.

345
00:21:30,030 --> 00:21:32,670
Hij hoefde niets meer
aan dat werk te doen.

346
00:21:32,670 --> 00:21:36,390
Zo heeft ook Jezus de nieuwe
schepping voltooid door Zichzelf

347
00:21:36,390 --> 00:21:39,990
eens en voor altijd te
offeren, en Hij ging zitten,

348
00:21:39,990 --> 00:21:44,730
zoals in Hebreeën hoofdstuk 10 staat
en zoals dezelfde schrijver later

349
00:21:44,730 --> 00:21:46,590
verder zal uitwerken.

350
00:21:46,590 --> 00:21:50,550
Daar in Hebreeën 10 herinnert hij ons
eraan dat de priesters in het Oude

351
00:21:50,550 --> 00:21:54,390
Testament nooit werkelijk
rustten van hun werk.

352
00:21:54,390 --> 00:21:58,770
Altijd was er weer een ander
offer, altijd weer een ander offer.

353
00:21:58,770 --> 00:22:00,870
Er moest altijd nog iets gebeuren,

354
00:22:00,870 --> 00:22:05,670
omdat niets in het offersysteem werkelijk
volledig en voorgoed een einde maakte

355
00:22:05,670 --> 00:22:06,930
aan de zonden.

356
00:22:06,930 --> 00:22:10,470
Hebreeën hoofdstuk 10, vers 11 zegt:

357
00:22:10,470 --> 00:22:13,410
En iedere priester stond
wel dagelijks te dienen

358
00:22:13,410 --> 00:22:16,770
en bracht vaak dezelfde slachtoffers,
die de zonden toch nooit

359
00:22:16,770 --> 00:22:18,270
zouden kunnen wegnemen,

360
00:22:18,270 --> 00:22:21,930
Dat wil zeggen: de priesters in
de tempel gingen niet zitten.

361
00:22:21,930 --> 00:22:24,090
Ze bleven voortdurend staan.

362
00:22:24,090 --> 00:22:28,290
Ze kwamen er bij wijze van spreken
nooit aan toe om van hun werk te rusten.

363
00:22:28,290 --> 00:22:32,490
Maar Jezus voltooide het werk
en daarom ging Hij zitten.

364
00:22:32,490 --> 00:22:34,770
Er hoeft niets meer gedaan te worden.

365
00:22:34,770 --> 00:22:39,150
Dat Hij de nieuwe schepping voltooide, dat
Hij de verlossing van de nieuwe schepping

366
00:22:39,150 --> 00:22:42,990
voltooide, is een tegenbeeld
van Gods voltooiing van het

367
00:22:42,990 --> 00:22:45,150
scheppingswerk in Genesis.

368
00:22:45,150 --> 00:22:48,510
De schrijver van Hebreeën
zegt dat God heeft gerust.

369
00:22:48,510 --> 00:22:50,430
Jezus heeft gerust.

370
00:22:50,430 --> 00:22:55,050
Jezus rust, en wij gaan
Zijn rust binnen. Hoe?

371
00:22:55,050 --> 00:22:58,410
Zoals Paulus in Efeze 2:6 zei:

372
00:22:58,410 --> 00:23:03,510
en heeft ons met Hem opgewekt en
met Hem in de hemelse gewesten gezet

373
00:23:03,510 --> 00:23:05,190
in Christus Jezus,

374
00:23:05,190 --> 00:23:08,190
Ook wij zijn Zijn rust binnengegaan.

375
00:23:08,190 --> 00:23:10,890
Wat wij ervaren is niet het zwoegen

376
00:23:10,890 --> 00:23:14,550
en werken om te voldoen aan
bepaalde maatstaven van God,

377
00:23:14,550 --> 00:23:17,130
zodat wij goed genoeg kunnen zijn.

378
00:23:17,130 --> 00:23:20,190
In Christus rusten wij in feite al.

379
00:23:20,190 --> 00:23:26,070
Wij zitten al in Christus in de hemelse
gewesten, zoals Christus Zelf daar zit.

380
00:23:26,070 --> 00:23:28,950
Wij zijn Zijn rust binnengegaan.

381
00:23:28,950 --> 00:23:33,270
Zodra wij dat erkennen en
erop vertrouwen dat dit zo is,

382
00:23:33,270 --> 00:23:37,290
worstelen wij niet langer om een
relatie met God te verdienen of

383
00:23:37,290 --> 00:23:38,730
in stand te houden.

384
00:23:38,730 --> 00:23:42,930
In plaats daarvan rusten wij
in wat Christus heeft voltooid.

385
00:23:42,930 --> 00:23:47,010
Maar het punt is dat de schrijver
van Hebreeën dit alles afleidt door

386
00:23:47,010 --> 00:23:51,630
twee gedachten over de sabbat in het
Oude Testament met elkaar te verbinden:

387
00:23:51,630 --> 00:23:57,030
één uit Exodus 20, waar als grond voor de
sabbat Gods rust op de zevende dag wordt

388
00:23:57,030 --> 00:24:03,150
gegeven, en één uit deze passage, waar als
grond voor Gods gebod om op de sabbat te

389
00:24:03,150 --> 00:24:09,750
rusten wordt gegeven dat Hij Israël uit de
slavernij in Egypte bevrijdde en rust gaf.

390
00:24:09,750 --> 00:24:14,370
Trouwens, helemaal aan het
eind van Deuteronomium 5:14,

391
00:24:14,370 --> 00:24:18,810
waar staat dat je knecht en je
dienstmeisje net als jij mogen rusten,

392
00:24:18,810 --> 00:24:21,870
wordt gesuggereerd dat je,
als je de sabbat houdt,

393
00:24:21,870 --> 00:24:24,630
op de sabbat geen mensen
voor je laat werken.

394
00:24:24,630 --> 00:24:26,790
Je dienaren rusten ook.

395
00:24:26,790 --> 00:24:29,010
Er zijn mensen die de sabbat houden.

396
00:24:29,010 --> 00:24:31,830
Dat wil zeggen, ze koken
hun maaltijden niet,

397
00:24:31,830 --> 00:24:35,730
maar gaan naar een restaurant en
laten iemand anders voor hen koken,

398
00:24:35,730 --> 00:24:37,230
en dat soort dingen.

399
00:24:37,230 --> 00:24:41,670
Ze laten andere mensen voor hen werken
en het werk doen dat ze normaal gesproken

400
00:24:41,670 --> 00:24:42,990
zelf zouden doen.

401
00:24:42,990 --> 00:24:46,530
Maar dat lijkt in strijd te
zijn met de geest van de sabbat

402
00:24:46,530 --> 00:24:48,510
zoals die hier wordt gegeven.

403
00:24:48,510 --> 00:24:52,050
Als jij niet werkt, werken
je dienaren ook niet voor je,

404
00:24:52,050 --> 00:24:54,270
zelfs betaalde dienaren niet.

405
00:24:54,270 --> 00:24:58,350
In vers 16 hebben we het gebod
om vader en moeder te eren.

406
00:24:58,350 --> 00:25:03,690
Daar is niets nieuws aan, behalve dat
Hij in de oude versie ervan in Exodus,

407
00:25:03,690 --> 00:25:07,710
die veertig jaar eerder
werd gegeven, eenvoudig zei:

408
00:25:07,710 --> 00:25:13,470
Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen
verlengd worden in het land dat de HEERE,

409
00:25:13,470 --> 00:25:15,270
uw God, u geeft.

410
00:25:15,270 --> 00:25:17,370
Maar hier voegt Hij eraan toe:

411
00:25:17,370 --> 00:25:23,070
Eer uw vader en uw moeder, zoals
de HEERE, uw God, u geboden heeft,

412
00:25:23,070 --> 00:25:27,990
opdat uw dagen verlengd worden en opdat
het u goed gaat in het land dat de HEERE,

413
00:25:27,990 --> 00:25:30,210
uw God, u geeft.

414
00:25:30,210 --> 00:25:32,610
Dat lijkt misschien maar
een kleine toevoeging,

415
00:25:32,610 --> 00:25:37,710
maar er is een verschil tussen alleen
lang leven en een goed leven leiden.

416
00:25:37,710 --> 00:25:39,570
Lang leven is één ding.

417
00:25:39,570 --> 00:25:43,410
Dat het tijdens dat lange leven ook
goed met je gaat, is iets anders.

418
00:25:43,410 --> 00:25:48,750
Ik ken mensen die, wanneer je hun door het
Evangelie eeuwig leven aanbiedt, zeggen:

419
00:25:48,750 --> 00:25:50,730
‘Ik wil geen eeuwig leven.

420
00:25:50,730 --> 00:25:52,830
Het leven is niet zo goed.’

421
00:25:52,830 --> 00:25:55,350
En hun leven is inderdaad niet zo goed.

422
00:25:55,350 --> 00:25:59,070
Alleen maar het leven verlengen
zonder dat het een goed leven is,

423
00:25:59,070 --> 00:26:03,630
is volgens mij niet echt iets wat veel
mensen wenselijk zouden moeten vinden.

424
00:26:03,630 --> 00:26:07,650
Wat ik interessant vind, is dat
Paulus het vijfde gebod daadwerkelijk

425
00:26:07,650 --> 00:26:11,550
aanhaalt in Efeze 6, wanneer
hij tegen kinderen spreekt.

426
00:26:11,550 --> 00:26:15,510
En hij haalt het specifiek aan
uit de versie in Deuteronomium

427
00:26:15,510 --> 00:26:17,970
en niet uit de versie in Exodus.

428
00:26:17,970 --> 00:26:21,390
In de eerste drie verzen
van Efeze 6 zegt hij:

429
00:26:21,390 --> 00:26:25,950
Kinderen, wees je ouders gehoorzaam
in de Heere, want dat is juist.

430
00:26:25,950 --> 00:26:27,630
Dan haalt hij aan:

431
00:26:27,630 --> 00:26:31,770
Eer je vader en moeder (dat is
het eerste gebod met een belofte),

432
00:26:31,770 --> 00:26:33,390
Dan zegt Paulus:

433
00:26:33,390 --> 00:26:37,290
Dat is het eerste gebod waaraan
een belofte verbonden is.

434
00:26:37,290 --> 00:26:40,530
Vervolgens haalt hij in
vers 3 de belofte aan:

435
00:26:40,530 --> 00:26:44,310
opdat het je goed gaat en
je lang leeft op de aarde.

436
00:26:44,310 --> 00:26:47,490
Hier haalt hij de belofte
natuurlijk uit Deuteronomium aan,

437
00:26:47,490 --> 00:26:52,290
want daar staat dat het goed met je
mag gaan en dat je lang mag leven.

438
00:26:52,290 --> 00:26:56,490
Dat is het voornaamste verschil
tussen de formulering in Exodus

439
00:26:56,490 --> 00:26:58,530
en die in Deuteronomium.

440
00:26:58,530 --> 00:27:01,350
Het grootste deel van
de rest is hetzelfde:

441
00:27:01,350 --> 00:27:03,330
U zult niet doodslaan.

442
00:27:03,330 --> 00:27:05,790
En u zult geen overspel plegen.

443
00:27:05,790 --> 00:27:07,590
En u zult niet stelen.

444
00:27:07,590 --> 00:27:11,550
En u zult geen vals getuigenis
spreken tegen uw naaste.

445
00:27:11,550 --> 00:27:13,650
Die zijn allemaal hetzelfde.

446
00:27:13,650 --> 00:27:16,050
Dan staat er in vers 21:

447
00:27:16,050 --> 00:27:19,350
En u zult niet begeren
de vrouw van uw naaste.

448
00:27:19,350 --> 00:27:24,570
U zult uw zinnen niet zetten op het
huis van uw naaste, noch op zijn akker,

449
00:27:24,570 --> 00:27:30,090
noch op zijn dienaar, noch op
zijn dienares, noch op zijn rund,

450
00:27:30,090 --> 00:27:35,010
noch op zijn ezel, noch op
iets wat van uw naaste is.

451
00:27:35,010 --> 00:27:39,330
Het enige verschil tussen dit
en de formulering in Exodus

452
00:27:39,330 --> 00:27:44,850
is dat het huis en de vrouw in Exodus
in een andere volgorde worden genoemd.

453
00:27:44,850 --> 00:27:45,930
Hier staat:

454
00:27:45,930 --> 00:27:49,770
Zet je zinnen niet op de vrouw
of het huis van je naaste.

455
00:27:49,770 --> 00:27:51,330
In Exodus staat:

456
00:27:51,330 --> 00:27:55,050
U zult niet begeren
het huis van uw naaste.

457
00:27:55,050 --> 00:27:59,670
U zult niet begeren de vrouw van
uw naaste, noch zijn dienaar,

458
00:27:59,670 --> 00:28:07,470
noch zijn dienares, noch zijn rund, noch
zijn ezel, noch iets wat van uw naaste is.

459
00:28:07,470 --> 00:28:09,510
De rest is vrijwel hetzelfde.

460
00:28:09,510 --> 00:28:11,550
Nu vers 22:

461
00:28:11,550 --> 00:28:15,930
Deze woorden sprak de HEERE tot
heel uw gemeente, op de berg,

462
00:28:15,930 --> 00:28:20,790
vanuit het midden van het vuur, de
wolken en de donkerheid, met luide stem;

463
00:28:20,790 --> 00:28:22,410
Hij voegde er niets aan toe.

464
00:28:22,410 --> 00:28:26,250
Hij schreef ze op twee stenen
tafelen en gaf ze aan mij.

465
00:28:26,250 --> 00:28:28,230
Geen mondelinge Thora.

466
00:28:28,230 --> 00:28:30,870
Eigenlijk werd er later
nog meer wet toegevoegd,

467
00:28:30,870 --> 00:28:34,590
meer inzettingen enzovoort
in het Boek van het Verbond.

468
00:28:34,590 --> 00:28:38,970
Maar er werden binnen de Tien Geboden
niet meer geboden gegeven dan deze.

469
00:28:38,970 --> 00:28:41,490
Ik weet niet zeker
waarom hij dat vermeldt,

470
00:28:41,490 --> 00:28:45,210
behalve dat hij hen voortdurend
aanspoort niets aan de woorden van God

471
00:28:45,210 --> 00:28:46,290
toe te voegen.

472
00:28:46,290 --> 00:28:49,710
Ik neem aan dat ik geen
elfde gebod mag toevoegen.

473
00:28:49,710 --> 00:28:52,350
Als hij zegt dat Hij er
niets meer aan toevoegde,

474
00:28:52,350 --> 00:28:56,250
bedoelt hij misschien dat alle andere
inzettingen en verordeningen die God gaf,

475
00:28:56,250 --> 00:28:59,070
niet werkelijk meer zijn dan deze geboden.

476
00:28:59,070 --> 00:29:01,110
Het zijn verdere uitwerkingen ervan.

477
00:29:01,110 --> 00:29:05,190
Het is niet zo dat Hij noodzakelijkerwijs
nieuwe beginselen toevoegde.

478
00:29:05,190 --> 00:29:09,930
Alle beginselen, alle wetten die Hij
gaf, kunnen op de een of andere manier

479
00:29:09,930 --> 00:29:12,150
onder deze tien worden ondergebracht.

480
00:29:12,150 --> 00:29:17,010
En het gebeurde, toen u die stem vanuit
het midden van de duisternis hoorde en de

481
00:29:17,010 --> 00:29:21,450
berg van vuur brandde, dat u
naar voren kwam, naar mij toe,

482
00:29:21,450 --> 00:29:24,270
al uw stamhoofden en uw oudsten.

483
00:29:24,270 --> 00:29:28,110
En u zei: Zie, de HEERE, onze God,

484
00:29:28,110 --> 00:29:32,250
heeft ons Zijn heerlijkheid
en Zijn grootheid laten zien

485
00:29:32,250 --> 00:29:36,210
en wij hebben Zijn stem gehoord
vanuit het midden van het vuur;

486
00:29:36,210 --> 00:29:41,850
vandaag hebben wij gezien dat God met de
mens spreekt en dat deze in leven blijft.

487
00:29:41,850 --> 00:29:44,730
Maar nu, waarom zouden wij sterven?

488
00:29:44,730 --> 00:29:50,730
Want dit grote vuur zou ons verteren;
als wij de stem van de HEERE, onze God,

489
00:29:50,730 --> 00:29:54,030
nog langer zouden horen,
zouden wij sterven.

490
00:29:54,030 --> 00:29:57,990
Want wie is er van alle vlees,
die de stem van de levende God

491
00:29:57,990 --> 00:30:01,890
heeft horen spreken vanuit het
midden van het vuur, zoals wij,

492
00:30:01,890 --> 00:30:03,870
en in leven is gebleven?

493
00:30:03,870 --> 00:30:09,630
Gaat u naar voren, en luister naar alles
wat de HEERE, onze God, zal zeggen.

494
00:30:09,630 --> 00:30:15,390
U moet dan alles wat de HEERE, onze God,
tegen u zal zeggen, tegen ons zeggen,

495
00:30:15,390 --> 00:30:18,270
en wij zullen ernaar
luisteren en het doen.

496
00:30:18,270 --> 00:30:20,610
Het lijkt vreemd dat ze dat zeggen.

497
00:30:20,610 --> 00:30:25,410
Ze zeggen dat ze de stem van God hebben
gehoord en in leven zijn gebleven,

498
00:30:25,410 --> 00:30:29,370
maar dat ze die niet nog eens
kunnen horen en in leven blijven.

499
00:30:29,370 --> 00:30:32,550
Ze zullen sterven als
ze die nog eens horen.

500
00:30:32,550 --> 00:30:34,950
Dat klinkt mij niet
erg logisch in de oren.

501
00:30:34,950 --> 00:30:37,590
Het lijkt erop dat ze hadden
kunnen vaststellen dat God

502
00:30:37,590 --> 00:30:42,870
hen Zijn stem zou laten horen en dat
het horen van Hem hen niet zou doden.

503
00:30:42,870 --> 00:30:45,090
Maar daar waren ze niet zo zeker van.

504
00:30:45,090 --> 00:30:48,570
In Hebreeën hoofdstuk 12
wordt hierover gesproken

505
00:30:48,570 --> 00:30:51,690
als de stem die als een donderslag klonk.

506
00:30:51,690 --> 00:30:55,950
Degenen die haar hoorden, konden
niet verdragen wat er gezegd werd.

507
00:30:55,950 --> 00:31:00,090
Hebreeën hoofdstuk 12 suggereert
dat het probleem hier niet was

508
00:31:00,090 --> 00:31:04,230
dat ze Gods stem hoorden, maar
dat ze hoorden wat Hij zei,

509
00:31:04,230 --> 00:31:06,450
en dat konden ze nauwelijks verdragen.

510
00:31:06,450 --> 00:31:10,710
Maar hier lijken ze te verklaren dat
ze bereid zijn te gehoorzamen aan

511
00:31:10,710 --> 00:31:12,030
wat Hij zegt.

512
00:31:12,030 --> 00:31:15,930
Ze zijn alleen doodsbang
voor het geluid van de stem.

513
00:31:15,930 --> 00:31:18,270
Ze zijn niet zoals wij, denk ik.

514
00:31:18,270 --> 00:31:21,930
De meesten van ons zouden zich
waarschijnlijk aangetrokken voelen

515
00:31:21,930 --> 00:31:26,610
tot zoiets sensationeels als
God die vanuit de hemel spreekt.

516
00:31:26,610 --> 00:31:29,670
Maar zij hadden al genoeg
sensationele dingen gezien

517
00:31:29,670 --> 00:31:31,950
en zouden daarna nog meer zien.

518
00:31:31,950 --> 00:31:34,950
Ze voelden zich er kennelijk
gewoon niet prettig bij,

519
00:31:34,950 --> 00:31:38,550
dus wilden ze dat Mozes
namens hen zou spreken.

520
00:31:38,550 --> 00:31:42,990
Ik zou gedacht hebben dat het verkeerd
van hen was om daarvoor te kiezen.

521
00:31:42,990 --> 00:31:45,210
God keurde het echter goed.

522
00:31:45,210 --> 00:31:47,010
Vers 28 zegt:

523
00:31:47,010 --> 00:31:52,470
Toen de HEERE uw woorden hoorde, toen u
tot mij sprak, zei de HEERE tegen mij:

524
00:31:52,470 --> 00:31:57,330
Ik heb de woorden van dit volk, die
zij tot u gesproken hebben, gehoord;

525
00:31:57,330 --> 00:32:00,030
alles wat zij gezegd hebben, is goed.

526
00:32:00,030 --> 00:32:01,710
Waarin hebben ze gelijk?

527
00:32:01,710 --> 00:32:06,210
Dat ze waarschijnlijk gevaar lopen te
sterven als ze te dicht bij God komen.

528
00:32:06,210 --> 00:32:09,150
Ze zijn behoorlijk
opstandig. Maar Hij zei:

529
00:32:09,150 --> 00:32:13,410
Och, hadden zij maar zo'n
hart, om Mij te vrezen en Mijn

530
00:32:13,410 --> 00:32:18,210
geboden alle dagen in acht te nemen,
opdat het hun en hun kinderen voor

531
00:32:18,210 --> 00:32:19,470
eeuwig goed zou gaan!

532
00:32:19,470 --> 00:32:24,030
Het idee is, denk ik, dat het
goed is dat ze Hem zo vrezen.

533
00:32:24,030 --> 00:32:27,270
Het is goed dat ze niet
lichtvaardig met Jahweh omgaan,

534
00:32:27,270 --> 00:32:31,950
dat ze bang zijn geworden door alleen
al Zijn stem te horen en de donder,

535
00:32:31,950 --> 00:32:35,190
de duisternis, het vuur
en de rook te zien.

536
00:32:35,190 --> 00:32:39,750
Hij zegt: ‘Het is goed dat ze
bang voor Mij zijn. Dat is gepast.

537
00:32:39,750 --> 00:32:43,350
Ik zou willen dat ze altijd
zo bevreesd voor Mij waren.’

538
00:32:43,350 --> 00:32:46,770
De vreze des Heeren is
het begin van de wijsheid.

539
00:32:46,770 --> 00:32:50,550
‘Ik zou willen dat ze altijd zo’n
hart in zich hadden om Mij te vrezen

540
00:32:50,550 --> 00:32:54,990
en Mijn geboden te onderhouden, zoals
ze nu zeggen dat ze zullen doen.’

541
00:32:54,990 --> 00:32:59,130
Natuurlijk beweerden ze op dat moment
dat ze Zijn geboden zouden onderhouden,

542
00:32:59,130 --> 00:33:02,130
maar niet lang daarna
maakten ze het gouden kalf.

543
00:33:02,130 --> 00:33:05,490
Het waren dus voornamelijk
woorden, want hun hart bleef niet

544
00:33:05,490 --> 00:33:07,470
trouw aan wat ze hadden beloofd.

545
00:33:07,470 --> 00:33:08,610
God zegt:

546
00:33:08,610 --> 00:33:11,970
Ga, zeg hun: Keer terug naar uw tenten.

547
00:33:11,970 --> 00:33:14,250
Maar blijft u hier bij Mij staan.

548
00:33:14,250 --> 00:33:17,010
Dan zal Ik tot u spreken alle geboden,

549
00:33:17,010 --> 00:33:20,370
verordeningen en bepalingen
die u hun moet leren

550
00:33:20,370 --> 00:33:25,830
en die zij moeten doen in het land dat Ik
hun geven zal om het in bezit te nemen.

551
00:33:25,830 --> 00:33:31,590
U moet dus nauwlettend handelen zoals
de HEERE, uw God, u geboden heeft;

552
00:33:31,590 --> 00:33:35,010
wijk niet af, naar rechts of naar links.

553
00:33:35,010 --> 00:33:41,190
Heel de weg die de HEERE, uw God, u
geboden heeft, moet u gaan, opdat u leeft,

554
00:33:41,190 --> 00:33:47,070
en het u goed gaat, en u uw dagen verlengt
in het land dat u in bezit zult nemen.

555
00:33:47,070 --> 00:33:50,850
Opnieuw wordt er verwezen naar het feit
dat ze hun verblijf in het land zullen

556
00:33:50,850 --> 00:33:54,270
verlengen als ze gehoorzamen. Anders niet.

557
00:33:54,270 --> 00:33:55,650
Dat ligt erin besloten.

558
00:33:55,650 --> 00:33:57,210
Hoofdstuk 6:

559
00:33:57,210 --> 00:34:02,490
Dit zijn de geboden, de verordeningen
en de bepalingen die de HEERE, uw God,

560
00:34:02,490 --> 00:34:07,470
geboden heeft u te leren, om ze te doen
in het land waar u naartoe trekt om het in

561
00:34:07,470 --> 00:34:11,250
bezit te nemen, opdat u de HEERE, uw God,

562
00:34:11,250 --> 00:34:15,690
vreest door al Zijn verordeningen
en Zijn geboden, die ik u gebied,

563
00:34:15,690 --> 00:34:22,170
in acht te nemen: u, uw kind en uw
kleinkind, alle dagen van uw leven;

564
00:34:22,170 --> 00:34:24,870
en opdat uw dagen verlengd worden.

565
00:34:24,870 --> 00:34:28,470
Hij zegt hier niet dat hun dagen
in het land verlengd mogen worden,

566
00:34:28,470 --> 00:34:30,270
zoals Hij gewoonlijk zegt.

567
00:34:30,270 --> 00:34:34,110
Hij zegt alleen dat hun
dagen verlengd mogen worden,

568
00:34:34,110 --> 00:34:40,470
en dat Israël als natie lange tijd zou
blijven bestaan als het God gehoorzaamde.

569
00:34:40,470 --> 00:34:46,710
Salomo zei in Prediker 12 ongeveer
hetzelfde als wat er in vers 2 staat.

570
00:34:46,710 --> 00:34:49,770
In Prediker 12:13 zegt hij:

571
00:34:49,770 --> 00:34:55,050
De slotsom van al wat door u
gehoord is, is dit : Vrees God,

572
00:34:55,050 --> 00:35:00,690
en houd u aan Zijn geboden,
want dit geldt voor alle mensen.

573
00:35:00,690 --> 00:35:03,690
Dat is wat God in vers 2 zegt:

574
00:35:03,690 --> 00:35:09,390
vrees de Heere en onderhoud Zijn
inzettingen en Zijn geboden.

575
00:35:09,390 --> 00:35:12,450
Volgens de Engelse vertaling
die Gregg hier aanhaalt,

576
00:35:12,450 --> 00:35:17,790
is dat de hele plicht van de
mens; de HSV formuleert dit als:

577
00:35:17,790 --> 00:35:20,430
„dit geldt voor alle mensen”.

578
00:35:20,430 --> 00:35:21,690
Vers 3:

579
00:35:21,690 --> 00:35:25,530
Luister dan, Israël, en
neem ze nauwlettend in acht!

580
00:35:25,530 --> 00:35:30,330
Dan zal het u goed gaan en zult u
zeer talrijk worden — zoals de HEERE,

581
00:35:30,330 --> 00:35:33,631
de God van uw vaderen,
tot u gesproken heeft —

582
00:35:33,631 --> 00:35:39,150
in het land dat overvloeit van
melk en honing. Luister, Israël!

583
00:35:39,150 --> 00:35:43,530
De HEERE, onze God, de HEERE is één!

584
00:35:43,530 --> 00:35:48,450
Daarom zult u de HEERE, uw God,
liefhebben met heel uw hart,

585
00:35:48,450 --> 00:35:51,870
met heel uw ziel en met heel uw kracht.

586
00:35:51,870 --> 00:35:54,210
Dit wordt natuurlijk het sjema genoemd.

587
00:35:54,210 --> 00:35:58,830
Het woord ‘sjema’ betekent
‘hoor’. Het begint daarmee:

588
00:35:58,830 --> 00:36:00,810
Luister, Israël.

589
00:36:00,810 --> 00:36:05,190
De verklaring is dat Jahweh
één is, niet vele goden.

590
00:36:05,190 --> 00:36:09,690
Trinitariërs begrijpen dat God
drie Personen in één God is.

591
00:36:09,690 --> 00:36:14,070
Sommige mensen vinden dat dit in
tegenspraak is met wat hier gezegd wordt.

592
00:36:14,070 --> 00:36:18,330
Het woord ‘één’ kan echter een
samengestelde eenheid betekenen.

593
00:36:18,330 --> 00:36:22,110
Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer
er staat dat de man en de vrouw

594
00:36:22,110 --> 00:36:23,550
één vlees worden.

595
00:36:23,550 --> 00:36:26,130
Daar wordt hetzelfde woord gebruikt.

596
00:36:26,130 --> 00:36:30,750
Man en vrouw zijn twee personen,
maar ze worden één vlees.

597
00:36:30,750 --> 00:36:35,250
Daarom is het niet ondenkbaar dat
God drie Personen kan zijn en toch

598
00:36:35,250 --> 00:36:36,930
één God kan zijn.

599
00:36:36,930 --> 00:36:38,910
Het woord ‘één’ kan, denk ik,

600
00:36:38,910 --> 00:36:42,510
een samenstelling van meerdere
bestanddelen aanduiden.

601
00:36:42,510 --> 00:36:46,950
Dit vertelt ons niet of God wel
of niet een Drie-eenheid is.

602
00:36:46,950 --> 00:36:49,530
Sommige trinitariërs
proberen het hier zelfs een

603
00:36:49,530 --> 00:36:52,170
leer over de Drie-eenheid
van te laten zijn,

604
00:36:52,170 --> 00:36:56,310
omdat ze zeggen dat ‘één’ een
collectieve eenheid betekent.

605
00:36:56,310 --> 00:36:58,530
Maar dat is niet altijd het geval.

606
00:36:58,530 --> 00:37:03,570
Het woord ‘één’ kan ook één enkele
eenheid betekenen, maar dat hoeft niet.

607
00:37:03,570 --> 00:37:06,750
In die zin is eenheid
een dubbelzinnige term.

608
00:37:06,750 --> 00:37:09,150
Maar er is niet meer dan één God.

609
00:37:09,150 --> 00:37:13,230
Dat er binnen de Godheid van die ene
God meer dan één Persoon kan zijn,

610
00:37:13,230 --> 00:37:16,710
is iets wat we op grond
hiervan niet kunnen uitsluiten.

611
00:37:16,710 --> 00:37:19,650
En het lijkt in het Nieuwe
Testament geleerd te worden,

612
00:37:19,650 --> 00:37:24,390
al is dat in het Oude Testament
helemaal niet duidelijk. En Hij zegt:

613
00:37:24,390 --> 00:37:30,690
Jezus zei tegen hem: U zult de Heere,
uw God, liefhebben met heel uw hart,

614
00:37:30,690 --> 00:37:33,990
met heel uw ziel en met heel uw verstand.

615
00:37:33,990 --> 00:37:37,290
Dit vers is voor christenen
natuurlijk onsterfelijk geworden

616
00:37:37,290 --> 00:37:41,730
door Jezus’ uitspraak dat dit
het eerste en grote gebod is.

617
00:37:41,730 --> 00:37:45,270
Hij zei dat het veel lijkt op
een ander gebod in Leviticus:

618
00:37:45,270 --> 00:37:49,650
U mag geen wraak nemen of een wrok
koesteren tegen uw volksgenoten,

619
00:37:49,650 --> 00:37:52,590
maar u moet uw naaste
liefhebben als uzelf.

620
00:37:52,590 --> 00:37:54,330
Ik ben de HEERE.

621
00:37:54,330 --> 00:37:58,590
Jezus zei dat in Mattheüs 22:37.

622
00:37:58,590 --> 00:38:06,030
Hij citeerde dit ook in de parallelle
gedeelten in Markus 12:30 en Lukas 10:27.

623
00:38:06,030 --> 00:38:10,590
In alle drie de synoptische
evangeliën citeert Jezus dit vers

624
00:38:10,590 --> 00:38:13,350
en zegt Hij dat het het grote gebod is.

625
00:38:13,350 --> 00:38:17,550
En Hij zei dat alles aan dit
ene gebod en dat andere gebod

626
00:38:17,550 --> 00:38:23,430
over je naaste liefhebben als jezelf
hangt: heel de Wet en heel de Profeten.

627
00:38:23,430 --> 00:38:28,050
Heel de plicht van de mens hangt
hiervan af: dat je de Heere, je

628
00:38:28,050 --> 00:38:30,030
God, moet liefhebben.

629
00:38:30,030 --> 00:38:33,390
Zoals ik in onze inleiding
op Deuteronomium zei,

630
00:38:33,390 --> 00:38:37,890
geloof ik dat Deuteronomium het eerste
Bijbelboek is dat ons zegt dat we

631
00:38:37,890 --> 00:38:39,750
God moeten liefhebben.

632
00:38:39,750 --> 00:38:44,430
En het is het eerste Bijbelboek
dat zegt dat God mensen liefheeft.

633
00:38:44,430 --> 00:38:47,850
Het idee van een liefdesrelatie
tussen God en mensen

634
00:38:47,850 --> 00:38:50,670
wordt voor het eerst in
Deuteronomium genoemd,

635
00:38:50,670 --> 00:38:53,130
en het krijgt daar een belangrijke plaats.

636
00:38:53,130 --> 00:38:57,570
In heel Deuteronomium wordt vaak
verwezen naar Gods liefde voor Zijn volk

637
00:38:57,570 --> 00:39:01,110
en naar de verplichting van
Zijn volk om Hem lief te hebben.

638
00:39:01,110 --> 00:39:05,730
De godsdienst van Israël onderscheidt
zich door dit kenmerk dus van alle andere

639
00:39:05,730 --> 00:39:10,590
godsdiensten uit de oudheid: er wordt een
liefdevolle relatie tussen God en Zijn

640
00:39:10,590 --> 00:39:14,250
volk verwacht, zoals de relatie
tussen een man en zijn vrouw.

641
00:39:14,250 --> 00:39:18,150
In de heidense godsdiensten werd
daarentegen niet van mensen verwacht dat

642
00:39:18,150 --> 00:39:23,310
ze hun god liefhadden, maar alleen
dat ze hun god gunstig stemden.

643
00:39:23,310 --> 00:39:24,030
Vers 6:

644
00:39:24,030 --> 00:39:28,290
Deze woorden, die ik u heden
gebied, moeten in uw hart zijn.

645
00:39:28,290 --> 00:39:31,530
U moet ze uw kinderen
inprenten en erover spreken,

646
00:39:31,530 --> 00:39:37,470
als u in uw huis zit en als u over de weg
gaat, als u neerligt en als u opstaat.

647
00:39:37,470 --> 00:39:39,870
U moet ze als een teken op uw hand binden

648
00:39:39,870 --> 00:39:43,410
en ze moeten als een
voorhoofdsband tussen uw ogen zijn.

649
00:39:43,410 --> 00:39:47,610
U moet ze op de deurposten van uw
huis en op uw poorten schrijven.

650
00:39:47,610 --> 00:39:51,390
Hiermee wordt eenvoudig gezegd
hoezeer deze wetten in je denken op de

651
00:39:51,390 --> 00:39:53,070
voorgrond moeten staan.

652
00:39:53,070 --> 00:39:55,650
Ze horen voortdurend
op je lippen te liggen:

653
00:39:55,650 --> 00:39:59,850
wanneer je bij je gezin en je kinderen
bent, wanneer je ’s morgens opstaat,

654
00:39:59,850 --> 00:40:03,510
wanneer je naar bed gaat en wanneer
je gewoon met je gezin bij elkaar

655
00:40:03,510 --> 00:40:05,070
zit en ontspant.

656
00:40:05,070 --> 00:40:07,830
Deze wetten horen dan
uit je mond te komen.

657
00:40:07,830 --> 00:40:08,970
Er staat:

658
00:40:08,970 --> 00:40:11,010
„Leer ze je kinderen grondig.”

659
00:40:11,010 --> 00:40:14,190
Het gaat er dus niet alleen om
dat je er af en toe naar verwijst,

660
00:40:14,190 --> 00:40:18,210
maar dat je je kinderen de wetten
van God werkelijk onderwijst.

661
00:40:18,210 --> 00:40:22,350
Ouders zijn verplicht hun kinderen
het Woord van God te onderwijzen.

662
00:40:22,350 --> 00:40:26,430
Gregg zegt hier dat ouders hun kinderen
moeten opvoeden in de verzorging en

663
00:40:26,430 --> 00:40:33,150
terechtwijzing van de Heere; in de HSV is
Efeze 6:4 specifiek tot vaders gericht.

664
00:40:33,150 --> 00:40:37,710
Dat is natuurlijk omdat God in meer
dan één generatie geïnteresseerd is.

665
00:40:37,710 --> 00:40:41,670
Hij is geïnteresseerd in onze
generatie en Hij is geïnteresseerd in

666
00:40:41,670 --> 00:40:43,890
alle toekomstige generaties.

667
00:40:43,890 --> 00:40:48,750
Het Evangelie, de kennis van God en de
kennis van Zijn wegen moeten door ouders

668
00:40:48,750 --> 00:40:50,610
aan hun kinderen worden doorgegeven.

669
00:40:50,610 --> 00:40:54,090
Niet door instellingen, niet door
scholen, niet door de overheid

670
00:40:54,090 --> 00:40:57,030
en zelfs niet door de
gemeente als zodanig.

671
00:40:57,030 --> 00:41:01,290
De gemeente is een gemeenschap van
gelovigen waar over het algemeen

672
00:41:01,290 --> 00:41:04,590
de volwassenen in de wegen
van God worden onderwezen.

673
00:41:04,590 --> 00:41:07,950
De volwassenen horen hun
kinderen te onderwijzen.

674
00:41:07,950 --> 00:41:11,010
Ik zeg niet dat kinderen niets
in de gemeente kunnen leren.

675
00:41:11,010 --> 00:41:15,150
Ik weet zeker dat ik als kind iets heb
geleerd toen ik tijdens de kerkdienst zat,

676
00:41:15,150 --> 00:41:16,770
al was het niet erg veel.

677
00:41:16,770 --> 00:41:20,130
Ik heb veel meer van mijn ouders
geleerd dan van de gemeente.

678
00:41:20,130 --> 00:41:24,090
Op de zondagsschool heb ik vreemd
genoeg heel weinig geleerd,

679
00:41:24,090 --> 00:41:27,930
hoewel de zondagsschool juist bedoeld
is om kinderen te onderwijzen.

680
00:41:27,930 --> 00:41:30,810
De meeste gemeenten
hebben een zondagsschool.

681
00:41:30,810 --> 00:41:35,310
De eerste zondagsscholen werden zelfs
opgericht om kinderen te bereiken die

682
00:41:35,310 --> 00:41:36,930
niet behouden waren.

683
00:41:36,930 --> 00:41:40,290
Ik denk dat het D. L. Moody
was, of iemand zoals hij,

684
00:41:40,290 --> 00:41:42,990
die als eerste met zondagsscholen begon.

685
00:41:42,990 --> 00:41:47,130
Het doel was kinderen uit gezinnen die
niet naar de kerk gingen in de omgeving

686
00:41:47,130 --> 00:41:49,110
van Chicago te bereiken.

687
00:41:49,110 --> 00:41:53,370
Het was geen plek waar christelijke ouders
hun kinderen konden afzetten om hen een

688
00:41:53,370 --> 00:41:55,110
tijdje uit hun buurt te hebben.

689
00:41:55,110 --> 00:41:57,750
Het was een plek waar
kinderen die thuis nooit

690
00:41:57,750 --> 00:42:00,510
enig onderwijs over de
dingen van God kregen,

691
00:42:00,510 --> 00:42:04,890
enig onderwijs konden ontvangen door
middel van een dienst die de kerk aanbood,

692
00:42:04,890 --> 00:42:07,530
als evangelisatiewerk van de kerk.

693
00:42:07,530 --> 00:42:10,770
Maar God heeft het onderrichten
van kinderen in Zijn wegen aan

694
00:42:10,770 --> 00:42:12,210
de ouders opgedragen.

695
00:42:12,210 --> 00:42:16,170
Zij kunnen dat onderwijs namelijk niet
alleen door tucht kracht bijzetten,

696
00:42:16,170 --> 00:42:20,430
maar ook door hun
voorbeeld, dag in, dag uit.

697
00:42:20,430 --> 00:42:25,410
Kinderen horen te kunnen zien dat hun
ouders volgens bepaalde principes leven.

698
00:42:25,410 --> 00:42:30,270
Zo nemen ze die zowel vanzelf over
als door rechtstreeks onderwijs.

699
00:42:30,270 --> 00:42:34,350
Het hoort de hele dag door bekrachtigd
te worden: wanneer je opstaat,

700
00:42:34,350 --> 00:42:37,290
wanneer je gaat zitten en
wanneer je naar bed gaat.

701
00:42:37,290 --> 00:42:41,370
Wanneer Hij erover spreekt dat je ze
als een teken op je hand moet binden,

702
00:42:41,370 --> 00:42:46,230
als voorhoofdsbanden tussen je ogen moet
dragen en op de deurposten van je huis en

703
00:42:46,230 --> 00:42:50,910
op je poorten moet schrijven, is dat
vrijwel zeker figuurlijk bedoeld.

704
00:42:50,910 --> 00:42:55,170
Maar de Joden, van wie velen
alles heel letterlijk namen,

705
00:42:55,170 --> 00:42:57,930
vatten deze dingen heel letterlijk op.

706
00:42:57,930 --> 00:43:02,250
Ze hadden kleine doosjes die ze aan hun
voorhoofd of hun handen bevestigden,

707
00:43:02,250 --> 00:43:07,050
of op hun deuren aanbrachten, en daar
deden ze gedeelten uit de Schrift in.

708
00:43:07,050 --> 00:43:11,430
De doosjes die ze op hun lichaam
dragen, worden gebedsriemen genoemd.

709
00:43:11,430 --> 00:43:15,430
Wat ze op de deur aanbrengen — iemand
vroeg me daar op de radio naar —

710
00:43:15,430 --> 00:43:19,110
noemen ze volgens mij een
mezoeza, als ik me niet vergis.

711
00:43:19,110 --> 00:43:22,590
Dat doen ze om de geboden
van de Schrift te vervullen.

712
00:43:22,590 --> 00:43:26,550
Ze stoppen echte Schriftgedeelten
uit de wet in hun gebedsriemen

713
00:43:26,550 --> 00:43:30,030
en binden die aan hun
voorhoofd of aan hun handen.

714
00:43:30,030 --> 00:43:32,790
De meeste Joden doen
dit tegenwoordig niet.

715
00:43:32,790 --> 00:43:35,370
In de tijd van Jezus deden ze het wel,

716
00:43:35,370 --> 00:43:38,310
en de chassidim in Israël
doen het nog steeds.

717
00:43:38,310 --> 00:43:43,230
Je ziet hen soms, de mensen met de kleine
krullen aan de zijkanten van hun hoofd.

718
00:43:43,230 --> 00:43:47,130
Je ziet dan een klein cilindervormig
doosje dat ze met een band om hun hoofd

719
00:43:47,130 --> 00:43:49,590
hebben gebonden, op hun voorhoofd.

720
00:43:49,590 --> 00:43:51,330
Dat is een gebedsriem.

721
00:43:51,330 --> 00:43:53,790
Die dient om dit doel te vervullen.

722
00:43:53,790 --> 00:43:57,810
Ik geloof niet dat ze daarmee
noodzakelijkerwijs de boodschap begrijpen,

723
00:43:57,810 --> 00:44:00,150
al denk ik niet dat er iets mis mee is.

724
00:44:00,150 --> 00:44:01,950
Maar wat is het nut ervan?

725
00:44:01,950 --> 00:44:05,490
Je kunt de gedeelten die daarin
opgerold zitten niet lezen.

726
00:44:05,490 --> 00:44:08,550
Ze zitten daar alleen
om symbolische redenen.

727
00:44:08,550 --> 00:44:12,510
Als je gedeelten uit de Schrift ingelijst
aan de muren van je huis hebt hangen,

728
00:44:12,510 --> 00:44:14,370
is dat een ander verhaal.

729
00:44:14,370 --> 00:44:17,550
Misschien lees je ze werkelijk
en beïnvloeden ze je.

730
00:44:17,550 --> 00:44:21,691
Maar ze behandelen alsof ze magisch
zijn, als een geluksbrenger —

731
00:44:21,691 --> 00:44:24,330
‘Ik heb een klein stukje
papier op mijn voorhoofd.

732
00:44:24,330 --> 00:44:29,250
Ik kan het niet zien, maar ik weet dat het
er zit, en er staat een Schrifttekst op,

733
00:44:29,250 --> 00:44:35,070
en daarom heb ik het gevoel dat ik
God gehoorzaam’ — is nogal dwaas.

734
00:44:35,070 --> 00:44:38,970
Jezus zei tegen de
Farizeeën in Mattheüs 23:

735
00:44:38,970 --> 00:44:41,430
Jullie maken je gebedsriemen breed.

736
00:44:41,430 --> 00:44:44,250
Maar vervolgens spreekt
Hij over alle manieren

737
00:44:44,250 --> 00:44:46,590
waarop ze zich niet aan de wet houden.

738
00:44:46,590 --> 00:44:51,510
Je houdt je niet aan de wet door die
alleen maar zo op je voorhoofd te dragen.

739
00:44:51,510 --> 00:44:56,610
„Bind ze als een teken op je hand en draag
ze als een voorhoofdsband tussen je ogen”

740
00:44:56,610 --> 00:45:01,170
spreekt duidelijk over je handen:
de daden van je handen, je werken,

741
00:45:01,170 --> 00:45:05,010
die door de wetten van God
beheerst en eraan gebonden worden.

742
00:45:05,010 --> 00:45:10,170
Ook je gedachten, of wat zich voor je ogen
bevindt, waar je je aandacht op richt,

743
00:45:10,170 --> 00:45:11,970
moeten het Woord van God zijn.

744
00:45:11,970 --> 00:45:14,250
Het hoort op de deuren
van je huis te staan,

745
00:45:14,250 --> 00:45:18,150
zodat je aan de Schriften wordt
herinnerd wanneer je komt en gaat.

746
00:45:18,150 --> 00:45:22,170
Het hoeft niet per se letterlijk op
die plaatsen geschreven te staan.

747
00:45:22,170 --> 00:45:24,750
Het gaat veeleer om dit soort aandacht.

748
00:45:24,750 --> 00:45:26,610
Het is beeldspraak.

749
00:45:26,610 --> 00:45:31,770
Je hoort je aandacht op Gods wetten te
richten en je daden ernaar te ordenen.

750
00:45:31,770 --> 00:45:32,370
Vers 10:

751
00:45:32,370 --> 00:45:35,790
Wanneer het dan gebeuren
zal dat de HEERE, uw God,

752
00:45:35,790 --> 00:45:41,670
u gebracht heeft in het land dat Hij
uw vaderen, Abraham, Izak en Jakob,

753
00:45:41,670 --> 00:45:47,370
gezworen heeft u te zullen geven — grote
en goede steden, die u niet gebouwd hebt,

754
00:45:47,370 --> 00:45:52,590
huizen, vol van allerlei kostbare
dingen , waarmee u ze niet gevuld hebt,

755
00:45:52,590 --> 00:45:58,170
uitgehakte putten, die u niet uitgehakt
hebt, en wijngaarden en olijfgaarden,

756
00:45:58,170 --> 00:46:02,790
die u niet geplant hebt — en u
gegeten hebt en verzadigd bent,

757
00:46:02,790 --> 00:46:09,030
wees dan op uw hoede dat u de HEERE, Die
u uit het land Egypte, uit het slavenhuis,

758
00:46:09,030 --> 00:46:11,490
geleid heeft, niet vergeet.

759
00:46:11,490 --> 00:46:14,730
Dit is iets waarvoor Hij in
de volgende paar hoofdstukken

760
00:46:14,730 --> 00:46:19,110
meerdere keren waarschuwt: zorg
ervoor dat je God niet vergeet

761
00:46:19,110 --> 00:46:21,630
zodra je niet langer behoeftig bent.

762
00:46:21,630 --> 00:46:26,550
Wanneer je door de woestijn zwerft en op
geen enkele manier voedsel kunt verbouwen,

763
00:46:26,550 --> 00:46:32,250
ben je er elke dag van afhankelijk dat
God manna geeft, zodat je kunt overleven.

764
00:46:32,250 --> 00:46:36,750
Je weet niet waar je heen moet, omdat
je je midden in de woestijn bevindt.

765
00:46:36,750 --> 00:46:41,130
Daarom ben je ervan afhankelijk
dat God je door Zijn wolk leidt.

766
00:46:41,130 --> 00:46:45,630
Je bent ervan afhankelijk dat
God in de woestijn water geeft.

767
00:46:45,630 --> 00:46:50,130
Wanneer je zo afhankelijk bent van
God, is het moeilijk Hem te vergeten.

768
00:46:50,130 --> 00:46:52,890
Je hebt geen tijd om Hem te vergeten.

769
00:46:52,890 --> 00:46:56,670
Het is echter interessant dat
je zelfs in die omstandigheden

770
00:46:56,670 --> 00:47:01,710
tegen Hem in opstand kunt komen, zoals
de Israëlieten steeds weer deden.

771
00:47:01,710 --> 00:47:05,910
Je kunt over God klagen en morren,
maar zij vergaten Hem niet.

772
00:47:05,910 --> 00:47:10,110
Het volgende probleem waarmee ze te
maken zullen krijgen, is het gevaar,

773
00:47:10,110 --> 00:47:14,430
de verleiding, om God te vergeten
wanneer Hij hen niet langer door een wolk

774
00:47:14,430 --> 00:47:18,990
rondleidt, wanneer Hij geen manna
meer geeft en wanneer ze een normaal,

775
00:47:18,990 --> 00:47:21,930
voorspoedig en comfortabel leven leiden.

776
00:47:21,930 --> 00:47:26,130
Dan is het gemakkelijk om God eenvoudigweg
niet in je gedachten te hebben,

777
00:47:26,130 --> 00:47:28,290
omdat je het comfortabel hebt.

778
00:47:28,290 --> 00:47:32,370
De schrijver van Spreuken
30, een man die Agur heette,

779
00:47:32,370 --> 00:47:34,830
zag dit gevaar in zijn eigen leven.

780
00:47:34,830 --> 00:47:37,530
We zien hem een gebed
bidden waarvan veel mensen

781
00:47:37,530 --> 00:47:40,110
werkelijk denken dat
het een goed gebed is.

782
00:47:40,110 --> 00:47:42,090
Ik vind het een slap gebed.

783
00:47:42,090 --> 00:47:47,790
In Spreuken 30:7–9 zegt Agur,
de schrijver van dit hoofdstuk:

784
00:47:47,790 --> 00:47:53,070
Het eerste verzoek is dat God valsheid
en leugentaal ver van hem houdt.

785
00:47:53,070 --> 00:47:57,150
Het andere is dat God hem
geen armoede of rijkdom geeft,

786
00:47:57,150 --> 00:48:00,210
maar hem van het hem
toegewezen brood voorziet.

787
00:48:00,210 --> 00:48:02,070
Dat klinkt bescheiden.

788
00:48:02,070 --> 00:48:07,050
Twee dingen heb ik van U gevraagd,
onthoud ze mij niet, voordat ik sterf:

789
00:48:07,050 --> 00:48:10,350
Houd valsheid en leugentaal ver van mij.

790
00:48:10,350 --> 00:48:13,770
En: geef mij geen armoede of rijkdom,

791
00:48:13,770 --> 00:48:17,430
voorzie mij van het mij
toegewezen deel aan brood.

792
00:48:17,430 --> 00:48:22,650
Anders zou ik, verzadigd, U
verloochenen en zeggen: Wie is de HEERE?

793
00:48:22,650 --> 00:48:28,230
of anders zou ik, arm geworden, stelen,
en de Naam van mijn God aantasten.

794
00:48:28,230 --> 00:48:31,590
Sommige mensen zeggen: ‘Dit is
een heel bescheiden verzoek.

795
00:48:31,590 --> 00:48:33,810
Hij wil niet rijk of arm zijn.

796
00:48:33,810 --> 00:48:36,330
Geef me gewoon wat ik
nodig heb, dat is alles.

797
00:48:36,330 --> 00:48:38,070
Ik vraag niet veel.’

798
00:48:38,070 --> 00:48:41,070
Sommige mensen vinden dit
een behoorlijk goede houding.

799
00:48:41,070 --> 00:48:42,990
Maar het was niet de houding van Paulus.

800
00:48:42,990 --> 00:48:47,430
Het probleem was dat Agur geen
erg stabiele relatie met God had,

801
00:48:47,430 --> 00:48:52,590
en dat zijn financiële omstandigheden
zijn geestelijk leven in gevaar brachten.

802
00:48:52,590 --> 00:48:56,130
Als hij rijk was, zou hij
God misschien vergeten.

803
00:48:56,130 --> 00:49:00,690
Dat getuigt niet van een erg geestelijk
mens, maar hij herkende die neigingen,

804
00:49:00,690 --> 00:49:03,270
en dat getuigt van een wijs mens.

805
00:49:03,270 --> 00:49:06,750
Paulus was een geestelijk
mens, en Paulus zei:

806
00:49:06,750 --> 00:49:11,310
Ik heb geleerd vernederd te worden;
ik heb geleerd overvloed te hebben.

807
00:49:11,310 --> 00:49:16,650
Ik kan rijk zijn of arm; dat zal mijn
geestelijk leven niet beïnvloeden.

808
00:49:16,650 --> 00:49:20,490
Ik kan alle dingen aan door
Christus, Die mij kracht geeft.

809
00:49:20,490 --> 00:49:21,630
Hij zei:

810
00:49:21,630 --> 00:49:26,130
Niet dat ik dit zeg vanwege gebrek, want
ik heb geleerd tevreden te zijn in de

811
00:49:26,130 --> 00:49:28,350
omstandigheden waarin ik verkeer.

812
00:49:28,350 --> 00:49:32,790
De geestelijke toestand van Paulus
was bestand tegen de veranderingen van

813
00:49:32,790 --> 00:49:35,430
economische voor- en tegenspoed.

814
00:49:35,430 --> 00:49:36,990
Hij kon arm zijn.

815
00:49:36,990 --> 00:49:39,270
Hij had geleerd hoe hij dat moest doen:

816
00:49:39,270 --> 00:49:41,670
En ik weet wat het is vernederd te worden,

817
00:49:41,670 --> 00:49:44,370
ik weet ook wat het is
overvloed te hebben;

818
00:49:44,370 --> 00:49:47,370
in elk opzicht en in
alles ben ik ingewijd,

819
00:49:47,370 --> 00:49:50,550
zowel in verzadigd te zijn
als in honger te lijden,

820
00:49:50,550 --> 00:49:53,910
zowel in overvloed te hebben
als in gebrek te lijden.

821
00:49:53,910 --> 00:49:55,530
Of hij kon het goed hebben:

822
00:49:55,530 --> 00:49:57,690
Ik heb geleerd overvloed te hebben.

823
00:49:57,690 --> 00:49:58,830
Hij zegt:

824
00:49:58,830 --> 00:50:02,430
Alle dingen kan ik aan door
Christus, Die mij kracht geeft.

825
00:50:02,430 --> 00:50:06,030
Dit alles zei hij in
Filippenzen, hoofdstuk 4.

826
00:50:06,030 --> 00:50:09,990
Dat betekent dat Paulus zijn geestelijk
leven niet in gevaar zou laten brengen

827
00:50:09,990 --> 00:50:14,370
door armoede of door het feit dat er
goed in zijn behoeften werd voorzien.

828
00:50:14,370 --> 00:50:17,370
Je geestelijk leven zou niet van
die dingen afhankelijk moeten zijn.

829
00:50:17,370 --> 00:50:21,270
Dat is misschien een van de belangrijkste
verschillen tussen het nieuwe verbond

830
00:50:21,270 --> 00:50:26,970
en het oude: in het nieuwe verbond wordt
het geestelijke leven iets innerlijks.

831
00:50:26,970 --> 00:50:28,830
God schrijft de wetten op je hart,

832
00:50:28,830 --> 00:50:33,930
zodat je wordt beheerst door innerlijke
sturing en niet door uiterlijke sturing.

833
00:50:33,930 --> 00:50:37,830
Ik denk werkelijk dat God hiervan
in de dierenwereld bewust een

834
00:50:37,830 --> 00:50:39,450
beeld heeft gegeven.

835
00:50:39,450 --> 00:50:44,250
Mensen kennen het beeld dat voortdurend
wordt gebruikt van de kikker in de ketel.

836
00:50:44,250 --> 00:50:47,910
Je stopt een kikker in heet
water en hij springt eruit.

837
00:50:47,910 --> 00:50:52,230
Maar als je hem in koud water stopt en
de temperatuur geleidelijk verhoogt,

838
00:50:52,230 --> 00:50:55,110
kun je de kikker
uiteindelijk levend koken.

839
00:50:55,110 --> 00:51:00,390
Hij beseft niet eens dat hij in gevaar is,
omdat de verandering geleidelijk verloopt.

840
00:51:00,390 --> 00:51:03,030
Ik weet niet of dat bij
kikkers echt zo werkt.

841
00:51:03,030 --> 00:51:06,990
Ik heb het experiment nooit uitgevoerd,
maar het is een prachtig beeld van de

842
00:51:06,990 --> 00:51:11,670
manier waarop wij onwetend zijn en geen
aandacht schenken aan veranderingen in

843
00:51:11,670 --> 00:51:15,510
onze samenleving wanneer die
geleidelijk plaatsvinden.

844
00:51:15,510 --> 00:51:17,730
Als het bij kikkers inderdaad zo werkt,

845
00:51:17,730 --> 00:51:20,790
komt dat doordat het
koudbloedige dieren zijn.

846
00:51:20,790 --> 00:51:25,230
Koudbloedige dieren hebben geen
inwendige temperatuurregeling.

847
00:51:25,230 --> 00:51:30,150
Daarom voelt iedere omgeving waarin
ze zich bevinden voor hen normaal aan.

848
00:51:30,150 --> 00:51:35,910
Er is geen verschil tussen hun inwendige
temperatuur en de temperatuur buiten hen.

849
00:51:35,910 --> 00:51:39,210
Hun uiterlijke
omstandigheden, hun omgeving,

850
00:51:39,210 --> 00:51:42,210
bepalen zelfs hun inwendige temperatuur.

851
00:51:42,210 --> 00:51:45,450
Hun lichaamstemperatuur
verandert mee met de omgeving.

852
00:51:45,450 --> 00:51:47,550
Ze voelen zich niet ongemakkelijk.

853
00:51:47,550 --> 00:51:52,650
Wij voelen ons ongemakkelijk omdat ons
lichaam probeert een normale temperatuur

854
00:51:52,650 --> 00:51:57,390
van 98,6 graden Fahrenheit te handhaven.

855
00:51:57,390 --> 00:52:00,090
Als we ons ergens bevinden
waar het kouder is,

856
00:52:00,090 --> 00:52:03,150
voelen we het verschil
en hebben we het koud.

857
00:52:03,150 --> 00:52:07,350
Als we ons ergens bevinden waar
het warmer is, hebben we het warm.

858
00:52:07,350 --> 00:52:12,030
Dat komt doordat er een verschil
is tussen ons inwendige systeem,

859
00:52:12,030 --> 00:52:16,170
dat onze lichaamswarmte wel
regelt, en onze omgeving.

860
00:52:16,170 --> 00:52:21,690
Maar koudbloedige dieren nemen hun
lichaamstemperatuur over van de omgeving.

861
00:52:21,690 --> 00:52:24,870
Zo is het ongeveer met mensen
die Christus niet hebben.

862
00:52:24,870 --> 00:52:29,430
Hun geestelijke temperatuur wordt
bepaald door de geestelijke omgeving

863
00:52:29,430 --> 00:52:31,350
waarin ze zich bevinden.

864
00:52:31,350 --> 00:52:34,470
Ze passen zich aan aan
wat er ook maar gaande is,

865
00:52:34,470 --> 00:52:37,950
en ze hebben totaal niet het
gevoel dat er iets mis is.

866
00:52:37,950 --> 00:52:42,090
Net als een kikker kunnen ze koud
beginnen en steeds heter worden,

867
00:52:42,090 --> 00:52:46,290
totdat ze bij wijze van spreken
kokend heet en dood zijn.

868
00:52:46,290 --> 00:52:51,450
Ze merken het verschil nooit, omdat ze
niets in zich hebben waarmee ze de cultuur

869
00:52:51,450 --> 00:52:53,430
buiten hen kunnen beoordelen.

870
00:52:53,430 --> 00:52:59,250
De cultuur beïnvloedt hen, en daarom wordt
hun inwendige geestelijke temperatuur

871
00:52:59,250 --> 00:53:02,130
bepaald door hun geestelijke omgeving.

872
00:53:02,130 --> 00:53:05,070
Maar wanneer God Zijn wetten
in je binnenste schrijft

873
00:53:05,070 --> 00:53:09,390
en de werking van de Heilige Geest
door de wedergeboorte je geestelijke

874
00:53:09,390 --> 00:53:13,830
leven tot iets innerlijks maakt,
heb je inwendige regelmechanismen,

875
00:53:13,830 --> 00:53:16,230
een inwendige thermostaat.

876
00:53:16,230 --> 00:53:20,190
Er is een juiste temperatuur
waarop je geest is ingesteld.

877
00:53:20,190 --> 00:53:24,630
Wanneer de omgeving daarmee niet
overeenstemt, voel je je ongemakkelijk.

878
00:53:24,630 --> 00:53:28,350
Zo was het ook met Lot, die
zijn rechtvaardige ziel dag in,

879
00:53:28,350 --> 00:53:31,950
dag uit kwelde door de
wetteloze daden van Sodom,

880
00:53:31,950 --> 00:53:35,310
terwijl hij zag en hoorde
wat de inwoners deden.

881
00:53:35,310 --> 00:53:39,570
Israël liep altijd het gevaar dat
hun uiterlijke omstandigheden een

882
00:53:39,570 --> 00:53:42,570
negatieve invloed zouden
hebben op hun geestelijkheid.

883
00:53:42,570 --> 00:53:44,310
Paulus had dat probleem niet.

884
00:53:44,310 --> 00:53:48,270
Hij kon rijk of arm worden,
en het zou niets veranderen.

885
00:53:48,270 --> 00:53:52,470
Maar Agur wist in het Oude Testament
dat een te grote rijkdom hem

886
00:53:52,470 --> 00:53:56,070
geestelijk in gevaar zou brengen,
en dat een te grote armoede hem

887
00:53:56,070 --> 00:53:57,990
geestelijk in gevaar zou brengen.

888
00:53:57,990 --> 00:54:00,870
Hij had die inwendige
regelmechanismen niet.

889
00:54:00,870 --> 00:54:03,450
Als hij arm werd, zou hij gaan stelen.

890
00:54:03,450 --> 00:54:05,550
Hij was bang dat hij dat zou doen.

891
00:54:05,550 --> 00:54:09,630
Hij wist op zijn minst dat er een
verleiding zou zijn, en die is er ook.

892
00:54:09,630 --> 00:54:11,430
Zelfs een christen weet dat.

893
00:54:11,430 --> 00:54:13,950
Er is de verleiding om
de omgeving je gedrag

894
00:54:13,950 --> 00:54:17,190
en je geestelijke
overtuigingen te laten bepalen.

895
00:54:17,190 --> 00:54:18,990
Daar moet je tegen vechten.

896
00:54:18,990 --> 00:54:20,790
Maar wij hebben wel iets meer.

897
00:54:20,790 --> 00:54:25,890
Wij hebben Christus, en volgens Paulus
kunnen wij alle dingen doen door Christus.

898
00:54:25,890 --> 00:54:29,130
In die context sprak hij
die bekende woorden uit.

899
00:54:29,130 --> 00:54:31,410
God is bang dat Israël zijn geloof,

900
00:54:31,410 --> 00:54:33,330
zijn herinnering aan God en zijn

901
00:54:33,330 --> 00:54:37,290
geestelijk leven zal verliezen
als hun omstandigheden veranderen.

902
00:54:37,290 --> 00:54:40,230
Ze zijn dag na dag van
God afhankelijk geweest,

903
00:54:40,230 --> 00:54:42,750
maar ze komen nu in omstandigheden terecht

904
00:54:42,750 --> 00:54:45,570
waarin ze vaste
landbouwcycli zullen hebben.

905
00:54:45,570 --> 00:54:48,090
Ze zullen tijden hebben om te oogsten.

906
00:54:48,090 --> 00:54:50,970
Ze zullen tijden hebben om te planten.

907
00:54:50,970 --> 00:54:54,210
In dat opzicht zullen ze
net als alle anderen zijn.

908
00:54:54,210 --> 00:54:58,650
Hun omstandigheden zullen dus zo worden
dat iemand God zou kunnen vergeten.

909
00:54:58,650 --> 00:55:03,990
Daarom zegt Hij in Deuteronomium
6:12: Pas op wanneer dat gebeurt.

910
00:55:03,990 --> 00:55:06,570
Wanneer je gegeten hebt en vol bent:

911
00:55:06,570 --> 00:55:12,570
wees dan op uw hoede dat u de HEERE, Die
u uit het land Egypte, uit het slavenhuis,

912
00:55:12,570 --> 00:55:14,370
geleid heeft, niet vergeet.

913
00:55:14,370 --> 00:55:19,050
Ik heb eerder gezegd dat zij de eed
moesten afleggen in de Naam van Jahweh.

914
00:55:19,050 --> 00:55:22,230
Anders zouden ze die misschien
afleggen in de namen van andere goden,

915
00:55:22,230 --> 00:55:24,090
en dat was niet toegestaan.

916
00:55:24,090 --> 00:55:29,970
U moet de HEERE, uw God, vrezen,
Hem dienen en bij Zijn Naam zweren.

917
00:55:29,970 --> 00:55:35,490
U mag niet achter andere goden, de goden
van de volken die rondom u zijn, aan gaan,

918
00:55:35,490 --> 00:55:40,050
want de HEERE, uw God, is een
na-ijverig God in uw midden;

919
00:55:40,050 --> 00:55:43,170
anders ontbrandt de toorn
van de HEERE, uw God,

920
00:55:43,170 --> 00:55:46,710
tegen u en vaagt Hij u
weg van de aardbodem.

921
00:55:46,710 --> 00:55:51,270
Zoals we eerder hebben gezien, nemen
we aan dat dit geen loos dreigement is

922
00:55:51,270 --> 00:55:55,470
en dat het volk Israël van de
aardbodem zou kunnen worden weggevaagd.

923
00:55:55,470 --> 00:56:00,810
Dat betekent uiteraard dat de beloften die
God hun gedaan had voorwaardelijk waren.

924
00:56:00,810 --> 00:56:03,510
Want die beloften zouden
niet vervuld kunnen worden

925
00:56:03,510 --> 00:56:06,270
als zij van de aardbodem
werden weggevaagd.

926
00:56:06,270 --> 00:56:09,930
U mag de HEERE, uw God,
niet op de proef stellen,

927
00:56:09,930 --> 00:56:12,810
zoals u Hem bij Massa op
de proef gesteld hebt.

928
00:56:12,810 --> 00:56:16,710
Dat je de Heere, je God,
niet op de proef mag stellen,

929
00:56:16,710 --> 00:56:20,370
betekent in dit geval volgens
Gregg dat je niet achter andere

930
00:56:20,370 --> 00:56:24,270
goden aan moet gaan en zo
Gods oordeel moet uitlokken.

931
00:56:24,270 --> 00:56:27,930
Bij het gouden kalf lokte
Israël Gods oordeel uit,

932
00:56:27,930 --> 00:56:29,970
zodat Hij hen dreigde te vernietigen.

933
00:56:29,970 --> 00:56:33,510
Bij andere gelegenheden werd Hij
ertoe verzocht hen te vernietigen,

934
00:56:33,510 --> 00:56:35,970
en Mozes deed voorbede voor hen.

935
00:56:35,970 --> 00:56:39,270
Verzoek God niet zoals je dat
in het verleden hebt gedaan.

936
00:56:39,270 --> 00:56:40,770
Waartoe verzoek je Hem?

937
00:56:40,770 --> 00:56:44,730
Om je van de aardbodem weg
te vagen. Dat is de context.

938
00:56:44,730 --> 00:56:48,870
Jezus citeerde dit vers toen Hij verzocht
werd om van de rand van het tempeldak af

939
00:56:48,870 --> 00:56:53,010
te springen: „Stel Jahweh,
je God, niet op de proef.”

940
00:56:53,010 --> 00:56:57,810
In Mattheüs 4 en Lukas 4 vinden
we deze verzoekingen van Jezus.

941
00:56:57,810 --> 00:57:02,430
Wanneer Hij de duivel antwoordde,
citeerde Hij steeds uit Deuteronomium.

942
00:57:02,430 --> 00:57:06,570
Wat kennelijk de tweede verzoeking
was, vond plaats toen Hem gezegd werd

943
00:57:06,570 --> 00:57:09,330
van de rand van het
tempeldak af te springen.

944
00:57:09,330 --> 00:57:13,110
De duivel zei dat er in de Psalmen
een belofte staat die zegt:

945
00:57:13,110 --> 00:57:19,230
Want Hij zal voor u Zijn engelen bevel
geven dat zij u bewaren op al uw wegen.

946
00:57:19,230 --> 00:57:24,210
Zij zullen u op de handen dragen,
zodat u uw voet aan geen steen stoot.

947
00:57:24,210 --> 00:57:26,610
Jezus werd er dus aan herinnerd dat God

948
00:57:26,610 --> 00:57:30,750
beloofd had Zijn getrouwen door de
bescherming van engelen te behoeden.

949
00:57:30,750 --> 00:57:35,310
De duivel zei: ‘Waarom springt U
dan niet gewoon van de tempel af?’

950
00:57:35,310 --> 00:57:38,610
De engelen zouden dan toch
moeten komen om Hem te helpen?

951
00:57:38,610 --> 00:57:41,790
Jezus zei: Er staat geschreven:

952
00:57:41,790 --> 00:57:44,910
Stel de Heer, je God, niet op de proef.

953
00:57:44,910 --> 00:57:48,690
De Heere, je God, verzoeken
betekent in dit geval kennelijk

954
00:57:48,690 --> 00:57:53,850
dat je tegen Gods wil in handelt en toch
verwacht dat God voor je te hulp komt.

955
00:57:53,850 --> 00:57:58,230
Wanneer God zegt dat Hij Zijn engelen
bevel aangaande je heeft gegeven,

956
00:57:58,230 --> 00:58:00,450
staat er in Psalm 91:

957
00:58:00,450 --> 00:58:05,850
Want Hij zal voor u Zijn engelen bevel
geven dat zij u bewaren op al uw wegen.

958
00:58:05,850 --> 00:58:09,330
Dat wil zeggen: op alle wegen
die je geacht wordt te gaan,

959
00:58:09,330 --> 00:58:12,030
alle wegen die God je heeft toegewezen.

960
00:58:12,030 --> 00:58:15,450
Jouw wegen zijn de wegen die
God voor jou heeft bestemd,

961
00:58:15,450 --> 00:58:18,150
en op die wegen zal Hij je behoeden.

962
00:58:18,150 --> 00:58:21,510
Hij zal je niet behoeden
wanneer je je eigen wegen gaat,

963
00:58:21,510 --> 00:58:24,690
los van de wegen die Hij
voor je in gedachten heeft.

964
00:58:24,690 --> 00:58:30,030
God verzoeken is niet hetzelfde als God
op Zijn woord geloven. Het is iets anders.

965
00:58:30,030 --> 00:58:33,090
Het is erop staan dat
God Zijn beloften nakomt

966
00:58:33,090 --> 00:58:36,030
terwijl je niet doet wat
Hij je gezegd heeft te doen.

967
00:58:36,030 --> 00:58:39,690
Israël geloofde dat ze God
ongehoorzaam konden zijn

968
00:58:39,690 --> 00:58:44,130
en zelfs afgoden konden aanbidden,
en dat God hen toch zou beschermen

969
00:58:44,130 --> 00:58:46,650
en als volk zou laten voortbestaan.

970
00:58:46,650 --> 00:58:51,450
Het idee dat ze God ongehoorzaam konden
zijn en toch konden verwachten dat God

971
00:58:51,450 --> 00:58:57,630
Zijn beloften aan hen zou nakomen, dat is
wat het zou betekenen om God te verzoeken.

972
00:58:57,630 --> 00:59:00,570
En Jezus zei dat je dat niet moest doen.

973
00:59:00,570 --> 00:59:03,450
Wat de duivel Jezus in
feite opdraagt te doen,

974
00:59:03,450 --> 00:59:06,870
is iets doen wat God Hem
niet heeft opgedragen.

975
00:59:06,870 --> 00:59:10,770
Hij moet buiten Gods wil treden
en toch verwachten dat God Hem

976
00:59:10,770 --> 00:59:13,410
op bovennatuurlijke wijze helpt.

977
00:59:13,410 --> 00:59:14,730
Vers 17:

978
00:59:14,730 --> 00:59:20,190
U moet de geboden van de HEERE, uw God,
Zijn getuigenissen en Zijn verordeningen,

979
00:59:20,190 --> 00:59:23,910
die Hij u geboden heeft,
nauwgezet in acht nemen.

980
00:59:23,910 --> 00:59:26,610
Je doet niet wat juist
is in je eigen ogen.

981
00:59:26,610 --> 00:59:31,050
Je doet wat juist is in de ogen van
God, en dan zal het goed met je gaan.

982
00:59:31,050 --> 00:59:36,390
En u moet doen wat juist en goed is in de
ogen van de HEERE, opdat het u goed gaat,

983
00:59:36,390 --> 00:59:41,730
en u er komt, en het goede land dat de
HEERE uw vaderen onder ede beloofd heeft,

984
00:59:41,730 --> 00:59:46,770
in bezit neemt, om al uw vijanden
van voor uw ogen te verjagen,

985
00:59:46,770 --> 00:59:49,110
zoals de HEERE gesproken heeft.

986
00:59:49,110 --> 00:59:53,430
Wanneer uw zoon u morgen vraagt:
Wat zijn dat voor getuigenissen,

987
00:59:53,430 --> 00:59:58,950
verordeningen en bepalingen die de
HEERE, onze God, u geboden heeft?

988
00:59:58,950 --> 01:00:03,150
Met andere woorden: waarom
houden wij ons aan deze regels?

989
01:00:03,150 --> 01:00:06,030
We hebben eerder gezien dat
God er rekening mee houdt

990
01:00:06,030 --> 01:00:10,770
en Zich ervan bewust is dat kinderen bij
deze rituelen naar het gedrag van hun

991
01:00:10,770 --> 01:00:15,990
ouders zullen kijken, en ook naar alle
leefregels waarnaar de Joden leven.

992
01:00:15,990 --> 01:00:20,970
De kinderen zeggen: ‘Waarom doen wij dat,
terwijl andere mensen dat niet doen?’

993
01:00:20,970 --> 01:00:23,190
Ik herinner me dat een van mijn kinderen,

994
01:00:23,190 --> 01:00:26,670
toen we op de Great Commission
School in Bandon woonden,

995
01:00:26,670 --> 01:00:31,410
merkte dat sommige andere christelijke
vrienden van ons niet leefden zoals wij.

996
01:00:31,410 --> 01:00:34,410
Ik herinner me dat een
van mijn kinderen vroeg:

997
01:00:34,410 --> 01:00:38,310
‘Waarom moeten wij zulke
christenen zijn en niet zoals zij?’

998
01:00:38,310 --> 01:00:42,270
De gedachte was: waarom
leven wij anders dan zij?

999
01:00:42,270 --> 01:00:45,390
Dat was voor mij een moeilijke
vraag om te beantwoorden,

1000
01:00:45,390 --> 01:00:49,170
omdat ik niets negatiefs over
die andere mensen wilde zeggen,

1001
01:00:49,170 --> 01:00:51,030
en dat heb ik ook niet gedaan.

1002
01:00:51,030 --> 01:00:55,350
Het is moeilijk te begrijpen waarom
sommige christenen niet leven zoals wij,

1003
01:00:55,350 --> 01:01:00,330
maar wij leven zo vanwege de waarden
die Jezus ons leerde, enzovoort.

1004
01:01:00,330 --> 01:01:03,630
Wanneer kinderen zien hoe
hun ouders leven en zeggen:

1005
01:01:03,630 --> 01:01:06,330
‘Dit is anders dan hoe
andere mensen leven,’

1006
01:01:06,330 --> 01:01:09,390
zullen ze waarschijnlijk
vragen waarom dat zo is.

1007
01:01:09,390 --> 01:01:11,310
Dat is wat God verwacht.

1008
01:01:11,310 --> 01:01:16,110
Sterker nog, God wil dat ook echt, want
juist het verschil tussen de manier waarop

1009
01:01:16,110 --> 01:01:19,390
Israël leefde en de manier
waarop de heidenen leefden —

1010
01:01:19,390 --> 01:01:21,870
het onderhouden van
deze wetten enzovoort —

1011
01:01:21,870 --> 01:01:26,010
was bedoeld om zulke leermomenten
voor hun kinderen te scheppen.

1012
01:01:26,010 --> 01:01:29,430
Zodat de kinderen zouden
zeggen: ‘Ik ben benieuwd.

1013
01:01:29,430 --> 01:01:33,990
Wij doen dingen die onze buren niet doen,
of die de mensen daarginds niet doen.’

1014
01:01:33,990 --> 01:01:35,250
Hoe komt dat?

1015
01:01:35,250 --> 01:01:39,270
Waarom hebben wij die bepaalde
vormen van amusement niet in huis?

1016
01:01:39,270 --> 01:01:43,050
Waarom geven wij niet hetzelfde
soort feesten als onze buren?

1017
01:01:43,050 --> 01:01:45,510
Er zijn redenen waarom wij anders leven,

1018
01:01:45,510 --> 01:01:47,910
en kinderen zouden
nieuwsgierig moeten worden

1019
01:01:47,910 --> 01:01:50,910
wanneer ze dat waarnemen
en het contrast zien.

1020
01:01:50,910 --> 01:01:54,570
Wanneer je zoon je vraagt:
‘Waarom doen wij dit?’

1021
01:01:54,570 --> 01:01:56,670
staat er in vers 21:

1022
01:01:56,670 --> 01:02:02,130
dan moet u tegen uw zoon zeggen: Wij
waren slaven van de farao in Egypte,

1023
01:02:02,130 --> 01:02:05,970
maar de HEERE heeft ons met
sterke hand uit Egypte geleid.

1024
01:02:05,970 --> 01:02:11,670
En de HEERE gaf tekenen en wonderen,
groot en onheilbrengend, in Egypte,

1025
01:02:11,670 --> 01:02:16,110
aan de farao en aan zijn
hele huis, voor onze ogen.

1026
01:02:16,110 --> 01:02:20,790
Maar ons leidde Hij daarvandaan, om ons
hierheen te brengen en ons het land te

1027
01:02:20,790 --> 01:02:24,390
geven, dat Hij onze vaderen
onder ede beloofd had.

1028
01:02:24,390 --> 01:02:29,310
En de HEERE gebood ons al deze
verordeningen te houden, om de HEERE,

1029
01:02:29,310 --> 01:02:35,670
onze God, te vrezen, ons ten goede,
alle dagen, om ons in leven te houden,

1030
01:02:35,670 --> 01:02:37,350
zoals het op deze dag is.

1031
01:02:37,350 --> 01:02:40,350
Het zal voor ons gerechtigheid
zijn als wij al deze

1032
01:02:40,350 --> 01:02:45,450
geboden nauwlettend in acht nemen, voor
het aangezicht van de HEERE, onze God,

1033
01:02:45,450 --> 01:02:47,550
zoals Hij ons geboden heeft.

1034
01:02:47,550 --> 01:02:52,230
Wanneer de kinderen vragen: ‘Waarom leven
wij niet zoals andere mensen leven?’

1035
01:02:52,230 --> 01:02:55,890
is het antwoord dat wij een andere
geschiedenis hebben dan zij.

1036
01:02:55,890 --> 01:02:57,390
Wij zijn gered.

1037
01:02:57,390 --> 01:02:59,130
God heeft ons gered.

1038
01:02:59,130 --> 01:03:01,230
God heeft iets voor ons gedaan.

1039
01:03:01,230 --> 01:03:04,110
Natuurlijk weten we dat God
voor alle mensen heeft gedaan

1040
01:03:04,110 --> 01:03:06,270
wat Hij voor ons heeft gedaan.

1041
01:03:06,270 --> 01:03:10,050
Dat wil zeggen: Hij heeft
in Christus voorzien.

1042
01:03:10,050 --> 01:03:13,290
Hij heeft Christus en
het evangelie gezonden.

1043
01:03:13,290 --> 01:03:17,790
Maar niet alle mensen weten dat,
niet iedereen heeft erop gereageerd

1044
01:03:17,790 --> 01:03:21,810
en daarom heeft ook niet iedereen
deel gekregen aan die beloften.

1045
01:03:21,810 --> 01:03:25,230
Wij zijn gered uit de
achtergrond waaruit wij kwamen,

1046
01:03:25,230 --> 01:03:28,230
terwijl anderen daar
vaak niet uit gered zijn.

1047
01:03:28,230 --> 01:03:31,470
Vanwege dat behoud doen
wij wat God heeft gezegd.

1048
01:03:31,470 --> 01:03:34,350
Wij zijn gered om gehoorzaam te zijn.

1049
01:03:34,350 --> 01:03:36,510
Dat wordt hier duidelijk gemaakt.

1050
01:03:36,510 --> 01:03:40,230
Er staat dat God ons uit
onze slavernij heeft bevrijd

1051
01:03:40,230 --> 01:03:42,510
en ons geboden heeft gegeven.

1052
01:03:42,510 --> 01:03:47,250
Hij vertelde ons dat het goed met ons zou
gaan en dat we in leven zouden blijven

1053
01:03:47,250 --> 01:03:49,530
als we deze geboden onderhouden.

1054
01:03:49,530 --> 01:03:53,190
Kijk, we leven nog, zoals op deze dag.

1055
01:03:53,190 --> 01:03:55,350
In vers 24 zeggen ze:

1056
01:03:55,350 --> 01:03:59,730
om ons in leven te houden,
zoals tot op de dag van vandaag.

1057
01:03:59,730 --> 01:04:05,310
Het werkt. Hier zijn we dan, in leven
omdat we deze geboden onderhouden.

1058
01:04:05,310 --> 01:04:08,130
De kinderen moeten op deze
manier worden opgevoed.

1059
01:04:08,130 --> 01:04:11,190
Eerder in het hoofdstuk, in vers 7, staat:

1060
01:04:11,190 --> 01:04:14,550
U moet ze uw kinderen
inprenten en erover spreken,

1061
01:04:14,550 --> 01:04:20,490
als u in uw huis zit en als u over de weg
gaat, als u neerligt en als u opstaat.

1062
01:04:20,490 --> 01:04:24,330
Maar het maakt heel duidelijk dat het
soms het doeltreffendste moment is

1063
01:04:24,330 --> 01:04:28,170
om je kinderen iets te leren
wanneer ze je een vraag stellen.

1064
01:04:28,170 --> 01:04:31,050
Dan staan ze ervoor open om te leren.

1065
01:04:31,050 --> 01:04:35,130
Elke goede leraar weet dat
leerlingen wat hij hun wil leren

1066
01:04:35,130 --> 01:04:40,110
beter opnemen en onthouden als ze er
bij het horen nieuwsgierig naar zijn.

1067
01:04:40,110 --> 01:04:44,130
Daarom wekte Jezus ongetwijfeld de
nieuwsgierigheid van mensen door

1068
01:04:44,130 --> 01:04:45,870
gelijkenissen te vertellen.

1069
01:04:45,870 --> 01:04:49,110
De discipelen zeiden
dan: ‘Wat betekende dat?’

1070
01:04:49,110 --> 01:04:52,230
Nu ze nieuwsgierig waren,
legde Hij het hun uit.

1071
01:04:52,230 --> 01:04:55,350
Dit is een beginsel van
het Koninkrijk van God.

1072
01:04:55,350 --> 01:04:59,490
Veel van Jezus’ onderwijs werd gegeven
in de context van iemand die Hem

1073
01:04:59,490 --> 01:05:00,930
een vraag stelde.

1074
01:05:00,930 --> 01:05:03,870
Hij maakte gebruik van hun
nieuwsgierigheid op dat moment

1075
01:05:03,870 --> 01:05:06,510
om hun een belangrijke les te leren.

1076
01:05:06,510 --> 01:05:10,590
Als leerlingen nieuwsgierig zijn,
zullen ze de les beter begrijpen,

1077
01:05:10,590 --> 01:05:14,670
in zich opnemen en waarderen, omdat
ze zullen denken dat ze er zelf

1078
01:05:14,670 --> 01:05:16,170
om hebben gevraagd.

1079
01:05:16,170 --> 01:05:19,170
Ze zullen denken dat
het hun eigen idee was.

1080
01:05:19,170 --> 01:05:23,130
Als je hun iets probeert te leren waar
ze helemaal niet nieuwsgierig naar waren,

1081
01:05:23,130 --> 01:05:27,090
zullen ze het zien als
jouw idee en jouw agenda.

1082
01:05:27,090 --> 01:05:32,610
Jij wilt dat ze het weten, maar zij weten
niet zeker of ze het wel willen weten.

1083
01:05:32,610 --> 01:05:37,170
Maar als ze al nieuwsgierig zijn, denken
ze wanneer je hun iets leert dat het hun

1084
01:05:37,170 --> 01:05:39,570
eigen idee was om het te leren.

1085
01:05:39,570 --> 01:05:41,490
Zij hebben de vraag gesteld.

1086
01:05:41,490 --> 01:05:46,530
Het ideale moment om iets te onderwijzen
is wanneer mensen nieuwsgierig zijn.

1087
01:05:46,530 --> 01:05:49,350
Het valt je misschien op dat
ik tijdens mijn onderwijs

1088
01:05:49,350 --> 01:05:54,210
vaak hardop een vraag over de passage
stel en die vervolgens beantwoord.

1089
01:05:54,210 --> 01:05:57,990
Ik hoop dat je door die vraag
te stellen zult zeggen: ‘Ja,

1090
01:05:57,990 --> 01:06:00,030
dat vraag ik me zelf ook af.’

1091
01:06:00,030 --> 01:06:01,890
Ik weet wat ik je wil vertellen.

1092
01:06:01,890 --> 01:06:04,110
Ik weet wat ik wil onderwijzen.

1093
01:06:04,110 --> 01:06:06,930
Daarom breng ik het eerst
als een vraag naar voren,

1094
01:06:06,930 --> 01:06:09,450
in plaats van simpelweg
de informatie te geven.

1095
01:06:09,450 --> 01:06:14,250
Jij stelde de vraag niet, maar ik dacht:
laat ik het idee om die vraag te stellen

1096
01:06:14,250 --> 01:06:16,050
eens in je hoofd planten.

1097
01:06:16,050 --> 01:06:20,490
Als je dan zegt: ‘Ja, dat vraag
ik me zelf ook af,’ heb je nu,

1098
01:06:20,490 --> 01:06:24,990
doordat je nieuwsgierig bent, een plek
in je hoofd waar die informatie in past

1099
01:06:24,990 --> 01:06:26,730
en kan blijven zitten.

1100
01:06:26,730 --> 01:06:30,210
God wist hoe het verstand
werkt en hoe kinderen leren:

1101
01:06:30,210 --> 01:06:34,470
door die leermomenten aan te
grijpen en er gebruik van te maken.

1102
01:06:34,470 --> 01:06:36,150
We komen terug op hoofdstuk 7.