1
00:00:02,070 --> 00:00:04,470
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,470 --> 00:00:08,670
Deze keer een inleiding op Deuteronomium.

3
00:00:08,670 --> 00:00:12,390
We gaan kijken naar deze inleiding
tot het boek Deuteronomium,

4
00:00:12,390 --> 00:00:16,290
het laatste boek van de Pentateuch
dat we samen zullen bestuderen.

5
00:00:16,290 --> 00:00:20,430
De naam Deuteronomium is niet
dezelfde naam die de Hebreeën in de

6
00:00:20,430 --> 00:00:22,470
Hebreeuwse Bijbel gebruiken.

7
00:00:22,470 --> 00:00:25,890
Zoals we bij al deze boeken van
de Pentateuch hebben gezien,

8
00:00:25,890 --> 00:00:29,490
heeft elk ervan in de Hebreeuwse
Bijbel een andere naam

9
00:00:29,490 --> 00:00:32,250
dan de naam waaronder wij
het hebben leren kennen.

10
00:00:32,250 --> 00:00:37,170
In de Hebreeuwse Bijbel is de naam van
elk boek, althans van de Pentateuch,

11
00:00:37,170 --> 00:00:40,230
doorgaans ontleend aan de openingsregel.

12
00:00:40,230 --> 00:00:42,990
In veel gevallen is het het
eerste woord van het boek,

13
00:00:42,990 --> 00:00:49,170
en in dit geval komt de naam eenvoudigweg
uit de openingszin: het woord Debarim,

14
00:00:49,170 --> 00:00:51,510
dat ‘woorden’ betekent.

15
00:00:51,510 --> 00:00:53,910
De eerste woorden van het boek zijn:

16
00:00:53,910 --> 00:00:57,810
Dit zijn de woorden die Mozes
tot heel Israël gesproken heeft,

17
00:00:57,810 --> 00:01:03,150
aan deze zijde van de Jordaan, in de
woestijn, op de Vlakte tegenover Suf,

18
00:01:03,150 --> 00:01:09,750
tussen Paran enerzijds en Tofel,
Laban, Hazeroth en Dizahab anderzijds.

19
00:01:09,750 --> 00:01:14,850
Uit de zinsnede ‘dit zijn de
woorden’ wordt het woord ‘woorden’

20
00:01:14,850 --> 00:01:18,510
genomen als de belangrijkste
Hebreeuwse titel van het boek.

21
00:01:18,510 --> 00:01:24,930
Het woord Deuteronomium komt van
deuteros, dat ‘tweede’ betekent, en nomos,

22
00:01:24,930 --> 00:01:27,330
dat in het Grieks ‘wet’ betekent.

23
00:01:27,330 --> 00:01:30,570
Dit is de naam die het boek
kreeg in de Septuaginta,

24
00:01:30,570 --> 00:01:35,130
de Griekse vertaling van het Oude
Testament, in de derde eeuw voor Christus.

25
00:01:35,130 --> 00:01:37,230
Toen besloot de Joodse commissie in

26
00:01:37,230 --> 00:01:41,430
Alexandrië dat het belangrijk was de
Hebreeuwse Schriften te vertalen in de

27
00:01:41,430 --> 00:01:45,270
taal die in hun tijd door meer
mensen werd begrepen en gesproken,

28
00:01:45,270 --> 00:01:46,830
namelijk het Koinè-Grieks.

29
00:01:46,830 --> 00:01:50,550
De Bijbel werd in de derde eeuw voor
Christus in het Grieks vertaald.

30
00:01:50,550 --> 00:01:54,030
Die vertaling wordt de
Septuaginta genoemd,

31
00:01:54,030 --> 00:01:56,790
en ze gaven de boeken Griekse namen.

32
00:01:56,790 --> 00:02:01,050
Aan die Griekse namen ontlenen
wij onze Nederlandse namen.

33
00:02:01,050 --> 00:02:06,390
De Griekse naam was Deuteronomion,
wat lijkt op Deuteronomium,

34
00:02:06,390 --> 00:02:10,350
en ze ontleenden die aan wat
volgens de meeste geleerden een

35
00:02:10,350 --> 00:02:13,050
verkeerde vertaling van het Hebreeuws was.

36
00:02:13,050 --> 00:02:18,750
In hoofdstuk 17, vers 18, waar
wordt gesproken over een tijd waarin

37
00:02:18,750 --> 00:02:23,850
Israël koningen zou hebben, wordt
daarop vooruitgelopen en staat er:

38
00:02:23,850 --> 00:02:27,870
Verder moet het zó zijn, als hij op
de troon van zijn koninkrijk zit,

39
00:02:27,870 --> 00:02:32,190
dat hij voor zichzelf op een boekrol
een afschrift van deze wet schrijft,

40
00:02:32,190 --> 00:02:36,330
vanuit de rol die onder het toezicht
van de Levitische priesters is.

41
00:02:36,330 --> 00:02:38,670
Dat wil zeggen: de koning.

42
00:02:38,670 --> 00:02:42,270
In het Hebreeuws staat ‘een
afschrift van deze wet’,

43
00:02:42,270 --> 00:02:46,590
maar in de Septuaginta vertaalden
ze het met Deuteronomium,

44
00:02:46,590 --> 00:02:49,830
wat letterlijk ‘een tweede wet’ betekent.

45
00:02:49,830 --> 00:02:52,890
Natuurlijk moest de koning
geen tweede wet schrijven.

46
00:02:52,890 --> 00:02:57,930
Hij moest eenvoudig voor zichzelf een
afschrift van de Wet van Mozes maken.

47
00:02:57,930 --> 00:03:02,550
Door die met de hand uit te schrijven,
zou hij die grondiger leren kennen.

48
00:03:02,550 --> 00:03:06,930
Hij moest zijn eigen persoonlijke
exemplaar maken om te lezen.

49
00:03:06,930 --> 00:03:10,410
Op de een of andere manier
vertaalde de Griekse vertaling dat

50
00:03:10,410 --> 00:03:14,850
‘afschrift van de wet’ als ‘een
tweede wet’ en gaf ze het boek

51
00:03:14,850 --> 00:03:17,130
de naam Deuteronomium.

52
00:03:17,130 --> 00:03:21,330
De meeste geleerden zijn niet erg
ingenomen met Deuteronomium als

53
00:03:21,330 --> 00:03:22,290
naam van het boek.

54
00:03:22,290 --> 00:03:26,790
Eigenlijk zou Dit Zijn de Woorden
van Mozes een veel betere titel zijn,

55
00:03:26,790 --> 00:03:30,870
die veel dichter ligt bij de naam
die de Hebreeën aan het boek geven.

56
00:03:30,870 --> 00:03:33,450
Wanneer je bij deze oude
boeken van de Wet komt,

57
00:03:33,450 --> 00:03:36,870
is de vraag die hedendaagse
christenen vanzelf hebben:

58
00:03:36,870 --> 00:03:39,810
‘Wat is de betekenis
van dit boek voor mij?

59
00:03:39,810 --> 00:03:42,630
Waarom zou ik deze oude wetten bestuderen,

60
00:03:42,630 --> 00:03:45,630
een oud verbond dat niet
langer van toepassing is,

61
00:03:45,630 --> 00:03:49,890
en historische verhalen over
gebeurtenissen die werkelijk oeroud,

62
00:03:49,890 --> 00:03:53,010
vreemd, anders en zonderling zijn?

63
00:03:53,010 --> 00:03:56,250
Waarom zou ik dit deel
van de Bijbel bestuderen?’

64
00:03:56,250 --> 00:04:00,990
Deuteronomium is een van de invloedrijkste
boeken die ooit zijn geschreven.

65
00:04:00,990 --> 00:04:04,530
Eén reden daarvoor is dat het een
van de slechts twee bronnen is

66
00:04:04,530 --> 00:04:07,650
die wij voor de zogenoemde
Tien Geboden hebben.

67
00:04:07,650 --> 00:04:12,570
De term ‘de Tien Geboden’ komt
feitelijk uit het boek Deuteronomium,

68
00:04:12,570 --> 00:04:15,330
waar Mozes naar de Tien Geboden verwijst.

69
00:04:15,330 --> 00:04:20,010
De Tien Geboden worden oorspronkelijk
gegeven in hoofdstuk 20 van Exodus,

70
00:04:20,010 --> 00:04:23,490
maar daar worden ze niet
aangeduid als ‘de Tien Geboden’,

71
00:04:23,490 --> 00:04:26,130
de uitdrukking die wij
zijn gaan gebruiken.

72
00:04:26,130 --> 00:04:29,850
Die komt eigenlijk uit Deuteronomium,
zoals we zullen zien wanneer

73
00:04:29,850 --> 00:04:31,470
we het bestuderen.

74
00:04:31,470 --> 00:04:34,170
In hoofdstuk 4, vers 13 staat:

75
00:04:34,170 --> 00:04:39,510
Hij maakte u Zijn verbond bekend, dat
Hij u beval te doen, de Tien Woorden,

76
00:04:39,510 --> 00:04:42,690
en Hij schreef ze op twee stenen tafelen.

77
00:04:42,690 --> 00:04:46,650
De hier gebruikte Bijbelvertaling
heeft ‘de Tien Woorden’;

78
00:04:46,650 --> 00:04:52,530
de Engelse vertaling waarop deze lezing is
gebaseerd, heeft hier ‘de Tien Geboden’.

79
00:04:52,530 --> 00:04:56,010
Dit is volgens mij de eerste
keer dat die aanduiding voorkomt.

80
00:04:56,010 --> 00:05:00,450
Je zou kunnen zeggen: ‘Waarom is het
zo belangrijk om dat op te merken?’

81
00:05:00,450 --> 00:05:04,110
De reden is dat de geboden,
zoals ze gegeven zijn,

82
00:05:04,110 --> 00:05:08,970
als ze niet genummerd worden, als elf
of zo zouden kunnen worden weergegeven.

83
00:05:08,970 --> 00:05:12,210
We weten dat de rooms-katholieke
Bijbel wat wij de eerste

84
00:05:12,210 --> 00:05:16,590
twee geboden zouden noemen, tot
één gebod heeft samengevoegd.

85
00:05:16,590 --> 00:05:21,330
Vervolgens hebben ze het tiende
gebod in tweeën verdeeld, enzovoort.

86
00:05:21,330 --> 00:05:25,470
Iemand zou er desgewenst elf of
een ander aantal van kunnen maken.

87
00:05:25,470 --> 00:05:30,150
Maar de Bijbel maakt heel duidelijk
dat God bedoelde dat het er precies

88
00:05:30,150 --> 00:05:33,690
tien zouden zijn, en dat
is dan ook het aantal.

89
00:05:33,690 --> 00:05:37,410
De Tien Geboden zijn,
althans duizenden jaren lang,

90
00:05:37,410 --> 00:05:39,870
de basis geworden voor de ethische en

91
00:05:39,870 --> 00:05:42,930
juridische stelsels van
de westerse beschaving.

92
00:05:42,930 --> 00:05:47,790
We vinden ze zo vanzelfsprekend dat we
vergeten dat onze hele samenleving gevormd

93
00:05:47,790 --> 00:05:52,590
is door die geboden, die eerst in
Exodus werden gegeven en vervolgens

94
00:05:52,590 --> 00:05:56,850
opnieuw werden opgesomd in
Deuteronomium hoofdstuk 5.

95
00:05:56,850 --> 00:06:01,590
Deuteronomium is een van de twee plaatsen
waar de Tien Geboden ons worden gegeven,

96
00:06:01,590 --> 00:06:05,490
en de invloed van die Tien Geboden
kan niet worden overdreven.

97
00:06:05,490 --> 00:06:09,090
Daarnaast hebben we wat
Jezus het Grote Gebod noemde,

98
00:06:09,090 --> 00:06:11,550
en dat komt uit Deuteronomium.

99
00:06:11,550 --> 00:06:16,890
In Deuteronomium hoofdstuk 6, vers 5
staat in wat de Joden het Sjema noemen,

100
00:06:16,890 --> 00:06:19,530
in de verzen 4 en 5:

101
00:06:19,530 --> 00:06:21,510
Luister, Israël!

102
00:06:21,510 --> 00:06:25,530
De HEERE, onze God, de HEERE is één!

103
00:06:25,530 --> 00:06:30,570
Daarom zult u de HEERE, uw God,
liefhebben met heel uw hart,

104
00:06:30,570 --> 00:06:33,810
met heel uw ziel en met heel uw kracht.

105
00:06:33,810 --> 00:06:37,650
Dat is voor christenen een heel bekend
vers, en dat hoort het ook te zijn,

106
00:06:37,650 --> 00:06:41,550
want Jezus gaf het als het
eerste en grote gebod van de wet.

107
00:06:41,550 --> 00:06:44,550
Het is niet te vinden in de
andere boeken van de Pentateuch,

108
00:06:44,550 --> 00:06:49,110
en daarom is Deuteronomium het boek
dat ons zowel het Grote Gebod als de

109
00:06:49,110 --> 00:06:50,790
Tien Geboden verschaft.

110
00:06:50,790 --> 00:06:53,790
Zoals ik al zei, noemen
de Joden dat de Sjema.

111
00:06:53,790 --> 00:06:59,130
Het eerste woord in vers 4 is
‘Sjema’, wat ‘hoor’ betekent:

112
00:06:59,130 --> 00:07:01,290
Luister, Israël.

113
00:07:01,290 --> 00:07:05,070
Vrome Joden zeggen de Sjema
iedere ochtend en iedere avond op,

114
00:07:05,070 --> 00:07:08,970
en ze beginnen de diensten in de
synagoge met het reciteren ervan:

115
00:07:08,970 --> 00:07:14,670
Luister, Israël, de Heer is onze God,
de Heer is één, en je zult de Heer,

116
00:07:14,670 --> 00:07:16,530
je God, liefhebben.

117
00:07:16,530 --> 00:07:20,850
Jezus gaf aan dat juist die uitspraak
waarschijnlijk de belangrijkste uitspraak

118
00:07:20,850 --> 00:07:23,070
in het hele Oude Testament is.

119
00:07:23,070 --> 00:07:25,830
Net als de Tien Geboden
staat die in Deuteronomium.

120
00:07:25,830 --> 00:07:30,090
Anders dan de Tien Geboden staat
die uitsluitend in Deuteronomium.

121
00:07:30,090 --> 00:07:34,410
Oorspronkelijk, moet ik zeggen,
want later wordt die aangehaald.

122
00:07:34,410 --> 00:07:37,830
Een andere waarde van het boek
Deuteronomium is dat het een

123
00:07:37,830 --> 00:07:40,890
historische aanvulling
biedt op het boek Numeri.

124
00:07:40,890 --> 00:07:44,310
Sommige verhalen in
Numeri, en zelfs in Exodus,

125
00:07:44,310 --> 00:07:49,110
over de omzwervingen in de woestijn worden
opnieuw verteld in de toespraken die Mozes

126
00:07:49,110 --> 00:07:50,430
in dit boek houdt.

127
00:07:50,430 --> 00:07:54,450
Daarbij worden bijzonderheden gegeven
die je niet zou vinden als je alleen de

128
00:07:54,450 --> 00:07:57,270
verhalen in Exodus of Numeri had.

129
00:07:57,270 --> 00:08:00,210
Soms lijkt de informatie
zelfs zo anders te zijn

130
00:08:00,210 --> 00:08:04,530
dat je je afvraagt of die
tegenstrijdig is, maar dat is ze niet.

131
00:08:04,530 --> 00:08:07,050
Er wordt eenvoudigweg meer
van het verhaal verteld.

132
00:08:07,050 --> 00:08:11,550
Het lijkt een beetje op de manier waarop
de vier evangeliën elkaar aanvullen,

133
00:08:11,550 --> 00:08:15,690
of op de manier waarop de boeken
Kronieken de geschiedenis in Samuel

134
00:08:15,690 --> 00:08:17,550
en Koningen aanvullen.

135
00:08:17,550 --> 00:08:22,050
Als je Samuel, Koningen en
Kronieken niet hebt bestudeerd,

136
00:08:22,050 --> 00:08:23,790
besef je dat misschien niet.

137
00:08:23,790 --> 00:08:29,730
Maar het boek dat wij 1 Kronieken
noemen, loopt parallel met 1 en 2 Samuel,

138
00:08:29,730 --> 00:08:35,550
en het boek dat wij 2 Kronieken noemen,
loopt parallel met 1 en 2 Koningen.

139
00:08:35,550 --> 00:08:38,490
Het geeft aanvullende
informatie over dezelfde

140
00:08:38,490 --> 00:08:42,510
historische periode en
dezelfde personen, enzovoort,

141
00:08:42,510 --> 00:08:46,110
die in Samuel en Koningen
worden beschreven.

142
00:08:46,110 --> 00:08:50,010
Over velen van hen hebben we
in Kronieken meer informatie.

143
00:08:50,010 --> 00:08:52,410
En dat geldt ook voor Deuteronomium,

144
00:08:52,410 --> 00:08:56,430
dat historische aanvullingen geeft
op de verhalen die we al in Exodus en

145
00:08:56,430 --> 00:08:58,110
Numeri hebben bestudeerd.

146
00:08:58,110 --> 00:09:03,030
Er is een tijd geweest waarin Israël
de wet generaties lang vergeten was.

147
00:09:03,030 --> 00:09:06,210
Het is moeilijk voor te
stellen, maar het was echt zo.

148
00:09:06,210 --> 00:09:09,210
Dat was in de tijd van
de koningen van Juda.

149
00:09:09,210 --> 00:09:13,170
Josia, een van de weinige
goede koningen die Israël had,

150
00:09:13,170 --> 00:09:16,290
probeerde in Israël hervormingen
tot stand te brengen,

151
00:09:16,290 --> 00:09:19,050
en hij bracht inderdaad
hervormingen tot stand.

152
00:09:19,050 --> 00:09:21,270
Het was te weinig en te laat.

153
00:09:21,270 --> 00:09:24,210
Het volk bevond zich al op
de weg naar de ondergang.

154
00:09:24,210 --> 00:09:28,290
Hoewel Josia erin slaagde hervormingen
in het volk door te voeren,

155
00:09:28,290 --> 00:09:30,450
redde hij het volk uiteindelijk niet.

156
00:09:30,450 --> 00:09:34,290
Na zijn dood keerden ze namelijk
terug naar hun eigen slechte wegen.

157
00:09:34,290 --> 00:09:37,650
Maar zijn hervormingen hebben het volk
waarschijnlijk iets langer in stand

158
00:09:37,650 --> 00:09:40,170
gehouden dan anders het
geval zou zijn geweest.

159
00:09:40,170 --> 00:09:44,490
Die hervormingen kwamen kennelijk tot
stand door het boek Deuteronomium.

160
00:09:44,490 --> 00:09:49,290
In de tijd van Josia was de tempel
namelijk al vele jaren niet onderhouden.

161
00:09:49,290 --> 00:09:52,770
Hij stak veel geld in het
opknappen en herstellen ervan.

162
00:09:52,770 --> 00:09:57,510
Hilkia, de oude priester, vond in de
archieven van de tempel een exemplaar van

163
00:09:57,510 --> 00:10:00,990
Deuteronomium, en ze
wisten niet wat het was.

164
00:10:00,990 --> 00:10:03,690
Ze waren zo onbekend met de wet dat ze,

165
00:10:03,690 --> 00:10:08,310
toen ze de boekrol van Deuteronomium
vonden, niet eens wisten wat die was.

166
00:10:08,310 --> 00:10:11,550
De priester las de boekrol
om te zien wat het was.

167
00:10:11,550 --> 00:10:16,530
Hij besefte dat het iets belangrijks was,
en daarom bracht hij hem naar de koning.

168
00:10:16,530 --> 00:10:21,450
Koning Josia las hem en besefte dat
Israël deze wet had veronachtzaamd,

169
00:10:21,450 --> 00:10:26,010
ondanks de waarschuwingen die zo
vaak in Deuteronomium worden gegeven.

170
00:10:26,010 --> 00:10:29,010
Israël had het oordeel van God ondergaan

171
00:10:29,010 --> 00:10:33,450
en liep gevaar dat er nog zwaardere
oordelen van God zouden komen.

172
00:10:33,450 --> 00:10:37,950
Daarom vreesde Josia God en riep
hij het volk op tot bekering.

173
00:10:37,950 --> 00:10:42,090
Hij begon alle afgodsbeelden en
offerhoogten en dergelijke die zich

174
00:10:42,090 --> 00:10:44,850
destijds in Juda bevonden, weg te doen.

175
00:10:44,850 --> 00:10:49,830
Het was dit boek, Deuteronomium,
dat die hervormingen teweegbracht.

176
00:10:49,830 --> 00:10:54,450
Dat zie je in 2 Koningen,
hoofdstuk 22 en 23.

177
00:10:54,450 --> 00:10:57,750
Jezus hield kennelijk erg
van het boek Deuteronomium.

178
00:10:57,750 --> 00:11:00,630
Toen Hij in de woestijn door
de duivel werd verzocht,

179
00:11:00,630 --> 00:11:03,030
citeerde Hij drie keer uit de Schrift.

180
00:11:03,030 --> 00:11:04,950
Er waren drie verzoekingen.

181
00:11:04,950 --> 00:11:08,670
Iedere keer citeerde Hij uit de
Schrift om de verzoeking te weerleggen

182
00:11:08,670 --> 00:11:10,230
en te overwinnen.

183
00:11:10,230 --> 00:11:13,110
Iedere keer citeerde
Hij uit Deuteronomium.

184
00:11:13,110 --> 00:11:15,450
Hij citeerde uit geen enkel ander boek.

185
00:11:15,450 --> 00:11:19,290
Tijdens Zijn hele bediening
citeerde Jezus tien verschillende

186
00:11:19,290 --> 00:11:21,510
keren uit Deuteronomium.

187
00:11:21,510 --> 00:11:25,230
Dat is behoorlijk vaak, gezien de
beknoptheid van het verslag dat we van het

188
00:11:25,230 --> 00:11:26,850
leven van Jezus hebben.

189
00:11:26,850 --> 00:11:30,930
Van Zijn leven zijn slechts
ongeveer veertig dagen vastgelegd.

190
00:11:30,930 --> 00:11:33,750
Die beslaan waarschijnlijk
ongeveer drieënhalf jaar,

191
00:11:33,750 --> 00:11:37,890
maar in het verslag over het leven
van Jezus staan waarschijnlijk

192
00:11:37,890 --> 00:11:41,970
negenendertig of veertig
daadwerkelijke dagen opgetekend.

193
00:11:41,970 --> 00:11:45,390
In die tijd hebben we tien
verschillende gelegenheden waarop Hij

194
00:11:45,390 --> 00:11:47,670
uit Deuteronomium citeerde.

195
00:11:47,670 --> 00:11:50,910
Het speelde duidelijk een
grote rol in Zijn denken.

196
00:11:50,910 --> 00:11:55,830
Het Nieuwe Testament citeert meer
dan tachtig keer uit Deuteronomium.

197
00:11:55,830 --> 00:11:59,550
Er zijn slechts zes boeken van het
Nieuwe Testament die helemaal niet

198
00:11:59,550 --> 00:12:01,830
uit Deuteronomium citeren.

199
00:12:01,830 --> 00:12:06,090
Dat betekent dat er eenentwintig boeken
van het Nieuwe Testament zijn die

200
00:12:06,090 --> 00:12:08,490
uit Deuteronomium citeren.

201
00:12:08,490 --> 00:12:12,270
In het Nieuwe Testament wordt
vaker uit Deuteronomium geciteerd

202
00:12:12,270 --> 00:12:15,630
dan uit welk ander boek van
het Oude Testament dan ook,

203
00:12:15,630 --> 00:12:17,970
behalve Psalmen en Jesaja.

204
00:12:17,970 --> 00:12:21,450
Als het gaat om de favoriete boeken van
het Oude Testament van de schrijvers van

205
00:12:21,450 --> 00:12:25,410
het Nieuwe Testament, citeerden
ze het vaakst uit Psalmen.

206
00:12:25,410 --> 00:12:30,450
Op de tweede plaats kwam Jesaja en
op de derde plaats Deuteronomium.

207
00:12:30,450 --> 00:12:33,570
Het is interessant dat dit
boek zo'n vooraanstaande plaats

208
00:12:33,570 --> 00:12:37,170
innam in het denken van de
schrijvers van het Nieuwe Testament.

209
00:12:37,170 --> 00:12:40,470
Het is niet eens de eerste plaats
waar de wetten worden gegeven,

210
00:12:40,470 --> 00:12:43,890
want veel van deze wetten in
Deuteronomium werden eerst in

211
00:12:43,890 --> 00:12:48,330
Exodus of Leviticus gegeven,
en soms zelfs in Numeri.

212
00:12:48,330 --> 00:12:52,530
Toch nam dit boek zo'n vooraanstaande
plaats in hun denken in.

213
00:12:52,530 --> 00:12:54,990
Ze zagen het duidelijk als relevant.

214
00:12:54,990 --> 00:12:58,230
Wij denken soms: ‘Dit is het oude verbond.

215
00:12:58,230 --> 00:13:02,310
Wij leven onder het nieuwe verbond, dus
we hebben er eigenlijk niets aan om de

216
00:13:02,310 --> 00:13:03,570
wet te lezen.’

217
00:13:03,570 --> 00:13:06,330
Nou, de discipelen beseften
dat kennelijk niet.

218
00:13:06,330 --> 00:13:09,150
Het Oude Testament was de
enige Bijbel die ze hadden,

219
00:13:09,150 --> 00:13:11,730
en ze maakten er zeer goed gebruik van.

220
00:13:11,730 --> 00:13:14,371
Ze zagen dat vrijwel al hun onderwijs —

221
00:13:14,371 --> 00:13:17,311
zowel dat van Jezus als
dat van de apostelen —

222
00:13:17,311 --> 00:13:22,590
op het gezag van het Oude Testament
berustte en daarmee kon worden onderbouwd.

223
00:13:22,590 --> 00:13:27,210
Jezus bracht een nieuw verbond, maar Hij
bracht niet werkelijk nieuwe waarheden die

224
00:13:27,210 --> 00:13:29,970
niet in het oude verbond te vinden waren.

225
00:13:29,970 --> 00:13:34,050
Zelfs Zijn onderwijs over het
liefhebben van je vijanden, enzovoort,

226
00:13:34,050 --> 00:13:37,950
dat mensen als een radicale breuk met
de godsdienst van het Oude Testament

227
00:13:37,950 --> 00:13:40,170
beschouwen, is geen breuk.

228
00:13:40,170 --> 00:13:44,310
Ook in het Oude Testament vind je
dat je je vijanden moet liefhebben.

229
00:13:44,310 --> 00:13:45,510
Het wordt geboden.

230
00:13:45,510 --> 00:13:48,270
Wat Jezus en de apostelen
onderwezen, waren

231
00:13:48,270 --> 00:13:51,930
eigenlijk de dingen die altijd
al Gods gedachten waren geweest.

232
00:13:51,930 --> 00:13:55,830
Het zijn dingen die daadwerkelijk in
het Oude Testament en in de wet staan,

233
00:13:55,830 --> 00:13:58,470
maar die de Joden in hun
tijd hadden verwaarloosd,

234
00:13:58,470 --> 00:14:01,830
verdraaid of met hun
tradities hadden afgezwakt.

235
00:14:01,830 --> 00:14:05,790
Jezus en de apostelen herstelden
en herontdekten in feite

236
00:14:05,790 --> 00:14:08,070
waarheden uit het Oude Testament.

237
00:14:08,070 --> 00:14:12,390
Ook onderkenden ze welke daarvan de
gewichtigere zaken van de wet waren

238
00:14:12,390 --> 00:14:13,710
en welke niet.

239
00:14:13,710 --> 00:14:18,030
We zien dus dat het Oude Testament,
en Deuteronomium in het bijzonder,

240
00:14:18,030 --> 00:14:21,270
voor de schrijvers van het
Nieuwe Testament een belangrijke

241
00:14:21,270 --> 00:14:24,030
bron van nieuwtestamentische waarheid was.

242
00:14:24,030 --> 00:14:28,830
Dat moet wel zo zijn geweest als ze er
tachtig keer of vaker uit citeerden.

243
00:14:28,830 --> 00:14:33,270
Paulus gebruikte dit boek op een paar
specifieke en interessante manieren.

244
00:14:33,270 --> 00:14:36,270
Hij gaf een geestelijke
toepassing aan twee passages

245
00:14:36,270 --> 00:14:40,170
waarbij wij er misschien niet aan gedacht
zouden hebben ze zo toe te passen.

246
00:14:40,170 --> 00:14:43,410
Beide passages gaan over
landbouwvoorschriften en het

247
00:14:43,410 --> 00:14:44,790
gebruik van dieren.

248
00:14:44,790 --> 00:14:48,390
Als iets in onze tijd irrelevant zou
lijken voor mensen die in de stad of een

249
00:14:48,390 --> 00:14:52,110
buitenwijk wonen, dan zouden dat
wel deze wetten over dieren en

250
00:14:52,110 --> 00:14:53,790
hun behandeling zijn.

251
00:14:53,790 --> 00:14:56,790
In Deuteronomium 22:10 staat:

252
00:14:56,790 --> 00:15:00,270
U mag niet ploegen met een
rund en een ezel tegelijk.

253
00:15:00,270 --> 00:15:04,350
Dat is duidelijk gewoon een gebod over
de manier waarop je je akkers ploegt.

254
00:15:04,350 --> 00:15:08,730
Je spant niet samen een rund en een ezel
onder één juk om daarmee te ploegen.

255
00:15:08,730 --> 00:15:12,210
De apostel Paulus zinspeelde
hier ongetwijfeld op

256
00:15:12,210 --> 00:15:15,690
toen hij in 2 Korinthe 6:14 zei:

257
00:15:15,690 --> 00:15:19,290
Vorm geen ongelijk span met ongelovigen,

258
00:15:19,290 --> 00:15:23,310
want wat heeft gerechtigheid
gemeenschappelijk met wetteloosheid,

259
00:15:23,310 --> 00:15:27,330
en welke gemeenschap is er
tussen licht en duisternis?

260
00:15:27,330 --> 00:15:31,710
Het gaat om een ongelijk juk,
zoals wanneer een ezel en een rund

261
00:15:31,710 --> 00:15:33,690
onder hetzelfde juk lopen.

262
00:15:33,690 --> 00:15:39,150
Voor de Joden was een ezel een onrein
dier en een rund een rein dier.

263
00:15:39,150 --> 00:15:43,470
Christenen zijn rein;
ongelovigen zijn onrein.

264
00:15:43,470 --> 00:15:49,110
Je spant de reine en de onreine niet
samen onder één juk, zei Paulus.

265
00:15:49,110 --> 00:15:52,950
Hij vergeestelijkte deze
specifieke wet ongetwijfeld.

266
00:15:52,950 --> 00:15:56,670
Een ander geval bij Paulus dat me
altijd als vergelijkbaar treft,

267
00:15:56,670 --> 00:16:00,810
is de manier waarop hij
Deuteronomium 25 gebruikte.

268
00:16:00,810 --> 00:16:04,050
En dat deed hij twee keer
met dezelfde passage.

269
00:16:04,050 --> 00:16:07,290
Deuteronomium 25:4 zegt:

270
00:16:07,290 --> 00:16:11,130
Een rund mag u niet muilkorven
als hij aan het dorsen is.

271
00:16:11,130 --> 00:16:13,470
Dat betekent duidelijk dat het rund,

272
00:16:13,470 --> 00:16:16,890
terwijl het de molensteen
ronddraait om het graan te pletten,

273
00:16:16,890 --> 00:16:18,570
zelf moet kunnen eten.

274
00:16:18,570 --> 00:16:21,870
Het mag tijdens het werk
niet gemuilkorfd worden.

275
00:16:21,870 --> 00:16:23,910
Paulus citeert dat twee keer.

276
00:16:23,910 --> 00:16:31,230
Hij citeert dat vers in 1 Korinthe
9:9 en ook in 1 Timotheus 5:18.

277
00:16:31,230 --> 00:16:34,890
Op die plaatsen past hij het
toe op christelijke dienaren.

278
00:16:34,890 --> 00:16:38,670
In 1 Korinthe 9:9 citeert hij zelfs:

279
00:16:38,670 --> 00:16:44,850
Want in de wet van Mozes staat geschreven:
U mag een dorsende os niet muilbanden.

280
00:16:44,850 --> 00:16:47,490
Bekommert God Zich
alleen maar om de ossen?

281
00:16:47,490 --> 00:16:48,930
Dan zegt hij:

282
00:16:48,930 --> 00:16:52,830
Geeft God om ossen, of zegt Hij
dit eigenlijk helemaal voor ons?

283
00:16:52,830 --> 00:16:57,150
Vervolgens zegt hij verder dat Hij
spreekt over degenen die in het Evangelie

284
00:16:57,150 --> 00:17:02,790
arbeiden: ze zijn als runderen, ze
zijn dienaren en ze moeten kunnen eten.

285
00:17:02,790 --> 00:17:06,510
Hieraan ontleent hij dus daadwerkelijk
een pleidooi voor het onderhouden

286
00:17:06,510 --> 00:17:08,310
van christelijke werkers.

287
00:17:08,310 --> 00:17:10,530
Maar je kunt zien dat dit wetten zijn

288
00:17:10,530 --> 00:17:14,610
waar wij misschien niets uit zouden
hebben gehaald, omdat we geen vee hebben,

289
00:17:14,610 --> 00:17:19,410
geen ploegen hebben, geen graan dorsen
en geen molenstenen in huis hebben.

290
00:17:19,410 --> 00:17:22,470
We zouden kunnen denken:
„Dit is niet relevant”,

291
00:17:22,470 --> 00:17:25,470
maar Paulus zag in deze
geboden over dieren

292
00:17:25,470 --> 00:17:30,450
daadwerkelijk iets van het hart van God en
een geestelijk beginsel dat volgens hem op

293
00:17:30,450 --> 00:17:32,190
ons van toepassing was.

294
00:17:32,190 --> 00:17:36,630
Dat betekent dat er misschien veel
meer in de wet en in Deuteronomium

295
00:17:36,630 --> 00:17:39,330
staat dan wij aan de
oppervlakte zouden zien.

296
00:17:39,330 --> 00:17:43,350
De Heilige Geest kan dat laten
zien aan een geestelijke gelovige

297
00:17:43,350 --> 00:17:44,970
zoals Paulus zelf.

298
00:17:44,970 --> 00:17:48,510
Het boek Deuteronomium
bevat ook uitspraken over

299
00:17:48,510 --> 00:17:51,570
vervloekingen waarvan
Paulus gebruikmaakte.

300
00:17:51,570 --> 00:17:55,470
In Deuteronomium 21:23 staat:

301
00:17:55,470 --> 00:17:59,130
dan mag zijn dode lichaam
niet aan de paal overnachten,

302
00:17:59,130 --> 00:18:02,850
maar moet u hem beslist
diezelfde dag nog begraven.

303
00:18:02,850 --> 00:18:06,210
Een gehangene is namelijk
door God vervloekt.

304
00:18:06,210 --> 00:18:13,410
U mag uw land, dat de HEERE, uw God, u als
erfelijk bezit geeft, niet onrein maken.

305
00:18:13,410 --> 00:18:17,430
In Deuteronomium 27:26 staat:

306
00:18:17,430 --> 00:18:22,170
Vervloekt is wie de woorden van deze
wet niet uitvoert door ze te houden!

307
00:18:22,170 --> 00:18:25,410
En heel het volk moet zeggen: Amen.

308
00:18:25,410 --> 00:18:30,630
Paulus neemt beide uitspraken
over in Galaten 3:10–13.

309
00:18:30,630 --> 00:18:34,530
Hij wijst erop dat iedereen die onder
de wet staat, onder een vloek staat,

310
00:18:34,530 --> 00:18:36,570
omdat Deuteronomium zegt:

311
00:18:36,570 --> 00:18:40,710
Maar dan zegt hij dat Jezus voor
ons een vloek werd, omdat er staat:

312
00:18:40,710 --> 00:18:44,970
Want allen die uit de werken van
de wet zijn, zijn onder de vloek.

313
00:18:44,970 --> 00:18:48,810
Er staat immers geschreven:
Vervloekt is ieder die niet

314
00:18:48,810 --> 00:18:53,430
blijft bij alles wat geschreven staat
in het boek van de wet, om dat te doen.

315
00:18:53,430 --> 00:18:57,930
En dat door de wet niemand gerechtvaardigd
wordt voor God, is duidelijk,

316
00:18:57,930 --> 00:19:01,470
want de rechtvaardige
zal uit het geloof leven.

317
00:19:01,470 --> 00:19:07,230
Maar voor de wet is het niet: uit geloof,
maar: De mens die deze dingen doet,

318
00:19:07,230 --> 00:19:09,390
zal daardoor leven.

319
00:19:09,390 --> 00:19:12,390
Christus heeft ons vrijgekocht
van de vloek van de wet

320
00:19:12,390 --> 00:19:16,350
door voor ons een vloek te
worden, want er staat geschreven:

321
00:19:16,350 --> 00:19:18,870
Vervloekt is ieder die aan een hout hangt,

322
00:19:18,870 --> 00:19:24,210
Hij zegt dus in wezen dat Jezus voor
ons de vloek van de wet op Zich nam.

323
00:19:24,210 --> 00:19:28,950
Interessant genoeg vond Hij een manier
om dat te doen zonder te zondigen.

324
00:19:28,950 --> 00:19:33,150
De vloek van de wet rust in
wezen op degenen die zondigen.

325
00:19:33,150 --> 00:19:36,390
Meestal zondig je en
kom je onder Gods vloek.

326
00:19:36,390 --> 00:19:41,670
Hoe kon Jezus nu voor ons onder een
vloek komen zonder Zelf te zondigen?

327
00:19:41,670 --> 00:19:44,850
Hoe kon Hij de vloek van
de wet over Zich brengen?

328
00:19:44,850 --> 00:19:50,010
Welnu, er stond in Deuteronomium
één vloek in de wet die iemand

329
00:19:50,010 --> 00:19:55,530
buiten zijn eigen schuld trof, en dat was
wanneer hij aan een boom werd gehangen.

330
00:19:55,530 --> 00:19:59,730
Door aan een boom te worden
gehangen, beging Jezus geen zonde.

331
00:19:59,730 --> 00:20:03,690
Er is geen gebod: „Gij zult
niet aan een boom hangen.”

332
00:20:03,690 --> 00:20:08,610
Iemand die aan een boom hing, was daar
altijd door iemand anders opgehangen.

333
00:20:08,610 --> 00:20:11,430
En zo nam Jezus de vloek
van de wet op Zich door

334
00:20:11,430 --> 00:20:14,790
in de toestand te komen
waarop die vloek rustte,

335
00:20:14,790 --> 00:20:16,950
namelijk doordat Hij aan het hout hing.

336
00:20:16,950 --> 00:20:23,190
De hier aangehaalde vertaling spreekt
in Deuteronomium 21:23 over een ‘paal’

337
00:20:23,190 --> 00:20:30,270
en in Galaten 3:13 over ‘hout’; de Engelse
vertaling waarop deze uitleg is gebaseerd,

338
00:20:30,270 --> 00:20:33,750
gebruikt op beide plaatsen
hetzelfde woord, ‘tree’.

339
00:20:33,750 --> 00:20:38,490
Paulus maakt een theologisch punt dat wij
misschien nogal esoterisch zouden vinden

340
00:20:38,490 --> 00:20:42,630
en dat volledig afhangt van deze
uitspraken in Deuteronomium.

341
00:20:42,630 --> 00:20:47,670
Ook meende Paulus in Romeinen 10:8 dat
de leer van de rechtvaardiging door

342
00:20:47,670 --> 00:20:50,250
geloof in Deuteronomium te vinden is.

343
00:20:50,250 --> 00:20:53,790
Je zou niet verwachten zo’n leer
in een wetboek aan te treffen,

344
00:20:53,790 --> 00:20:56,310
omdat we de wet meestal zien als iets wat

345
00:20:56,310 --> 00:20:58,890
in strijd is met
rechtvaardiging door geloof.

346
00:20:58,890 --> 00:21:02,850
Maar Paulus zag die twee helemaal
niet als strijdig met elkaar.

347
00:21:02,850 --> 00:21:06,990
Hij vond het zelfs heel vanzelfsprekend
dat hij zijn leer met de wet kon

348
00:21:06,990 --> 00:21:11,130
onderbouwen, en in dit geval
met Deuteronomium zelf.

349
00:21:11,130 --> 00:21:16,110
In Romeinen 10:8 zegt Paulus
iets waar we zo op terugkomen.

350
00:21:16,110 --> 00:21:18,750
Eigenlijk moeten we iets eerder beginnen.

351
00:21:18,750 --> 00:21:20,910
Laten we bij vers 5 beginnen:

352
00:21:20,910 --> 00:21:25,110
Want Mozes schrijft over de
gerechtigheid die uit de wet is:

353
00:21:25,110 --> 00:21:29,130
De mens die deze dingen gedaan
heeft, zal daardoor leven.

354
00:21:29,130 --> 00:21:30,390
Daar staat:

355
00:21:30,390 --> 00:21:33,750
De man die deze dingen
doet, zal erdoor leven.

356
00:21:33,750 --> 00:21:39,030
Nu komt dat niet uit Deuteronomium,
maar uit Leviticus. Maar hij zegt:

357
00:21:39,030 --> 00:21:45,150
De gerechtigheid echter die uit het geloof
is, spreekt aldus: Zeg niet in uw hart:

358
00:21:45,150 --> 00:21:47,430
Wie zal naar de hemel opklimmen?

359
00:21:47,430 --> 00:21:49,890
Dat is Christus naar beneden brengen.

360
00:21:49,890 --> 00:21:55,110
Hij stelt Leviticus tegenover wat hij zo
dadelijk uit Deuteronomium gaat citeren.

361
00:21:55,110 --> 00:21:56,850
Leviticus zegt:

362
00:21:56,850 --> 00:22:00,030
De man die dat doet, zal erdoor leven.

363
00:22:00,030 --> 00:22:04,590
Paulus zegt dus dat dit is wat
rechtvaardiging door de wet zou vereisen:

364
00:22:04,590 --> 00:22:07,950
dat je volledig volgens de wet moet leven.

365
00:22:07,950 --> 00:22:12,750
Maar de gerechtigheid uit geloof,
oftewel rechtvaardiging door geloof,

366
00:22:12,750 --> 00:22:14,490
spreekt op deze manier.

367
00:22:14,490 --> 00:22:18,330
Nu citeert hij Deuteronomium 30:14:

368
00:22:18,330 --> 00:22:20,430
Hij citeert niet precies.

369
00:22:20,430 --> 00:22:24,030
Het is volgens mij een
citaat uit de Septuaginta.

370
00:22:24,030 --> 00:22:29,610
Het luidt niet helemaal hetzelfde als in
onze Hebreeuwse versie. Paulus schrijft:

371
00:22:29,610 --> 00:22:34,050
Zeg niet in uw hart: Wie
zal naar de hemel opklimmen?

372
00:22:34,050 --> 00:22:36,570
Dat is Christus naar beneden brengen.

373
00:22:36,570 --> 00:22:39,990
Of: Wie zal in de afgrond neerdalen?

374
00:22:39,990 --> 00:22:43,290
Dat is Christus uit de
doden naar boven brengen.

375
00:22:43,290 --> 00:22:49,950
Maar wat zegt zij? Dicht bij u is
het Woord, in uw mond en in uw hart.

376
00:22:49,950 --> 00:22:53,550
Dit is het Woord van het
geloof, dat wij prediken:

377
00:22:53,550 --> 00:22:54,810
Paulus zegt:

378
00:22:54,810 --> 00:22:56,670
Maar wat zegt zij?

379
00:22:56,670 --> 00:23:01,470
Dicht bij u is het Woord,
in uw mond en in uw hart.

380
00:23:01,470 --> 00:23:05,190
Dit is het Woord van het
geloof, dat wij prediken:

381
00:23:05,190 --> 00:23:09,510
Als u met uw mond de Heere Jezus
belijdt en met uw hart gelooft

382
00:23:09,510 --> 00:23:13,710
dat God Hem uit de doden heeft
opgewekt, zult u zalig worden.

383
00:23:13,710 --> 00:23:18,090
Je vraagt je misschien af hoe
Paulus deze passage in Deuteronomium

384
00:23:18,090 --> 00:23:21,330
opvat als onderwijs over
rechtvaardiging door geloof,

385
00:23:21,330 --> 00:23:25,170
want rechtvaardiging en geloof
worden er niet in genoemd.

386
00:23:25,170 --> 00:23:30,390
Maar als je naar Deuteronomium
30:11 tot en met 14 kijkt, zie je:

387
00:23:30,390 --> 00:23:35,370
Want dit gebod, dat ik u heden gebied,
is niet te moeilijk voor u en het is

388
00:23:35,370 --> 00:23:36,330
niet ver weg.

389
00:23:36,330 --> 00:23:39,870
Het is niet in de hemel,
zodat u zou kunnen zeggen:

390
00:23:39,870 --> 00:23:43,830
Wie zal voor ons naar de hemel
opstijgen om het voor ons te halen

391
00:23:43,830 --> 00:23:46,950
en ons te laten horen,
zodat wij het kunnen doen?

392
00:23:46,950 --> 00:23:51,390
Het is ook niet aan de overzijde van
de zee, zodat u zou kunnen zeggen:

393
00:23:51,390 --> 00:23:55,650
Wie zal voor ons oversteken naar de
overzijde van de zee om het voor ons te

394
00:23:55,650 --> 00:23:59,670
halen en het ons te laten horen,
zodat wij het kunnen doen?

395
00:23:59,670 --> 00:24:05,250
Want dit woord is heel dicht bij u, in
uw mond en in uw hart, om het te doen.

396
00:24:05,250 --> 00:24:09,210
Dit luidt duidelijk iets anders dan
de manier waarop Paulus het citeert,

397
00:24:09,210 --> 00:24:13,890
omdat Paulus volgens mij de
Septuaginta citeert. In plaats van:

398
00:24:13,890 --> 00:24:16,050
Wie zal de zee oversteken?

399
00:24:16,050 --> 00:24:18,090
staat er in de Septuaginta:

400
00:24:18,090 --> 00:24:22,770
Wie zal afdalen in de afgrond, helemaal
naar de diepte, om het te halen?

401
00:24:22,770 --> 00:24:25,230
Maar wat Mozes zegt, is dit:

402
00:24:25,230 --> 00:24:29,910
jullie Israëlieten hebben geen excuus
om ongehoorzaam te zijn aan Gods wetten,

403
00:24:29,910 --> 00:24:32,730
want die zijn tot vlak bij jullie gekomen.

404
00:24:32,730 --> 00:24:35,430
Hij heeft ze tot aan jullie deur gebracht.

405
00:24:35,430 --> 00:24:39,270
Andere volken zouden er misschien
niet zo bij kunnen komen als jullie.

406
00:24:39,270 --> 00:24:43,170
Zij zouden misschien naar de hemel moeten
opstijgen om ze naar beneden te brengen,

407
00:24:43,170 --> 00:24:45,630
maar God heeft ze naar
jullie toe gebracht.

408
00:24:45,630 --> 00:24:49,530
Zij zouden de oceaan moeten oversteken
om ze van de overkant te halen,

409
00:24:49,530 --> 00:24:54,150
maar jullie hoeven geen enkele
oceaan over te steken. Ze zijn hier.

410
00:24:54,150 --> 00:24:57,930
Jullie kunnen niet aanvoeren dat
de wet voor jullie onbereikbaar is.

411
00:24:57,930 --> 00:24:59,550
Jullie kunnen niet zeggen:

412
00:24:59,550 --> 00:25:02,850
Wie gaat naar de hemel om Gods
wet naar beneden te halen?

413
00:25:02,850 --> 00:25:03,810
of:

414
00:25:03,810 --> 00:25:08,250
Wie gaat de zee oversteken naar een ander
land om de wet voor ons terug te brengen?

415
00:25:08,250 --> 00:25:10,290
Jullie hoeven niet zo te praten.

416
00:25:10,290 --> 00:25:12,690
God heeft haar al naar beneden gebracht.

417
00:25:12,690 --> 00:25:16,350
Hij heeft haar naar jullie land
gebracht, waar jullie zijn.

418
00:25:16,350 --> 00:25:19,470
Jullie hoeven niet te reizen
om haar te verkrijgen.

419
00:25:19,470 --> 00:25:21,630
Ze is niet onbereikbaar.

420
00:25:21,630 --> 00:25:24,450
Daarom hebben jullie
geen excuus, zegt hij.

421
00:25:24,450 --> 00:25:27,810
En hij zegt dat de wet
heel dicht bij jullie is.

422
00:25:27,810 --> 00:25:30,750
Ze is in jullie mond en in jullie hart.

423
00:25:30,750 --> 00:25:35,670
Paulus neemt dat en zegt dat voor
ons een soortgelijk beginsel geldt.

424
00:25:35,670 --> 00:25:39,870
Wij hoeven geen grootse dingen te
volbrengen om Christus te bereiken.

425
00:25:39,870 --> 00:25:44,430
Wij hoeven niet naar de hemel te gaan
en Christus naar beneden te brengen.

426
00:25:44,430 --> 00:25:49,710
Wanneer Hij eenmaal gestorven is, hoeven
wij niet de afgrond in te gaan en Hem uit

427
00:25:49,710 --> 00:25:51,450
de dood terug te brengen.

428
00:25:51,450 --> 00:25:55,650
Dat zouden moeilijke dingen zijn om
te moeten doen om behouden te worden,

429
00:25:55,650 --> 00:25:58,830
maar God heeft alle
moeilijke dingen al gedaan.

430
00:25:58,830 --> 00:26:01,470
Hij heeft Christus naar ons toe gebracht.

431
00:26:01,470 --> 00:26:04,290
Hij heeft Christus uit de doden opgewekt.

432
00:26:04,290 --> 00:26:09,450
Het enige wat ons nog rest, zegt hij,
is in ons hart te geloven en met onze

433
00:26:09,450 --> 00:26:11,010
mond te belijden.

434
00:26:11,010 --> 00:26:15,210
Hij past Deuteronomium dus
iets anders toe dan Mozes deed,

435
00:26:15,210 --> 00:26:19,470
maar wat het beginsel betreft verschilt
hij eigenlijk niet veel van hem.

436
00:26:19,470 --> 00:26:24,510
Mozes zegt: als je de wet wilt houden,
heeft God het je gemakkelijk gemaakt.

437
00:26:24,510 --> 00:26:29,370
Paulus zegt: als je Christus wilt,
heeft God het je gemakkelijk gemaakt.

438
00:26:29,370 --> 00:26:31,950
Hij heeft Christus naar beneden gezonden.

439
00:26:31,950 --> 00:26:36,030
Je hoeft niet naar de hemel te gaan
en Hem naar beneden te brengen.

440
00:26:36,030 --> 00:26:38,550
God heeft daar het initiatief toe genomen.

441
00:26:38,550 --> 00:26:40,290
Hij heeft Jezus gezonden.

442
00:26:40,290 --> 00:26:45,270
Toen Jezus eenmaal gestorven was, hoefde
jij Hem niet uit de doden op te wekken.

443
00:26:45,270 --> 00:26:46,770
Dat deed God.

444
00:26:46,770 --> 00:26:48,870
God deed al het moeilijke werk.

445
00:26:48,870 --> 00:26:53,970
Het gemakkelijke deel is nu voor
jou: alleen geloven en belijden.

446
00:26:53,970 --> 00:26:56,970
Met behulp van deze
passage in Deuteronomium

447
00:26:56,970 --> 00:27:00,270
voert Paulus op verbazingwekkende
wijze een argument

448
00:27:00,270 --> 00:27:05,370
aan voor rechtvaardiging door geloof, voor
het feit dat wij niet hoeven te werken om

449
00:27:05,370 --> 00:27:07,770
behoud voor ons beschikbaar te maken.

450
00:27:07,770 --> 00:27:10,230
God heeft al het zware werk gedaan.

451
00:27:10,230 --> 00:27:14,910
Ook bevat Deuteronomium, anders dan
de meeste boeken van de Pentateuch,

452
00:27:14,910 --> 00:27:17,910
een rechtstreekse profetie over Jezus.

453
00:27:17,910 --> 00:27:21,750
De Pentateuch bevat veel
voorafbeeldingen van Christus.

454
00:27:21,750 --> 00:27:26,250
We weten dat we in Exodus en
Leviticus, en zelfs in Numeri,

455
00:27:26,250 --> 00:27:30,690
talrijke voorafbeeldingen en
voorafschaduwingen van Christus vinden.

456
00:27:30,690 --> 00:27:34,710
Maar rechtstreekse profetieën
over Christus zijn er niet veel.

457
00:27:34,710 --> 00:27:39,090
In het boek Genesis heb je
er minstens drie, of meer.

458
00:27:39,090 --> 00:27:41,850
Maar ik probeer te
bedenken of er in Exodus,

459
00:27:41,850 --> 00:27:46,950
Leviticus of Numeri een rechtstreekse
profetie over Christus staat.

460
00:27:46,950 --> 00:27:49,650
Als die er is, schiet
ze me niet te binnen.

461
00:27:49,650 --> 00:27:53,310
Er zijn veel voorafbeeldingen
en voorafschaduwingen.

462
00:27:53,310 --> 00:27:58,590
Maar een van de grote profetieën over
de Messias staat in Deuteronomium 18,

463
00:27:58,590 --> 00:28:03,330
vers 15, en die wordt tweemaal
aangehaald in het Nieuwe Testament.

464
00:28:03,330 --> 00:28:06,510
Petrus haalt haar aan in
zijn preek in Handelingen 3,

465
00:28:06,510 --> 00:28:09,930
en Stefanus haalt haar aan in
zijn preek in Handelingen 7.

466
00:28:09,930 --> 00:28:13,950
Het is een profetie die Mozes
uitspreekt in de context van zijn

467
00:28:13,950 --> 00:28:18,210
aansporing aan Israël om
tovenaars, waarzeggers,

468
00:28:18,210 --> 00:28:22,410
mediums en andere occulte middelen
om bovennatuurlijke leiding te

469
00:28:22,410 --> 00:28:24,450
krijgen, te mijden.

470
00:28:24,450 --> 00:28:28,650
In Deuteronomium 18, vers 9 tot en met 14,

471
00:28:28,650 --> 00:28:32,550
spoort hij hen aan om alle
vormen van waarzeggerij,

472
00:28:32,550 --> 00:28:36,570
toekomstvoorspelling en
dergelijke volledig te mijden.

473
00:28:36,570 --> 00:28:38,370
Ze zullen die niet nodig hebben.

474
00:28:38,370 --> 00:28:44,070
God zal altijd tot hen spreken door Zijn
boodschappers, die profeten zullen zijn.

475
00:28:44,070 --> 00:28:47,010
Meer specifiek staat er in vers 15:

476
00:28:47,010 --> 00:28:53,370
Een Profeet uit uw midden, uit uw
broeders, zoals ik, zal de HEERE, uw God,

477
00:28:53,370 --> 00:28:57,330
voor u doen opstaan; naar
Hem moet u luisteren,

478
00:28:57,330 --> 00:29:02,130
Dit zou vrij algemeen opgevat kunnen
worden, in de zin dat Mozes zou zeggen:

479
00:29:02,130 --> 00:29:06,690
„Ik zal binnenkort sterven, maar in plaats
van naar toekomstvoorspellers te gaan,

480
00:29:06,690 --> 00:29:09,450
zal God ervoor zorgen
dat dit niet nodig is.

481
00:29:09,450 --> 00:29:12,270
Hij zal profeten zoals ik sturen.

482
00:29:12,270 --> 00:29:16,110
Er zal een profeet zoals ik
zijn naar wie je toe kunt gaan

483
00:29:16,110 --> 00:29:18,390
in plaats van naar een
toekomstvoorspeller,

484
00:29:18,390 --> 00:29:20,670
telkens wanneer je iemand nodig hebt.”

485
00:29:20,670 --> 00:29:22,950
Jozua was waarschijnlijk een profeet.

486
00:29:22,950 --> 00:29:25,050
Hij wordt niet echt een profeet genoemd,

487
00:29:25,050 --> 00:29:27,570
maar kennelijk heeft
hij Schrift geschreven,

488
00:29:27,570 --> 00:29:30,450
dus was hij waarschijnlijk
een geïnspireerd man.

489
00:29:30,450 --> 00:29:34,950
God sprak zeker tot hem, dus ik denk
dat dat hem tot een profeet maakt.

490
00:29:34,950 --> 00:29:40,050
Hij sprak heel duidelijk tot hem in
Jozua 1, en later in het boek eveneens.

491
00:29:40,050 --> 00:29:44,070
Je zou dus kunnen zeggen dat deze
profeet zoals Mozes Jozua zou zijn.

492
00:29:44,070 --> 00:29:47,970
Het enige probleem met die opvatting
is dat Jozua waarschijnlijk de laatste

493
00:29:47,970 --> 00:29:50,310
woorden van Deuteronomium
heeft geschreven,

494
00:29:50,310 --> 00:29:54,150
want die zijn geschreven
nadat Mozes was gestorven.

495
00:29:54,150 --> 00:29:57,870
Mozes is in hoofdzaak de
auteur van Deuteronomium,

496
00:29:57,870 --> 00:30:02,070
maar de meeste geleerden geloven dat
iemand anders, waarschijnlijk Jozua,

497
00:30:02,070 --> 00:30:07,170
de woorden aan het einde heeft geschreven
nadat de dood van Mozes is beschreven.

498
00:30:07,170 --> 00:30:11,490
Interessant is wat er in
Deuteronomium 34:10 staat.

499
00:30:11,490 --> 00:30:15,871
De schrijver — Jozua of
iemand uit een latere tijd —

500
00:30:15,871 --> 00:30:20,070
schreef na de beschrijving van
Mozes’ dood de volgende woorden.

501
00:30:20,070 --> 00:30:23,790
Hij zegt in Deuteronomium 34:10:

502
00:30:23,790 --> 00:30:28,110
En er is in Israël geen profeet
meer opgestaan zoals Mozes,

503
00:30:28,110 --> 00:30:31,350
die de HEERE kende van
aangezicht tot aangezicht,

504
00:30:31,350 --> 00:30:36,150
Aan het einde van Deuteronomium
staat dus dat de profeet zoals Mozes,

505
00:30:36,150 --> 00:30:40,650
van wie Mozes voorspelde dat hij
zou komen, nog niet gekomen was.

506
00:30:40,650 --> 00:30:44,790
We kunnen niet zeker weten wanneer
die laatste verzen van Deuteronomium

507
00:30:44,790 --> 00:30:48,690
geschreven zijn, maar we kunnen
in elk geval begrijpen dat ze niet

508
00:30:48,690 --> 00:30:51,870
eerder dan in de tijd van
Jozua geschreven zijn.

509
00:30:51,870 --> 00:30:56,610
Als Jozua ze heeft geschreven, beschouwde
hij zichzelf niet als die profeet over

510
00:30:56,610 --> 00:30:57,990
wie Mozes sprak.

511
00:30:57,990 --> 00:31:00,330
Maar de schrijvers van
het Nieuwe Testament

512
00:31:00,330 --> 00:31:03,630
herkennen de komst van die
profeet natuurlijk in Jezus.

513
00:31:03,630 --> 00:31:09,390
In de evangeliën zeggen mensen soms over
Jezus, of zelfs over Johannes de Doper:

514
00:31:09,390 --> 00:31:10,950
Ben jij die profeet?

515
00:31:10,950 --> 00:31:15,990
Toen de afvaardiging in Johannes 1
bij Johannes de Doper kwam, zeiden ze:

516
00:31:15,990 --> 00:31:20,970
En hij beleed en ontkende het niet, maar
hij beleed: Ik ben de Christus niet.

517
00:31:20,970 --> 00:31:23,250
En zij vroegen hem: Wat dan?

518
00:31:23,250 --> 00:31:24,510
Bent u Elia?

519
00:31:24,510 --> 00:31:27,090
En hij zei: Ik ben het niet.

520
00:31:27,090 --> 00:31:28,530
Bent u de Profeet?

521
00:31:28,530 --> 00:31:31,230
En hij antwoordde: Nee.

522
00:31:31,230 --> 00:31:37,110
„De profeet” betekent degene die in
Deuteronomium 18:15 werd voorzegd,

523
00:31:37,110 --> 00:31:39,090
en hij zei van niet.

524
00:31:39,090 --> 00:31:43,110
Toen Jezus de vijfduizend te
eten gaf, zeiden de mensen:

525
00:31:43,110 --> 00:31:48,030
Toen de mensen dan het teken dat Jezus
gedaan had, gezien hadden, zeiden zij:

526
00:31:48,030 --> 00:31:51,750
Híj is werkelijk de Profeet,
Die in de wereld komen zou.

527
00:31:51,750 --> 00:31:54,330
In Caesarea Filippi zei Jezus:

528
00:31:54,330 --> 00:31:56,670
Wie zeggen de mensen dat Ik ben?

529
00:31:56,670 --> 00:31:57,930
Ze zeiden:

530
00:31:57,930 --> 00:31:59,550
Een van de profeten.

531
00:31:59,550 --> 00:32:03,390
Er waren verschillende momenten
waarop mensen over de Messias spraken,

532
00:32:03,390 --> 00:32:07,950
of over een figuur die zou komen en die
ze in hun gedachten niet altijd met de

533
00:32:07,950 --> 00:32:11,730
Messias vereenzelvigden,
maar wel met die profeet.

534
00:32:11,730 --> 00:32:14,670
Dat was de profeet die Mozes had voorzegd.

535
00:32:14,670 --> 00:32:16,830
De schrijvers van het Nieuwe Testament

536
00:32:16,830 --> 00:32:20,370
vereenzelvigden die
profeet wel met de Messias.

537
00:32:20,370 --> 00:32:24,090
In Handelingen 3, vers 22, zei Petrus:

538
00:32:24,090 --> 00:32:28,530
Want Mozes heeft tegen de
vaderen gezegd: De Heere, uw God,

539
00:32:28,530 --> 00:32:32,850
zal voor u een Profeet laten
opstaan uit uw broeders, zoals ik;

540
00:32:32,850 --> 00:32:36,750
naar Hem moet u luisteren in
alles wat Hij tot u zal spreken.

541
00:32:36,750 --> 00:32:40,470
Petrus vat die Profeet natuurlijk
op als een verwijzing naar Jezus,

542
00:32:40,470 --> 00:32:45,690
en hij zegt dat iedere Jood die niet naar
Jezus luistert, zoals Mozes had voorzegd,

543
00:32:45,690 --> 00:32:48,150
van het volk afgesneden zal worden.

544
00:32:48,150 --> 00:32:51,870
Dat wil zeggen: een Jood
die niet in Jezus gelooft,

545
00:32:51,870 --> 00:32:54,930
maakt geen deel meer
uit van het volk Israël.

546
00:32:54,930 --> 00:32:57,810
Zo iemand wordt van het volk afgesneden.

547
00:32:57,810 --> 00:33:01,170
Petrus haalt Mozes aan
als zijn gezag daarvoor.

548
00:33:01,170 --> 00:33:07,710
In Handelingen hoofdstuk 7 houdt Stefanus
zijn preek, en in vers 37 zegt hij:

549
00:33:07,710 --> 00:33:13,650
Dit is de Mozes die tegen de Israëlieten
gezegd heeft: De Heere, uw God,

550
00:33:13,650 --> 00:33:18,210
zal voor u een Profeet laten
opstaan uit uw broeders, zoals ik;

551
00:33:18,210 --> 00:33:20,130
naar Hem moet u luisteren.

552
00:33:20,130 --> 00:33:24,870
Het is duidelijk dat de vroege christenen
geloofden dat de Profeet over wie Mozes

553
00:33:24,870 --> 00:33:28,230
sprak, dezelfde was als de Messias.

554
00:33:28,230 --> 00:33:30,870
Mozes zei niet dat het
de Messias zou zijn,

555
00:33:30,870 --> 00:33:34,170
maar hij zei wel dat er een
Profeet zoals hij zou komen.

556
00:33:34,170 --> 00:33:37,110
Na Mozes was er, totdat Jezus kwam,

557
00:33:37,110 --> 00:33:42,030
geen profeet opgestaan die tekenen en
wonderen deed en van aangezicht tot

558
00:33:42,030 --> 00:33:46,170
aangezicht met God sprak,
zoals Mozes dat had gedaan.

559
00:33:46,170 --> 00:33:50,310
We zien dus dat de schrijvers van het
Nieuwe Testament het boek Deuteronomium

560
00:33:50,310 --> 00:33:53,250
in allerlei opzichten
heel relevant vinden.

561
00:33:53,250 --> 00:33:55,830
Het auteurschap van
ieder boek is belangrijk,

562
00:33:55,830 --> 00:33:58,410
en dat geldt in het
bijzonder voor Bijbelboeken,

563
00:33:58,410 --> 00:34:01,470
want het is belangrijk om te
weten of een boek geschreven is

564
00:34:01,470 --> 00:34:03,930
door iemand die geïnspireerd was.

565
00:34:03,930 --> 00:34:08,310
Een boek wordt niet geïnspireerd
doordat iemand het in de Bijbel opneemt.

566
00:34:08,310 --> 00:34:11,070
Christenen denken daar vaak
niet zo grondig over na

567
00:34:11,070 --> 00:34:13,230
als ze waarschijnlijk zouden moeten doen.

568
00:34:13,230 --> 00:34:17,010
We zeggen eenvoudig: „Als het
tussen de leren kaften staat,

569
00:34:17,010 --> 00:34:19,230
moet het wel geïnspireerd zijn.”

570
00:34:19,230 --> 00:34:23,610
De vraag is hoe het tussen die
leren kaften terechtgekomen is.

571
00:34:23,610 --> 00:34:27,270
Waarom staat het daarin, terwijl
andere boeken die geschreven zijn er

572
00:34:27,270 --> 00:34:28,710
niet in staan?

573
00:34:28,710 --> 00:34:33,210
Wat maakt een boek tot een waardige
toevoeging aan de canon van de Schrift?

574
00:34:33,210 --> 00:34:35,970
Als we de Schriften van het
Oude Testament beschouwen,

575
00:34:35,970 --> 00:34:39,570
is het antwoord dat het boek
uiteraard door een geïnspireerde

576
00:34:39,570 --> 00:34:41,670
profeet geschreven moet zijn.

577
00:34:41,670 --> 00:34:44,730
Het Nieuwe Testament werd
door apostelen geschreven,

578
00:34:44,730 --> 00:34:49,110
maar het Oude Testament werd door
geïnspireerde profeten geschreven.

579
00:34:49,110 --> 00:34:53,250
Daarom moet bij een boek als
Deuteronomium, of bij ieder ander boek,

580
00:34:53,250 --> 00:34:58,290
de vraag worden gesteld: is het door een
geïnspireerde profeet geschreven of niet?

581
00:34:58,290 --> 00:35:02,790
Uit onze inleiding op de Pentateuch weet
je dat ik erop gewezen heb dat de moderne

582
00:35:02,790 --> 00:35:06,150
wetenschap graag het
traditionele auteurschap van

583
00:35:06,150 --> 00:35:08,970
veel boeken van het
Oude Testament betwist.

584
00:35:08,970 --> 00:35:13,350
Dat geldt vooral voor boeken waarin
duidelijk bovennatuurlijk bewijs van

585
00:35:13,350 --> 00:35:15,030
profetie te vinden is.

586
00:35:15,030 --> 00:35:19,410
Jesaja en Daniël zijn bijvoorbeeld
twee van de boeken met de meest

587
00:35:19,410 --> 00:35:22,350
verbazingwekkende
voorspellende profetieën.

588
00:35:22,350 --> 00:35:26,250
De moderne wetenschap zegt graag
dat ze achteraf geschreven zijn,

589
00:35:26,250 --> 00:35:29,670
door andere mensen dan degenen
door wie ze volgens de boeken

590
00:35:29,670 --> 00:35:32,070
geschreven zijn, enzovoort.

591
00:35:32,070 --> 00:35:37,230
Zo spelen moderne wetenschappers nu al
minstens anderhalve eeuw met het idee dat

592
00:35:37,230 --> 00:35:40,290
Mozes de Pentateuch niet heeft geschreven.

593
00:35:40,290 --> 00:35:46,170
Veel moderne wetenschappers nemen zelfs
eenvoudig aan dat dit idee juist is.

594
00:35:46,170 --> 00:35:50,310
Mozes zou geen van de boeken
die wij lezen geschreven hebben.

595
00:35:50,310 --> 00:35:53,310
Ze zeggen dat de boeken
veel later geschreven zijn,

596
00:35:53,310 --> 00:35:57,030
misschien in de zevende
eeuw voor Christus of later.

597
00:35:57,030 --> 00:36:00,450
Dat is nog altijd zeven eeuwen na Mozes.

598
00:36:00,450 --> 00:36:05,250
Ze erkennen Mozes niet als de auteur,
maar er is geen dwingende reden om hen

599
00:36:05,250 --> 00:36:06,810
daarin te volgen.

600
00:36:06,810 --> 00:36:11,850
Moderne wetenschappers hebben hun eigen
vooroordelen, net als ieder ander.

601
00:36:11,850 --> 00:36:16,710
Hun vooroordeel is gericht tegen het
bovennatuurlijke en tegen het gezag van

602
00:36:16,710 --> 00:36:18,810
vrijwel ieder Bijbelboek.

603
00:36:18,810 --> 00:36:23,190
Daarom trekken ze in twijfel
of Mozes het geschreven heeft.

604
00:36:23,190 --> 00:36:27,030
Als Mozes het niet geschreven heeft,
hebben we helemaal geen reden om te

605
00:36:27,030 --> 00:36:29,190
geloven dat het geïnspireerd is.

606
00:36:29,190 --> 00:36:33,570
Als dit geschreven is door andere mensen
die beweerden dat Mozes de auteur was,

607
00:36:33,570 --> 00:36:36,870
want het boek beweert beslist
dat Mozes de auteur is,

608
00:36:36,870 --> 00:36:41,370
dan is het geschreven door mensen
die logen en niet geïnspireerd waren.

609
00:36:41,370 --> 00:36:46,170
Het boek heeft dan geen waarde voor ons,
of op zijn minst slechts beperkte waarde.

610
00:36:46,170 --> 00:36:50,070
Het boek laat geen ruimte voor
twijfel over wie de auteur is.

611
00:36:50,070 --> 00:36:53,190
Door het hele boek heen wordt
gezegd dat Mozes degene is

612
00:36:53,190 --> 00:36:55,350
die de toespraken in het boek houdt.

613
00:36:55,350 --> 00:36:57,390
Het boek begint met de woorden:

614
00:36:57,390 --> 00:37:00,870
Dit zijn de woorden die Mozes
tot heel Israël gesproken heeft,

615
00:37:00,870 --> 00:37:05,610
aan deze zijde van de Jordaan, in de
woestijn, op de Vlakte tegenover Suf,

616
00:37:05,610 --> 00:37:11,910
tussen Paran enerzijds en Tofel,
Laban, Hazeroth en Dizahab anderzijds.

617
00:37:11,910 --> 00:37:14,550
Hij sprak niet alleen, maar schreef ook.

618
00:37:14,550 --> 00:37:17,430
In hoofdstuk 31, vers 9, staat:

619
00:37:17,430 --> 00:37:22,170
En Mozes schreef deze wet op en gaf ze
aan de priesters, de zonen van Levi,

620
00:37:22,170 --> 00:37:27,150
die de ark van het verbond van de HEERE
droegen, en aan alle oudsten van Israël.

621
00:37:27,150 --> 00:37:28,770
Vers 22 zegt:

622
00:37:28,770 --> 00:37:33,030
Mozes schreef op die dag dit lied
en hij leerde het de Israëlieten.

623
00:37:33,030 --> 00:37:34,470
Vers 24 zegt:

624
00:37:34,470 --> 00:37:39,030
En het gebeurde, toen Mozes gereed was met
het schrijven van de woorden van deze wet

625
00:37:39,030 --> 00:37:41,610
in een boek totdat zij voltooid waren,

626
00:37:41,610 --> 00:37:45,270
Het boek verwijst duidelijk
naar Mozes als de auteur ervan.

627
00:37:45,270 --> 00:37:50,070
Als Mozes het niet heeft geschreven, weten
we niet dat de schrijver geïnspireerd was.

628
00:37:50,070 --> 00:37:52,950
Het boek zou dan niet
in de Bijbel thuishoren.

629
00:37:52,950 --> 00:37:57,510
Degene die het schreef, was dan ook een
leugenaar die beweerde Mozes te zijn,

630
00:37:57,510 --> 00:37:58,590
maar dat niet was.

631
00:37:58,590 --> 00:38:03,810
Bovendien citeren latere boeken van het
Oude Testament vaak uit Deuteronomium

632
00:38:03,810 --> 00:38:06,390
en schrijven ze die woorden aan Mozes toe.

633
00:38:06,390 --> 00:38:10,830
In 1 Koningen hoofdstuk 2,
vers 3, staat bijvoorbeeld:

634
00:38:10,830 --> 00:38:15,990
Vervul je taak ten behoeve van de HEERE,
je God, door in Zijn wegen te gaan,

635
00:38:15,990 --> 00:38:18,570
en door Zijn verordeningen, Zijn geboden,

636
00:38:18,570 --> 00:38:22,590
Zijn bepalingen en Zijn
getuigenissen in acht te nemen,

637
00:38:22,590 --> 00:38:25,230
zoals geschreven staat
in de wet van Mozes,

638
00:38:25,230 --> 00:38:28,830
opdat je verstandig zult
handelen bij alles wat je doet,

639
00:38:28,830 --> 00:38:31,110
bij alles waar je je op richt.

640
00:38:31,110 --> 00:38:35,730
Hoewel Deuteronomium niet wordt genoemd,
gaat het over het onderhouden van de wet,

641
00:38:35,730 --> 00:38:38,130
zodat je verstandig zult handelen.

642
00:38:38,130 --> 00:38:42,030
Deuteronomium verbindt
gehoorzaamheid aan Gods wet

643
00:38:42,030 --> 00:38:44,910
eveneens met een goede
uitkomst voor het volk.

644
00:38:44,910 --> 00:38:51,030
In 1 Koningen hoofdstuk 8, vers 53,
is Salomo aan het bidden en zegt hij:

645
00:38:51,030 --> 00:38:57,750
want Ú hebt hen voor Uzelf als Uw eigendom
afgezonderd uit alle volken van de aarde,

646
00:38:57,750 --> 00:39:01,950
zoals U gesproken hebt door de
dienst van Mozes, Uw dienaar,

647
00:39:01,950 --> 00:39:06,270
toen U onze vaderen uit
Egypte leidde, Heere HEERE!

648
00:39:06,270 --> 00:39:09,810
Het is duidelijk dat dit verwijst
naar de Pentateuch als geheel,

649
00:39:09,810 --> 00:39:12,330
niet alleen naar het boek Deuteronomium.

650
00:39:12,330 --> 00:39:16,050
Opnieuw wordt Mozes door de schrijvers
van het Oude Testament erkend

651
00:39:16,050 --> 00:39:21,090
als de auteur van de hele Pentateuch,
met inbegrip van Deuteronomium.

652
00:39:21,090 --> 00:39:23,550
Jezus en de schrijvers
van het Nieuwe Testament

653
00:39:23,550 --> 00:39:28,290
citeerden rechtstreeks uit Deuteronomium
en schreven het aan Mozes toe.

654
00:39:28,290 --> 00:39:32,430
We lezen de woorden van Petrus
in Handelingen 3. Hij zei:

655
00:39:32,430 --> 00:39:34,590
God heeft immers door Mozes gesproken

656
00:39:34,590 --> 00:39:38,190
en vervolgens citeerde
hij Deuteronomium 18.

657
00:39:38,190 --> 00:39:42,810
Jezus zei dat de wet over
echtscheiding in Deuteronomium 24

658
00:39:42,810 --> 00:39:45,270
eveneens van Mozes afkomstig was.

659
00:39:45,270 --> 00:39:49,590
Jezus was daar duidelijk over
in Mattheüs 19, vers 7 en 8.

660
00:39:49,590 --> 00:39:51,570
Ze zeiden tegen Jezus:

661
00:39:51,570 --> 00:39:54,210
Zij zeiden tegen Hem: Waarom heeft

662
00:39:54,210 --> 00:39:58,830
Mozes dan geboden een echtscheidingsbrief
te geven en haar te verstoten?

663
00:39:58,830 --> 00:40:02,250
Ze verwezen naar Deuteronomium 24.

664
00:40:02,250 --> 00:40:04,290
En Jezus zei tegen hen:

665
00:40:04,290 --> 00:40:08,910
Hij zei tegen hen: Mozes heeft
vanwege de hardheid van uw hart

666
00:40:08,910 --> 00:40:14,730
u toegestaan uw vrouw te verstoten; maar
van het begin af is het zo niet geweest.

667
00:40:14,730 --> 00:40:17,910
Hij erkende dat de wet
in Deuteronomium over het

668
00:40:17,910 --> 00:40:21,390
geven van een scheidbrief
van Mozes afkomstig was.

669
00:40:21,390 --> 00:40:24,750
Jezus bevestigde dat Mozes dit had gedaan.

670
00:40:24,750 --> 00:40:31,950
We hebben Handelingen 3:22–23 gezien,
waar Mozes opnieuw wordt genoemd als de

671
00:40:31,950 --> 00:40:35,730
schrijver van materiaal dat
we in Deuteronomium vinden.

672
00:40:35,730 --> 00:40:39,150
Ook staat er in Romeinen 10, vers 19:

673
00:40:39,150 --> 00:40:42,870
Maar ik zeg: Heeft Israël
het dan niet begrepen?

674
00:40:42,870 --> 00:40:48,630
Ten eerste is het Mozes die zegt: Ik zal
u jaloers maken door wat geen volk is;

675
00:40:48,630 --> 00:40:53,250
door een onverstandig volk
zal Ik u tot toorn verwekken.

676
00:40:53,250 --> 00:40:57,210
Dat is Deuteronomium 32:21.

677
00:40:57,210 --> 00:40:59,910
Paulus zegt dus dat Mozes dit zegt.

678
00:40:59,910 --> 00:41:05,370
We hebben Jezus, Petrus en Paulus,
die allen uit Deuteronomium citeren

679
00:41:05,370 --> 00:41:08,430
en zeggen dat Mozes het heeft geschreven.

680
00:41:08,430 --> 00:41:11,910
Voor de christen zou dat de
zaak dus moeten beslissen.

681
00:41:11,910 --> 00:41:17,070
Mozes is de schrijver van Deuteronomium,
net als van de rest van de Pentateuch.

682
00:41:17,070 --> 00:41:20,730
De plaats waar het boek zich
afspeelt, is de vlakte van Moab,

683
00:41:20,730 --> 00:41:24,330
aan de overkant van de
Jordaan, tegenover Jericho.

684
00:41:24,330 --> 00:41:27,870
Dat is een uitdrukking die we in het
laatste deel van het boek Numeri vaak

685
00:41:27,870 --> 00:41:32,790
lezen en die we ook aan het begin van
Deuteronomium aantreffen. Er staat:

686
00:41:32,790 --> 00:41:36,930
Dit zijn de woorden die Mozes
tot heel Israël gesproken heeft,

687
00:41:36,930 --> 00:41:42,390
aan deze zijde van de Jordaan, in de
woestijn, op de Vlakte tegenover Suf,

688
00:41:42,390 --> 00:41:48,630
tussen Paran enerzijds en Tofel,
Laban, Hazeroth en Dizahab anderzijds.

689
00:41:48,630 --> 00:41:53,490
enzovoort. Vervolgens wordt de
locatie in vers 5 aangeduid als:

690
00:41:53,490 --> 00:41:56,670
Aan deze zijde van de
Jordaan, in het land Moab,

691
00:41:56,670 --> 00:41:59,730
begon Mozes deze wet
als volgt uit te leggen:

692
00:41:59,730 --> 00:42:03,090
We hebben eerder in Numeri een
aantal keer gezien dat deze

693
00:42:03,090 --> 00:42:07,590
plaats werd aangeduid als de plek
waar Israël zijn kamp had opgeslagen,

694
00:42:07,590 --> 00:42:12,450
vlak voordat het zou oversteken om het
Beloofde Land binnen te vallen en Jericho,

695
00:42:12,450 --> 00:42:14,790
de eerste stad, te veroveren.

696
00:42:14,790 --> 00:42:19,350
Ze bevonden zich tegenover Jericho,
aan de overkant van de Jordaan.

697
00:42:19,350 --> 00:42:24,210
Het was ergens tussen 1450
en 1400 voor Christus.

698
00:42:24,210 --> 00:42:28,710
Ik geef die periode omdat verschillende
conservatieve Bijbelgeleerden

699
00:42:28,710 --> 00:42:31,590
verschillende data voor de uittocht geven.

700
00:42:31,590 --> 00:42:35,430
Sommige schattingen verschillen
ongeveer vijftig jaar van elkaar.

701
00:42:35,430 --> 00:42:39,570
Voor mij is het niet belangrijk om
de precieze datum vast te stellen.

702
00:42:39,570 --> 00:42:43,710
In het algemeen is het wat we de
vijftiende eeuw voor Christus noemen.

703
00:42:43,710 --> 00:42:48,150
Het is 39 jaar en 11
maanden na de uittocht.

704
00:42:48,150 --> 00:42:50,730
Er zijn bijna 40 jaar verstreken.

705
00:42:50,730 --> 00:42:56,370
Nog één maand en het zijn 40 jaar, en zo
lang moest Israël in de woestijn blijven

706
00:42:56,370 --> 00:42:58,650
voordat het het land zou veroveren.

707
00:42:58,650 --> 00:43:03,990
We bevinden ons dus vlak voor het moment
waarop hun verblijf in de woestijn eindigt

708
00:43:03,990 --> 00:43:06,150
en ze het Beloofde Land binnengaan.

709
00:43:06,150 --> 00:43:11,370
In hoofdstuk 1, vers 2, wordt ons
verteld dat de afstand van de berg Horeb,

710
00:43:11,370 --> 00:43:19,650
oftewel de berg Sinaï, naar Kades
165 mijl is, oftewel 266 kilometer.

711
00:43:19,650 --> 00:43:22,890
Kades is de plaats vanwaar ze de
verspieders hadden uitgezonden

712
00:43:22,890 --> 00:43:25,890
en vanwaar ze het Beloofde
Land hadden kunnen binnengaan

713
00:43:25,890 --> 00:43:28,710
als ze niet eerder in
opstand waren gekomen.

714
00:43:28,710 --> 00:43:34,890
In hoofdstuk 1, vers 2, wordt ons verteld
dat dit te voet een reis van elf dagen is.

715
00:43:34,890 --> 00:43:40,290
Dat wil zeggen dat ze er vanaf de berg
Sinaï in elf dagen hadden kunnen komen.

716
00:43:40,290 --> 00:43:45,450
Maar in plaats daarvan zwierven ze
na hun vertrek van de berg Sinaï nog

717
00:43:45,450 --> 00:43:46,830
38 jaar rond.

718
00:43:46,830 --> 00:43:50,910
Ze waren trage reizigers omdat
ze trage leerlingen waren,

719
00:43:50,910 --> 00:43:53,850
en daarom kwamen ze er niet in elf dagen.

720
00:43:53,850 --> 00:43:57,690
In plaats daarvan kwamen ze er in 39 jaar.

721
00:43:57,690 --> 00:44:03,330
Horeb is in het boek Deuteronomium
altijd de benaming voor de berg Sinaï.

722
00:44:03,330 --> 00:44:07,890
Toen we de berg Sinaï eerder voor het
eerst tegenkwamen in het boek Exodus,

723
00:44:07,890 --> 00:44:12,570
zagen we dat hij afwisselend
Sinaï en Horeb werd genoemd.

724
00:44:12,570 --> 00:44:16,770
Maar in Deuteronomium wordt
hij altijd Horeb genoemd.

725
00:44:16,770 --> 00:44:21,690
Toen Deuteronomium werd geschreven,
stond Mozes’ dood voor de deur.

726
00:44:21,690 --> 00:44:24,810
Hij sterft daadwerkelijk
aan het einde van het boek.

727
00:44:24,810 --> 00:44:28,230
Het boek bestaat hoofdzakelijk
uit zijn laatste preken,

728
00:44:28,230 --> 00:44:33,150
die misschien allemaal binnen één of
twee dagen na elkaar zijn gehouden.

729
00:44:33,150 --> 00:44:37,410
We weten het niet, maar het hele boek kan
zich in de laatste paar dagen van zijn

730
00:44:37,410 --> 00:44:39,450
leven hebben afgespeeld.

731
00:44:39,450 --> 00:44:42,030
Vervolgens sterft hij aan het einde.

732
00:44:42,030 --> 00:44:48,870
In hoofdstuk 31, vers 1 en 2, wordt
gezegd dat zijn dood voor de deur staat.

733
00:44:48,870 --> 00:44:52,290
Zijn dood wordt natuurlijk
in hoofdstuk 34 beschreven.

734
00:44:52,290 --> 00:44:57,990
Zodra hij gestorven was, stak Israël
onder leiding van Jozua de Jordaan over.

735
00:44:57,990 --> 00:45:02,790
Zelfs op dat moment was Jozua al
aangesteld om Mozes te vervangen.

736
00:45:02,790 --> 00:45:07,710
We zouden Mozes dus misschien een leider
kunnen noemen wiens opvolger al vaststond

737
00:45:07,710 --> 00:45:09,870
en die binnenkort zou aftreden.

738
00:45:09,870 --> 00:45:13,230
Maar eigenlijk deed die
typering hem geen recht.

739
00:45:13,230 --> 00:45:15,990
Hij was nog steeds de profeet van God.

740
00:45:15,990 --> 00:45:20,850
Zijn opvolger stond al klaar, maar
iedereen zou Mozes blijven respecteren

741
00:45:20,850 --> 00:45:22,710
totdat hij er niet meer was.

742
00:45:22,710 --> 00:45:26,010
Dit waren de laatste
dagen van Mozes’ leven.

743
00:45:26,010 --> 00:45:30,330
Laten we het nu hebben over de
inhoud van het boek Deuteronomium.

744
00:45:30,330 --> 00:45:35,430
Het boek Deuteronomium kijkt terug naar
de geschiedenis die achter hen lag en

745
00:45:35,430 --> 00:45:38,310
vooruit naar de veroveringen
die voor hen lagen

746
00:45:38,310 --> 00:45:41,430
en naar de manier waarop ze
in het land zouden leven.

747
00:45:41,430 --> 00:45:44,730
In wezen blikken de eerste
elf hoofdstukken terug.

748
00:45:44,730 --> 00:45:48,630
Ze kijken terug naar wat God in het
verleden voor Israël heeft gedaan

749
00:45:48,630 --> 00:45:50,730
sinds het uit Egypte vertrok.

750
00:45:50,730 --> 00:45:53,070
Het is geschiedenis met een doel.

751
00:45:53,070 --> 00:45:57,390
Het doel ervan is hun eraan te
herinneren dat wat God heeft

752
00:45:57,390 --> 00:46:03,030
beloofd in de toekomst voor hen te doen,
sterk lijkt op wat Hij in het verleden al

753
00:46:03,030 --> 00:46:04,650
voor hen heeft gedaan.

754
00:46:04,650 --> 00:46:09,930
Hij beschaamt hen vaak vanwege hun eerdere
gebrek aan geloof, toen hun vaders,

755
00:46:09,930 --> 00:46:15,750
de eerste generatie, Kanaän niet wilden
binnengaan vanwege de reuzen daar.

756
00:46:15,750 --> 00:46:17,910
Dit is de tweede generatie.

757
00:46:17,910 --> 00:46:22,770
We zullen in de eerste hoofdstukken lezen
hoe de Edomieten hun land veroverden op de

758
00:46:22,770 --> 00:46:26,190
reuzen die daar woonden, en
hoe de Moabieten hun land

759
00:46:26,190 --> 00:46:29,430
veroverden op de reuzen
die vóór hen daar woonden.

760
00:46:29,430 --> 00:46:34,830
Met andere woorden, God was in staat het
land dat Hij aan Moab en aan de Edomieten

761
00:46:34,830 --> 00:46:39,150
gaf, aan hen te geven ondanks de
vijandigheid van de reuzen die

762
00:46:39,150 --> 00:46:40,770
daar destijds woonden.

763
00:46:40,770 --> 00:46:44,010
Toch had Israël er niet op
kunnen vertrouwen dat God

764
00:46:44,010 --> 00:46:46,410
de reuzen voor hen zou verslaan.

765
00:46:46,410 --> 00:46:50,490
De eerste elf hoofdstukken
kijken grotendeels terug.

766
00:46:50,490 --> 00:46:54,270
Vervolgens kijkt het boek van
hoofdstuk 12 tot het einde

767
00:46:54,270 --> 00:46:58,410
vooruit naar hun komst in het
land en naar hoe het dan zal zijn.

768
00:46:58,410 --> 00:47:03,210
Sommige regels die in Leviticus of in
enkele eerdere boeken gegeven zijn,

769
00:47:03,210 --> 00:47:07,350
worden in Deuteronomium 12 en
de daaropvolgende hoofdstukken

770
00:47:07,350 --> 00:47:11,310
enigszins aangepast, omdat ze
in nieuwe omstandigheden, in een

771
00:47:11,310 --> 00:47:13,830
nieuwe situatie, terechtkomen.

772
00:47:13,830 --> 00:47:16,350
De wetten die eerder gegeven waren, waren

773
00:47:16,350 --> 00:47:19,530
geschikt voor mensen die
door een woestijn zwierven.

774
00:47:19,530 --> 00:47:24,150
Sommige dingen veranderen wanneer ze
in een vaste woonomgeving terechtkomen.

775
00:47:24,150 --> 00:47:27,870
De indeling van het boek begint
met een inleiding in de eerste

776
00:47:27,870 --> 00:47:30,090
vier verzen van hoofdstuk 1.

777
00:47:30,090 --> 00:47:33,810
Daarna hebben we in wezen
drie toespraken van Mozes.

778
00:47:33,810 --> 00:47:37,650
Sommigen zouden zeggen vier; het
hangt ervan af hoe het laatste

779
00:47:37,650 --> 00:47:39,390
materiaal wordt gegroepeerd.

780
00:47:39,390 --> 00:47:44,970
De eerste toespraak is kort en omvat
in wezen hoofdstuk 1 tot en met 4.

781
00:47:44,970 --> 00:47:49,230
Tegen het einde van hoofdstuk
4 worden drie vrijsteden aan de

782
00:47:49,230 --> 00:47:53,970
oostzijde van de Jordaan aangewezen,
en dat behoort technisch gezien niet

783
00:47:53,970 --> 00:47:55,470
tot de toespraak.

784
00:47:55,470 --> 00:48:00,570
De laatste paar verzen van hoofdstuk
4 leiden ook de volgende toespraak in.

785
00:48:00,570 --> 00:48:06,870
Die omvat in wezen hoofdstuk 5 tot en met
26 en is de tweede toespraak van Mozes.

786
00:48:06,870 --> 00:48:09,450
Die is veel, veel langer,

787
00:48:09,450 --> 00:48:12,810
ongeveer eenentwintig of
tweeëntwintig hoofdstukken,

788
00:48:12,810 --> 00:48:15,810
tegenover vier hoofdstukken
voor de eerste.

789
00:48:15,810 --> 00:48:20,130
Daarin worden grotendeels hun geschiedenis
en de wetten die God hun eerder had

790
00:48:20,130 --> 00:48:22,710
gegeven opnieuw doorgenomen.

791
00:48:22,710 --> 00:48:25,350
Er worden ook enkele
nieuwe wetten gegeven,

792
00:48:25,350 --> 00:48:30,270
maar er is veel herhaling en uitwerking
van de verbondsbepalingen die God

793
00:48:30,270 --> 00:48:31,830
hun had gegeven.

794
00:48:31,830 --> 00:48:38,430
Hoofdstuk 27 en 28 vormen een krachtige
waarschuwing dat ze het verbond en de wet

795
00:48:38,430 --> 00:48:44,430
moeten gehoorzamen en er niet van mogen
afwijken nadat Mozes er niet meer is.

796
00:48:44,430 --> 00:48:46,650
Ze beschrijven de zegeningen die van God

797
00:48:46,650 --> 00:48:50,910
over hen zullen komen als ze
gehoorzaam zijn, en de vervloekingen,

798
00:48:50,910 --> 00:48:55,170
die veel uitvoeriger worden
opgesomd dan de zegeningen.

799
00:48:55,170 --> 00:49:00,750
Als ze van Gods verbond afweken, zouden
er grote vervloekingen over hen komen.

800
00:49:00,750 --> 00:49:06,450
Deze zegeningen en vervloekingen
staan in hoofdstuk 27 en 28.

801
00:49:06,450 --> 00:49:09,690
De derde toespraak beslaat
een paar hoofdstukken.

802
00:49:09,690 --> 00:49:15,030
Hoofdstuk 29 en 30 vormen samen
de derde toespraak van Mozes,

803
00:49:15,030 --> 00:49:18,450
die grotendeels een
herbevestiging van het verbond is.

804
00:49:18,450 --> 00:49:21,990
Voordat Mozes vertrekt,
bevestigt hij het verbond.

805
00:49:21,990 --> 00:49:25,530
De rest van het materiaal zou
je bijlagen kunnen noemen.

806
00:49:25,530 --> 00:49:29,190
Sommigen zouden er een vierde
toespraak van Mozes van maken,

807
00:49:29,190 --> 00:49:32,190
en ik denk niet dat daar
enig bezwaar tegen kan zijn.

808
00:49:32,190 --> 00:49:36,150
Het is Mozes die spreekt,
maar toch heeft elk deel zijn

809
00:49:36,150 --> 00:49:38,370
eigen afzonderlijke karakter.

810
00:49:38,370 --> 00:49:42,270
Je zou het allemaal als een
vierde toespraak kunnen groeperen,

811
00:49:42,270 --> 00:49:44,790
of je zou de gedeelten,
zoals sommigen doen,

812
00:49:44,790 --> 00:49:46,950
als bijlagen bij het boek kunnen zien.

813
00:49:46,950 --> 00:49:51,630
De derde toespraak is in wezen afgelopen,
en dan is er nog ander interessant,

814
00:49:51,630 --> 00:49:54,990
uiteenlopend materiaal
dat opgenomen moet worden.

815
00:49:54,990 --> 00:50:00,090
Het grootste deel van hoofdstuk 31 bestaat
uit voorschriften voor de priesters,

816
00:50:00,090 --> 00:50:05,430
de Levieten en Jozua: bijzondere
voorschriften over wat zij moeten doen,

817
00:50:05,430 --> 00:50:10,650
over het eens in de zeven jaar voorlezen
van de wet aan heel het volk, enzovoort.

818
00:50:10,650 --> 00:50:15,210
Dan is er wat ik Bijlage 2 zou
noemen: het Lied van Mozes,

819
00:50:15,210 --> 00:50:18,090
beslist een afzonderlijk
gedeelte op zichzelf.

820
00:50:18,090 --> 00:50:23,670
Van hoofdstuk 31, vers 30, tot en
met hoofdstuk 32 staat een lied dat

821
00:50:23,670 --> 00:50:25,950
Mozes schreef en kennelijk zong.

822
00:50:25,950 --> 00:50:29,130
We zouden kunnen zeggen
dat het zijn zwanenzang is.

823
00:50:29,130 --> 00:50:32,970
Hij zong het voordat hij stierf,
en het diende tot onderricht

824
00:50:32,970 --> 00:50:36,150
en als waarschuwing voor
Israël over hun toekomst.

825
00:50:36,150 --> 00:50:38,010
Het is een profetisch lied.

826
00:50:38,010 --> 00:50:40,950
Dan is er nog een gedeelte
dat waarschijnlijk het beste

827
00:50:40,950 --> 00:50:46,410
als nog een bijlage kan worden gezien:
de laatste zegen die Mozes in hoofdstuk

828
00:50:46,410 --> 00:50:48,630
33 over het volk uitspreekt.

829
00:50:48,630 --> 00:50:54,810
De uiteindelijke afsluiting is de dood
van Mozes, waar hoofdstuk 34 over gaat.

830
00:50:54,810 --> 00:50:57,030
Dat is wat we in het
boek zullen aantreffen.

831
00:50:57,030 --> 00:51:01,350
Sinds het midden van de jaren vijftig
hebben Bijbelgeleerden de neiging gehad

832
00:51:01,350 --> 00:51:04,590
de structuur van Deuteronomium
te bekijken door het

833
00:51:04,590 --> 00:51:10,920
raster van een theorie die in 1954
werd gepresenteerd door een man die G.

834
00:51:10,920 --> 00:51:13,230
E. Mendenhall heette.

835
00:51:13,230 --> 00:51:17,670
Hij bestudeerde oude
Hettitische suzereinverdragen.

836
00:51:17,670 --> 00:51:21,450
De meesten van ons kennen zelfs
het woord ‘suzerein’ niet,

837
00:51:21,450 --> 00:51:23,070
maar het is een goed woord.

838
00:51:23,070 --> 00:51:27,090
Een suzerein is een machtige
koning die minder machtige

839
00:51:27,090 --> 00:51:30,270
koningen verovert en hun schatting oplegt.

840
00:51:30,270 --> 00:51:34,230
Daarom worden de minder machtige
koningen die onder een suzerein

841
00:51:34,230 --> 00:51:36,030
staan vazallen genoemd.

842
00:51:36,030 --> 00:51:41,310
Je bent waarschijnlijk meer vertrouwd
met het woord ‘vazal’ dan met ‘suzerein’.

843
00:51:41,310 --> 00:51:45,150
Ik wist in elk geval al van
jongs af aan wat een vazal was,

844
00:51:45,150 --> 00:51:47,670
maar niet wat een suzerein was.

845
00:51:47,670 --> 00:51:53,430
Dit zijn twee dingen die bij elkaar horen,
ongeveer zoals een koning en onderdanen:

846
00:51:53,430 --> 00:51:56,370
een suzerein en zijn vazallen.

847
00:51:56,370 --> 00:52:02,190
Een suzerein was een machtige koning die
minder machtige koningen had veroverd,

848
00:52:02,190 --> 00:52:04,410
en zij waren zijn vazallen.

849
00:52:04,410 --> 00:52:06,210
Hij legde hun schatting op.

850
00:52:06,210 --> 00:52:10,230
In de tijd van de Hettieten, in het
tweede millennium voor Christus,

851
00:52:10,230 --> 00:52:14,490
de tijd waarin Mozes leefde,
bestonden zulke verdragen.

852
00:52:14,490 --> 00:52:16,830
Enkele van deze verdragen zijn ontdekt,

853
00:52:16,830 --> 00:52:21,390
en deze suzereinverdragen zijn in
feite verdragen tussen de suzerein

854
00:52:21,390 --> 00:52:23,070
en zijn vazallen.

855
00:52:23,070 --> 00:52:27,030
Ze leggen vast wat hij van hen
verwacht en wat hij voor hen zal doen

856
00:52:27,030 --> 00:52:31,710
op grond van het verbond dat zij met
elkaar hebben, als zij hem trouw blijven.

857
00:52:31,710 --> 00:52:36,210
Bijna alle oudtestamentici nemen
tegenwoordig eenvoudigweg aan dat

858
00:52:36,210 --> 00:52:40,770
Mendenhall gelijk heeft: dat dit
lijkt op een oud suzereinverdrag,

859
00:52:40,770 --> 00:52:45,030
dat God de suzerein is
en Israël een vazal is,

860
00:52:45,030 --> 00:52:50,130
en dat Deuteronomium dezelfde vorm
heeft als deze oude verdragen.

861
00:52:50,130 --> 00:52:53,250
Nu is het mogelijk de
overeenkomsten te overdrijven.

862
00:52:53,250 --> 00:52:57,750
De overeenkomsten in de structuur
van Deuteronomium lopen niet precies

863
00:52:57,750 --> 00:53:01,410
parallel met die van de
Hettitische suzereinverdragen.

864
00:53:01,410 --> 00:53:05,910
Er zijn echter ook veel latere
Assyrische suzereinverdragen,

865
00:53:05,910 --> 00:53:11,730
en sommige geleerden hebben geprobeerd te
beweren dat Deuteronomium daarop lijkt.

866
00:53:11,730 --> 00:53:16,110
De structuur van Deuteronomium is
niet precies gelijk aan die van de

867
00:53:16,110 --> 00:53:19,590
Hettitische of de Assyrische
suzereinverdragen,

868
00:53:19,590 --> 00:53:22,770
maar komt veel dichter bij
die van de Hettitische.

869
00:53:22,770 --> 00:53:27,690
En als dat klopt, zegt dat iets over
de vroege totstandkoming van het boek.

870
00:53:27,690 --> 00:53:32,790
Dat wil zeggen: als het boek zo is
samengesteld dat het lijkt op een oud

871
00:53:32,790 --> 00:53:37,410
suzereinverdrag tussen God en Israël,
dan zou het feit dat het lijkt op de

872
00:53:37,410 --> 00:53:42,270
Hettitische suzereinverdragen uit
het tweede millennium voor Christus,

873
00:53:42,270 --> 00:53:45,870
betekenen dat het het meest voor
de hand ligt dat het in de tijd van

874
00:53:45,870 --> 00:53:47,610
Mozes geschreven is.

875
00:53:47,610 --> 00:53:52,050
Dat zou ingaan tegen de opvatting van
moderne geleerden dat het veel later

876
00:53:52,050 --> 00:53:55,950
geschreven is, bijvoorbeeld in
de zevende eeuw voor Christus,

877
00:53:55,950 --> 00:53:58,770
in wat wij de Assyrische periode noemen.

878
00:53:58,770 --> 00:54:02,070
Sommige mensen die Deuteronomium
laat willen dateren,

879
00:54:02,070 --> 00:54:06,570
proberen te beweren dat het meer op
de Assyrische suzereinverdragen lijkt,

880
00:54:06,570 --> 00:54:08,190
maar dat is niet zo.

881
00:54:08,190 --> 00:54:10,050
Het lijkt meer op de Hettitische.

882
00:54:10,050 --> 00:54:12,390
Nu ben ik sowieso niet
voor honderd procent

883
00:54:12,390 --> 00:54:15,990
gecharmeerd van die hele
vergelijking met een suzereinverdrag,

884
00:54:15,990 --> 00:54:18,030
maar ik ben geen geleerde.

885
00:54:18,030 --> 00:54:21,690
Dit zijn zaken waarin
geleerden geïnteresseerd zijn.

886
00:54:21,690 --> 00:54:24,810
Toch kan het enige
opbouwende waarde hebben om

887
00:54:24,810 --> 00:54:28,050
kort te bedenken dat
wanneer een grote koning

888
00:54:28,050 --> 00:54:33,990
kleinere koningen veroverde en hun een
schatting oplegde, zij een verbond sloten.

889
00:54:33,990 --> 00:54:38,310
Daarin was de grotere koning de
beschermer en in bepaalde opzichten

890
00:54:38,310 --> 00:54:42,810
de verzorger van de trouwe vazallen
die met hem in een verbond stonden.

891
00:54:42,810 --> 00:54:48,090
En de vazallen moesten natuurlijk voor
honderd procent trouw en wetsgetrouw zijn.

892
00:54:48,090 --> 00:54:52,410
Dit lijkt beslist op de
relatie die God met Israël had.

893
00:54:52,410 --> 00:54:58,290
Israël was een koninkrijk, maar God was
de grote Koning Die boven hen stond.

894
00:54:58,290 --> 00:55:01,350
Zij moesten beslist
schatting aan Hem betalen.

895
00:55:01,350 --> 00:55:03,690
Daarvoor waren hun tienden bedoeld.

896
00:55:03,690 --> 00:55:05,850
Hij stelde wetten voor hen vast.

897
00:55:05,850 --> 00:55:07,770
Hij eiste trouw van hen.

898
00:55:07,770 --> 00:55:12,150
Hij beloofde hun dingen te geven
als zij Zijn trouwe volk waren.

899
00:55:12,150 --> 00:55:14,850
Hij stond in een verbondsrelatie met hen.

900
00:55:14,850 --> 00:55:17,010
Het is dus toepasselijk genoeg.

901
00:55:17,010 --> 00:55:21,690
Ik weet niet hoe kunstmatig het is om te
proberen dit in dat patroon te dwingen,

902
00:55:21,690 --> 00:55:26,790
maar de Hettitische suzereinverdragen
volgden wat hun opbouw betreft een

903
00:55:26,790 --> 00:55:29,190
algemeen kenmerkend patroon.

904
00:55:29,190 --> 00:55:34,530
Ze beginnen met een inleiding waarin
wordt uitgelegd waarover het verdrag gaat.

905
00:55:34,530 --> 00:55:38,730
Zo zouden we de openingsverzen
van Deuteronomium hoofdstuk 1

906
00:55:38,730 --> 00:55:40,590
als een inleiding kunnen beschouwen.

907
00:55:40,590 --> 00:55:45,330
Daarna bevatten de suzereinverdragen
een historische proloog waarin de

908
00:55:45,330 --> 00:55:50,130
historische betrekkingen tussen de
suzerein en de vazallen werden samengevat.

909
00:55:50,130 --> 00:55:54,630
Zoiets hebben we beslist in de
hoofdstukken 1 tot en met 4.

910
00:55:54,630 --> 00:55:59,910
Daar vat Mozes de geschiedenis samen van
Gods omgang met Israël in de woestijn,

911
00:55:59,910 --> 00:56:03,090
van het feit dat Hij een
verbond met hen sloot,

912
00:56:03,090 --> 00:56:06,690
hen beschermde en allerlei
van zulke dingen deed.

913
00:56:06,690 --> 00:56:10,950
Daarna volgde een gedeelte met de
algemene bepalingen van het verdrag,

914
00:56:10,950 --> 00:56:14,070
dat wil zeggen wat er van
de vazallen werd verlangd.

915
00:56:14,070 --> 00:56:19,470
Dat werd gevolgd door een gedeelte met
specifiekere bepalingen van het verdrag.

916
00:56:19,470 --> 00:56:22,770
Eerst komt een samenvatting
van de algemene bepalingen,

917
00:56:22,770 --> 00:56:25,410
gevolgd door een uitvoerigere en

918
00:56:25,410 --> 00:56:28,290
specifiekere behandeling
van deze bepalingen.

919
00:56:28,290 --> 00:56:32,550
In Deuteronomium zouden de
hoofdstukken 5 tot en met 11 als deze

920
00:56:32,550 --> 00:56:36,570
algemene bepalingen kunnen worden
beschouwd, en de hoofdstukken 12

921
00:56:36,570 --> 00:56:41,370
tot en met 26 als de specifiekere
bepalingen van het verdrag.

922
00:56:41,370 --> 00:56:44,490
Vervolgens bevatten de
verdragen een of andere regeling

923
00:56:44,490 --> 00:56:48,690
voor de manier waarop afschriften bewaard
zouden worden en waarop het verdrag

924
00:56:48,690 --> 00:56:53,010
in stand gehouden en door de
generaties heen voortgezet zou worden.

925
00:56:53,010 --> 00:56:57,750
Deuteronomium hoofdstuk 27 wordt
vaak beschouwd als het gedeelte

926
00:56:57,750 --> 00:57:00,750
dat met dat aspect van
zo’n verdrag overeenkomt.

927
00:57:00,750 --> 00:57:04,470
Suzereinverdragen bevatten ook
een opsomming van zegeningen of

928
00:57:04,470 --> 00:57:09,330
voordelen die de suzerein aan de vazallen
zou geven als ze gehoorzaam waren.

929
00:57:09,330 --> 00:57:13,590
Maar ze vermeldden ook straffen en
vervloekingen die vanwege de suzerein over

930
00:57:13,590 --> 00:57:16,770
hen zouden komen als
ze ongehoorzaam waren.

931
00:57:16,770 --> 00:57:21,930
Precies dat hebben we in de
hoofdstukken 27 en 28 van Deuteronomium,

932
00:57:21,930 --> 00:57:26,790
en vooral in hoofdstuk 28: de
zegeningen en de vervloekingen.

933
00:57:26,790 --> 00:57:29,430
In mijn overzicht heb ik
het verkeerd genummerd.

934
00:57:29,430 --> 00:57:33,570
Heel hoofdstuk 28 bestaat uit
zegeningen en vervloekingen.

935
00:57:33,570 --> 00:57:39,510
In de aantekeningen heb ik hoofdstuk
28, vers 15 tot en met 16 gezet.

936
00:57:39,510 --> 00:57:41,490
Dat zijn alleen de vervloekingen.

937
00:57:41,490 --> 00:57:44,850
De zegeningen staan in de
eerste veertien verzen.

938
00:57:44,850 --> 00:57:48,690
Het laatste deel van het verdrag
bevatte dan verschillende herhalingen en

939
00:57:48,690 --> 00:57:51,810
samenvattingen van het
geheel, en bepalingen voor de

940
00:57:51,810 --> 00:57:53,730
voortzetting van het verdrag.

941
00:57:53,730 --> 00:57:57,930
Veel mensen beschouwen de
hoofdstukken 29 tot en met 34

942
00:57:57,930 --> 00:58:01,770
als gedeelten die daar in het
algemeen mee overeenkomen.

943
00:58:01,770 --> 00:58:04,890
Volgens mij is er nu een
algemene overeenkomst,

944
00:58:04,890 --> 00:58:09,450
en misschien is die voldoende om de
gedachte te rechtvaardigen dat God,

945
00:58:09,450 --> 00:58:15,330
of Mozes, dit boek bedoeld heeft
als Gods suzereinverdrag met Israël.

946
00:58:15,330 --> 00:58:20,190
Het is moeilijk te zeggen, want dit is
aan het einde van Mozes’ leven geschreven.

947
00:58:20,190 --> 00:58:24,450
En er zou natuurlijk enige vindingrijkheid
voor nodig zijn geweest om het

948
00:58:24,450 --> 00:58:28,590
materiaal doelbewust in zo’n
ingewikkelde structuur te ordenen.

949
00:58:28,590 --> 00:58:33,270
Het is immers opgetekend als een
reeks toespraken die Mozes hield en

950
00:58:33,270 --> 00:58:35,190
spontaan kan hebben uitgesproken.

951
00:58:35,190 --> 00:58:38,790
Dat het geordend is zoals
het geordend is — nu ja,

952
00:58:38,790 --> 00:58:41,550
ik veronderstel dat iemand
zou kunnen zeggen dat

953
00:58:41,550 --> 00:58:44,970
Mozes het niet in zijn
huidige vorm heeft geordend.

954
00:58:44,970 --> 00:58:49,950
Misschien heeft Jozua of iemand anders
de toespraken die Mozes hield genomen

955
00:58:49,950 --> 00:58:53,310
en de hoofdstukken later
geordend zoals ze nu zijn,

956
00:58:53,310 --> 00:58:56,310
zodat ze op een
suzereinverdrag zouden lijken.

957
00:58:56,310 --> 00:59:00,330
Maar hoe dan ook, ik weet niet
of dit het belangrijkste is.

958
00:59:00,330 --> 00:59:04,890
Toch is dit het onderwerp waardoor
geleerden het meest gefascineerd zijn

959
00:59:04,890 --> 00:59:10,290
wanneer ze Deuteronomium bestuderen,
gedeeltelijk omdat het een theorie is die

960
00:59:10,290 --> 00:59:14,670
betrekkelijk recent, in de
afgelopen zestig jaar, is ontstaan.

961
00:59:14,670 --> 00:59:17,910
Alle geleerden hebben zich vol
enthousiasme op dit idee van

962
00:59:17,910 --> 00:59:20,190
het suzereinverdrag gestort.

963
00:59:20,190 --> 00:59:23,910
We hoeven dit niet allemaal te
bespreken, maar in de aantekeningen

964
00:59:23,910 --> 00:59:27,990
heb ik je een lijst gegeven met enkele
parallellen tussen wat het Boek van het

965
00:59:27,990 --> 00:59:34,470
Verbond wordt genoemd, in Exodus
21 tot en met 23, en Deuteronomium.

966
00:59:34,470 --> 00:59:37,650
Daarmee geef ik voorbeelden
van hoe Deuteronomium

967
00:59:37,650 --> 00:59:42,150
sommige dingen die we al hebben
gezien, herhaalt en verder uitwerkt.

968
00:59:42,150 --> 00:59:48,210
De wet over Hebreeuwse dienaren staat
in Exodus 21 en in Deuteronomium.

969
00:59:48,210 --> 00:59:51,510
Dat geldt ook voor de wetten
over moord, ontvoering,

970
00:59:51,510 --> 00:59:53,910
het huwelijk met een vrouw die verleid is,

971
00:59:53,910 --> 00:59:58,350
en de onderdrukking van zwakke
en hulpeloze mensen, zoals wezen,

972
00:59:58,350 --> 01:00:00,330
weduwen en vreemdelingen.

973
01:00:00,330 --> 01:00:04,110
Er zijn wetten over het vragen
van rente op leningen en over het

974
01:00:04,110 --> 01:00:07,950
aannemen van een pand van armen
als onderpand voor een lening.

975
01:00:07,950 --> 01:00:12,930
Er zijn wetten over de eerstgeborenen, het
eten van vlees dat niet op de juiste wijze

976
01:00:12,930 --> 01:00:18,210
is geslacht, valse getuigen en de straf
die zij krijgen wanneer blijkt dat zij

977
01:00:18,210 --> 01:00:20,610
vals hebben getuigd, en de eis van

978
01:00:20,610 --> 01:00:23,490
onpartijdige rechtspraak
in de rechtbanken.

979
01:00:23,490 --> 01:00:27,270
Dat wil zeggen dat je de rijken
of de armen niet voortrekt,

980
01:00:27,270 --> 01:00:30,090
maar eenvoudigweg rechtvaardig bent.

981
01:00:30,090 --> 01:00:34,770
Er is de noodzaak om vriendelijk te zijn
voor je naasten, ook voor je vijanden;

982
01:00:34,770 --> 01:00:39,810
het sabbatsjaar; de sabbat; de
eis dat eden alleen in de Naam van

983
01:00:39,810 --> 01:00:46,110
Jahweh worden afgelegd; drie jaarlijkse
feesten en de wet van de eerstelingen; en:

984
01:00:46,110 --> 01:00:51,210
De eerstelingen van de eerste vruchten van
uw land moet u in het huis van de HEERE,

985
01:00:51,210 --> 01:00:53,070
uw God, brengen.

986
01:00:53,070 --> 01:00:56,430
U mag een bokje niet koken
in de melk van zijn moeder.

987
01:00:56,430 --> 01:01:02,430
Dit zijn allemaal verschillende wetten
die in Exodus 21 tot en met 23 staan en

988
01:01:02,430 --> 01:01:07,950
parallellen hebben in Deuteronomium, waar
ze worden herhaald en verder uitgewerkt.

989
01:01:07,950 --> 01:01:13,770
Je kunt zien hoe Deuteronomium de oude
wet neemt, die herhaalt en toepast.

990
01:01:13,770 --> 01:01:16,890
De manier waarop Deuteronomium
dit doorgaans doet,

991
01:01:16,890 --> 01:01:22,230
is in feite dat het de wet kort
weergeeft en er daarna over preekt.

992
01:01:22,230 --> 01:01:26,790
Mozes noemt de wet die zij al hadden
ontvangen en geeft daarna een preek,

993
01:01:26,790 --> 01:01:31,050
een uitwerking of een aansporing
over die specifieke wet.

994
01:01:31,050 --> 01:01:35,370
In de aantekeningen heb ik je enkele
passages gegeven als voorbeelden

995
01:01:35,370 --> 01:01:36,870
van dat patroon.

996
01:01:36,870 --> 01:01:40,530
Dat is een gebruikelijk
patroon in Deuteronomium.

997
01:01:40,530 --> 01:01:44,190
De wet wordt herhaald, maar
niet alleen als wetboek.

998
01:01:44,190 --> 01:01:49,290
Zij wordt opgenomen in teksten en
preken waarin Mozes erover predikt.

999
01:01:49,290 --> 01:01:53,010
Er zijn bepaalde woorden die je
in het hele boek Deuteronomium

1000
01:01:53,010 --> 01:01:54,930
heel vaak aantreft.

1001
01:01:54,930 --> 01:01:59,430
Woorden als ‘liefde’, vooral
Gods liefde voor Israël,

1002
01:01:59,430 --> 01:02:02,610
worden voor het eerst in
Deuteronomium genoemd.

1003
01:02:02,610 --> 01:02:09,030
In Genesis, Exodus, Leviticus of
Numeri wordt Gods liefde voor Israël

1004
01:02:09,030 --> 01:02:12,150
of Zijn liefde voor de
mens nergens genoemd.

1005
01:02:12,150 --> 01:02:17,190
Maar in Deuteronomium spreekt God
vaak over Zijn liefde voor Israël,

1006
01:02:17,190 --> 01:02:22,230
en het is in Deuteronomium dat Hij
Israël gebiedt Hem lief te hebben.

1007
01:02:22,230 --> 01:02:25,170
Er is gezegd dat er geen andere oude,

1008
01:02:25,170 --> 01:02:29,790
bij de mensheid bekende godsdienst is
waarin de god van die godsdienst zijn

1009
01:02:29,790 --> 01:02:32,190
aanbidders gebiedt hem lief te hebben.

1010
01:02:32,190 --> 01:02:34,950
De meeste heidenen waren
bang voor hun goden,

1011
01:02:34,950 --> 01:02:38,490
maar liefde voor hun goden
werd niet van hen verwacht

1012
01:02:38,490 --> 01:02:40,890
en was waarschijnlijk niet eens mogelijk.

1013
01:02:40,890 --> 01:02:43,290
Hun goden waren monsters.

1014
01:02:43,290 --> 01:02:45,750
Hun goden waren demonen.

1015
01:02:45,750 --> 01:02:49,110
Maar God eist van Zijn
volk dat het Hem liefheeft,

1016
01:02:49,110 --> 01:02:53,070
en liefde is een heel belangrijk
woord in Deuteronomium.

1017
01:02:53,070 --> 01:02:56,790
Nogmaals, het is het eerste
boek dat Gods liefde noemt,

1018
01:02:56,790 --> 01:03:00,990
en het is ook het boek dat mensen
gebiedt Hem lief te hebben.

1019
01:03:00,990 --> 01:03:06,030
Verwijzingen naar het horen van of
luisteren naar God komen heel vaak voor.

1020
01:03:06,030 --> 01:03:10,110
Jahweh dienen, vrezen,
zich aan Hem hechten

1021
01:03:10,110 --> 01:03:14,850
en in Zijn wegen wandelen zijn
thema’s die telkens weer terugkomen.

1022
01:03:14,850 --> 01:03:18,390
Het zijn woorden die je
herhaaldelijk zult aantreffen.

1023
01:03:18,390 --> 01:03:23,610
Woorden als ‘verbond’,
‘gruwel’ en ‘jouw poorten’,

1024
01:03:23,610 --> 01:03:25,890
waarmee naar je steden wordt verwezen,

1025
01:03:25,890 --> 01:03:28,410
zullen heel vaak voorkomen
in de woordenschat

1026
01:03:28,410 --> 01:03:31,050
wanneer we Deuteronomium doorlezen.

1027
01:03:31,050 --> 01:03:34,830
Er zijn ook enkele uitdrukkingen,
en ik heb er maar een paar gegeven.

1028
01:03:34,830 --> 01:03:39,930
Veel uitdrukkingen worden in Deuteronomium
herhaald en komen heel vaak voor,

1029
01:03:39,930 --> 01:03:43,050
waarschijnlijk tien keer
of vaker in het boek.

1030
01:03:43,050 --> 01:03:44,970
Eén daarvan is de uitdrukking:

1031
01:03:44,970 --> 01:03:48,210
Maar naar de plaats die de HEERE, uw God,

1032
01:03:48,210 --> 01:03:52,410
uit al uw stammen zal uitkiezen
om Zijn Naam daar te vestigen,

1033
01:03:52,410 --> 01:03:55,770
naar Zijn woning moet u
vragen en daarheen komen.

1034
01:03:55,770 --> 01:03:57,990
Of de alternatieve formulering:

1035
01:03:57,990 --> 01:04:01,290
Dan zal daar de plaats
zijn die de HEERE, uw God,

1036
01:04:01,290 --> 01:04:04,290
zal uitkiezen om Zijn
Naam daar te laten wonen.

1037
01:04:04,290 --> 01:04:09,450
Daarheen moet u alles brengen wat ik u
gebied: uw brandoffers, uw slachtoffers,

1038
01:04:09,450 --> 01:04:14,850
uw tienden, de hefoffers uit uw hand en
heel de keur van uw gelofteoffers die u

1039
01:04:14,850 --> 01:04:16,170
de HEERE belooft,

1040
01:04:16,170 --> 01:04:18,810
Dat is een uitdrukking
die we vaak aantreffen.

1041
01:04:18,810 --> 01:04:21,390
Er wordt niet gezegd waar dat zal zijn.

1042
01:04:21,390 --> 01:04:26,310
Als dit na de tijd van David geschreven
was, zou het over Jeruzalem zijn gegaan,

1043
01:04:26,310 --> 01:04:28,770
en dan zouden ze dat zeker hebben gezegd.

1044
01:04:28,770 --> 01:04:33,090
Maar Jeruzalem werd pas in de
tijd van David een Joodse stad,

1045
01:04:33,090 --> 01:04:38,490
vijfhonderd jaar na deze tijd of nog
langer, zelfs zeshonderd jaar later.

1046
01:04:38,490 --> 01:04:41,610
Daarom konden ze niet
aangeven waar dat zou zijn.

1047
01:04:41,610 --> 01:04:44,130
Maar er wordt verwezen
naar die plaats waar

1048
01:04:44,130 --> 01:04:47,850
Jahweh ervoor zal kiezen om
Zijn Naam te laten wonen.

1049
01:04:47,850 --> 01:04:51,690
Verwijzingen naar verlost worden
uit het huis van slavernij,

1050
01:04:51,690 --> 01:04:54,510
of verlost worden uit Egypte, zijn

1051
01:04:54,510 --> 01:04:58,170
eveneens uitdrukkingen die
heel vaak worden herhaald.

1052
01:04:58,170 --> 01:05:02,310
Steeds weer wordt naar voren gebracht dat
je moet bedenken dat je een slaaf was in

1053
01:05:02,310 --> 01:05:03,930
het land Egypte.

1054
01:05:03,930 --> 01:05:06,090
Je was een slaaf in Egypte.

1055
01:05:06,090 --> 01:05:07,770
Trek daar een les uit.

1056
01:05:07,770 --> 01:05:10,110
Er zijn veel verwijzingen naar:

1057
01:05:10,110 --> 01:05:14,790
Ook werd de HEERE toornig
op mij, vanwege uw woorden.

1058
01:05:14,790 --> 01:05:19,950
Hij zwoer dat ik de Jordaan niet zou
oversteken en niet zou komen in het goede

1059
01:05:19,950 --> 01:05:24,990
land dat de HEERE, uw God, u
als erfelijk bezit geven zal.

1060
01:05:24,990 --> 01:05:27,270
Of, in een andere formulering:

1061
01:05:27,270 --> 01:05:32,130
Pas wanneer de HEERE ook aan uw broeders
rust gegeven heeft, net als aan u,

1062
01:05:32,130 --> 01:05:37,050
en ook zij het land in bezit hebben
genomen dat de HEERE, uw God,

1063
01:05:37,050 --> 01:05:42,210
hun geven zal aan de overzijde van
de Jordaan, pas dan mag u terugkeren,

1064
01:05:42,210 --> 01:05:45,510
eenieder naar zijn bezit,
dat ik u gegeven heb.

1065
01:05:45,510 --> 01:05:49,830
Die uitdrukking komt heel
vaak voor. Ook de uitdrukking:

1066
01:05:49,830 --> 01:05:54,990
En u moet Zijn verordeningen en
Zijn geboden, die ik u heden gebied,

1067
01:05:54,990 --> 01:06:00,750
alle dagen in acht nemen, opdat
het u en uw kinderen na u goed gaat

1068
01:06:00,750 --> 01:06:08,370
en opdat u uw dagen verlengt in het land
dat de HEERE, uw God, u geeft, alle dagen.

1069
01:06:08,370 --> 01:06:13,110
komt vaak voor. Dat houdt natuurlijk
in dat het ook mogelijk is dat

1070
01:06:13,110 --> 01:06:16,890
zij hun dagen daar niet
verlengen. Hij zegt altijd:

1071
01:06:16,890 --> 01:06:20,370
Doe dit, zodat je langer
in het land kunt blijven.

1072
01:06:20,370 --> 01:06:21,870
Daarmee zegt Hij:

1073
01:06:21,870 --> 01:06:26,730
Als je niet doet wat Ik zeg, zul je
niet langer in het land kunnen blijven.

1074
01:06:26,730 --> 01:06:28,770
Je zult er niet lang zijn.

1075
01:06:28,770 --> 01:06:32,310
Dit is een echo van wat we
in Leviticus hebben gezien

1076
01:06:32,310 --> 01:06:36,450
en waarop we eerder hebben gewezen:
Israëls aanspraak op het land

1077
01:06:36,450 --> 01:06:38,430
was niet onvoorwaardelijk.

1078
01:06:38,430 --> 01:06:41,730
Er bestaat geen onvoorwaardelijke
aanspraak op grond

1079
01:06:41,730 --> 01:06:44,310
waarvan Israël het land bezit.

1080
01:06:44,310 --> 01:06:48,750
God vertelde hun altijd onder welke
voorwaarden Hij hun het land gaf

1081
01:06:48,750 --> 01:06:53,670
en dat zij uit het land verdreven zouden
worden als zij die voorwaarden schonden.

1082
01:06:53,670 --> 01:06:55,410
Telkens weer zegt Hij:

1083
01:06:55,410 --> 01:06:59,910
Doe deze dingen, gehoorzaam Mij
en houd je aan Mijn verbond,

1084
01:06:59,910 --> 01:07:02,070
zodat je langer in het land kunt blijven.

1085
01:07:02,070 --> 01:07:05,130
De implicaties voor vandaag
zijn altijd interessant,

1086
01:07:05,130 --> 01:07:10,410
omdat er verschil van mening bestaat over
de huidige aanspraak op het land Israël.

1087
01:07:10,410 --> 01:07:14,550
Veel christenen zouden zeggen dat zij een
goddelijke aanspraak op het land hebben.

1088
01:07:14,550 --> 01:07:17,130
Misschien is dat zo en misschien ook niet,

1089
01:07:17,130 --> 01:07:20,010
maar de bewering op
zichzelf bewijst dat niet.

1090
01:07:20,010 --> 01:07:23,070
We zouden naar Deuteronomium
moeten kijken en moeten

1091
01:07:23,070 --> 01:07:26,850
nagaan of zij zich hebben gehouden
aan de voorwaarden waarvan God

1092
01:07:26,850 --> 01:07:31,410
zei dat die bepalend zouden zijn voor
hun vermogen om het land te behouden.

1093
01:07:31,410 --> 01:07:35,670
Het is niet genoeg om eenvoudigweg te
zeggen dat zij het ontvangen hebben.

1094
01:07:35,670 --> 01:07:40,590
De vraag is of God het hun in hun
huidige toestand beloofd heeft.

1095
01:07:40,590 --> 01:07:42,870
Dat is onze inleiding op het boek.

1096
01:07:42,870 --> 01:07:47,130
We beginnen met hoofdstuk 1 en gaan
er op dezelfde manier doorheen als bij

1097
01:07:47,130 --> 01:07:47,790
de vorige boeken.