1
00:00:01,950 --> 00:00:04,230
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,230 --> 00:00:09,450
Deze keer behandelen we Esther
hoofdstuk 1 tot en met 6.

3
00:00:09,450 --> 00:00:14,370
We behandelen het boek Esther, waarvoor
niet veel theologische uitleg nodig is.

4
00:00:14,370 --> 00:00:18,090
Het is in feite het meest
wereldlijke boek in de Bijbel.

5
00:00:18,090 --> 00:00:22,050
Wereldlijk in die zin dat
het God of gebed niet noemt

6
00:00:22,050 --> 00:00:25,290
en helemaal geen godsdienstige
informatie geeft.

7
00:00:25,290 --> 00:00:27,750
We beschouwen het als
een godsdienstig boek

8
00:00:27,750 --> 00:00:32,130
omdat het natuurlijk over Israël gaat,
en ook omdat we in het boek wel de

9
00:00:32,130 --> 00:00:34,110
voorzienigheid van God zien.

10
00:00:34,110 --> 00:00:36,690
Er is waarschijnlijk geen boek waarin meer

11
00:00:36,690 --> 00:00:41,310
zichtbare tekenen van Gods alles
besturende voorzienigheid te vinden

12
00:00:41,310 --> 00:00:43,350
zijn dan in het boek Esther.

13
00:00:43,350 --> 00:00:47,850
Er lijken daarin zelfs zoveel dingen
buitengewoon toevallig te gebeuren,

14
00:00:47,850 --> 00:00:51,870
dat je je bijna niet kunt
voorstellen dat het verhaal waar is,

15
00:00:51,870 --> 00:00:54,450
tenzij God het zo laat gebeuren.

16
00:00:54,450 --> 00:00:56,970
Toch noemt het boek God nergens.

17
00:00:56,970 --> 00:00:59,610
Er is gegist naar de redenen daarvoor.

18
00:00:59,610 --> 00:01:04,230
Er is zelfs een tijd geweest waarin de
Joden vonden dat het niet in de Bijbel

19
00:01:04,230 --> 00:01:07,890
thuishoorde, omdat het
zo'n wereldlijk boek is.

20
00:01:07,890 --> 00:01:12,690
Maar het bevat wel de geschiedenis achter
de Joodse viering van het Poerimfeest,

21
00:01:12,690 --> 00:01:16,410
dat de Joden tot op de
dag van vandaag vieren.

22
00:01:16,410 --> 00:01:20,610
Ze lezen tijdens hun feest
zelfs het hele boek Esther voor,

23
00:01:20,610 --> 00:01:23,430
en in dat opzicht is het een nuttig boek.

24
00:01:23,430 --> 00:01:25,350
Luther hield niet van het boek.

25
00:01:25,350 --> 00:01:28,650
Hij wenste dat het nooit
had bestaan, zei hij.

26
00:01:28,650 --> 00:01:32,970
Maar Luther had veel onbewaakte
ogenblikken waarop hij overhaast

27
00:01:32,970 --> 00:01:34,350
over dingen sprak.

28
00:01:34,350 --> 00:01:37,230
Hij vond Jakobus ook een
verschrikkelijke brief.

29
00:01:37,230 --> 00:01:39,510
Hij vond het een strooien brief.

30
00:01:39,510 --> 00:01:43,230
Er zijn bepaalde dingen in onze
Bijbel waar Luther niet van hield.

31
00:01:43,230 --> 00:01:47,970
Sommigen hebben gezegd dat het boek Esther
de Naam van God misschien heeft weggelaten

32
00:01:47,970 --> 00:01:50,970
omdat het ook voor Perzische
lezers geschreven was,

33
00:01:50,970 --> 00:01:53,190
en niet alleen voor Joodse lezers.

34
00:01:53,190 --> 00:01:56,910
Toch is er waarschijnlijk een
belangrijkere reden waarom God in het boek

35
00:01:56,910 --> 00:01:58,350
niet wordt genoemd.

36
00:01:58,350 --> 00:02:03,450
Het zou namelijk heel goed kunnen dat het
boek de gedachte wil overbrengen dat God

37
00:02:03,450 --> 00:02:06,270
onzichtbaar achter alle dingen werkt.

38
00:02:06,270 --> 00:02:09,030
Er staan geen echte wonderen in het boek.

39
00:02:09,030 --> 00:02:11,910
Er zijn geen bovennatuurlijke
gebeurtenissen

40
00:02:11,910 --> 00:02:15,630
zoals wij ons bovennatuurlijke
gebeurtenissen zouden voorstellen,

41
00:02:15,630 --> 00:02:20,070
maar er zijn wel gebeurtenissen
waarin de voorzienigheid werkzaam is.

42
00:02:20,070 --> 00:02:23,910
Niemand kan dit boek lezen
zonder God erin te zien.

43
00:02:23,910 --> 00:02:29,790
Niemand, tenminste, die de godsdienst van
de Joden kent, niemand die Jahweh kent.

44
00:02:29,790 --> 00:02:32,490
Maar ze moeten God
achter de schermen zien.

45
00:02:32,490 --> 00:02:37,230
Het lijkt erop dat misschien bewust
iedere verwijzing naar God is weggelaten,

46
00:02:37,230 --> 00:02:41,670
om de gedachte over te brengen dat
God vaak niet zichtbaar is en niet

47
00:02:41,670 --> 00:02:46,050
ter sprake komt, maar wel actief
bij de gebeurtenissen betrokken is.

48
00:02:46,050 --> 00:02:48,690
Dat wordt in dit verhaal
waarschijnlijk duidelijker

49
00:02:48,690 --> 00:02:51,750
dan in bijna elk ander
verhaal in de Bijbel.

50
00:02:51,750 --> 00:02:54,750
Zelfs zonder bovennatuurlijke
gebeurtenissen

51
00:02:54,750 --> 00:02:59,010
zijn er zulke precies op het juiste
moment plaatsvindende toevalligheden,

52
00:02:59,010 --> 00:03:01,470
dat je in dat alles de hand van God ziet.

53
00:03:01,470 --> 00:03:06,510
Ik zeg: ‘Toevalligheden die precies
op het juiste moment plaatsvinden.’

54
00:03:06,510 --> 00:03:11,490
Iemand zou kunnen zeggen: ‘Alles is veel
te toevallig om echt gebeurd te zijn.’

55
00:03:11,490 --> 00:03:13,710
Maar in werkelijkheid kunnen we zien dat

56
00:03:13,710 --> 00:03:18,090
veel heel belangrijke dingen in het
leven van ieder van ons zijn gebeurd door

57
00:03:18,090 --> 00:03:22,590
toevallige ontmoetingen met mensen die
we niet van plan waren te ontmoeten.

58
00:03:22,590 --> 00:03:26,790
Door een onverwacht samenvallen van
gebeurtenissen die niet gepland waren,

59
00:03:26,790 --> 00:03:29,850
en toch kwam er iets heel
belangrijks uit voort.

60
00:03:29,850 --> 00:03:35,070
We kunnen achteraf terugkijken en zeggen:
‘Dat kwam precies op het juiste moment.

61
00:03:35,070 --> 00:03:36,750
Dat was heel belangrijk.

62
00:03:36,750 --> 00:03:40,710
Als ik op dat moment alleen maar die
andere beslissing had genomen om deze

63
00:03:40,710 --> 00:03:43,050
kant op te gaan in plaats van die kant,

64
00:03:43,050 --> 00:03:47,250
dan zou dit specifieke contact
nooit tot stand zijn gekomen.

65
00:03:47,250 --> 00:03:49,590
En wat heeft het toch alles veranderd.’

66
00:03:49,590 --> 00:03:52,770
We kunnen in Esther, en
ook in het echte leven,

67
00:03:52,770 --> 00:03:57,270
zien dat sommige van de belangrijkste
wendingen in de geschiedenis vaak door de

68
00:03:57,270 --> 00:03:59,670
vreemdste toevalligheden plaatsvinden.

69
00:03:59,670 --> 00:04:02,310
En toch, zijn het toevalligheden?

70
00:04:02,310 --> 00:04:04,650
Volgens mij maakt het
boek Esther duidelijk

71
00:04:04,650 --> 00:04:07,830
dat die toevalligheden in
dit boek zo talrijk zijn

72
00:04:07,830 --> 00:04:12,630
en zozeer hebben samengewerkt om een
resultaat tot stand te brengen dat God zou

73
00:04:12,630 --> 00:04:17,370
willen, dat we moeten aannemen dat
God in het hele verhaal aanwezig is.

74
00:04:17,370 --> 00:04:22,650
Door Hem nergens te noemen, zegt de
schrijver als het ware: ‘Je ziet het:

75
00:04:22,650 --> 00:04:26,370
zelfs wanneer God niet de
aandacht op Zichzelf vestigt,

76
00:04:26,370 --> 00:04:29,910
is Hij actief aan het werk
in het leven van Zijn volk.’

77
00:04:29,910 --> 00:04:34,050
We weten niet wie het boek Esther
heeft geschreven, hoewel Mordechai,

78
00:04:34,050 --> 00:04:39,030
een van de hoofdpersonen, tegen het einde
van het boek wel enkele dingen opschreef.

79
00:04:39,030 --> 00:04:43,470
Er staat dat hij enkele dingen opschreef,
en het zou heel goed kunnen dat hij het

80
00:04:43,470 --> 00:04:45,210
hele boek heeft geschreven.

81
00:04:45,210 --> 00:04:47,730
Het boek heeft vijf hoofdpersonen.

82
00:04:47,730 --> 00:04:53,790
Er is de koning, Ahasveros, van wie we
weten dat hij in werkelijkheid Xerxes is,

83
00:04:53,790 --> 00:04:55,890
de zoon van Darius.

84
00:04:55,890 --> 00:05:00,450
Xerxes is zijn Griekse naam, maar hij
is natuurlijk een Perzische koning,

85
00:05:00,450 --> 00:05:03,510
en zijn Perzische naam is Ahasveros.

86
00:05:03,510 --> 00:05:06,270
Lange tijd was niet bekend dat dit zo was.

87
00:05:06,270 --> 00:05:10,290
De naam Ahasveros was alleen
uit de Bijbel zelf bekend,

88
00:05:10,290 --> 00:05:14,250
en in alle buitenbijbelse
bronnen werd hij Xerxes genoemd.

89
00:05:14,250 --> 00:05:16,590
Het idee dat dit dezelfde man was,

90
00:05:16,590 --> 00:05:19,770
was niet iets wat geleerden
zomaar wilden aannemen,

91
00:05:19,770 --> 00:05:24,090
totdat ze op archeologische vondsten
stuitten waarin Ahasveros met

92
00:05:24,090 --> 00:05:26,550
Xerxes werd vereenzelvigd.

93
00:05:26,550 --> 00:05:29,670
Nu weten we dus dat dit die koning is.

94
00:05:29,670 --> 00:05:33,750
Dit is natuurlijk de koning
die vóór Artaxerxes leefde.

95
00:05:33,750 --> 00:05:39,390
Toen we Nehemia bestudeerden, en ook
Ezra, zagen we dat Ezra en Nehemia

96
00:05:39,390 --> 00:05:45,030
dienden onder Artaxerxes, de zoon
van deze man, de zoon van Xerxes.

97
00:05:45,030 --> 00:05:47,430
Hij is in dit hele verhaal de koning.

98
00:05:47,430 --> 00:05:50,190
Een andere persoon in het boek
die al vroeg verdwijnt, is zijn

99
00:05:50,190 --> 00:05:52,290
eerste vrouw, Wasti.

100
00:05:52,290 --> 00:05:54,750
Of zij zijn eerste
vrouw was, weet ik niet,

101
00:05:54,750 --> 00:05:58,410
maar zij is de eerste vrouw met
wie we in het boek kennismaken.

102
00:05:58,410 --> 00:06:01,710
Wasti is zijn vrouw op het
moment dat het boek begint.

103
00:06:01,710 --> 00:06:05,010
Zij raakt uit de gunst en
wordt bij hem weggestuurd.

104
00:06:05,010 --> 00:06:08,910
Daarmee wordt de weg vrijgemaakt
voor de introductie van twee andere,

105
00:06:08,910 --> 00:06:13,230
heel belangrijke personen:
Mordechai en Esther.

106
00:06:13,230 --> 00:06:15,270
Esther is een vrouw die uit de vrouwen van

107
00:06:15,270 --> 00:06:18,930
Perzië wordt uitgekozen om
de nieuwe koningin te worden.

108
00:06:18,930 --> 00:06:21,630
Mordechai is haar neef of haar oom,

109
00:06:21,630 --> 00:06:25,770
een ouder familielid dat haar
opvoedt omdat zij een wees is.

110
00:06:25,770 --> 00:06:28,710
We hebben dus Ahasveros en Wasti.

111
00:06:28,710 --> 00:06:31,110
We hebben Mordechai en Esther.

112
00:06:31,110 --> 00:06:35,970
Dan is er nog iemand anders, Haman,
die een soort Adolf Hitler is.

113
00:06:35,970 --> 00:06:37,710
Hij haat de Joden.

114
00:06:37,710 --> 00:06:40,890
Hij wil alle Joden tot
de laatste toe uitroeien.

115
00:06:40,890 --> 00:06:45,750
In de geschiedenis van Israël herinnert
men zich hem als een soort Adolf Hitler,

116
00:06:45,750 --> 00:06:50,610
omdat Adolf Hitler de Joden probeerde
uit te roeien, en Haman ook.

117
00:06:50,610 --> 00:06:54,510
Het verhaal over hoe Hamans
complot werd verijdeld doordat God

118
00:06:54,510 --> 00:06:59,370
ingreep en zijn plannen doorkruiste,
is waar het boek Esther over gaat.

119
00:06:59,370 --> 00:07:02,610
Het vormt de basis voor de
jaarlijkse viering van Poerim

120
00:07:02,610 --> 00:07:04,830
door de Joden in onze tijd.

121
00:07:04,830 --> 00:07:07,290
Veel meer hoeft er niet
over gezegd te worden,

122
00:07:07,290 --> 00:07:12,330
behalve dat dit verhaal zich afspeelt
in de periode tussen Ezra hoofdstuk 6 en

123
00:07:12,330 --> 00:07:14,190
Ezra hoofdstuk 7.

124
00:07:14,190 --> 00:07:17,670
Tenminste, zo wordt het door
de meeste geleerden begrepen.

125
00:07:17,670 --> 00:07:22,050
Ezra hoofdstuk 1 tot en met 6 vertelde
over de terugkeer van de ballingen uit

126
00:07:22,050 --> 00:07:25,590
Perzië onder leiding
van Zerubbabel en Jozua,

127
00:07:25,590 --> 00:07:28,650
en over hun herbouw van
de tempel in Jeruzalem.

128
00:07:28,650 --> 00:07:32,010
Dat was Ezra hoofdstuk 1 tot en met 6.

129
00:07:32,010 --> 00:07:36,210
Vervolgens vertelde Ezra
hoofdstuk 7 tot en met 10 over

130
00:07:36,210 --> 00:07:41,310
Ezra's terugkeer uit Perzië op grond
van het bevelschrift van Arthahsasta.

131
00:07:41,310 --> 00:07:45,330
Maar tussen die twee ligt een
periode van bijna zestig jaar,

132
00:07:45,330 --> 00:07:48,390
en in die tijd speelde
dit verhaal zich af.

133
00:07:48,390 --> 00:07:56,130
Ahasveros regeerde ongeveer twintig
jaar, van 486 tot 465 voor Christus.

134
00:07:56,130 --> 00:07:59,010
We zouden kunnen zeggen:
eenentwintig jaar.

135
00:07:59,010 --> 00:08:03,630
De gebeurtenissen in dit verhaal beslaan
ongeveer tien of meer van die jaren.

136
00:08:03,630 --> 00:08:06,990
We gaan nu meteen naar
het verhaal. Er staat:

137
00:08:06,990 --> 00:08:09,871
Het gebeurde in de dagen van Ahasveros —

138
00:08:09,871 --> 00:08:13,950
hij is de Ahasveros die regeerde
van India af tot Cusj toe

139
00:08:13,950 --> 00:08:16,470
over honderdzevenentwintig gewesten.

140
00:08:16,470 --> 00:08:21,270
In die dagen, toen koning Ahasveros op
zijn koninklijke troon zat die in de

141
00:08:21,270 --> 00:08:24,690
burcht Susan was, in het
derde jaar van zijn regering,

142
00:08:24,690 --> 00:08:28,290
richtte hij een maaltijd aan
voor al zijn vorsten en dienaren.

143
00:08:28,290 --> 00:08:31,710
De legerbevelhebbers
van Perzië en Medië, de

144
00:08:31,710 --> 00:08:34,410
edelen en de vorsten van
de gewesten waren bij hem,

145
00:08:34,410 --> 00:08:38,970
terwijl hij vele dagen lang de rijkdom
en luister van zijn koninkrijk liet zien,

146
00:08:38,970 --> 00:08:43,890
en de glansrijke luister van zijn
grootheid, honderdtachtig dagen.

147
00:08:43,890 --> 00:08:48,150
Susan, hebben we gezien,
staat ook bekend als Susa.

148
00:08:48,150 --> 00:08:51,570
Het was een van de vier
hoofdsteden van het Perzische Rijk.

149
00:08:51,570 --> 00:08:53,490
Het was de winterhoofdstad.

150
00:08:53,490 --> 00:08:55,230
Het lag in een warmere streek.

151
00:08:55,230 --> 00:09:00,030
De zomerhoofdstad was Ecbatana,
maar Susa was de winterhoofdstad van

152
00:09:00,030 --> 00:09:01,650
het Perzische Rijk.

153
00:09:01,650 --> 00:09:04,470
De koning hield een groot feestmaal.

154
00:09:04,470 --> 00:09:09,030
Er wordt niet verteld wat hij vierde,
maar het duurde honderdtachtig dagen,

155
00:09:09,030 --> 00:09:11,190
oftewel zes maanden.

156
00:09:11,190 --> 00:09:14,370
Natuurlijk moet je niet denken dat
dit zes maanden lang alleen maar

157
00:09:14,370 --> 00:09:16,770
onafgebroken feestvieren was.

158
00:09:16,770 --> 00:09:20,010
Deze belangrijke mensen en
ambtenaren die daarheen kwamen,

159
00:09:20,010 --> 00:09:23,070
moesten uiteraard de zaken
van de koning behartigen,

160
00:09:23,070 --> 00:09:27,030
en de koning moest zelf ook de
zaken van de koning behartigen.

161
00:09:27,030 --> 00:09:30,870
Ze konden niet zomaar zes maanden
vrij nemen om feest te vieren,

162
00:09:30,870 --> 00:09:34,350
terwijl er niets aan het bestuur
van het koninkrijk werd gedaan.

163
00:09:34,350 --> 00:09:37,530
Maar kennelijk was er een
soort doorlopende viering,

164
00:09:37,530 --> 00:09:40,110
met verspreid over een
periode van zes maanden

165
00:09:40,110 --> 00:09:43,050
feestelijkheden en feestmaaltijden.

166
00:09:43,050 --> 00:09:44,670
In vers 5 staat:

167
00:09:44,670 --> 00:09:49,470
Toen die dagen voorbij waren, richtte de
koning een maaltijd aan voor heel het volk

168
00:09:49,470 --> 00:09:54,270
dat zich in de burcht Susan bevond,
van de hoogste tot de laagste,

169
00:09:54,270 --> 00:09:58,770
zeven dagen lang in de voorhof van
de tuin van het koninklijk paleis.

170
00:09:58,770 --> 00:10:03,150
Wit linnen en blauwpurperen kleden
waren met koorden van fijn linnen

171
00:10:03,150 --> 00:10:08,370
en roodpurperen stof bevestigd aan
zilveren ringen en marmeren pilaren.

172
00:10:08,370 --> 00:10:14,730
Rustbedden van goud en zilver stonden op
een mozaïekvloer van porfiersteen, marmer,

173
00:10:14,730 --> 00:10:17,790
parelmoer en kostbaar gesteente.

174
00:10:17,790 --> 00:10:23,130
Men gaf te drinken uit gouden bekers,
en alle bekers verschilden van elkaar.

175
00:10:23,130 --> 00:10:26,790
Er was veel koninklijke wijn,
naar het vermogen van de koning.

176
00:10:26,790 --> 00:10:31,530
Dit geeft duidelijk wat bijzonderheden
over hoe weelderig het feestmaal was,

177
00:10:31,530 --> 00:10:35,370
en het lijkt kenmerken van een
ooggetuigenverslag te hebben.

178
00:10:35,370 --> 00:10:40,110
Mordechai, een persoon in het drama
die nog niet ten tonele is verschenen,

179
00:10:40,110 --> 00:10:42,870
was een overheidsambtenaar
bij de schatkist.

180
00:10:42,870 --> 00:10:46,470
Hij kan dus een van de gasten
bij dit feestmaal zijn geweest.

181
00:10:46,470 --> 00:10:48,330
Als hij de schrijver van het boek is,

182
00:10:48,330 --> 00:10:51,930
kan hij zich de bijzonderheden van
de kleuren van de gordijnen en dat

183
00:10:51,930 --> 00:10:53,610
alles hebben herinnerd.

184
00:10:53,610 --> 00:10:56,970
De gouden bekers waren niet
in een of andere mal gegoten,

185
00:10:56,970 --> 00:11:00,690
maar het waren allemaal
afzonderlijk vervaardigde bekers.

186
00:11:00,690 --> 00:11:03,810
Een heel dure manier
om een tafel te dekken.

187
00:11:03,810 --> 00:11:04,950
Er staat:

188
00:11:04,950 --> 00:11:09,630
Het drinken nu gebeurde volgens de
regel dat er geen dwang mocht zijn,

189
00:11:09,630 --> 00:11:13,830
want dit had de koning bevolen aan
alle opperdienaren in zijn huis,

190
00:11:13,830 --> 00:11:17,250
dat zij moesten handelen
naar de wens van iedereen.

191
00:11:17,250 --> 00:11:21,150
Zou het niet fijn zijn als dat ook
gold voor feestjes tegenwoordig?

192
00:11:21,150 --> 00:11:22,830
Je hoefde niet te drinken.

193
00:11:22,830 --> 00:11:26,850
Het lijkt wel alsof mensen je op een
feestje tegenwoordig onder druk willen

194
00:11:26,850 --> 00:11:30,570
zetten als je niet drinkt,
en denken dat er iets mis is.

195
00:11:30,570 --> 00:11:33,030
Of als je geen marihuana wilt roken.

196
00:11:33,030 --> 00:11:36,930
Maar de Perzen stelden drinken
in elk geval niet verplicht.

197
00:11:36,930 --> 00:11:39,990
Ook koningin Vasthi
richtte een maaltijd aan,

198
00:11:39,990 --> 00:11:43,950
voor de vrouwen in het koninklijk
huis dat van koning Ahasveros was.

199
00:11:43,950 --> 00:11:48,030
Op de zevende dag, toen het hart van
de koning vrolijk was door de wijn,

200
00:11:48,030 --> 00:11:55,830
zei hij tegen Mehuman, Biztha, Charbona,
Bigtha en Abagtha, Zethar en Charchas,

201
00:11:55,830 --> 00:12:00,690
de zeven hovelingen die dienden in de
tegenwoordigheid van koning Ahasveros,

202
00:12:00,690 --> 00:12:03,930
dat zij koningin Vasthi bij
de koning moesten brengen,

203
00:12:03,930 --> 00:12:08,310
met de koninklijke diadeem getooid,
om aan de volken en de vorsten

204
00:12:08,310 --> 00:12:10,290
haar schoonheid te tonen.

205
00:12:10,290 --> 00:12:12,270
Zij was namelijk knap om te zien.

206
00:12:12,270 --> 00:12:14,370
Terloops wil ik opmerken dat we van deze

207
00:12:14,370 --> 00:12:19,230
zeven functionarissen weliswaar geen namen
terugvinden in niet-Bijbelse bronnen,

208
00:12:19,230 --> 00:12:21,990
maar dat we wel bevestiging
hebben van Herodotus,

209
00:12:21,990 --> 00:12:26,010
de oude Griekse geschiedschrijver,
dat de Perzische koning inderdaad

210
00:12:26,010 --> 00:12:27,630
zeven raadgevers had.

211
00:12:27,630 --> 00:12:30,390
Ook in Ezra hoofdstuk 7 worden ze genoemd.

212
00:12:30,390 --> 00:12:34,710
Niet deze zelfde zeven, maar wel
het feit dat de koning van Perzië

213
00:12:34,710 --> 00:12:36,390
zeven raadgevers had.

214
00:12:36,390 --> 00:12:42,150
In Ezra 7:14 staat in een brief
die Artaxerxes aan Ezra schreef:

215
00:12:42,150 --> 00:12:46,950
Aangezien u vanwege de koning en zijn
zeven raadsheren bent gezonden om

216
00:12:46,950 --> 00:12:51,390
onderzoek te doen in Judea en in
Jeruzalem naar de wet van uw God,

217
00:12:51,390 --> 00:12:52,830
waarover u beschikt,

218
00:12:52,830 --> 00:12:59,550
Enzovoort. Artaxerxes noemt dus zichzelf,
de koning, en zijn zeven raadgevers.

219
00:12:59,550 --> 00:13:01,470
Hier worden ze opnieuw genoemd.

220
00:13:01,470 --> 00:13:06,450
Zoals ik al zei, is er bevestiging uit
niet-Bijbelse bronnen dat de Perzische

221
00:13:06,450 --> 00:13:09,450
koning zeven raadgevers
in zijn regering had.

222
00:13:09,450 --> 00:13:14,430
Hij zei tegen deze zeven raadgevers dat
ze koningin Vasthi moesten gaan halen,

223
00:13:14,430 --> 00:13:18,570
omdat hij zijn vrienden wilde laten
zien wat een mooie koningin hij had.

224
00:13:18,570 --> 00:13:22,710
Maar koningin Vasthi weigerde te
komen op het woord van de koning,

225
00:13:22,710 --> 00:13:25,710
dat was overgebracht door
middel van de hovelingen.

226
00:13:25,710 --> 00:13:29,430
Toen werd de koning verschrikkelijk
kwaad en hij ontstak in woede.

227
00:13:29,430 --> 00:13:33,330
Toen zei de koning tegen de
wijzen, die de tijden kenden

228
00:13:33,330 --> 00:13:35,850
(zo immers was de
handelwijze van de koning

229
00:13:35,850 --> 00:13:38,490
tegenover allen die de
wet en het recht kenden,

230
00:13:38,490 --> 00:13:46,350
met name zij die het dichtst bij hem
stonden: Carsena, Sethar, Admatha, Tarsis,

231
00:13:46,350 --> 00:13:52,590
Meres, Marsena en Memuchan, de
zeven vorsten van Perzië en Medië,

232
00:13:52,590 --> 00:13:54,810
die het aangezicht van
de koning mochten zien

233
00:13:54,810 --> 00:13:58,650
en een vooraanstaande positie
innamen in het koninkrijk):

234
00:13:58,650 --> 00:14:01,950
Wat moet men volgens de wet
met koningin Vasthi doen,

235
00:14:01,950 --> 00:14:06,210
omdat zij het bevel van koning
Ahasveros niet heeft gehoorzaamd,

236
00:14:06,210 --> 00:14:09,570
dat was overgebracht door
de dienst van de hovelingen?

237
00:14:09,570 --> 00:14:13,650
Toen antwoordde Memuchan in het
bijzijn van de koning en de vorsten:

238
00:14:13,650 --> 00:14:17,370
Koningin Vasthi heeft niet alleen
de koning onrecht aangedaan,

239
00:14:17,370 --> 00:14:22,530
maar ook alle vorsten en alle volken
in de gewesten van koning Ahasveros.

240
00:14:22,530 --> 00:14:26,430
Want alle vrouwen zullen horen hoe
de koningin zich heeft gedragen

241
00:14:26,430 --> 00:14:28,830
en daardoor op hun mannen neerkijken.

242
00:14:28,830 --> 00:14:34,110
Ze zullen zeggen: Koning Ahasveros
beval koningin Vasthi bij hem te komen,

243
00:14:34,110 --> 00:14:35,610
maar zij kwam niet.

244
00:14:35,610 --> 00:14:40,470
Nog vandaag zullen de voorname vrouwen van
Perzië en Medië die van het gedrag van de

245
00:14:40,470 --> 00:14:45,030
koningin hebben gehoord, zo tegen
alle vorsten van de koning spreken.

246
00:14:45,030 --> 00:14:48,570
Dat zal tot grote
minachting en woede leiden.

247
00:14:48,570 --> 00:14:51,750
Hier zien ze een maatschappelijk
probleem ontstaan door het

248
00:14:51,750 --> 00:14:53,490
voorbeeld dat de koningin geeft.

249
00:14:53,490 --> 00:14:58,170
De redenering zal zijn: ‘Als de
koningin de koning kan trotseren,

250
00:14:58,170 --> 00:15:01,410
welke vrouw kan haar
man dan niet trotseren?’

251
00:15:01,410 --> 00:15:05,010
Als de vrouw van de koning zijn
bevelen naast zich neer kan leggen,

252
00:15:05,010 --> 00:15:08,070
dan zou iedere vrouw kunnen zeggen: ‘Nou,

253
00:15:08,070 --> 00:15:10,950
blijkbaar hoeven vrouwen hun
man dan niet te gehoorzamen,

254
00:15:10,950 --> 00:15:13,350
want mijn man is niet eens de koning.

255
00:15:13,350 --> 00:15:15,390
Waarom zou ik hem gehoorzamen?’

256
00:15:15,390 --> 00:15:18,690
Dat is waar deze raadgevers
zich zorgen over maken.

257
00:15:18,690 --> 00:15:22,050
Natuurlijk gaat in dit hele verhaal
onze sympathie waarschijnlijk eerder

258
00:15:22,050 --> 00:15:23,430
uit naar Vasthi.

259
00:15:23,430 --> 00:15:27,510
De koning was immers een dronkaard
die met zijn dronken vrienden zat,

260
00:15:27,510 --> 00:15:31,950
en hij wilde haar laten komen om haar
voor zijn vrienden te laten paraderen.

261
00:15:31,950 --> 00:15:36,150
Veel vrouwen zouden dat tegenwoordig
onwaardig en vernederend vinden,

262
00:15:36,150 --> 00:15:39,750
alsof ze alleen maar worden gebruikt
als lust voor het oog of als

263
00:15:39,750 --> 00:15:43,230
voorwerp van seksuele
belangstelling, of wat dan ook.

264
00:15:43,230 --> 00:15:48,210
En natuurlijk heeft in onze moderne tijd
vooral het feminisme ervoor gezorgd dat

265
00:15:48,210 --> 00:15:52,110
vrouwen een hekel hebben gekregen
aan zo'n behandeling door mannen.

266
00:15:52,110 --> 00:15:54,990
Ik weet niet of vrouwen altijd
een hekel hebben gehad aan deze

267
00:15:54,990 --> 00:15:56,490
behandeling door mannen.

268
00:15:56,490 --> 00:16:00,630
En ik weet niet of zelfs Vasthi
daar normaal gesproken een hekel aan

269
00:16:00,630 --> 00:16:01,770
zou hebben gehad.

270
00:16:01,770 --> 00:16:05,670
Het is niet alsof hij haar vroeg om
te komen en een striptease te doen.

271
00:16:05,670 --> 00:16:09,150
Hij vroeg haar alleen om te
komen en zich te laten zien.

272
00:16:09,150 --> 00:16:13,110
Hij had een mooie vrouw en hij
wilde dat zijn vrienden haar zagen.

273
00:16:13,110 --> 00:16:17,370
We weten niet of hij iets ontuchtigs
of ongepasts in gedachten had.

274
00:16:17,370 --> 00:16:21,270
Veel mannen of vrouwen willen misschien
dat hun vrienden hun echtgenoot of

275
00:16:21,270 --> 00:16:24,510
echtgenote ontmoeten als
ze trots op hen zijn.

276
00:16:24,510 --> 00:16:27,690
Als ze vinden dat ze met iemand
getrouwd zijn die indruk maakt,

277
00:16:27,690 --> 00:16:30,390
en ze willen dat hun vrienden
die persoon ontmoeten.

278
00:16:30,390 --> 00:16:35,190
Wat de koning vraagt, is eigenlijk
niet iets wat op zichzelf ongepast is.

279
00:16:35,190 --> 00:16:38,490
En waarom Vasthi er niet
mee instemde, weten we niet.

280
00:16:38,490 --> 00:16:42,630
Misschien kwam het doordat ze wist dat hij
dronken was en dat zijn vrienden dronken

281
00:16:42,630 --> 00:16:46,710
waren, en dat er een tafereel zou
ontstaan dat haar niet zou bevallen.

282
00:16:46,710 --> 00:16:48,990
Misschien was ze zelf een beetje dronken.

283
00:16:48,990 --> 00:16:51,270
Ze hield ook een feest met haar dames.

284
00:16:51,270 --> 00:16:53,490
Misschien hadden zij ook wat gedronken.

285
00:16:53,490 --> 00:16:56,550
Het is moeilijk te zeggen
wat Vasthi precies bewoog.

286
00:16:56,550 --> 00:17:01,230
Maar als ze hiermee wegkwam, zou dat het
patriarchale leiderschap van de gezinnen,

287
00:17:01,230 --> 00:17:05,550
de huishoudens en de samenleving
in het algemeen ondermijnen.

288
00:17:05,550 --> 00:17:07,530
Dat was tenminste de vrees.

289
00:17:07,530 --> 00:17:09,690
Er staat dus in vers 19:

290
00:17:09,690 --> 00:17:14,730
Als het de koning goeddunkt, laat er dan
een koninklijk besluit van hem uitgaan dat

291
00:17:14,730 --> 00:17:18,330
schriftelijk wordt vastgelegd in
de wetten van Perzië en Medië,

292
00:17:18,330 --> 00:17:24,210
zodat het niet herroepbaar is, dat Vasthi
niet meer bij koning Ahasveros mag komen.

293
00:17:24,210 --> 00:17:28,470
En laat de koning haar koninklijke
waardigheid geven aan een andere vrouw,

294
00:17:28,470 --> 00:17:30,270
die beter is dan zij.

295
00:17:30,270 --> 00:17:33,870
De wetten van de Meden en de Perzen
konden niet worden veranderd.

296
00:17:33,870 --> 00:17:37,890
Zodra de koning een wet had uitgevaardigd,
kon die op geen enkele manier

297
00:17:37,890 --> 00:17:39,390
meer worden veranderd.

298
00:17:39,390 --> 00:17:42,690
We zien dat dit steeds zo
was, niet alleen in de Bijbel,

299
00:17:42,690 --> 00:17:44,790
maar ook in niet-Bijbelse bronnen.

300
00:17:44,790 --> 00:17:49,530
Maar in de Bijbel zien we het doordat
Darius een bevel uitvaardigde dat niemand

301
00:17:49,530 --> 00:17:53,070
dertig dagen lang tot iemand
anders dan tot hem mocht bidden.

302
00:17:53,070 --> 00:17:57,750
En toen Daniël dat overtrad, wilde
Darius Daniël de leeuwenkuil besparen,

303
00:17:57,750 --> 00:18:01,350
maar dat kon hij niet, omdat hij de
wetten die hij zelf had uitgevaardigd

304
00:18:01,350 --> 00:18:02,790
niet kon veranderen.

305
00:18:02,790 --> 00:18:05,850
Ik vermoed dat daar een
zekere gedachte achter zat:

306
00:18:05,850 --> 00:18:10,770
dat het de Perzische wet veel aanzien gaf
dat die zelf niet veranderd kon worden.

307
00:18:10,770 --> 00:18:14,370
Misschien was dat dus bedoeld om te
voorkomen dat wetten overhaast werden

308
00:18:14,370 --> 00:18:19,170
uitgevaardigd, want zodra je er een
hebt uitgevaardigd, zit je eraan vast.

309
00:18:19,170 --> 00:18:23,130
Maar hoe dan ook, het was
bekend dat dit zo was. En dus:

310
00:18:23,130 --> 00:18:27,270
Laat er een wet van de Perzen en de Meden
komen die niet veranderd kan worden,

311
00:18:27,270 --> 00:18:30,690
dat Vashti niet meer bij
koning Ahasveros mag komen,

312
00:18:30,690 --> 00:18:35,010
en laat de koning haar positie als
koningin geven aan iemand die beter

313
00:18:35,010 --> 00:18:36,090
is dan zij.

314
00:18:36,090 --> 00:18:39,030
Wanneer dit bevel van de
koning gehoord zal worden,

315
00:18:39,030 --> 00:18:42,691
dat hij uitvaardigt in heel zijn
koninkrijk — want het is groot —

316
00:18:42,691 --> 00:18:45,510
dan zullen alle vrouwen
eerbied hebben voor hun man,

317
00:18:45,510 --> 00:18:47,970
van de hoogste tot de laagste.

318
00:18:47,970 --> 00:18:51,930
Dit voorstel nu was goed in de
ogen van de koning en de vorsten,

319
00:18:51,930 --> 00:18:55,170
en de koning handelde naar
het woord van Memuchan.

320
00:18:55,170 --> 00:18:58,170
En hij zond brieven aan
alle gewesten van de koning,

321
00:18:58,170 --> 00:19:02,790
aan elk gewest in zijn eigen schrift
en naar elk volk in zijn eigen taal,

322
00:19:02,790 --> 00:19:06,150
dat elke man heer en meester
moest zijn in zijn huis

323
00:19:06,150 --> 00:19:09,570
en overeenkomstig de taal
van zijn volk moest spreken.

324
00:19:09,570 --> 00:19:12,510
Wat we hier dus zien, is
dat ze voor een mogelijke

325
00:19:12,510 --> 00:19:14,850
maatschappelijke omwenteling stonden.

326
00:19:14,850 --> 00:19:20,070
Misschien was het gevaar niet zo groot als
ze vreesden, maar het was een reële zorg.

327
00:19:20,070 --> 00:19:22,950
Als de koningin in het
openbaar het voorbeeld gaf

328
00:19:22,950 --> 00:19:27,570
dat ze een verzoek van haar man naast zich
neerlegde, en daar geen reden voor gaf,

329
00:19:27,570 --> 00:19:32,370
maar gewoon besloot: ‘Ik wil niet’,
dan zou dat natuurlijk het hele idee

330
00:19:32,370 --> 00:19:35,850
ondermijnen dat mannen door hun
vrouwen geëerd moesten worden.

331
00:19:35,850 --> 00:19:38,430
Dit is natuurlijk zelfs
een Bijbels beginsel,

332
00:19:38,430 --> 00:19:41,250
dat een vrouw zich aan
haar man moet onderwerpen.

333
00:19:41,250 --> 00:19:45,990
Maar dit was een cultureel gegeven onder
de Perzen en in alle samenlevingen.

334
00:19:45,990 --> 00:19:50,250
Alleen onze samenleving is op het
idee gekomen dat dit niet goed is.

335
00:19:50,250 --> 00:19:54,090
Het is ook onze samenleving die heeft
besloten dat mensen van hetzelfde geslacht

336
00:19:54,090 --> 00:19:55,950
met elkaar moeten kunnen trouwen.

337
00:19:55,950 --> 00:19:58,890
Onze samenleving heeft
allerlei dingen bedacht.

338
00:19:58,890 --> 00:20:02,670
Ze hebben de maatschappelijke opvatting
over relaties omvergeworpen die de hele

339
00:20:02,670 --> 00:20:07,830
geschiedenis door in alle culturen
algemeen gold, ook in de Bijbelse cultuur.

340
00:20:07,830 --> 00:20:11,910
Maar op de een of andere manier vinden
we dat onze generatie de wijste van alle

341
00:20:11,910 --> 00:20:16,470
generaties is en dat wij de dingen veel
duidelijker zien dan alle mensen die

342
00:20:16,470 --> 00:20:18,270
vóór ons hebben geleefd.

343
00:20:18,270 --> 00:20:20,850
Daarom hebben wij de
grote wijsheid om te weten

344
00:20:20,850 --> 00:20:24,990
hoe we maatschappelijke normen moeten
aanpassen en dingen omver moeten werpen

345
00:20:24,990 --> 00:20:29,790
die alle volken wijs hebben
gevonden, en God ook. En weet je wat?

346
00:20:29,790 --> 00:20:32,730
Als je ziet hoe onze samenleving
zich heeft ontwikkeld,

347
00:20:32,730 --> 00:20:37,110
lijkt het er niet op dat wij zoveel
wijzer zijn dan die andere mensen.

348
00:20:37,110 --> 00:20:39,210
We zijn alleen maar arroganter.

349
00:20:39,210 --> 00:20:43,470
Maar in die tijd begrepen zelfs de
heidenen dat het rampzalig zou zijn

350
00:20:43,470 --> 00:20:46,530
als vrouwen het gezag van
hun man gingen verachten.

351
00:20:46,530 --> 00:20:49,530
De gezagsstructuur van het
gezin zou uiteenvallen,

352
00:20:49,530 --> 00:20:53,610
en er zou geen orde meer zijn in
het gezin of in de samenleving.

353
00:20:53,610 --> 00:20:58,110
Dus maakten ze daadwerkelijk een wet
dat vrouwen hun man moesten respecteren,

354
00:20:58,110 --> 00:21:01,110
en van Vasthi zou een
voorbeeld worden gemaakt.

355
00:21:01,110 --> 00:21:05,670
Nu werd ze in elk geval niet
gedood, en Xerxes, Ahasveros,

356
00:21:05,670 --> 00:21:09,090
stond erom bekend dat hij in
een opwelling mensen doodde.

357
00:21:09,090 --> 00:21:13,050
In dit boek wordt hij als een
redelijk aardige man voorgesteld zodra

358
00:21:13,050 --> 00:21:14,250
Esther in zijn leven komt.

359
00:21:14,250 --> 00:21:18,210
Hij is haar behoorlijk gunstig
gezind, en uiteindelijk ook Mordechai.

360
00:21:18,210 --> 00:21:22,350
Hij stemt heel gemakkelijk in met wat
ze voorstellen en dat soort dingen.

361
00:21:22,350 --> 00:21:26,070
Tegen het einde van het boek lijkt
hij een heel redelijke koning,

362
00:21:26,070 --> 00:21:29,310
maar tijdens zijn leven
deed hij impulsieve dingen.

363
00:21:29,310 --> 00:21:32,910
Hij doodde mensen alleen maar
omdat ze hem niet aanstonden.

364
00:21:32,910 --> 00:21:36,150
Dus Vasthi heeft veel geluk
dat ze niet is gedood,

365
00:21:36,150 --> 00:21:39,210
want ze heeft de koning wel
in het openbaar vernederd.

366
00:21:39,210 --> 00:21:43,050
Hij heeft veel mensen voor
geringere vergrijpen dan dat gedood.

367
00:21:43,050 --> 00:21:44,430
Hoofdstuk 2.

368
00:21:44,430 --> 00:21:49,050
Na deze gebeurtenissen, toen de woede
van koning Ahasveros bedaard was,

369
00:21:49,050 --> 00:21:54,330
dacht hij aan Vasthi, en aan wat zij had
gedaan en wat over haar besloten was.

370
00:21:54,330 --> 00:21:58,050
Toen zeiden de hovelingen van
de koning, die hem dienden:

371
00:21:58,050 --> 00:22:03,270
Laat men voor de koning meisjes zoeken
die maagd zijn en knap om te zien.

372
00:22:03,270 --> 00:22:07,890
En laat de koning opzichters aanstellen
in alle gewesten van zijn koninkrijk,

373
00:22:07,890 --> 00:22:13,530
opdat zij elk meisje dat maagd is en knap
om te zien, verzamelen in de burcht Susan,

374
00:22:13,530 --> 00:22:18,570
in het vrouwenverblijf, onder de hoede
van Hegai, de hoveling van de koning,

375
00:22:18,570 --> 00:22:23,190
de bewaarder van de vrouwen, en laat men
hun een schoonheidsbehandeling geven.

376
00:22:23,190 --> 00:22:26,790
En het meisje dat welgevallig zal
zijn in de ogen van de koning,

377
00:22:26,790 --> 00:22:29,790
moet koningin worden in plaats van Vasthi.

378
00:22:29,790 --> 00:22:33,990
Dit woord nu was goed in de ogen
van de koning en zo deed hij.

379
00:22:33,990 --> 00:22:38,490
Blijkbaar begon de koning Vasthi te
missen nadat ze een poos weg was.

380
00:22:38,490 --> 00:22:40,350
Ze was een mooie vrouw.

381
00:22:40,350 --> 00:22:44,910
We weten niet hoelang ze getrouwd waren of
hoe hecht hun band daarvoor was geweest,

382
00:22:44,910 --> 00:22:46,950
maar hij begon zich eenzaam te voelen.

383
00:22:46,950 --> 00:22:49,890
Zijn dienaren wilden niet
dat hij Vasthi terugnam.

384
00:22:49,890 --> 00:22:54,030
Eigenlijk denk ik niet dat hij dat kon,
omdat er een wet was gemaakt dat ze niet

385
00:22:54,030 --> 00:22:55,590
terug mocht komen.

386
00:22:55,590 --> 00:23:00,750
Ze zeiden: ‘Nou, goed, dan kunnen we maar
beter iemand zoeken om haar te vervangen.’

387
00:23:00,750 --> 00:23:04,290
Dus werd er in het hele rijk gezocht
naar de mooiste jonge vrouwen

388
00:23:04,290 --> 00:23:05,910
die beschikbaar waren.

389
00:23:05,910 --> 00:23:08,250
Ze moesten allemaal naar
de burcht worden gebracht,

390
00:23:08,250 --> 00:23:10,890
en hij kon uit hen zijn keus maken.

391
00:23:10,890 --> 00:23:12,930
Nu staat er in vers 5:

392
00:23:12,930 --> 00:23:19,050
Er was een Joods man in de burcht Susan en
zijn naam was Mordechai, de zoon van Jaïr,

393
00:23:19,050 --> 00:23:23,910
de zoon van Simeï, de zoon
van Kis, een man uit Benjamin,

394
00:23:23,910 --> 00:23:26,070
Wat heel interessant is aan dit verhaal,

395
00:23:26,070 --> 00:23:30,390
is dat het voornaamste conflict
gaat tussen deze man, Mordechai,

396
00:23:30,390 --> 00:23:32,790
en een man die Haman heet.

397
00:23:32,790 --> 00:23:38,250
Mordechai stamde, net als koning
Saul, af van Kis, een Benjaminiet.

398
00:23:38,250 --> 00:23:43,050
Haman blijkt een Agagiet te
zijn, een afstammeling van Agag.

399
00:23:43,050 --> 00:23:46,470
Je herinnert je misschien
uit 1 Samuel hoofdstuk 15 dat

400
00:23:46,470 --> 00:23:49,230
Agag de koning van de Amalekieten was.

401
00:23:49,230 --> 00:23:52,530
Samuel had Saul opgedragen
de Amalekieten uit te roeien,

402
00:23:52,530 --> 00:23:55,770
maar hij had koning Agag in leven gelaten.

403
00:23:55,770 --> 00:23:59,910
Samuel doodde Agag vervolgens, maar
blijkbaar hebben enkele van zijn

404
00:23:59,910 --> 00:24:01,890
nakomelingen ergens overleefd.

405
00:24:01,890 --> 00:24:06,990
De man die in dit verhaal de
slechterik is, is Haman, een Agagiet,

406
00:24:06,990 --> 00:24:09,330
een afstammeling van Agag.

407
00:24:09,330 --> 00:24:13,530
En de man die hij wil doden, en
van wie hij het volk wil uitroeien,

408
00:24:13,530 --> 00:24:16,470
stamt af van Kis, net als Saul.

409
00:24:16,470 --> 00:24:19,710
Saul was de zoon van Kis, een Benjaminiet.

410
00:24:19,710 --> 00:24:23,310
De afstammingslijn van Mordechai
gaat dus terug op dezelfde familie

411
00:24:23,310 --> 00:24:24,750
als die van Saul.

412
00:24:24,750 --> 00:24:28,770
En de afstammingslijn van Haman
gaat terug op de Amalekieten,

413
00:24:28,770 --> 00:24:30,810
die Saul had moeten uitroeien.

414
00:24:30,810 --> 00:24:33,510
Maar in dit verhaal zijn
de rollen omgedraaid,

415
00:24:33,510 --> 00:24:38,550
want de Agagiet heeft de macht en neemt
maatregelen om de Joden uit te roeien.

416
00:24:38,550 --> 00:24:42,030
Het is dus een ironische
omkering van de situatie.

417
00:24:42,030 --> 00:24:45,210
Overigens komt de naam van
een man die Mordechai heette

418
00:24:45,210 --> 00:24:48,450
voor in de Perzische
boekhoudkundige documenten.

419
00:24:48,450 --> 00:24:52,650
Hij was blijkbaar een financieel
functionaris aan het hof van Xerxes.

420
00:24:52,650 --> 00:24:55,950
Nu hoeft deze Mordechai niet
dezelfde Mordechai te zijn

421
00:24:55,950 --> 00:24:59,130
die in die wereldlijke Perzische
documenten wordt genoemd,

422
00:24:59,130 --> 00:25:02,910
maar er is ook niet per se reden om
eraan te twijfelen dat hij het is.

423
00:25:02,910 --> 00:25:05,790
Dit is een belangrijk
man, zoals we zullen zien.

424
00:25:05,790 --> 00:25:06,930
Hij zegt:

425
00:25:06,930 --> 00:25:11,130
die weggevoerd was uit Jeruzalem met
de ballingen die weggevoerd waren met

426
00:25:11,130 --> 00:25:16,470
Jechonia, de koning van Juda, die
Nebukadnezar, de koning van Babel,

427
00:25:16,470 --> 00:25:18,270
in ballingschap had gevoerd.

428
00:25:18,270 --> 00:25:20,910
Ik moet erop wijzen dat deze
Kis natuurlijk een andere

429
00:25:20,910 --> 00:25:23,010
Kis is dan de vader van Saul.

430
00:25:23,010 --> 00:25:27,030
Maar zowel Saul als Mordechai
hadden een vader die Kis heette,

431
00:25:27,030 --> 00:25:29,010
en ze waren Benjaminieten.

432
00:25:29,010 --> 00:25:31,290
Dat is eigenlijk het punt
dat ik had moeten maken.

433
00:25:31,290 --> 00:25:32,430
Er staat:

434
00:25:32,430 --> 00:25:38,310
En hij was het die Hadassa, dat is
Esther, de dochter van zijn oom, opvoedde,

435
00:25:38,310 --> 00:25:40,590
want zij had geen vader of moeder.

436
00:25:40,590 --> 00:25:44,250
Het meisje nu was mooi van
gestalte en knap om te zien.

437
00:25:44,250 --> 00:25:46,770
En toen haar vader en
moeder gestorven waren,

438
00:25:46,770 --> 00:25:49,590
had Mordechai haar als dochter aangenomen.

439
00:25:49,590 --> 00:25:53,910
Hadassa is haar Hebreeuwse naam, en
zo wordt ze in dit verhaal verder

440
00:25:53,910 --> 00:25:55,470
nooit meer genoemd.

441
00:25:55,470 --> 00:25:57,930
Ze wordt altijd Esther genoemd.

442
00:25:57,930 --> 00:26:03,630
Men denkt dat Esther misschien een vorm
is van de naam Isjtar, een heidense godin.

443
00:26:03,630 --> 00:26:08,670
Ook ons Engelse woord ‘Easter’ komt
blijkbaar van dat woord Isjtar.

444
00:26:08,670 --> 00:26:12,570
Sommigen geloven dat Esther
een vorm van Isjtar is.

445
00:26:12,570 --> 00:26:16,650
Anderen geloven dat Esther gewoon
het Perzische woord voor ster is.

446
00:26:16,650 --> 00:26:20,790
Er zijn dus verschillende opvattingen
over de etymologie van deze naam.

447
00:26:20,790 --> 00:26:26,010
Maar het is haar Perzische naam,
terwijl Hadassa haar Hebreeuwse naam is.

448
00:26:26,010 --> 00:26:27,210
Er staat:

449
00:26:27,210 --> 00:26:33,090
Mordechai had Hadassa, oftewel Esther,
de dochter van zijn oom, opgevoed.

450
00:26:33,090 --> 00:26:37,950
Ze waren dus eigenlijk neef en nicht,
maar hij is een veel oudere neef.

451
00:26:37,950 --> 00:26:42,690
En het gebeurde, toen het woord van de
koning en zijn wet bekend waren geworden

452
00:26:42,690 --> 00:26:48,030
en toen veel meisjes verzameld werden in
de burcht Susan onder de hoede van Hegai,

453
00:26:48,030 --> 00:26:51,390
dat ook Esther meegenomen werd
naar het huis van de koning,

454
00:26:51,390 --> 00:26:54,930
onder de hoede van Hegai,
de bewaarder van de vrouwen.

455
00:26:54,930 --> 00:26:57,510
En het meisje was welgevallig in zijn ogen

456
00:26:57,510 --> 00:27:01,110
en zij verwierf gunst bij hem
en hij haastte zich om haar haar

457
00:27:01,110 --> 00:27:05,010
schoonheidsmiddelen en haar deel
van het voedsel te geven en om haar

458
00:27:05,010 --> 00:27:08,190
zeven aanzienlijke meisjes uit
het huis van de koning te geven.

459
00:27:08,190 --> 00:27:11,790
En hij plaatste haar en haar
meisjes over naar het beste

460
00:27:11,790 --> 00:27:14,070
gedeelte van het vrouwenverblijf.

461
00:27:14,070 --> 00:27:19,410
Nu waren er blijkbaar heel wat maagden die
een tijdlang uitvoerig werden voorbereid,

462
00:27:19,410 --> 00:27:21,930
zodat de koning hen kon beoordelen.

463
00:27:21,930 --> 00:27:26,850
Die beoordeling hield eigenlijk in
dat hij de nacht met hen doorbracht.

464
00:27:26,850 --> 00:27:30,690
Ieder van hen afzonderlijk kreeg
die ene nacht die ze met de

465
00:27:30,690 --> 00:27:32,430
koning mocht doorbrengen.

466
00:27:32,430 --> 00:27:37,380
Degene die hem het beste beviel, zou
koningin worden in de plaats van Vasthi.

467
00:27:37,380 --> 00:27:41,610
Degenen die niet werden
gekozen, bleven zijn bijvrouwen.

468
00:27:41,610 --> 00:27:44,370
Het was dus niet zo dat
hij met hen naar bed ging

469
00:27:44,370 --> 00:27:47,130
en hen vervolgens weer op straat zette.

470
00:27:47,130 --> 00:27:50,070
Ze bleven in zijn huis voor de bijvrouwen.

471
00:27:50,070 --> 00:27:54,270
Maar slechts één van hen zou
tot koningin worden gekozen.

472
00:27:54,270 --> 00:27:55,770
Nu staat er:

473
00:27:55,770 --> 00:27:59,490
Esther had haar volk en
haar afkomst niet verteld,

474
00:27:59,490 --> 00:28:03,930
want Mordechai had haar geboden
dat zij die niet zou vertellen.

475
00:28:03,930 --> 00:28:08,970
Dat wordt later belangrijk voor het
verhaal, dat haar afkomst niet bekend is,

476
00:28:08,970 --> 00:28:10,890
zelfs niet bij de koning.

477
00:28:10,890 --> 00:28:15,630
En elke dag wandelde Mordechai voor
de voorhof van het vrouwenverblijf

478
00:28:15,630 --> 00:28:20,490
om de welstand van Esther te vernemen,
en wat er met haar zou gebeuren.

479
00:28:20,490 --> 00:28:23,010
Ze was dus als zijn eigen dochter.

480
00:28:23,010 --> 00:28:25,530
Hij vroeg zich steeds af
hoe het met haar ging.

481
00:28:25,530 --> 00:28:30,030
En wanneer een meisje aan de beurt
was om bij koning Ahasveros te komen,

482
00:28:30,030 --> 00:28:34,830
nadat zij twaalf maanden lang behandeld
was volgens de bepaling voor de vrouwen —

483
00:28:34,830 --> 00:28:38,430
want zoveel dagen duurde
hun schoonheidsbehandeling:

484
00:28:38,430 --> 00:28:43,410
zes maanden werden zij behandeld
met mirreolie en zes maanden met

485
00:28:43,410 --> 00:28:46,010
specerijen en schoonheidsmiddelen
voor de vrouwen —

486
00:28:46,010 --> 00:28:51,270
Dus ik vermoed dat ze hun huid zes maanden
lang met mirreolie moesten voorbereiden.

487
00:28:51,270 --> 00:28:53,010
Ik weet het niet zeker.

488
00:28:53,010 --> 00:28:57,270
Het is moeilijk te zeggen of zes
maanden daarvan enig verschil zou maken

489
00:28:57,270 --> 00:28:59,310
ten opzichte van zes weken.

490
00:28:59,310 --> 00:29:01,530
Maar zo deden ze het nu eenmaal.

491
00:29:01,530 --> 00:29:05,970
Zo moet de koning zijn vrouwen graag
hebben gehad: heel zacht en sterk

492
00:29:05,970 --> 00:29:08,070
geurend, en vettig.

493
00:29:08,070 --> 00:29:09,930
Dit was het Midden-Oosten.

494
00:29:09,930 --> 00:29:11,190
Vers 13:

495
00:29:11,190 --> 00:29:15,450
dan kwam het meisje op deze manier
naar de koning: al wat zij vroeg,

496
00:29:15,450 --> 00:29:19,410
werd haar gegeven om met zich mee te nemen
uit het vrouwenverblijf naar het huis

497
00:29:19,410 --> 00:29:20,730
van de koning.

498
00:29:20,730 --> 00:29:24,210
Dus wanneer haar nacht
aanbrak, mocht ze, vermoed ik,

499
00:29:24,210 --> 00:29:29,850
geschenken of etenswaren of hapjes of
iets dergelijks meenemen voor die nacht.

500
00:29:29,850 --> 00:29:33,210
Zo kon ze haar best doen om de
lieveling van de koning te worden,

501
00:29:33,210 --> 00:29:35,790
om hem een fijne tijd te bezorgen.

502
00:29:35,790 --> 00:29:40,470
Zij kwam 's avonds en 's morgens keerde
zij terug naar het tweede vrouwenverblijf,

503
00:29:40,470 --> 00:29:44,250
onder de hoede van Saäsgaz,
de hoveling van de koning,

504
00:29:44,250 --> 00:29:46,590
de bewaker van de bijvrouwen.

505
00:29:46,590 --> 00:29:51,090
Zij kwam niet meer bij de koning, behalve
wanneer de koning naar haar verlangde

506
00:29:51,090 --> 00:29:53,730
en zij bij haar naam werd geroepen.

507
00:29:53,730 --> 00:29:56,910
Dit geldt in het
algemeen: voor elke vrouw.

508
00:29:56,910 --> 00:30:00,810
En toen de beurt van Esther
kwam — de dochter van Abichaïl,

509
00:30:00,810 --> 00:30:03,870
de oom van Mordechai die haar
als dochter had aangenomen —

510
00:30:03,870 --> 00:30:09,510
om bij de koning te komen, verzocht zij om
niets anders mee te nemen dan wat Hegai,

511
00:30:09,510 --> 00:30:13,590
de hoveling van de koning, de
bewaarder van de vrouwen, zei.

512
00:30:13,590 --> 00:30:17,430
En Esther verwierf genade in
de ogen van ieder die haar zag.

513
00:30:17,430 --> 00:30:19,710
Ze was blijkbaar de
mooiste van de vrouwen,

514
00:30:19,710 --> 00:30:22,410
maar ze is ook een heel onderdanige vrouw.

515
00:30:22,410 --> 00:30:25,320
Dat was natuurlijk iets waarin
ze verschilde van Vasthi.

516
00:30:25,320 --> 00:30:28,470
Vasthi was wat eigenzinniger.

517
00:30:28,470 --> 00:30:30,450
Esther was heel onderdanig.

518
00:30:30,450 --> 00:30:33,210
Wat je zult merken als
je het boek doorleest,

519
00:30:33,210 --> 00:30:36,090
is hoe vaak Esther de
uitdrukking gebruikt:

520
00:30:36,090 --> 00:30:38,130
Als het de koning goeddunkt

521
00:30:38,130 --> 00:30:42,690
Het is verfrissend om die woorden te
lezen, gezien de koppigheid van Vasthi.

522
00:30:42,690 --> 00:30:47,400
Om een koningin te zien die zo onderdanig
is aan haar man, omdat hij de koning is.

523
00:30:47,400 --> 00:30:49,710
Nu hebben wij geen koningen.

524
00:30:49,710 --> 00:30:53,490
Het lijkt misschien alsof niemand
iemand anders, zelfs zijn vrouw,

525
00:30:53,490 --> 00:30:57,690
zou mogen bevelen om op zijn verzoek
voor zijn vrienden te verschijnen.

526
00:30:57,690 --> 00:31:01,890
Maar wanneer die persoon de koning
is, maakt dat een groot verschil.

527
00:31:01,890 --> 00:31:05,550
Wij hebben geen koningen;
wij begrijpen koningen niet.

528
00:31:05,550 --> 00:31:09,450
Wanneer je een koning hebt en de
koning je laat roepen, dan kom je,

529
00:31:09,450 --> 00:31:13,710
of je nu zijn vrouw bent of
wie dan ook. Hij is de koning.

530
00:31:13,710 --> 00:31:16,590
En Esther begreep dat dit de koning was.

531
00:31:16,590 --> 00:31:19,830
Telkens wanneer ze in het verhaal
een verzoek heeft, zegt ze:

532
00:31:19,830 --> 00:31:21,750
Als de koning het goedvindt.

533
00:31:21,750 --> 00:31:26,250
Een predikant die ik vele jaren
geleden hoorde, in de jaren zeventig,

534
00:31:26,250 --> 00:31:29,070
benadrukte hoe vaak ze
die uitdrukking gebruikte.

535
00:31:29,070 --> 00:31:33,330
Hij gaf dat als voorbeeld van hoe onze
houding tegenover God zou moeten zijn:

536
00:31:33,330 --> 00:31:35,430
‘Als het de Koning behaagt.’

537
00:31:35,430 --> 00:31:39,630
We zouden onze verzoeken aan God
altijd met dat voorbehoud moeten doen:

538
00:31:39,630 --> 00:31:41,490
‘Als het Uw wil is.’

539
00:31:41,490 --> 00:31:45,090
Maar we zien dat Esther als
persoon niet op haar strepen stond,

540
00:31:45,090 --> 00:31:49,650
doordat er staat dat ze, toen haar nacht
kwam om bij de koning binnen te gaan,

541
00:31:49,650 --> 00:31:52,950
zelf geen ideeën had over
wat ze mee moest nemen.

542
00:31:52,950 --> 00:31:57,270
Alleen wat Hegai, de man die
voor haar zorgde, voorstelde.

543
00:31:57,270 --> 00:32:02,250
Ze volgde zijn voorstellen, en iedereen
die haar zag, was met haar ingenomen.

544
00:32:02,250 --> 00:32:07,350
En Esther werd meegenomen naar koning
Ahasveros, naar zijn koninklijk huis,

545
00:32:07,350 --> 00:32:12,630
in de tiende maand, dat is de maand
Tebeth, in zijn zevende regeringsjaar.

546
00:32:12,630 --> 00:32:16,110
En de koning had Esther meer
lief dan alle andere vrouwen

547
00:32:16,110 --> 00:32:20,970
en zij verwierf bij hem meer genade
en gunst dan alle andere meisjes

548
00:32:20,970 --> 00:32:25,830
en hij zette de koninklijke diadeem op
haar hoofd en maakte haar koningin in de

549
00:32:25,830 --> 00:32:27,510
plaats van Vasthi.

550
00:32:27,510 --> 00:32:32,070
De koning richtte een grote maaltijd
aan voor al zijn vorsten en dienaren,

551
00:32:32,070 --> 00:32:34,650
de maaltijd ter ere van Esther.

552
00:32:34,650 --> 00:32:38,610
Hij zorgde voor rust in de gewesten
en gaf geschenken naar het vermogen

553
00:32:38,610 --> 00:32:39,870
van de koning.

554
00:32:39,870 --> 00:32:41,970
Hij was dus heel blij met haar.

555
00:32:41,970 --> 00:32:44,550
Hij vernoemde zelfs een feest naar haar.

556
00:32:44,550 --> 00:32:49,050
Hij hield een groot feest omdat hij
een nieuwe koningin had gevonden.

557
00:32:49,050 --> 00:32:52,950
En hij was echt verrukt van
haar, net als alle anderen.

558
00:32:52,950 --> 00:32:57,390
Dat zien we later ook, zelfs
nadat ze al jaren getrouwd waren.

559
00:32:57,390 --> 00:33:01,770
Ze kon hem om haar pink winden, maar
daar maakte ze geen misbruik van.

560
00:33:01,770 --> 00:33:03,510
Dat hij zo op haar gesteld was,

561
00:33:03,510 --> 00:33:06,750
kwam ongetwijfeld niet alleen
doordat ze heel mooi was,

562
00:33:06,750 --> 00:33:09,570
maar ook doordat ze zo meegaand was.

563
00:33:09,570 --> 00:33:12,750
Dat was wat hij bij zijn
vorige vrouw had gemist.

564
00:33:12,750 --> 00:33:18,450
En toen men nogmaals meisjes verzamelde,
zat Mordechai in de poort van de koning.

565
00:33:18,450 --> 00:33:23,250
Esther had haar afkomst en haar volk niet
verteld, zoals Mordechai haar had geboden,

566
00:33:23,250 --> 00:33:26,850
want Esther deed overeenkomstig
het bevel van Mordechai,

567
00:33:26,850 --> 00:33:29,490
evenals toen zij bij hem opgevoed werd.

568
00:33:29,490 --> 00:33:35,010
Dus ook al was ze nu de koningin, ze zag
Mordechai nog steeds bijna als haar vader.

569
00:33:35,010 --> 00:33:39,090
Hij had haar opgevoed, en dus
had hij echt invloed op haar.

570
00:33:39,090 --> 00:33:43,110
En zij had, zoals we zullen
zien, invloed op de koning.

571
00:33:43,110 --> 00:33:47,490
Dat is interessant, want ze oefende
inderdaad invloed uit op de koning,

572
00:33:47,490 --> 00:33:51,270
niet door bazig te zijn,
maar door onderdanig te zijn.

573
00:33:51,270 --> 00:33:55,050
Je zult merken dat vrouwen thuis vaak
de dingen naar hun hand kunnen zetten of

574
00:33:55,050 --> 00:33:59,850
kunnen krijgen wat ze willen, als ze
meegaand zijn geweest tegenover hun man.

575
00:33:59,850 --> 00:34:03,390
Hun man zal in de meeste
gevallen veel eerder geneigd zijn

576
00:34:03,390 --> 00:34:08,190
hun te willen geven wat ze willen, als
hij het gevoel heeft dat ze een team zijn.

577
00:34:08,190 --> 00:34:12,690
Vaak gedragen mannen en vrouwen zich
bijna alsof ze tegenstanders zijn.

578
00:34:12,690 --> 00:34:16,290
Ze hebben verschillende doelen,
verschillende dingen die ze willen.

579
00:34:16,290 --> 00:34:20,850
En de man heeft in de meeste gevallen
van nature de sterkere positie.

580
00:34:20,850 --> 00:34:25,410
Daarom heeft de vrouw soms het gevoel dat
ze zich bijna wel tegen hem moet verzetten

581
00:34:25,410 --> 00:34:29,670
om te krijgen wat ze nodig heeft en
om haar belangen te laten behartigen,

582
00:34:29,670 --> 00:34:32,130
omdat hij vanzelfsprekend
de leiding heeft.

583
00:34:32,130 --> 00:34:35,250
Het lijkt erop dat hij
zal doen wat hij wil doen.

584
00:34:35,250 --> 00:34:39,330
En als zij iets anders wil, moet ze
proberen haar eigen zin te krijgen.

585
00:34:39,330 --> 00:34:43,230
Dan wordt het een touwtrekkerij, en
de man reageert door haar ook als een

586
00:34:43,230 --> 00:34:44,910
tegenstander te gaan zien.

587
00:34:44,910 --> 00:34:47,190
Dan ontstaat er die machtsstrijd.

588
00:34:47,190 --> 00:34:51,150
De vrouw heeft niet het gevoel dat
het veilig is om zich te onderwerpen,

589
00:34:51,150 --> 00:34:55,650
omdat het erop lijkt dat hij zijn
eigen doelen nastreeft, niet de hare.

590
00:34:55,650 --> 00:34:58,230
En hij ziet haar niet als
iemand van wie hij houdt

591
00:34:58,230 --> 00:35:00,630
en aan wie hij zo graag
tegemoet wil komen,

592
00:35:00,630 --> 00:35:03,750
omdat het erop lijkt dat ze
hem voortdurend tegenwerkt.

593
00:35:03,750 --> 00:35:08,070
Maar wanneer een man en vrouw zichzelf als
partners zien en de vrouw er eenvoudigweg

594
00:35:08,070 --> 00:35:12,870
is om binnen het gezin mee te werken, dan
voelt de man zich niet door haar bedreigd.

595
00:35:12,870 --> 00:35:15,030
Een man zal zijn vrouw liefhebben.

596
00:35:15,030 --> 00:35:17,310
Dat is natuurlijk niet altijd het geval.

597
00:35:17,310 --> 00:35:21,270
Je moet niet denken dat alle mannen
redelijk zijn, of alle vrouwen.

598
00:35:21,270 --> 00:35:24,750
Er zijn vrouwen die door hun man
worden liefgehad en toch niet op

599
00:35:24,750 --> 00:35:26,430
hun man reageren.

600
00:35:26,430 --> 00:35:29,010
Er zijn mannen aan wie
hun vrouw zich onderwerpt,

601
00:35:29,010 --> 00:35:31,170
maar die toch blijven overheersen.

602
00:35:31,170 --> 00:35:33,510
Die mannen zijn nog steeds niet liefdevol.

603
00:35:33,510 --> 00:35:38,310
Maar over het algemeen, wanneer mensen
van elkaar houden, wanneer ze trouwen,

604
00:35:38,310 --> 00:35:40,890
denken ze meestal dat
ze van elkaar houden.

605
00:35:40,890 --> 00:35:43,770
Als ze op elkaar reageren
zoals de Bijbel dat zegt,

606
00:35:43,770 --> 00:35:46,050
gaat het meestal heel harmonieus.

607
00:35:46,050 --> 00:35:50,250
We zien dat ze de koning in veel gevallen
tot een andere handelwijze kon bewegen,

608
00:35:50,250 --> 00:35:53,670
zoals we nog zullen zien, omdat
ze werkelijk een onderdanige vrouw

609
00:35:53,670 --> 00:35:54,810
voor hem was.

610
00:35:54,810 --> 00:35:56,970
Hij was buitengewoon met haar ingenomen.

611
00:35:56,970 --> 00:35:59,190
Er staat in vers 21:

612
00:35:59,190 --> 00:36:04,830
In die dagen, toen Mordechai in de poort
van de koning zat, waren Bigthan en Teres,

613
00:36:04,830 --> 00:36:08,850
twee hovelingen van de koning,
uit de kring van de deurwachters,

614
00:36:08,850 --> 00:36:12,810
erg kwaad en zij wilden de hand
aan koning Ahasveros slaan.

615
00:36:12,810 --> 00:36:15,270
Dit wordt uiterst beknopt verteld.

616
00:36:15,270 --> 00:36:18,570
Iets wat hij deed,
maakte hen echt woedend.

617
00:36:18,570 --> 00:36:23,610
Trouwens, koning Xerxes deed veel dingen
die mensen heel goed woedend konden maken.

618
00:36:23,610 --> 00:36:26,790
Hij was niet altijd een
rechtvaardige en goede koning.

619
00:36:26,790 --> 00:36:31,710
Maar proberen de koning ten val te brengen
is iets heel gevaarlijks en verkeerds.

620
00:36:31,710 --> 00:36:35,850
Deze twee mannen, die kennelijk hoge
functionarissen bij de poort waren,

621
00:36:35,850 --> 00:36:39,030
poortwachters, waren
vertrouwde lijfwachten.

622
00:36:39,030 --> 00:36:42,510
Ze maakten plannen om koning
Ahasveros ten val te brengen,

623
00:36:42,510 --> 00:36:44,670
waarschijnlijk om hem te doden.

624
00:36:44,670 --> 00:36:46,890
Mordechai kwam er echter achter.

625
00:36:46,890 --> 00:36:52,530
En deze zaak werd bekend bij Mordechai en
hij vertelde dit aan Esther, de koningin,

626
00:36:52,530 --> 00:36:55,770
en Esther zei het tegen de
koning namens Mordechai.

627
00:36:55,770 --> 00:36:59,310
Dat wil zeggen, ze bracht de
koning het nieuws over deze mannen

628
00:36:59,310 --> 00:37:02,850
en noemde Mordechai als
degene die haar had ingelicht.

629
00:37:02,850 --> 00:37:05,610
En dat werd in de hofverslagen opgenomen.

630
00:37:05,610 --> 00:37:08,550
Toen de zaak onderzocht
werd, en juist bevonden,

631
00:37:08,550 --> 00:37:11,310
werden zij beiden aan een galg gehangen.

632
00:37:11,310 --> 00:37:16,170
En in de tegenwoordigheid van de koning
werd dit in de kronieken opgetekend.

633
00:37:16,170 --> 00:37:19,110
Mordechai werd hier op dat
moment niet voor beloond,

634
00:37:19,110 --> 00:37:21,210
pas ongeveer vijf jaar later.

635
00:37:21,210 --> 00:37:24,510
Maar dat deze informatie in
de kronieken werd opgenomen,

636
00:37:24,510 --> 00:37:28,530
speelt een belangrijke rol in hoe
het verhaal zich later ontvouwt.

637
00:37:28,530 --> 00:37:31,710
Er staat dat deze mannen
allebei werden opgehangen.

638
00:37:31,710 --> 00:37:35,370
Van heel wat mensen in dit boek wordt
gezegd dat ze worden opgehangen.

639
00:37:35,370 --> 00:37:38,790
De Perzen hingen mensen niet
met een touw aan hun nek op.

640
00:37:38,790 --> 00:37:43,650
De Perzen hingen mensen op door hen aan
een paal te spietsen, als een sjasliek.

641
00:37:43,650 --> 00:37:47,910
Het is een afschuwelijke, gruwelijke
manier om mensen te doden.

642
00:37:47,910 --> 00:37:52,890
En mensen waren doodsbang voor dat
vooruitzicht, om gespietst te worden.

643
00:37:52,890 --> 00:37:58,230
Telkens wanneer je over ophangen leest, is
dit wat Haman met Mordechai van plan was.

644
00:37:58,230 --> 00:38:00,150
Hij wilde hem spietsen.

645
00:38:00,150 --> 00:38:03,150
Haman werd zelf aan zijn
eigen paal gespietst.

646
00:38:03,150 --> 00:38:05,430
Deze mannen werden ook gespietst.

647
00:38:05,430 --> 00:38:07,350
Wanneer er in het Engels staat:

648
00:38:07,350 --> 00:38:11,670
opgehangen aan een galg dan is dat
meer een aan het Engels aangepaste

649
00:38:11,670 --> 00:38:13,230
manier van spreken.

650
00:38:13,230 --> 00:38:16,710
Het is in werkelijkheid een paal
waaraan ze werden gespietst.

651
00:38:16,710 --> 00:38:20,970
Het werd opgeschreven en vastgelegd,
maar er gebeurde niet meteen iets met

652
00:38:20,970 --> 00:38:24,870
Mordechai, die de koning de dienst
had bewezen zijn leven te redden.

653
00:38:24,870 --> 00:38:26,610
Nu hoofdstuk 3:

654
00:38:26,610 --> 00:38:32,070
Na deze gebeurtenissen maakte koning
Ahasveros Haman, de zoon van Hammedatha,

655
00:38:32,070 --> 00:38:35,490
de Agagiet, groot en hij verhoogde hem.

656
00:38:35,490 --> 00:38:39,390
En hij plaatste zijn zetel boven
al de vorsten die bij hem waren.

657
00:38:39,390 --> 00:38:43,170
Er wordt ons niet verteld waarom
Haman zo'n machtspositie kreeg.

658
00:38:43,170 --> 00:38:45,750
Misschien had hij militaire
heldendaden verricht,

659
00:38:45,750 --> 00:38:49,830
of had hij iets anders gedaan waar de
koning bijzonder over te spreken was.

660
00:38:49,830 --> 00:38:54,270
Maar hij kreeg in het koninkrijk de
hoogste positie onder de koning zelf.

661
00:38:54,270 --> 00:38:58,230
En alle dienaren van de koning die
in de poort van de koning waren,

662
00:38:58,230 --> 00:39:02,670
knielden en bogen zich voor Haman
neer, want zo had de koning dat

663
00:39:02,670 --> 00:39:04,770
bevolen ten aanzien van hem.

664
00:39:04,770 --> 00:39:08,250
Mordechai echter knielde
niet en boog zich niet neer.

665
00:39:08,250 --> 00:39:09,330
Waarom niet?

666
00:39:09,330 --> 00:39:14,070
Je zou kunnen denken dat het kwam doordat
de Joodse wet Joden voorschreef voor niets

667
00:39:14,070 --> 00:39:15,870
anders te buigen dan voor God.

668
00:39:15,870 --> 00:39:19,650
Maar dat was het niet, want de Joden
hadden er over het algemeen geen enkele

669
00:39:19,650 --> 00:39:23,670
moeite mee om koningen de
gebruikelijke eer te bewijzen.

670
00:39:23,670 --> 00:39:27,750
Zelfs buigen werd niet noodzakelijk
beschouwd als een daad van aanbidding,

671
00:39:27,750 --> 00:39:29,730
zoals het aanbidden van een god.

672
00:39:29,730 --> 00:39:33,810
Het was dus niet noodzakelijk zo
dat de wet hun verbood te buigen.

673
00:39:33,810 --> 00:39:36,990
Maar misschien kwam het
doordat Haman een Agagiet was,

674
00:39:36,990 --> 00:39:40,350
uit het volk dat God had
vervloekt, de Amalekieten,

675
00:39:40,350 --> 00:39:44,850
en Mordechai weigerde te buigen voor
iemand uit het volk waarover God een

676
00:39:44,850 --> 00:39:47,430
eeuwigdurende vloek had uitgesproken.

677
00:39:47,430 --> 00:39:50,790
Er wordt ons niet verteld waarom
Mordechai niet wilde buigen.

678
00:39:50,790 --> 00:39:53,610
Maar dat was waarschijnlijk
meer dan wat ook de reden,

679
00:39:53,610 --> 00:39:57,930
want naar alle waarschijnlijkheid zou
Mordechai wel voor andere functionarissen

680
00:39:57,930 --> 00:40:00,330
buigen, zoals gebruikelijk was.

681
00:40:00,330 --> 00:40:03,810
Hij maakte zelf deel uit van
het bestuur van de koning.

682
00:40:03,810 --> 00:40:08,610
Dus waarschijnlijk boog hij bij veel
gelegenheden voor andere functionarissen.

683
00:40:08,610 --> 00:40:11,910
Maar om de een of andere
reden koos hij Haman uit

684
00:40:11,910 --> 00:40:14,550
als iemand voor wie hij niet wilde buigen.

685
00:40:14,550 --> 00:40:18,390
Het heeft er waarschijnlijk mee
te maken dat hij een Agagiet was.

686
00:40:18,390 --> 00:40:22,110
De dienaren van de koning die
in de poort van de koning waren,

687
00:40:22,110 --> 00:40:27,030
zeiden tegen Mordechai: Waarom
overtreedt u het gebod van de koning?

688
00:40:27,030 --> 00:40:32,070
Het gebeurde nu, toen zij dit van dag tot
dag tegen hem zeiden en hij niet naar hen

689
00:40:32,070 --> 00:40:37,290
luisterde, dat zij het aan Haman vertelden
om te zien of de woorden van Mordechai

690
00:40:37,290 --> 00:40:41,130
stand zouden houden, want hij had
hun verteld dat hij een Jood was.

691
00:40:41,130 --> 00:40:43,590
Ze vroegen hem waarom
hij niet wilde buigen,

692
00:40:43,590 --> 00:40:46,470
en ons wordt niet verteld
wat zijn antwoord was.

693
00:40:46,470 --> 00:40:50,190
Maar een deel van zijn antwoord
was dat hij een Jood was.

694
00:40:50,190 --> 00:40:55,050
Blijkbaar was het feit dat hij een Jood
was de reden dat hij niet voor Haman boog.

695
00:40:55,050 --> 00:40:59,670
Maar zoals ik al zei, het zou niet zozeer
zijn omdat de Joden voor geen enkele

696
00:40:59,670 --> 00:41:01,830
koning of heerser buigen.

697
00:41:01,830 --> 00:41:03,570
Blijkbaar wilde hij het niet doen

698
00:41:03,570 --> 00:41:07,590
vanwege de bijzondere verhouding
tussen de Amalekieten en de Joden.

699
00:41:07,590 --> 00:41:11,910
Dus hoewel Esther haar nationale
identiteit nooit bekend had gemaakt,

700
00:41:11,910 --> 00:41:14,130
had Mordechai dat wel gedaan.

701
00:41:14,130 --> 00:41:17,850
Haman kreeg te horen dat deze
Jood niet voor hem wilde buigen.

702
00:41:17,850 --> 00:41:22,650
Toen Haman zag dat Mordechai niet
knielde en zich niet voor hem neerboog,

703
00:41:22,650 --> 00:41:24,930
werd Haman met woede vervuld.

704
00:41:24,930 --> 00:41:29,490
Maar het was in zijn ogen verachtelijk
om alleen aan Mordechai de hand te slaan,

705
00:41:29,490 --> 00:41:33,510
want zij hadden hem verteld tot
welk volk Mordechai behoorde.

706
00:41:33,510 --> 00:41:36,270
En Haman zocht een manier om alle Joden,

707
00:41:36,270 --> 00:41:40,830
die in heel het koninkrijk van
Ahasveros waren, het volk van Mordechai,

708
00:41:40,830 --> 00:41:41,790
weg te vagen.

709
00:41:41,790 --> 00:41:45,810
Waarschijnlijk kon hij Mordechai niet
zomaar gemakkelijk laten arresteren.

710
00:41:45,810 --> 00:41:48,210
Mordechai was zelf een
of andere ambtenaar,

711
00:41:48,210 --> 00:41:50,250
waarschijnlijk bij de schatkist.

712
00:41:50,250 --> 00:41:54,510
Er is reden om aan te nemen dat hij
toegang had tot financiële stukken,

713
00:41:54,510 --> 00:41:56,550
zoals we zo meteen zullen zien.

714
00:41:56,550 --> 00:41:59,970
Omdat hij ongetwijfeld zelf
een overheidsambtenaar was,

715
00:41:59,970 --> 00:42:04,170
kon hij niet gemakkelijk worden
gearresteerd voor zoiets kleins als niet

716
00:42:04,170 --> 00:42:06,210
buigen voor een andere ambtenaar.

717
00:42:06,210 --> 00:42:11,430
Het was niet het soort misdrijf waarop
de doodstraf stond of iets dergelijks.

718
00:42:11,430 --> 00:42:15,870
Dus besloot Haman dat hij zou
proberen alle Joden uit te roeien.

719
00:42:15,870 --> 00:42:19,770
Het was omdat Mordechai een
Jood was dat hij niet boog.

720
00:42:19,770 --> 00:42:24,510
Dus een Jood zijn was iets wat Haman
voortaan iemand kwalijk zou nemen.

721
00:42:24,510 --> 00:42:28,470
Hij beraamde een plan om alle
Joden uit de weg te ruimen.

722
00:42:28,470 --> 00:42:34,080
In de eerste maand, dat is de maand Nisan,
in het twaalfde jaar van koning Ahasveros,

723
00:42:34,080 --> 00:42:39,510
wierp men het ‘pur’, dat is het lot,
in de tegenwoordigheid van Haman,

724
00:42:39,510 --> 00:42:44,250
van dag tot dag en van maand tot
maand, tot de twaalfde maand,

725
00:42:44,250 --> 00:42:46,530
dat is de maand Adar.

726
00:42:46,530 --> 00:42:49,290
Poer is het Perzische woord voor lot.

727
00:42:49,290 --> 00:42:53,670
Hij besloot dat hij een plan zou
beramen om alle Joden te vernietigen,

728
00:42:53,670 --> 00:42:57,750
maar hij wilde hiervoor ongetwijfeld
de goedkeuring van de goden hebben.

729
00:42:57,750 --> 00:43:00,810
Waarschijnlijk zag hij het werpen
van het lot als een manier om

730
00:43:00,810 --> 00:43:03,930
goddelijke leiding te
betrekken bij zijn besluit.

731
00:43:03,930 --> 00:43:08,970
Zoals de Joden het werpen van het lot zo
zagen, deden de Perzen dat misschien ook.

732
00:43:08,970 --> 00:43:13,950
Dus werd er een datum gekozen die enkele
maanden verder lag, bijna een jaar verder.

733
00:43:13,950 --> 00:43:16,710
Dat zou de datum zijn
waarvoor hij een of ander

734
00:43:16,710 --> 00:43:19,770
plan zou proberen te bedenken
om de Joden uit te roeien.

735
00:43:19,770 --> 00:43:25,050
Toen zei Haman tegen koning Ahasveros:
Eén volk is er dat verstrooid

736
00:43:25,050 --> 00:43:29,250
en verspreid is onder de volken in
alle gewesten van uw koninkrijk.

737
00:43:29,250 --> 00:43:31,770
Hun wetten zijn anders
dan die van alle volken

738
00:43:31,770 --> 00:43:34,830
en er is niemand die de
wetten van de koning uitvoert.

739
00:43:34,830 --> 00:43:37,710
Het past de koning niet
hen met rust te laten.

740
00:43:37,710 --> 00:43:42,630
Als het de koning goeddunkt, laat er dan
geschreven worden dat men hen ombrengt.

741
00:43:42,630 --> 00:43:47,190
Dan zal ik tienduizend talent zilver
afwegen op de handen van hen die het werk

742
00:43:47,190 --> 00:43:50,550
doen, om die naar de schatkist
van de koning te brengen.

743
00:43:50,550 --> 00:43:55,110
Toen nam de koning zijn zegelring
van zijn hand en gaf die aan Haman,

744
00:43:55,110 --> 00:43:59,850
de zoon van Hammedatha, de Agagiet,
de tegenstander van de Joden.

745
00:43:59,850 --> 00:44:05,310
En de koning zei tegen Haman: Laat het
zilver u geschonken zijn, en het volk,

746
00:44:05,310 --> 00:44:08,130
om daarmee te doen wat goed is in uw ogen.

747
00:44:08,130 --> 00:44:11,730
Het is niet precies duidelijk hoe
deze transactie met het geld in zijn

748
00:44:11,730 --> 00:44:12,990
werk zou gaan.

749
00:44:12,990 --> 00:44:16,290
Het klinkt alsof Haman
bereid was de koning deze

750
00:44:16,290 --> 00:44:20,070
tienduizend talenten zilver
te geven om, denk ik,

751
00:44:20,070 --> 00:44:24,090
soldaten of iemand anders te
betalen om de Joden uit te roeien.

752
00:44:24,090 --> 00:44:27,270
Hij zou het geld
ongetwijfeld zelf opeisen.

753
00:44:27,270 --> 00:44:30,990
Haman zou het krijgen van de
Joden zelf die werden uitgeroeid.

754
00:44:30,990 --> 00:44:34,650
Toen werden de schrijvers van de
koning geroepen, in de eerste maand,

755
00:44:34,650 --> 00:44:36,270
op de dertiende dag ervan.

756
00:44:36,270 --> 00:44:40,650
Er werd geschreven, overeenkomstig
alles wat Haman beval,

757
00:44:40,650 --> 00:44:45,270
aan de stadhouders van de koning, aan
de landvoogden die in elk gewest waren,

758
00:44:45,270 --> 00:44:49,710
en aan de vorsten van elk volk,
elk gewest in zijn eigen schrift

759
00:44:49,710 --> 00:44:52,470
en elk volk in zijn eigen taal.

760
00:44:52,470 --> 00:44:56,010
Er werd geschreven in de
naam van koning Ahasveros,

761
00:44:56,010 --> 00:44:59,490
en het werd verzegeld met
de zegelring van de koning.

762
00:44:59,490 --> 00:45:02,550
Dat waren bestuurders van
verschillende provincies.

763
00:45:02,550 --> 00:45:06,690
De brieven werden door ijlboden verzonden
naar alle gewesten van de koning,

764
00:45:06,690 --> 00:45:13,230
met het bevel alle Joden weg te vagen, te
doden en om te brengen, van jong tot oud,

765
00:45:13,230 --> 00:45:16,410
met de kleine kinderen en
de vrouwen, op één dag,

766
00:45:16,410 --> 00:45:22,350
de dertiende van de twaalfde maand, dat is
de maand Adar, en hun bezit te plunderen.

767
00:45:22,350 --> 00:45:26,250
Het plunderen van hun bezittingen was
blijkbaar de manier waarop degenen die het

768
00:45:26,250 --> 00:45:28,410
werk deden betaald zouden worden.

769
00:45:28,410 --> 00:45:32,790
De inhoud van het geschrevene moest
als wet uitgevaardigd worden in

770
00:45:32,790 --> 00:45:36,330
alle gewesten en openbaar
gemaakt aan alle volken,

771
00:45:36,330 --> 00:45:38,790
zodat ze die dag klaar zouden staan.

772
00:45:38,790 --> 00:45:42,990
De ijlboden vertrokken, gedreven
door het bevel van de koning,

773
00:45:42,990 --> 00:45:46,350
en de wet was in de burcht
Susan uitgevaardigd.

774
00:45:46,350 --> 00:45:52,230
En de koning en Haman zaten te drinken,
maar de stad Susan was in verwarring.

775
00:45:52,230 --> 00:45:55,170
Dit bevel bracht de burgers in verwarring.

776
00:45:55,170 --> 00:45:57,570
Waar gaat dit in vredesnaam over?

777
00:45:57,570 --> 00:46:00,870
Waarom zouden we al onze
Joodse buren uitroeien?

778
00:46:00,870 --> 00:46:02,430
Het slaat nergens op.

779
00:46:02,430 --> 00:46:05,190
Het lijkt een beetje
op wat de nazi's deden.

780
00:46:05,190 --> 00:46:08,490
De meeste Duitsers dachten:
‘Waarom zouden we deze

781
00:46:08,490 --> 00:46:11,130
Joodse kooplieden doden die hier wonen?

782
00:46:11,130 --> 00:46:13,110
We doen al zaken met hen.

783
00:46:13,110 --> 00:46:16,110
Het zijn vrienden van
ons. Het is verwarrend.

784
00:46:16,110 --> 00:46:18,990
Waarom vervolgt de regering deze mensen?’

785
00:46:18,990 --> 00:46:22,290
De koning wist niet dat
Haman het over de Joden had.

786
00:46:22,290 --> 00:46:25,470
Hij wist al helemaal niet
dat Esther een van hen was.

787
00:46:25,470 --> 00:46:30,630
Maar zonder het te weten had de koning
zijn zegelring gezet op een document dat

788
00:46:30,630 --> 00:46:32,970
Esther ter dood had veroordeeld.

789
00:46:32,970 --> 00:46:35,370
Natuurlijk wist Haman dat ook niet.

790
00:46:35,370 --> 00:46:39,270
Haman wist niets van Esthers
verwantschap met Mordechai.

791
00:46:39,270 --> 00:46:42,810
In dit stadium was er heel veel
wat de mensen die de beslissingen

792
00:46:42,810 --> 00:46:44,250
namen niet wisten.

793
00:46:44,250 --> 00:46:47,130
Juist doordat deze
dingen niet bekend waren,

794
00:46:47,130 --> 00:46:51,030
konden deze beslissingen genomen
worden zoals ze genomen werden.

795
00:46:51,030 --> 00:46:52,410
Hoofdstuk 4.

796
00:46:52,410 --> 00:46:56,070
Toen Mordechai alles te weten
was gekomen wat er gebeurd was,

797
00:46:56,070 --> 00:47:00,090
scheurde Mordechai zijn kleren
en hulde zich in zak en as.

798
00:47:00,090 --> 00:47:04,590
Hij ging door het midden van de
stad en weeklaagde luid en bitter.

799
00:47:04,590 --> 00:47:07,230
En hij kwam tot vóór
de poort van de koning,

800
00:47:07,230 --> 00:47:12,450
want niemand mocht de poort van de koning
binnengaan, gehuld in een rouwgewaad.

801
00:47:12,450 --> 00:47:15,330
Dat wil zeggen: niemand
die in de rouw was,

802
00:47:15,330 --> 00:47:17,850
mocht ook maar voor de koning verschijnen.

803
00:47:17,850 --> 00:47:21,390
Want de koning wilde een
opbeurende omgeving hebben,

804
00:47:21,390 --> 00:47:24,690
geen omgeving waar de
mensen bedrukt rondliepen.

805
00:47:24,690 --> 00:47:30,090
En overal, in elk gewest en in elke plaats
waar het bevel van de koning en zijn wet

806
00:47:30,090 --> 00:47:36,750
was aangekomen, was er grote rouw bij de
Joden, met vasten, geween en rouwklacht;

807
00:47:36,750 --> 00:47:39,270
velen lagen in zak en as.

808
00:47:39,270 --> 00:47:42,750
Judea was trouwens een van
de provincies van Perzië.

809
00:47:42,750 --> 00:47:46,170
Dus zelfs de Joden die naar
Jeruzalem waren teruggekeerd,

810
00:47:46,170 --> 00:47:50,190
zouden op grond van dit bevel worden
uitgeroeid als het werd uitgevoerd.

811
00:47:50,190 --> 00:47:52,650
Hoewel we hierover niets lezen in Ezra,

812
00:47:52,650 --> 00:47:56,250
liepen de Joden die naar Jeruzalem
waren teruggekeerd evenveel gevaar

813
00:47:56,250 --> 00:47:57,750
als alle anderen.

814
00:47:57,750 --> 00:48:01,410
Als dit bevel was uitgevoerd, zouden
waarschijnlijk alle Joden in de

815
00:48:01,410 --> 00:48:03,150
wereld zijn uitgeroeid.

816
00:48:03,150 --> 00:48:07,950
Dan zouden er vandaag geen Joden zijn, en
dan zou er ook geen Jezus zijn geweest.

817
00:48:07,950 --> 00:48:13,470
Toen kwamen de dienaressen van Esther en
haar hovelingen en zij vertelden het haar;

818
00:48:13,470 --> 00:48:17,970
en de koningin was zeer ontdaan en zij
stuurde kleren om die Mordechai aan te

819
00:48:17,970 --> 00:48:22,770
trekken en zijn rouwgewaad af te
leggen; maar hij nam ze niet aan.

820
00:48:22,770 --> 00:48:26,070
Ze vertelden haar niets over
het bevel van de koning.

821
00:48:26,070 --> 00:48:28,110
Daar wist ze blijkbaar niets van.

822
00:48:28,110 --> 00:48:32,430
Ze vertelden haar dat Mordechai
buiten in een rouwgewaad rondliep.

823
00:48:32,430 --> 00:48:37,350
Ze dacht: ‘Waarom loopt mijn neef
Mordechai daar buiten in een rouwgewaad?’

824
00:48:37,350 --> 00:48:41,910
Ze was ontdaan toen ze het hoorde, en
ze stuurde kleren om Mordechai te kleden

825
00:48:41,910 --> 00:48:46,410
en hem zijn rouwgewaad af te laten
leggen, maar hij wilde ze niet aannemen.

826
00:48:46,410 --> 00:48:50,130
Toen riep Esther Hatach, een
van de hovelingen van de koning,

827
00:48:50,130 --> 00:48:55,230
die hij voor haar had aangesteld, en
zij gaf hem opdracht aangaande Mordechai

828
00:48:55,230 --> 00:48:59,370
om te weten te komen wat dit
toch was en waarom hij dit deed.

829
00:48:59,370 --> 00:49:03,990
Toen Hatach naar Mordechai ging, naar het
stadsplein dat voor de poort van de koning

830
00:49:03,990 --> 00:49:07,710
ligt, vertelde Mordechai hem
alles wat hem was overkomen,

831
00:49:07,710 --> 00:49:11,010
en de bijzonderheden van het
zilver dat Haman had gezegd

832
00:49:11,010 --> 00:49:15,690
te zullen afwegen voor de schatkist van de
koning, voor het ombrengen van de Joden.

833
00:49:15,690 --> 00:49:18,270
Het geldbedrag dat de
koning was aangeboden,

834
00:49:18,270 --> 00:49:22,050
was mogelijk opgenomen in
de financiële administratie.

835
00:49:22,050 --> 00:49:25,470
Mordechai, die bij de
schatkamers van de koning werkte,

836
00:49:25,470 --> 00:49:27,870
zou daarvan op de hoogte zijn geweest.

837
00:49:27,870 --> 00:49:32,430
En hij gaf hem een afschrift van de tekst
van de wet die was uitgevaardigd in Susan

838
00:49:32,430 --> 00:49:33,750
om hen weg te vagen.

839
00:49:33,750 --> 00:49:37,110
Hij moest die aan Esther
laten zien, het haar vertellen

840
00:49:37,110 --> 00:49:41,910
en haar opdracht geven naar de koning te
gaan om hem om genade te smeken en bij hem

841
00:49:41,910 --> 00:49:44,070
te pleiten voor haar volk.

842
00:49:44,070 --> 00:49:48,270
Hatach kwam terug en vertelde
Esther de woorden van Mordechai.

843
00:49:48,270 --> 00:49:53,130
Toen sprak Esther tot Hatach en gaf
hem opdracht tegen Mordechai te zeggen:

844
00:49:53,130 --> 00:49:57,210
Alle dienaren van de koning en
alle inwoners van zijn gewesten

845
00:49:57,210 --> 00:50:00,330
weten dat voor iedereen, man of vrouw, die

846
00:50:00,330 --> 00:50:04,290
ongeroepen naar de koning in de
binnenste voorhof gaat, maar één vonnis

847
00:50:04,290 --> 00:50:06,210
geldt: de dood.

848
00:50:06,210 --> 00:50:11,190
Alleen degene aan wie de koning de gouden
scepter toereikt, mag blijven leven.

849
00:50:11,190 --> 00:50:15,090
Maar ik ben al dertig dagen niet
geroepen om bij de koning te komen.

850
00:50:15,090 --> 00:50:18,210
Ze brachten Esthers
woorden aan Mordechai over.

851
00:50:18,210 --> 00:50:22,530
Dit lijkt een vreemde wet, maar
het is een wet die echt bestond.

852
00:50:22,530 --> 00:50:27,690
Herodotus, de Griekse geschiedschrijver,
bevestigt ook dat de Perzen deze wet

853
00:50:27,690 --> 00:50:31,410
hadden: niemand mocht de
vertrekken van de koning binnengaan

854
00:50:31,410 --> 00:50:33,570
zonder door hem te zijn ontboden.

855
00:50:33,570 --> 00:50:36,990
Als hij zijn rust wilde,
dan wilde hij zijn rust.

856
00:50:36,990 --> 00:50:42,030
Als je binnenkwam en zijn rust verstoorde
terwijl hij in zijn binnenvertrek was,

857
00:50:42,030 --> 00:50:46,590
zou je sterven, tenzij hij je
onmiddellijk gratie verleende door zijn

858
00:50:46,590 --> 00:50:48,390
scepter naar je uit te steken.

859
00:50:48,390 --> 00:50:52,590
Als je ongevraagd voor hem
verscheen, werd je ter dood gebracht.

860
00:50:52,590 --> 00:50:56,790
Daar naar binnen lopen was een
vergrijp waarop de doodstraf stond.

861
00:50:56,790 --> 00:51:00,330
Maar hij kon je gratie verlenen
door zijn scepter uit te steken.

862
00:51:00,330 --> 00:51:01,470
Ze zei:

863
00:51:01,470 --> 00:51:05,970
Alle dienaren van de koning en de
bevolking van de gewesten van de koning

864
00:51:05,970 --> 00:51:09,330
weten dat voor iedereen, man of vrouw, die

865
00:51:09,330 --> 00:51:14,310
ongeroepen naar de koning in het binnenste
voorhof gaat, maar één vonnis geldt:

866
00:51:14,310 --> 00:51:18,390
de dood, tenzij de koning hem
de gouden scepter toereikt;

867
00:51:18,390 --> 00:51:20,610
dan zal hij in leven blijven.

868
00:51:20,610 --> 00:51:24,390
En wat mij betreft, ik ben nu al
dertig dagen niet geroepen om naar de

869
00:51:24,390 --> 00:51:25,770
koning te komen.

870
00:51:25,770 --> 00:51:28,830
Mordechai zei dat ze
Esther moesten antwoorden:

871
00:51:28,830 --> 00:51:32,610
Beeld je niet in dat jij als enige
van alle Joden zult ontkomen,

872
00:51:32,610 --> 00:51:34,950
omdat je in het huis van de koning bent.

873
00:51:34,950 --> 00:51:38,370
Want als je je in deze tijd
in diep stilzwijgen hult,

874
00:51:38,370 --> 00:51:40,110
dan zal er vanuit een andere plaats

875
00:51:40,110 --> 00:51:44,250
verlichting en verlossing voor de Joden
komen, maar jij en het huis van je

876
00:51:44,250 --> 00:51:46,110
vader zullen omkomen.

877
00:51:46,110 --> 00:51:49,650
En wie weet of jij niet juist
voor een tijd als deze tot deze

878
00:51:49,650 --> 00:51:51,930
koninklijke waardigheid gekomen bent.

879
00:51:51,930 --> 00:51:56,070
Dit komt in dit boek het dichtst
bij een godsdienstige uitspraak.

880
00:51:56,070 --> 00:51:59,730
God wordt niet genoemd, maar
er wordt veel geïmpliceerd.

881
00:51:59,730 --> 00:52:01,410
In wezen zei hij:

882
00:52:01,410 --> 00:52:05,610
Als je je volk nu niet helpt, komt
er wel hulp uit een andere hoek.

883
00:52:05,610 --> 00:52:07,410
Wie zou dat zo beschikken?

884
00:52:07,410 --> 00:52:10,590
Het is duidelijk dat hier Gods
beschikking wordt bedoeld.

885
00:52:10,590 --> 00:52:14,310
Dit is een punt waarop je zou verwachten
dat God op de een of andere manier

886
00:52:14,310 --> 00:52:15,810
genoemd zou worden.

887
00:52:15,810 --> 00:52:18,870
De schrijver doet er alles
aan om God niet te noemen.

888
00:52:18,870 --> 00:52:23,550
Het is alsof God door het hele boek heen
opzettelijk verborgen wordt gehouden.

889
00:52:23,550 --> 00:52:28,830
Zelfs later, wanneer ze oproepen tot
vasten, zeggen ze niet: ‘Vast en bid’,

890
00:52:28,830 --> 00:52:30,990
zoals andere boeken
van de Bijbel dat doen.

891
00:52:30,990 --> 00:52:35,820
Toen Nehemia hoorde over de problemen
in Jeruzalem, in Nehemia hoofdstuk 1,

892
00:52:35,820 --> 00:52:38,790
vastte en bad hij vele dagen.

893
00:52:38,790 --> 00:52:42,570
In dit boek gaan ze vasten, maar
wordt er geen gebed genoemd.

894
00:52:42,570 --> 00:52:44,070
Natuurlijk baden ze.

895
00:52:44,070 --> 00:52:47,130
Het vasten ging ongetwijfeld
gepaard met gebed,

896
00:52:47,130 --> 00:52:50,670
maar om de een of andere reden
vermeldt het boek dat deel niet.

897
00:52:50,670 --> 00:52:55,050
Het lijkt alsof het noemen van God
en gebed welbewust wordt vermeden,

898
00:52:55,050 --> 00:53:00,570
met als doel eenvoudig te laten zien dat
de voorzienigheid soms haar werk doet

899
00:53:00,570 --> 00:53:02,910
zonder dat God Zich bekendmaakt.

900
00:53:02,910 --> 00:53:06,990
En uit deze uitspraak van
Mordechai blijkt duidelijk dat hij

901
00:53:06,990 --> 00:53:09,630
geloofde dat God op de
een of andere manier

902
00:53:09,630 --> 00:53:14,370
bevrijding voor Zijn volk zou sturen,
als die niet door Esther zou komen.

903
00:53:14,370 --> 00:53:18,390
En zijzelf en het huis van
haar vader zouden omkomen.

904
00:53:18,390 --> 00:53:23,070
Maar God zou de Joden toch redden, en
ze moest niet denken dat ze zichzelf kon

905
00:53:23,070 --> 00:53:27,870
redden door het gevaar te vermijden
dat ze liep als ze naar de koning ging.

906
00:53:27,870 --> 00:53:29,130
Maar hij zegt:

907
00:53:29,130 --> 00:53:34,530
Maar wie weet ben je juist voor een
moment als dit koningin geworden?

908
00:53:34,530 --> 00:53:37,950
Natuurlijk was dat de reden
waarom ze koningin was geworden.

909
00:53:37,950 --> 00:53:42,810
Het overduidelijke punt van het hele
verhaal is dat ze was uitgekozen om

910
00:53:42,810 --> 00:53:46,830
koningin te worden omdat deze
noodsituatie zou ontstaan

911
00:53:46,830 --> 00:53:52,350
en zij de enige persoon zou zijn die
in een positie verkeerde om te helpen.

912
00:53:52,350 --> 00:53:56,370
Mordechai laat met zijn uitspraak
doorschemeren dat er een bedoeling achter

913
00:53:56,370 --> 00:54:01,230
zit, zelfs een goddelijke bedoeling,
maar hij vermijdt het om God te noemen.

914
00:54:01,230 --> 00:54:05,370
Je zou denken dat hij zou zeggen: ‘Wie
weet of God je niet juist voor een tijd

915
00:54:05,370 --> 00:54:07,830
als deze tot koningin heeft gemaakt?’

916
00:54:07,830 --> 00:54:10,470
Hij noemt wel een
overkoepelende bedoeling.

917
00:54:10,470 --> 00:54:13,290
Hij zegt alleen niet
wie die bedoeling had.

918
00:54:13,290 --> 00:54:17,790
Het is duidelijk dat God in deze
uitspraak, in Mordechais gedachten,

919
00:54:17,790 --> 00:54:19,830
achter de schermen aanwezig is.

920
00:54:19,830 --> 00:54:22,830
Toen liet Esther hun dit antwoord
aan Mordechai terugbrengen:

921
00:54:22,830 --> 00:54:27,210
Toen zei Esther dat men
Mordechai moest antwoorden: Ga,

922
00:54:27,210 --> 00:54:31,470
verzamel alle Joden die zich in
Susan bevinden, en vast voor mij:

923
00:54:31,470 --> 00:54:35,850
eet niet en drink niet, drie
dagen lang, nacht en dag.

924
00:54:35,850 --> 00:54:39,930
Ook ikzelf zal zo vasten,
samen met mijn dienaressen,

925
00:54:39,930 --> 00:54:44,490
en dan zal ik naar de koning gaan,
wat niet overeenkomstig de wet is.

926
00:54:44,490 --> 00:54:47,190
Als ik dan omkom, dan kom ik om.

927
00:54:47,190 --> 00:54:51,150
Ze zegt niet dat ze moeten bidden,
alleen dat ze moeten vasten.

928
00:54:51,150 --> 00:54:54,990
In het Midden-Oosten vast
men soms alleen overdag.

929
00:54:54,990 --> 00:54:59,190
Gewoonlijk onthoudt men zich alleen
van voedsel, niet van drinken.

930
00:54:59,190 --> 00:55:03,030
Maar zij zegt: ‘Ik wil dat
jullie niet eten of drinken,

931
00:55:03,030 --> 00:55:05,970
en ik wil dat jullie dag en nacht vasten.’

932
00:55:05,970 --> 00:55:10,410
De ramadan, het vasten van de
moslims, duurt veertig dagen,

933
00:55:10,410 --> 00:55:13,470
maar er wordt alleen overdag gevast.

934
00:55:13,470 --> 00:55:19,710
Vaak vasten de moslims dus gewoon overdag
en eten ze zich vervolgens 's nachts vol.

935
00:55:19,710 --> 00:55:22,950
Dat doen ze die hele veertig dagen lang.

936
00:55:22,950 --> 00:55:25,950
Dat wordt een vasten van
veertig dagen genoemd.

937
00:55:25,950 --> 00:55:31,110
Maar in werkelijkheid eten ze elke
dag, of in elk geval elke nacht.

938
00:55:31,110 --> 00:55:33,510
Zo vastten de Farizeeën ook.

939
00:55:33,510 --> 00:55:35,550
Ze vastten alleen overdag.

940
00:55:35,550 --> 00:55:40,950
Maar zij zegt: ‘Ik wil dat jullie dag
en nacht vasten en drie dagen lang niet

941
00:55:40,950 --> 00:55:42,390
eten of drinken.’

942
00:55:42,390 --> 00:55:46,110
Toen ging Mordechai weg en hij
deed overeenkomstig alles wat

943
00:55:46,110 --> 00:55:47,850
Esther hem had opgedragen.

944
00:55:47,850 --> 00:55:52,290
Dus de Joden vastten drie
dagen, en zij vastte drie dagen.

945
00:55:52,290 --> 00:55:55,530
Aan het einde van die tijd
zou ze naar de koning gaan.

946
00:55:55,530 --> 00:55:56,970
Hoofdstuk 5:

947
00:55:56,970 --> 00:56:01,650
Het gebeurde op de derde dag dat Esther
een koninklijk gewaad aantrok en ging

948
00:56:01,650 --> 00:56:05,130
staan in de binnenste voorhof
van het huis van de koning,

949
00:56:05,130 --> 00:56:06,990
tegenover het huis van de koning.

950
00:56:06,990 --> 00:56:11,610
En de koning zat op zijn koninklijke
troon in het koninklijke huis tegenover de

951
00:56:11,610 --> 00:56:13,170
ingang van het huis.

952
00:56:13,170 --> 00:56:17,970
En het gebeurde, toen de koning
koningin Esther in de voorhof zag staan,

953
00:56:17,970 --> 00:56:23,250
dat zij genade vond in zijn ogen, zodat
de koning Esther de gouden scepter,

954
00:56:23,250 --> 00:56:26,130
die in zijn hand was, toereikte.

955
00:56:26,130 --> 00:56:30,630
En Esther kwam naar voren en raakte
het uiteinde van de scepter aan.

956
00:56:30,630 --> 00:56:34,290
Dit wordt allemaal verteld
zonder veel geheimzinnigheid.

957
00:56:34,290 --> 00:56:38,730
Je zou denken dat dit allemaal opgebouwd
zou worden: gaat hij haar doden?

958
00:56:38,730 --> 00:56:40,830
Gaat hij de scepter uitsteken?

959
00:56:40,830 --> 00:56:45,510
Dit wordt vrij snel verteld, zonder
dat er veel spanning wordt opgebouwd.

960
00:56:45,510 --> 00:56:47,910
Dus hij steekt de scepter naar haar uit.

961
00:56:47,910 --> 00:56:52,230
Toen zei de koning tegen haar:
Wat is er met u, koningin Esther,

962
00:56:52,230 --> 00:56:53,910
en wat is uw verzoek?

963
00:56:53,910 --> 00:56:58,050
Het zal u gegeven worden, al was
het ook de helft van het koninkrijk.

964
00:56:58,050 --> 00:57:01,530
Toen antwoordde Esther: Als
het de koning goeddunkt,

965
00:57:01,530 --> 00:57:05,190
laat de koning dan vandaag met Haman
naar de maaltijd komen die ik voor

966
00:57:05,190 --> 00:57:06,390
hem heb bereid.

967
00:57:06,390 --> 00:57:09,810
Toen zei de koning: Laat Haman snel komen,

968
00:57:09,810 --> 00:57:12,510
zodat hij kan doen wat
Esther heeft gezegd.

969
00:57:12,510 --> 00:57:16,530
Zo gingen de koning en Haman naar
de maaltijd die Esther had bereid.

970
00:57:16,530 --> 00:57:19,170
Dat is een bescheiden voorstel
als je de helft van het

971
00:57:19,170 --> 00:57:21,090
koninkrijk aangeboden krijgt.

972
00:57:21,090 --> 00:57:23,550
Je mag zelf het bedrag
op je cheque invullen,

973
00:57:23,550 --> 00:57:25,830
tot aan de helft van het koninkrijk.

974
00:57:25,830 --> 00:57:29,850
Wat denk je van: ‘Zou je alsjeblieft naar
een feestmaal willen komen dat ik heb

975
00:57:29,850 --> 00:57:32,430
klaargemaakt, jij en Haman?’

976
00:57:32,430 --> 00:57:35,190
Dat was een gemakkelijk
verzoek om in te willigen.

977
00:57:35,190 --> 00:57:39,210
zei de koning tegen Esther bij het
drinken van de wijn: Wat is uw vraag?

978
00:57:39,210 --> 00:57:41,190
Het zal u gegeven worden.

979
00:57:41,190 --> 00:57:42,750
En wat is uw verzoek?

980
00:57:42,750 --> 00:57:47,010
Het zal ingewilligd worden, al was
het ook de helft van het koninkrijk.

981
00:57:47,010 --> 00:57:49,710
Want hij wist dat ze op iets meer uit was.

982
00:57:49,710 --> 00:57:53,790
Toen antwoordde Esther: Mijn
vraag en mijn verzoek is:

983
00:57:53,790 --> 00:57:56,970
Als ik genade heb gevonden
in de ogen van de koning,

984
00:57:56,970 --> 00:58:00,210
en als het de koning goeddunkt
op mijn vraag in te gaan

985
00:58:00,210 --> 00:58:03,630
en aan mijn verzoek te
voldoen, laat dan de koning met

986
00:58:03,630 --> 00:58:07,290
Haman naar de maaltijd komen
die ik voor hen zal aanrichten,

987
00:58:07,290 --> 00:58:11,310
en dan zal ik morgen doen
overeenkomstig het woord van de koning.

988
00:58:11,310 --> 00:58:14,850
Met andere woorden: ‘Ik wil
het je nu niet vertellen.

989
00:58:14,850 --> 00:58:16,890
Ik wil het je morgen vertellen.

990
00:58:16,890 --> 00:58:19,590
Dus ik ga nog een feestmaal klaarmaken.

991
00:58:19,590 --> 00:58:22,470
Als jij en Haman naar dat
feestmaal willen komen,

992
00:58:22,470 --> 00:58:25,110
zal ik je dan vertellen
wat mijn verzoek is.’

993
00:58:25,110 --> 00:58:28,710
Haman vertrok die dag, blij en welgemoed.

994
00:58:28,710 --> 00:58:32,730
Maar toen Haman Mordechai bij de
poort van de koning zag dat hij niet

995
00:58:32,730 --> 00:58:38,190
opstond en niet voor hem beefde, werd
Haman vervuld van woede over Mordechai.

996
00:58:38,190 --> 00:58:42,030
Maar Haman bedwong zich, en
toen hij in zijn huis aankwam,

997
00:58:42,030 --> 00:58:46,170
stuurde hij er een bode op uit om
zijn vrienden en Zeres, zijn vrouw,

998
00:58:46,170 --> 00:58:47,670
te laten komen.

999
00:58:47,670 --> 00:58:50,970
Haman vertelde hun over de
luister van zijn rijkdom,

1000
00:58:50,970 --> 00:58:55,290
zijn vele zonen en over alles waarmee
de koning hem had grootgemaakt

1001
00:58:55,290 --> 00:59:00,090
en waarmee hij hem had verheven boven
de vorsten en dienaren van de koning.

1002
00:59:00,090 --> 00:59:03,210
Verder zei Haman: Ook
heeft koningin Esther

1003
00:59:03,210 --> 00:59:06,630
niemand met de koning naar de
maaltijd laten komen die zij heeft

1004
00:59:06,630 --> 00:59:08,610
aangericht, dan mij.

1005
00:59:08,610 --> 00:59:12,150
En ook morgen ben ik bij haar
uitgenodigd samen met de koning.

1006
00:59:12,150 --> 00:59:17,490
Maar dit alles geeft mij geen voldoening
zolang ik de Jood Mordechai zie zitten in

1007
00:59:17,490 --> 00:59:19,410
de poort van de koning.

1008
00:59:19,410 --> 00:59:22,350
Toen hij zijn vrouw en zijn
vrienden bij elkaar riep,

1009
00:59:22,350 --> 00:59:26,370
staat er dat hij hun vertelde over
al zijn rijkdom en hoeveel kinderen

1010
00:59:26,370 --> 00:59:28,170
hij had, enzovoort.

1011
00:59:28,170 --> 00:59:32,610
Hij had er tien, zo blijkt;
dat zullen we later ontdekken.

1012
00:59:32,610 --> 00:59:35,550
En over alle bevorderingen
die hij had gekregen

1013
00:59:35,550 --> 00:59:39,630
en het grote voorrecht dat hij
als enige was uitgenodigd om

1014
00:59:39,630 --> 00:59:44,250
samen met de koning naar het feestmaal
van koningin Esther te komen.

1015
00:59:44,250 --> 00:59:46,410
Waarom moest hij hun dat vertellen?

1016
00:59:46,410 --> 00:59:49,770
Wisten zijn vrouw en vrienden
dan niet hoeveel kinderen hij had

1017
00:59:49,770 --> 00:59:51,990
en hoeveel rijkdom hij bezat?

1018
00:59:51,990 --> 00:59:55,050
Dat alles werkt toe naar dit punt: hij

1019
00:59:55,050 --> 01:00:00,210
herinnert hen aan alle manieren waarop
hij gezegend is, zouden we kunnen zeggen.

1020
01:00:00,210 --> 01:00:05,550
En toch telt dat allemaal voor hem
niet mee zolang er die ene kerel is

1021
01:00:05,550 --> 01:00:07,650
die niet voor hem wil buigen.

1022
01:00:07,650 --> 01:00:09,810
Dat laat wel zien wat een vreemd,

1023
01:00:09,810 --> 01:00:14,670
irrationeel iets het kan zijn wanneer
iemand helemaal opgaat in zijn eigen

1024
01:00:14,670 --> 01:00:16,110
ego en macht.

1025
01:00:16,110 --> 01:00:19,290
Je kunt alles hebben wat
de wereld te bieden heeft:

1026
01:00:19,290 --> 01:00:25,170
rijkdom en aanzien en een groot gezin, en
alle anderen in het hele koninkrijk die

1027
01:00:25,170 --> 01:00:26,370
voor je buigen.

1028
01:00:26,370 --> 01:00:30,210
Maar één man buigt niet,
en dat verpest je hele dag.

1029
01:00:30,210 --> 01:00:32,370
Het verpest je hele leven.

1030
01:00:32,370 --> 01:00:36,210
Van al het andere wat hij heeft,
kan hij nergens van genieten,

1031
01:00:36,210 --> 01:00:38,490
omdat hem dit ene wordt onthouden.

1032
01:00:38,490 --> 01:00:42,990
Het lijkt een beetje op Adam en Eva, die
in de tuin waren en alle bomen tot hun

1033
01:00:42,990 --> 01:00:46,050
beschikking hadden, maar
slechts één werd hun ontzegd.

1034
01:00:46,050 --> 01:00:50,970
Er is maar één vrucht waarvan ze niet
mogen eten, en die moeten ze ook hebben.

1035
01:00:50,970 --> 01:00:55,950
Er is één ding dat hij niet krijgt, en
dat bederft zijn plezier in al het andere.

1036
01:00:55,950 --> 01:01:00,330
Toen zei Zeres, zijn vrouw, tegen
hem, samen met al zijn vrienden:

1037
01:01:00,330 --> 01:01:03,270
Laat men een galg maken, vijftig el hoog,

1038
01:01:03,270 --> 01:01:07,410
en zeg morgen tegen de koning dat
men Mordechai daaraan moet hangen.

1039
01:01:07,410 --> 01:01:10,050
Ga dus blij met de
koning naar de maaltijd.

1040
01:01:10,050 --> 01:01:14,550
Deze raad was goed in de ogen van
Haman en hij liet de galg maken.

1041
01:01:14,550 --> 01:01:16,650
Dit zou natuurlijk een staak zijn.

1042
01:01:16,650 --> 01:01:20,070
Een boom of hout, dat is
wat er letterlijk staat.

1043
01:01:20,070 --> 01:01:25,170
In de King James staat ‘gallows’,
en de New King James volgt die dus.

1044
01:01:25,170 --> 01:01:29,490
Maar de Hebreeuwse bewoording hier is:
laat er een houten staak of een boom

1045
01:01:29,490 --> 01:01:32,730
worden opgericht van ongeveer
drieëntwintig meter hoog.

1046
01:01:32,730 --> 01:01:36,630
Dit hoeft niet per se een paal te
zijn die drieëntwintig meter lang is.

1047
01:01:36,630 --> 01:01:40,470
Het kan een paal van normale grootte
zijn om een man op te spietsen,

1048
01:01:40,470 --> 01:01:44,130
maar dan verhoogd op een platform,
zodat hij op een hoogte van

1049
01:01:44,130 --> 01:01:45,690
drieëntwintig meter staat.

1050
01:01:45,690 --> 01:01:48,870
Zo wordt het iets wat je van
kilometers ver kunt zien.

1051
01:01:48,870 --> 01:01:52,110
Hij liet die paal gewoon
diezelfde nacht oprichten.

1052
01:01:52,110 --> 01:01:54,630
Hierbij komt het heel nauw aan op de tijd.

1053
01:01:54,630 --> 01:01:59,310
Je hebt dat feestmaal waar Esther Haman en
de koning de volgende dag bij wil hebben.

1054
01:01:59,310 --> 01:02:03,390
Ook wil Haman de volgende dag
voorstellen om Mordechai te doden.

1055
01:02:03,390 --> 01:02:05,670
Waarom heeft hij dit niet eerder gedaan?

1056
01:02:05,670 --> 01:02:07,710
Zoals ik al zei, denk ik dat

1057
01:02:07,710 --> 01:02:11,490
Mordechai waarschijnlijk een
belangrijke positie in het bestuur had.

1058
01:02:11,490 --> 01:02:14,370
En je kunt niet zomaar
voorstellen om iemand te doden

1059
01:02:14,370 --> 01:02:16,590
omdat hij niet voor je wil buigen.

1060
01:02:16,590 --> 01:02:21,270
Maar wat Haman allemaal overkomt, begint
hem een beetje naar het hoofd te stijgen.

1061
01:02:21,270 --> 01:02:23,670
Hij begint te denken dat
hij veel macht heeft.

1062
01:02:23,670 --> 01:02:28,650
Zelfs de koningin merkt op dat hij een
belangrijk man is en nodigt alleen hem uit

1063
01:02:28,650 --> 01:02:30,870
om met de koning mee te komen.

1064
01:02:30,870 --> 01:02:33,990
Misschien is dit een moment
waarop hij zijn gezag,

1065
01:02:33,990 --> 01:02:39,810
zijn aanzien en zijn bevoorrechte positie
ten nadele van Mordechai kan aanwenden.

1066
01:02:39,810 --> 01:02:44,670
Niets zal Haman gelukkig maken,
behalve de vernietiging van Mordechai.

1067
01:02:44,670 --> 01:02:47,130
Hij heeft al een besluit
laten ondertekenen

1068
01:02:47,130 --> 01:02:51,510
en tot wet laten maken dat alle
Joden, met inbegrip van Mordechai,

1069
01:02:51,510 --> 01:02:54,090
binnen een jaar uitgeroeid zullen worden.

1070
01:02:54,090 --> 01:02:56,130
Maar hij kon niet zo lang wachten.

1071
01:02:56,130 --> 01:02:59,310
Mordechai zelf moest eerder
uit de weg worden geruimd.

1072
01:02:59,310 --> 01:03:03,510
Dus troostte Haman zichzelf met
de gedachte dat hij Mordechai

1073
01:03:03,510 --> 01:03:05,010
morgen zou spietsen.

1074
01:03:05,010 --> 01:03:08,610
Maar tussen deze dag en de
volgende dag zat een nacht.

1075
01:03:08,610 --> 01:03:11,850
Die nacht gebeurden er een
aantal interessante dingen.

1076
01:03:11,850 --> 01:03:13,350
Hoofdstuk 6:

1077
01:03:13,350 --> 01:03:16,470
In die nacht was de slaap
van de koning geweken.

1078
01:03:16,470 --> 01:03:20,610
Hij zei dat men het gedenkboek,
de kronieken, moest brengen,

1079
01:03:20,610 --> 01:03:23,970
en die werden in de tegenwoordigheid
van de koning gelezen.

1080
01:03:23,970 --> 01:03:26,490
Daar zou hij wel van
in slaap moeten vallen.

1081
01:03:26,490 --> 01:03:30,030
Haal de boekrol van vijf jaar
geleden maar tevoorschijn.

1082
01:03:30,030 --> 01:03:32,190
Wat staat er in de
kronieken over de gang van

1083
01:03:32,190 --> 01:03:36,930
zaken aan de hoven van de koningen
van Perzië? ‘Ik kan niet slapen.

1084
01:03:36,930 --> 01:03:38,910
Laat iemand me dat voorlezen.

1085
01:03:38,910 --> 01:03:40,890
Daar ben ik zo van onder zeil.’

1086
01:03:40,890 --> 01:03:45,090
Men vond daarin beschreven dat
Mordechai over Bigthana en Teres,

1087
01:03:45,090 --> 01:03:48,810
twee hovelingen van de koning,
uit de kring van de deurwachters,

1088
01:03:48,810 --> 01:03:52,710
verteld had dat ze de hand aan
koning Ahasveros wilden slaan.

1089
01:03:52,710 --> 01:03:57,150
Toen zei de koning: Welk eerbewijs
en welke onderscheiding is hiervoor

1090
01:03:57,150 --> 01:03:58,410
aan Mordechai verleend?

1091
01:03:58,410 --> 01:04:01,710
En de hovelingen van de koning
die hem dienden, zeiden:

1092
01:04:01,710 --> 01:04:03,690
Er is niets aan hem verleend.

1093
01:04:03,690 --> 01:04:07,590
Dus de koning besefte dat er
iets over het hoofd was gezien.

1094
01:04:07,590 --> 01:04:11,490
Een man had zijn leven
gered en was niet beloond.

1095
01:04:11,490 --> 01:04:15,630
En dus, beter laat dan
nooit, zei de koning:

1096
01:04:15,630 --> 01:04:17,370
Wie is er op de binnenplaats?

1097
01:04:17,370 --> 01:04:21,030
Toen zei de koning: Wie
is er in de voorhof?

1098
01:04:21,030 --> 01:04:25,770
— Nu was Haman de buitenste voorhof van
het huis van de koning binnengekomen

1099
01:04:25,770 --> 01:04:30,510
om de koning te zeggen dat men Mordechai
zou hangen aan de galg die hij voor hem

1100
01:04:30,510 --> 01:04:32,011
had laten oprichten. —

1101
01:04:32,011 --> 01:04:35,910
Het lijkt vreemd dat Haman
midden in de nacht zou komen.

1102
01:04:35,910 --> 01:04:38,490
Blijkbaar kon Haman ook niet slapen.

1103
01:04:38,490 --> 01:04:43,590
Hij is te opgewonden over het feest of
de feestmaaltijd van de volgende dag.

1104
01:04:43,590 --> 01:04:47,490
Waarschijnlijk merkt hij dat bij
de koning de lichten nog branden.

1105
01:04:47,490 --> 01:04:52,710
Dus zegt hij: ‘Nou, ik ga gewoon
even met hem praten over mijn plan om

1106
01:04:52,710 --> 01:04:54,330
Mordechai op te hangen.’

1107
01:04:54,330 --> 01:04:57,810
Daar komt hij de binnenplaats op,
met de bedoeling voor te stellen

1108
01:04:57,810 --> 01:04:59,370
Mordechai te doden.

1109
01:04:59,370 --> 01:05:03,930
En als de koning wel had kunnen slapen,
als de koning niet juist op dat moment

1110
01:05:03,930 --> 01:05:08,190
die kronieken had laten voorlezen, zou
hij daar waarschijnlijk wel voor te

1111
01:05:08,190 --> 01:05:09,630
vinden zijn geweest.

1112
01:05:09,630 --> 01:05:13,170
Hij was vergeten dat Mordechai
ooit zijn leven had gered.

1113
01:05:13,170 --> 01:05:17,790
Maar juist omdat God wist dat Haman eraan
kwam met dit verzoek om Mordechai te

1114
01:05:17,790 --> 01:05:23,070
doden, zorgde God ervoor dat koning
Ahasveros herinnerd werd aan wat Mordechai

1115
01:05:23,070 --> 01:05:26,010
voor hem had gedaan, en
dat hij vastbesloten was

1116
01:05:26,010 --> 01:05:27,930
iets goeds voor hem te doen.

1117
01:05:27,930 --> 01:05:29,490
Dus daar komt Haman.

1118
01:05:29,490 --> 01:05:32,130
Haman kwam binnen en de koning vroeg hem:

1119
01:05:32,130 --> 01:05:35,790
Toen Haman binnengekomen
was, zei de koning tegen hem:

1120
01:05:35,790 --> 01:05:40,230
Wat moet worden gedaan voor de man aan
wie het de koning behaagt eer te bewijzen?

1121
01:05:40,230 --> 01:05:45,090
Toen dacht Haman bij zichzelf: aan wie
behaagt het de koning meer eer te bewijzen

1122
01:05:45,090 --> 01:05:46,350
dan aan mij?

1123
01:05:46,350 --> 01:05:51,090
Natuurlijk heeft de koning het over
Mordechai, maar Haman dacht bij zichzelf:

1124
01:05:51,090 --> 01:05:54,030
Wie zou de koning nou
liever willen eren dan mij?

1125
01:05:54,030 --> 01:05:56,310
Hij dacht dat de koning hem bedoelde.

1126
01:05:56,310 --> 01:05:58,830
Toen antwoordde Haman de koning:

1127
01:05:58,830 --> 01:06:03,990
Daarom zei Haman tegen de koning: Voor de
man aan wie het de koning behaagt eer te

1128
01:06:03,990 --> 01:06:09,090
bewijzen, moet men het koninklijke gewaad
brengen dat de koning gewoon is zelf te

1129
01:06:09,090 --> 01:06:13,110
dragen, en het paard waarop de
koning gewoon is zelf te rijden,

1130
01:06:13,110 --> 01:06:16,590
en laat een koninklijke diadeem
op zijn hoofd gezet worden.

1131
01:06:16,590 --> 01:06:21,390
En dan moet men dat gewaad en dat paard in
handen geven van iemand uit de vorsten van

1132
01:06:21,390 --> 01:06:23,550
de koning, de edelen.

1133
01:06:23,550 --> 01:06:27,510
En dan moet men hem aan wie het
de koning behaagt eer te bewijzen,

1134
01:06:27,510 --> 01:06:32,370
hiermee kleden en hem op dat paard
doen rijden over het plein van de stad,

1135
01:06:32,370 --> 01:06:37,230
en voor hem uitroepen: Zo wordt gedaan
met de man aan wie het de koning behaagt

1136
01:06:37,230 --> 01:06:38,250
eer te bewijzen!

1137
01:06:38,250 --> 01:06:42,150
Ik las vele jaren geleden iets
in de werken van William Law.

1138
01:06:42,150 --> 01:06:45,570
Volgens mij was het in zijn
boek Christian Perfection,

1139
01:06:45,570 --> 01:06:51,750
of het kan in zijn boek A Serious Call
to a Devout and Holy Life zijn geweest.

1140
01:06:51,750 --> 01:06:54,390
Hij had het over de
ijdelheden van de wereld.

1141
01:06:54,390 --> 01:06:58,170
Hij zei: denk eens aan de leegheid
van de dingen die mensen in de

1142
01:06:58,170 --> 01:06:59,970
wereld belangrijk vinden.

1143
01:06:59,970 --> 01:07:03,510
Hij gaf dit als voorbeeld:
een eerzuchtige Haman

1144
01:07:03,510 --> 01:07:08,010
krijgt de vrije hand om geëerd te worden
op elke manier waarop de wereld een man

1145
01:07:08,010 --> 01:07:11,190
zou kunnen eren, zoals
hij in dit geval dacht.

1146
01:07:11,190 --> 01:07:15,810
En hij kon niets groters bedenken dan
op het paard van de koning te rijden,

1147
01:07:15,810 --> 01:07:19,590
met het gewaad van de koning
aan, terwijl iemand roept:

1148
01:07:19,590 --> 01:07:23,310
Dit wordt er gedaan voor de man
die de koning graag wil eren.

1149
01:07:23,310 --> 01:07:27,570
William Law zei: ‘Wat een
lege voldoening zou dat zijn.’

1150
01:07:27,570 --> 01:07:30,630
Natuurlijk kreeg Haman dit
niet eens voor zichzelf gedaan.

1151
01:07:30,630 --> 01:07:35,130
Maar de dingen die de wereld
najaagt zijn zulke lege dingen,

1152
01:07:35,130 --> 01:07:38,610
vergeleken met de dingen die
werkelijk eeuwige waarde hebben.

1153
01:07:38,610 --> 01:07:42,870
Als mij deze vraag werd gesteld en ik
dacht dat het voor mij gedaan zou worden,

1154
01:07:42,870 --> 01:07:45,090
zou ik heel wat praktischere en

1155
01:07:45,090 --> 01:07:48,630
waardevollere manieren kunnen
bedenken om geëerd te worden.

1156
01:07:48,630 --> 01:07:52,290
Meer dan door de straten te worden
rondgeleid met een voorloper die voor me

1157
01:07:52,290 --> 01:07:54,750
uit roept: ‘Dit is de man.

1158
01:07:54,750 --> 01:07:57,450
Iedereen, let op deze man.’

1159
01:07:57,450 --> 01:07:59,970
Deze man was zo vol van zichzelf.

1160
01:07:59,970 --> 01:08:02,850
Hij wilde alleen maar
aandacht en eer krijgen.

1161
01:08:02,850 --> 01:08:03,990
Er staat:

1162
01:08:03,990 --> 01:08:07,290
Toen zei de koning tegen Haman: Haast u,

1163
01:08:07,290 --> 01:08:10,530
neem het gewaad en het paard
zoals u gesproken hebt,

1164
01:08:10,530 --> 01:08:14,310
en doe zo met de Jood Mordechai,
die in de poort van de koning zit.

1165
01:08:14,310 --> 01:08:17,490
Laat geen woord vallen van
alles wat u hebt gezegd.

1166
01:08:17,490 --> 01:08:21,450
Stel je eens voor hoe diep Haman
op dat moment gekrenkt was.

1167
01:08:21,450 --> 01:08:24,330
Dit is als een komedie
midden in dit drama.

1168
01:08:24,330 --> 01:08:27,810
Er is dit drama waarin het leven
van de Joden wordt bedreigd,

1169
01:08:27,810 --> 01:08:30,690
en dit kleine voorval is hilarisch.

1170
01:08:30,690 --> 01:08:33,990
Het is alsof er middenin
een komedie is ingevoegd.

1171
01:08:33,990 --> 01:08:39,330
Toen nam Haman het gewaad en het paard,
kleedde Mordechai met het gewaad,

1172
01:08:39,330 --> 01:08:43,290
deed hem rijden over het plein
van de stad en riep voor hem uit:

1173
01:08:43,290 --> 01:08:47,790
Zo wordt gedaan met de man aan wie
het de koning behaagt eer te bewijzen!

1174
01:08:47,790 --> 01:08:50,490
Dit gebeurde blijkbaar
toen de ochtend aanbrak.

1175
01:08:50,490 --> 01:08:53,550
Daarna keerde Mordechai terug
naar de poort van de koning,

1176
01:08:53,550 --> 01:08:58,350
maar Haman haastte zich naar zijn
huis, treurend en met het hoofd bedekt.

1177
01:08:58,350 --> 01:09:00,270
Hij ging gewoon weer aan het werk.

1178
01:09:00,270 --> 01:09:03,030
Hij dacht: ‘Waar was dat allemaal voor?’

1179
01:09:03,030 --> 01:09:06,810
Hij wordt uit zijn bed gehaald,
krijgt het gewaad van de koning aan,

1180
01:09:06,810 --> 01:09:10,710
wordt op het paard van de koning
gezet en door de straten rondgeleid,

1181
01:09:10,710 --> 01:09:12,750
met die aankondiging erbij.

1182
01:09:12,750 --> 01:09:17,430
Daarna gaat hij gewoon weer aan het
werk en denkt: ‘Nou ja, het zal wel.’

1183
01:09:17,430 --> 01:09:22,350
Voor Mordechai stelde het niets voor,
maar voor Haman betekende het heel wat.

1184
01:09:22,350 --> 01:09:24,870
Haman wilde niet dat iemand hem herkende.

1185
01:09:24,870 --> 01:09:26,550
Hij schaamde zich zo.

1186
01:09:26,550 --> 01:09:30,630
En Haman vertelde aan zijn vrouw
Zeres en aan al zijn vrienden

1187
01:09:30,630 --> 01:09:32,670
alles wat hem overkomen was.

1188
01:09:32,670 --> 01:09:38,550
Toen zeiden zijn wijzen en Zeres,
zijn vrouw, tegen hem: Als Mordechai,

1189
01:09:38,550 --> 01:09:42,750
voor wie u begonnen bent te vallen,
uit het geslacht van de Joden is,

1190
01:09:42,750 --> 01:09:46,470
zult u tegen hem niets kunnen
uitrichten, integendeel,

1191
01:09:46,470 --> 01:09:49,110
u zult zeker voor hem ten val komen.

1192
01:09:49,110 --> 01:09:52,050
Deze mensen begonnen het
onheil te zien aankomen.

1193
01:09:52,050 --> 01:09:57,690
Ze zeiden: ‘Misschien staan deze Joden,
misschien staat hun God aan hun kant.’

1194
01:09:57,690 --> 01:10:02,310
Opnieuw wordt God hier niet genoemd,
maar het wordt bijna gesuggereerd.

1195
01:10:02,310 --> 01:10:05,850
Zelfs de Perzen zeggen: ‘Het
lijkt erop dat de God van deze

1196
01:10:05,850 --> 01:10:10,770
Joden hierin tegen je is, en je verzet
tegen hen zal je ondergang worden.’

1197
01:10:10,770 --> 01:10:13,950
De suggestie is dat er achter
dit alles een God staat,

1198
01:10:13,950 --> 01:10:16,290
maar Hij wordt niet uitdrukkelijk genoemd.

1199
01:10:16,290 --> 01:10:17,370
Er staat:

1200
01:10:17,370 --> 01:10:21,870
Terwijl zij nog met hem spraken, kwamen
de hovelingen van de koning er aan en

1201
01:10:21,870 --> 01:10:25,290
zij haastten zich om Haman
naar de maaltijd te brengen die

1202
01:10:25,290 --> 01:10:26,850
Esther had aangericht.

1203
01:10:26,850 --> 01:10:28,230
We gaan verder bij de feestmaaltijd.