1
00:00:02,010 --> 00:00:04,710
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,710 --> 00:00:12,570
Deze keer behandelen we Exodus 16 vers
4 tot en met hoofdstuk 17 vers 16.

3
00:00:12,570 --> 00:00:15,810
We pakken het verhaal
weer op bij Exodus 16.

4
00:00:15,810 --> 00:00:18,870
We zijn maar tot en met de
eerste drie verzen gekomen,

5
00:00:18,870 --> 00:00:23,610
en we zien hier de tweede keer dat de
kinderen van Israël tegen Mozes morden.

6
00:00:23,610 --> 00:00:29,190
Ze schrijven Mozes en Aäron altijd de
slechtst mogelijke beweegreden toe:

7
00:00:29,190 --> 00:00:33,510
dat ze hen daarheen hebben gebracht
om hen te doden, enzovoort.

8
00:00:33,510 --> 00:00:36,330
Het probleem waar ze nu
mee zitten, is dat ze zich

9
00:00:36,330 --> 00:00:39,150
afvragen waar het voedsel
vandaan moet komen.

10
00:00:39,150 --> 00:00:43,230
Aan het einde van hoofdstuk 15 werden
ze op de proef gesteld op het gebied

11
00:00:43,230 --> 00:00:45,390
van voldoende drinkwater.

12
00:00:45,390 --> 00:00:51,630
Zowel voedsel als water zou in de woestijn
elke dag opnieuw een punt van zorg zijn.

13
00:00:51,630 --> 00:00:54,690
Het is overal voortdurend
een punt van zorg,

14
00:00:54,690 --> 00:00:57,990
al beseffen wij minder sterk
hoeveel zorgen het geeft

15
00:00:57,990 --> 00:01:00,510
wanneer er een voorraad voorhanden is.

16
00:01:00,510 --> 00:01:05,430
Maar als je de woestijn in gaat,
besef je al snel dat water schaars is,

17
00:01:05,430 --> 00:01:10,170
voedsel schaars is, en dat de eetlust
van de menigte niet schaars is.

18
00:01:10,170 --> 00:01:14,010
Je zult een paar heel praktische
problemen het hoofd moeten bieden.

19
00:01:14,010 --> 00:01:18,690
Wat hier interessant aan is, is dat
God laat zien dat Hij een God van

20
00:01:18,690 --> 00:01:20,430
praktische zaken is.

21
00:01:20,430 --> 00:01:22,230
Hij voorziet in water.

22
00:01:22,230 --> 00:01:24,210
Hij voorziet in voedsel.

23
00:01:24,210 --> 00:01:27,330
Hij is niet alleen maar
een religieuze figuur.

24
00:01:27,330 --> 00:01:31,950
De goden van de heidenen voorzagen
nooit ergens in voor de heidenen.

25
00:01:31,950 --> 00:01:34,290
Ze hadden niet de macht om dat te doen.

26
00:01:34,290 --> 00:01:39,150
Maar God is Degene Die voor Zijn volk
zorgt zoals een man voor zijn vrouw zorgt,

27
00:01:39,150 --> 00:01:41,190
of een vader voor zijn kinderen.

28
00:01:41,190 --> 00:01:43,470
De Israëlieten hebben
dat nog niet geleerd.

29
00:01:43,470 --> 00:01:47,030
Ze hebben nog niet echt gezien wat ze de
rest van hun leven iedere dag zullen zien

30
00:01:47,030 --> 00:01:52,350
— althans, deze specifieke
generatie — namelijk dat God hun

31
00:01:52,350 --> 00:01:54,390
dagelijks voedsel kan geven.

32
00:01:54,390 --> 00:01:56,010
In vers 4 staat:

33
00:01:56,010 --> 00:02:01,770
Toen zei de HEERE tegen Mozes: Zie, Ik zal
voor u brood uit de hemel laten regenen.

34
00:02:01,770 --> 00:02:06,690
Het volk moet eropuit gaan en de per
dag benodigde hoeveelheid verzamelen,

35
00:02:06,690 --> 00:02:10,830
zodat Ik het op de proef kan stellen
of het naar Mijn wet wandelt of niet.

36
00:02:10,830 --> 00:02:14,550
Let eens op hoe vaak Hij manieren
zoekt om hen op de proef te stellen.

37
00:02:14,550 --> 00:02:15,990
Deze keer gaat Hij niet hun...

38
00:02:15,990 --> 00:02:19,890
nu ja, ik denk dat het wel een
beproeving van hun geloof is,

39
00:02:19,890 --> 00:02:22,710
maar het is een beproeving
van hun gehoorzaamheid.

40
00:02:22,710 --> 00:02:25,650
Ik veronderstel dat een
beproeving van gehoorzaamheid

41
00:02:25,650 --> 00:02:28,530
hetzelfde is als een
beproeving van geloof,

42
00:02:28,530 --> 00:02:32,730
omdat mensen ongehoorzaam zijn
doordat ze God niet vertrouwen.

43
00:02:32,730 --> 00:02:36,750
De beproeving zal in dit geval zijn
dat ze slechts genoeg voedsel voor

44
00:02:36,750 --> 00:02:41,550
één dag mogen verzamelen, niet
meer dan ze op één dag zullen eten.

45
00:02:41,550 --> 00:02:45,450
Ook al ligt er nog meer voedsel, dan
zouden ze in de verleiding kunnen komen om

46
00:02:45,450 --> 00:02:48,450
te zeggen: ‘Morgen heb
ik ook voedsel nodig,

47
00:02:48,450 --> 00:02:51,510
dus ik denk dat ik wat
extra mee naar huis neem.’

48
00:02:51,510 --> 00:02:54,330
God zegt tegen hen dat
ze dat niet moeten doen

49
00:02:54,330 --> 00:02:57,570
en dat ze het niet tot de
volgende dag moeten bewaren.

50
00:02:57,570 --> 00:03:02,370
Dit zal dus een beproeving zijn van
hun gehoorzaamheid en van hun geloof.

51
00:03:02,370 --> 00:03:03,450
Hij zegt:

52
00:03:03,450 --> 00:03:08,130
En op de zesde dag moet het zó zijn
dat zij bereiden wat zij binnenbrengen,

53
00:03:08,130 --> 00:03:11,670
en dat zal het dubbele zijn van
wat zij dagelijks verzamelen.

54
00:03:11,670 --> 00:03:15,330
Toen zeiden Mozes en Aäron
tegen alle kinderen van Israël:

55
00:03:15,330 --> 00:03:18,810
Toen zeiden Mozes en Aäron
tegen al de Israëlieten:

56
00:03:18,810 --> 00:03:24,090
Vanavond nog zult u weten dat de HEERE
u uit het land Egypte geleid heeft,

57
00:03:24,090 --> 00:03:27,990
en morgenochtend zult u de
heerlijkheid van de HEERE zien,

58
00:03:27,990 --> 00:03:31,590
want Hij heeft uw gemor
tegen de HEERE gehoord.

59
00:03:31,590 --> 00:03:34,950
Want wie zijn wij, dat u tegen óns mort?

60
00:03:34,950 --> 00:03:37,830
Daarmee bedoelen ze Mozes en Aäron.

61
00:03:37,830 --> 00:03:39,510
Mozes zei ook:

62
00:03:39,510 --> 00:03:44,130
Verder zei Mozes: Als de HEERE u
in de avond vlees te eten geeft

63
00:03:44,130 --> 00:03:46,710
en in de ochtend brood
tot verzadiging toe,

64
00:03:46,710 --> 00:03:51,750
dan is dat omdat de HEERE het gemor
heeft gehoord waarmee u tegen Hem mort.

65
00:03:51,750 --> 00:03:53,250
Want wie zijn wij?

66
00:03:53,250 --> 00:03:57,390
Uw gemor is niet tegen ons
gericht , maar tegen de HEERE.

67
00:03:57,390 --> 00:04:00,690
Het is goed dat ze de Israëlieten
daaraan blijven herinneren.

68
00:04:00,690 --> 00:04:04,170
Het is gemakkelijk om de zichtbare
boodschapper de schuld te geven,

69
00:04:04,170 --> 00:04:07,770
terwijl het in werkelijkheid God
is Die de boodschapper leidt.

70
00:04:07,770 --> 00:04:11,070
Niet alle predikers kunnen
hetzelfde zeggen als Mozes.

71
00:04:11,070 --> 00:04:15,210
Sommige predikers zouden zeggen: ‘Je mag
niet tegen de leiding van de gemeente

72
00:04:15,210 --> 00:04:17,850
morren, want dan mor je tegen de Heere.’

73
00:04:17,850 --> 00:04:21,030
Als de leiding van de gemeente
even duidelijk geroepen,

74
00:04:21,030 --> 00:04:24,210
geleid en profetisch
geïnspireerd is als Mozes,

75
00:04:24,210 --> 00:04:26,970
dan denk ik dat dit
waarschijnlijk waar zou zijn.

76
00:04:26,970 --> 00:04:29,610
Als iemand het Woord van
de Heere tot je spreekt

77
00:04:29,610 --> 00:04:34,170
en je tegen die persoon mort om wat
hij zegt, dan mor je tegen de Heere.

78
00:04:34,170 --> 00:04:38,550
Er kan echter niet van worden uitgegaan
dat iedere prediker die ooit op een kansel

79
00:04:38,550 --> 00:04:41,490
heeft gestaan, dezelfde opdracht van God,

80
00:04:41,490 --> 00:04:46,350
dezelfde trouw aan God en dezelfde
openbaring van God heeft als Mozes.

81
00:04:46,350 --> 00:04:51,150
Het is waar dat morren tegen Mozes
hetzelfde was als morren tegen God,

82
00:04:51,150 --> 00:04:57,990
omdat God Mozes stap voor stap instructies
gaf en Mozes die eenvoudigweg doorgaf.

83
00:04:57,990 --> 00:05:02,610
Voor zover een dienaar dat doet,
blijft dit ook in die situatie gelden.

84
00:05:02,610 --> 00:05:07,470
Zelfs wanneer een dienaar het Woord van
God daadwerkelijk aan de mensen doorgeeft,

85
00:05:07,470 --> 00:05:10,710
zullen de mensen, als de
boodschap hun niet bevalt,

86
00:05:10,710 --> 00:05:12,990
vaak tegen de boodschapper morren.

87
00:05:12,990 --> 00:05:15,570
Dat is wat deze mensen doen.

88
00:05:15,570 --> 00:05:21,630
Mozes probeert hen eraan te herinneren:
‘Luister, dit zijn niet mijn beslissingen.

89
00:05:21,630 --> 00:05:24,390
Ik heb mezelf niet tot
jullie leider gemaakt.

90
00:05:24,390 --> 00:05:28,530
Ik heb jullie niet hierheen,
de woestijn in, geleid.

91
00:05:28,530 --> 00:05:32,910
Het lijkt misschien alsof ik dat
heb gedaan, maar ikzelf volgde God,

92
00:05:32,910 --> 00:05:37,410
en jullie volgden mij omdat jullie
geloofden dat ik God volgde.

93
00:05:37,410 --> 00:05:41,070
Dus welke klachten jullie ook
hebben, jullie kunnen die bij God

94
00:05:41,070 --> 00:05:43,170
indienen en niet bij mij.’

95
00:05:43,170 --> 00:05:45,630
Toen zei Mozes tegen Aäron:

96
00:05:45,630 --> 00:05:51,270
Daarna zei Mozes tegen Aäron: Zeg tegen
heel de gemeenschap van de Israëlieten:

97
00:05:51,270 --> 00:05:56,430
Kom naar voren, voor het aangezicht van
de HEERE, want Hij heeft uw gemor gehoord.

98
00:05:56,430 --> 00:06:00,450
Terwijl Aäron tot de hele gemeente
van de kinderen van Israël sprak,

99
00:06:00,450 --> 00:06:02,370
keken zij naar de woestijn.

100
00:06:02,370 --> 00:06:06,510
En zie, de heerlijkheid van
de HEERE verscheen in de wolk.

101
00:06:06,510 --> 00:06:08,430
Nu was dat iets gewoons.

102
00:06:08,430 --> 00:06:12,510
Ze zagen de wolk regelmatig, maar
blijkbaar schitterde de heerlijkheid van

103
00:06:12,510 --> 00:06:17,310
God zo in de wolk dat die overdag
beter zichtbaar was dan normaal.

104
00:06:17,310 --> 00:06:19,710
En de HEERE sprak tot Mozes:

105
00:06:19,710 --> 00:06:24,690
En de HEERE sprak tot Mozes: Ik heb
het gemor van de Israëlieten gehoord.

106
00:06:24,690 --> 00:06:29,610
Spreek tot hen en zeg: Tegen het
vallen van de avond zult u vlees eten,

107
00:06:29,610 --> 00:06:33,270
en in de morgen zult u met
brood verzadigd worden.

108
00:06:33,270 --> 00:06:37,830
Dan zult u erkennen dat
Ik de HEERE, uw God, ben.

109
00:06:37,830 --> 00:06:42,870
En zo gebeurde het dat er ’s avonds
kwartels kwamen die het kamp bedekten.

110
00:06:42,870 --> 00:06:46,530
En ’s morgens lag de dauw rondom het kamp.

111
00:06:46,530 --> 00:06:50,910
Toen de dauwlaag was opgetrokken, lag
daar op het oppervlak van de woestijn

112
00:06:50,910 --> 00:06:55,770
een kleine, ronde substantie,
zo fijn als rijp op de grond.

113
00:06:55,770 --> 00:07:00,750
Toen de Israëlieten dat zagen,
zeiden zij tegen elkaar: Wat is dat?

114
00:07:00,750 --> 00:07:02,970
Want zij wisten niet wat het was.

115
00:07:02,970 --> 00:07:08,310
Mozes zei tegen hen: Dit is het brood
dat de HEERE u te eten gegeven heeft.

116
00:07:08,310 --> 00:07:11,370
Dit is het woord dat
de HEERE geboden heeft:

117
00:07:11,370 --> 00:07:16,230
Ieder moet ervan verzamelen naar wat
hij eten kan , een gomer per hoofd,

118
00:07:16,230 --> 00:07:18,630
naar het aantal van uw personen.

119
00:07:18,630 --> 00:07:22,050
Ieder moet het nemen voor
hen die in zijn tent zijn.

120
00:07:22,050 --> 00:07:25,950
En de kinderen van Israël
deden dat en verzamelden ervan,

121
00:07:25,950 --> 00:07:28,590
sommigen meer en sommigen minder.

122
00:07:28,590 --> 00:07:33,210
Toen ze het in omers maten, had degene
die veel had verzameld niets over,

123
00:07:33,210 --> 00:07:36,510
en degene die weinig had
verzameld geen tekort.

124
00:07:36,510 --> 00:07:39,630
Iedereen had zoveel
verzameld als hij nodig had.

125
00:07:39,630 --> 00:07:43,350
Laten we daar even stoppen, want we
hebben verscheidene verzen gelezen

126
00:07:43,350 --> 00:07:46,290
en ik wil over enkele
van deze dingen praten.

127
00:07:46,290 --> 00:07:50,070
We zien in vers 13 dat de
kwartels ’s avonds kwamen.

128
00:07:50,070 --> 00:07:52,590
Hierna lezen we niets
meer over de kwartels,

129
00:07:52,590 --> 00:07:56,730
maar er is nog een ander voorval,
volgens mij in het boek Numeri,

130
00:07:56,730 --> 00:08:01,650
waarbij er kwartels komen en zij meer
centraal staan in dat specifieke verhaal.

131
00:08:01,650 --> 00:08:05,730
De mensen morren tegen Mozes
omdat er niet genoeg vlees is.

132
00:08:05,730 --> 00:08:09,210
Dus brengt God kwartels,
en ze eten er zoveel van

133
00:08:09,210 --> 00:08:12,690
dat ze er werkelijk ziek
van worden en het uitbraken.

134
00:08:12,690 --> 00:08:16,950
God zei dat Hij hun zoveel vlees zou
geven dat het hun neus uit zou komen.

135
00:08:16,950 --> 00:08:19,950
God was bij die gelegenheid
duidelijk boos op hen.

136
00:08:19,950 --> 00:08:22,710
Bij deze gelegenheid leek
Hij niet boos te zijn.

137
00:08:22,710 --> 00:08:24,630
Hij deed alleen een belofte:

138
00:08:24,630 --> 00:08:29,370
Vanavond gaan jullie vlees eten en
morgenochtend krijgen jullie brood.

139
00:08:29,370 --> 00:08:31,650
En dus kwamen de kwartels.

140
00:08:31,650 --> 00:08:34,710
Kwartels trekken in bepaalde
seizoenen vanuit Afrika

141
00:08:34,710 --> 00:08:37,050
door dat gebied naar het Midden-Oosten.

142
00:08:37,050 --> 00:08:41,070
Naar ik meen doen ze dat in het
voorjaar, voor zover ik het begrijp,

143
00:08:41,070 --> 00:08:43,290
of in de vroege zomer.

144
00:08:43,290 --> 00:08:45,030
Meestal in het voorjaar.

145
00:08:45,030 --> 00:08:47,490
Dit is dus waarschijnlijk
een vogeltrek geweest,

146
00:08:47,490 --> 00:08:50,910
en het moeten waarschijnlijk
miljoenen vogels zijn geweest.

147
00:08:50,910 --> 00:08:54,870
Omdat kwartels in verhouding tot hun
vleugels een tamelijk zwaar lichaam

148
00:08:54,870 --> 00:08:58,650
hebben, raken ze inderdaad moe
en vliegen ze gewoonlijk niet

149
00:08:58,650 --> 00:09:00,630
erg hoog boven de grond.

150
00:09:00,630 --> 00:09:04,830
Vooral wanneer ze moe worden, botsen
ze soms ergens tegenaan en vallen ze

151
00:09:04,830 --> 00:09:05,970
op de grond.

152
00:09:05,970 --> 00:09:09,990
Ze kunnen dan niet meer de lucht
in komen omdat ze te uitgeput zijn.

153
00:09:09,990 --> 00:09:13,170
Zolang ze in de lucht blijven,
kunnen ze blijven vliegen,

154
00:09:13,170 --> 00:09:16,230
maar door hun vermoeidheid
verliezen ze hoogte.

155
00:09:16,230 --> 00:09:19,530
Deze vogels kunnen dus tegen
de tenten zijn gebotst,

156
00:09:19,530 --> 00:09:23,070
op de grond zijn gevallen en
daar hebben liggen spartelen,

157
00:09:23,070 --> 00:09:25,170
zonder weer op te kunnen stijgen.

158
00:09:25,170 --> 00:09:29,070
De mensen konden de kwartels
gewoon oprapen en opeten.

159
00:09:29,070 --> 00:09:32,250
God stuurde hun die avond
dus een heleboel eiwitten.

160
00:09:32,250 --> 00:09:36,030
Hoewel Hij elke dag manna stuurde,
lezen we niet dat Hij elke

161
00:09:36,030 --> 00:09:37,950
avond kwartels stuurde.

162
00:09:37,950 --> 00:09:41,190
Dat deed Hij trouwens niet,
want later klaagden ze

163
00:09:41,190 --> 00:09:45,270
en stuurde Hij hun op een later
moment nog een lading kwartels.

164
00:09:45,270 --> 00:09:49,590
Maar de kwartels waren iets bijzonders
en worden hier slechts kort genoemd.

165
00:09:49,590 --> 00:09:54,570
De nadruk ligt hier op het manna, want dat
werd tijdens Israëls omzwervingen door de

166
00:09:54,570 --> 00:09:57,090
woestijn hun dagelijkse voorziening.

167
00:09:57,090 --> 00:10:00,990
Het wordt beschreven als brood
dat God hun uit de hemel gaf,

168
00:10:00,990 --> 00:10:04,710
maar wat voor substantie het
precies was, is niet echt bekend.

169
00:10:04,710 --> 00:10:09,210
Er zijn mensen die het op een
natuurlijke manier proberen te verklaren.

170
00:10:09,210 --> 00:10:14,250
Zij zeggen dat bepaalde struiken daar,
vooral tamarisken, een soort peulen,

171
00:10:14,250 --> 00:10:16,410
sap of iets anders voortbrengen.

172
00:10:16,410 --> 00:10:21,030
Ofwel een insect scheidt iets af,
ofwel er komt iets uit de bomen wat

173
00:10:21,030 --> 00:10:22,650
gegeten kan worden.

174
00:10:22,650 --> 00:10:25,530
Zij zeggen dat dit het
misschien geweest is.

175
00:10:25,530 --> 00:10:27,690
Maar het past niet bij de beschrijving.

176
00:10:27,690 --> 00:10:32,310
Om te beginnen verscheen het iedere
ochtend, en wanneer de zon opkwam,

177
00:10:32,310 --> 00:10:34,110
verdampte het min of meer.

178
00:10:34,110 --> 00:10:37,950
Het kon niet tot de volgende dag
worden bewaard zonder te bederven,

179
00:10:37,950 --> 00:10:39,870
zoals we nog zullen zien.

180
00:10:39,870 --> 00:10:43,350
Behalve wanneer het sabbat
was; dan kon het wel.

181
00:10:43,350 --> 00:10:47,070
Dit is beslist een bovennatuurlijke
vorm van voorziening.

182
00:10:47,070 --> 00:10:49,170
Het is niet iets natuurlijks.

183
00:10:49,170 --> 00:10:53,370
Het is brood waarvan God zei dat
Hij het uit de hemel liet regenen,

184
00:10:53,370 --> 00:10:56,430
dus het kwam duidelijk niet
uit de schors van bomen.

185
00:10:56,430 --> 00:10:59,490
Hij zei dat Hij brood uit
de hemel zou laten regenen,

186
00:10:59,490 --> 00:11:02,010
en daar kwam het blijkbaar ook vandaan.

187
00:11:02,010 --> 00:11:06,690
Ze noemden het manna omdat ze, toen
ze het in vers 15 zagen, zeiden:

188
00:11:06,690 --> 00:11:07,890
Wat is het?

189
00:11:07,890 --> 00:11:10,230
Manna betekent: „Wat is het?”

190
00:11:10,230 --> 00:11:14,550
Dat is werkelijk de betekenis van
het woord manna: „Wat is het?”

191
00:11:14,550 --> 00:11:16,470
Dus zo noemden ze het.

192
00:11:16,470 --> 00:11:17,730
Mozes zei:

193
00:11:17,730 --> 00:11:19,470
Nou, wat is het?

194
00:11:19,470 --> 00:11:22,770
Het is het brood dat de Heer
jullie te eten heeft gegeven.

195
00:11:22,770 --> 00:11:26,670
Dus zei hij dat iedereen eropuit
moest gaan en per persoon

196
00:11:26,670 --> 00:11:28,590
één omer moest verzamelen.

197
00:11:28,590 --> 00:11:33,930
Een omer was een inhoudsmaat; tegen het
einde wordt ons verteld hoe groot die was.

198
00:11:33,930 --> 00:11:36,630
Als je je afvraagt hoeveel een omer is,

199
00:11:36,630 --> 00:11:40,710
krijgen we daar in vers 36
precieze informatie over.

200
00:11:40,710 --> 00:11:43,770
Nu is een omer een
tiende deel van een efa.

201
00:11:43,770 --> 00:11:48,210
Nu weet je het dus; je kunt je er
nu een voorstelling van maken, toch?

202
00:11:48,210 --> 00:11:50,670
Het is een tiende deel van een efa.

203
00:11:50,670 --> 00:11:53,130
Dat was een van mijn favoriete verzen.

204
00:11:53,130 --> 00:11:56,490
Als mensen vroegen: ‘Wat is je
favoriete vers in de Bijbel?’

205
00:11:56,490 --> 00:12:00,330
zei ik: ‘Exodus 16 vers 36.’

206
00:12:00,330 --> 00:12:03,330
‘O, dat moet wel een heel
diepzinnig vers zijn.’

207
00:12:03,330 --> 00:12:05,850
En dan staat er in de King James:

208
00:12:05,850 --> 00:12:08,850
Een gomer is een tiende van een efa.

209
00:12:08,850 --> 00:12:12,870
Mensen vroegen zich af welke diepe
betekenis daarin te zien was.

210
00:12:12,870 --> 00:12:14,910
Er is geen diepe betekenis.

211
00:12:14,910 --> 00:12:17,190
Het is gewoon een inhoudsmaat.

212
00:12:17,190 --> 00:12:22,470
Een omer is ongeveer twee liter, iets
meer dan twee Amerikaanse quarts.

213
00:12:22,470 --> 00:12:25,410
Blijkbaar konden ze het
malen en er brood van bakken,

214
00:12:25,410 --> 00:12:29,730
en leverde dat genoeg brood op om
één maag een dag lang te voeden.

215
00:12:29,730 --> 00:12:34,170
Ze moesten dus per persoon in hun
huishouden één omer verzamelen,

216
00:12:34,170 --> 00:12:35,490
en niet meer.

217
00:12:35,490 --> 00:12:40,290
Wat niet echt gemakkelijk te begrijpen
is, is dat er in vers 17 staat:

218
00:12:40,290 --> 00:12:43,650
En zo deden de Israëlieten,
zij verzamelden,

219
00:12:43,650 --> 00:12:46,110
de een veel en de ander weinig.

220
00:12:46,110 --> 00:12:48,510
Dus toen ze het met omers maten:

221
00:12:48,510 --> 00:12:50,550
Zij maten het met de gomer.

222
00:12:50,550 --> 00:12:54,390
Wie veel had verzameld, had
niets over, en hem die weinig had

223
00:12:54,390 --> 00:12:56,610
verzameld, ontbrak niets.

224
00:12:56,610 --> 00:12:59,311
Ieder had zó veel verzameld
als hij eten kon .

225
00:12:59,311 --> 00:13:01,770
Je kunt dat op twee manieren opvatten.

226
00:13:01,770 --> 00:13:05,250
Volgens mij is de ene manier
aannemelijker dan de andere.

227
00:13:05,250 --> 00:13:08,250
De minder aannemelijke
manier lijkt te zijn dat,

228
00:13:08,250 --> 00:13:11,250
zelfs als iemand een
heleboel extra verzamelde,

229
00:13:11,250 --> 00:13:16,170
hij bij thuiskomst slechts één omer
per persoon had en niets overhield.

230
00:13:16,170 --> 00:13:20,490
Degenen die niet erg veel verzamelden,
hadden bij thuiskomst een omer;

231
00:13:20,490 --> 00:13:22,170
ze kwamen niets tekort.

232
00:13:22,170 --> 00:13:23,850
Maar ik denk niet dat dat waar is,

233
00:13:23,850 --> 00:13:28,470
want de Bijbel zegt vervolgens dat
sommige mensen probeerden iets te bewaren.

234
00:13:28,470 --> 00:13:31,650
Sommigen hadden dus waarschijnlijk
meer dan een omer verzameld

235
00:13:31,650 --> 00:13:35,130
en hadden daardoor iets om tot
de volgende dag te bewaren.

236
00:13:35,130 --> 00:13:38,250
Maar wanneer er staat dat
ze het met een omer maten:

237
00:13:38,250 --> 00:13:43,650
wie veel verzamelde, had niets over, en
wie weinig verzamelde, kwam niets tekort,

238
00:13:43,650 --> 00:13:47,250
dan denk ik dat dit betekent dat ze
wat ze hadden verzameld bij elkaar

239
00:13:47,250 --> 00:13:48,750
moeten hebben gevoegd.

240
00:13:48,750 --> 00:13:53,190
Ze gingen elke ochtend naar buiten,
iedereen verzamelde zo veel als hij kon,

241
00:13:53,190 --> 00:13:55,890
en waarschijnlijk brachten
ze het naar verdeelpunten,

242
00:13:55,890 --> 00:14:00,030
waar alles bij elkaar werd gedaan
in een of andere grote bak.

243
00:14:00,030 --> 00:14:05,070
Mensen kregen per persoon in hun huis
een rantsoen van één omer afgemeten.

244
00:14:05,070 --> 00:14:09,270
Toen de laatste persoon het zijne
had gekregen, was de bak leeg.

245
00:14:09,270 --> 00:14:12,750
Er was dus niets over en
er was ook niet te weinig.

246
00:14:12,750 --> 00:14:17,070
Het maakte niet uit of iemand meer
kon verzamelen dan iemand anders.

247
00:14:17,070 --> 00:14:19,290
Uiteindelijk aten ze niet meer.

248
00:14:19,290 --> 00:14:22,470
Iedereen at in wezen dezelfde hoeveelheid.

249
00:14:22,470 --> 00:14:26,430
Dit lijkt op een communistisch systeem,
maar het vormde een model voor de

250
00:14:26,430 --> 00:14:29,130
vrijwillige economie
van de vroege gemeente.

251
00:14:29,130 --> 00:14:36,030
Paulus citeert dit vers, hoofdstuk
16, vers 18, in 2 Korinthe 8 vers 15.

252
00:14:36,030 --> 00:14:38,910
Daar spreekt hij over hoe christenen hun

253
00:14:38,910 --> 00:14:42,930
economische verantwoordelijkheden
tegenover elkaar moeten bezien.

254
00:14:42,930 --> 00:14:48,150
In 2 Korinthe, hoofdstuk 8 en 9,
spoort Paulus de Korinthiërs aan

255
00:14:48,150 --> 00:14:52,770
om ruimhartig te helpen voorzien in de
behoeften van enkele christenen in Juda,

256
00:14:52,770 --> 00:14:56,130
die met hongersnood te
maken hadden en arm waren.

257
00:14:56,130 --> 00:14:59,610
De Korinthiërs hadden niet met
zulke omstandigheden te maken.

258
00:14:59,610 --> 00:15:03,990
Daarom spoort Paulus de Korinthiërs
en andere heidense gemeenten aan

259
00:15:03,990 --> 00:15:08,490
om een inzameling te houden die naar de
Joodse christenen gebracht zou worden.

260
00:15:08,490 --> 00:15:12,210
Hij zei in 2 Korinthe 8
vers 13 tot en met 15:

261
00:15:12,210 --> 00:15:15,390
Het is namelijk niet de bedoeling
dat anderen verlichting hebben,

262
00:15:15,390 --> 00:15:20,130
en u verdrukking; maar uit het oogpunt
van gelijkheid is er op dit moment

263
00:15:20,130 --> 00:15:23,431
uw overvloed om wat hun
ontbreekt aan te vullen ,

264
00:15:23,431 --> 00:15:27,631
opdat ook hun overvloed er is om
wat u ontbreekt aan te vullen ,

265
00:15:27,631 --> 00:15:32,851
opdat er gelijkheid zal zijn, zoals
geschreven staat: Wie veel had verzameld ,

266
00:15:32,851 --> 00:15:37,710
had niet over; en wie weinig had
verzameld , had niet te weinig.

267
00:15:37,710 --> 00:15:42,030
Hij citeert uit dit verhaal over het manna
en geeft aan dat de manier waarop God in

268
00:15:42,030 --> 00:15:44,610
de woestijn voor het volk Israël zorgde,

269
00:15:44,610 --> 00:15:48,810
een model biedt voor hoe wij Gods
voorziening voor mensen in de gemeente

270
00:15:48,810 --> 00:15:50,370
behoren te begrijpen.

271
00:15:50,370 --> 00:15:55,350
We hebben eerder opgemerkt dat Paulus in
1 Korinthe 10 spreekt over de ontsnapping

272
00:15:55,350 --> 00:15:59,430
uit Egypte en de tocht van de
kinderen van Israël door de woestijn

273
00:15:59,430 --> 00:16:01,770
als een voorafbeelding van onze ervaring.

274
00:16:01,770 --> 00:16:03,810
Denk eraan, hij zei:

275
00:16:03,810 --> 00:16:08,250
Onze vaderen werden allen in Mozes
gedoopt in de wolk en in de zee.

276
00:16:08,250 --> 00:16:11,070
Zij aten allen hetzelfde
geestelijke voedsel

277
00:16:11,070 --> 00:16:14,190
en dronken allen dezelfde
geestelijke drank.

278
00:16:14,190 --> 00:16:18,210
Wat hij zegt, is dat deze ervaringen
van de kinderen van Israël

279
00:16:18,210 --> 00:16:22,890
overeenkomen met onze ervaringen
van gedoopt worden en ons voeden met

280
00:16:22,890 --> 00:16:28,230
Christus en de Heilige Geest, het
levende brood en het levende water.

281
00:16:28,230 --> 00:16:31,230
Paulus zegt in 1 Korinthe 10:6:

282
00:16:31,230 --> 00:16:34,410
En deze dingen zijn gebeurd
als voorbeelden voor ons,

283
00:16:34,410 --> 00:16:39,330
opdat wij niet zouden verlangen naar kwade
dingen, zoals ook zij verlangd hebben.

284
00:16:39,330 --> 00:16:43,530
Paulus beschouwt deze hele periode
van rondzwerven in de woestijn

285
00:16:43,530 --> 00:16:47,790
dus duidelijk als een tijd waarin
God in Israël dingen deed die

286
00:16:47,790 --> 00:16:51,150
overeenkomen met wat Hij
geestelijk met ons doet.

287
00:16:51,150 --> 00:16:56,010
Hij stelde een systeem in waarin
iedereen deelde wat hij had verzameld.

288
00:16:56,010 --> 00:16:59,970
Dat was een soort communistisch
systeem, maar wat het symboliseert,

289
00:16:59,970 --> 00:17:02,310
is voor ons iets geestelijks.

290
00:17:02,310 --> 00:17:05,010
Voor hen werkte het werkelijk zo.

291
00:17:05,010 --> 00:17:08,970
God kon dat doen zonder dat het
vergelijkbaar was met een moderne

292
00:17:08,970 --> 00:17:11,610
communistische staat. Waarom?

293
00:17:11,610 --> 00:17:14,370
Omdat alles aan God toebehoorde.

294
00:17:14,370 --> 00:17:17,970
Hij is Degene Die hun
alles rechtstreeks gaf.

295
00:17:17,970 --> 00:17:23,430
Hij stuurde het vanuit de hemel naar hen
toe en zei: ‘Je krijgt deze hoeveelheid.

296
00:17:23,430 --> 00:17:25,950
Iedereen krijgt dezelfde hoeveelheid.

297
00:17:25,950 --> 00:17:28,470
Je mag zo veel verzamelen als je wilt,

298
00:17:28,470 --> 00:17:31,590
maar iedereen zal dezelfde
hoeveelheid krijgen,

299
00:17:31,590 --> 00:17:35,490
want dat is wat Ik beschikbaar
stel. Het is van Mij.

300
00:17:35,490 --> 00:17:37,650
Ik deel het uit zoals Ik wil.’

301
00:17:37,650 --> 00:17:42,510
Het verschil tussen dat systeem en een
moderne communistische staat is dat de

302
00:17:42,510 --> 00:17:46,170
staat die de verdeling
uitvoert, de spullen niet bezit.

303
00:17:46,170 --> 00:17:49,050
De staat heeft er geen
enkel eigendomsrecht op.

304
00:17:49,050 --> 00:17:53,670
God kan tegen wie Hij maar wil zeggen dat
diegene iets aan een ander moet geven,

305
00:17:53,670 --> 00:17:55,050
als Hij dat wil.

306
00:17:55,050 --> 00:17:58,230
Dat is Zijn zaak, want alles is van Hem.

307
00:17:58,230 --> 00:18:00,690
En dus kon Hij dit in Israël doen

308
00:18:00,690 --> 00:18:06,270
zonder dat het in enig opzicht een exacte
parallel vormde met moderne socialistische

309
00:18:06,270 --> 00:18:11,250
of communistische staten, of zonder dat
een moderne staat op enige manier hiermee

310
00:18:11,250 --> 00:18:13,050
te vergelijken zou zijn.

311
00:18:13,050 --> 00:18:15,450
Want God bestuurt die staten niet.

312
00:18:15,450 --> 00:18:18,750
Hij bestuurde Israël. Hij was de Koning.

313
00:18:18,750 --> 00:18:23,010
Maar in de woestijn bestuurde Hij de
economie van Israël op deze manier als een

314
00:18:23,010 --> 00:18:26,250
type voor ons, zoals
Paulus lijkt te zeggen.

315
00:18:26,250 --> 00:18:30,330
Het antitype, onze
ervaring, is geestelijk.

316
00:18:30,330 --> 00:18:33,450
Het is geen economisch regeringssysteem.

317
00:18:33,450 --> 00:18:37,170
Paulus maakt heel duidelijk dat de
Korinthiërs iets aan de arme heiligen in

318
00:18:37,170 --> 00:18:39,090
Jeruzalem behoren te geven.

319
00:18:39,090 --> 00:18:41,670
Hij zegt hun niet hoeveel ze moeten geven.

320
00:18:41,670 --> 00:18:46,350
Hij zegt hun juist uitdrukkelijk dat
ze moeten geven naargelang God hun

321
00:18:46,350 --> 00:18:51,870
voorspoed heeft gegeven, en dat ze
moeten geven zoals hun hart hun ingeeft.

322
00:18:51,870 --> 00:18:56,010
Je kunt dat zien in de verzen
vlak voor de verzen die we in 2

323
00:18:56,010 --> 00:18:57,690
Korinthe hebben gelezen.

324
00:18:57,690 --> 00:19:00,930
In hoofdstuk 8, vers 10, zegt hij:

325
00:19:00,930 --> 00:19:05,670
Ik geef hierin dan ook slechts mijn
mening, want dat is nuttig voor u,

326
00:19:05,670 --> 00:19:08,910
die niet alleen met het
doen, maar ook met het willen

327
00:19:08,910 --> 00:19:10,650
reeds een jaar geleden begonnen bent.

328
00:19:10,650 --> 00:19:14,790
Wat hij zegt, is dat je dit vanuit
een gewillig hart moet doen.

329
00:19:14,790 --> 00:19:17,130
Misschien heb je niet veel om te geven.

330
00:19:17,130 --> 00:19:20,010
Misschien kun je niet zoveel
geven als iemand anders.

331
00:19:20,010 --> 00:19:22,230
Misschien heb jij niet veel verzameld,

332
00:19:22,230 --> 00:19:25,230
terwijl iemand anders
veel heeft verzameld.

333
00:19:25,230 --> 00:19:29,970
Maar God kijkt naar de gewilligheid van
je hart, niet naar hoeveel je geeft.

334
00:19:29,970 --> 00:19:34,170
Het gaat dus werkelijk om vrijwillig
geven vanuit een gewillig hart.

335
00:19:34,170 --> 00:19:39,150
Wie veel heeft verzameld, moet bedenken
dat hij veel meer heeft om te geven.

336
00:19:39,150 --> 00:19:41,370
En van wie weinig heeft verzameld,

337
00:19:41,370 --> 00:19:45,150
kan vanzelfsprekend minder
worden gevraagd of verwacht.

338
00:19:45,150 --> 00:19:49,650
Maar Paulus wijst erop dat het in
de woestijn ongeveer net zo was.

339
00:19:49,650 --> 00:19:54,150
Sommige mensen konden veel verzamelen,
omdat ze sterk en jong waren

340
00:19:54,150 --> 00:19:56,610
en zich snel konden voortbewegen.

341
00:19:56,610 --> 00:19:59,970
Anderen waren waarschijnlijk
oud en bewogen zich langzaam,

342
00:19:59,970 --> 00:20:02,130
en konden niet zo veel verzamelen.

343
00:20:02,130 --> 00:20:05,490
Maar nadat iedereen alles
had verzameld wat hij kon,

344
00:20:05,490 --> 00:20:10,710
werd het zo verdeeld dat degenen die
veel hadden verzameld niets overhielden.

345
00:20:10,710 --> 00:20:13,830
God had namelijk niet in iets
extra’s voorzien dat ze voor

346
00:20:13,830 --> 00:20:15,570
zichzelf konden houden.

347
00:20:15,570 --> 00:20:20,550
Als ze veel verzamelden, was wat ze extra
verzamelden bestemd voor degenen die

348
00:20:20,550 --> 00:20:22,350
te weinig hadden verzameld.

349
00:20:22,350 --> 00:20:26,790
Maar volgens mij spreekt Paulus vanuit de
veronderstelling dat God het lichaam van

350
00:20:26,790 --> 00:20:31,530
Christus voorziet van alles wat het
lichaam van Christus nodig heeft.

351
00:20:31,530 --> 00:20:36,150
Al is het natuurlijk denkbaar dat sommige
leden van het lichaam van Christus meer

352
00:20:36,150 --> 00:20:39,570
oppotten dan hun aandeel,
waardoor andere leden niet

353
00:20:39,570 --> 00:20:42,210
zoveel lijken te hebben
als ze nodig hebben.

354
00:20:42,210 --> 00:20:45,630
Paulus zegt dat de Joodse christenen
in Judea op dit moment niet

355
00:20:45,630 --> 00:20:47,370
veel kunnen verzamelen.

356
00:20:47,370 --> 00:20:49,830
Er heerst hongersnood in hun land.

357
00:20:49,830 --> 00:20:52,650
Jullie Korinthiërs
hebben genoeg verzameld.

358
00:20:52,650 --> 00:20:57,030
Daarom moeten jullie bedenken dat God
jullie iets extra’s heeft gegeven,

359
00:20:57,030 --> 00:21:00,870
zodat jullie het tekort kunnen aanvullen
van degenen die op dit moment niet

360
00:21:00,870 --> 00:21:02,670
zoveel kunnen verzamelen.

361
00:21:02,670 --> 00:21:06,810
En wanneer zij meer kunnen verzamelen
en jullie niet zoveel kunnen verzamelen,

362
00:21:06,810 --> 00:21:10,830
dan zal hun overschot in jullie
behoefte voorzien, zei hij.

363
00:21:10,830 --> 00:21:15,870
Wat hier interessant aan is, is dat de
Korinthiërs deze christenen in Jeruzalem

364
00:21:15,870 --> 00:21:18,390
waarschijnlijk nooit zouden ontmoeten.

365
00:21:18,390 --> 00:21:21,570
Ze woonden aan de andere kant
van de Middellandse Zee en

366
00:21:21,570 --> 00:21:24,390
reisden niet zoveel als wij tegenwoordig.

367
00:21:24,390 --> 00:21:27,930
Sommigen reisden wel, maar de
mensen die ze zouden helpen,

368
00:21:27,930 --> 00:21:32,250
waren beslist voor het grootste
deel mensen die ze niet eens kenden.

369
00:21:32,250 --> 00:21:35,490
Ze hielpen niet alleen
mensen in hun eigen gemeente.

370
00:21:35,490 --> 00:21:38,970
Ze hielpen mensen in een
gemeente in een ander land,

371
00:21:38,970 --> 00:21:41,790
met wie ze geen
persoonlijke relatie hadden.

372
00:21:41,790 --> 00:21:45,030
Maar ze hadden een besef van
het lichaam van Christus:

373
00:21:45,030 --> 00:21:49,710
de christenen in dit geografische
gebied hebben meer middelen dan de

374
00:21:49,710 --> 00:21:52,770
christenen in dat andere
geografische gebied.

375
00:21:52,770 --> 00:21:55,530
God ziet wereldwijd één lichaam.

376
00:21:55,530 --> 00:21:58,770
De christenen in dit gebied
hebben meer verzameld,

377
00:21:58,770 --> 00:22:02,190
terwijl er in een ander deel
van de wereld christenen zijn

378
00:22:02,190 --> 00:22:04,530
die niet zoveel kunnen verzamelen.

379
00:22:04,530 --> 00:22:08,910
Wat rijke christenen meer hebben
verzameld, behoort gedeeld te worden,

380
00:22:08,910 --> 00:22:11,670
maar niet vanuit het idee
dat dit verplicht is.

381
00:22:11,670 --> 00:22:16,410
Het is geen regeringssysteem dat het tegen
je wil van je afneemt en het verdeelt.

382
00:22:16,410 --> 00:22:18,870
Het gebeurt juist uit liefde.

383
00:22:18,870 --> 00:22:21,870
Dat is wat de christelijke
gemeenschap anders maakt.

384
00:22:21,870 --> 00:22:25,410
Er is sprake van een zekere
gemeenschappelijke gezindheid,

385
00:22:25,410 --> 00:22:27,570
maar die is volkomen vrijwillig.

386
00:22:27,570 --> 00:22:31,770
Het is niet iets waarover iemand een ander
kan veroordelen of wat iemand aan een

387
00:22:31,770 --> 00:22:33,270
ander kan opleggen.

388
00:22:33,270 --> 00:22:36,750
Het is een zaak van het
geweten van ieder mens om als

389
00:22:36,750 --> 00:22:39,930
rentmeester te beheren wat God hem geeft.

390
00:22:39,930 --> 00:22:43,770
En zo ziet Paulus deze regeling
voor de verdeling van het manna

391
00:22:43,770 --> 00:22:48,690
als een beeld van Gods algehele
regeling om genoeg te verschaffen voor

392
00:22:48,690 --> 00:22:50,970
alle christenen wereldwijd.

393
00:22:50,970 --> 00:22:54,090
Dat geldt zolang degenen
die veel verzamelen,

394
00:22:54,090 --> 00:22:57,690
erkennen dat ze in staat zijn
gesteld om veel te verzamelen,

395
00:22:57,690 --> 00:23:01,650
zodat ze degenen kunnen helpen
die niet zoveel kunnen verzamelen,

396
00:23:01,650 --> 00:23:05,370
in plaats van te zeggen:
‘O, God heeft mij gezegend.

397
00:23:05,370 --> 00:23:09,210
God wil dat ik rijk ben,
rijker dan andere mensen.’

398
00:23:09,210 --> 00:23:14,670
Het is een zaak tussen iemand en God om
te bepalen in hoeverre God dat zou willen.

399
00:23:14,670 --> 00:23:17,910
Maar Paulus zegt dat we ons
ervan bewust moeten zijn

400
00:23:17,910 --> 00:23:20,370
dat degenen die meer dan genoeg hebben,

401
00:23:20,370 --> 00:23:23,790
oog moeten hebben voor degenen
die niet veel kunnen verzamelen.

402
00:23:23,790 --> 00:23:28,230
In sommige delen van de wereld zijn
er mensen die, hoe hard ze ook werken,

403
00:23:28,230 --> 00:23:30,990
niet veel voedsel uit
de grond zullen krijgen.

404
00:23:30,990 --> 00:23:33,690
En Mozes zei in vers 19:

405
00:23:33,690 --> 00:23:39,330
En Mozes zei tegen hen: Niemand mag
ervan overlaten tot de volgende morgen.

406
00:23:39,330 --> 00:23:42,210
Waarom zouden ze iets tot
de volgende ochtend bewaren?

407
00:23:42,210 --> 00:23:45,810
Het ligt voor de hand dat ze iets tot
de volgende ochtend zouden bewaren

408
00:23:45,810 --> 00:23:50,370
omdat ze er niet zeker van waren dat
er de volgende ochtend meer zou zijn.

409
00:23:50,370 --> 00:23:53,850
Zelfs als ze bij de verdeling
maar één omer mee naar huis namen,

410
00:23:53,850 --> 00:23:57,750
konden ze zeggen: ‘Ik ga vandaag
niet mijn hele omer opeten,

411
00:23:57,750 --> 00:24:03,090
want morgen zal ik ook honger hebben en ik
weet niet of dit morgen weer zal gebeuren.

412
00:24:03,090 --> 00:24:05,610
God lijkt te zeggen dat
het weer zal gebeuren,

413
00:24:05,610 --> 00:24:08,010
maar ik geloof het pas als ik het zie.’

414
00:24:08,010 --> 00:24:13,290
Het getuigde van een gebrek aan geloof dat
ze het bewaarden, want in feite zeiden ze:

415
00:24:13,290 --> 00:24:17,850
‘Ik heb gezien dat God vandaag voorziet,
maar ik weet niet echt zeker of Hij

416
00:24:17,850 --> 00:24:19,470
morgen zal voorzien.’

417
00:24:19,470 --> 00:24:21,930
Dat is nogal een onredelijk standpunt.

418
00:24:21,930 --> 00:24:25,470
Maar nogmaals, we zouden het
allemaal moeten herkennen.

419
00:24:25,470 --> 00:24:27,570
Het is de menselijke natuur.

420
00:24:27,570 --> 00:24:32,310
Toen Jezus ons leerde bidden, stond
Hij ons toe om voor voedsel te bidden,

421
00:24:32,310 --> 00:24:34,650
maar Hij zei dat we moesten bidden:

422
00:24:34,650 --> 00:24:37,350
Geef ons heden ons dagelijks brood.

423
00:24:37,350 --> 00:24:40,950
De meesten van ons doen ongeveer
eenmaal per week boodschappen,

424
00:24:40,950 --> 00:24:45,330
dus het is duidelijk dat we voor een
week of langer tegelijk voedsel kopen.

425
00:24:45,330 --> 00:24:47,970
Ik denk niet dat dat verkeerd is.

426
00:24:47,970 --> 00:24:49,830
Zo werkt onze economie.

427
00:24:49,830 --> 00:24:53,070
Het zou zeer slecht
rentmeesterschap van onze tijd zijn

428
00:24:53,070 --> 00:24:57,990
om elke dag naar de winkel te gaan
en het voedsel voor die dag te kopen.

429
00:24:57,990 --> 00:25:02,670
Ik denk niet dat Christus hier een wet
instelt die zegt dat we op enig moment

430
00:25:02,670 --> 00:25:05,790
alleen voedsel voor één
dag in huis mogen hebben.

431
00:25:05,790 --> 00:25:08,310
Maar als het gaat om
bidden dat God voorziet,

432
00:25:08,310 --> 00:25:12,390
zijn de meeste christenen door de
geschiedenis heen niet geweest zoals wij.

433
00:25:12,390 --> 00:25:14,670
Wij kunnen gewoon naar
de supermarkt lopen,

434
00:25:14,670 --> 00:25:19,410
voor een week aan boodschappen halen, die
in een koelkast zetten en ze vers houden.

435
00:25:19,410 --> 00:25:21,870
De meeste mensen hadden die luxe niet.

436
00:25:21,870 --> 00:25:26,130
Daarom hebben veel christenen dag na
dag op God moeten vertrouwen voor wat

437
00:25:26,130 --> 00:25:27,390
ze nodig hadden.

438
00:25:27,390 --> 00:25:30,870
Er zijn altijd christenen geweest
die dat niet hoefden te doen.

439
00:25:30,870 --> 00:25:34,470
Er zijn altijd christenen geweest
die meer hadden dan anderen.

440
00:25:34,470 --> 00:25:38,310
Maar Jezus zegt dat als je God
wilt vragen om voor je te voorzien,

441
00:25:38,310 --> 00:25:41,610
je Hem moet vragen om wat
je vandaag nodig hebt.

442
00:25:41,610 --> 00:25:46,110
Niet voor de week, het jaar of
het decennium, maar voor deze dag.

443
00:25:46,110 --> 00:25:50,010
Dan moet je de volgende dag bij Hem
terugkomen en ook om het voedsel

444
00:25:50,010 --> 00:25:51,690
voor die dag vragen.

445
00:25:51,690 --> 00:25:54,750
Volgens Jezus moeten
we blijkbaar zo bidden.

446
00:25:54,750 --> 00:25:56,610
Ik denk dat het nuttig is.

447
00:25:56,610 --> 00:26:00,810
Ik denk niet dat het verplicht is,
maar ik denk dat het nuttig is om

448
00:26:00,810 --> 00:26:05,430
perioden door te maken waarin je iedere
dag bij God terug moet komen voor wat je

449
00:26:05,430 --> 00:26:06,870
die dag nodig hebt.

450
00:26:06,870 --> 00:26:09,450
Het is nuttig voor je relatie met God.

451
00:26:09,450 --> 00:26:12,570
Het houdt je in een toestand
van bewuste afhankelijkheid,

452
00:26:12,570 --> 00:26:16,230
en volgens mij wil Hij dat we
ons in die toestand bevinden.

453
00:26:16,230 --> 00:26:19,710
Daarom geeft Hij Paulus
bijvoorbeeld een doorn in het vlees,

454
00:26:19,710 --> 00:26:22,530
zodat Paulus meer op God
zou moeten vertrouwen,

455
00:26:22,530 --> 00:26:26,010
omdat hij niet zoveel op zijn
eigen kracht kon vertrouwen.

456
00:26:26,010 --> 00:26:30,930
Naarmate we meer op God vertrouwen, zal
Hij zichtbaarder in ons leven ingrijpen.

457
00:26:30,930 --> 00:26:35,370
George Müller stond bekend om wat we
gewoonlijk leven uit geloof noemen,

458
00:26:35,370 --> 00:26:40,170
in de zin dat hij er eenvoudig op
vertrouwde dat God voor hem en voor alle

459
00:26:40,170 --> 00:26:42,750
wezen die hij onderhield zou zorgen.

460
00:26:42,750 --> 00:26:45,330
Soms kwam hij behoorlijk krap te zitten.

461
00:26:45,330 --> 00:26:49,590
Er waren momenten waarop ze werkelijk
alleen hun dagelijks brood ontvingen.

462
00:26:49,590 --> 00:26:54,030
Of soms kregen ze ’s morgens
slechts het brood voor één maaltijd

463
00:26:54,030 --> 00:26:58,410
en moesten ze op Hem vertrouwen dat het
brood voor de volgende maaltijd ergens

464
00:26:58,410 --> 00:27:00,330
anders vandaan zou komen.

465
00:27:00,330 --> 00:27:04,830
George Müller hanteerde de regel dat hij
niemand liet weten wat hij nodig had.

466
00:27:04,830 --> 00:27:07,350
Hij wist dat dit niet verplicht was.

467
00:27:07,350 --> 00:27:10,410
Dat wil zeggen, hij wist
dat het christenen niet

468
00:27:10,410 --> 00:27:13,590
verboden is om mensen te
vertellen wat ze nodig hebben.

469
00:27:13,590 --> 00:27:18,750
Maar hij koos ervoor zo te leven, omdat
hij geloofde dat God Zijn beloften zou

470
00:27:18,750 --> 00:27:23,790
nakomen en dat dit hem afhankelijk van God
zou houden op een manier waarop hij niet

471
00:27:23,790 --> 00:27:28,950
zo afhankelijk van God zou zijn als hij
mensen liet weten wat hij nodig had.

472
00:27:28,950 --> 00:27:32,190
Hij heeft dat meer dan zeventig
jaar in praktijk gebracht,

473
00:27:32,190 --> 00:27:36,510
tot zijn dood op drieënnegentigjarige
leeftijd, als ik het goed heb.

474
00:27:36,510 --> 00:27:41,190
Toen ik de bediening inging, werd ik
in dit opzicht door Müller beïnvloed.

475
00:27:41,190 --> 00:27:45,630
Ik besefte dat ik me nooit erg ver
van God verwijderd zou kunnen voelen

476
00:27:45,630 --> 00:27:47,970
als ik voortdurend wonderen zag.

477
00:27:47,970 --> 00:27:51,930
Als ik een genezingsbediening
had en God overal waar ik kwam

478
00:27:51,930 --> 00:27:57,330
mensen genas of wonderen deed, zou Gods
aanwezigheid moeilijk te negeren zijn.

479
00:27:57,330 --> 00:28:01,590
Je zou voortdurend dit levendige
besef van Gods nabijheid hebben,

480
00:28:01,590 --> 00:28:04,530
omdat je Zijn bovennatuurlijke
activiteit zou zien.

481
00:28:04,530 --> 00:28:07,110
Maar ik heb niet zo’n soort bediening.

482
00:28:07,110 --> 00:28:09,390
Ik heb geen genezingsbediening.

483
00:28:09,390 --> 00:28:12,030
Ik zie niet erg vaak zulke wonderen.

484
00:28:12,030 --> 00:28:16,410
Het leek mij dat een van de manieren om
God levendig in mijn gedachten te houden,

485
00:28:16,410 --> 00:28:18,690
is Hem voortdurend nodig te hebben.

486
00:28:18,690 --> 00:28:23,310
Ik denk dat dit de les is die God
Israël hier probeerde te leren:

487
00:28:23,310 --> 00:28:27,630
hoe meer we God nodig hebben,
hoe meer we tot Hem zullen komen.

488
00:28:27,630 --> 00:28:32,730
Hoe meer we Hem zullen zien antwoorden,
en hoe meer we Hem zien antwoorden,

489
00:28:32,730 --> 00:28:36,690
hoe sterker we het besef zullen
hebben van een voortdurende,

490
00:28:36,690 --> 00:28:39,570
wederzijdse relatie met een echte persoon.

491
00:28:39,570 --> 00:28:43,530
Dat staat tegenover een situatie
waarin alles min of meer

492
00:28:43,530 --> 00:28:46,350
voor de lange termijn voor ons geregeld is

493
00:28:46,350 --> 00:28:51,330
en we alleen maar proberen onszelf ervan
te overtuigen dat er ergens daarbuiten

494
00:28:51,330 --> 00:28:53,130
een echte God is.

495
00:28:53,130 --> 00:28:56,010
We hebben niet echt het gevoel
dat we Hem nodig hebben,

496
00:28:56,010 --> 00:29:00,270
maar het is een geloofsartikel
van ons dat zo’n God bestaat.

497
00:29:00,270 --> 00:29:04,230
Nu hoeft het niet altijd om
financiële omstandigheden te gaan.

498
00:29:04,230 --> 00:29:08,490
God zal verschillende mensen op
verschillende manieren leiden.

499
00:29:08,490 --> 00:29:11,490
Müller werd op een bepaalde manier geleid.

500
00:29:11,490 --> 00:29:15,690
Persoonlijk heb ik het gevoel dat ik
op een bepaalde manier geleid ben.

501
00:29:15,690 --> 00:29:19,530
Ik denk niet dat iedereen op
diezelfde manier geleid zal worden.

502
00:29:19,530 --> 00:29:21,870
Want zelfs als mensen
in heel verschillende

503
00:29:21,870 --> 00:29:27,630
financiële omstandigheden verkeren, heeft
God ook Zijn manieren om ons door ziekte,

504
00:29:27,630 --> 00:29:30,690
rampen en andere dingen
afhankelijk te maken.

505
00:29:30,690 --> 00:29:33,450
Maar het punt is dat
God er belang bij heeft

506
00:29:33,450 --> 00:29:37,350
dat mensen zich bewust zijn van
hun afhankelijkheid van Hem.

507
00:29:37,350 --> 00:29:39,510
Dat maakt onze gebeden levendiger.

508
00:29:39,510 --> 00:29:44,430
Ik denk dat een van de redenen waarom we
in de Amerikaanse kerk niet vaker ernstige

509
00:29:44,430 --> 00:29:48,330
en geloofsvolle gebeden zien,
is dat we in Amerika niet

510
00:29:48,330 --> 00:29:50,670
bijzonder veel crises meemaken.

511
00:29:50,670 --> 00:29:54,390
Toen ik ongeveer vijf jaar
geleden naar Santa Cruz verhuisde,

512
00:29:54,390 --> 00:29:56,130
begon ik een Bijbelstudie.

513
00:29:56,130 --> 00:30:01,230
Een vriend van mij die voorganger was, zei
dat ik zijn kerkgebouw mocht gebruiken op,

514
00:30:01,230 --> 00:30:03,750
ik geloof, donderdagavond.

515
00:30:03,750 --> 00:30:07,650
Dus begonnen we daar een Bijbelstudie,
en ik kondigde op de radio

516
00:30:07,650 --> 00:30:12,750
aan dat we iedere donderdagavond om
zeven uur die Bijbelstudie zouden houden.

517
00:30:12,750 --> 00:30:15,630
Als iemand samen met mij
voor opwekking wilde bidden,

518
00:30:15,630 --> 00:30:20,190
zou ik er een uur eerder heen gaan om
te bidden met iedereen die kwam opdagen.

519
00:30:20,190 --> 00:30:23,190
Een jaar lang kondigde
ik dat iedere week aan.

520
00:30:23,190 --> 00:30:26,550
Meestal kwam er behalve
ikzelf één persoon opdagen,

521
00:30:26,550 --> 00:30:30,690
en vóór de bijeenkomst baden
we een uur lang voor opwekking.

522
00:30:30,690 --> 00:30:35,550
Maar ik dacht: zoveel christenen zeggen
dat ze graag een opwekking zouden zien,

523
00:30:35,550 --> 00:30:39,690
maar als het erop aankomt er een uur
voor te bidden—natuurlijk moest ik ervan

524
00:30:39,690 --> 00:30:43,950
uitgaan dat sommige christenen misschien
op andere plaatsen aan het bidden waren.

525
00:30:43,950 --> 00:30:47,190
Ze hoefden niet precies te zijn
waar ik was om te kunnen bidden.

526
00:30:47,190 --> 00:30:51,030
Ik had graag meer belangstelling gezien,
want er kwamen veel mensen naar de

527
00:30:51,030 --> 00:30:54,870
Bijbelstudie, maar er kwamen niet
erg veel mensen om te bidden.

528
00:30:54,870 --> 00:30:59,550
Ik moest ervan uitgaan dat het wel kwam
doordat zij niet in een crisis verkeerden.

529
00:30:59,550 --> 00:31:03,450
Wanneer mensen iets als een
crisis zien, roepen ze tot God.

530
00:31:03,450 --> 00:31:06,750
Wanneer mensen het goed
hebben en zich veilig voelen,

531
00:31:06,750 --> 00:31:09,810
voelen ze niet zo’n dringende
noodzaak om te bidden.

532
00:31:09,810 --> 00:31:12,990
Ik denk dat dit voor ons
land in het algemeen geldt.

533
00:31:12,990 --> 00:31:16,350
We zijn tamelijk veilig en
hebben het tamelijk goed.

534
00:31:16,350 --> 00:31:19,170
En onze gebeden zijn, als
we ze al niet helemaal

535
00:31:19,170 --> 00:31:21,990
verwaarlozen, tamelijk plichtmatig.

536
00:31:21,990 --> 00:31:26,910
Maar wanneer je werkelijk wanhopig bent
en werkelijk beseft dat je God nodig hebt,

537
00:31:26,910 --> 00:31:29,130
dan zit er leven in die gebeden.

538
00:31:29,130 --> 00:31:33,690
Ze hebben dan een bepaalde kwaliteit
die ze op andere momenten niet hebben.

539
00:31:33,690 --> 00:31:36,150
God wilde Israël in een toestand houden

540
00:31:36,150 --> 00:31:38,850
waarin ze iedere dag
tot Hem moesten roepen,

541
00:31:38,850 --> 00:31:42,390
op Hem moesten vertrouwen
en naar Hem moesten uitzien.

542
00:31:42,390 --> 00:31:45,510
Hij stond hun niet toe ook maar
iets van het manna tot de volgende

543
00:31:45,510 --> 00:31:46,890
ochtend te bewaren.

544
00:31:46,890 --> 00:31:50,670
Hij wilde dat ze er iedere dag op
vertrouwden dat Hij opnieuw in hun

545
00:31:50,670 --> 00:31:52,350
behoeften zou voorzien.

546
00:31:52,350 --> 00:31:55,770
Hoewel Hij misschien niet van iedere
christen door de hele geschiedenis heen

547
00:31:55,770 --> 00:32:00,690
verlangt dat die zo leeft, weet ik
zeker dat Zijn zorg dezelfde blijft:

548
00:32:00,690 --> 00:32:04,710
dat we ons iedere dag bewust
zijn van onze behoefte aan Hem.

549
00:32:04,710 --> 00:32:09,690
Hij kan bepaalde omstandigheden zoals deze
gebruiken om ons te helpen het besef van

550
00:32:09,690 --> 00:32:13,650
onze volledige afhankelijkheid
van Hem levend te houden.

551
00:32:13,650 --> 00:32:15,210
Vers 22:

552
00:32:15,210 --> 00:32:19,830
Op de zesde dag gebeurde het dat zij een
dubbele hoeveelheid brood verzamelden,

553
00:32:19,830 --> 00:32:22,291
twee gomers voor één persoon .

554
00:32:22,291 --> 00:32:26,010
Al de leiders van de gemeenschap
kwamen dat aan Mozes vertellen.

555
00:32:26,010 --> 00:32:29,070
Deze stof zou van nature
gaan rotten en er zouden

556
00:32:29,070 --> 00:32:32,310
maden in komen als ze tot de
volgende ochtend werd bewaard.

557
00:32:32,310 --> 00:32:35,130
Maar één dag per week gebeurde dat niet.

558
00:32:35,130 --> 00:32:39,750
Op de dag waarop God werkelijk wilde dat
ze dit tot de volgende ochtend bewaarden,

559
00:32:39,750 --> 00:32:41,310
rotte dit spul niet.

560
00:32:41,310 --> 00:32:47,430
Toen zei Mozes: Eet dit vandaag, want
vandaag is het de sabbat voor de HEERE.

561
00:32:47,430 --> 00:32:50,370
U zult het vandaag buiten niet vinden.

562
00:32:50,370 --> 00:32:54,870
Zes dagen moet u het verzamelen,
maar op de zevende dag is het sabbat.

563
00:32:54,870 --> 00:32:56,550
Dan zal het er niet zijn.

564
00:32:56,550 --> 00:33:00,870
Het gebeurde echter op de zevende dag dat
sommigen van het volk eropuit gingen om

565
00:33:00,870 --> 00:33:03,690
brood te verzamelen,
maar zij vonden niets.

566
00:33:03,690 --> 00:33:08,490
Toen zei de HEERE tegen Mozes:
Hoelang weigert u nog Mijn geboden

567
00:33:08,490 --> 00:33:10,950
en Mijn wetten in acht te nemen?

568
00:33:10,950 --> 00:33:13,290
Mozes weigerde dat zelf ook niet.

569
00:33:13,290 --> 00:33:15,450
Toen God tegen Mozes zei:

570
00:33:15,450 --> 00:33:17,550
Hoe lang blijven jullie weigeren?

571
00:33:17,550 --> 00:33:22,350
zei Hij daarmee: „Dit is de Godsspraak
die je aan het volk moet doorgeven.

572
00:33:22,350 --> 00:33:24,450
Jij moet tegen deze mensen zeggen:

573
00:33:24,450 --> 00:33:26,670
Hoe lang blijven jullie weigeren?

574
00:33:26,670 --> 00:33:31,170
” Maar Hij sprak die woorden tot
Mozes, omdat Mozes de profeet was.

575
00:33:31,170 --> 00:33:34,650
Het kan ook zijn dat Hij
Mozes, als leider van het volk,

576
00:33:34,650 --> 00:33:38,910
gelijkstelde met het volk en tot
hem sprak alsof hij het volk was.

577
00:33:38,910 --> 00:33:43,710
Hoe dan ook, God was boos omdat deze
mensen er op de zevende dag op uitgingen

578
00:33:43,710 --> 00:33:45,690
om nog meer manna te zoeken.

579
00:33:45,690 --> 00:33:49,470
Het lijkt erop dat het niet
uitmaakte welke instructies God gaf,

580
00:33:49,470 --> 00:33:52,410
hoe duidelijk of hoe
eenvoudig ze ook waren.

581
00:33:52,410 --> 00:33:55,590
Er waren altijd wel mensen die
ze gewoon moesten uittesten,

582
00:33:55,590 --> 00:34:00,030
die de grenzen moesten opzoeken en moesten
zien of hun ongehoorzaamheid zonder

583
00:34:00,030 --> 00:34:01,650
gevolgen zou blijven.

584
00:34:01,650 --> 00:34:02,850
Er staat:

585
00:34:02,850 --> 00:34:06,270
Zie, omdat de HEERE u
de sabbat gegeven heeft,

586
00:34:06,270 --> 00:34:10,530
daarom geeft Hij u op de zesde
dag brood voor twee dagen.

587
00:34:10,530 --> 00:34:12,810
Ieder moet op zijn plaats blijven!

588
00:34:12,810 --> 00:34:17,730
Niemand mag er op de zevende dag
vanuit zijn verblijf plaats opuit gaan!

589
00:34:17,730 --> 00:34:21,030
Dus rustte het volk op de zevende dag.

590
00:34:21,030 --> 00:34:24,150
En het huis van Israël noemde het manna.

591
00:34:24,150 --> 00:34:29,010
Het leek op wit korianderzaad en
het smaakte als koeken met honing.

592
00:34:29,010 --> 00:34:30,750
Dat klinkt niet slecht.

593
00:34:30,750 --> 00:34:34,350
Uiteindelijk raakte het volk er
natuurlijk wel een beetje op uitgekeken

594
00:34:34,350 --> 00:34:38,250
om elke dag hetzelfde te
eten, en na verloop van tijd

595
00:34:38,250 --> 00:34:41,850
klaagden ze over het gebrek
aan afwisseling in hun voeding.

596
00:34:41,850 --> 00:34:45,030
Maar het was geen onaangename maaltijd.

597
00:34:45,030 --> 00:34:49,770
En kennelijk kon het alle voedingsstoffen
leveren die nodig waren om een heel

598
00:34:49,770 --> 00:34:54,150
volk in leven te houden, terwijl
ze vrijwel niets anders aten.

599
00:34:54,150 --> 00:34:58,050
Misschien verzamelden ze hier
en daar op het veld wat kruiden

600
00:34:58,050 --> 00:34:59,970
wanneer ze erlangs kwamen.

601
00:34:59,970 --> 00:35:04,230
En zoals ik al zei, misschien
jaagden ze op een paar konijnen.

602
00:35:04,230 --> 00:35:07,830
Nu ja, ze konden geen
konijnen eten, want dat werd

603
00:35:07,830 --> 00:35:10,110
verboden toen de wet werd gegeven.

604
00:35:10,110 --> 00:35:15,810
Maar misschien jaagden ze op wat vogels,
of op wat er verder maar te eten rondliep.

605
00:35:15,810 --> 00:35:20,310
De volgende veertig jaar aten
ze naast manna niet veel anders.

606
00:35:20,310 --> 00:35:23,910
Dit was de eerste keer dat God het
houden van de sabbat überhaupt aan

607
00:35:23,910 --> 00:35:24,930
de orde stelde.

608
00:35:24,930 --> 00:35:29,250
Het is waar dat er helemaal aan
het begin, in Genesis hoofdstuk 2,

609
00:35:29,250 --> 00:35:33,330
staat dat God de zevende dag
heiligde en die heilig maakte.

610
00:35:33,330 --> 00:35:38,130
Maar pas op dit punt gebiedt God iemand
om op de sabbat iets anders te doen dan op

611
00:35:38,130 --> 00:35:39,450
de andere dagen.

612
00:35:39,450 --> 00:35:41,610
Hij had er een heilige dag van gemaakt,

613
00:35:41,610 --> 00:35:44,970
maar Hij had er tot nu toe
geen instructies over gegeven.

614
00:35:44,970 --> 00:35:48,750
En dus wordt tegen het volk gezegd
dat het de sabbat moet houden.

615
00:35:48,750 --> 00:35:51,810
Het is interessant dat dit
eigenlijk gebeurt voordat de Tien

616
00:35:51,810 --> 00:35:53,490
Geboden worden gegeven.

617
00:35:53,490 --> 00:35:57,450
Vanwege dat feit wordt soms gedacht dat
het houden van de sabbat al een gebruik

618
00:35:57,450 --> 00:36:00,030
was voordat de wet werd gegeven.

619
00:36:00,030 --> 00:36:05,010
In dit geval werd de sabbat inderdaad
vlak vóór het geven van de wet gehouden.

620
00:36:05,010 --> 00:36:09,630
Maar voor zover wij weten,
gebeurde dat alleen onder Israël.

621
00:36:09,630 --> 00:36:13,110
En het gebeurde omdat zij Israël waren.

622
00:36:13,110 --> 00:36:17,790
God zou het houden van de sabbat
gebruiken als een bijzonder embleem of

623
00:36:17,790 --> 00:36:19,890
teken van Zijn verbond met hen.

624
00:36:19,890 --> 00:36:23,130
Dat maakt Hij hun duidelijk in Exodus 31,

625
00:36:23,130 --> 00:36:28,290
waar we bij andere gelegenheden en in
andere verbanden al naar hebben gekeken.

626
00:36:28,290 --> 00:36:33,090
In Exodus hoofdstuk 31,
vers 14, zegt God tegen hen:

627
00:36:33,090 --> 00:36:37,350
Ja, u moet de sabbat in acht
nemen, want die is voor u heilig.

628
00:36:37,350 --> 00:36:41,130
Wie hem ontheiligt, moet
zeker gedood worden, ja,

629
00:36:41,130 --> 00:36:43,170
ieder die op die dag werk verricht,

630
00:36:43,170 --> 00:36:47,550
die persoon moet uitgeroeid worden
uit het midden van zijn volksgenoten.

631
00:36:47,550 --> 00:36:50,730
Nu zegt Hij dat het houden
van de sabbat een teken is

632
00:36:50,730 --> 00:36:52,890
tussen God en de kinderen van Israël.

633
00:36:52,890 --> 00:36:57,030
We zien dus dat de eerste mensen aan
wie God gebiedt de sabbat te houden,

634
00:36:57,030 --> 00:37:01,530
de kinderen van Israël zijn, nadat
Hij hen uit Egypte had geleid

635
00:37:01,530 --> 00:37:05,190
en de verplichting op hen was
komen te rusten Zijn volk te zijn.

636
00:37:05,190 --> 00:37:08,490
Al hadden ze zich pas
later, in hoofdstuk 19,

637
00:37:08,490 --> 00:37:12,270
uitdrukkelijk met woorden ertoe
verbonden Zijn volk te zijn.

638
00:37:12,270 --> 00:37:17,070
Maar de sabbat wordt voor hen het
teken van Gods verbond met hen,

639
00:37:17,070 --> 00:37:18,870
het Oude Testament.

640
00:37:18,870 --> 00:37:19,950
Vers 32:

641
00:37:19,950 --> 00:37:24,870
Verder zei Mozes: Dit is het
woord dat de HEERE geboden heeft.

642
00:37:24,870 --> 00:37:29,610
Vul een gomer ervan om het te
bewaren, al hun generaties door,

643
00:37:29,610 --> 00:37:34,290
zodat zij het brood zien dat Ik u in
deze woestijn te eten heb gegeven,

644
00:37:34,290 --> 00:37:36,990
toen Ik u uit het land Egypte leidde.

645
00:37:36,990 --> 00:37:39,450
Ze deden dus één omer in een pot,

646
00:37:39,450 --> 00:37:43,890
en uiteindelijk werd deze pot kennelijk
in de ark van het verbond geplaatst.

647
00:37:43,890 --> 00:37:47,550
Op dit moment was de ark van het
verbond echter nog niet gemaakt,

648
00:37:47,550 --> 00:37:50,850
dus bewaarden ze de pot met manna gewoon.

649
00:37:50,850 --> 00:37:53,910
Uiteindelijk zetten ze
die voor de Heere neer.

650
00:37:53,910 --> 00:37:58,110
Ik weet niet precies wat het betekende
om die voor de Heere neer te zetten

651
00:37:58,110 --> 00:38:02,910
voordat er een tabernakel was, maar
daar zou al snel verandering in komen.

652
00:38:02,910 --> 00:38:08,070
Trouwens, van deze kruik met manna wordt
in de Septuaginta gezegd dat het een

653
00:38:08,070 --> 00:38:09,570
gouden kruik was.

654
00:38:09,570 --> 00:38:13,470
De Masoretische tekst vermeldt
niet dat hij van goud was,

655
00:38:13,470 --> 00:38:17,550
maar de Septuaginta-vertaling
noemt hem een gouden kruik.

656
00:38:17,550 --> 00:38:24,450
Ik noem dat omdat Hebreeën 9:4 er ook naar
verwijst als de gouden kruik met manna.

657
00:38:24,450 --> 00:38:27,810
De schrijver van Hebreeën heeft
zijn informatie kennelijk uit

658
00:38:27,810 --> 00:38:29,790
de Septuaginta gehaald.

659
00:38:29,790 --> 00:38:34,770
Het is dus mogelijk dat de Septuaginta in
dit geval de oorspronkelijke lezing van

660
00:38:34,770 --> 00:38:38,070
Exodus heeft bewaard,
terwijl dat gedeelte in de

661
00:38:38,070 --> 00:38:40,650
Masoretische tekst kan zijn weggevallen.

662
00:38:40,650 --> 00:38:46,050
De schrijver van Hebreeën vertrouwde op
dit punt in elk geval op de Septuaginta

663
00:38:46,050 --> 00:38:48,570
en maakte er een gouden kruik van.

664
00:38:48,570 --> 00:38:52,230
Het is mogelijk dat dit ooit ook
in de Hebreeuwse tekst stond.

665
00:38:52,230 --> 00:38:55,890
Toen de vertalers van de
Septuaginta hun vertaling maakten,

666
00:38:55,890 --> 00:38:59,910
kan dat in de Hebreeuwse tekst
waarmee zij werkten hebben gestaan.

667
00:38:59,910 --> 00:39:04,590
Daarom vertaalden zij het in de
Septuaginta als ‘gouden kruik’.

668
00:39:04,590 --> 00:39:08,910
Maar die oudere Hebreeuwse handschriften
zijn inmiddels verloren gegaan.

669
00:39:08,910 --> 00:39:13,650
Dit is een van die zaken die bepaalde
tekstkritische kwesties illustreren

670
00:39:13,650 --> 00:39:17,910
die door de overlevering van de tekst
door de eeuwen heen zijn ontstaan.

671
00:39:17,910 --> 00:39:21,690
Zoals de HEERE Mozes
geboden had, zette Aäron het

672
00:39:21,690 --> 00:39:24,090
vóór de getuigenis om te bewaren.

673
00:39:24,090 --> 00:39:27,030
De Israëlieten aten veertig
jaar lang het manna,

674
00:39:27,030 --> 00:39:29,550
totdat zij in bewoond gebied kwamen.

675
00:39:29,550 --> 00:39:34,290
Zij aten manna, totdat zij aan de
grens van het land Kanaän kwamen.

676
00:39:34,290 --> 00:39:37,050
Een gomer is een tiende van een efa.

677
00:39:37,050 --> 00:39:38,790
Nu, wanneer er staat:

678
00:39:38,790 --> 00:39:41,790
Ze aten ervan totdat ze
in bewoond gebied kwamen,

679
00:39:41,790 --> 00:39:44,370
wordt daarmee het Beloofde Land bedoeld.

680
00:39:44,370 --> 00:39:47,970
Ze aten het totdat ze bij
de grens van Kanaän kwamen.

681
00:39:47,970 --> 00:39:51,390
Veel mensen hebben gezegd dat Mozes
dit niet geschreven kan hebben,

682
00:39:51,390 --> 00:39:56,010
omdat ze pas het Beloofde Land
binnengingen nadat Mozes gestorven was.

683
00:39:56,010 --> 00:39:59,430
Dit lijkt terug te blikken vanuit
een tijd nadat ze het Beloofde

684
00:39:59,430 --> 00:40:01,050
Land waren binnengegaan.

685
00:40:01,050 --> 00:40:03,570
Toen hielden ze op met het eten van manna.

686
00:40:03,570 --> 00:40:06,150
Nu is dat heel goed mogelijk
een terecht bezwaar,

687
00:40:06,150 --> 00:40:09,870
maar ze gebruiken dit om de leer tegen
te spreken dat Mozes de schrijver van

688
00:40:09,870 --> 00:40:11,190
deze boeken is.

689
00:40:11,190 --> 00:40:15,330
Maar zoals we zeiden toen we onze
inleiding op de Pentateuch behandelden:

690
00:40:15,330 --> 00:40:18,450
Mozes is in hoofdzaak de
schrijver van de boeken.

691
00:40:18,450 --> 00:40:21,450
Dat betekent echter niet
dat sinds de tijd van Mozes

692
00:40:21,450 --> 00:40:24,030
niemand er enige redactie
aan heeft verricht.

693
00:40:24,030 --> 00:40:26,070
Nergens in de Bijbel staat dat deze

694
00:40:26,070 --> 00:40:29,130
boeken zonder enige vorm
van redactie of verklarende

695
00:40:29,130 --> 00:40:31,650
aantekeningen zijn overgeleverd.

696
00:40:31,650 --> 00:40:36,330
Het is mogelijk dat Jozua dit detail in
een later afschrift heeft toegevoegd,

697
00:40:36,330 --> 00:40:40,230
nadat de kinderen van Israël het
Beloofde Land waren binnengegaan.

698
00:40:40,230 --> 00:40:44,610
Het is eigenlijk niet het soort probleem
dat sommige mensen ervan willen maken.

699
00:40:44,610 --> 00:40:46,770
In hoofdstuk 17 staat:

700
00:40:46,770 --> 00:40:52,050
Daarna brak heel de gemeenschap van
de Israëlieten uit de woestijn Sin op

701
00:40:52,050 --> 00:40:56,490
en trok van rustplaats tot
rustplaats, op bevel van de HEERE,

702
00:40:56,490 --> 00:40:59,610
en zij sloegen hun kamp op in Rafidim.

703
00:40:59,610 --> 00:41:02,910
Daar was echter geen water
voor het volk om te drinken.

704
00:41:02,910 --> 00:41:05,370
wat natuurlijk een
voortdurend probleem was.

705
00:41:05,370 --> 00:41:10,230
Het voedsel zou iedere ochtend op de
grond liggen, waar ze zich ook bevonden.

706
00:41:10,230 --> 00:41:13,710
Maar water moest vermoedelijk
uit gewone bronnen komen.

707
00:41:13,710 --> 00:41:16,110
Ze moesten van de ene
waterbron naar de andere

708
00:41:16,110 --> 00:41:21,270
zien te komen in de tijd die nodig was om
al het water op te gebruiken dat ze op hun

709
00:41:21,270 --> 00:41:23,910
vorige verblijfplaats hadden opgeslagen.

710
00:41:23,910 --> 00:41:27,930
Nu is hun water weer op en
natuurlijk gaan ze weer morren.

711
00:41:27,930 --> 00:41:33,210
En het volk kreeg onenigheid met
Mozes en zei: Geeft u ons water,

712
00:41:33,210 --> 00:41:35,130
zodat wij kunnen drinken!

713
00:41:35,130 --> 00:41:39,270
Mozes zei tegen hen: Waarom
hebt u onenigheid met mij?

714
00:41:39,270 --> 00:41:41,970
Waarom stelt u de HEERE op de proef?

715
00:41:41,970 --> 00:41:48,030
Het volk smachtte daar naar water en
het volk morde tegen Mozes en het zei:

716
00:41:48,030 --> 00:41:51,150
Waarom hebt u ons toch uit
Egypte laten vertrekken?

717
00:41:51,150 --> 00:41:56,070
Om mij, mijn kinderen en mijn
vee van dorst te laten omkomen?

718
00:41:56,070 --> 00:42:00,150
Toen riep Mozes tot de HEERE:
Wat moet ik met dit volk doen?

719
00:42:00,150 --> 00:42:03,330
Het scheelt niet veel of
zij zullen mij stenigen.

720
00:42:03,330 --> 00:42:07,350
De HEERE zei tegen Mozes:
Trek vóór het volk uit,

721
00:42:07,350 --> 00:42:10,650
en neem enkelen van de
oudsten van Israël met u mee.

722
00:42:10,650 --> 00:42:15,810
Neem uw staf, waarmee u de Nijl
sloeg, in uw hand en ga op weg.

723
00:42:15,810 --> 00:42:19,590
Zie, Ik zal daar vóór u op
de rots bij de Horeb staan.

724
00:42:19,590 --> 00:42:22,770
Dan moet u op de rots slaan,
en er zal water uitkomen,

725
00:42:22,770 --> 00:42:24,930
zodat het volk kan drinken.

726
00:42:24,930 --> 00:42:28,410
En Mozes deed dit voor de ogen
van de oudsten van Israël.

727
00:42:28,410 --> 00:42:31,410
Hij gaf die plaats de
naam Massa en Meriba,

728
00:42:31,410 --> 00:42:36,210
vanwege de onenigheid van de Israëlieten
en omdat zij de HEERE op de proef gesteld

729
00:42:36,210 --> 00:42:40,590
hadden door te zeggen: Is de
HEERE nu in ons midden of niet?

730
00:42:40,590 --> 00:42:44,550
Massa betekent twist, en
Meriba betekent beproefd.

731
00:42:44,550 --> 00:42:47,670
Ze gaven deze plaats dus
twee verschillende namen.

732
00:42:47,670 --> 00:42:53,430
Er staat dat Mozes en Aäron de staf
namen en naar de rots in Horeb gingen.

733
00:42:53,430 --> 00:42:58,050
Horeb wordt elders gebruikt als
een andere naam voor de berg Sinaï.

734
00:42:58,050 --> 00:43:02,250
Toch lezen we eigenlijk nog niet
dat ze bij de berg Sinaï aankomen.

735
00:43:02,250 --> 00:43:05,550
Daar komen ze in hoofdstuk 19, vers 1.

736
00:43:05,550 --> 00:43:09,330
Sommigen hebben gedacht dat Horeb
misschien verwijst naar het gebergte

737
00:43:09,330 --> 00:43:11,250
waarin de Sinaï lag.

738
00:43:11,250 --> 00:43:14,910
Dit gebergte kan zich over een
zekere afstand hebben uitgestrekt,

739
00:43:14,910 --> 00:43:18,210
en daarin bevond zich dan
een rots waarop ze sloegen.

740
00:43:18,210 --> 00:43:22,110
Je hebt op internet waarschijnlijk wel
foto’s gezien van een rots met een spleet

741
00:43:22,110 --> 00:43:25,950
erin, die in verband wordt
gebracht met de locatie van de berg

742
00:43:25,950 --> 00:43:28,470
Sinaï in Saoedi-Arabië.

743
00:43:28,470 --> 00:43:32,550
Die rots vertoont kennelijk zelfs
tekenen van erosie door water.

744
00:43:32,550 --> 00:43:36,990
Er staat daar een grote rots met een
spleet die precies door het midden loopt,

745
00:43:36,990 --> 00:43:40,710
en sommigen denken dat dit werkelijk
de rots is waarop Mozes sloeg.

746
00:43:40,710 --> 00:43:45,450
Maar als ik het goed begrijp, staat
deze rots werkelijk bij de berg Sinaï,

747
00:43:45,450 --> 00:43:48,270
op de voorgestelde
locatie van de berg Sinaï.

748
00:43:48,270 --> 00:43:51,930
Misschien waren Mozes en Aäron
op dat moment niet zo ver

749
00:43:51,930 --> 00:43:57,330
van de berg Sinaï verwijderd en
gingen zij alvast vooruit. Hij zegt:

750
00:43:57,330 --> 00:44:01,890
Loop voor het volk uit en sla op
deze rots, dan komt er water uit.

751
00:44:01,890 --> 00:44:06,450
Misschien maakten Mozes en Aäron een
tocht vooruit, voor het volk uit,

752
00:44:06,450 --> 00:44:08,910
en stroomde er water uit de rots.

753
00:44:08,910 --> 00:44:13,470
Misschien stroomde het over enige afstand
naar de plek waar het volk zich bevond.

754
00:44:13,470 --> 00:44:15,330
Ik weet het eerlijk gezegd niet.

755
00:44:15,330 --> 00:44:17,910
Een andere mogelijkheid,
en die mogelijkheid

756
00:44:17,910 --> 00:44:22,170
bestaat ook bij het volgende
hoofdstuk, waarin Jethro Mozes bezoekt,

757
00:44:22,170 --> 00:44:27,150
is dat sommige van deze verhalen niet in
chronologische volgorde worden verteld.

758
00:44:27,150 --> 00:44:31,230
Een reden waarom ik dat zeg over dit
volgende verhaal in hoofdstuk 18,

759
00:44:31,230 --> 00:44:36,390
is dat Mozes door zijn schoonvader wordt
ondervraagd over wat hij aan het doen is.

760
00:44:36,390 --> 00:44:40,830
Hij zit de hele dag bij deze tent, terwijl
al die rijen mensen wachten om hem te

761
00:44:40,830 --> 00:44:43,290
spreken. Mozes zegt:

762
00:44:43,290 --> 00:44:47,790
Wanneer zij een zaak hebben, komt men
daarmee naar mij en oordeel ik tussen de

763
00:44:47,790 --> 00:44:49,050
een en de ander.

764
00:44:49,050 --> 00:44:52,710
Ik maak hun de verordeningen
van God en Zijn wetten bekend.

765
00:44:52,710 --> 00:44:54,270
Welke wet van God?

766
00:44:54,270 --> 00:44:57,570
De wet van God wordt vanaf
hoofdstuk 20 gegeven.

767
00:44:57,570 --> 00:45:02,130
Op grond van welke wet van God
sprak Mozes recht in hoofdstuk 18?

768
00:45:02,130 --> 00:45:07,110
Vanwege dit specifieke probleem hebben
sommigen geopperd dat sommige van deze

769
00:45:07,110 --> 00:45:11,850
verhalen over de woestijn niet in
chronologische volgorde worden verteld.

770
00:45:11,850 --> 00:45:15,210
Ze zouden per ongeluk of
met opzet in een andere dan

771
00:45:15,210 --> 00:45:17,670
chronologische volgorde zijn gerangschikt.

772
00:45:17,670 --> 00:45:22,230
Dit slaan op de rots zou dus kunnen
hebben plaatsgevonden nadat ze bij de berg

773
00:45:22,230 --> 00:45:27,810
Sinaï waren aangekomen, aangezien er
staat dat het bij de berg Horeb gebeurde.

774
00:45:27,810 --> 00:45:32,550
Het is dan eenvoudigweg eerder
opgetekend dan het werkelijk plaatsvond.

775
00:45:32,550 --> 00:45:36,690
Zo zou het ook waarschijnlijker
zijn dat Mozes bij de berg Sinaï

776
00:45:36,690 --> 00:45:42,150
recht sprak over het volk, nadat de wet
was gegeven, dan op enig moment daarvoor,

777
00:45:42,150 --> 00:45:45,030
toen ze onderweg waren naar de berg Sinaï.

778
00:45:45,030 --> 00:45:48,930
Het lijkt er niet op dat Mozes hele
dagen rechtszaken zou behandelen

779
00:45:48,930 --> 00:45:51,930
terwijl ze onderweg
waren naar de berg Sinaï.

780
00:45:51,930 --> 00:45:58,050
De laatste datum die ons werd gegeven,
stond tenslotte in hoofdstuk 16, vers 1,

781
00:45:58,050 --> 00:46:00,570
en dat was een maand na de uittocht.

782
00:46:00,570 --> 00:46:05,850
Wanneer ze bij de berg Sinaï aankomen,
is het slechts anderhalve maand daarna.

783
00:46:05,850 --> 00:46:10,230
Besteedde Mozes gedurende die anderhalve
maand dan de hele dag aan het rechtspreken

784
00:46:10,230 --> 00:46:14,730
over Israël op grond van Gods
wet, die nog niet was gegeven?

785
00:46:14,730 --> 00:46:17,310
Of besteedden ze meer tijd aan het reizen?

786
00:46:17,310 --> 00:46:19,110
Het is moeilijk te zeggen.

787
00:46:19,110 --> 00:46:23,130
Er waren waarschijnlijk wel enkele
dagen waarop Mozes dit had kunnen doen,

788
00:46:23,130 --> 00:46:28,650
zelfs voordat ze bij de Sinaï kwamen,
maar hierover blijven vragen onbeantwoord.

789
00:46:28,650 --> 00:46:32,730
Bij sommige van deze verhalen zou
het misschien eenvoudiger zijn om

790
00:46:32,730 --> 00:46:36,990
gewoon te erkennen dat het dingen zijn
die gebeurden nadat ze bij de berg

791
00:46:36,990 --> 00:46:38,970
Sinaï waren aangekomen.

792
00:46:38,970 --> 00:46:43,170
Maar om de een of andere reden worden
deze verhalen misschien eerder verteld

793
00:46:43,170 --> 00:46:44,850
dan ze werkelijk plaatsvonden.

794
00:46:44,850 --> 00:46:48,750
Dat kan het gevolg zijn van een toevallige
verwisseling van de bladzijden op enig

795
00:46:48,750 --> 00:46:53,310
moment, of het kan met opzet om
redactionele redenen zijn gedaan.

796
00:46:53,310 --> 00:46:54,690
Ik kan het niet zeggen.

797
00:46:54,690 --> 00:46:57,990
Ik weet alleen dat er hier een
klein probleem uit te leggen valt,

798
00:46:57,990 --> 00:47:02,970
omdat deze rots bij Horeb was en zij
toch nog niet bij de berg Sinaï waren.

799
00:47:02,970 --> 00:47:06,330
Dus hiervoor moet de een of
andere verklaring volstaan.

800
00:47:06,330 --> 00:47:09,630
Er werd minstens twee keer
water uit een rots gegeven.

801
00:47:09,630 --> 00:47:12,450
We hebben een verslag waarin
het twee keer gebeurt:

802
00:47:12,450 --> 00:47:15,990
deze keer en eenmaal
ongeveer 38 jaar later.

803
00:47:15,990 --> 00:47:20,190
Bij deze gelegenheid zei God tegen
Mozes dat hij op de rots moest slaan,

804
00:47:20,190 --> 00:47:22,710
en dat er dan water uit de rots zou komen.

805
00:47:22,710 --> 00:47:27,870
Bij de latere gelegenheid zei God tegen
Mozes dat hij tegen de rots moest spreken,

806
00:47:27,870 --> 00:47:30,090
en dat er dan water uit zou komen.

807
00:47:30,090 --> 00:47:34,110
Bij die tweede gelegenheid besloot
Mozes echter iets anders te doen dan wat

808
00:47:34,110 --> 00:47:35,430
God had gezegd.

809
00:47:35,430 --> 00:47:38,310
Hij zou doen wat hij bij
deze gelegenheid had gedaan.

810
00:47:38,310 --> 00:47:40,530
Hij sloeg opnieuw op de rots.

811
00:47:40,530 --> 00:47:45,690
Dat was de fout die Mozes maakte en die
ertoe leidde dat God hem niet toestond

812
00:47:45,690 --> 00:47:48,270
zelf het Beloofde Land binnen te gaan.

813
00:47:48,270 --> 00:47:50,670
Het was een zeer ernstige overtreding,

814
00:47:50,670 --> 00:47:54,570
hoewel we waarschijnlijk nauwelijks
kunnen begrijpen waarom dat zo was.

815
00:47:54,570 --> 00:47:58,650
Zeker als we denken aan alle overtredingen
die de Israëlieten hadden begaan,

816
00:47:58,650 --> 00:48:03,390
waaraan Mozes niet had deelgenomen
en waarbij Mozes onschuldig was.

817
00:48:03,390 --> 00:48:07,530
Het lijkt erop dat zijn eigen overtreding
een betrekkelijk kleine zaak was

818
00:48:07,530 --> 00:48:09,870
om zo'n zwaar oordeel te ontvangen.

819
00:48:09,870 --> 00:48:14,850
Maar blijkbaar was deze zaak van de rots
die water gaf een zeer belangrijke zaak.

820
00:48:14,850 --> 00:48:18,210
Zoals veel andere dingen in de woestijn
was het een type en een schaduw

821
00:48:18,210 --> 00:48:19,830
van iets belangrijks.

822
00:48:19,830 --> 00:48:23,850
Daarom stond het Mozes niet vrij om het
te veranderen of iets anders te doen,

823
00:48:23,850 --> 00:48:28,410
net zoals het hem niet was toegestaan iets
nieuws te bedenken voor de tabernakel.

824
00:48:28,410 --> 00:48:33,150
Hij moest die precies maken volgens het
voorbeeld dat hem op de berg was getoond.

825
00:48:33,150 --> 00:48:34,170
Waarom?

826
00:48:34,170 --> 00:48:37,290
Omdat het een afbeelding
van hemelse dingen was.

827
00:48:37,290 --> 00:48:41,790
Mozes wist of besefte destijds misschien
niet in welke mate de dingen die God in de

828
00:48:41,790 --> 00:48:44,250
woestijn voor de kinderen van Israël

829
00:48:44,250 --> 00:48:47,370
deed allemaal afbeeldingen
van hemelse dingen waren.

830
00:48:47,370 --> 00:48:52,650
Daaronder viel ook dit water dat bij
deze twee gelegenheden uit de rots kwam.

831
00:48:52,650 --> 00:48:57,570
Paulus ziet dat zeker zo in 1 Korinthe
10, waarnaar ik eerder verwees.

832
00:48:57,570 --> 00:49:01,350
Daar beschrijft hij de tijd die de
Israëlieten in de woestijn doorbrachten

833
00:49:01,350 --> 00:49:04,350
als een type van onze
christelijke ervaring.

834
00:49:04,350 --> 00:49:08,370
Let erop dat hij in 1 Korinthe
10, vanaf vers 1, zei:

835
00:49:08,370 --> 00:49:12,810
Ik wil niet, broeders, dat u er geen weet
van hebt dat onze vaderen allen onder de

836
00:49:12,810 --> 00:49:15,870
wolk waren en allen
door de zee zijn gegaan.

837
00:49:15,870 --> 00:49:19,890
Zij werden allen in Mozes
gedoopt in de wolk en in de zee.

838
00:49:19,890 --> 00:49:22,590
Zij aten allen hetzelfde
geestelijke voedsel

839
00:49:22,590 --> 00:49:25,410
en dronken allen dezelfde
geestelijke drank,

840
00:49:25,410 --> 00:49:30,990
want zij dronken uit de geestelijke rots
die hen volgde; en die rots was Christus.

841
00:49:30,990 --> 00:49:35,070
Hij bedoelt het manna, dat niet
werkelijk geestelijk voedsel was.

842
00:49:35,070 --> 00:49:39,570
Het was lichamelijk voedsel, maar Paulus
geeft er een geestelijke toepassing aan.

843
00:49:39,570 --> 00:49:44,370
Het geestelijke voedsel, het manna dat
zij aten, was een type van Christus,

844
00:49:44,370 --> 00:49:46,350
Die geestelijk voedsel voor ons is.

845
00:49:46,350 --> 00:49:49,170
De rabbijnen hadden in
feite een overlevering,

846
00:49:49,170 --> 00:49:52,110
en sommige mensen denken
dat Paulus die geloofde,

847
00:49:52,110 --> 00:49:54,990
namelijk dat de rots hen overal volgde.

848
00:49:54,990 --> 00:50:00,690
Deze rots, waaruit ze bij deze gelegenheid
water kregen, volgde hen door de woestijn.

849
00:50:00,690 --> 00:50:05,910
Daarom was het dezelfde rots die hun
later, op een andere plaats, water gaf,

850
00:50:05,910 --> 00:50:09,510
en die rots volgde hen
tijdens hun omzwervingen.

851
00:50:09,510 --> 00:50:12,450
Het is vreemd om je daar een
voorstelling van te maken:

852
00:50:12,450 --> 00:50:15,210
hoe een rots hen overal zou volgen.

853
00:50:15,210 --> 00:50:18,390
De rabbijnen leerden dat
werkelijk, en misschien

854
00:50:18,390 --> 00:50:22,050
sloot Paulus zich bij de rabbijnse
opvatting aan toen hij dat zei.

855
00:50:22,050 --> 00:50:27,030
Maar we hoeven niet aan te nemen dat
Paulus werkelijk geloofde dat de rots hen

856
00:50:27,030 --> 00:50:31,050
overal volgde, want hij
vergeestelijkt dit hoe dan ook.

857
00:50:31,050 --> 00:50:34,530
De rots waar hij het
over heeft, is Christus.

858
00:50:34,530 --> 00:50:38,070
De rots die hen volgde, was Christus.

859
00:50:38,070 --> 00:50:42,330
Ze dronken water uit een rots, maar
hij noemt het geestelijk water,

860
00:50:42,330 --> 00:50:45,690
en de rots waaruit het kwam, was Christus.

861
00:50:45,690 --> 00:50:48,810
Paulus zinspeelt natuurlijk op
het verhaal dat we hier lezen,

862
00:50:48,810 --> 00:50:51,690
maar hij beweert er
iets totaal anders over.

863
00:50:51,690 --> 00:50:55,770
Volgens mij zegt hij dat deze
mensen wel degelijk letterlijk water

864
00:50:55,770 --> 00:50:58,110
uit een letterlijke rots dronken.

865
00:50:58,110 --> 00:51:00,030
Maar wat ze in werkelijkheid deden,

866
00:51:00,030 --> 00:51:03,390
was ontvangen wat
voorafbeeldt wat wij drinken.

867
00:51:03,390 --> 00:51:07,830
Wij drinken levend water
uit Christus, onze rots.

868
00:51:07,830 --> 00:51:12,510
Volgens mij zegt Paulus niet zozeer
dat zij werkelijk levend water dronken.

869
00:51:12,510 --> 00:51:17,070
Dit water dat uit de rots kwam,
was geen geestelijk water.

870
00:51:17,070 --> 00:51:19,110
Het was echt water.

871
00:51:19,110 --> 00:51:23,010
De rots waarop hij sloeg,
was niet werkelijk Christus.

872
00:51:23,010 --> 00:51:26,850
Maar Paulus zegt dat deze dingen
Christus vertegenwoordigen.

873
00:51:26,850 --> 00:51:29,430
Toen Jezus het brood nam, zei Hij:

874
00:51:29,430 --> 00:51:34,050
En terwijl zij aten, nam Jezus het
brood en toen Hij het gezegend had,

875
00:51:34,050 --> 00:51:38,610
brak Hij het en gaf het aan de
discipelen en Hij zei: Neem, eet,

876
00:51:38,610 --> 00:51:40,230
dit is Mijn lichaam.

877
00:51:40,230 --> 00:51:45,570
Hij nam ook de drinkbeker en nadat Hij
gedankt had, gaf Hij hun die, en zei:

878
00:51:45,570 --> 00:51:50,610
Drink allen daaruit, want dit is Mijn
bloed, het bloed van het nieuwe verbond,

879
00:51:50,610 --> 00:51:54,390
dat voor velen vergoten wordt
tot vergeving van zonden.

880
00:51:54,390 --> 00:51:56,190
Daarmee bedoelde Hij:

881
00:51:56,190 --> 00:52:01,230
Dit brood staat voor mijn lichaam;
deze beker staat voor mijn bloed.

882
00:52:01,230 --> 00:52:04,350
Zo vertegenwoordigt ook de rots Christus.

883
00:52:04,350 --> 00:52:09,390
Het water vertegenwoordigt het
geestelijke water dat zij in zekere zin,

884
00:52:09,390 --> 00:52:13,350
bij wijze van voorafbeelding,
drinken, zoals wij dat doen.

885
00:52:13,350 --> 00:52:19,110
Maar het punt hier is dat Mozes op de rots
moest slaan om dat water eruit te krijgen,

886
00:52:19,110 --> 00:52:21,750
en dat deed hij op Gods bevel.

887
00:52:21,750 --> 00:52:26,010
Pas toen Christus geslagen
werd, gaf Hij het levende water.

888
00:52:26,010 --> 00:52:29,370
Denk aan Johannes 7, vers 39.

889
00:52:29,370 --> 00:52:34,890
Daar wordt uitgelegd dat Jezus met het
levende water de Heilige Geest bedoelde:

890
00:52:34,890 --> 00:52:40,770
En dit zei Hij over de Geest, Die zij
die in Hem geloven, ontvangen zouden;

891
00:52:40,770 --> 00:52:45,750
want de Heilige Geest was er nog niet,
omdat Jezus nog niet verheerlijkt was.

892
00:52:45,750 --> 00:52:50,190
Dat wil zeggen dat Christus nog
niet gekruisigd en opgewekt was.

893
00:52:50,190 --> 00:52:55,170
Christus moest geslagen worden om ons de
weldaden van het behoud te schenken die

894
00:52:55,170 --> 00:52:59,310
wij vandaag ervaren, en om
ons de Heilige Geest te geven,

895
00:52:59,310 --> 00:53:01,830
Die het water is dat wij drinken.

896
00:53:01,830 --> 00:53:04,590
Maar de tweede keer dat
ze water nodig hadden,

897
00:53:04,590 --> 00:53:09,090
zei God eenvoudig tegen Mozes dat
hij tot de rots moest spreken.

898
00:53:09,090 --> 00:53:13,710
Dat wijst erop dat de rots niet
tweemaal geslagen hoeft te worden.

899
00:53:13,710 --> 00:53:17,610
Het water is beschikbaar
wanneer erom gevraagd wordt.

900
00:53:17,610 --> 00:53:21,690
Jezus hoeft nooit meer te
lijden om de Heilige Geest aan

901
00:53:21,690 --> 00:53:24,030
latere generaties te kunnen geven.

902
00:53:24,030 --> 00:53:27,450
Hij wordt eenmaal
geslagen, en dat is genoeg.

903
00:53:27,450 --> 00:53:30,210
Nu is het eenvoudig
een kwestie van vragen.

904
00:53:30,210 --> 00:53:34,830
Het is eenvoudig een kwestie
van spreken en erom vragen.

905
00:53:34,830 --> 00:53:36,570
Daarom zei Jezus:

906
00:53:36,570 --> 00:53:41,130
Als u die slecht bent, uw kinderen
dan goede gaven weet te geven,

907
00:53:41,130 --> 00:53:45,690
hoeveel te meer zal de hemelse
Vader de Heilige Geest geven aan

908
00:53:45,690 --> 00:53:47,610
hen die tot Hem bidden?

909
00:53:47,610 --> 00:53:51,510
De rots was dus een beeld van
Christus, zoals Paulus zegt,

910
00:53:51,510 --> 00:53:56,430
en het water dat uit de rots kwam,
is het behoud, of de Heilige Geest,

911
00:53:56,430 --> 00:53:59,670
Die nu eenvoudig op ons
verzoek gegeven wordt.

912
00:53:59,670 --> 00:54:03,150
Christus hoeft niet telkens
opnieuw geslagen te worden.

913
00:54:03,150 --> 00:54:04,890
Eén keer is genoeg.

914
00:54:04,890 --> 00:54:09,390
Daarom was het verkeerd dat Mozes
de tweede keer op de rots sloeg.

915
00:54:09,390 --> 00:54:11,190
Het verstoorde het beeld.

916
00:54:11,190 --> 00:54:13,350
Het verstoorde de boodschap.

917
00:54:13,350 --> 00:54:15,690
Het bracht iets verkeerd over.

918
00:54:15,690 --> 00:54:16,830
Vers 8:

919
00:54:16,830 --> 00:54:21,330
Toen kwam Amalek en bond de
strijd aan met Israël in Rafidim.

920
00:54:21,330 --> 00:54:23,850
Dat wil zeggen: de Amalekieten.

921
00:54:23,850 --> 00:54:27,330
De Amalekieten stamden
volgens mij van Ezau af.

922
00:54:27,330 --> 00:54:29,370
Ze waren een tak van de Edomieten,

923
00:54:29,370 --> 00:54:34,350
maar wij zouden hen Arabische plunderaars
noemen die rondzwierven in de Negev van

924
00:54:34,350 --> 00:54:37,710
Israël en ook op het Sinaï-schiereiland.

925
00:54:37,710 --> 00:54:42,810
Het was onvermijdelijk dat de Israëlieten
op een bepaald moment met deze mensen in

926
00:54:42,810 --> 00:54:46,950
aanraking zouden komen tijdens
de jaren waarin ze rondzwierven.

927
00:54:46,950 --> 00:54:50,850
Dit contact vond blijkbaar al
vroeg plaats en niet pas later.

928
00:54:50,850 --> 00:54:53,730
De Amalekieten zagen de
Israëlieten misschien als

929
00:54:53,730 --> 00:54:56,730
concurrenten om de schaarse
voorraden in dat gebied

930
00:54:56,730 --> 00:55:00,510
en besloten hen lastig te vallen,
misschien in de hoop hen uit te roeien

931
00:55:00,510 --> 00:55:01,830
en te vernietigen.

932
00:55:01,830 --> 00:55:03,930
Ze vielen hen inderdaad aan.

933
00:55:03,930 --> 00:55:07,110
We weten niet of ze alleen maar
probeerden hen te verdrijven

934
00:55:07,110 --> 00:55:10,110
uit het gebied dat zij als
hun terrein beschouwden,

935
00:55:10,110 --> 00:55:12,810
of dat ze hen werkelijk wilden uitroeien.

936
00:55:12,810 --> 00:55:15,810
Israël was daar in elk
geval niet om te vechten.

937
00:55:15,810 --> 00:55:19,110
Ze moesten er alleen doorheen
trekken, en daarom was dit een

938
00:55:19,110 --> 00:55:21,330
aanval zonder aanleiding.

939
00:55:21,330 --> 00:55:22,590
Er staat:

940
00:55:22,590 --> 00:55:27,510
Mozes zei tegen Jozua: Kies
mannen voor ons uit en trek op,

941
00:55:27,510 --> 00:55:29,970
bind de strijd aan met Amalek.

942
00:55:29,970 --> 00:55:34,770
Morgen zal ik op de top van de heuvel
staan met de staf van God in mijn hand.

943
00:55:34,770 --> 00:55:37,590
Jozua deed zoals Mozes
tegen hem gezegd had

944
00:55:37,590 --> 00:55:40,530
door de strijd aan te binden met Amalek.

945
00:55:40,530 --> 00:55:45,150
Mozes, Aäron en Hur klommen
echter op de top van de heuvel.

946
00:55:45,150 --> 00:55:48,330
Tot nu toe hebben we
niets over Hur gehoord.

947
00:55:48,330 --> 00:55:52,170
De Joodse overlevering brengt
hem in verband met Mirjam.

948
00:55:52,170 --> 00:55:56,850
De meest gangbare opvatting is
dat Hur de man van Mirjam was.

949
00:55:56,850 --> 00:55:59,730
Ik weet niet waar de Joden
dit idee vandaan halen,

950
00:55:59,730 --> 00:56:01,830
want het staat niet in de Schrift.

951
00:56:01,830 --> 00:56:07,290
Maar sommige Joden geloven dat hij de
zoon van Mirjam was, dus ofwel haar man,

952
00:56:07,290 --> 00:56:08,910
ofwel haar zoon.

953
00:56:08,910 --> 00:56:10,950
Dat kan aannemelijk zijn.

954
00:56:10,950 --> 00:56:14,190
We zien dat er hier veel
nepotisme in de leiding is:

955
00:56:14,190 --> 00:56:17,190
Mozes en zijn broer en zijn zus.

956
00:56:17,190 --> 00:56:20,670
Er zou ergens een rol moeten
zijn voor de man van zijn zus,

957
00:56:20,670 --> 00:56:25,710
dus misschien mocht hij mee naar boven om
de handen van Mozes in de lucht te houden.

958
00:56:25,710 --> 00:56:28,770
Maar het idee dat Hur met
Mirjam in verband staat,

959
00:56:28,770 --> 00:56:32,190
is uitsluitend een rabbijnse overlevering.

960
00:56:32,190 --> 00:56:36,270
De Bijbel bevestigt het niet, en
nergens anders wordt ons verteld

961
00:56:36,270 --> 00:56:40,410
waarom hij voor deze specifieke
verantwoordelijkheid werd uitgekozen.

962
00:56:40,410 --> 00:56:45,750
En het gebeurde, als Mozes zijn hand
ophief, dat Israël de overhand had,

963
00:56:45,750 --> 00:56:50,010
maar als hij zijn hand neerliet,
dat Amalek de overhand had.

964
00:56:50,010 --> 00:56:53,430
Waarschijnlijk hield hij daarbij
de staf van God in zijn hand,

965
00:56:53,430 --> 00:56:55,470
want in vers 9 zegt hij:

966
00:56:55,470 --> 00:56:59,430
Ik ga boven op de heuvel staan
met de staf van God in mijn hand.

967
00:56:59,430 --> 00:57:03,630
Hij moest zijn handen in de lucht houden,
want zolang zijn handen omhoog waren,

968
00:57:03,630 --> 00:57:06,750
was er kracht aan de kant
van Israël om te winnen.

969
00:57:06,750 --> 00:57:10,890
Maar natuurlijk worden de handen van een
man moe wanneer hij ze in de lucht houdt.

970
00:57:10,890 --> 00:57:15,450
Wanneer hij zijn hand liet zakken, zag
hij dat de strijd zich tegen hen keerde.

971
00:57:15,450 --> 00:57:17,910
Dus moest hij zijn hand weer omhoogdoen.

972
00:57:17,910 --> 00:57:20,130
Maar de handen van Mozes werden zwaar.

973
00:57:20,130 --> 00:57:25,050
Daarom namen ze een steen en legden
die onder hem, en hij ging erop zitten.

974
00:57:25,050 --> 00:57:29,550
Aäron en Hur ondersteunden zijn handen,
de een aan de ene kant en de ander

975
00:57:29,550 --> 00:57:30,930
aan de andere kant.

976
00:57:30,930 --> 00:57:34,770
Ik weet niet of Mozes zijn beide
handen tegelijk omhooghield

977
00:57:34,770 --> 00:57:38,670
en dus iemand nodig had om aan
elke kant een hand te ondersteunen.

978
00:57:38,670 --> 00:57:41,070
Of misschien wisselde hij gewoon van hand,

979
00:57:41,070 --> 00:57:44,850
omdat zijn handen gevoelloos werden
als hij ze in de lucht hield.

980
00:57:44,850 --> 00:57:47,670
Misschien wisselde hij
zijn handen gewoon af.

981
00:57:47,670 --> 00:57:52,230
Aan elke kant stond een man om de hand
aan die kant te helpen ondersteunen.

982
00:57:52,230 --> 00:57:56,910
En zo bleven zijn handen
onbeweeglijk tot de zon onderging.

983
00:57:56,910 --> 00:58:01,770
Zo overwon Jozua Amalek en zijn
volk met de scherpte van het zwaard.

984
00:58:01,770 --> 00:58:03,990
Toen zei Jahweh tegen Mozes:

985
00:58:03,990 --> 00:58:09,210
Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf
dit ter gedachtenis in een boek

986
00:58:09,210 --> 00:58:13,710
en prent het Jozua in dat Ik
de herinnering aan Amalek van

987
00:58:13,710 --> 00:58:16,110
onder de hemel geheel zal uitwissen.

988
00:58:16,110 --> 00:58:20,670
En Mozes bouwde een altaar
en noemde het Jehovah Nissi.

989
00:58:20,670 --> 00:58:27,270
Dit is Jahweh Nissi, wat ‘de Heere is
mijn banier’ betekent. Want hij zei:

990
00:58:27,270 --> 00:58:31,770
Hij zei: Voorzeker, de hand
op de troon van de HEERE!

991
00:58:31,770 --> 00:58:37,170
De strijd van de HEERE zal tegen Amalek
zijn, van generatie op generatie!

992
00:58:37,170 --> 00:58:41,670
De Amalekieten werden later op Gods
bevel aangevallen door koning Saul.

993
00:58:41,670 --> 00:58:45,270
God zei tegen Saul dat hij alle
Amalekieten moest uitroeien,

994
00:58:45,270 --> 00:58:47,190
maar dat deed Saul niet.

995
00:58:47,190 --> 00:58:52,170
Hij deed het grootste deel van het werk,
maar maakte het werk niet volledig af.

996
00:58:52,170 --> 00:58:55,710
Interessant genoeg was het,
toen Saul uiteindelijk stierf,

997
00:58:55,710 --> 00:58:59,130
een Amalekiet die Sauls
dood aan David meldde.

998
00:58:59,130 --> 00:59:02,910
Er hadden geen Amalekieten meer mogen
zijn om dat aan David te melden,

999
00:59:02,910 --> 00:59:05,790
want Saul had hen
allemaal moeten uitroeien.

1000
00:59:05,790 --> 00:59:09,390
Dat moest deze specifieke
vloek vervullen die God over de

1001
00:59:09,390 --> 00:59:11,610
Amalekieten had uitgesproken.

1002
00:59:11,610 --> 00:59:15,810
Ze hadden Zijn volk zonder aanleiding
en verraderlijk aangevallen.

1003
00:59:15,810 --> 00:59:19,410
Daarom zouden ze op een
dag Gods oordeel ondergaan.

1004
00:59:19,410 --> 00:59:23,130
Hij zou de vijandschap tussen hen
laten voortduren tot het moment

1005
00:59:23,130 --> 00:59:26,490
waarop Hij hen door
koning Saul zou uitroeien.

1006
00:59:26,490 --> 00:59:32,130
Er bestaat enige twijfel over de betekenis
van het feit dat Mozes zijn hand ophief.

1007
00:59:32,130 --> 00:59:34,830
Het opheffen van de hand met de staf erin

1008
00:59:34,830 --> 00:59:39,030
zou zoiets kunnen zijn als een man
die daar staat en met de vlag zwaait,

1009
00:59:39,030 --> 00:59:42,390
zodat de Israëlieten het
kunnen zien en moed vatten.

1010
00:59:42,390 --> 00:59:46,650
Daar komt dan de bezieling vandaan:
onze leider staat daarboven

1011
00:59:46,650 --> 00:59:50,250
en houdt de staf van God
hoog, die onze bevrijding uit

1012
00:59:50,250 --> 00:59:53,130
Egypte vertegenwoordigt, enzovoort.

1013
00:59:53,130 --> 00:59:56,550
Het kan dus bedoeld zijn
geweest om het volk te bezielen.

1014
00:59:56,550 --> 00:59:59,910
Al heeft het opheffen van de handen
in de Schrift gewoonlijk te maken met

1015
00:59:59,910 --> 01:00:01,950
gebed en smeking.

1016
01:00:01,950 --> 01:00:06,090
Gewoonlijk worden daarbij beide handen
opgeheven in plaats van één hand,

1017
01:00:06,090 --> 01:00:09,810
en hier staat specifiek
dat hij zijn hand ophief.

1018
01:00:09,810 --> 01:00:13,290
Maar misschien hield hij
uiteindelijk beide handen omhoog.

1019
01:00:13,290 --> 01:00:16,950
Het is moeilijk om precies te weten
wat het beeld van zijn opgeheven

1020
01:00:16,950 --> 01:00:19,350
handen werkelijk betekende.

1021
01:00:19,350 --> 01:00:22,350
Als het een houding van
smeking of gebed was,

1022
01:00:22,350 --> 01:00:26,550
wijst dit erop dat gebed een
belangrijke rol speelt in oorlogvoering.

1023
01:00:26,550 --> 01:00:29,310
Wanneer we dit geestelijk
opvatten, zou het over

1024
01:00:29,310 --> 01:00:31,590
onze geestelijke oorlogvoering gaan.

1025
01:00:31,590 --> 01:00:35,850
Gebed is beslist geestelijke
oorlogvoering, en het is het gebed dat de

1026
01:00:35,850 --> 01:00:38,010
vijand lijkt te verslaan.

1027
01:00:38,010 --> 01:00:42,030
Denk eraan dat Jezus over die
ene demon die de discipelen niet

1028
01:00:42,030 --> 01:00:43,770
konden uitdrijven, zei:

1029
01:00:43,770 --> 01:00:47,850
Maar dit soort gaat niet uit
dan door bidden en vasten.

1030
01:00:47,850 --> 01:00:50,370
Gebed is dus een oorlogswapen.

1031
01:00:50,370 --> 01:00:55,530
Het brengt de kracht van God in de strijd
en maakt de strijd tot die van de Heere

1032
01:00:55,530 --> 01:00:57,450
in plaats van die van ons.

1033
01:00:57,450 --> 01:01:02,610
Wat het ook betekend mag hebben, het
lijkt erop dat Mozes in zekere zin

1034
01:01:02,610 --> 01:01:05,730
contact maakte met God
en Hem iets verzocht.

1035
01:01:05,730 --> 01:01:10,050
Hij deed dat ofwel door zijn
staf naar God omhoog te houden,

1036
01:01:10,050 --> 01:01:14,610
of misschien soms met beide
handen in gebed. Ik weet het niet.

1037
01:01:14,610 --> 01:01:18,150
Het punt is echter dat
God werd aangeroepen,

1038
01:01:18,150 --> 01:01:21,150
en het was duidelijk God Die ingreep.

1039
01:01:21,150 --> 01:01:26,070
Wanneer de handen omhoog waren,
gaf God Israël de overwinning.

1040
01:01:26,070 --> 01:01:29,910
Wanneer de handen omlaag
waren, deed God dat niet.

1041
01:01:29,910 --> 01:01:33,750
Als we het opheffen van de handen
opvatten als een beeld van gebed,

1042
01:01:33,750 --> 01:01:40,710
kan dit een illustratie zijn van wat
Jezus in Lukas 18:1 zei. Daar zei Hij:

1043
01:01:40,710 --> 01:01:45,690
En Hij sprak ook een gelijkenis tot hen
met het oog daarop dat men altijd moet

1044
01:01:45,690 --> 01:01:48,210
bidden en niet de moed verliezen.

1045
01:01:48,210 --> 01:01:52,230
of ‘niet verflauwen’,
zoals de King James zegt.

1046
01:01:52,230 --> 01:01:56,250
We moeten in gebed blijven
totdat de strijd voltooid is.

1047
01:01:56,250 --> 01:01:59,550
Dat zou misschien de les zijn
die we hieruit moeten trekken.

1048
01:01:59,550 --> 01:02:04,710
Er staat hier iets wat een beetje moeilijk
te interpreteren is, en dat is vers 16.

1049
01:02:04,710 --> 01:02:07,350
Er zit blijkbaar iets
vreemds in de vertaling.

1050
01:02:07,350 --> 01:02:09,810
Vers 16 is als volgt vertaald:

1051
01:02:09,810 --> 01:02:14,250
Omdat de Heer het heeft gezworen, zal
de Heer van generatie op generatie

1052
01:02:14,250 --> 01:02:15,930
oorlog voeren tegen Amalek.

1053
01:02:15,930 --> 01:02:20,190
Op zijn minst een deel daarvan,
en ik weet niet zeker welk deel,

1054
01:02:20,190 --> 01:02:22,530
zou anders vertaald moeten worden.

1055
01:02:22,530 --> 01:02:26,790
Je ziet dat er in de New King
James een kanttekening bij staat.

1056
01:02:26,790 --> 01:02:30,030
In andere vertalingen zou
er ook een moeten staan.

1057
01:02:30,030 --> 01:02:33,270
Ik vond er een in de
New American Standard,

1058
01:02:33,270 --> 01:02:36,270
en de commentatoren vermelden
dat de Hebreeuwse tekst

1059
01:02:36,270 --> 01:02:39,150
kennelijk letterlijker als volgt luidt:

1060
01:02:39,150 --> 01:02:42,090
Er rust een hand op de troon van de Heer.

1061
01:02:42,090 --> 01:02:47,010
Ik weet niet precies welke woorden in
vers 16, zoals dat vers bij ons luidt,

1062
01:02:47,010 --> 01:02:49,050
daarin anders zijn vertaald.

1063
01:02:49,050 --> 01:02:53,190
Ik weet niet precies welk deel van
dat vers geacht wordt te luiden:

1064
01:02:53,190 --> 01:02:57,810
Hij zei: Voorzeker, de hand
op de troon van de HEERE!

1065
01:02:57,810 --> 01:03:03,150
De strijd van de HEERE zal tegen Amalek
zijn, van generatie op generatie!

1066
01:03:03,150 --> 01:03:04,110
of:

1067
01:03:04,110 --> 01:03:07,050
Er rust een hand op de troon van de Heer.

1068
01:03:07,050 --> 01:03:10,170
Zelfs als die uitspraak
zo vertaald zou worden:

1069
01:03:10,170 --> 01:03:13,050
Er rust een hand op de troon van de Heer.

1070
01:03:13,050 --> 01:03:14,790
wat betekent dat dan?

1071
01:03:14,790 --> 01:03:18,210
Sommige mensen denken dat het
verwijst naar de hand van Amalek,

1072
01:03:18,210 --> 01:03:24,150
die zich keert tegen Gods volk, Gods
Koninkrijk, Gods troon, als het ware.

1073
01:03:24,150 --> 01:03:27,630
Daarom voert Hij oorlog tegen
Amalek, omdat de hand van

1074
01:03:27,630 --> 01:03:31,110
Amalek zich tegen Gods eigen
Koninkrijk heeft gekeerd.

1075
01:03:31,110 --> 01:03:35,310
Maar anderen denken dat het een
verwijzing is naar de hand van Mozes:

1076
01:03:35,310 --> 01:03:39,870
de hand van Mozes die in de lucht
was, rustte op de troon van de Heere.

1077
01:03:39,870 --> 01:03:44,550
Het is alsof ermee gezegd wordt dat
Mozes, door zijn hand op te heffen,

1078
01:03:44,550 --> 01:03:48,990
verbinding maakte met Gods troon
en door zijn voorbede en smeking

1079
01:03:48,990 --> 01:03:53,010
kracht vanuit de troon van God naar
het volk van God liet neerdalen.

1080
01:03:53,010 --> 01:03:57,210
Het is zeer onduidelijk, en ik wijs
er alleen op omdat het er staat.

1081
01:03:57,210 --> 01:04:00,390
Ik weet eigenlijk niet wat
het betekent, en ik weet niet

1082
01:04:00,390 --> 01:04:04,890
zeker of wij met stelligheid kunnen zeggen
wat het betekent, of dat iemand dat kan.

1083
01:04:04,890 --> 01:04:06,330
Het is dubbelzinnig.

1084
01:04:06,330 --> 01:04:09,150
Maar ik vermeld het omdat
dit een vertaalkwestie is

1085
01:04:09,150 --> 01:04:12,390
die in het laatste vers van
het hoofdstuk naar voren komt.

1086
01:04:12,390 --> 01:04:13,950
We komen terug op hoofdstuk 18.