1
00:00:02,010 --> 00:00:04,590
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,590 --> 00:00:11,490
Deze keer behandelen we Exodus
20, vers 13 tot en met vers 17.

3
00:00:11,490 --> 00:00:14,790
We komen nu bij het andere
gedeelte van de Tien Geboden.

4
00:00:14,790 --> 00:00:17,910
Dit heb ik in onze vorige
lezing niet genoemd.

5
00:00:17,910 --> 00:00:22,110
Mensen gebruiken het woord
decaloog voor de Tien Geboden.

6
00:00:22,110 --> 00:00:26,130
Als ik het woord decaloog
gebruik, is dat wat het betekent.

7
00:00:26,130 --> 00:00:30,390
Het woord decaloog is
Grieks voor ‘tien woorden’.

8
00:00:30,390 --> 00:00:36,330
Deca betekent duidelijk ‘tien’,
en loog komt van logos, ‘woord’.

9
00:00:36,330 --> 00:00:41,610
En zo zijn de Tien Geboden bekend
komen te staan als de Tien Woorden,

10
00:00:41,610 --> 00:00:43,830
de Tien Geboden.

11
00:00:43,830 --> 00:00:47,550
We keken naar de decaloog en
naar de eerste vier geboden,

12
00:00:47,550 --> 00:00:54,390
die erop gericht zijn God de gepaste,
exclusieve eerbied te geven die Hij eist.

13
00:00:54,390 --> 00:00:57,570
Deze voorwaarden waren
de verbondseisen van God.

14
00:00:57,570 --> 00:01:00,870
Omdat Israël in een
verbondsrelatie met God stond,

15
00:01:00,870 --> 00:01:05,310
moest het Hem die bijzondere eerbied
en die bijzondere trouw tonen.

16
00:01:05,310 --> 00:01:09,630
Maar de Israëlieten moesten zich ook
goed gedragen in hun andere relaties,

17
00:01:09,630 --> 00:01:11,190
met andere mensen.

18
00:01:11,190 --> 00:01:15,930
En zo zien we in het
vijfde gebod, Exodus 20:12:

19
00:01:15,930 --> 00:01:21,630
Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen
verlengd worden in het land dat de HEERE,

20
00:01:21,630 --> 00:01:23,910
uw God, u geeft.

21
00:01:23,910 --> 00:01:26,910
Wat betekent het om je
vader en je moeder te eren?

22
00:01:26,910 --> 00:01:31,650
Iemand eren betekent gewoonlijk dat je
die persoon het gepaste respect geeft,

23
00:01:31,650 --> 00:01:35,670
al zou het in veel gevallen betekenen
dat je die persoon al het respect geeft

24
00:01:35,670 --> 00:01:37,170
dat hij verdient.

25
00:01:37,170 --> 00:01:39,810
Dat zou natuurlijk gepast respect zijn.

26
00:01:39,810 --> 00:01:44,610
We zien Paulus bijvoorbeeld in
Romeinen 13 spreken over de noodzaak om

27
00:01:44,610 --> 00:01:46,530
overheidsfunctionarissen te eren.

28
00:01:46,530 --> 00:01:51,210
In Romeinen 13:7, nadat hij
heeft gesproken over de rol die

29
00:01:51,210 --> 00:01:56,490
overheidsfunctionarissen vervullen en over
onze verplichting belasting te betalen als

30
00:01:56,490 --> 00:02:00,210
vergoeding voor de diensten
die zij verrichten, zegt hij:

31
00:02:00,210 --> 00:02:05,250
Geef dus aan allen wat u verschuldigd
bent: belasting aan wie belasting,

32
00:02:05,250 --> 00:02:10,471
tol aan wie tol, ontzag aan wie
ontzag, eer aan wie eer toekomt .

33
00:02:10,471 --> 00:02:13,530
Je moet degenen eren aan wie eer toekomt.

34
00:02:13,530 --> 00:02:17,790
Ik denk niet dat je geacht wordt respect
te hebben voor wat niet respectabel is,

35
00:02:17,790 --> 00:02:21,570
maar je moet wel gepast respect
tonen voor wat eervol is.

36
00:02:21,570 --> 00:02:25,950
Ouders gedragen zich niet altijd eervol,
en soms kun je echt geen respect hebben

37
00:02:25,950 --> 00:02:30,630
voor wat je ouders hebben gedaan, omdat
sommige ouders ernstige zondaars zijn.

38
00:02:30,630 --> 00:02:34,590
Als zodanig doen ze dingen die een
christen nooit zou kunnen goedkeuren.

39
00:02:34,590 --> 00:02:37,650
Maar in een bepaald opzicht
komt ouders eer toe,

40
00:02:37,650 --> 00:02:41,310
zelfs als ze geen goede ouders
of goede mensen zijn geweest.

41
00:02:41,310 --> 00:02:43,530
Er is een bepaalde eer die hun toekomt,

42
00:02:43,530 --> 00:02:46,830
en Paulus brengt dit ter
sprake in 1 Timotheus 5,

43
00:02:46,830 --> 00:02:50,550
wanneer hij spreekt over de
gemeente die weduwen eer bewijst.

44
00:02:50,550 --> 00:02:52,650
De meeste weduwen zijn moeders.

45
00:02:52,650 --> 00:02:54,990
De meeste weduwen hebben kinderen.

46
00:02:54,990 --> 00:02:59,190
Niet allemaal, maar het komt vaker voor
dat een weduwe kinderen heeft dan dat ze

47
00:02:59,190 --> 00:03:00,450
die niet heeft.

48
00:03:00,450 --> 00:03:04,590
Sommige weduwen hebben geen kinderen,
en de gemeente moest hun eer bewijzen,

49
00:03:04,590 --> 00:03:07,110
dat wil zeggen, hen onderhouden.

50
00:03:07,110 --> 00:03:10,230
Paulus zegt in 1 Timotheus 5:3:

51
00:03:10,230 --> 00:03:13,770
Houd weduwen die werkelijk
weduwen zijn, in ere.

52
00:03:13,770 --> 00:03:17,130
Hij bedoelt degenen die werkelijk
alleen achtergebleven zijn,

53
00:03:17,130 --> 00:03:19,590
die echt geen andere
middelen van bestaan hebben.

54
00:03:19,590 --> 00:03:23,190
Maar indien een weduwe kinderen
of kleinkinderen heeft,

55
00:03:23,190 --> 00:03:27,330
laten dezen leren vóór alles
thuis godsvrucht te beoefenen

56
00:03:27,330 --> 00:03:31,231
en aan hun voorgeslacht te vergelden
wat ze aan hen te danken hebben .

57
00:03:31,231 --> 00:03:35,010
Want dat is goed en
welgevallig in de ogen van God.

58
00:03:35,010 --> 00:03:39,270
Hier zegt hij dat weduwen die niemand
anders hebben om hen te onderhouden,

59
00:03:39,270 --> 00:03:41,790
door de gemeente
onderhouden moeten worden.

60
00:03:41,790 --> 00:03:46,410
Dat is wat ‘weduwen eren’
betekent: hen onderhouden.

61
00:03:46,410 --> 00:03:50,310
Vervolgens zegt hij dat sommige weduwen
wel mensen hebben die hen zouden moeten

62
00:03:50,310 --> 00:03:54,750
onderhouden, zodat de gemeente niet
belast moet worden met hun onderhoud.

63
00:03:54,750 --> 00:03:56,970
De mensen die hen zouden
moeten onderhouden,

64
00:03:56,970 --> 00:04:00,270
zijn hun kinderen of
zelfs hun kleinkinderen.

65
00:04:00,270 --> 00:04:04,230
Vooral kinderen, zei hij,
moeten hun ouders terugbetalen.

66
00:04:04,230 --> 00:04:08,130
Hun ouders terugbetalen betekent dat
ze bij hun ouders in de schuld staan,

67
00:04:08,130 --> 00:04:11,850
en dat zou duidelijk moeten zijn
voor iedereen die erover nadenkt.

68
00:04:11,850 --> 00:04:15,630
Zoals ik eerder zei, hebben je
ouders je ter wereld gebracht.

69
00:04:15,630 --> 00:04:17,970
Er kunnen momenten zijn
waarop je wenst dat je niet

70
00:04:17,970 --> 00:04:22,290
geboren was en het gevoel hebt dat
je ouders verwijten in plaats van

71
00:04:22,290 --> 00:04:25,290
eer verdienen omdat ze je
ter wereld hebben gebracht.

72
00:04:25,290 --> 00:04:30,510
Maar God heeft je ter wereld gebracht,
en Hij heeft hen gebruikt om dat te doen.

73
00:04:30,510 --> 00:04:33,210
Of je nu blij bent dat
je geboren bent of niet,

74
00:04:33,210 --> 00:04:37,410
je moet erkennen dat jouw
geboorte Gods wil was en dat God

75
00:04:37,410 --> 00:04:39,150
er een bedoeling mee had.

76
00:04:39,150 --> 00:04:44,190
Daarom was je geboorte betekenisvol en kan
ze binnen Gods bedoelingen uiteindelijk

77
00:04:44,190 --> 00:04:45,810
tot iets heel goeds leiden.

78
00:04:45,810 --> 00:04:50,850
Je ouders waren degenen die God uitkoos,
niet alleen om je ter wereld te brengen,

79
00:04:50,850 --> 00:04:53,670
maar in de meeste gevallen
ook om je te verzorgen

80
00:04:53,670 --> 00:04:56,430
toen je eenmaal ter wereld was gekomen.

81
00:04:56,430 --> 00:05:00,450
Stel dat iemand jarenlang werd
betaald om voor kinderen te zorgen

82
00:05:00,450 --> 00:05:03,450
zolang die minderjarig en hulpeloos waren.

83
00:05:03,450 --> 00:05:07,890
Die persoon zou achter hen
opruimen, hun luiers verschonen,

84
00:05:07,890 --> 00:05:11,970
vierentwintig uur per dag en zeven
dagen per week voor hen klaarstaan

85
00:05:11,970 --> 00:05:14,610
en hen zelfs met het eigen lichaam voeden.

86
00:05:14,610 --> 00:05:18,750
Het zou waarschijnlijk erg duur zijn
om iemand voor al die jaren van zorg

87
00:05:18,750 --> 00:05:19,950
in te huren.

88
00:05:19,950 --> 00:05:23,250
Maar je ouders hebben
daar gratis voor gezorgd.

89
00:05:23,250 --> 00:05:26,130
Ze hebben je er nooit een
rekening voor gestuurd.

90
00:05:26,130 --> 00:05:27,570
Dat hebben ze van je tegoed.

91
00:05:27,570 --> 00:05:30,270
Ik heb het nog niet eens
gehad over de negen maanden

92
00:05:30,270 --> 00:05:34,890
waarin je in de baarmoeder gedragen
werd en over de pijn van de bevalling.

93
00:05:34,890 --> 00:05:39,390
Ouders betalen wel degelijk een prijs
om hun kinderen ter wereld te brengen.

94
00:05:39,390 --> 00:05:45,030
Soms zijn ouders daarna zo nalatig dat je
je afvraagt waarom ze überhaupt de moeite

95
00:05:45,030 --> 00:05:47,730
hebben genomen een kind
ter wereld te brengen.

96
00:05:47,730 --> 00:05:50,670
Maar het feit is dat ze dat gedaan hebben.

97
00:05:50,670 --> 00:05:55,650
In elk geval hadden ze in onze tijd, toen
ze ontdekten dat ze een kind verwachtten,

98
00:05:55,650 --> 00:05:58,290
de mogelijkheid om het niet te doen.

99
00:05:58,290 --> 00:06:02,310
Het is tegenwoordig mogelijk de baby
uit de baarmoeder te verwijderen

100
00:06:02,310 --> 00:06:06,690
en niet de moeite te hoeven nemen een
kind te baren en ervoor te zorgen.

101
00:06:06,690 --> 00:06:09,450
De ouders hebben dat allemaal wel gedaan.

102
00:06:09,450 --> 00:06:13,050
En God heeft de menselijke
ervaring zo ingericht

103
00:06:13,050 --> 00:06:15,750
dat iedereen aan het
begin van zijn leven een

104
00:06:15,750 --> 00:06:20,970
periode doormaakt waarin hij hulpeloos
is en in al zijn behoeften moet worden

105
00:06:20,970 --> 00:06:25,830
voorzien door de vrijgevigheid van
iemand anders die niet hulpeloos is.

106
00:06:25,830 --> 00:06:29,410
Aan het andere uiteinde van het
leven, als mensen oud worden —

107
00:06:29,410 --> 00:06:32,850
dat geldt niet voor iedereen,
maar de meeste mensen worden

108
00:06:32,850 --> 00:06:36,270
zo oud dat ze iemand nodig
hebben die voor hen zorgt.

109
00:06:36,270 --> 00:06:42,330
Je wordt ouder en zwakker, bent minder
goed in staat om te werken en in je eigen

110
00:06:42,330 --> 00:06:46,290
onderhoud te voorzien, en wordt
afhankelijker van anderen.

111
00:06:46,290 --> 00:06:50,970
God heeft het zo ingericht dat de ouders
voor de kinderen zorgen wanneer die

112
00:06:50,970 --> 00:06:56,850
hulpeloos zijn, en de kinderen voor de
ouders zorgen wanneer die hulpeloos zijn.

113
00:06:56,850 --> 00:06:59,850
Het is eenvoudigweg het
aflossen van een schuld.

114
00:06:59,850 --> 00:07:04,110
Dit is wat Paulus zegt dat volwassen
kinderen voor hun ouders moeten doen.

115
00:07:04,110 --> 00:07:08,250
Dit is ongetwijfeld de manier
waarop ze hun vader en moeder eren,

116
00:07:08,250 --> 00:07:12,510
en in dit geval vooral hun
moeder, als zij weduwe is:

117
00:07:12,510 --> 00:07:15,210
ze voorzien in wat zij nodig heeft.

118
00:07:15,210 --> 00:07:19,050
Als je een bejaarde vader en moeder
hebt en ze allebei behoeftig zijn,

119
00:07:19,050 --> 00:07:23,010
dan is het vanzelfsprekend juist om
je vader en moeder te onderhouden.

120
00:07:23,010 --> 00:07:27,150
Wij leven in een tamelijk andere
samenleving dan zij destijds.

121
00:07:27,150 --> 00:07:30,630
In die tijd zorgde de
gemeente voor al haar armen,

122
00:07:30,630 --> 00:07:34,290
en christelijke kinderen moesten
voor hun arme of behoeftige ouders

123
00:07:34,290 --> 00:07:36,090
en grootouders zorgen.

124
00:07:36,090 --> 00:07:39,390
Wij leven in een samenleving
waarin veel ouders

125
00:07:39,390 --> 00:07:42,750
steun van hun kinderen zouden
weigeren en niet bij hun kinderen

126
00:07:42,750 --> 00:07:44,430
zouden willen intrekken.

127
00:07:44,430 --> 00:07:46,290
Ik ken zulke gevallen.

128
00:07:46,290 --> 00:07:49,770
Ze ontvangen overheidssteun,
een uitkering van de Social

129
00:07:49,770 --> 00:07:53,010
Security, Medicare, enzovoort.

130
00:07:53,010 --> 00:07:57,390
In veel gevallen ontvangen ze een
pensioen na een leven lang werken.

131
00:07:57,390 --> 00:08:00,930
De bedrijven waarvoor ze gewerkt
hebben, onderhouden hen nu,

132
00:08:00,930 --> 00:08:02,790
of ze hebben beleggingen.

133
00:08:02,790 --> 00:08:05,730
Vooral in dit land was
er in de vorige generatie

134
00:08:05,730 --> 00:08:10,530
zoveel welvaart dat veel van onze
ouders er financieel goed voor staan.

135
00:08:10,530 --> 00:08:14,430
Het is waarschijnlijker dat wij hun
steun nodig hebben dan dat zij die van

136
00:08:14,430 --> 00:08:15,870
ons nodig hebben.

137
00:08:15,870 --> 00:08:20,430
Maar in gevallen waarin ouders wel iets
nodig hebben, moeten de kinderen bedenken:

138
00:08:20,430 --> 00:08:22,410
‘Ik ben hun iets verschuldigd.

139
00:08:22,410 --> 00:08:25,530
Toen ik iets nodig had,
hebben zij voor mij gezorgd.’

140
00:08:25,530 --> 00:08:27,990
Dat is hen eren om wat ze gedaan hebben.

141
00:08:27,990 --> 00:08:32,310
Als je naar een andere passage van
Paulus gaat, in Efeze hoofdstuk 6,

142
00:08:32,310 --> 00:08:36,331
spreekt Paulus over de manier waarop
kinderen hun ouders moeten eren —

143
00:08:36,331 --> 00:08:38,550
en dan bedoelt hij kleine kinderen.

144
00:08:38,550 --> 00:08:42,150
We hebben gezien dat volwassen kinderen
hun ouders moeten eren door de schuld af

145
00:08:42,150 --> 00:08:45,390
te lossen wanneer hun
ouders iets nodig hebben.

146
00:08:45,390 --> 00:08:50,610
Tegen kleinere kinderen wordt in
Efeze, hoofdstuk 6, vers 1 gezegd:

147
00:08:50,610 --> 00:08:55,770
Kinderen, wees je ouders gehoorzaam
in de Heere, want dat is juist.

148
00:08:55,770 --> 00:08:58,050
Daarna haalt hij het gebod aan:

149
00:08:58,050 --> 00:09:03,330
Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen
verlengd worden in het land dat de HEERE,

150
00:09:03,330 --> 00:09:05,490
uw God, u geeft.

151
00:09:05,490 --> 00:09:09,510
Let erop dat het gebod gehoorzaamheid
niet uitdrukkelijk noemt.

152
00:09:09,510 --> 00:09:12,450
Maar Paulus zegt dat een
kind zijn vader en moeder

153
00:09:12,450 --> 00:09:15,570
eert door zijn vader en
moeder te gehoorzamen.

154
00:09:15,570 --> 00:09:17,130
Hij zegt dat dit gebod

155
00:09:17,130 --> 00:09:21,690
Eer je vader en moeder (dat is
het eerste gebod met een belofte),

156
00:09:21,690 --> 00:09:25,770
opdat het je goed gaat en
je lang leeft op de aarde.

157
00:09:25,770 --> 00:09:29,370
Is Paulus aan het zeggen dat
kinderen lang zullen leven als ze hun

158
00:09:29,370 --> 00:09:31,470
ouders werkelijk gehoorzamen?

159
00:09:31,470 --> 00:09:34,950
Ik heb een vriend die bij een
ongeval twee dochters verloor.

160
00:09:34,950 --> 00:09:38,670
Het waren goede dochters en
goede christelijke dochters,

161
00:09:38,670 --> 00:09:40,650
en ze waren zestien.

162
00:09:40,650 --> 00:09:43,950
Ze reden na een
evangelisatiebijeenkomst naar huis

163
00:09:43,950 --> 00:09:47,430
toen een dronken bestuurder
hen in de flank aanreed.

164
00:09:47,430 --> 00:09:51,990
Hun minibusje was total loss en hun
twee dochters, die op de achterbank

165
00:09:51,990 --> 00:09:53,850
zaten, kwamen om.

166
00:09:53,850 --> 00:09:56,070
Deze man worstelt met dit vers.

167
00:09:56,070 --> 00:09:58,890
Hij heeft mij eerder om
raad gevraagd en zei:

168
00:09:58,890 --> 00:10:02,430
‘Staat hier niet de belofte dat
kinderen die hun ouders gehoorzamen

169
00:10:02,430 --> 00:10:04,410
lang op aarde zullen leven?’

170
00:10:04,410 --> 00:10:07,050
Dat is niet werkelijk
wat Paulus hier doet.

171
00:10:07,050 --> 00:10:10,590
Paulus zegt niet: ‘Hier is
een garantie voor christenen.’

172
00:10:10,590 --> 00:10:14,790
Want bedenk dat Paulus zegt dat
wij onder een ander verbond staan.

173
00:10:14,790 --> 00:10:19,110
Hij haalt dit aan omdat hij zegt
dat dit gebod dat God gegeven had,

174
00:10:19,110 --> 00:10:20,850
bijzonder belangrijk was.

175
00:10:20,850 --> 00:10:23,670
Er was zelfs een belofte aan verbonden.

176
00:10:23,670 --> 00:10:27,750
Bij de meeste geboden is dat
niet zo, maar bij dit gebod wel.

177
00:10:27,750 --> 00:10:32,130
Toen God tegen Israël zei dat ze
hun vader en moeder moesten eren,

178
00:10:32,130 --> 00:10:35,490
was dat opdat ze lange tijd
in het land zouden blijven.

179
00:10:35,490 --> 00:10:39,750
Persoonlijk geloof ik niet dat dit
gebod, zelfs niet in het Oude Testament,

180
00:10:39,750 --> 00:10:43,830
de belofte bevatte dat ieder
afzonderlijk mens lang zou leven,

181
00:10:43,830 --> 00:10:46,950
want zelfs een goede
Jood kon jong sterven.

182
00:10:46,950 --> 00:10:48,810
Jezus was een goede Jood.

183
00:10:48,810 --> 00:10:50,310
Hij stierf jong.

184
00:10:50,310 --> 00:10:54,690
Hij eerde Zijn moeder en, naar
we moeten aannemen, Zijn vader.

185
00:10:54,690 --> 00:10:57,510
Hij eerde zeker God, Zijn Vader.

186
00:10:57,510 --> 00:10:59,070
Maar Hij stierf jong.

187
00:10:59,070 --> 00:11:02,010
Ik geloof niet dat het
gebod en de belofte op

188
00:11:02,010 --> 00:11:04,770
individueel niveau met
elkaar verbonden zijn,

189
00:11:04,770 --> 00:11:08,550
zodat jij als afzonderlijk
persoon gegarandeerd een lang

190
00:11:08,550 --> 00:11:11,550
leven krijgt als jij
je ouders gehoorzaamt.

191
00:11:11,550 --> 00:11:16,650
Dat wordt eenvoudigweg aan niemand, in
welke categorie dan ook, gegarandeerd.

192
00:11:16,650 --> 00:11:20,190
Volgens mij betekent het
dit: als elke generatie van

193
00:11:20,190 --> 00:11:23,910
Israël de normen eert die God
aan hun ouders gegeven had,

194
00:11:23,910 --> 00:11:28,950
en Gods normen door de generaties heen
van vader op kind worden doorgegeven,

195
00:11:28,950 --> 00:11:32,250
dan zal Israël lange tijd
in zijn land kunnen blijven

196
00:11:32,250 --> 00:11:34,290
in plaats van eruit verdreven te worden.

197
00:11:34,290 --> 00:11:38,310
In latere passages in de
Pentateuch zegt God tegen hen

198
00:11:38,310 --> 00:11:41,910
dat ze uit het land verdreven
zullen worden als ze vervallen in

199
00:11:41,910 --> 00:11:44,790
ongehoorzaamheid en ontrouw aan God.

200
00:11:44,790 --> 00:11:49,650
De ouders krijgen de opdracht hun kinderen
te leren Gods wetten te gehoorzamen,

201
00:11:49,650 --> 00:11:52,830
en de kinderen moeten hierin
hun ouders gehoorzamen,

202
00:11:52,830 --> 00:11:56,610
zodat zij als volk lange tijd
in het land kunnen blijven

203
00:11:56,610 --> 00:11:59,850
in plaats van er voortijdig
uit verdreven te worden.

204
00:11:59,850 --> 00:12:04,830
In Deuteronomium 6 zien we dat God ervan
uitgaat dat het zo hoort te gaan met

205
00:12:04,830 --> 00:12:10,110
ouders en kinderen, want Hij
zegt in Deuteronomium 6:6:

206
00:12:10,110 --> 00:12:15,150
Deze woorden, die ik u heden
gebied, moeten in uw hart zijn.

207
00:12:15,150 --> 00:12:18,270
U moet ze uw kinderen
inprenten en erover spreken,

208
00:12:18,270 --> 00:12:24,270
als u in uw huis zit en als u over de weg
gaat, als u neerligt en als u opstaat.

209
00:12:24,270 --> 00:12:29,670
Wat God tegen Israël zegt, is dat
iedere generatie ouders hun kinderen

210
00:12:29,670 --> 00:12:33,090
ijverig de wetten van God moet
leren, en dat die kinderen het

211
00:12:33,090 --> 00:12:36,750
onderwijs dat ze van hun
ouders ontvangen, moeten eren.

212
00:12:36,750 --> 00:12:40,170
Ze moeten hun ouders eren,
want als ze hen eren en zich

213
00:12:40,170 --> 00:12:44,850
houden aan het onderwijs dat ze ontvangen,
zullen ze God gehoorzaam blijven.

214
00:12:44,850 --> 00:12:47,550
Het volk zal Gods volk blijven.

215
00:12:47,550 --> 00:12:52,950
Ze zullen lange tijd blijven in het
land dat de Heere, hun God, hun geeft.

216
00:12:52,950 --> 00:12:57,030
Dit is geen belofte dat ze lang
op de planeet aarde zullen leven.

217
00:12:57,030 --> 00:13:00,570
Het is een belofte dat ze lange
tijd zullen leven in het land

218
00:13:00,570 --> 00:13:04,110
dat de Heere hun geeft, het land Israël.

219
00:13:04,110 --> 00:13:08,370
Paulus zou dus niet tegen de christenen
zeggen dat er voor christenen een belofte

220
00:13:08,370 --> 00:13:12,750
is dat zij als afzonderlijke
personen lang op aarde zullen leven.

221
00:13:12,750 --> 00:13:17,670
Hij zou zeggen dat er in het Oude
Testament een belofte was dat Israël

222
00:13:17,670 --> 00:13:22,350
lange tijd in het land zou leven
als kinderen hun ouders zouden eren.

223
00:13:22,350 --> 00:13:26,790
Paulus verwijst blijkbaar alleen naar die
belofte om te laten zien dat het gebod

224
00:13:26,790 --> 00:13:32,010
belangrijk was, zo belangrijk dat God
er verdere aansporingen aan verbond

225
00:13:32,010 --> 00:13:35,130
om het te houden, in de
vorm van een belofte.

226
00:13:35,130 --> 00:13:38,850
Kinderen eren hun ouders
door hen te gehoorzamen.

227
00:13:38,850 --> 00:13:43,950
Volwassen kinderen eren hun ouders door
iets terug te doen voor wat zij van hen

228
00:13:43,950 --> 00:13:47,010
hebben ontvangen en
door hen te onderhouden.

229
00:13:47,010 --> 00:13:51,150
Alle kinderen moeten hun ouders eren
in de zin dat ze hen in het algemeen

230
00:13:51,150 --> 00:13:53,010
met respect behandelen.

231
00:13:53,010 --> 00:13:57,570
Toen we Genesis behandelden, heb ik
erop gewezen dat ik van mening was dat

232
00:13:57,570 --> 00:14:02,070
Chams zonde erin bestond dat
hij naliet zijn vader te eren.

233
00:14:02,070 --> 00:14:05,070
Zijn vader had iets oneervols gedaan.

234
00:14:05,070 --> 00:14:07,230
Noach lag dronken in zijn tent.

235
00:14:07,230 --> 00:14:11,850
Hij was niet alleen dronken, maar bevond
zich ook in een onwaardige toestand.

236
00:14:11,850 --> 00:14:16,290
Hij zou zeker niet toestaan dat
iemand hem zo zag als hij nuchter was.

237
00:14:16,290 --> 00:14:18,870
En als hij nuchter wakker
werd uit die toestand,

238
00:14:18,870 --> 00:14:23,250
zou hij hopen dat niemand er ooit
iets over te weten was gekomen.

239
00:14:23,250 --> 00:14:28,230
Met andere woorden, het was iets wat hij
privé zou willen houden, als een geheim.

240
00:14:28,230 --> 00:14:31,530
We hebben allemaal dingen gedaan
waarvan we niet zouden willen dat ze

241
00:14:31,530 --> 00:14:33,330
breed werden uitgemeten.

242
00:14:33,330 --> 00:14:35,970
Toch verkeren onze kinderen in een positie

243
00:14:35,970 --> 00:14:40,050
waarin ze die dingen te weten kunnen
komen, omdat ze bij ons wonen.

244
00:14:40,050 --> 00:14:43,350
Ik geloof dat ouders,
wanneer ze kinderen krijgen,

245
00:14:43,350 --> 00:14:47,490
daarmee mensen in huis halen die
getuige zijn van hun tekortkomingen.

246
00:14:47,490 --> 00:14:50,970
Kinderen zullen namelijk
tekortkomingen van hun ouders zien die

247
00:14:50,970 --> 00:14:53,610
buitenstaanders niet zullen zien.

248
00:14:53,610 --> 00:14:56,130
Welke tekortkomingen ouders ook hebben,

249
00:14:56,130 --> 00:14:59,970
thuis zullen die duidelijker
zichtbaar worden dan in het openbaar.

250
00:14:59,970 --> 00:15:02,490
De kinderen die in het
gezin geboren worden,

251
00:15:02,490 --> 00:15:06,930
worden er dus binnengebracht als
getuigen van wat hun ouders doen.

252
00:15:06,930 --> 00:15:11,190
Omdat ouders niet volmaakt zijn,
zullen kinderen de tekortkomingen van

253
00:15:11,190 --> 00:15:12,630
hun ouders zien.

254
00:15:12,630 --> 00:15:14,970
Maar hoe eer je je ouders?

255
00:15:14,970 --> 00:15:18,330
In zekere zin heb je
bevoorrechte informatie gekregen,

256
00:15:18,330 --> 00:15:21,810
en je eert hen door niet te
handelen zoals Cham deed.

257
00:15:21,810 --> 00:15:25,170
Cham zag zijn vader thuis
in een onwaardige toestand

258
00:15:25,170 --> 00:15:28,110
en ging naar buiten om het
aan anderen te vertellen.

259
00:15:28,110 --> 00:15:31,110
Die anderen waren trouwens
alleen zijn twee broers.

260
00:15:31,110 --> 00:15:35,010
Maar hij maakte de onwaardigheid
van zijn vader openlijk bekend.

261
00:15:35,010 --> 00:15:39,270
De andere broers handelden meer in
overeenstemming met de morele verplichting

262
00:15:39,270 --> 00:15:41,190
om je ouders te eren.

263
00:15:41,190 --> 00:15:44,310
Zij weigerden hun vader in
die toestand te bekijken.

264
00:15:44,310 --> 00:15:48,510
Ze liepen achterwaarts naar binnen en
wierpen een jas of een kledingstuk over

265
00:15:48,510 --> 00:15:52,290
hem heen, zodat niemand anders
hem in die toestand zou zien.

266
00:15:52,290 --> 00:15:55,590
Dat wil zeggen: ze bedekten
zijn onwaardigheid.

267
00:15:55,590 --> 00:15:59,010
Ik denk dat dit iets is
waarover we veel moeten nadenken

268
00:15:59,010 --> 00:16:01,050
wanneer we over onze ouders praten.

269
00:16:01,050 --> 00:16:05,190
Soms maakt het deel uit van ons getuigenis
dat onze ouders iets verkeerds hebben

270
00:16:05,190 --> 00:16:09,210
gedaan: ‘Mijn vader heeft
mij mishandeld’, of:

271
00:16:09,210 --> 00:16:13,290
‘Mijn vader was een dronkaard
en verliet het gezin’, of:

272
00:16:13,290 --> 00:16:16,890
‘Mijn vader of mijn moeder
heeft dit slechte gedaan.’

273
00:16:16,890 --> 00:16:20,370
Vaak maakt dat ons getuigenis
echt een stuk smeuïger:

274
00:16:20,370 --> 00:16:24,570
vertellen over de disfunctionele
gezinnen waarin we zijn opgegroeid.

275
00:16:24,570 --> 00:16:28,350
Ik niet; ik ben in een
heel goed gezin opgegroeid.

276
00:16:28,350 --> 00:16:32,130
Ik zou moeilijk een lijst kunnen opstellen
van dingen die mijn ouders verkeerd hebben

277
00:16:32,130 --> 00:16:35,970
gedaan, omdat ze zulke
uitzonderlijk goede ouders waren.

278
00:16:35,970 --> 00:16:40,350
Maar het is zeker niet ongewoon dat mensen
van onze leeftijd getuigenissen hebben

279
00:16:40,350 --> 00:16:44,550
over hoe disfunctioneel de gezinnen
waren waarin ze zijn opgegroeid,

280
00:16:44,550 --> 00:16:48,570
over de nalatigheid van hun ouders
of zelfs over het feit dat hun

281
00:16:48,570 --> 00:16:50,670
ouders hen mishandelden.

282
00:16:50,670 --> 00:16:53,730
Dat wordt dan een deel van
het verhaal dat ze vertellen.

283
00:16:53,730 --> 00:16:58,290
In zekere zin is dat het ontbloten
van de naaktheid van je ouders.

284
00:16:58,290 --> 00:17:02,490
Je zegt misschien: ‘Ze hadden die dingen
niet moeten doen als ze niet wilden dat

285
00:17:02,490 --> 00:17:05,250
mensen ervan wisten.’ Dat is waar.

286
00:17:05,250 --> 00:17:09,270
Zou jij willen dat alles wat jij
hebt gedaan en niet had moeten doen,

287
00:17:09,270 --> 00:17:12,390
breed werd uitgemeten?
Waarschijnlijk niet.

288
00:17:12,390 --> 00:17:14,970
De meeste mensen verkeren
niet in een positie

289
00:17:14,970 --> 00:17:19,950
waarin ze alles wat jij hebt gedaan
kunnen weten of het breed kunnen uitmeten.

290
00:17:19,950 --> 00:17:22,890
Maar kinderen verkeren in
het leven van hun ouders

291
00:17:22,890 --> 00:17:27,090
veel meer in die positie dan de
meeste mensen ooit zullen zijn.

292
00:17:27,090 --> 00:17:31,290
Daarom zijn ouders en hun reputatie
kwetsbaar tegenover hun kinderen.

293
00:17:31,290 --> 00:17:34,770
Dat is wat Cham niet
deed: zijn ouders eren.

294
00:17:34,770 --> 00:17:38,070
Hij maakte de fout van
zijn vader algemeen bekend.

295
00:17:38,070 --> 00:17:42,930
Maar hoewel de andere twee zonen van
die fout wisten, dekten ze hem toch toe,

296
00:17:42,930 --> 00:17:46,830
omdat ze de eer en waardigheid
van hun vader wilden bewaren,

297
00:17:46,830 --> 00:17:49,290
zelfs toen hij die zelf had aangetast.

298
00:17:49,290 --> 00:17:51,690
Want hij was nog altijd hun vader.

299
00:17:51,690 --> 00:17:55,770
Als hij een wildvreemde was geweest,
denk ik niet dat ze zich om de zaak

300
00:17:55,770 --> 00:17:57,210
zouden hebben bekommerd.

301
00:17:57,210 --> 00:18:01,170
Maar het was hun vader, en
ouders komt een bepaalde eer toe.

302
00:18:01,170 --> 00:18:04,410
Dat was zelfs voordat
het gebod werd gegeven.

303
00:18:04,410 --> 00:18:09,150
In oude samenlevingen eerden
mensen vrijwel altijd hun vader.

304
00:18:09,150 --> 00:18:13,530
Dat sprak vanzelf; die
samenlevingen waren patriarchaal.

305
00:18:13,530 --> 00:18:15,990
Maar ook hun moeder moest geëerd worden.

306
00:18:15,990 --> 00:18:19,710
Dat betekent niet altijd dat
ouders gehoorzaamd moeten worden,

307
00:18:19,710 --> 00:18:24,990
want soms geven ouders opdrachten die
ingaan tegen wat God wil dat je doet.

308
00:18:24,990 --> 00:18:29,730
Vooral wanneer je ouder bent, het
huis uit bent en zelfstandig woont,

309
00:18:29,730 --> 00:18:33,750
denk ik dat je als volwassen mens
moet beslissen of je wel of niet

310
00:18:33,750 --> 00:18:36,210
gehoorzaamt aan wat je ouders zeggen.

311
00:18:36,210 --> 00:18:40,350
Daarbij moet je Bijbelse verplichtingen
en dat soort zaken afwegen,

312
00:18:40,350 --> 00:18:42,930
nog meer dan een klein kind dat doet.

313
00:18:42,930 --> 00:18:45,990
Een klein kind heeft nauwelijks
een andere mogelijkheid

314
00:18:45,990 --> 00:18:48,390
dan zijn ouders te gehoorzamen.

315
00:18:48,390 --> 00:18:52,170
Als de ouders zeggen: „Ga
naar buiten en steel iets”,

316
00:18:52,170 --> 00:18:54,750
dan moet het kind dat
waarschijnlijk niet doen,

317
00:18:54,750 --> 00:18:57,270
maar het kind verkeert
nauwelijks in een positie

318
00:18:57,270 --> 00:18:59,670
waarin het zich tegen
zijn ouders kan verzetten.

319
00:18:59,670 --> 00:19:04,290
Om die reden begrepen de Joden dat een
kind tot een bepaalde leeftijd niet

320
00:19:04,290 --> 00:19:08,130
werkelijk zelf verantwoordelijk was
voor zijn gehoorzaamheid aan de wet.

321
00:19:08,130 --> 00:19:13,050
Dat was pas zo wanneer hij de leeftijd
voor zijn bar mitswa bereikte.

322
00:19:13,050 --> 00:19:18,150
Door de bar mitswa ging een jonge jongen
over naar de situatie waarin hij nu zelf

323
00:19:18,150 --> 00:19:20,490
verplicht was de wet te houden.

324
00:19:20,490 --> 00:19:22,890
Daarvóór viel hij min of meer

325
00:19:22,890 --> 00:19:26,310
onder de overkoepelende gehoorzaamheid
van zijn vader aan de wet,

326
00:19:26,310 --> 00:19:29,010
maar nu werd dat van hemzelf verlangd.

327
00:19:29,010 --> 00:19:32,670
Kennelijk moest hij vóór die
tijd zijn vader gehoorzamen,

328
00:19:32,670 --> 00:19:35,370
zelfs als dat misschien
tegen de wet inging.

329
00:19:35,370 --> 00:19:39,210
Van het kind kon namelijk niet
noodzakelijkerwijs worden verwacht

330
00:19:39,210 --> 00:19:43,830
dat het heel goed begreep hoe de wet
op allerlei zaken van toepassing was.

331
00:19:43,830 --> 00:19:46,590
Daarom wordt het niet
verantwoordelijk gehouden

332
00:19:46,590 --> 00:19:48,990
totdat het een bepaalde leeftijd bereikt.

333
00:19:48,990 --> 00:19:52,890
Dus als kinderen weten dat hun ouders
hun zeggen iets verkeerds te doen,

334
00:19:52,890 --> 00:19:54,870
moeten ze het misschien niet doen.

335
00:19:54,870 --> 00:19:58,890
Maar vanaf een bepaalde leeftijd
moeten ze dat beslist niet doen,

336
00:19:58,890 --> 00:20:03,450
want dan bereiken ze een volwassen positie
van verantwoordelijkheid tegenover God.

337
00:20:03,450 --> 00:20:07,170
Hoewel wij zelfs bepaalde mensen
moeten eren en gehoorzamen,

338
00:20:07,170 --> 00:20:11,490
mogen we dat nooit doen als het
betekent dat we God ongehoorzaam zijn.

339
00:20:11,490 --> 00:20:15,630
Maar je kunt je ouders op een
eervolle manier ongehoorzaam zijn.

340
00:20:15,630 --> 00:20:20,550
Als volwassene kun je zeggen: „Mam of pap,
ik wil echt niets doen waar je niet blij

341
00:20:20,550 --> 00:20:24,690
mee bent, want ik wil dat je blij met
me bent en ik wil je geen verdriet doen.

342
00:20:24,690 --> 00:20:30,090
Maar tegenover God ben ik verplicht om dat
en dat te doen, omdat de Bijbel dat zegt.

343
00:20:30,090 --> 00:20:32,730
Ik wou dat het je niet
zo dwarszat als het doet,

344
00:20:32,730 --> 00:20:35,730
want het is niet mijn
bedoeling je oneer aan te doen.

345
00:20:35,730 --> 00:20:39,150
Ik wil je eren, maar hierin
kan ik je niet gehoorzamen.

346
00:20:39,150 --> 00:20:42,570
Ik moet God meer gehoorzamen dan mensen.”

347
00:20:42,570 --> 00:20:45,630
Dat is eigenlijk wat Petrus
tegen het Sanhedrin zei:

348
00:20:45,630 --> 00:20:49,110
Maar Petrus en de apostelen
antwoordden en zeiden:

349
00:20:49,110 --> 00:20:52,830
Men moet aan God meer
gehoorzaam zijn dan aan mensen.

350
00:20:52,830 --> 00:20:57,210
Hij zei niet: „Ik wil jullie of de
positie die jullie in onze samenleving

351
00:20:57,210 --> 00:20:59,310
innemen niet eren.

352
00:20:59,310 --> 00:21:02,250
Ik zou die heel graag
eren, maar op dit moment

353
00:21:02,250 --> 00:21:04,830
heb ik tegenover God een verplichting die

354
00:21:04,830 --> 00:21:07,590
ingaat tegen wat jullie
mij vragen te doen.

355
00:21:07,590 --> 00:21:12,270
Hoezeer ik jullie positie ook eer,
hierin zal ik jullie niet gehoorzamen.”

356
00:21:12,270 --> 00:21:15,570
Er komt een moment waarop het
eren van ouders waarschijnlijk die

357
00:21:15,570 --> 00:21:17,190
vorm moet aannemen.

358
00:21:17,190 --> 00:21:20,370
Het zesde gebod staat in vers 13:

359
00:21:20,370 --> 00:21:22,470
U zult niet doodslaan.

360
00:21:22,470 --> 00:21:24,990
Natuurlijk zegt de oudere King James:

361
00:21:24,990 --> 00:21:26,730
Je mag niet doden.

362
00:21:26,730 --> 00:21:30,510
Dit is voor sommige mensen altijd
een beetje een struikelblok geweest,

363
00:21:30,510 --> 00:21:33,030
omdat het nogal weinig specifiek is.

364
00:21:33,030 --> 00:21:36,810
Heel wat mensen vatten dit op
als een verbod op de doodstraf.

365
00:21:36,810 --> 00:21:41,970
Als je zegt: „Ik vind dat deze man
terechtgesteld moet worden”, zeggen zij:

366
00:21:41,970 --> 00:21:44,010
„Nee, de Bijbel zegt:

367
00:21:44,010 --> 00:21:45,690
Je mag niet doden.

368
00:21:45,690 --> 00:21:50,310
Daarom zouden zij zeggen dat de doodstraf
verboden wordt door het gebod om niet te

369
00:21:50,310 --> 00:21:53,970
doden, want bij de doodstraf
wordt een mens gedood.

370
00:21:53,970 --> 00:21:57,450
Sommigen zijn zelfs zover gegaan
dat ze zeggen dat je alleen

371
00:21:57,450 --> 00:22:01,050
vegetarisch voedsel zou
moeten eten vanwege het gebod:

372
00:22:01,050 --> 00:22:02,430
Je mag niet doden.

373
00:22:02,430 --> 00:22:04,470
Je mag geen dieren doden.

374
00:22:04,470 --> 00:22:08,130
Dit is werkelijk wat sommige mensen
meenden hieruit te kunnen afleiden.

375
00:22:08,130 --> 00:22:11,190
Maar het gebod gaat niet
over doden in het algemeen.

376
00:22:11,190 --> 00:22:14,490
Het gaat over een
specifieke vorm van doden.

377
00:22:14,490 --> 00:22:18,570
Dit is iets wat we moeten begrijpen over
deze laatste geboden in de decaloog,

378
00:22:18,570 --> 00:22:23,130
vanaf het gebod over de ouders:
hier gaat het om rechtvaardigheid.

379
00:22:23,130 --> 00:22:27,090
Elk van deze wetten leert ons
wat de rechtvaardigheid eist.

380
00:22:27,090 --> 00:22:29,910
Je eert je ouders omdat ze dat verdienen,

381
00:22:29,910 --> 00:22:34,230
omdat je hun dat verschuldigd bent
en omdat het onrechtvaardig is om

382
00:22:34,230 --> 00:22:38,070
zoveel weldaden te hebben
ontvangen als jij hebt ontvangen,

383
00:22:38,070 --> 00:22:42,270
en hun als antwoord daarop de eer
te onthouden die ze verdienen.

384
00:22:42,270 --> 00:22:44,070
Dat is onrechtvaardig.

385
00:22:44,070 --> 00:22:47,970
Het eren van je ouders is dus
een kwestie van rechtvaardigheid.

386
00:22:47,970 --> 00:22:53,310
Zo is het ook met een mensenleven:
moord plegen is onrechtvaardig.

387
00:22:53,310 --> 00:22:56,910
Het is niet onrechtvaardig om een
moordenaar terecht te stellen.

388
00:22:56,910 --> 00:22:57,990
Waarom niet?

389
00:22:57,990 --> 00:23:00,030
Wat is rechtvaardigheid dan?

390
00:23:00,030 --> 00:23:03,810
Rechtvaardigheid wordt omschreven
in termen van rechten—in

391
00:23:03,810 --> 00:23:06,270
dit geval mensenrechten.

392
00:23:06,270 --> 00:23:09,990
God heeft mensen geschapen met
enkele fundamentele rechten,

393
00:23:09,990 --> 00:23:13,530
en het is onrechtvaardig
wanneer je die rechten schendt.

394
00:23:13,530 --> 00:23:17,490
Zo heeft God ieder mens het
recht gegeven om te leven.

395
00:23:17,490 --> 00:23:20,310
God heeft nu het recht
om hun dat af te nemen,

396
00:23:20,310 --> 00:23:23,010
omdat zij tegen God gezondigd hebben.

397
00:23:23,010 --> 00:23:27,690
Maar niet iedereen heeft misdrijven begaan
waarvoor hij door mensen ter dood gebracht

398
00:23:27,690 --> 00:23:29,010
behoort te worden.

399
00:23:29,010 --> 00:23:34,410
Als iemand naar me toe loopt en me doodt
terwijl ik hier sta, is dat een misdrijf.

400
00:23:34,410 --> 00:23:35,850
Dat is onrechtvaardig.

401
00:23:35,850 --> 00:23:39,750
Ik heb geen daad begaan waarvoor ik
uit de weg geruimd behoor te worden.

402
00:23:39,750 --> 00:23:42,090
Ik heb hier niets gedaan
wat de dood verdient.

403
00:23:42,090 --> 00:23:47,190
Als God mij treft met een hartaanval en
ik sterf, heeft Hij geen onrecht gedaan.

404
00:23:47,190 --> 00:23:48,870
Ik ben een zondaar.

405
00:23:48,870 --> 00:23:51,390
Alle zondaars verdienen het te sterven.

406
00:23:51,390 --> 00:23:53,190
Dat is Gods voorrecht.

407
00:23:53,190 --> 00:23:57,810
God heeft het recht om te beslissen
wanneer Hij die specifieke schuld opeist.

408
00:23:57,810 --> 00:24:01,230
Maar als het gaat om de manier waarop
mensen andere mensen behandelen,

409
00:24:01,230 --> 00:24:03,450
kunnen mensen niet zomaar een ander mens

410
00:24:03,450 --> 00:24:07,170
doden die niets heeft gedaan wat
uitdrukkelijk is aangemerkt als een

411
00:24:07,170 --> 00:24:09,690
misdrijf waarop de doodstraf staat.

412
00:24:09,690 --> 00:24:13,110
Maar er zijn misdrijven
waarop de doodstraf staat.

413
00:24:13,110 --> 00:24:16,410
Als je iemand doodt die zo’n
misdrijf niet heeft begaan,

414
00:24:16,410 --> 00:24:20,310
ontneem je hem het recht om te
leven dat God hem gegeven heeft.

415
00:24:20,310 --> 00:24:24,630
Maar als je een misdrijf hebt begaan
waarop de doodstraf staat en je daarvoor

416
00:24:24,630 --> 00:24:27,750
ter dood wordt gebracht,
is dat geen onrecht.

417
00:24:27,750 --> 00:24:29,490
Je krijgt wat je verdient.

418
00:24:29,490 --> 00:24:34,350
Wat je verdient, is gerechtigheid,
datgene wat je behoort te krijgen.

419
00:24:34,350 --> 00:24:38,430
Je hebt je recht op leven prijsgegeven
door iets te doen waardoor je

420
00:24:38,430 --> 00:24:40,110
dat recht verspeelt.

421
00:24:40,110 --> 00:24:43,770
Er waren in Israël veel
misdrijven, niet alleen moord,

422
00:24:43,770 --> 00:24:47,910
waarvan men begreep dat je daarmee
je eigen recht op leven verspeelde.

423
00:24:47,910 --> 00:24:52,770
Als je je ouders vervloekte, als je je
ouders sloeg, als je toverij bedreef,

424
00:24:52,770 --> 00:24:57,690
als je afgoden aanbad, als je iemand
ontvoerde, als je iemand vermoordde,

425
00:24:57,690 --> 00:25:00,690
als je overspel pleegde met
de vrouw van je naaste —

426
00:25:00,690 --> 00:25:03,630
deze en een groot aantal
andere dingen waren

427
00:25:03,630 --> 00:25:07,530
daden die onder de wet werden gezien
als het bewust prijsgeven van je recht

428
00:25:07,530 --> 00:25:08,730
om te leven.

429
00:25:08,730 --> 00:25:11,490
Als je wilde leven,
deed je die dingen niet.

430
00:25:11,490 --> 00:25:16,230
Als je die dingen wel deed, deed je iets
waarvan je wist dat het je je leven zou

431
00:25:16,230 --> 00:25:19,530
kosten, en gaf je je recht om te leven op.

432
00:25:19,530 --> 00:25:21,390
Je verspeelde dat recht.

433
00:25:21,390 --> 00:25:24,030
Zodra je geen recht meer hebt om te leven,

434
00:25:24,030 --> 00:25:27,690
doet de samenleving er geen
kwaad aan je leven te nemen.

435
00:25:27,690 --> 00:25:29,850
Daarmee schendt ze je rechten niet.

436
00:25:29,850 --> 00:25:31,650
Het is geen onrecht.

437
00:25:31,650 --> 00:25:34,470
Daarom is het niet
tegenstrijdig dat christenen,

438
00:25:34,470 --> 00:25:37,890
die in de meeste gevallen
politiek conservatief zijn,

439
00:25:37,890 --> 00:25:41,010
enerzijds tegen abortus
zijn, maar anderzijds

440
00:25:41,010 --> 00:25:43,410
voorstander zijn van de doodstraf.

441
00:25:43,410 --> 00:25:45,810
Het is interessant dat mensen met een meer

442
00:25:45,810 --> 00:25:50,550
politiek liberale inslag voor
abortus en tegen de doodstraf zijn.

443
00:25:50,550 --> 00:25:55,830
Ze zeggen soms dat wij tegenstrijdig zijn,
omdat we zeggen dat we voor het leven zijn

444
00:25:55,830 --> 00:25:59,190
en omdat we tegen het doden
van kleine kinderen zijn.

445
00:25:59,190 --> 00:26:02,370
Maar ze zeggen: ‘Hoe kun je
voor het leven zijn als je

446
00:26:02,370 --> 00:26:04,530
voorstander bent van de doodstraf?

447
00:26:04,530 --> 00:26:07,530
Dat betekent toch dat
er mensen gedood worden?

448
00:26:07,530 --> 00:26:11,910
Wij liberalen geloven daar niet in,
omdat wij in werkelijkheid degenen zijn

449
00:26:11,910 --> 00:26:14,550
die het menselijk leven eerbiedigen.’

450
00:26:14,550 --> 00:26:16,470
Zij zijn degenen die in de war zijn,

451
00:26:16,470 --> 00:26:20,670
want aan geen van beide kanten gaat het
eigenlijk zozeer om het eerbiedigen van

452
00:26:20,670 --> 00:26:25,410
het leven als wel om het nemen van een
bepaalde beslissing over gerechtigheid.

453
00:26:25,410 --> 00:26:28,410
Degenen die voorstanders van
het leven worden genoemd,

454
00:26:28,410 --> 00:26:32,010
zouden beter voorstanders van
gerechtigheid genoemd kunnen worden,

455
00:26:32,010 --> 00:26:36,330
want wij geloven niet dat menselijk
leven altijd behouden moet worden.

456
00:26:36,330 --> 00:26:41,190
Als dat wel zo is, dan heeft God de
Israëlieten opgedragen bepaalde slechte

457
00:26:41,190 --> 00:26:41,970
dingen te doen.

458
00:26:41,970 --> 00:26:45,450
Toen God hun zei dat ze de
Kanaänieten moesten doden,

459
00:26:45,450 --> 00:26:51,270
en toen God hun zei dat ze moordenaars en
afgodendienaars enzovoort moesten doden,

460
00:26:51,270 --> 00:26:54,210
droeg God mensen dus op
iets verkeerds te doen.

461
00:26:54,210 --> 00:26:55,770
Maar dat deed Hij niet.

462
00:26:55,770 --> 00:26:58,110
Het is niet altijd verkeerd om te doden,

463
00:26:58,110 --> 00:27:01,470
maar het is wel verkeerd om
onschuldige mensen te doden,

464
00:27:01,470 --> 00:27:06,270
om het recht van een onschuldige man om
te leven te schenden, of dat van een kind,

465
00:27:06,270 --> 00:27:07,770
of van een foetus.

466
00:27:07,770 --> 00:27:12,630
Het is volkomen consequent als iemand
die in gerechtigheid gelooft, zegt:

467
00:27:12,630 --> 00:27:17,610
‘Ik ben tegen het doden van een foetus,
omdat dat een onschuldig mens is.

468
00:27:17,610 --> 00:27:20,370
Ik ben niet tegen het
doden van een misdadiger

469
00:27:20,370 --> 00:27:24,270
die een misdrijf heeft begaan
waarop de doodstraf staat.

470
00:27:24,270 --> 00:27:26,490
Hij is geen onschuldig mens.

471
00:27:26,490 --> 00:27:31,050
Hij heeft iets gedaan waardoor hij
zijn recht op leven heeft verspeeld.’

472
00:27:31,050 --> 00:27:32,910
Gerechtigheid in de wet was:

473
00:27:32,910 --> 00:27:39,450
Maar als er wel dodelijk letsel is, moet
u geven: leven voor leven, oog voor oog,

474
00:27:39,450 --> 00:27:45,570
tand voor tand, hand voor hand, voet
voor voet, brandwond voor brandwond,

475
00:27:45,570 --> 00:27:48,990
wond voor wond, striem voor striem.

476
00:27:48,990 --> 00:27:50,610
Dat is gerechtigheid.

477
00:27:50,610 --> 00:27:55,650
Nu zegt iemand: ‘Wij zijn voor
abortus, maar tegen de doodstraf.’

478
00:27:55,650 --> 00:27:58,710
Daarmee zeggen ze: ‘Wij zijn voor onrecht.

479
00:27:58,710 --> 00:28:01,230
Bij ons draait alles om onrecht.

480
00:28:01,230 --> 00:28:04,170
Wij willen niet dat mensen
krijgen wat ze verdienen.

481
00:28:04,170 --> 00:28:07,650
Het kind is onschuldig;
dat willen we doden.

482
00:28:07,650 --> 00:28:10,290
De man die zijn recht op
leven heeft verspeeld,

483
00:28:10,290 --> 00:28:13,470
willen we ten koste van de
samenleving in leven houden.

484
00:28:13,470 --> 00:28:16,110
We willen dat hij
levenslang wordt opgesloten,

485
00:28:16,110 --> 00:28:20,010
en dat betekent dat eerlijke mensen
de rest van zijn leven voor zijn

486
00:28:20,010 --> 00:28:24,510
kost en inwoning moeten betalen, in
plaats van dat hij ervoor betaalt.

487
00:28:24,510 --> 00:28:29,070
Zo kan hij de samenleving de rest
van zijn leven tot slachtoffer maken.

488
00:28:29,070 --> 00:28:31,230
Dat is nog eens gerechtigheid.’

489
00:28:31,230 --> 00:28:35,490
Wanneer mensen afstand nemen van
Gods opvattingen over gerechtigheid

490
00:28:35,490 --> 00:28:40,410
en denken dat ze verlichter zijn
dan God, worden ze dom. Echt waar.

491
00:28:40,410 --> 00:28:42,450
Ze worden echt dom.

492
00:28:42,450 --> 00:28:47,370
Ik beschouw mezelf niet als een politiek
activist of politiek woordvoerder,

493
00:28:47,370 --> 00:28:52,230
en ik probeer dingen die strikt politiek
van aard zijn zelfs te vermijden.

494
00:28:52,230 --> 00:28:57,630
Maar politiek en gerechtigheid zijn
beslist categorieën die elkaar overlappen,

495
00:28:57,630 --> 00:29:01,350
en christenen houden zich
bezig met gerechtigheid.

496
00:29:01,350 --> 00:29:04,590
Dat moeten ze wel, omdat God dat ook doet.

497
00:29:04,590 --> 00:29:08,250
Ik heb vrienden die hebben gezegd
dat ze denken dat liberalisme een

498
00:29:08,250 --> 00:29:10,050
psychische aandoening is.

499
00:29:10,050 --> 00:29:13,650
Dat klinkt misschien alsof ze het
alleen maar proberen af te kraken,

500
00:29:13,650 --> 00:29:19,290
maar denk eens na over hoe de standpunten
die veel politiek liberale mensen innemen

501
00:29:19,290 --> 00:29:24,630
precies het tegenovergestelde van
gezond verstand zijn: dood de baby’s,

502
00:29:24,630 --> 00:29:26,850
houd de moordenaars in leven.

503
00:29:26,850 --> 00:29:28,590
Wat ter wereld denken ze?

504
00:29:28,590 --> 00:29:31,290
Wat het ook is, het is niet rationeel.

505
00:29:31,290 --> 00:29:33,870
Ik bedoel dat niet als
politieke uitspraak.

506
00:29:33,870 --> 00:29:37,350
Het is alleen maar om te zeggen dat
wanneer mensen iets anders dan Gods

507
00:29:37,350 --> 00:29:42,090
maatstaven gebruiken om te bepalen
wat goed en fout is, ze dom worden.

508
00:29:42,090 --> 00:29:46,590
Het is volkomen rationeel en verstandig
om te zeggen dat onschuldige mensen niet

509
00:29:46,590 --> 00:29:47,790
gedood mogen worden.

510
00:29:47,790 --> 00:29:52,470
Schuldige mensen die het verdienen te
sterven, moeten krijgen wat ze verdienen,

511
00:29:52,470 --> 00:29:55,110
want dat is wat gerechtigheid inhoudt.

512
00:29:55,110 --> 00:29:58,950
Nu zal iemand zeggen: ‘Maar
heeft Jezus dat niet veranderd?

513
00:29:58,950 --> 00:30:00,390
Heeft Jezus niet gezegd:

514
00:30:00,390 --> 00:30:05,910
U hebt gehoord dat er gezegd is:
Oog voor oog en tand voor tand.

515
00:30:05,910 --> 00:30:10,110
Ik zeg u echter dat u geen
weerstand moet bieden aan de boze;

516
00:30:10,110 --> 00:30:14,610
maar wie u op de rechterwang
slaat, keer hem ook de andere toe;

517
00:30:14,610 --> 00:30:19,410
en als iemand u voor het gerecht
wil dagen en uw onderkleding nemen,

518
00:30:19,410 --> 00:30:24,930
geef hem dan ook het bovenkleed; en
wie u zal dwingen één mijl te gaan,

519
00:30:24,930 --> 00:30:26,611
ga er twee met hem .

520
00:30:26,611 --> 00:30:30,990
Geef aan hem die iets van u vraagt,
en keer u niet af van hem die van

521
00:30:30,990 --> 00:30:32,430
u lenen wil.

522
00:30:32,430 --> 00:30:38,190
Heeft Jezus dat beginsel van oog om
oog, tand om tand niet veranderd?’

523
00:30:38,190 --> 00:30:44,610
Ik denk niet dat Hij dat deed, want oog
om oog en tand om tand, slag voor slag,

524
00:30:44,610 --> 00:30:48,090
brandwond voor brandwond,
en zelfs de doodstraf,

525
00:30:48,090 --> 00:30:53,070
maakten deel uit van het burgerlijk
wetboek dat de magistraten, de rechters,

526
00:30:53,070 --> 00:30:56,490
voorschreef welke straf ze
iemand moesten opleggen.

527
00:30:56,490 --> 00:31:00,090
Als iemand een ander doodde,
wat moest de rechter dan doen?

528
00:31:00,090 --> 00:31:01,830
De man laten doden.

529
00:31:01,830 --> 00:31:04,650
Als een man door nalatigheid
of kwaadwilligheid

530
00:31:04,650 --> 00:31:08,550
de tand van een andere man uitsloeg
en voor de rechter werd gebracht,

531
00:31:08,550 --> 00:31:10,470
wat moest de rechter dan zeggen?

532
00:31:10,470 --> 00:31:15,630
‘Jij hebt zijn tand uitgeslagen; bij jou
wordt een van je tanden uitgeslagen.’

533
00:31:15,630 --> 00:31:18,750
Je zou kunnen zeggen dat
dit heel barbaars klinkt.

534
00:31:18,750 --> 00:31:22,110
In werkelijkheid was het het
tegenovergestelde van barbaars.

535
00:31:22,110 --> 00:31:24,270
Het was uitermate beschaafd.

536
00:31:24,270 --> 00:31:27,450
Er spreekt een zeer hoge
opvatting van gerechtigheid uit,

537
00:31:27,450 --> 00:31:31,230
want in de wereld van de oudheid
werden verwondingen vaak vergolden met

538
00:31:31,230 --> 00:31:33,210
veel ergere verwondingen.

539
00:31:33,210 --> 00:31:37,110
Jij slaat mijn tand uit;
ik sla al jouw tanden uit.

540
00:31:37,110 --> 00:31:40,230
Vergelding stond vaak niet in
verhouding tot wat er was gedaan.

541
00:31:40,230 --> 00:31:44,370
God zegt: ‘Dit is wat exacte
gerechtigheid inhoudt.’

542
00:31:44,370 --> 00:31:47,190
Een man steekt het oog
van een andere man uit.

543
00:31:47,190 --> 00:31:50,610
Als vergelding mag je niet
zijn beide ogen uitsteken,

544
00:31:50,610 --> 00:31:53,070
maar je mag er wel één uitsteken.

545
00:31:53,070 --> 00:31:55,410
Dat is exacte gerechtigheid.

546
00:31:55,410 --> 00:31:59,850
Jij neemt dit van een ander af;
dan lever je zelf hetzelfde in.

547
00:31:59,850 --> 00:32:03,871
De Joden geloven — in ieder
geval conservatieve Joden —

548
00:32:03,871 --> 00:32:07,470
dat je geen respect toont voor
het slachtoffer van een moordenaar

549
00:32:07,470 --> 00:32:11,130
als je de moordenaar niet
terechtstelt. Waarom?

550
00:32:11,130 --> 00:32:15,210
Omdat hij zelf heeft laten zien dat
hij geen respect had voor het leven

551
00:32:15,210 --> 00:32:16,710
van die persoon.

552
00:32:16,710 --> 00:32:19,410
Als wij wel respect
hebben voor zijn leven,

553
00:32:19,410 --> 00:32:23,310
zeggen we in feite dat zijn
leven meer waard is dan het leven

554
00:32:23,310 --> 00:32:24,990
van zijn slachtoffer.

555
00:32:24,990 --> 00:32:28,950
Als een moordenaar ter dood wordt
gebracht, zeggen we daarmee:

556
00:32:28,950 --> 00:32:33,630
‘Jullie levens zijn evenveel
waard.’ Mensen zijn gelijk.

557
00:32:33,630 --> 00:32:36,990
Net zoals jij het oog van
deze man hebt uitgestoken,

558
00:32:36,990 --> 00:32:39,690
sta jij een van je eigen ogen af.

559
00:32:39,690 --> 00:32:46,170
Jij hebt hem zijn leven afgenomen; jij
staat jouw leven af. Heb jij er maar één?

560
00:32:46,170 --> 00:32:47,970
Hij had er ook maar één.

561
00:32:47,970 --> 00:32:52,590
Jij staat jouw leven af, omdat
je het zijne hebt genomen.

562
00:32:52,590 --> 00:32:54,510
Dat is gerechtigheid.

563
00:32:54,510 --> 00:32:58,710
Iedereen die niet kan zien dat
dit gerechtigheid is, is vreemd.

564
00:32:58,710 --> 00:33:03,450
Leerde Jezus dat we geen gerechtigheid
moeten willen, maar barmhartigheid?

565
00:33:03,450 --> 00:33:06,570
Jezus leerde Zijn discipelen
dat als iemand hen slaat,

566
00:33:06,570 --> 00:33:09,510
zij barmhartigheid aan die
persoon kunnen bewijzen

567
00:33:09,510 --> 00:33:12,810
in plaats van te doen wat de
gerechtigheid hun zou toestaan,

568
00:33:12,810 --> 00:33:14,610
namelijk die persoon terugslaan.

569
00:33:14,610 --> 00:33:17,670
Je kunt afstand doen van
je recht op gerechtigheid,

570
00:33:17,670 --> 00:33:21,810
de andere wang toekeren en iemand
jou nog een keer laten slaan.

571
00:33:21,810 --> 00:33:24,330
Dat zou barmhartig en liefdevol zijn.

572
00:33:24,330 --> 00:33:26,490
Maar rechters horen dat niet te doen.

573
00:33:26,490 --> 00:33:29,370
Jij kunt afstand doen van
je recht op gerechtigheid,

574
00:33:29,370 --> 00:33:31,590
maar een rechter heeft
niet de mogelijkheid om

575
00:33:31,590 --> 00:33:34,890
afstand te doen van zijn
verplichting om recht te doen.

576
00:33:34,890 --> 00:33:39,570
Als iemand jouw tand uitslaat, hoef je hem
daarvoor niet voor de rechter te brengen.

577
00:33:39,570 --> 00:33:44,250
Maar als je dat wel doet, moet de rechter
de tand van die man laten uitslaan.

578
00:33:44,250 --> 00:33:47,970
Jezus voerde geen ander
strafrechtelijk stelsel in.

579
00:33:47,970 --> 00:33:51,510
Hij zei niet: ‘Vanaf nu
geen rechtbanken meer,

580
00:33:51,510 --> 00:33:58,410
geen straffen meer en geen gevangenissen
meer, want Ik ben hier.’ En rovers dan?

581
00:33:58,410 --> 00:33:59,970
En moordenaars?

582
00:33:59,970 --> 00:34:02,670
Hoort er niet een of ander
rechtssysteem te zijn?

583
00:34:02,670 --> 00:34:05,190
Hoort er niet een of andere straf te zijn?

584
00:34:05,190 --> 00:34:07,710
Als rechters altijd de
andere wang toekeren,

585
00:34:07,710 --> 00:34:11,010
kan er helemaal geen
strafrechtelijk stelsel bestaan.

586
00:34:11,010 --> 00:34:12,750
Het is duidelijk dat Jezus niet

587
00:34:12,750 --> 00:34:17,010
probeerde te veranderen hoe het
strafrechtelijk stelsel functioneerde.

588
00:34:17,010 --> 00:34:20,970
Hij citeerde een vers dat over
het strafrechtelijk stelsel ging:

589
00:34:20,970 --> 00:34:24,630
Een oog voor een oog,
een tand voor een tand.

590
00:34:24,630 --> 00:34:28,770
Jullie hebben dat gehoord, discipelen, en
blijkbaar hebben jullie gedacht dat het

591
00:34:28,770 --> 00:34:31,290
betekent dat als iemand jou iets aandoet,

592
00:34:31,290 --> 00:34:34,230
jij hem iets gelijkwaardigs
terug moet aandoen.

593
00:34:34,230 --> 00:34:36,030
Maar dat hoef je niet te doen.

594
00:34:36,030 --> 00:34:40,350
Als je rechter bent, moet je nog
steeds een rechtvaardige rechter zijn.

595
00:34:40,350 --> 00:34:44,970
Je kunt de misdadiger niet vrijuit laten
gaan, want dan ben je geen rechter.

596
00:34:44,970 --> 00:34:46,650
Dan verzaak je je plicht.

597
00:34:46,650 --> 00:34:49,950
Jezus probeert het burgerlijk
bestuur niet af te schaffen.

598
00:34:49,950 --> 00:34:53,250
Hij probeert strafrechtelijke
straffen niet af te schaffen.

599
00:34:53,250 --> 00:34:56,310
Hij probeert Zijn discipelen te
vertellen dat er momenten zijn

600
00:34:56,310 --> 00:35:00,270
waarop je wel degelijk wettelijke
mogelijkheden zou hebben om iemand te

601
00:35:00,270 --> 00:35:05,370
straffen die jou kwaad heeft gedaan, maar
dat je daar als christen van kunt afzien.

602
00:35:05,370 --> 00:35:08,790
Je kunt afstand doen van je
recht om vergelding te eisen.

603
00:35:08,790 --> 00:35:10,590
Je kunt grootmoedig zijn.

604
00:35:10,590 --> 00:35:13,770
Je kunt ervoor kiezen geen
aanklacht in te dienen.

605
00:35:13,770 --> 00:35:17,910
Je kunt tegenover een man staan
die jouw oog heeft uitgestoken,

606
00:35:17,910 --> 00:35:22,410
terwijl jij het recht hebt het zijne
te laten uitsteken, maar je zegt:

607
00:35:22,410 --> 00:35:25,170
‘Ik wil jouw oog niet uitsteken.

608
00:35:25,170 --> 00:35:27,690
Daardoor krijg ik mijn oog niet terug.

609
00:35:27,690 --> 00:35:30,450
Waarom zou ik jouw oog willen uitsteken?

610
00:35:30,450 --> 00:35:32,730
Je zult gelukkiger zijn met je ogen.

611
00:35:32,730 --> 00:35:37,890
Ik laat je ze allebei houden, omdat ik
om je geef, ook al ben je mijn vijand.’

612
00:35:37,890 --> 00:35:42,030
Dat staat in de context van je
vijanden liefhebben en goeddoen aan

613
00:35:42,030 --> 00:35:43,650
hen die je vervolgen.

614
00:35:43,650 --> 00:35:47,250
Het punt dat Hij maakt, is
dat een christen als individu

615
00:35:47,250 --> 00:35:49,470
niet op zijn rechten hoeft te staan.

616
00:35:49,470 --> 00:35:55,530
Maar Hij ontkent niet dat oog om oog,
tand om tand een goed beginsel is

617
00:35:55,530 --> 00:35:57,690
dat de rechtbanken moeten volgen.

618
00:35:57,690 --> 00:36:01,710
Hij geeft de rechtbanken geen andere
maatstaf waarnaar ze moeten handelen.

619
00:36:01,710 --> 00:36:05,130
Sommige mensen zeggen:
„Moord moet bestraft worden,

620
00:36:05,130 --> 00:36:07,470
maar hem doden is wel wat streng.

621
00:36:07,470 --> 00:36:10,350
Waarom geven we hem
niet gewoon levenslang?”

622
00:36:10,350 --> 00:36:12,270
Waar het om gaat, is dat we,

623
00:36:12,270 --> 00:36:16,050
zodra we hebben besloten dat een
misdadiger gestraft moet worden,

624
00:36:16,050 --> 00:36:20,070
al hebben besloten dat het hier niet
gaat om de andere wang toekeren.

625
00:36:20,070 --> 00:36:23,310
Als rechters misdadigers
überhaupt moeten straffen,

626
00:36:23,310 --> 00:36:28,110
betekent dit dat de andere wang toekeren
geen instructie voor de rechtbanken is.

627
00:36:28,110 --> 00:36:32,310
Het is een instructie voor individuele
mensen in hun omgang met mensen die hun

628
00:36:32,310 --> 00:36:34,410
vijandig gezind zijn.

629
00:36:34,410 --> 00:36:38,370
Maar de rechtbanken hebben tegenover
de slachtoffers en tegenover God

630
00:36:38,370 --> 00:36:43,230
de verplichting om het recht te handhaven
en daarom de misdadigers te straffen.

631
00:36:43,230 --> 00:36:47,190
Maar zodra we besluiten dat de misdadiger
überhaupt gestraft moet worden,

632
00:36:47,190 --> 00:36:51,330
is de volgende vraag: welke
straf is rechtvaardig?

633
00:36:51,330 --> 00:36:55,830
Een straf kan onrechtvaardig zijn
doordat hij te streng is of doordat hij

634
00:36:55,830 --> 00:36:56,970
te mild is.

635
00:36:56,970 --> 00:37:00,930
Als iemand een brood steelt en
je doodt hem, is dat te streng.

636
00:37:00,930 --> 00:37:04,470
Als iemand een brood steelt en je
geeft hem een tik op de vingers,

637
00:37:04,470 --> 00:37:09,330
is dat niet streng genoeg. Hij moet
het vervangen. Hij moet het vergoeden.

638
00:37:09,330 --> 00:37:11,730
Te mild straffen is geen recht.

639
00:37:11,730 --> 00:37:15,510
Te streng straffen is
geen recht. Wat is recht?

640
00:37:15,510 --> 00:37:20,310
Een straf geven die precies bij
het misdrijf past. Dat is recht.

641
00:37:20,310 --> 00:37:23,370
Waar leren we welke straf
bij het misdrijf past?

642
00:37:23,370 --> 00:37:28,590
Misschien in het meest volmaakte wetboek
dat ooit aan welk volk dan ook gegeven is?

643
00:37:28,590 --> 00:37:31,470
Als we eenmaal besluiten
dat moord strafbaar is,

644
00:37:31,470 --> 00:37:33,870
hoe weten we dan welke straf passend is?

645
00:37:33,870 --> 00:37:36,390
Misschien door het God
je te laten vertellen?

646
00:37:36,390 --> 00:37:38,190
Paulus dacht er zo over.

647
00:37:38,190 --> 00:37:41,430
Paulus was beslist een man
van het Nieuwe Testament.

648
00:37:41,430 --> 00:37:43,830
Hij kende de ethiek van Christus.

649
00:37:43,830 --> 00:37:47,790
Paulus was tenslotte degene
die Romeinen 12 schreef en zei:

650
00:37:47,790 --> 00:37:52,470
Geliefden, neem zelf geen wraak,
maar laat de vergelding aan God over.

651
00:37:52,470 --> 00:37:57,330
Maar vervolgens zei hij in Romeinen 13
dat de gezagsdragers Gods dienaren zijn

652
00:37:57,330 --> 00:37:59,250
die de wraak voltrekken.

653
00:37:59,250 --> 00:38:01,890
In Romeinen 12 zegt Paulus:

654
00:38:01,890 --> 00:38:05,430
Wreek uzelf niet, geliefden,
maar laat ruimte voor de toorn,

655
00:38:05,430 --> 00:38:10,350
want er staat geschreven: Mij komt
de wraak toe , Ik zal het vergelden,

656
00:38:10,350 --> 00:38:11,610
zegt de Heere.

657
00:38:11,610 --> 00:38:14,550
maar vervolgens zegt hij in hoofdstuk 13:

658
00:38:14,550 --> 00:38:18,630
God heeft de overheid aangesteld
om het kwaad te vergelden.

659
00:38:18,630 --> 00:38:23,250
Wraak is iets wat God goedkeurt, en Hij
heeft de staat ingesteld om die uit te

660
00:38:23,250 --> 00:38:27,690
oefenen, maar Hij heeft christenen
gezegd dat niet voor zichzelf te doen.

661
00:38:27,690 --> 00:38:32,550
Dat is de manier waarop Paulus het
onderwijs van Christus over vergelding,

662
00:38:32,550 --> 00:38:36,090
de andere wang toekeren enzovoort toepast.

663
00:38:36,090 --> 00:38:39,210
In Romeinen 12:17 zegt Paulus:

664
00:38:39,210 --> 00:38:42,150
Vergeld niemand kwaad met kwaad.

665
00:38:42,150 --> 00:38:45,810
Wees bedacht op wat goed
is voor alle mensen.

666
00:38:45,810 --> 00:38:51,210
Dat wil zeggen: laat God het in Zijn
toorn op Zijn eigen manier afhandelen.

667
00:38:51,210 --> 00:38:53,010
God zal vergelden.

668
00:38:53,010 --> 00:38:54,930
God zal wraak nemen.

669
00:38:54,930 --> 00:38:57,330
Het is niet aan jou om dat te doen.

670
00:38:57,330 --> 00:39:00,930
Jij vergeldt niet; je laat God vergelden.

671
00:39:00,930 --> 00:39:06,510
Je houdt je handen ervan af en geeft God
de ruimte om wraak te nemen op elke manier

672
00:39:06,510 --> 00:39:08,310
die Hij gepast vindt.

673
00:39:08,310 --> 00:39:10,530
Maar welke manier vindt Hij gepast?

674
00:39:10,530 --> 00:39:15,510
Het volgende hoofdstuk, hoofdstuk
13, zegt in de verzen 3 en 4:

675
00:39:15,510 --> 00:39:19,711
Want voor de overheid hoeft men niet te
vrezen, wanneer men goede werken doet ,

676
00:39:19,711 --> 00:39:22,171
maar wel als men kwade werken doet .

677
00:39:22,171 --> 00:39:24,690
Wilt u nu van het gezag
niets te vrezen hebben,

678
00:39:24,690 --> 00:39:27,870
doe het goede en u zult
er lof van ontvangen.

679
00:39:27,870 --> 00:39:30,810
Zij is immers Gods dienares, u ten goede.

680
00:39:30,810 --> 00:39:36,030
Als u echter kwaad doet, vrees dan, want
zij draagt het zwaard niet zonder reden.

681
00:39:36,030 --> 00:39:39,750
Zij is namelijk Gods
dienares, een wreekster tot

682
00:39:39,750 --> 00:39:42,090
straf voor hem die het kwade doet.

683
00:39:42,090 --> 00:39:45,210
Merk op dat Paulus ons
in hoofdstuk 12 zegt:

684
00:39:45,210 --> 00:39:47,070
Neem zelf geen wraak.

685
00:39:47,070 --> 00:39:51,870
Laat die aan God over en geef ruimte
aan Zijn vergelding, aan Zijn toorn.

686
00:39:51,870 --> 00:39:56,190
Vervolgens zegt hij waar die
vandaan komt: van de staat.

687
00:39:56,190 --> 00:40:00,930
God heeft de gezagsdragers aangesteld
als Zijn uitvoerders van de toorn.

688
00:40:00,930 --> 00:40:05,670
Een oog voor een oog en een tand voor
een tand is de regel voor de staat.

689
00:40:05,670 --> 00:40:09,270
Ik zeg u echter dat u geen
weerstand moet bieden aan de boze;

690
00:40:09,270 --> 00:40:13,410
maar wie u op de rechterwang
slaat, keer hem ook de andere toe;

691
00:40:13,410 --> 00:40:15,810
is de regel voor de gelovige.

692
00:40:15,810 --> 00:40:20,070
Paulus geloofde beslist dat sommige
dingen die iemand zou kunnen doen de dood

693
00:40:20,070 --> 00:40:24,030
verdienden en dat het terecht is
iemand daarvoor terecht te stellen.

694
00:40:24,030 --> 00:40:29,790
Dat weten we door wat hij in Handelingen
25:11 zei, toen Paulus terechtstond.

695
00:40:29,790 --> 00:40:30,990
Hij zei:

696
00:40:30,990 --> 00:40:35,070
Want als ik onrecht doe en iets
gedaan heb wat de dood verdient,

697
00:40:35,070 --> 00:40:39,270
weiger ik niet te sterven; maar als er
niets waar is van dat waarvan zij mij

698
00:40:39,270 --> 00:40:43,770
beschuldigen, kan niemand mij bij
wijze van gunst aan hen uitleveren.

699
00:40:43,770 --> 00:40:45,510
Ik beroep mij op de keizer!

700
00:40:45,510 --> 00:40:49,290
Paulus erkende dat er dingen waren die
hij gedaan zou kunnen hebben die de dood

701
00:40:49,290 --> 00:40:52,830
verdienden, maar hij zei
dat hij die niet had gedaan.

702
00:40:52,830 --> 00:40:55,830
Maar als hij een van die dingen
had gedaan die de dood verdienden:

703
00:40:55,830 --> 00:40:59,550
Ik heb er geen bezwaar tegen om
terechtgesteld te worden, zegt hij.

704
00:40:59,550 --> 00:41:03,390
Paulus gaf aan dat zoiets bestaat
als het verdienen om te sterven.

705
00:41:03,390 --> 00:41:07,410
Zoiets als het verdienen om
terechtgesteld te worden. Hij zegt:

706
00:41:07,410 --> 00:41:11,970
Ik heb geen van die dingen gedaan, dus ik
ben ertegen dat ik terechtgesteld word.

707
00:41:11,970 --> 00:41:13,710
Dat is niet rechtvaardig.

708
00:41:13,710 --> 00:41:16,290
Maar als ik iets had gedaan
waarvoor ik het verdiende,

709
00:41:16,290 --> 00:41:21,090
dan kon ik er geen bezwaar tegen maken,
want dan zou het rechtvaardig zijn.

710
00:41:21,090 --> 00:41:23,190
Moord is onrechtvaardig.

711
00:41:23,190 --> 00:41:25,650
De doodstraf is rechtvaardig.

712
00:41:25,650 --> 00:41:26,730
Het gebod

713
00:41:26,730 --> 00:41:28,470
U zult niet doodslaan.

714
00:41:28,470 --> 00:41:32,250
is een betere weergave
dan: ‘Je mag niet doden.’

715
00:41:32,250 --> 00:41:35,310
Er zijn momenten waarop
dezelfde wet die zei:

716
00:41:35,310 --> 00:41:37,350
Je mag niet doden, of:

717
00:41:37,350 --> 00:41:40,890
Je mag niemand vermoorden,
vervolgens verderging met:

718
00:41:40,890 --> 00:41:43,290
Laat zo iemand niet in leven, en:

719
00:41:43,290 --> 00:41:45,870
Je moet deze persoon stenigen.

720
00:41:45,870 --> 00:41:48,990
God draagt hun op
bepaalde mensen te doden.

721
00:41:48,990 --> 00:41:52,230
Daarom moet dit zo worden
opgevat dat er niet een soort

722
00:41:52,230 --> 00:41:54,810
algeheel verbod op doden bestaat.

723
00:41:54,810 --> 00:41:59,130
Wat verboden is, is
onrechtvaardig doden, moord.

724
00:41:59,130 --> 00:42:03,270
Het zevende gebod, Exodus 20:14, luidt:

725
00:42:03,270 --> 00:42:05,490
U zult niet echtbreken.

726
00:42:05,490 --> 00:42:09,810
Overspel is per definitie de
schending van een huwelijksverbond.

727
00:42:09,810 --> 00:42:12,630
Tot de bijzondere voorrechten
van getrouwde stellen

728
00:42:12,630 --> 00:42:15,510
behoort het recht om zich
samen voort te planten,

729
00:42:15,510 --> 00:42:17,970
samen kinderen te krijgen
en seks te hebben.

730
00:42:17,970 --> 00:42:19,890
Het lijkt misschien alsof ik zojuist

731
00:42:19,890 --> 00:42:22,590
seks hebben gelijkgesteld
heb aan voortplanting,

732
00:42:22,590 --> 00:42:25,950
alsof die twee nooit van elkaar
gescheiden kunnen worden.

733
00:42:25,950 --> 00:42:29,490
Dat kan wel, maar niet in de mate
waarin wij geneigd zijn ze van

734
00:42:29,490 --> 00:42:30,930
elkaar te scheiden.

735
00:42:30,930 --> 00:42:35,010
Het is waar dat echtparen die te
oud zijn om kinderen te krijgen,

736
00:42:35,010 --> 00:42:37,410
geen verbod hebben om seks te hebben.

737
00:42:37,410 --> 00:42:40,650
Echtparen van wie bekend is
dat ze onvruchtbaar zijn,

738
00:42:40,650 --> 00:42:43,110
hebben geen verbod om seks te hebben.

739
00:42:43,110 --> 00:42:46,650
Het is niet verkeerd als een echtpaar
seks heeft wanneer het geen kinderen kan

740
00:42:46,650 --> 00:42:51,090
krijgen, maar seks is niettemin
bedoeld voor de voortplanting.

741
00:42:51,090 --> 00:42:54,330
God schiep man en vrouw en zei tegen hen:

742
00:42:54,330 --> 00:43:00,630
En God zegende hen en God zei tegen
hen: Wees vruchtbaar, word talrijk,

743
00:43:00,630 --> 00:43:05,610
vervul de aarde en onderwerp haar,
en heers over de vissen van de zee,

744
00:43:05,610 --> 00:43:10,590
over de vogels in de lucht en over al
de dieren die over de aarde kruipen!

745
00:43:10,590 --> 00:43:14,490
De reden waarom God een vrouw
enigszins anders maakte dan een man,

746
00:43:14,490 --> 00:43:17,010
was dat zij zich konden voortplanten.

747
00:43:17,010 --> 00:43:21,930
Als God twee mannen had gemaakt, zou
voortplanting niet mogelijk zijn geweest.

748
00:43:21,930 --> 00:43:25,410
De reden waarom God mensen
verbiedt seks te hebben met dieren

749
00:43:25,410 --> 00:43:28,350
of met mensen van hetzelfde
geslacht als zijzelf,

750
00:43:28,350 --> 00:43:31,830
is dat dit in strijd is met het
wezenlijke doel van seksuele

751
00:43:31,830 --> 00:43:35,310
activiteit, namelijk voortplanting.

752
00:43:35,310 --> 00:43:37,290
We leven in een gevallen wereld,

753
00:43:37,290 --> 00:43:41,550
waarin mensen soms rechtmatig getrouwd
kunnen zijn en seks kunnen hebben,

754
00:43:41,550 --> 00:43:43,770
maar zich niet kunnen voortplanten.

755
00:43:43,770 --> 00:43:45,630
Het is niet verkeerd om dat te doen.

756
00:43:45,630 --> 00:43:50,670
Maar dat verandert niets aan het feit dat
God de seksualiteit met dit doel schiep:

757
00:43:50,670 --> 00:43:54,570
‘We kunnen het genetische materiaal
precies op deze manier combineren,

758
00:43:54,570 --> 00:43:57,090
zodat We een nieuwe
persoon zullen scheppen.’

759
00:43:57,090 --> 00:44:01,050
God heeft geen mensen geschapen die
zich ongeslachtelijk voortplanten.

760
00:44:01,050 --> 00:44:04,890
Hij heeft amoeben geschapen die
zich ongeslachtelijk voortplanten,

761
00:44:04,890 --> 00:44:08,130
maar mensen planten zich
geslachtelijk voort.

762
00:44:08,130 --> 00:44:11,370
Seks was ervoor bedoeld dat
zij zich konden voortplanten,

763
00:44:11,370 --> 00:44:16,230
zodat door seksuele activiteit genetisch
materiaal zo gecombineerd kon worden

764
00:44:16,230 --> 00:44:18,510
dat er een nieuw mens ontstond.

765
00:44:18,510 --> 00:44:21,930
De zondeval heeft geleid tot
zaken als onvruchtbaarheid,

766
00:44:21,930 --> 00:44:25,350
waardoor de werkelijkheid
minder dan ideaal is geworden.

767
00:44:25,350 --> 00:44:29,430
In een ideale wereld zouden alle
mensen zich kunnen voortplanten.

768
00:44:29,430 --> 00:44:33,090
Maar tegenwoordig wil niet
iedereen zich voortplanten.

769
00:44:33,090 --> 00:44:36,090
In de oudheid wilde
iedereen kinderen hebben.

770
00:44:36,090 --> 00:44:39,930
Het was zelfs een tragedie
als mensen onvruchtbaar waren.

771
00:44:39,930 --> 00:44:43,830
Tegenwoordig hebben we Planned
Parenthood en gezinsplanning,

772
00:44:43,830 --> 00:44:48,270
en in feite willen mensen seks
hebben, maar willen ze geen kinderen.

773
00:44:48,270 --> 00:44:52,050
Er is niets mis mee wanneer een
getrouwd echtpaar seks heeft,

774
00:44:52,050 --> 00:44:54,330
zelfs als het geen kinderen kan krijgen.

775
00:44:54,330 --> 00:44:59,190
Maar er lijkt iets enigszins verdorvens
te zitten in het verlangen om datgene wat

776
00:44:59,190 --> 00:45:03,210
voor voortplanting gemaakt is,
te nemen en het in je denken

777
00:45:03,210 --> 00:45:05,790
volledig los te koppelen
van voortplanting.

778
00:45:05,790 --> 00:45:08,010
Het lijkt een beetje op voedsel eten.

779
00:45:08,010 --> 00:45:11,250
Het is aangenaam, maar het
is voor een doel gemaakt.

780
00:45:11,250 --> 00:45:14,370
Het doel ervan is je te
voeden en je gezondheid,

781
00:45:14,370 --> 00:45:16,890
je lichaam en je kracht
in stand te houden.

782
00:45:16,890 --> 00:45:18,930
Daar is voedsel voor gemaakt.

783
00:45:18,930 --> 00:45:22,710
God maakte eten aangenaam
omdat we het toch moesten doen,

784
00:45:22,710 --> 00:45:24,750
en Hij gewoon aardig was.

785
00:45:24,750 --> 00:45:27,570
Stel je voor dat Hij
eten niet erg aangenaam,

786
00:45:27,570 --> 00:45:30,450
maar nog steeds noodzakelijk had gemaakt.

787
00:45:30,450 --> 00:45:33,870
Stel dat Hij voortplanting
absoluut noodzakelijk,

788
00:45:33,870 --> 00:45:36,270
maar niet aangenaam had gemaakt.

789
00:45:36,270 --> 00:45:38,910
Nu, God is een aardige God.

790
00:45:38,910 --> 00:45:42,270
De dingen die we moeten
doen, maakt Hij aangenaam.

791
00:45:42,270 --> 00:45:47,910
Hij voegde bepaalde zenuwuiteinden,
klieren enzovoort toe om eten,

792
00:45:47,910 --> 00:45:50,550
seks en andere dingen plezierig te maken.

793
00:45:50,550 --> 00:45:53,310
Maar dat betekent niet dat
Hij ze uitsluitend voor het

794
00:45:53,310 --> 00:45:54,870
plezier heeft gemaakt.

795
00:45:54,870 --> 00:45:57,750
Je zou net zo goed kunnen
zeggen dat Hij voedsel

796
00:45:57,750 --> 00:46:00,570
uitsluitend voor het
plezier heeft gemaakt.

797
00:46:00,570 --> 00:46:02,910
Sommige mensen zeggen dat inderdaad.

798
00:46:02,910 --> 00:46:04,950
Daar gaat boulimie toch van uit?

799
00:46:04,950 --> 00:46:10,410
Laten we eten en ervan genieten, het
daarna uitbraken en het dan nog eens doen.

800
00:46:10,410 --> 00:46:11,550
Wat is dat?

801
00:46:11,550 --> 00:46:16,350
Dat is het doel van eten loskoppelen
van de activiteit van het eten.

802
00:46:16,350 --> 00:46:19,350
Ik besef dat je telkens
wanneer je snoep eet,

803
00:46:19,350 --> 00:46:22,710
het doel van eten loskoppelt
van de activiteit.

804
00:46:22,710 --> 00:46:26,790
En ik denk dat daar, binnen
de perken, niets mis mee is.

805
00:46:26,790 --> 00:46:32,250
Net zoals er niets mis mee is wanneer een
getrouwd echtpaar seksueel genot beleeft

806
00:46:32,250 --> 00:46:34,590
terwijl het zich niet kan voortplanten.

807
00:46:34,590 --> 00:46:39,210
Er zijn momenten waarop het redelijk is
om te genieten van voedsel dat je niet

808
00:46:39,210 --> 00:46:41,130
noodzakelijkerwijs zal voeden.

809
00:46:41,130 --> 00:46:43,530
In de Bijbel staat geen verbod daarop.

810
00:46:43,530 --> 00:46:48,150
Maar als iemand bij zijn voedselkeuzes
nooit rekening hield met voedingswaarde,

811
00:46:48,150 --> 00:46:50,730
zou dat bijzonder onverstandig zijn.

812
00:46:50,730 --> 00:46:53,730
Als iemand zei: „Ik weet
waar voedsel voor dient.

813
00:46:53,730 --> 00:46:58,110
Het dient voor mijn eigen genot,” en dat
het enige was waarvoor hij dacht dat het

814
00:46:58,110 --> 00:47:02,310
diende, en hij het volledig
loskoppelde van de voedingsfunctie,

815
00:47:02,310 --> 00:47:05,670
dan zouden we dat echt
dom en schadelijk vinden.

816
00:47:05,670 --> 00:47:09,510
Zo begaat een samenleving
een vergelijkbare vergissing

817
00:47:09,510 --> 00:47:12,690
wanneer zij seks loskoppelt
van voortplanting.

818
00:47:12,690 --> 00:47:15,930
Misschien is het prima als
echtparen soms seks hebben

819
00:47:15,930 --> 00:47:19,050
terwijl ze weten dat ze zich
niet zullen voortplanten.

820
00:47:19,050 --> 00:47:22,710
Maar bewust zeggen: „Ik
weet waar seks voor dient.

821
00:47:22,710 --> 00:47:26,550
Het dient voor genot,” en het
volledig loskoppelen van het idee van

822
00:47:26,550 --> 00:47:29,790
voortplanting, is als de
handeling van het eten

823
00:47:29,790 --> 00:47:33,570
loskoppelen van de functie
waarvoor God die gemaakt heeft.

824
00:47:33,570 --> 00:47:37,770
Soms zie ik de mentaliteit van
onze moderne tijd over seks als

825
00:47:37,770 --> 00:47:42,150
reproductieve boulimie, omdat mensen
voortdurend het genot willen hebben,

826
00:47:42,150 --> 00:47:45,390
maar niet de gevolgen willen
die seks moest voortbrengen.

827
00:47:45,390 --> 00:47:48,330
Ik zeg niet dat mensen zo veel
mogelijk kinderen moeten krijgen

828
00:47:48,330 --> 00:47:49,650
of iets dergelijks.

829
00:47:49,650 --> 00:47:53,310
Ik denk alleen dat er iets
mis is met een samenleving die

830
00:47:53,310 --> 00:47:58,110
besloten heeft dat het genot van seks
het belangrijkste onderdeel van seks is,

831
00:47:58,110 --> 00:48:03,990
alsof het genot van eten het belangrijkste
onderdeel van eten is. Dat is niet zo.

832
00:48:03,990 --> 00:48:08,910
God heeft seks in de eerste plaats
gemaakt als activiteit ter voortplanting.

833
00:48:08,910 --> 00:48:15,030
Dat staat in het boek Maleachi, waar
staat dat God de twee, de man en de vrouw,

834
00:48:15,030 --> 00:48:17,010
één maakte. Hij zegt:

835
00:48:17,010 --> 00:48:20,850
En waarom? Omdat Hij
godvruchtig nageslacht zocht.

836
00:48:20,850 --> 00:48:26,670
Dat is de reden. Toen God Adam en Eva
schiep en hen tot één vlees maakte,

837
00:48:26,670 --> 00:48:28,770
zocht Hij godvruchtig nageslacht.

838
00:48:28,770 --> 00:48:32,730
Het staat in Maleachi,
hoofdstuk 2, vers 15.

839
00:48:32,730 --> 00:48:34,710
Daar heeft God het voor gemaakt.

840
00:48:34,710 --> 00:48:38,730
Het kan andere bijkomende voordelen
hebben, maar het is daarvoor gemaakt.

841
00:48:38,730 --> 00:48:40,590
Seks was daarvoor bedoeld.

842
00:48:40,590 --> 00:48:44,910
Bovendien heeft God het huwelijk, een
verbondsrelatie tussen man en vrouw,

843
00:48:44,910 --> 00:48:50,190
en het gezin ontworpen als de ideale
omgeving om kinderen groot te brengen.

844
00:48:50,190 --> 00:48:53,370
Daarom is het voor God
belangrijk dat seksueel gedrag

845
00:48:53,370 --> 00:48:54,990
binnen het huwelijk blijft.

846
00:48:54,990 --> 00:48:59,550
Het is het unieke en exclusieve voorrecht
van mannen en vrouwen die met elkaar

847
00:48:59,550 --> 00:49:02,550
getrouwd zijn om die
activiteit te beoefenen.

848
00:49:02,550 --> 00:49:06,570
Wanneer mensen getrouwd zijn en zich met
iemand anders met dat soort activiteit

849
00:49:06,570 --> 00:49:10,530
bezighouden, verstoort dat Gods
bedoelingen met de eenheid van gezinnen

850
00:49:10,530 --> 00:49:13,590
enzovoort ernstig, en het is immoreel.

851
00:49:13,590 --> 00:49:17,490
God heeft seksuele activiteit
niet alleen plezierig gemaakt.

852
00:49:17,490 --> 00:49:21,570
Hij heeft die ook psychologisch
zeer nauw verbonden met ons geluk.

853
00:49:21,570 --> 00:49:24,930
Als een man weet dat zijn vrouw
met iemand anders naar bed gaat,

854
00:49:24,930 --> 00:49:28,110
of een vrouw weet dat haar man
met iemand anders naar bed gaat,

855
00:49:28,110 --> 00:49:30,450
kunnen ze daar niet gelukkig mee zijn.

856
00:49:30,450 --> 00:49:33,450
Als iemand zonder mijn
toestemming mijn fiets gebruikt,

857
00:49:33,450 --> 00:49:38,190
doet die persoon iets verkeerds, maar
ik raak daar niet al te overstuur van,

858
00:49:38,190 --> 00:49:40,530
zolang diegene hem maar terugbrengt.

859
00:49:40,530 --> 00:49:44,670
Maar als een man zonder mijn toestemming
mijn vrouw gebruikt en haar terugbrengt,

860
00:49:44,670 --> 00:49:46,530
ben ik daar niet blij mee.

861
00:49:46,530 --> 00:49:48,390
Daar is iets anders aan de hand.

862
00:49:48,390 --> 00:49:51,630
God heeft ons emotioneel
en psychologisch zo

863
00:49:51,630 --> 00:49:56,310
nauw verbonden met onze seksuele
identiteit en met de eenheid die tussen

864
00:49:56,310 --> 00:49:58,890
twee mensen in een
verbondsrelatie bestaat,

865
00:49:58,890 --> 00:50:02,670
dat elke schending daarvan
buiten die relatie pijn doet.

866
00:50:02,670 --> 00:50:06,990
Het doet de mensheid pijn en het
doet de bedrogen partijen pijn.

867
00:50:06,990 --> 00:50:11,310
Daarom heeft God bepaald dat
seksuele activiteit tussen één man en

868
00:50:11,310 --> 00:50:14,790
één vrouw moet plaatsvinden, en
dat zij zich daaraan voor het

869
00:50:14,790 --> 00:50:16,470
leven moeten verbinden.

870
00:50:16,470 --> 00:50:19,410
Wanneer je daarbuiten
treedt, is dat verkeerd.

871
00:50:19,410 --> 00:50:22,770
We weten dat Jezus het gebod
om geen overspel te plegen

872
00:50:22,770 --> 00:50:24,390
verder heeft uitgewerkt.

873
00:50:24,390 --> 00:50:26,610
Ik denk niet dat Hij het heeft veranderd.

874
00:50:26,610 --> 00:50:30,030
Ik denk dat Hij het heeft
verduidelijkt toen Hij zei:

875
00:50:30,030 --> 00:50:34,770
Maar Ik zeg u dat al wie naar een
vrouw kijkt om haar te begeren,

876
00:50:34,770 --> 00:50:38,190
in zijn hart al overspel
met haar gepleegd heeft.

877
00:50:38,190 --> 00:50:43,410
Bedenk dat de woorden ‘vrouw’ en
‘echtgenote’ in het Grieks hetzelfde woord

878
00:50:43,410 --> 00:50:45,810
zijn. Toen Jezus zei:

879
00:50:45,810 --> 00:50:48,870
Als een man naar een vrouw
kijkt en haar begeert,

880
00:50:48,870 --> 00:50:53,850
heeft hij in zijn hart overspel gepleegd,
doelde Hij uiteraard op het kijken naar de

881
00:50:53,850 --> 00:50:55,650
vrouw van een andere man.

882
00:50:55,650 --> 00:50:58,470
Dit wordt ook in het
tiende gebod verboden:

883
00:50:58,470 --> 00:51:01,950
U zult niet begeren
het huis van uw naaste.

884
00:51:01,950 --> 00:51:06,450
U zult niet begeren de vrouw van
uw naaste, noch zijn dienaar,

885
00:51:06,450 --> 00:51:13,950
noch zijn dienares, noch zijn rund, noch
zijn ezel, noch iets wat van uw naaste is.

886
00:51:13,950 --> 00:51:17,670
Als je naar de vrouw van je naaste
kijkt en verlangt haar te hebben,

887
00:51:17,670 --> 00:51:19,890
pleeg je in gedachten overspel.

888
00:51:19,890 --> 00:51:23,970
Als zij niet de vrouw van je naaste
is, maar een ongetrouwde vrouw,

889
00:51:23,970 --> 00:51:28,770
dan pleeg je in gedachten een
ander soort daad: ontucht.

890
00:51:28,770 --> 00:51:34,590
Ook dat is niet geoorloofd, maar overspel
en ontucht zijn verschillende dingen.

891
00:51:34,590 --> 00:51:38,370
Jezus zei in wezen dat
als het overspel zou zijn

892
00:51:38,370 --> 00:51:40,470
wanneer je met die vrouw naar bed ging,

893
00:51:40,470 --> 00:51:45,390
het ook overspel is wanneer je
fantaseert dat je met haar naar bed gaat.

894
00:51:45,390 --> 00:51:49,110
Zij is de vrouw van iemand
anders, niet die van jou.

895
00:51:49,110 --> 00:51:52,230
Dit gebod zegt niets
uitdrukkelijk over ontucht,

896
00:51:52,230 --> 00:51:55,350
hoewel het er in zekere zin
misschien wel in besloten ligt,

897
00:51:55,350 --> 00:51:58,230
omdat een ongetrouwde
vrouw in de meeste gevallen

898
00:51:58,230 --> 00:52:00,930
ooit de vrouw van iemand anders zal zijn.

899
00:52:00,930 --> 00:52:05,190
Het is mogelijk dat een man die seks
heeft met een ongetrouwde vrouw,

900
00:52:05,190 --> 00:52:09,150
seks blijkt te hebben met de
toekomstige vrouw van iemand anders.

901
00:52:09,150 --> 00:52:13,770
In dat geval kan het uiteindelijk
toch overspel blijken te zijn.

902
00:52:13,770 --> 00:52:18,690
Maar ontucht is een algemenere
term voor seksueel wangedrag.

903
00:52:18,690 --> 00:52:22,470
Het woord ontucht wordt in
deze passage niet gebruikt,

904
00:52:22,470 --> 00:52:27,510
maar bepaalde vormen van ontucht
zouden beslist ook overspel zijn,

905
00:52:27,510 --> 00:52:32,430
omdat de betrokken vrouw misschien de
toekomstige vrouw van iemand anders is.

906
00:52:32,430 --> 00:52:37,290
Hoe dan ook, dit gaat erover dat je
het recht van een man of vrouw op

907
00:52:37,290 --> 00:52:42,090
exclusieve toegang tot zijn of
haar huwelijkspartner niet schendt.

908
00:52:42,090 --> 00:52:45,150
Zoals Paulus het in 1
Korinthe 7 verwoordde,

909
00:52:45,150 --> 00:52:49,710
heeft een man geen zeggenschap over
zijn lichaam, maar zijn vrouw heeft die,

910
00:52:49,710 --> 00:52:54,810
en heeft een vrouw geen zeggenschap over
haar lichaam, maar haar man heeft die.

911
00:52:54,810 --> 00:52:58,110
Wanneer mensen trouwen,
worden ze één vlees.

912
00:52:58,110 --> 00:53:03,510
In zekere zin bezitten ze elkaars
lichaam net zozeer als hun eigen lichaam.

913
00:53:03,510 --> 00:53:08,730
Ik veronderstel dat in zekere zin
niemand van ons zijn eigen lichaam bezit,

914
00:53:08,730 --> 00:53:11,610
omdat ons lichaam God toebehoort.

915
00:53:11,610 --> 00:53:14,790
Maar zoals ik mij met
mijn lichaam vereenzelvig,

916
00:53:14,790 --> 00:53:18,090
zo vereenzelvig ik mij op
een vergelijkbare manier

917
00:53:18,090 --> 00:53:22,530
met het lichaam van mijn
vrouw, en zij met dat van mij.

918
00:53:22,530 --> 00:53:26,790
Ik kan niet kiezen wat ik met mijn
lichaam doe zonder haar instemming,

919
00:53:26,790 --> 00:53:32,010
en zij kan evenmin kiezen wat zij met
haar lichaam doet zonder mijn instemming.

920
00:53:32,010 --> 00:53:35,670
Dat is wat Paulus in 1 Korinthe 7:4 zegt:

921
00:53:35,670 --> 00:53:40,170
De vrouw heeft niet de beschikking
over haar eigen lichaam, maar de man.

922
00:53:40,170 --> 00:53:44,370
En evenzo heeft ook de man niet de
beschikking over zijn eigen lichaam,

923
00:53:44,370 --> 00:53:45,690
maar de vrouw.

924
00:53:45,690 --> 00:53:50,670
Dit betekent dat wanneer twee mensen
eenmaal getrouwd zijn en zij één lichaam,

925
00:53:50,670 --> 00:53:56,490
één vlees, worden, het gebruik van hun
lichamen onder het gezag van elkaar valt.

926
00:53:56,490 --> 00:54:01,530
Daarom bezit een man in zekere zin
zijn vrouw, en bezit de vrouw haar man,

927
00:54:01,530 --> 00:54:05,670
net zoals God Israël
bezat en Israël God bezat.

928
00:54:05,670 --> 00:54:08,190
Dat is wat een verbondsrelatie doet.

929
00:54:08,190 --> 00:54:12,090
Overspel schendt dat uiteraard,
en het is een verbondsbreuk.

930
00:54:12,090 --> 00:54:16,290
In Israël stond onder de wet
de doodstraf op overspel.

931
00:54:16,290 --> 00:54:18,330
Op ontucht stond die niet.

932
00:54:18,330 --> 00:54:22,710
Als een man met een meisje dat nog maagd
was naar bed ging, moesten ze trouwen.

933
00:54:22,710 --> 00:54:24,210
Ze werden niet gestenigd.

934
00:54:24,210 --> 00:54:25,830
Ze werden niet gedood.

935
00:54:25,830 --> 00:54:30,450
Wat ze hadden gedaan, werd niet als
overspel beschouwd, omdat zij maagd was,

936
00:54:30,450 --> 00:54:33,870
niet verloofd was en niet
aan iemand verbonden was.

937
00:54:33,870 --> 00:54:36,570
Maar ze konden het niet
zomaar daarbij laten.

938
00:54:36,570 --> 00:54:40,290
Ze moesten trouwen, wat
heel duidelijk maakt dat God

939
00:54:40,290 --> 00:54:43,170
seks uitsluitend voor het
huwelijk bedoeld heeft.

940
00:54:43,170 --> 00:54:46,890
Als mensen vóór hun huwelijk seks
hebben, behoren ze dus te trouwen.

941
00:54:46,890 --> 00:54:49,530
Het was echter duidelijk
dat ongetrouwde mensen

942
00:54:49,530 --> 00:54:52,230
die seksueel bij elkaar betrokken raakten,

943
00:54:52,230 --> 00:54:56,070
niet hetzelfde deden als
mensen die overspel pleegden.

944
00:54:56,070 --> 00:55:00,030
Over het algemeen werd het niet
op dezelfde manier bestraft.

945
00:55:00,030 --> 00:55:03,270
Op overspel stond de doodstraf.

946
00:55:03,270 --> 00:55:08,610
Seksuele activiteit tussen ongetrouwde
partijen werd met een huwelijk bestraft,

947
00:55:08,610 --> 00:55:10,050
niet met de dood.

948
00:55:10,050 --> 00:55:12,810
Het was dus een ander soort wangedrag.

949
00:55:12,810 --> 00:55:16,110
‘Je mag niet stelen’ is het achtste gebod.

950
00:55:16,110 --> 00:55:21,150
Het is duidelijk dat het verbod op
stelen eigendomsrechten vastlegt.

951
00:55:21,150 --> 00:55:23,910
Je kunt het onmogelijk anders zien.

952
00:55:23,910 --> 00:55:26,370
Mensen hebben eigendomsrechten.

953
00:55:26,370 --> 00:55:31,290
Ik bedoel niet onroerend goed, want
niet iedereen bezit onroerend goed,

954
00:55:31,290 --> 00:55:33,930
maar iedereen bezit wat hij bezit.

955
00:55:33,930 --> 00:55:36,390
Het is geen gemeenschappelijk bezit.

956
00:55:36,390 --> 00:55:41,970
Als alles gemeenschappelijk bezit was,
dan zou er niet zoiets als stelen bestaan.

957
00:55:41,970 --> 00:55:45,750
Stelen zou niet verboden kunnen
worden, omdat er niet zoiets als

958
00:55:45,750 --> 00:55:47,310
stelen zou bestaan.

959
00:55:47,310 --> 00:55:51,990
Als alles van ons allemaal was, dan zou
ik alles wat van jou is kunnen pakken

960
00:55:51,990 --> 00:55:53,970
zonder dat dit stelen was.

961
00:55:53,970 --> 00:55:56,970
En jij zou alles wat van
mij is kunnen pakken,

962
00:55:56,970 --> 00:56:02,070
omdat er in werkelijkheid toch
niets is wat van mij of van jou is.

963
00:56:02,070 --> 00:56:06,810
Stelen veronderstelt dat God legitieme
eigendomsrechten heeft ingesteld,

964
00:56:06,810 --> 00:56:10,890
net zoals moord veronderstelt
dat er een recht op leven is.

965
00:56:10,890 --> 00:56:13,770
Mensen hebben rechten
die God heeft ingesteld.

966
00:56:13,770 --> 00:56:18,030
Ze hebben het recht om te leven,
tenzij ze dat recht verspelen.

967
00:56:18,030 --> 00:56:23,610
Ze hebben recht op hun eigendom, tenzij
ze dat recht opgeven door het weg te geven

968
00:56:23,610 --> 00:56:26,070
of het te besteden in
ruil voor iets anders.

969
00:56:26,070 --> 00:56:30,030
Maar zij beslissen daarover,
omdat het hun eigendom is.

970
00:56:30,030 --> 00:56:32,370
Hoe wordt iets iemands eigendom?

971
00:56:32,370 --> 00:56:35,010
Hoe krijgt iemand eigendomsrechten?

972
00:56:35,010 --> 00:56:37,170
Dat kan op verschillende manieren.

973
00:56:37,170 --> 00:56:39,870
Je kunt bezit van je familie erven.

974
00:56:39,870 --> 00:56:42,510
Als dat zo is, is het van jou.

975
00:56:42,510 --> 00:56:44,730
Het behoort niet aan de overheid toe.

976
00:56:44,730 --> 00:56:47,130
Het behoort niet aan je naaste toe.

977
00:56:47,130 --> 00:56:49,110
Het behoort jou toe.

978
00:56:49,110 --> 00:56:53,970
Je ouders laten het aan jou na en
je bent er rechtmatig eigenaar van.

979
00:56:53,970 --> 00:56:56,610
Je zou het kunnen
verdienen door te werken.

980
00:56:56,610 --> 00:57:00,930
Je ruilt uren of dagen van je leven
voor een tastbaar bezit dat je met je

981
00:57:00,930 --> 00:57:02,550
arbeid hebt gekocht.

982
00:57:02,550 --> 00:57:04,770
Dan is het rechtmatig van jou.

983
00:57:04,770 --> 00:57:09,930
Het is niet van de overheid en het is
niet van je naaste. Het is van jou.

984
00:57:09,930 --> 00:57:14,250
Je kunt geld verkrijgen door iets
wat je hebt, een deel van je bezit,

985
00:57:14,250 --> 00:57:16,530
te ruilen voor een ander soort bezit.

986
00:57:16,530 --> 00:57:21,150
Je kunt het ook als geschenk ontvangen
door de liefdadigheid van anderen.

987
00:57:21,150 --> 00:57:24,450
Zodra een bedelaar iets van
een weldoener heeft gekregen,

988
00:57:24,450 --> 00:57:26,790
is die bedelaar er eigenaar van.

989
00:57:26,790 --> 00:57:30,630
Het is van hem en hij mag
ermee doen wat hij wil.

990
00:57:30,630 --> 00:57:34,110
Dat zijn allemaal wettige
manieren om geld te verkrijgen.

991
00:57:34,110 --> 00:57:38,430
Als je geld door fraude,
geweld of diefstal verkrijgt,

992
00:57:38,430 --> 00:57:40,470
dan is dat niet legitiem.

993
00:57:40,470 --> 00:57:43,170
Je hebt geen legitiem recht op dat geld.

994
00:57:43,170 --> 00:57:46,890
Maar als je bezit op een legitieme
en wettige manier hebt verkregen,

995
00:57:46,890 --> 00:57:48,930
dan heb je recht op dat bezit.

996
00:57:48,930 --> 00:57:51,990
Je hebt het recht erover te
beschikken zoals je wilt.

997
00:57:51,990 --> 00:57:56,070
Op dit punt kan ik maar beter ingaan
op de bewering van christenen:

998
00:57:56,070 --> 00:58:00,510
‘Wij hebben geen enkel recht; wij zijn
christenen.’ Dat is niet echt waar.

999
00:58:00,510 --> 00:58:04,530
We hebben wel degelijk rechten, maar er
wordt van ons gevraagd onze rechten per

1000
00:58:04,530 --> 00:58:07,530
geval op te geven
wanneer dat liefdevol is.

1001
00:58:07,530 --> 00:58:11,370
Met andere woorden, ik heb wel
degelijk recht op mijn eigendom.

1002
00:58:11,370 --> 00:58:16,110
Want als dat niet zo was, zou jij mijn
gitaar kunnen pakken en er met je auto

1003
00:58:16,110 --> 00:58:17,670
overheen kunnen rijden.

1004
00:58:17,670 --> 00:58:21,930
In een woede-uitbarsting zou je hem
tegen de muren kapot kunnen slaan,

1005
00:58:21,930 --> 00:58:25,650
en dan zou ik zeggen: ‘Daar gaat
mijn gitaar, maar hij was toch niet

1006
00:58:25,650 --> 00:58:27,210
van mij, nietwaar?

1007
00:58:27,210 --> 00:58:28,830
Ik heb geen enkel bezit.

1008
00:58:28,830 --> 00:58:31,710
Ik ben christen; ik heb geen rechten.’

1009
00:58:31,710 --> 00:58:35,190
Dat is niet waar. Ik heb
wel degelijk rechten.

1010
00:58:35,190 --> 00:58:37,350
Wat jij doet, is verkeerd.

1011
00:58:37,350 --> 00:58:42,270
Als ik geen recht op die gitaar had,
als jij er evenveel recht op had als ik,

1012
00:58:42,270 --> 00:58:46,350
of als niemand er enig recht op had,
dan zou het niet verkeerd zijn als

1013
00:58:46,350 --> 00:58:47,730
jij dat deed.

1014
00:58:47,730 --> 00:58:52,530
Maar omdat je het eigendom van iemand
anders beschadigt, is het verkeerd.

1015
00:58:52,530 --> 00:58:56,610
Als christen zou ik kunnen zeggen:
‘Ik ga je daarvoor vergeven.

1016
00:58:56,610 --> 00:58:59,790
Ik ga je niet dwingen mij
daarvoor terug te betalen.’

1017
00:58:59,790 --> 00:59:02,550
Ik heb het recht om van
mijn rechten af te zien.

1018
00:59:02,550 --> 00:59:05,310
Ik kan mijn eigendomsrechten opgeven.

1019
00:59:05,310 --> 00:59:07,890
Ik kan mijn recht op leven opgeven.

1020
00:59:07,890 --> 00:59:10,710
Ik kan mijn leven voor
iemand anders afleggen.

1021
00:59:10,710 --> 00:59:15,270
Ik kan elk recht dat ik wil opgeven,
maar ik heb die rechten nog steeds.

1022
00:59:15,270 --> 00:59:18,510
Ik dwing mijn rechten
eenvoudigweg niet af.

1023
00:59:18,510 --> 00:59:21,030
Er is verschil tussen geen rechten hebben

1024
00:59:21,030 --> 00:59:24,510
en je rechten in een
specifieke situatie opgeven.

1025
00:59:24,510 --> 00:59:27,570
Als we zouden zeggen dat
christenen geen rechten hebben,

1026
00:59:27,570 --> 00:59:30,090
dan zou ik alles moeten
kunnen doen wat ik wil,

1027
00:59:30,090 --> 00:59:32,550
omdat ik geen enkel recht van jou schend.

1028
00:59:32,550 --> 00:59:36,090
Maar je hebt wel degelijk rechten,
en het is verkeerd als ik je dood,

1029
00:59:36,090 --> 00:59:38,130
van je steel of wat dan ook.

1030
00:59:38,130 --> 00:59:42,030
Daarom denk ik dat christenen zich
verkeerd uitdrukken wanneer ze zeggen dat

1031
00:59:42,030 --> 00:59:43,710
we geen rechten hebben.

1032
00:59:43,710 --> 00:59:47,550
Wat de Bijbel wel zegt, is dat er
momenten zijn waarop het gul en

1033
00:59:47,550 --> 00:59:50,250
genadig is om onze rechten op te geven.

1034
00:59:50,250 --> 00:59:54,570
Paulus zei in 1 Korinthe 9 dat hij
het recht heeft om voor zijn bediening

1035
00:59:54,570 --> 00:59:55,890
betaald te worden.

1036
00:59:55,890 --> 01:00:00,390
Hij heeft het recht een vrouw te hebben
en haar mee te nemen wanneer hij dient.

1037
01:00:00,390 --> 01:00:01,530
Maar hij zegt:

1038
01:00:01,530 --> 01:00:04,710
Ik heb van geen van deze
rechten gebruikgemaakt.

1039
01:00:04,710 --> 01:00:07,830
Ter wille van het Evangelie
heb ik ervan afgezien.

1040
01:00:07,830 --> 01:00:10,950
Christenen hebben rechten,
maar ze leggen die af.

1041
01:00:10,950 --> 01:00:15,870
Als ze helemaal geen rechten hadden, zou
hun nooit onrecht aangedaan kunnen worden.

1042
01:00:15,870 --> 01:00:20,130
Want wanneer mensen hen zouden
doden, zouden ze hun niets afnemen.

1043
01:00:20,130 --> 01:00:22,350
Ze hebben daar immers toch geen recht op.

1044
01:00:22,350 --> 01:00:24,930
Er bestaat dus een recht op eigendom.

1045
01:00:24,930 --> 01:00:30,090
Ik blijf zeggen dat eerlijk verkregen
bezit niet aan de overheid toebehoort.

1046
01:00:30,090 --> 01:00:33,030
Betekent dat dat ik niet
in belastingheffing geloof?

1047
01:00:33,030 --> 01:00:37,230
Nee, ik geloof wel in
belastingheffing. Paulus ook.

1048
01:00:37,230 --> 01:00:41,310
Paulus zei in Romeinen 13 dat
de overheid een dienst verleent

1049
01:00:41,310 --> 01:00:44,310
waarvan God bepaald heeft
dat zij die moet verlenen,

1050
01:00:44,310 --> 01:00:48,510
en dat zij daarvoor onderhouden
moet worden. Daarom zegt hij:

1051
01:00:48,510 --> 01:00:50,670
Betaal daarom belasting en schatting.

1052
01:00:50,670 --> 01:00:54,990
net zoals je een werkman zou betalen
die bij je thuis het tuinwerk komt doen,

1053
01:00:54,990 --> 01:00:57,930
je huis schildert of je dak repareert.

1054
01:00:57,930 --> 01:00:59,910
Je betaalt hem voor zijn werk.

1055
01:00:59,910 --> 01:01:01,890
Hij verleent je een dienst.

1056
01:01:01,890 --> 01:01:04,650
Zo verleent de politieagent je een dienst.

1057
01:01:04,650 --> 01:01:08,130
De krijgsmacht die je veilig
houdt, verleent je een dienst,

1058
01:01:08,130 --> 01:01:11,190
en de mensen die dat werk
doen moeten betaald worden.

1059
01:01:11,190 --> 01:01:14,670
Ze worden betaald door een
distributiecentrum van de overheid,

1060
01:01:14,670 --> 01:01:19,470
dat belastinggeld inneemt van de mensen
aan wie de dienst wordt verleend en het

1061
01:01:19,470 --> 01:01:21,270
onder de dienaren verdeelt.

1062
01:01:21,270 --> 01:01:23,190
Dat is wat Paulus zegt.

1063
01:01:23,190 --> 01:01:28,290
Zij wijden zich voortdurend aan de
voltijdse taak die God hun gegeven heeft,

1064
01:01:28,290 --> 01:01:32,070
en daarom moet je belasting
betalen om hen te onderhouden.

1065
01:01:32,070 --> 01:01:36,090
Maar stel dat ik een man inhuur om
bij mij het tuinwerk te komen doen

1066
01:01:36,090 --> 01:01:38,550
en hij begint een zwembad aan te leggen.

1067
01:01:38,550 --> 01:01:41,250
Dan zou ik zeggen: „Wacht eens even.

1068
01:01:41,250 --> 01:01:43,950
Ik heb eigenlijk niet om
een zwembad gevraagd.”

1069
01:01:43,950 --> 01:01:46,830
„Dat geeft niet. Ik leg het toch aan.

1070
01:01:46,830 --> 01:01:48,870
Mijn prijzen zullen je bevallen.”

1071
01:01:48,870 --> 01:01:51,450
Dus hij legt dat zwembad aan.

1072
01:01:51,450 --> 01:01:55,950
Daarna moet hij mijn dak repareren, maar
hij besluit ook een nieuwe vleugel aan

1073
01:01:55,950 --> 01:02:00,270
mijn huis te bouwen, terwijl ik daar
geen toestemming voor heb gegeven.

1074
01:02:00,270 --> 01:02:02,910
Hij stuurt me de rekening voor dit werk.

1075
01:02:02,910 --> 01:02:05,310
Dan zeg ik: „Wacht eens even.

1076
01:02:05,310 --> 01:02:10,110
Ik vind het niet erg om je te betalen voor
het tuinwerk waarvoor ik je heb ingehuurd,

1077
01:02:10,110 --> 01:02:12,510
of voor het repareren van mijn dak.

1078
01:02:12,510 --> 01:02:17,730
Maar ik heb niet gevraagd om dit
zwembad of om de bouw van deze vleugel.

1079
01:02:17,730 --> 01:02:20,310
Daar zou ik niet voor hoeven te betalen.”

1080
01:02:20,310 --> 01:02:22,530
Zo gaat het soms ook met de overheid.

1081
01:02:22,530 --> 01:02:27,870
De overheid verleent legitieme diensten
die God haar opgedragen heeft te verlenen,

1082
01:02:27,870 --> 01:02:30,810
namelijk het handhaven
van een strafrechtsstelsel

1083
01:02:30,810 --> 01:02:34,050
en het waarborgen van
de nationale veiligheid.

1084
01:02:34,050 --> 01:02:38,370
De Bijbel zegt dat God ons de
gezagsdragers gegeven heeft om dat

1085
01:02:38,370 --> 01:02:41,910
voor ons te doen, en dat wij
hen daarvoor moeten betalen.

1086
01:02:41,910 --> 01:02:45,750
Maar dan zeggen ze: „We gaan nog
wat meer dingen voor jullie doen.

1087
01:02:45,750 --> 01:02:48,630
We gaan voorzien in openbaar onderwijs,

1088
01:02:48,630 --> 01:02:54,330
openbare gezondheidszorg en openbare
voorzieningen voor dit en voor dat,

1089
01:02:54,330 --> 01:02:57,210
en we sturen jullie gewoon de rekening.”

1090
01:02:57,210 --> 01:02:59,790
Dan denk ik: „Wacht eens even.

1091
01:02:59,790 --> 01:03:01,950
Ik heb daar niet om gevraagd.

1092
01:03:01,950 --> 01:03:05,070
God heeft jullie daar
geen opdracht toe gegeven.

1093
01:03:05,070 --> 01:03:07,710
Nu maken jullie gewoon
gebruik van jullie macht.

1094
01:03:07,710 --> 01:03:12,750
Jullie nemen mijn geld af onder
bedreiging met een vuurwapen.”

1095
01:03:12,750 --> 01:03:17,850
In zekere zin is dit beroving:
diensten verlenen waarvan ik geen

1096
01:03:17,850 --> 01:03:23,190
gebruik zal maken, die ik niet wil
en waarvoor ik geen toestemming geef,

1097
01:03:23,190 --> 01:03:27,990
en mij daar vervolgens de rekening
voor sturen. Dit is onrecht.

1098
01:03:27,990 --> 01:03:30,930
Als de overheid legitieme
diensten verleent,

1099
01:03:30,930 --> 01:03:34,530
dan moeten wij terecht belasting
voor die diensten betalen.

1100
01:03:34,530 --> 01:03:38,970
Als ze dingen doet waartoe God
haar geen opdracht heeft gegeven

1101
01:03:38,970 --> 01:03:42,870
en waarom wij haar niet
gevraagd hebben, en dan zegt:

1102
01:03:42,870 --> 01:03:45,990
„Maar we brengen jullie er
wel kosten voor in rekening,

1103
01:03:45,990 --> 01:03:49,950
en als jullie ons niet betalen,
gaan jullie de gevangenis in”,

1104
01:03:49,950 --> 01:03:51,930
dan is dat iets anders.

1105
01:03:51,930 --> 01:03:53,610
Dat is beroving.

1106
01:03:53,610 --> 01:03:57,270
Het is beroving onder
bedreiging met een vuurwapen.

1107
01:03:57,270 --> 01:04:00,750
Ook de overheid kan zich
schuldig maken aan diefstal.

1108
01:04:00,750 --> 01:04:02,490
Je hebt eigendomsrechten.

1109
01:04:02,490 --> 01:04:06,150
U zult geen vals getuigenis
spreken tegen uw naaste.

1110
01:04:06,150 --> 01:04:08,730
Wat is een valse getuigenis afleggen?

1111
01:04:08,730 --> 01:04:12,810
Hierbij wordt voornamelijk aan een
situatie in een rechtszaal gedacht.

1112
01:04:12,810 --> 01:04:16,770
De Bijbel waarschuwt vaak tegen het
afleggen van valse getuigenissen

1113
01:04:16,770 --> 01:04:19,050
en bevat er veel voorbeelden van.

1114
01:04:19,050 --> 01:04:24,330
Er werden valse getuigen naar voren
gebracht om tegen Stefanus te getuigen.

1115
01:04:24,330 --> 01:04:28,230
Er werden valse getuigen opgeroepen
om tijdens het proces tegen

1116
01:04:28,230 --> 01:04:29,790
Jezus te getuigen.

1117
01:04:29,790 --> 01:04:34,290
Er traden valse getuigen tegen
Naboth op toen Izebel Naboths

1118
01:04:34,290 --> 01:04:36,750
wijngaard in handen wilde krijgen.

1119
01:04:36,750 --> 01:04:41,190
Zij liet valse getuigen opstaan om
te zeggen dat hij God had gelasterd,

1120
01:04:41,190 --> 01:04:46,470
zodat hij ter dood gebracht zou worden en
de koning zijn wijngaard kon verwerven.

1121
01:04:46,470 --> 01:04:49,650
Een valse getuigenis
afleggen tegen je naaste

1122
01:04:49,650 --> 01:04:51,990
betekent dat je hem ergens van beschuldigt

1123
01:04:51,990 --> 01:04:55,890
en hem blootstelt aan straffen voor
iets waaraan hij niet schuldig is

1124
01:04:55,890 --> 01:04:59,070
en wat hij niet verdient. Het is onrecht.

1125
01:04:59,070 --> 01:05:02,730
De man om wie het gaat,
is nergens schuldig aan.

1126
01:05:02,730 --> 01:05:06,390
Hij heeft een gezagsgetrouw
en eerlijk leven geleid.

1127
01:05:06,390 --> 01:05:08,310
Hij heeft niets gedaan waarvoor hij

1128
01:05:08,310 --> 01:05:11,190
juridisch ter verantwoording
kan worden geroepen.

1129
01:05:11,190 --> 01:05:14,550
Er is geen reden waarom hij voor
de rechter zou moeten staan.

1130
01:05:14,550 --> 01:05:18,570
Er is geen reden waarom iemand hem
ergens van zou moeten beschuldigen,

1131
01:05:18,570 --> 01:05:20,490
want hij heeft het niet gedaan.

1132
01:05:20,490 --> 01:05:24,870
Als hij het niet gedaan heeft en jij hem
ervan beschuldigt dat hij het wel gedaan

1133
01:05:24,870 --> 01:05:28,170
heeft, leg je een valse
getuigenis tegen hem af.

1134
01:05:28,170 --> 01:05:32,010
Je brengt zijn goede naam in opspraak,
terwijl hij niets gedaan heeft om

1135
01:05:32,010 --> 01:05:32,970
dat te verdienen.

1136
01:05:32,970 --> 01:05:37,290
Misschien zorg je er zelfs voor dat
hij strafrechtelijk gestraft wordt voor

1137
01:05:37,290 --> 01:05:41,370
misdrijven die hij niet heeft
gepleegd. Dit is onrecht.

1138
01:05:41,370 --> 01:05:46,050
Je moet iemand niet belasteren of over
iemand roddelen als je niet weet of die

1139
01:05:46,050 --> 01:05:47,670
dingen waar zijn.

1140
01:05:47,670 --> 01:05:51,630
Soms moet je dat zelfs niet doen
als je wel weet dat ze waar zijn.

1141
01:05:51,630 --> 01:05:54,570
Er zijn momenten waarop er een waar en

1142
01:05:54,570 --> 01:05:57,690
negatief getuigenis tegen
iemand moet worden ingebracht,

1143
01:05:57,690 --> 01:06:01,230
maar nooit een vals negatief getuigenis.

1144
01:06:01,230 --> 01:06:06,390
Wat is roddel dan? Er is een
verschil tussen roddel en laster.

1145
01:06:06,390 --> 01:06:10,650
Van laster is natuurlijk sprake wanneer
je daadwerkelijk een vals gerucht

1146
01:06:10,650 --> 01:06:12,330
over iemand verspreidt.

1147
01:06:12,330 --> 01:06:16,470
Dat is beslist een valse
getuigenis tegen iemand afleggen.

1148
01:06:16,470 --> 01:06:18,930
Roddel is niet altijd onwaar.

1149
01:06:18,930 --> 01:06:23,010
Roddel kan bestaan uit het verspreiden
van negatieve informatie over

1150
01:06:23,010 --> 01:06:25,110
iemand die werkelijk waar is.

1151
01:06:25,110 --> 01:06:29,970
Maar het is roddel wanneer het
kwaadaardige en onnodige informatie is.

1152
01:06:29,970 --> 01:06:34,290
Je kunt de waarheid over iemand
vertellen en zijn reputatie verwoesten,

1153
01:06:34,290 --> 01:06:37,350
maar dan doe je dat op een
manier die niet juist is.

1154
01:06:37,350 --> 01:06:42,210
Over het algemeen zou ik zeggen dat
er sprake is van geroddel wanneer je

1155
01:06:42,210 --> 01:06:44,850
negatieve informatie
over iemand doorvertelt

1156
01:06:44,850 --> 01:06:48,030
aan iemand die geen deel
uitmaakt van het probleem

1157
01:06:48,030 --> 01:06:50,790
en ook geen deel uitmaakt
van de oplossing.

1158
01:06:50,790 --> 01:06:55,230
Met andere woorden, er is geen reden
waarom die persoon het moet horen.

1159
01:06:55,230 --> 01:06:59,310
Je vertelt het alleen maar door omdat
het toevallig een sappig nieuwtje is

1160
01:06:59,310 --> 01:07:01,770
en je weet dat mensen dat graag horen.

1161
01:07:01,770 --> 01:07:03,990
Maar het is niet iemand
die het moet horen,

1162
01:07:03,990 --> 01:07:06,750
en je schaadt er iemands reputatie mee.

1163
01:07:06,750 --> 01:07:10,890
Eén reden om daar voorzichtig mee te zijn,
is dat je niet weet of degene die iets

1164
01:07:10,890 --> 01:07:12,990
heeft gedaan zich heeft bekeerd.

1165
01:07:12,990 --> 01:07:17,190
Als die persoon zich heeft bekeerd, is
het geen goed idee om een negatief verhaal

1166
01:07:17,190 --> 01:07:18,870
over hem te verspreiden.

1167
01:07:18,870 --> 01:07:23,550
Het is misschien geen vals getuigenis,
maar het is wel onrechtvaardig.

1168
01:07:23,550 --> 01:07:27,990
Wat deze wet beschermt, is het recht
van een mens op zijn goede naam,

1169
01:07:27,990 --> 01:07:30,210
zijn recht op zijn reputatie.

1170
01:07:30,210 --> 01:07:33,390
Wanneer je een vals getuigenis
tegen iemand aflegt,

1171
01:07:33,390 --> 01:07:37,350
schaad je zijn reputatie net zo
zeker als je zijn leven schaadt door

1172
01:07:37,350 --> 01:07:40,170
moord of zijn bezit door diefstal.

1173
01:07:40,170 --> 01:07:42,930
Het laatste gebod gaat over begeren.

1174
01:07:42,930 --> 01:07:47,190
Zoals ik in een eerdere les zei,
laat dit gebod zien dat God Zich

1175
01:07:47,190 --> 01:07:50,550
om meer bekommert dan alleen
om wat je uiterlijk doet.

1176
01:07:50,550 --> 01:07:53,490
Hij bekommert Zich ook
om wat je wilt doen.

1177
01:07:53,490 --> 01:07:58,350
Het is ongetwijfeld dit gebod dat ten
grondslag ligt aan Jezus’ onderwijs over

1178
01:07:58,350 --> 01:08:01,290
moord in het hart en overspel in het hart.

1179
01:08:01,290 --> 01:08:05,670
Als iemand in zijn hart iemand vermoordt
of in zijn hart overspel pleegt,

1180
01:08:05,670 --> 01:08:09,330
is dat inderdaad iets anders dan
wanneer hij het daadwerkelijk doet.

1181
01:08:09,330 --> 01:08:12,690
Moord en overspel zijn namelijk
strafbaar voor de rechtbank,

1182
01:08:12,690 --> 01:08:15,510
tenminste volgens de Joodse wet.

1183
01:08:15,510 --> 01:08:19,170
Boosheid of wellust waren
volgens de wet niet strafbaar,

1184
01:08:19,170 --> 01:08:23,670
omdat mensen niet het recht hebben om
misdrijven in gedachten te bestraffen.

1185
01:08:23,670 --> 01:08:27,330
Rechtbanken horen misdrijven in
gedachten niet te bestraffen.

1186
01:08:27,330 --> 01:08:29,970
Maar dat betekent niet
dat God ze niet ziet,

1187
01:08:29,970 --> 01:08:34,410
dat God er geen bezwaar tegen heeft
of dat God ze niet zal oordelen,

1188
01:08:34,410 --> 01:08:38,190
want het oordelen van het
hart behoort tot Gods terrein.

1189
01:08:38,190 --> 01:08:41,730
Op de oordeelsdag zullen de geheime
gedachten van ieder mens aan het

1190
01:08:41,730 --> 01:08:43,230
licht worden gebracht.

1191
01:08:43,230 --> 01:08:48,150
De Bijbel zegt dat God de gedachten
van ieders hart zal oordelen.

1192
01:08:48,150 --> 01:08:50,430
Dat is niet de taak van de overheid.

1193
01:08:50,430 --> 01:08:54,030
Het is niet de taak van de
overheid om te bepalen dat bepaalde

1194
01:08:54,030 --> 01:08:56,490
misdrijven haatmisdrijven zijn.

1195
01:08:56,490 --> 01:09:00,390
We hebben in een vrije samenleving
geen gedachtepolitie nodig,

1196
01:09:00,390 --> 01:09:03,990
en trouwens ook niet in
welke samenleving dan ook.

1197
01:09:03,990 --> 01:09:07,830
Als je eropuit gaat en iets
doet wat van haat getuigt,

1198
01:09:07,830 --> 01:09:10,830
laat die daad dan als
daad worden bestraft.

1199
01:09:10,830 --> 01:09:14,730
Maar het is niet aan de overheid
om over motieven te oordelen en

1200
01:09:14,730 --> 01:09:18,990
extra straffen op te leggen omdat je
slechte gedachten had toen je het deed,

1201
01:09:18,990 --> 01:09:23,010
omdat je homoseksuelen,
Aziaten, zwarte mensen,

1202
01:09:23,010 --> 01:09:26,070
witte mensen of een bepaalde groep haatte.

1203
01:09:26,070 --> 01:09:29,070
Wanneer je dan een misdrijf
tegen een van hen pleegt,

1204
01:09:29,070 --> 01:09:32,730
krijg je boven op de straf
die het misdrijf verdient nog

1205
01:09:32,730 --> 01:09:35,130
extra straf omdat je haatte.

1206
01:09:35,130 --> 01:09:39,090
God heeft het volste recht om mensen
voor hun gedachten te straffen,

1207
01:09:39,090 --> 01:09:40,770
maar de mens niet.

1208
01:09:40,770 --> 01:09:45,510
Jezus wees erop dat God aandacht
schenkt aan je gedachten en ze bijhoudt.

1209
01:09:45,510 --> 01:09:49,410
Misschien pleeg je uiterlijk geen
overspel, maar God weet of je in je

1210
01:09:49,410 --> 01:09:51,210
hart overspel pleegt.

1211
01:09:51,210 --> 01:09:55,710
Misschien steel je niet van je
naaste, maar God weet of je begeert.

1212
01:09:55,710 --> 01:09:59,670
Misschien pleeg je geen moord,
maar God weet of je hart moorddadig

1213
01:09:59,670 --> 01:10:01,110
tegenover hem is.

1214
01:10:01,110 --> 01:10:05,490
We moeten begrijpen dat dit laatste
gebod ze in wezen allemaal omvat

1215
01:10:05,490 --> 01:10:09,630
en zegt dat God ook aandacht
schenkt aan wat je in je hart wilt.

1216
01:10:09,630 --> 01:10:13,050
Het zou verkeerd zijn als welk
strafrechtelijk stelsel dan ook zou

1217
01:10:13,050 --> 01:10:15,630
zeggen: Jezus heeft gezegd:

1218
01:10:15,630 --> 01:10:21,450
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult niet doden; en:

1219
01:10:21,450 --> 01:10:25,230
Wie doodt, zal door de rechtbank
schuldig bevonden worden.

1220
01:10:25,230 --> 01:10:29,550
Maar Ik zeg u: Al wie ten
onrechte boos is op zijn broeder,

1221
01:10:29,550 --> 01:10:32,310
zal schuldig bevonden
worden door de rechtbank.

1222
01:10:32,310 --> 01:10:35,730
En al wie tegen zijn broeder zegt: Raka!

1223
01:10:35,730 --> 01:10:40,770
zal schuldig bevonden worden door
de Raad; maar al wie zegt: Dwaas!

1224
01:10:40,770 --> 01:10:43,830
die zal schuldig bevonden
worden tot het helse vuur.

1225
01:10:43,830 --> 01:10:47,070
dus gaan we deze man
ophangen omdat hij boos was.

1226
01:10:47,070 --> 01:10:49,830
[De spreker vat boosheid hier
op als moord in het hart;

1227
01:10:49,830 --> 01:10:54,454
Mattheüs 5:21-22 zegt dat niet
letterlijk.] Of: Jezus heeft gezegd:

1228
01:10:54,454 --> 01:10:58,170
Maar Ik zeg u dat al wie naar een
vrouw kijkt om haar te begeren,

1229
01:10:58,170 --> 01:11:01,110
in zijn hart al overspel
met haar gepleegd heeft.

1230
01:11:01,110 --> 01:11:04,410
dus gaan we deze vrouw een
echtscheiding toestaan omdat haar man

1231
01:11:04,410 --> 01:11:06,030
deze gedachten had.

1232
01:11:06,030 --> 01:11:10,110
Uiterlijke straffen en sancties
wegens gedrag horen bij daden,

1233
01:11:10,110 --> 01:11:11,670
niet bij gedachten.

1234
01:11:11,670 --> 01:11:16,530
Maar God oordeelt het hart, en het gebod
hier maakt heel duidelijk dat God zowel

1235
01:11:16,530 --> 01:11:20,310
aanspraak maakt op je gedachteleven
als op je uiterlijke leven.

1236
01:11:20,310 --> 01:11:24,030
Hebzucht is hetzelfde als wat
Paulus de liefde voor geld noemde,

1237
01:11:24,030 --> 01:11:27,090
al kun je naast geld ook
andere dingen liefhebben.

1238
01:11:27,090 --> 01:11:30,510
De liefde voor geld wordt in
de Bijbel hebzucht genoemd.

1239
01:11:30,510 --> 01:11:36,150
Paulus zei in 1 Timotheus, hoofdstuk 6,
dat de liefde voor geld de wortel is van

1240
01:11:36,150 --> 01:11:38,790
allerlei kwaad. Iedereen citeert:

1241
01:11:38,790 --> 01:11:42,090
Want geldzucht is een
wortel van alle kwaad.

1242
01:11:42,090 --> 01:11:45,810
Door daarnaar te verlangen, zijn
sommigen afgedwaald van het geloof,

1243
01:11:45,810 --> 01:11:48,750
en hebben zich met vele
smarten doorstoken.

1244
01:11:48,750 --> 01:11:52,350
Met ‘alle kwaad’ bedoelt
hij allerlei kwaad.

1245
01:11:52,350 --> 01:11:56,070
Zeker niet iedere slechte daad
die iemand ooit heeft begaan,

1246
01:11:56,070 --> 01:11:58,770
werd ingegeven door de liefde voor geld.

1247
01:11:58,770 --> 01:12:01,770
Het zou een vergissing zijn
om het zo uit te leggen.

1248
01:12:01,770 --> 01:12:06,450
Maar alle soorten kwaad zijn zeker
bedreven uit liefde voor geld.

1249
01:12:06,450 --> 01:12:10,770
Dat staat in 1 Timotheus,
hoofdstuk 6, vers 10:

1250
01:12:10,770 --> 01:12:13,770
Geldzucht is een bron van allerlei kwaad.

1251
01:12:13,770 --> 01:12:17,970
Het is interessant dat er uit liefde
voor geld allerlei kwaad is bedreven,

1252
01:12:17,970 --> 01:12:21,810
waaronder het overtreden van
alle negen andere geboden.

1253
01:12:21,810 --> 01:12:26,370
De liefde voor geld is hebzucht, een
overtreding van het tiende gebod,

1254
01:12:26,370 --> 01:12:30,990
maar elk van de andere geboden is
overtreden uit liefde voor geld.

1255
01:12:30,990 --> 01:12:33,570
Het is de wortel van allerlei kwaad.

1256
01:12:33,570 --> 01:12:37,590
Hebben mensen andere
goden vóór God gehad? Ja.

1257
01:12:37,590 --> 01:12:40,530
Hebzucht is afgoderij, zegt de Bijbel.

1258
01:12:40,530 --> 01:12:43,530
Hebben mensen de Naam van
de Heere ijdel gebruikt?

1259
01:12:43,530 --> 01:12:48,570
Hebben mensen uit liefde voor geld
vals gezworen in de Naam van God? Ja.

1260
01:12:48,570 --> 01:12:51,210
Om iemand met wie ze
zakendeden te misleiden,

1261
01:12:51,210 --> 01:12:55,530
hebben ze uit liefde voor geld
vals gezworen. Dat is vaak gebeurd.

1262
01:12:55,530 --> 01:12:59,850
Hebben mensen de sabbat overtreden
uit liefde voor geld? Ja.

1263
01:12:59,850 --> 01:13:03,630
In de Bijbel waren er tijden waarin
de Joden op de sabbat gingen werken,

1264
01:13:03,630 --> 01:13:06,450
omdat ze meer geld wilden
dan ze zouden hebben verdiend

1265
01:13:06,450 --> 01:13:08,490
als ze maar zes dagen werkten.

1266
01:13:08,490 --> 01:13:13,410
Hebben mensen hun ouders onteerd
uit liefde voor geld? Absoluut.

1267
01:13:13,410 --> 01:13:17,190
Veel mensen hebben geprobeerd hun
ouders dingen afhandig te maken.

1268
01:13:17,190 --> 01:13:22,350
Of denk zelfs aan wat Paulus duidelijk
maakte: als je je ouders niet onderhoudt,

1269
01:13:22,350 --> 01:13:23,970
eer je je ouders niet.

1270
01:13:23,970 --> 01:13:26,610
Het zou beslist uit liefde voor geld zijn

1271
01:13:26,610 --> 01:13:29,910
als iemand zijn ouders
financiële steun onthield.

1272
01:13:29,910 --> 01:13:33,390
Hebben mensen voor geld
een moord gepleegd? Ja.

1273
01:13:33,390 --> 01:13:36,210
Heb je nooit van huurmoordenaars gehoord?

1274
01:13:36,210 --> 01:13:40,530
Mensen plegen inderdaad
moorden voor geld. En overspel?

1275
01:13:40,530 --> 01:13:43,470
Heeft iemand ooit overspel
gepleegd voor geld?

1276
01:13:43,470 --> 01:13:47,190
Ja, er zijn prostituees. En diefstal?

1277
01:13:47,190 --> 01:13:51,870
Heeft iemand ooit gestolen uit liefde
voor geld? Dat spreekt voor zich.

1278
01:13:51,870 --> 01:13:54,630
En het afleggen van een vals getuigenis?

1279
01:13:54,630 --> 01:13:59,010
Ja, valse getuigen verlangen
meestal betaling voor hun diensten.

1280
01:13:59,010 --> 01:14:03,210
Degenen die tegen Jezus getuigden,
werden betaald om een vals getuigenis

1281
01:14:03,210 --> 01:14:04,410
af te leggen.

1282
01:14:04,410 --> 01:14:07,650
Iedere soort kwaad die in de
andere geboden wordt omschreven,

1283
01:14:07,650 --> 01:14:11,550
is op zijn minst van tijd tot tijd
voortgekomen uit het overtreden van

1284
01:14:11,550 --> 01:14:13,170
dit tiende gebod.

1285
01:14:13,170 --> 01:14:18,090
Natuurlijk zijn er moorden, gevallen
van overspel en godslasteringen geweest

1286
01:14:18,090 --> 01:14:21,870
die geen verband hielden met
geld en de liefde voor geld.

1287
01:14:21,870 --> 01:14:24,870
Maar het punt is dat
de liefde voor geld van

1288
01:14:24,870 --> 01:14:28,410
tijd tot tijd daadwerkelijk
tot al die dingen heeft geleid

1289
01:14:28,410 --> 01:14:30,570
en daarom de grondoorzaak is.

1290
01:14:30,570 --> 01:14:35,370
Het overtreden van het tiende gebod is de
grondoorzaak, of kan de grondoorzaak zijn,

1291
01:14:35,370 --> 01:14:37,770
van het overtreden van alle geboden.

1292
01:14:37,770 --> 01:14:41,250
Daarom is wat er in het hart is
het eerste wat van belang is.

1293
01:14:41,250 --> 01:14:45,750
Hoewel dit het laatste gebod is, vormt het
in zekere zin de sluitsteen van de Tien

1294
01:14:45,750 --> 01:14:48,750
Geboden, omdat het ze in
zekere zin allemaal beheerst.