1
00:00:02,130 --> 00:00:04,290
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,290 --> 00:00:11,910
Deze keer behandelen we Exodus 20 vers
18 tot en met hoofdstuk 21 vers 11.

3
00:00:11,910 --> 00:00:15,510
Onze laatste drie lezingen
gingen over de Tien Geboden,

4
00:00:15,510 --> 00:00:18,450
die in Exodus hoofdstuk 20 staan.

5
00:00:18,450 --> 00:00:21,270
We hebben niet heel Exodus 20 behandeld,

6
00:00:21,270 --> 00:00:25,350
want de Tien Geboden beslaan
alleen de eerste 17 verzen.

7
00:00:25,350 --> 00:00:28,230
Daarom gaan we nu verder bij vers 18.

8
00:00:28,230 --> 00:00:32,070
We moeten goed begrijpen dat de Tien
Geboden kennelijk hardop vanaf de

9
00:00:32,070 --> 00:00:33,870
berg werden uitgesproken.

10
00:00:33,870 --> 00:00:37,770
Bedenk dat Israël bij de
berg Sinaï was aangekomen

11
00:00:37,770 --> 00:00:41,730
en daar aan de voet van de
berg zijn kamp had opgeslagen.

12
00:00:41,730 --> 00:00:46,230
God had Mozes gezegd grenzen
rond de berg aan te brengen.

13
00:00:46,230 --> 00:00:50,310
Niemand mocht de berg op,
behalve Mozes en ieder ander

14
00:00:50,310 --> 00:00:53,010
tegen wie God zei dat
hij de berg op mocht.

15
00:00:53,010 --> 00:00:55,470
Dus brachten ze daar grenzen aan.

16
00:00:55,470 --> 00:01:00,030
Iedereen die de berg aanraakte,
zelfs een dier dat de berg aanraakte,

17
00:01:00,030 --> 00:01:02,250
zou ter dood worden gebracht.

18
00:01:02,250 --> 00:01:08,250
Boven op de berg waren vuur, rook,
een onweersbui en luide bazuinklanken,

19
00:01:08,250 --> 00:01:11,790
die kennelijk uit een
bovennatuurlijke bron voortkwamen.

20
00:01:11,790 --> 00:01:15,870
Toen klonk er, naar ik geloof,
de dreunende stem van God,

21
00:01:15,870 --> 00:01:18,210
die de Tien Geboden uitsprak.

22
00:01:18,210 --> 00:01:22,350
Maar dat is het enige wat
Israël God heeft horen zeggen.

23
00:01:22,350 --> 00:01:24,150
In vers 18 staat:

24
00:01:24,150 --> 00:01:28,590
En heel het volk was getuige van
de donderslagen, de bliksems,

25
00:01:28,590 --> 00:01:31,770
het bazuingeschal en de rokende berg.

26
00:01:31,770 --> 00:01:36,750
Toen het volk dit zag, sidderden
zij en bleven op een afstand staan.

27
00:01:36,750 --> 00:01:41,370
Dat het volk bang was om Gods stem
te horen, is werkelijk tragisch.

28
00:01:41,370 --> 00:01:45,090
Het lijkt mij dat het een heel
zeldzame gelegenheid zou zijn

29
00:01:45,090 --> 00:01:49,830
om God met een dreunende stem vanuit
de wolk te kunnen horen spreken.

30
00:01:49,830 --> 00:01:54,450
Maar het volk was, zo blijkt,
niet werkelijk erg trouw aan God.

31
00:01:54,450 --> 00:01:57,570
We komen dit te weten door het
voorval met het gouden kalf,

32
00:01:57,570 --> 00:01:59,730
dat iets later aan de orde komt.

33
00:01:59,730 --> 00:02:02,070
Ze moeten hun eigen hart hebben gekend.

34
00:02:02,070 --> 00:02:06,750
Ze moeten hebben geweten dat ze God niet
zo rechtstreeks onder ogen konden komen

35
00:02:06,750 --> 00:02:10,230
zonder misschien een oordeel
over zichzelf af te roepen.

36
00:02:10,230 --> 00:02:13,530
We lezen hierover in
Hebreeën hoofdstuk 12.

37
00:02:13,530 --> 00:02:15,990
In Hebreeën probeert de schrijver zijn

38
00:02:15,990 --> 00:02:20,370
Joodse christelijke lezers duidelijk te
maken dat ze niet moeten overwegen terug

39
00:02:20,370 --> 00:02:23,730
te keren naar het jodendom, ook
al worden ze vervolgd sinds ze

40
00:02:23,730 --> 00:02:25,290
christen zijn geworden.

41
00:02:25,290 --> 00:02:29,310
Deze vervolging komt van hun
Joodse buren en familieleden.

42
00:02:29,310 --> 00:02:31,530
De lezers kwamen dus in de verleiding

43
00:02:31,530 --> 00:02:35,130
Christus te verlaten en terug
te keren naar het jodendom.

44
00:02:35,130 --> 00:02:39,450
Door het hele boek Hebreeën heen probeert
de schrijver hen ervan te overtuigen dat

45
00:02:39,450 --> 00:02:41,730
dit een heel slecht idee is.

46
00:02:41,730 --> 00:02:47,370
Tegen het einde van zijn uiteenzetting,
in hoofdstuk 12, vers 18, zegt hij:

47
00:02:47,370 --> 00:02:52,170
Want u bent niet tot een tastbare berg
genaderd, en tot een brandend vuur,

48
00:02:52,170 --> 00:02:55,950
tot donkerheid, duisternis en stormwind,

49
00:02:55,950 --> 00:02:57,030
Er staat:

50
00:02:57,030 --> 00:03:00,750
want zij konden wat hun
bevolen werd niet verdragen:

51
00:03:00,750 --> 00:03:04,770
zelfs als een dier de berg aanraakt,
zal het gestenigd of met een

52
00:03:04,770 --> 00:03:06,030
pijl doorschoten worden.

53
00:03:06,030 --> 00:03:10,290
En wat zij zagen was zo
verschrikkelijk, dat Mozes zei:

54
00:03:10,290 --> 00:03:13,590
Ik ben zeer bevreesd en sta te beven.

55
00:03:13,590 --> 00:03:19,710
Trouwens, buiten Hebreeën wordt alleen
in de Septuaginta vermeld dat Mozes zei:

56
00:03:19,710 --> 00:03:22,950
„Ik ben zeer bevreesd en sta te beven.”

57
00:03:22,950 --> 00:03:28,170
Hier worden de woorden van Mozes
aangehaald uit Deuteronomium 9:19

58
00:03:28,170 --> 00:03:31,410
in de Septuaginta, het
Griekse Oude Testament.

59
00:03:31,410 --> 00:03:33,630
We zien dat de schrijver van Hebreeën zei

60
00:03:33,630 --> 00:03:36,630
dat dit schouwspel hun
zoveel angst aanjoeg.

61
00:03:36,630 --> 00:03:41,730
Maar er staat in vers 20 ook dat ze niet
konden verdragen wat hun geboden werd.

62
00:03:41,730 --> 00:03:45,690
Ze smeekten dat de woorden niet meer
rechtstreeks tot hen gesproken zouden

63
00:03:45,690 --> 00:03:49,350
worden, en ze konden niet
verdragen wat hun geboden werd.

64
00:03:49,350 --> 00:03:54,270
De schrijver van Hebreeën wijst erop
dat het oude verbond angstaanjagend was.

65
00:03:54,270 --> 00:03:57,150
Het oude verbond stelde hoge eisen.

66
00:03:57,150 --> 00:04:01,650
Het schreef zelfs voor dat iemand werd
gedood als hij het verbond al overtrad

67
00:04:01,650 --> 00:04:03,930
door alleen maar de berg aan te raken.

68
00:04:03,930 --> 00:04:05,910
Maar hij gaat verder met de woorden:

69
00:04:05,910 --> 00:04:10,650
Maar u bent genaderd tot de berg Sion
en tot de stad van de levende God,

70
00:04:10,650 --> 00:04:14,310
tot het hemelse Jeruzalem en tot
tienduizendtallen van engelen,

71
00:04:14,310 --> 00:04:18,630
Hij spreekt over de prachtige
dingen waartoe wij gekomen zijn.

72
00:04:18,630 --> 00:04:21,570
Dat is duidelijk bedoeld
als een aansporing voor zijn

73
00:04:21,570 --> 00:04:24,930
lezers om niet terug te
gaan naar de berg Sinaï,

74
00:04:24,930 --> 00:04:28,350
oftewel om niet terug te
keren naar het jodendom.

75
00:04:28,350 --> 00:04:32,490
We lezen hier in Exodus
20 dus dat ze zo reageren.

76
00:04:32,490 --> 00:04:35,070
Ze willen Gods stem niet meer horen.

77
00:04:35,070 --> 00:04:39,210
Laat Mozes voor hen naar God
toe gaan en van Hem horen.

78
00:04:39,210 --> 00:04:41,850
Dan zullen zij het van Mozes horen.

79
00:04:41,850 --> 00:04:45,750
Ik vermoed dat veel mensen zo
tegenover godsdienst staan.

80
00:04:45,750 --> 00:04:49,470
Ze willen eigenlijk dat iemand
anders voor hen van God hoort.

81
00:04:49,470 --> 00:04:52,110
Sommige mensen zijn nu
eenmaal zo ingesteld,

82
00:04:52,110 --> 00:04:55,350
en anderen zijn juist andersom ingesteld.

83
00:04:55,350 --> 00:04:57,510
Ik behoor tot die laatste groep.

84
00:04:57,510 --> 00:05:01,590
Ik zou liever rechtstreeks van
God horen, als dat mogelijk is.

85
00:05:01,590 --> 00:05:05,730
Ik zou het geweldig vinden als
God rechtstreeks tot mij sprak.

86
00:05:05,730 --> 00:05:09,990
Soms heeft Hij dat ook gedaan, al was
het niet helemaal zoals we hier lezen.

87
00:05:09,990 --> 00:05:12,630
Maar Jezus heeft uiteraard gezegd:

88
00:05:12,630 --> 00:05:19,110
Mijn schapen horen Mijn stem
en Ik ken ze en zij volgen Mij.

89
00:05:19,110 --> 00:05:24,210
Ik geloof dat het voor christenen
de norm is om, in elk geval soms,

90
00:05:24,210 --> 00:05:26,730
rechtstreeks van God te horen.

91
00:05:26,730 --> 00:05:30,870
Toch laten veel christenen
liever de prediker luisteren en

92
00:05:30,870 --> 00:05:34,410
herhalen wat hij denkt dat
God hun wil laten horen.

93
00:05:34,410 --> 00:05:37,110
Hoe meer mensen zo ingesteld zijn,

94
00:05:37,110 --> 00:05:40,350
des te autoritairder worden
godsdienstige leiders.

95
00:05:40,350 --> 00:05:44,070
Mensen verliezen hun vermogen
om te weten wat God wil,

96
00:05:44,070 --> 00:05:47,730
omdat ze alleen maar naar
menselijke boodschappers luisteren.

97
00:05:47,730 --> 00:05:51,690
Niet alle menselijke boodschappers
zijn zo trouw als Mozes was.

98
00:05:51,690 --> 00:05:55,650
In het boek Numeri zullen we
God over Mozes horen zeggen:

99
00:05:55,650 --> 00:06:01,470
Maar zo doe Ik niet tegenover Mijn dienaar
Mozes, die in Mijn hele huis trouw is,

100
00:06:01,470 --> 00:06:03,870
Maar niet alle voorgangers zijn dat.

101
00:06:03,870 --> 00:06:07,590
Ik denk dat christenen het
voorrecht behoren te hebben om

102
00:06:07,590 --> 00:06:09,750
rechtstreeks van God te horen.

103
00:06:09,750 --> 00:06:14,790
Dat was iets wat de mensen in het Oude
Testament over het algemeen niet deden.

104
00:06:14,790 --> 00:06:19,710
Dat is het voordeel dat de Heilige Geest
ons in het nieuwe verbond gegeven is,

105
00:06:19,710 --> 00:06:21,930
zodat Hij in ons woont.

106
00:06:21,930 --> 00:06:25,170
Paulus zei in Romeinen 8:14:

107
00:06:25,170 --> 00:06:29,130
Immers, zovelen als er door de
Geest van God geleid worden,

108
00:06:29,130 --> 00:06:31,050
die zijn kinderen van God.

109
00:06:31,050 --> 00:06:35,070
Het is niet Gods verlangen dat mensen
afhankelijk moeten zijn van een menselijke

110
00:06:35,070 --> 00:06:39,090
tussenpersoon die van God
hoort en vervolgens doorgeeft

111
00:06:39,090 --> 00:06:40,590
wat God te zeggen heeft.

112
00:06:40,590 --> 00:06:43,170
Dat is wat de Israëlieten kozen.

113
00:06:43,170 --> 00:06:46,470
Misschien is dat ook wat sommige
mensen tegenwoordig kiezen,

114
00:06:46,470 --> 00:06:51,690
omdat zelf van God moeten horen te veel
verantwoordelijkheid met zich meebrengt.

115
00:06:51,690 --> 00:06:56,190
Het is zoveel gemakkelijker om
iemand anders van God te laten horen,

116
00:06:56,190 --> 00:07:00,750
omdat het soms moeilijk is om te
onderscheiden of wat je denkt van God

117
00:07:00,750 --> 00:07:04,530
te horen, werkelijk van God is of niet.

118
00:07:04,530 --> 00:07:08,730
Maar er is niets waardevollers om
te ontwikkelen dan dat vermogen.

119
00:07:08,730 --> 00:07:10,830
Misschien duurt het wel een heel leven

120
00:07:10,830 --> 00:07:14,910
voordat je heel bedreven wordt in
het onderscheiden wanneer God spreekt

121
00:07:14,910 --> 00:07:16,770
en wanneer het om iets anders gaat,

122
00:07:16,770 --> 00:07:19,530
bijvoorbeeld om een
andere indruk in je leven.

123
00:07:19,530 --> 00:07:24,690
In elk geval is dat waar ons leven op
aarde voor dient: God leren kennen,

124
00:07:24,690 --> 00:07:27,270
en daardoor ook Zijn stem leren kennen.

125
00:07:27,270 --> 00:07:31,410
De Israëlieten zouden God uiteindelijk
niet erg goed leren kennen.

126
00:07:31,410 --> 00:07:35,430
Een van de redenen daarvoor was
te zien in hun houding hier:

127
00:07:35,430 --> 00:07:40,890
Zij zeiden tegen Mozes: Spreekt ú
met ons, dan zullen wij luisteren,

128
00:07:40,890 --> 00:07:45,090
maar laat God niet met ons
spreken, anders sterven wij.

129
00:07:45,090 --> 00:07:46,770
Vers 22:

130
00:07:46,770 --> 00:07:51,930
Toen zei de HEERE tegen Mozes: Zo
moet u tegen de Israëlieten zeggen:

131
00:07:51,930 --> 00:07:56,310
U hebt zelf gezien dat Ik met u
vanuit de hemel gesproken heb.

132
00:07:56,310 --> 00:08:02,490
Mozes wees hun er in Deuteronomium 4:12 op
dat God hun bij de berg geen enkel beeld

133
00:08:02,490 --> 00:08:05,910
van Zichzelf had laten zien. Mozes zei:

134
00:08:05,910 --> 00:08:09,270
En de HEERE sprak tot u vanuit
het midden van het vuur;

135
00:08:09,270 --> 00:08:13,230
het geluid van de woorden hoorde
u, maar een gestalte zag u niet,

136
00:08:13,230 --> 00:08:14,490
er was alleen een stem.

137
00:08:14,490 --> 00:08:19,110
Wat hij daar zegt, is dat je daarom niet
moet proberen een beeld van Hem te maken,

138
00:08:19,110 --> 00:08:22,290
aangezien je geen enkel
idee hebt hoe Hij eruitziet.

139
00:08:22,290 --> 00:08:25,470
Hij heeft Zijn uiterlijk
niet aan je geopenbaard.

140
00:08:25,470 --> 00:08:30,030
Later in het boek Numeri zien we dat God
kennelijk wel aan Mozes verscheen op een

141
00:08:30,030 --> 00:08:33,870
manier waardoor Mozes kon
weten hoe Hij eruitzag.

142
00:08:33,870 --> 00:08:39,750
Maar Mozes was betrouwbaar en trouw en was
niet iemand die beelden van Hem maakte.

143
00:08:39,750 --> 00:08:44,970
In Numeri 12 bestraft God Mirjam
en Aäron vanwege hun kortstondige

144
00:08:44,970 --> 00:08:46,830
opstand tegen Mozes.

145
00:08:46,830 --> 00:08:51,090
Omdat Mirjam ook een profetes
was en Aäron een priester,

146
00:08:51,090 --> 00:08:55,350
dachten zij dat zij een deel van het
leiderschap met Mozes moesten delen.

147
00:08:55,350 --> 00:08:59,490
Ze klaagden, en God sprak in Numeri 12:6:

148
00:08:59,490 --> 00:09:02,910
Hij zei: Luister toch naar Mijn woorden!

149
00:09:02,910 --> 00:09:07,350
Als iemand onder u een
profeet is, maak Ik, de HEERE,

150
00:09:07,350 --> 00:09:12,210
Mij door een visioen aan hem bekend,
spreek Ik met hem door een droom.

151
00:09:12,210 --> 00:09:15,150
Mozes zag dus werkelijk
de gestalte van God.

152
00:09:15,150 --> 00:09:17,850
Hij is anders dan andere profeten.

153
00:09:17,850 --> 00:09:20,550
Waarom liet God Zich door Mozes zien?

154
00:09:20,550 --> 00:09:24,570
Omdat hij trouw was in heel
Zijn huis, en Hij wist dat

155
00:09:24,570 --> 00:09:29,130
Mozes daarom niet in de verleiding
zou komen om beelden van God te maken

156
00:09:29,130 --> 00:09:32,310
nadat hij gezien had hoe God eruitziet.

157
00:09:32,310 --> 00:09:37,950
Maar zoals we in Deuteronomium 4:12
zagen, zei Mozes tegen het volk:

158
00:09:37,950 --> 00:09:40,710
Jullie hebben geen enkele gestalte gezien.

159
00:09:40,710 --> 00:09:44,010
Jullie hoorden de stem,
jullie hoorden het geluid,

160
00:09:44,010 --> 00:09:47,310
maar God liet jullie niet
zien hoe Hij eruitziet.

161
00:09:47,310 --> 00:09:51,750
Dat is natuurlijk omdat God niet wil
dat iemand probeert Hem af te beelden.

162
00:09:51,750 --> 00:09:55,350
Dus staat er in Exodus 20:23:

163
00:09:55,350 --> 00:09:58,530
U mag naast Mij geen
goden van zilver maken,

164
00:09:58,530 --> 00:10:02,010
en goden van goud mag u
ook niet voor uzelf maken.

165
00:10:02,010 --> 00:10:05,610
De laatste paar verzen van
hoofdstuk 20 zijn een beetje vreemd,

166
00:10:05,610 --> 00:10:09,090
omdat er gesproken wordt over
het maken van een altaar.

167
00:10:09,090 --> 00:10:12,870
Toch zal Hij hun binnen enkele
hoofdstukken vertellen hoe ze een koperen

168
00:10:12,870 --> 00:10:15,510
altaar en een gouden altaar moeten maken,

169
00:10:15,510 --> 00:10:19,590
die regelmatig bij hun aanbidding en
hun offers gebruikt moeten worden.

170
00:10:19,590 --> 00:10:22,890
Maar kennelijk moesten ze op
dit moment altaren bouwen,

171
00:10:22,890 --> 00:10:27,990
misschien bij bijzondere gelegenheden of
misschien alleen aan de voet van de berg.

172
00:10:27,990 --> 00:10:31,110
Er wordt ons niet precies
verteld in welke situatie het

173
00:10:31,110 --> 00:10:33,870
altaar dat Hij nu gaat
beschrijven gebruikt moet worden,

174
00:10:33,870 --> 00:10:35,850
of binnen welk tijdsbestek.

175
00:10:35,850 --> 00:10:39,390
Het is mogelijk dat zelfs
nadat de tabernakel gebouwd was

176
00:10:39,390 --> 00:10:42,690
en ze het koperen altaar voor
het brengen van offers hadden,

177
00:10:42,690 --> 00:10:46,530
mensen die te ver van de plaats woonden
waar de tabernakel was opgericht,

178
00:10:46,530 --> 00:10:49,230
af en toe ergens anders
offers moesten brengen.

179
00:10:49,230 --> 00:10:53,070
Daarom zegt Hij tegen hen: als
jullie altaren gaan bouwen,

180
00:10:53,070 --> 00:10:55,530
dan moeten jullie ze als volgt bouwen.

181
00:10:55,530 --> 00:10:57,270
In vers 24:

182
00:10:57,270 --> 00:11:02,850
U moet voor Mij een altaar van aarde maken
en daarop uw brandoffers en uw dankoffers,

183
00:11:02,850 --> 00:11:05,790
uw kleinvee en uw runderen offeren.

184
00:11:05,790 --> 00:11:08,850
Op elke plaats waar Ik Mijn
Naam zal laten gedenken,

185
00:11:08,850 --> 00:11:11,670
zal Ik naar u toe komen en u zegenen.

186
00:11:11,670 --> 00:11:14,010
Maar als u voor Mij een
stenen altaar maakt,

187
00:11:14,010 --> 00:11:18,930
mag u dit niet bouwen van gehouwen stenen
, want als u ze met uw houweel bewerkt,

188
00:11:18,930 --> 00:11:19,950
ontheiligt u ze.

189
00:11:19,950 --> 00:11:22,530
En u mag niet langs trappen
naar Mijn altaar klimmen,

190
00:11:22,530 --> 00:11:25,290
opdat uw naaktheid daarop
niet zichtbaar wordt.

191
00:11:25,290 --> 00:11:27,990
Ik weet niet helemaal
zeker, zoals ik al zei,

192
00:11:27,990 --> 00:11:31,530
of dit betekent dat de hele
gemeente één altaar moet hebben,

193
00:11:31,530 --> 00:11:36,030
of dat Hij alleen bedoelt dat wanneer je
op verschillende plaatsen altaren maakt,

194
00:11:36,030 --> 00:11:37,950
je ze van aarde moet maken.

195
00:11:37,950 --> 00:11:42,450
Of je zou ze van steen kunnen maken,
zolang je de stenen maar niet bewerkt.

196
00:11:42,450 --> 00:11:45,510
Je zult het ontheiligen
als je de stenen bewerkt.

197
00:11:45,510 --> 00:11:49,350
Het is interessant hoe de
gedachte in deze specifieke alinea

198
00:11:49,350 --> 00:11:53,370
verschilt van de opvattingen die zo
velen in de kerkgeschiedenis over

199
00:11:53,370 --> 00:11:55,110
architectuur hebben gehad.

200
00:11:55,110 --> 00:11:59,670
In de middeleeuwen werden er natuurlijk
grote kathedralen gebouwd die nog altijd

201
00:11:59,670 --> 00:12:04,110
bouwkundige wonderen en toeristische
trekpleisters en dergelijke zijn,

202
00:12:04,110 --> 00:12:07,530
en die nog steeds door de
Rooms-Katholieke Kerk worden gebruikt.

203
00:12:07,530 --> 00:12:10,410
Ook protestantse
kerkgenootschappen gebruiken

204
00:12:10,410 --> 00:12:12,990
soortgelijke rijkversierde gebouwen.

205
00:12:12,990 --> 00:12:15,330
Ik neem aan dat zij denken dat je God

206
00:12:15,330 --> 00:12:18,450
werkelijk eert met
indrukwekkende architectuur.

207
00:12:18,450 --> 00:12:22,890
Maar God leek te vinden dat dingen die
met het oog op aanbidding worden gebouwd,

208
00:12:22,890 --> 00:12:26,970
niet het soort dingen moeten zijn
dat de aandacht op zichzelf vestigt.

209
00:12:26,970 --> 00:12:30,810
Geen rijkversierde dingen,
geen indrukwekkende dingen.

210
00:12:30,810 --> 00:12:34,350
Dat zijn juist de dingen
die mensen van God afleiden.

211
00:12:34,350 --> 00:12:37,950
Als je naar een altaar, een
gebouw of iets anders komt

212
00:12:37,950 --> 00:12:41,430
dat door mensen is gebouwd als
verzamelplaats voor aanbidding,

213
00:12:41,430 --> 00:12:45,690
dan lijkt God te willen dat het
iets is wat niet erg opzichtig is.

214
00:12:45,690 --> 00:12:48,990
Iets wat je niet afleidt
van waarvoor je daar bent,

215
00:12:48,990 --> 00:12:52,950
zodat je je niet verwondert over de
schoonheid van het altaar of de schoonheid

216
00:12:52,950 --> 00:12:55,470
van het gebouw. Hij zegt:

217
00:12:55,470 --> 00:12:57,690
Hak de stenen zelfs niet uit.

218
00:12:57,690 --> 00:13:01,650
Gebruik gewoon ruwe stenen
die zo uit de grond komen.

219
00:13:01,650 --> 00:13:05,190
Of maak het gewoon van modder;
maak het altaar van aarde.

220
00:13:05,190 --> 00:13:08,670
Het is merkwaardig, want in de
tabernakel waren het altaar,

221
00:13:08,670 --> 00:13:12,630
de ark en alle andere dingen
juist heel uitvoerig gemaakt.

222
00:13:12,630 --> 00:13:16,950
Maar de gemiddelde persoon bracht daar
niet werkelijk tijd door in aanbidding.

223
00:13:16,950 --> 00:13:19,890
De gemiddelde persoon ging
de tabernakel niet binnen.

224
00:13:19,890 --> 00:13:23,250
De mensen zagen buiten aan de
voorkant wel het koperen altaar,

225
00:13:23,250 --> 00:13:26,850
maar alle werkelijk uitvoerig
gemaakte gouden voorwerpen

226
00:13:26,850 --> 00:13:30,330
stonden binnen in de tent, waar
alleen de priesters kwamen.

227
00:13:30,330 --> 00:13:34,350
Blijkbaar wilde God niet dat de gemiddelde
aanbidder aanbidding zou associëren met

228
00:13:34,350 --> 00:13:37,290
fraai meubilair of fraaie gebouwen.

229
00:13:37,290 --> 00:13:40,290
Zelfs de tabernakel zelf was
aan de binnenkant prachtig,

230
00:13:40,290 --> 00:13:44,670
want de wanden waren met goud overtrokken
en het plafond bestond uit een wandkleed

231
00:13:44,670 --> 00:13:47,190
van rood, blauw en purper.

232
00:13:47,190 --> 00:13:51,090
Maar dat wandkleed was met
nog drie andere lagen bedekt.

233
00:13:51,090 --> 00:13:56,850
De buitenste laag van de tabernakel was
gewoon leer, gewoon gelooide dierenhuid.

234
00:13:56,850 --> 00:14:00,630
Er lag ter bescherming tegen de
weersinvloeden een zeil overheen,

235
00:14:00,630 --> 00:14:04,590
zodat de tabernakel er vanbuiten
heel gewoon uitzag en helemaal

236
00:14:04,590 --> 00:14:06,270
niet kleurrijk was.

237
00:14:06,270 --> 00:14:09,990
Als je naar binnen ging, zag je
weerspiegelende gouden wanden en

238
00:14:09,990 --> 00:14:11,910
een kleurrijk plafond.

239
00:14:11,910 --> 00:14:14,130
Daarbinnen moet het prachtig zijn geweest.

240
00:14:14,130 --> 00:14:17,730
Maar vanbuiten zag het er
gewoon heel eenvoudig uit.

241
00:14:17,730 --> 00:14:22,470
Nogmaals, de priesters mochten wel naar
binnen, maar de andere mensen niet.

242
00:14:22,470 --> 00:14:26,130
Dat wijst erop dat God niet wilde dat
de Israëlieten naar hun tabernakel

243
00:14:26,130 --> 00:14:27,510
keken en zeiden:

244
00:14:27,510 --> 00:14:31,230
Kijk eens naar dat prachtige meesterwerk
van een gebouw dat we hebben neergezet.

245
00:14:31,230 --> 00:14:35,250
Toen Salomo de tempel bouwde,
leek die dit beginsel te schenden.

246
00:14:35,250 --> 00:14:38,850
Toch wordt ons verteld dat hij
van David plannen had ontvangen,

247
00:14:38,850 --> 00:14:43,650
een bouwtekening voor de tempel, die
David door openbaring had ontvangen.

248
00:14:43,650 --> 00:14:47,490
Ik weet dus niet waarom God het
in de tijd van Salomo anders deed.

249
00:14:47,490 --> 00:14:50,850
Maar het is heel duidelijk
dat Hij hier eenvoudige,

250
00:14:50,850 --> 00:14:54,330
natuurlijke ontwerpen voor het
altaar wil die niet afleiden,

251
00:14:54,330 --> 00:14:57,150
en ook ontwerpen zonder pretenties.

252
00:14:57,150 --> 00:14:59,490
Want Hij zegt in vers 26:

253
00:14:59,490 --> 00:15:02,130
Je mag er niet via een trap naartoe gaan.

254
00:15:02,130 --> 00:15:05,130
Dat wil zeggen: bouw het
altaar niet heel hoog,

255
00:15:05,130 --> 00:15:08,070
zodat iemand een trap op
moet om erbij te komen.

256
00:15:08,070 --> 00:15:11,850
Het is verbazingwekkend dat
sommige kerkgebouwen precies

257
00:15:11,850 --> 00:15:15,030
volgens het tegenovergestelde
beginsel zijn gebouwd.

258
00:15:15,030 --> 00:15:19,470
Daar stond de preekstoel hoog,
bijna als een kleine balkonloge,

259
00:15:19,470 --> 00:15:23,790
waar de predikant via een trap
naartoe klom om van daaruit te preken,

260
00:15:23,790 --> 00:15:26,070
misschien vooral vanwege de akoestiek.

261
00:15:26,070 --> 00:15:31,290
Maar volgens mij zou dat als gevolg hebben
dat de voorganger in de ogen van de mensen

262
00:15:31,290 --> 00:15:34,770
naar een soort hoger geestelijk
niveau wordt verheven.

263
00:15:34,770 --> 00:15:36,870
Ik denk dat God daartegen is.

264
00:15:36,870 --> 00:15:38,130
Hij zei hier:

265
00:15:38,130 --> 00:15:41,190
Zodat je naaktheid daarop
niet zichtbaar wordt.

266
00:15:41,190 --> 00:15:43,890
Dit wordt op twee manieren opgevat.

267
00:15:43,890 --> 00:15:47,730
Sommigen denken dat, als hier
letterlijke naaktheid wordt bedoeld,

268
00:15:47,730 --> 00:15:51,450
iemands geslachtsdelen zichtbaar zouden
kunnen zijn voor degenen die op de grond

269
00:15:51,450 --> 00:15:55,830
staan wanneer hij de trap opgaat,
omdat ze kledingstukken droegen die in

270
00:15:55,830 --> 00:15:57,510
wezen rokken waren.

271
00:15:57,510 --> 00:16:01,050
Daardoor zouden in elk geval zijn
onderkleren zichtbaar kunnen worden,

272
00:16:01,050 --> 00:16:03,570
en zou zijn naaktheid
ontbloot kunnen worden.

273
00:16:03,570 --> 00:16:07,950
Maar het is heel goed mogelijk dat
naaktheid hier figuurlijk bedoeld is,

274
00:16:07,950 --> 00:16:12,390
want het woord naaktheid wordt vaak op
een niet-letterlijke manier gebruikt.

275
00:16:12,390 --> 00:16:16,530
Zo zei Jozef tegen zijn broers dat
ze spionnen waren en dat ze waren

276
00:16:16,530 --> 00:16:20,310
gekomen om de „naaktheid”
van het land te bespioneren,

277
00:16:20,310 --> 00:16:25,170
oftewel wat de HSV „de onbeschermde
plekken van het land” noemt.

278
00:16:25,170 --> 00:16:27,210
De Bijbel zegt in Hebreeën:

279
00:16:27,210 --> 00:16:29,970
En er is geen schepsel
onzichtbaar voor Hem,

280
00:16:29,970 --> 00:16:34,050
maar alles ligt naakt en
ontbloot voor de ogen van Hem aan

281
00:16:34,050 --> 00:16:36,450
Wie wij rekenschap hebben af te leggen.

282
00:16:36,450 --> 00:16:40,830
Het is mogelijk dat hiermee wordt gezegd
dat je naaktheid ontbloot zou worden.

283
00:16:40,830 --> 00:16:43,650
Je zou jezelf als een
aansteller ontmaskeren

284
00:16:43,650 --> 00:16:46,590
als je jezelf in de aanbidding
probeerde te verheffen

285
00:16:46,590 --> 00:16:49,710
door een trap op te gaan
naar een hoog altaar.

286
00:16:49,710 --> 00:16:53,550
God zal je ontmaskeren en laten
zien wat je werkelijk bent.

287
00:16:53,550 --> 00:16:56,190
Je naaktheid zou ontbloot kunnen worden.

288
00:16:56,190 --> 00:17:00,750
Dat wil zeggen dat God je zal ontmaskeren
als de huichelaar die je bent,

289
00:17:00,750 --> 00:17:03,450
of zal onthullen wat je werkelijk bent.

290
00:17:03,450 --> 00:17:07,530
De aanstellerigheid waarmee je je
voordoet als iemand die je niet bent,

291
00:17:07,530 --> 00:17:09,270
zal aan het licht komen.

292
00:17:09,270 --> 00:17:11,130
Het is niet helemaal duidelijk.

293
00:17:11,130 --> 00:17:16,830
Dit is een heel vreemde alinea, maar de
algemene gedachte in vers 24 tot en met

294
00:17:16,830 --> 00:17:21,930
26 is duidelijk: niets
uitvoerigs, niets indrukwekkends.

295
00:17:21,930 --> 00:17:25,770
Nu komen we in de
hoofdstukken 21 tot en met 23

296
00:17:25,770 --> 00:17:28,950
bij wat gewoonlijk het Boek
van het Verbond wordt genoemd.

297
00:17:28,950 --> 00:17:33,210
Het wordt zo genoemd omdat het later
in het boek zelf zo wordt genoemd.

298
00:17:33,210 --> 00:17:36,750
Daar wordt gezegd dat Mozes het
Boek van het Verbond opschreef,

299
00:17:36,750 --> 00:17:39,510
en dat zijn de wetten
in deze hoofdstukken.

300
00:17:39,510 --> 00:17:45,510
In de hoofdstukken 21, 22 en 23 vinden
we dus allerlei verschillende wetten.

301
00:17:45,510 --> 00:17:48,330
Voor het grootste deel
zijn ze te herkennen als

302
00:17:48,330 --> 00:17:52,350
toepassingen van de Tien Geboden
op specifieke rechtsgevallen,

303
00:17:52,350 --> 00:17:54,270
maar dat geldt niet altijd.

304
00:17:54,270 --> 00:17:58,110
Bij sommige is niet echt duidelijk
welk rechtstreeks verband ze met de

305
00:17:58,110 --> 00:17:59,550
Tien Geboden hebben.

306
00:17:59,550 --> 00:18:03,030
Maar ze laten wel zien wat
Gods opvattingen zijn over

307
00:18:03,030 --> 00:18:05,550
gerechtigheid in de samenleving.

308
00:18:05,550 --> 00:18:10,110
We moeten onthouden dat dit iets
is waar God belang aan hecht.

309
00:18:10,110 --> 00:18:14,670
Wanneer de profeten naar Israël kwamen,
klaagden ze er allemaal over dat

310
00:18:14,670 --> 00:18:17,550
Israël de gerechtigheid verwaarloosde.

311
00:18:17,550 --> 00:18:20,850
De Israëlieten handelden onrechtvaardig.

312
00:18:20,850 --> 00:18:25,530
Dit onrecht kwam vaak tot uiting
in wat de rechtbanken deden

313
00:18:25,530 --> 00:18:30,990
en in de manier waarop gewone burgers de
rechtbanken gebruikten of misbruikten.

314
00:18:30,990 --> 00:18:34,890
De rechters waren in veel
gevallen heel goed om te kopen.

315
00:18:34,890 --> 00:18:38,490
Iemand die genoeg geld had
om een rechter om te kopen,

316
00:18:38,490 --> 00:18:41,490
kreeg in de rechtbank dus
meestal wat hij wilde,

317
00:18:41,490 --> 00:18:44,190
in plaats van wat de
gerechtigheid vereiste.

318
00:18:44,190 --> 00:18:47,610
De gerechtigheid van een
rechter, zijn heldere blik,

319
00:18:47,610 --> 00:18:51,030
zou door een steekpenning
verdraaid worden, zegt de Bijbel.

320
00:18:51,030 --> 00:18:53,910
Dat staat zelfs in deze wetten hier.

321
00:18:53,910 --> 00:18:57,570
Weduwen en wezen, die
gewoonlijk minder geld hadden,

322
00:18:57,570 --> 00:19:00,630
werden in de rechtbank
daarom vaak uitgebuit door

323
00:19:00,630 --> 00:19:03,210
rijke buren die hun bezit wilden afpakken

324
00:19:03,210 --> 00:19:05,850
of hen op andere manieren
wilden benadelen.

325
00:19:05,850 --> 00:19:10,710
De profeten klaagden er dus vaak over dat
de weduwen en de wezen in de rechtbanken

326
00:19:10,710 --> 00:19:12,870
van Israël geen recht kregen.

327
00:19:12,870 --> 00:19:16,830
Nu Christus gekomen is, is het een
vergissing om te denken dat God niet

328
00:19:16,830 --> 00:19:21,210
langer om gerechtigheid geeft en alleen
maar wil dat wij ervoor zorgen dat mensen

329
00:19:21,210 --> 00:19:22,710
naar de hemel gaan.

330
00:19:22,710 --> 00:19:25,590
Want dat is niet wat het
Nieuwe Testament leert.

331
00:19:25,590 --> 00:19:28,350
Het is wel de denkwijze
van veel christenen.

332
00:19:28,350 --> 00:19:31,230
Als je te veel over sociale
gerechtigheid praat,

333
00:19:31,230 --> 00:19:34,890
denken mensen zelfs dat je een
sociaal Evangelie verkondigt.

334
00:19:34,890 --> 00:19:38,010
‘Het sociale Evangelie’
is een term die soms wordt

335
00:19:38,010 --> 00:19:41,250
gebruikt voor een liberaal
Evangelie zonder bloed:

336
00:19:41,250 --> 00:19:44,610
een Evangelie waarvoor
geen persoonlijk behoud,

337
00:19:44,610 --> 00:19:49,590
geen persoonlijke Zaligmaker en geen
verzoening door bloed nodig zijn.

338
00:19:49,590 --> 00:19:53,430
Het sociale Evangelie is
daarentegen soms een term voor de

339
00:19:53,430 --> 00:19:57,630
leer van sommige liberale
kerken dat Jezus gekomen is om

340
00:19:57,630 --> 00:20:01,110
politieke gerechtigheid te
vestigen en onderdrukking,

341
00:20:01,110 --> 00:20:04,950
geïnstitutionaliseerde
onderdrukking, omver te werpen.

342
00:20:04,950 --> 00:20:08,190
Daarom begeven zulke mensen
zich vaak op het terrein van wat

343
00:20:08,190 --> 00:20:10,350
zij bevrijdingstheologie noemen.

344
00:20:10,350 --> 00:20:14,910
Dat komt er in wezen op neer dat ze
communistische revoluties steunen tegen

345
00:20:14,910 --> 00:20:17,910
regeringen die als
onderdrukkend worden beschouwd,

346
00:20:17,910 --> 00:20:22,050
en volksbewegingen steunen
waarin het volk in opstand komt.

347
00:20:22,050 --> 00:20:24,990
Veel priesters in
Latijns-Amerika hebben zich

348
00:20:24,990 --> 00:20:28,350
aangesloten bij wat
bevrijdingstheologie wordt genoemd.

349
00:20:28,350 --> 00:20:31,470
Ze geven leiding aan sommige
van deze bewegingen om

350
00:20:31,470 --> 00:20:37,230
dictators en dergelijke omver te werpen en
een meer communistische staat te vestigen.

351
00:20:37,230 --> 00:20:41,670
De bevrijdingstheologie is helaas zeer
nauw verbonden met de communistische

352
00:20:41,670 --> 00:20:43,830
economische en politieke theorie.

353
00:20:43,830 --> 00:20:46,650
Evangelischen die zich
hiervan bewust zijn,

354
00:20:46,650 --> 00:20:50,910
willen daarom vaak vermijden wat
zij het sociale Evangelie noemen.

355
00:20:50,910 --> 00:20:54,690
Toch is het echte Evangelie
een sociaal Evangelie.

356
00:20:54,690 --> 00:20:58,770
Het gaat beslist niet alleen over
de manier waarop wij met God omgaan.

357
00:20:58,770 --> 00:21:02,370
Het gaat ook over de manier
waarop wij met mensen omgaan,

358
00:21:02,370 --> 00:21:04,830
en dat is een sociale kwestie.

359
00:21:04,830 --> 00:21:10,530
Jezus zei dat er twee geboden zijn die
kennelijk even zwaar wegen. Het ene is:

360
00:21:10,530 --> 00:21:17,370
En u zult de Heere, uw God, liefhebben
met heel uw hart en met heel uw ziel

361
00:21:17,370 --> 00:21:21,270
en met heel uw verstand
en met heel uw kracht.

362
00:21:21,270 --> 00:21:23,130
Dit is het eerste gebod.

363
00:21:23,130 --> 00:21:26,190
Het tweede is daaraan gelijk. Hij zei:

364
00:21:26,190 --> 00:21:32,550
En het tweede, hieraan gelijk, is dit:
U zult uw naaste liefhebben als uzelf.

365
00:21:32,550 --> 00:21:35,910
Er is geen ander gebod groter dan deze.

366
00:21:35,910 --> 00:21:40,350
In de evangelische gemeenten hebben
we vaak het eerste daarvan benadrukt:

367
00:21:40,350 --> 00:21:43,710
de noodzaak om een goede
relatie met God te hebben.

368
00:21:43,710 --> 00:21:48,450
Dat is goed om te benadrukken, want veel
mensen in gemeenten hebben geen goede

369
00:21:48,450 --> 00:21:51,450
relatie met God en hebben die wel nodig.

370
00:21:51,450 --> 00:21:57,030
Maar we moeten onthouden dat Jezus zei
dat het andere gebod daaraan gelijk is.

371
00:21:57,030 --> 00:22:01,410
Er rust een vergelijkbare verplichting
op je om je naaste lief te hebben

372
00:22:01,410 --> 00:22:03,330
zoals je jezelf liefhebt.

373
00:22:03,330 --> 00:22:06,750
Je hebt je naaste in praktische zin lief.

374
00:22:06,750 --> 00:22:10,110
In de wet van God zien
we wat gerechtigheid is,

375
00:22:10,110 --> 00:22:13,290
en gerechtigheid maakt
deel uit van liefde.

376
00:22:13,290 --> 00:22:17,970
Je kunt niet van iemand houden en hem
opzettelijk onrechtvaardig behandelen.

377
00:22:17,970 --> 00:22:23,910
Als je naar Jesaja hoofdstuk 42 kijkt,
zie je dat dit een profetie over Jezus is.

378
00:22:23,910 --> 00:22:26,430
Ze wordt zelfs in het
Nieuwe Testament aangehaald.

379
00:22:26,430 --> 00:22:28,230
Het is een van de profetieën over

380
00:22:28,230 --> 00:22:32,490
Jezus die in het Nieuwe Testament
worden aangehaald, in Mattheüs hoofdstuk

381
00:22:32,490 --> 00:22:34,410
12, vers 18.

382
00:22:34,410 --> 00:22:38,250
Maar Jesaja 42:1 zegt:

383
00:22:38,250 --> 00:22:43,050
Zie, Mijn Knecht, Die Ik
ondersteun, Mijn Uitverkorene,

384
00:22:43,050 --> 00:22:48,030
in Wie Mijn ziel een welbehagen heeft;
Ik heb Mijn Geest op Hem gelegd.

385
00:22:48,030 --> 00:22:51,270
Hij zal tot de heidenvolken
het recht doen uitgaan.

386
00:22:51,270 --> 00:22:55,710
Dit gaat over Jezus, en in Mattheüs
wordt het aangehaald als iets wat in de

387
00:22:55,710 --> 00:23:00,390
prediking van Jezus vervuld werd, of
waarvan de vervulling ten minste begon.

388
00:23:00,390 --> 00:23:04,530
Dit gaat over wat het programma van
Christus uiteindelijk zal bereiken,

389
00:23:04,530 --> 00:23:07,770
en niet alleen over een heleboel
mensen naar de hemel brengen.

390
00:23:07,770 --> 00:23:12,510
Natuurlijk zal iedereen die Christus
volgt, na zijn dood bij de Heere zijn.

391
00:23:12,510 --> 00:23:15,990
Maar het is duidelijk dat dit het
programma van de Messias beschrijft als

392
00:23:15,990 --> 00:23:19,890
een programma dat gericht is op
het vestigen van gerechtigheid.

393
00:23:19,890 --> 00:23:23,430
Kijk eens hoe vaak dat
wordt gezegd. Vers 1:

394
00:23:23,430 --> 00:23:25,710
Hij zal de heidenen recht brengen.

395
00:23:25,710 --> 00:23:27,210
In vers 3 staat:

396
00:23:27,210 --> 00:23:29,970
Het geknakte riet zal Hij niet verbreken,

397
00:23:29,970 --> 00:23:33,150
de uitdovende vlaspit
zal Hij niet uitblussen;

398
00:23:33,150 --> 00:23:36,270
naar waarheid zal Hij
het recht doen uitgaan.

399
00:23:36,270 --> 00:23:37,890
En vers 4 zegt:

400
00:23:37,890 --> 00:23:41,370
Hij zal niet uitdoven, Hij
zal niet geknakt worden,

401
00:23:41,370 --> 00:23:44,190
totdat Hij het recht op
aarde zal hebben gevestigd.

402
00:23:44,190 --> 00:23:47,130
De kustlanden zullen uitzien
naar Zijn onderricht.

403
00:23:47,130 --> 00:23:50,130
Hoe vestigt Jezus gerechtigheid op aarde?

404
00:23:50,130 --> 00:23:55,050
Werpt Hij regeringen om en brengt Hij
communistische volksopstanden op gang om

405
00:23:55,050 --> 00:23:56,610
onderdrukking omver te werpen?

406
00:23:56,610 --> 00:23:59,730
Nee, Hij brengt gerechtigheid
door gerechtigheid

407
00:23:59,730 --> 00:24:04,230
in het leven van afzonderlijke mensen te
brengen en hen tot rechtvaardige mensen te

408
00:24:04,230 --> 00:24:07,290
maken, zodat zij rechtvaardig handelen.

409
00:24:07,290 --> 00:24:11,550
Hoe meer mensen discipelen worden
en de geboden van Christus volgen,

410
00:24:11,550 --> 00:24:16,110
hoe meer we zullen zien dat gerechtigheid
op aarde in praktijk wordt gebracht.

411
00:24:16,110 --> 00:24:20,910
Het is de bedoeling dat Christus Heere
van allen is, dat het volgende gebeurt:

412
00:24:20,910 --> 00:24:26,070
opdat in de Naam van Jezus zich zou
buigen elke knie van hen die in de hemel,

413
00:24:26,070 --> 00:24:29,070
en die op de aarde, en
die onder de aarde zijn,

414
00:24:29,070 --> 00:24:32,730
en elke tong zou belijden dat
Jezus Christus de Heere is,

415
00:24:32,730 --> 00:24:35,130
tot heerlijkheid van God de Vader.

416
00:24:35,130 --> 00:24:38,190
Als ieder mens Jezus
als Heere zou belijden,

417
00:24:38,190 --> 00:24:42,990
dan zou gerechtigheid het overheersende
kenmerk van de samenleving zijn.

418
00:24:42,990 --> 00:24:47,310
Voor God is het heel belangrijk dat
gerechtigheid in praktijk wordt gebracht,

419
00:24:47,310 --> 00:24:49,170
want dat is liefde.

420
00:24:49,170 --> 00:24:51,990
Gerechtigheid is liefde in actie.

421
00:24:51,990 --> 00:24:58,170
Wanneer we bij de wetten van God in het
boek van het verbond komen, in Exodus 21,

422
00:24:58,170 --> 00:25:03,691
22 en 23, lezen we de wetten
waarover Paulus het volgende zei —

423
00:25:03,691 --> 00:25:06,510
we hebben dat in Romeinen 7 gezien:

424
00:25:06,510 --> 00:25:12,570
Zo is dan de wet heilig, en het gebod
is heilig en rechtvaardig en goed.

425
00:25:12,570 --> 00:25:14,790
Rechtvaardig en goed.

426
00:25:14,790 --> 00:25:19,350
Wanneer we hier dus Gods wetten
lezen, lezen we wat rechtvaardig is.

427
00:25:19,350 --> 00:25:22,410
Ik zeg dat omdat we meteen
dingen zullen tegenkomen die ons

428
00:25:22,410 --> 00:25:24,270
niet rechtvaardig lijken.

429
00:25:24,270 --> 00:25:27,870
Er is een reden waarom ze
ons niet rechtvaardig lijken:

430
00:25:27,870 --> 00:25:32,550
onze gedachten zijn meer gevormd door
de moderne cultuur dan door Gods wetten.

431
00:25:32,550 --> 00:25:37,650
Daarom zei David dat hij dag en
nacht nadacht over de wet van God.

432
00:25:37,650 --> 00:25:39,870
Hij was de koning van Israël.

433
00:25:39,870 --> 00:25:43,590
Iedere koning zou over de
wet van God moeten nadenken.

434
00:25:43,590 --> 00:25:46,710
Wij zouden zelfs over deze
wetten moeten nadenken,

435
00:25:46,710 --> 00:25:49,170
want er staat dat we daardoor worden als:

436
00:25:49,170 --> 00:25:51,990
maar die zijn vreugde vindt
in de wet van de HEERE

437
00:25:51,990 --> 00:25:54,390
en Zijn wet dag en nacht overdenkt.

438
00:25:54,390 --> 00:25:57,810
Want hij zal zijn als een
boom, geplant aan waterbeken,

439
00:25:57,810 --> 00:26:01,710
die zijn vrucht geeft op zijn
tijd, waarvan het blad niet afvalt;

440
00:26:01,710 --> 00:26:04,110
al wat hij doet, zal goed gelukken.

441
00:26:04,110 --> 00:26:08,130
Dat gebeurt door dag en nacht
over de wet van God na te denken.

442
00:26:08,130 --> 00:26:12,690
Sommige van deze wetten passen we in onze
samenleving niet op dezelfde manier toe,

443
00:26:12,690 --> 00:26:15,450
bijvoorbeeld de wetten over slavernij.

444
00:26:15,450 --> 00:26:18,030
Omdat de gemeente geen politieke staat is,

445
00:26:18,030 --> 00:26:22,110
hebben christenen bovendien geen
eigen strafrechtelijk stelsel.

446
00:26:22,110 --> 00:26:26,910
Daarom voltrekken we de straffen die
hier voor bepaalde zonden of misdrijven

447
00:26:26,910 --> 00:26:28,950
worden voorgeschreven niet.

448
00:26:28,950 --> 00:26:30,750
We stellen geen mensen terecht.

449
00:26:30,750 --> 00:26:32,370
Dat is niet onze taak.

450
00:26:32,370 --> 00:26:35,970
Maar ook al is het niet onze taak
om mensen terecht te stellen,

451
00:26:35,970 --> 00:26:40,230
deze wetten vertellen ons nog steeds
hoe God over deze dingen denkt.

452
00:26:40,230 --> 00:26:42,750
Als we het bijvoorbeeld
maar een kleinigheid vinden

453
00:26:42,750 --> 00:26:46,770
wanneer iemand zijn ouders vervloekt,
en we lezen dat iemand die zijn vader en

454
00:26:46,770 --> 00:26:49,350
moeder vervloekte ter dood
gebracht moest worden,

455
00:26:49,350 --> 00:26:54,090
dan beseffen we dat er in de volmaakt
rechtvaardige wetten van God geen

456
00:26:54,090 --> 00:26:56,250
buitensporige straffen staan.

457
00:26:56,250 --> 00:27:00,210
Wanneer we dus lezen over straffen
die ons buitensporig lijken,

458
00:27:00,210 --> 00:27:04,530
betekent dat alleen dat we de ernst
van het misdrijf hebben onderschat.

459
00:27:04,530 --> 00:27:07,290
We beseffen pas hoe groot
bepaalde zonden zijn

460
00:27:07,290 --> 00:27:11,310
wanneer we ontdekken dat de straf
die God erop heeft gesteld veel

461
00:27:11,310 --> 00:27:13,770
zwaarder is dan wij gedacht zouden hebben.

462
00:27:13,770 --> 00:27:17,490
Dat betekent niet dat God op de
een of andere manier barbaars was.

463
00:27:17,490 --> 00:27:22,650
Het betekent dat we het besef van de
zondigheid van de zonde zijn kwijtgeraakt.

464
00:27:22,650 --> 00:27:25,890
Hoewel we er bijvoorbeeld niet op
uitgaan om heksen terecht te stellen,

465
00:27:25,890 --> 00:27:28,590
of om overspeligen terecht
te stellen, beseffen we,

466
00:27:28,590 --> 00:27:32,730
wanneer we zien dat God heeft gezegd dat
zij ter dood gebracht moesten worden,

467
00:27:32,730 --> 00:27:36,270
dat die zonden gerekend worden
tot de gruwelijkste zonden die God

468
00:27:36,270 --> 00:27:37,770
maar zou kunnen noemen.

469
00:27:37,770 --> 00:27:41,790
De straffen in Gods wet zijn dus
geen straffen waarvan wij eisen dat

470
00:27:41,790 --> 00:27:43,230
ze worden voltrokken.

471
00:27:43,230 --> 00:27:46,170
We willen zelfs helemaal
niemand terechtstellen.

472
00:27:46,170 --> 00:27:48,870
In dit wetboek staat de volgende wet:

473
00:27:48,870 --> 00:27:52,110
Een oog voor een oog en
een tand voor een tand.

474
00:27:52,110 --> 00:27:53,790
En dat is een goede wet.

475
00:27:53,790 --> 00:27:56,910
Het is een goede wet waaraan
rechtbanken zich moeten houden,

476
00:27:56,910 --> 00:28:00,750
maar het is geen wet die christenen
in hun persoonlijke omgang met

477
00:28:00,750 --> 00:28:02,730
andere mensen willen toepassen.

478
00:28:02,730 --> 00:28:06,390
Maar het betekent natuurlijk wel
dat we erkennen dat ieder mens

479
00:28:06,390 --> 00:28:09,450
evenveel waard is als ieder ander mens.

480
00:28:09,450 --> 00:28:11,070
Dat is waarop de wet van:

481
00:28:11,070 --> 00:28:15,270
een oog voor een oog en een
tand voor een tand wijst.

482
00:28:15,270 --> 00:28:18,990
Mijn oog en jouw oog zijn evenveel waard.

483
00:28:18,990 --> 00:28:22,410
Neem jij het mijne, dan moet
jij het jouwe verliezen,

484
00:28:22,410 --> 00:28:24,510
tenzij ik geen aanklacht indien.

485
00:28:24,510 --> 00:28:30,090
Maar als de rechtbanken de zaak in handen
krijgen, nemen ze jouw oog voor mijn oog,

486
00:28:30,090 --> 00:28:33,030
omdat jij en ik evenveel waard zijn.

487
00:28:33,030 --> 00:28:37,350
Wanneer we een strafrechtelijk stelsel
hebben dat mensen toestaat anderen

488
00:28:37,350 --> 00:28:42,090
letsel toe te brengen zonder daarvoor
zelf evenredig letsel op te lopen,

489
00:28:42,090 --> 00:28:46,110
hebben we een rechtssysteem dat de
waarde van het slachtoffer vermindert

490
00:28:46,110 --> 00:28:49,410
en dus niet iedereen als
gelijkwaardig behandelt.

491
00:28:49,410 --> 00:28:54,210
Maar we zullen op die kwestie ingaan
wanneer we bij de wetten komen die daar

492
00:28:54,210 --> 00:28:56,010
specifiek over gaan.

493
00:28:56,010 --> 00:29:01,050
Eén ding dat we meteen aantreffen wanneer
we hoofdstuk 21 vanaf vers 1 lezen,

494
00:29:01,050 --> 00:29:05,370
is dat slavernij als instituut
vanzelfsprekend wordt geacht.

495
00:29:05,370 --> 00:29:09,930
Meteen denken we dat dit niet rechtvaardig
is, maar dan moeten we onszelf afvragen:

496
00:29:09,930 --> 00:29:11,550
„Waarom zeggen we dat?”

497
00:29:11,550 --> 00:29:13,770
Laten we kijken wat er staat:

498
00:29:13,770 --> 00:29:17,490
Dit zijn de bepalingen
die u hun moet voorhouden.

499
00:29:17,490 --> 00:29:22,230
Zoals ik al zei, is het hele idee
van slavernij weerzinwekkend voor de

500
00:29:22,230 --> 00:29:24,690
moderne westerse beschaving.

501
00:29:24,690 --> 00:29:27,630
Dat komt doordat wij vinden
dat we verlichter zijn

502
00:29:27,630 --> 00:29:30,270
dan de mensen in Bijbelse tijden.

503
00:29:30,270 --> 00:29:33,390
In veel opzichten zijn
we inderdaad verlichter.

504
00:29:33,390 --> 00:29:37,230
Christus heeft duidelijk meer licht
geworpen op wat het betekent om

505
00:29:37,230 --> 00:29:38,430
lief te hebben.

506
00:29:38,430 --> 00:29:41,910
Maar Christus heeft de
slavernij niet afgeschaft.

507
00:29:41,910 --> 00:29:45,750
Zelfs nadat Christus was
heengegaan, schaften de apostelen de

508
00:29:45,750 --> 00:29:47,550
slavernij niet af.

509
00:29:47,550 --> 00:29:51,930
Zowel Paulus als Petrus richtten
zich tot slaven en meesters,

510
00:29:51,930 --> 00:29:57,030
en de slaven kregen te horen dat ze zich
aan hun meesters moesten onderwerpen.

511
00:29:57,030 --> 00:30:01,650
Tegen de meesters werd niet gezegd dat
ze hun slaven per se moesten vrijlaten,

512
00:30:01,650 --> 00:30:04,830
zoals je misschien zou denken
dat een christen behoort te doen.

513
00:30:04,830 --> 00:30:09,090
Er werd hun juist gezegd dat ze hen
rechtvaardig moesten behandelen,

514
00:30:09,090 --> 00:30:13,590
vriendelijk moesten behandelen, als
leden van het gezin, als broeders.

515
00:30:13,590 --> 00:30:16,110
Sommige mensen hebben
er moeite mee dat God

516
00:30:16,110 --> 00:30:18,750
slavernij toestond in het Oude Testament,

517
00:30:18,750 --> 00:30:23,550
dat zelfs het Nieuwe Testament
slavernij toestaat en dat Paulus zich er

518
00:30:23,550 --> 00:30:24,930
niet tegen uitsprak.

519
00:30:24,930 --> 00:30:28,590
De commentaren op Exodus
draaien hier vaak omheen.

520
00:30:28,590 --> 00:30:33,510
Ze zeggen: „Hoewel het Nieuwe Testament
slavernij niet uitdrukkelijk verbiedt,

521
00:30:33,510 --> 00:30:37,170
leert het beginselen die slavernij
onverenigbaar maken met het

522
00:30:37,170 --> 00:30:41,250
christelijk geloof en het onmogelijk
maken ermee door te gaan.”

523
00:30:41,250 --> 00:30:44,010
De verwarring komt
doordat wij tegenwoordig,

524
00:30:44,010 --> 00:30:47,430
wanneer we aan slavernij
denken, een bepaalde vorm van

525
00:30:47,430 --> 00:30:53,130
slavernij voor ogen hebben die heel anders
is dan de slavernij in Bijbelse tijden.

526
00:30:53,130 --> 00:30:57,810
We denken specifiek aan wat gewoonlijk
Atlantische slavernij wordt genoemd,

527
00:30:57,810 --> 00:31:02,970
de historische slavernij uit de eerste
eeuwen van de geschiedenis van dit land.

528
00:31:02,970 --> 00:31:07,590
Europese ontvoerders gingen naar
Afrika, ontvoerden zwarte mensen,

529
00:31:07,590 --> 00:31:11,790
brachten hen als slaven naar de
westerse wereld en verkochten hen.

530
00:31:11,790 --> 00:31:14,430
Natuurlijk werden zij
zeer slecht behandeld.

531
00:31:14,430 --> 00:31:17,910
Ze werden behandeld alsof
ze niet eens mensen waren.

532
00:31:17,910 --> 00:31:22,770
Op de slavenschepen werden ze zo slecht
behandeld dat een groot deel van hen

533
00:31:22,770 --> 00:31:26,730
stierf voordat ze zelfs maar in
Amerika of in de andere landen die

534
00:31:26,730 --> 00:31:28,590
hen kochten aankwamen.

535
00:31:28,590 --> 00:31:32,730
Nadat ze gekocht waren, werden ze
vaak behandeld alsof ze alleen maar

536
00:31:32,730 --> 00:31:36,810
bezit waren, alleen maar
dieren, of nog erger.

537
00:31:36,810 --> 00:31:40,110
Dat soort slavernij is voor
christenen verwerpelijk

538
00:31:40,110 --> 00:31:43,830
en zou ook volgens het Oude
Testament verwerpelijk zijn geweest,

539
00:31:43,830 --> 00:31:47,010
want ontvoering werd met de dood bestraft.

540
00:31:47,010 --> 00:31:50,970
Atlantische slavernij, dat wil
zeggen de Afrikaanse slavernij

541
00:31:50,970 --> 00:31:54,930
waarbij slaven over de Atlantische
Oceaan hierheen werden gebracht,

542
00:31:54,930 --> 00:31:56,790
begon met ontvoering.

543
00:31:56,790 --> 00:32:01,470
Onder de Wet van Mozes zouden die
slavenhandelaren wegens ontvoering ter

544
00:32:01,470 --> 00:32:02,910
dood zijn gebracht.

545
00:32:02,910 --> 00:32:07,170
Bovendien zou de Wet van Mozes,
als de slaven hier waren gekocht,

546
00:32:07,170 --> 00:32:10,230
hebben geëist dat ze als
mensen werden behandeld.

547
00:32:10,230 --> 00:32:13,530
Ze moesten worden behandeld
zoals christenen hen behoren te

548
00:32:13,530 --> 00:32:15,810
behandelen: als broeders.

549
00:32:15,810 --> 00:32:20,370
Zelfs onder betere omstandigheden
zouden wij in onze tijd nog bezwaar

550
00:32:20,370 --> 00:32:22,110
maken tegen slavernij.

551
00:32:22,110 --> 00:32:25,110
Dat komt doordat we op
een punt zijn gekomen

552
00:32:25,110 --> 00:32:29,730
waarop we meer beïnvloed worden door de
Verlichting en het idee van het humanisme

553
00:32:29,730 --> 00:32:31,830
dan door Bijbelse ideeën.

554
00:32:31,830 --> 00:32:35,130
We vinden eenvoudigweg dat we
nooit inbreuk mogen maken op de

555
00:32:35,130 --> 00:32:36,690
vrijheid van mensen.

556
00:32:36,690 --> 00:32:39,690
Maar daarin zijn we
behoorlijk inconsequent,

557
00:32:39,690 --> 00:32:43,950
want veel mensen hebben een baan die
nauwelijks beter is dan slavernij

558
00:32:43,950 --> 00:32:46,470
en veel minder zekerheid biedt.

559
00:32:46,470 --> 00:32:50,550
Slavernij in de Bijbel was niet
zoals Atlantische slavernij.

560
00:32:50,550 --> 00:32:52,950
De slaven waren niet ontvoerd.

561
00:32:52,950 --> 00:32:56,730
Soms waren ze krijgsgevangenen,
maar de oorlog werd niet gevoerd om

562
00:32:56,730 --> 00:32:58,290
slaven te verkrijgen.

563
00:32:58,290 --> 00:33:01,710
De oorlogen werden om
andere kwesties gevoerd.

564
00:33:01,710 --> 00:33:05,070
Wanneer het ene volk een
ander volk had overwonnen,

565
00:33:05,070 --> 00:33:10,530
namen ze vaak slaven uit de overlevenden,
in plaats van hen allemaal te doden.

566
00:33:10,530 --> 00:33:13,050
Die slaven bleven dan dus in leven.

567
00:33:13,050 --> 00:33:16,290
Maar veel mensen waren
uit vrije keuze slaaf.

568
00:33:16,290 --> 00:33:20,850
Veel mensen waren slaaf vanwege
hun economische omstandigheden.

569
00:33:20,850 --> 00:33:25,650
Ook tegenwoordig zijn er mensen die hun
rekeningen niet lijken te kunnen betalen.

570
00:33:25,650 --> 00:33:29,910
Ze raken in de schulden en kunnen
hun schulden nooit afbetalen.

571
00:33:29,910 --> 00:33:32,970
In dit land kunnen ze
faillissement aanvragen,

572
00:33:32,970 --> 00:33:35,310
of ze kunnen zelfs dakloos worden.

573
00:33:35,310 --> 00:33:40,290
In Bijbelse tijden verkocht iemand die
insolvent was en zijn schulden niet

574
00:33:40,290 --> 00:33:44,250
kon betalen zichzelf als
slaaf. Dat gebeurde vaak.

575
00:33:44,250 --> 00:33:48,450
Een man was slaaf omdat hij het
noodzakelijk en wenselijk vond om

576
00:33:48,450 --> 00:33:50,790
slaaf te zijn. Waarom?

577
00:33:50,790 --> 00:33:54,630
Omdat een goede meester
zijn huisvesting, kleding,

578
00:33:54,630 --> 00:33:57,330
medische zorg en voedsel betaalde.

579
00:33:57,330 --> 00:34:00,030
Er werd in alles voor hem voorzien.

580
00:34:00,030 --> 00:34:01,650
Hij had zekerheid.

581
00:34:01,650 --> 00:34:05,310
Het enige wat hij hoefde te
doen, was zijn meester dienen.

582
00:34:05,310 --> 00:34:07,830
Er zijn mensen die dat nu ook doen.

583
00:34:07,830 --> 00:34:11,790
In sommige gevallen dienen
ze hun werkgevers als slaven.

584
00:34:11,790 --> 00:34:13,890
Natuurlijk niet echt als slaven.

585
00:34:13,890 --> 00:34:16,110
Je werkgevers mogen je niet slaan.

586
00:34:16,110 --> 00:34:18,690
Ze mogen je niet seksueel mishandelen.

587
00:34:18,690 --> 00:34:22,530
Ze mogen je niet doden, zoals sommige
meesters in Bijbelse tijden met

588
00:34:22,530 --> 00:34:24,030
hun slaven deden.

589
00:34:24,030 --> 00:34:26,910
Maar zulk gedrag was niet toegestaan.

590
00:34:26,910 --> 00:34:31,770
Slaan was wel toegestaan als
tuchtmaatregel, net zoals bij een zoon.

591
00:34:31,770 --> 00:34:36,090
Een slaaf kon lichamelijk worden
gestraft als hij opstandig was.

592
00:34:36,090 --> 00:34:39,150
Opstand tegen zijn
meester was een misdrijf.

593
00:34:39,150 --> 00:34:43,890
Zoals misdadigers werden geslagen,
zo werden ook slaven geslagen,

594
00:34:43,890 --> 00:34:47,190
en opstandige zonen
werden eveneens geslagen.

595
00:34:47,190 --> 00:34:51,990
Dat lijkt ons vreemd, maar een pak slaag
dat op de juiste manier wordt gegeven,

596
00:34:51,990 --> 00:34:54,090
is slechts een tuchtmaatregel.

597
00:34:54,090 --> 00:34:56,970
Het veroorzaakt geen blijvende schade.

598
00:34:56,970 --> 00:35:01,650
Veel mensen in onze samenleving willen
hun kinderen niet eens een tik geven.

599
00:35:01,650 --> 00:35:06,150
Ze vinden zelfs dat het verkeerd
is om kinderen een tik te geven.

600
00:35:06,150 --> 00:35:09,570
Dat laat opnieuw zien hoe ver
we zijn afgedwaald van een

601
00:35:09,570 --> 00:35:12,210
verstandige Bijbelse wereldbeschouwing.

602
00:35:12,210 --> 00:35:17,730
Het toebrengen van pijn is iets wat
God Zelf doet om mensen te corrigeren.

603
00:35:17,730 --> 00:35:19,110
Jezus zei:

604
00:35:19,110 --> 00:35:23,970
Ieder die Ik liefheb, wijs
Ik terecht en bestraf Ik.

605
00:35:23,970 --> 00:35:27,030
Wees dan ijverig en bekeer u.

606
00:35:27,030 --> 00:35:30,690
En in Hebreeën hoofdstuk
12 staat over de Heere:

607
00:35:30,690 --> 00:35:35,910
Dat betekent: Hij geselt,
oftewel Hij slaat met een zweep.

608
00:35:35,910 --> 00:35:38,250
Want de Heere bestraft wie Hij liefheeft,

609
00:35:38,250 --> 00:35:41,550
en Hij geselt iedere
zoon die Hij aanneemt.

610
00:35:41,550 --> 00:35:44,730
Dat verschilt sterk van
onze manier van denken.

611
00:35:44,730 --> 00:35:48,510
Telkens wanneer we ontdekken dat onze
manier van denken verschilt van Gods

612
00:35:48,510 --> 00:35:53,430
manier van denken, zijn er twee
mogelijkheden: of wij hebben het mis,

613
00:35:53,430 --> 00:35:55,350
of God heeft het mis.

614
00:35:55,350 --> 00:35:59,130
Nee, nu ik erover nadenk,
is er maar één mogelijkheid,

615
00:35:59,130 --> 00:36:01,350
want God heeft het nooit mis.

616
00:36:01,350 --> 00:36:04,290
Dus als we het ergens niet
met God over eens zijn,

617
00:36:04,290 --> 00:36:07,950
dan zouden we onze opvatting aan
die van Hem moeten aanpassen.

618
00:36:07,950 --> 00:36:10,710
Ik zeg niet dat we terug
zouden moeten naar slavernij,

619
00:36:10,710 --> 00:36:15,270
want het soort slavernij dat in dit
land werd bedreven, was immoreel.

620
00:36:15,270 --> 00:36:17,970
Het was iets wat de wet
zelf veroordeeld zou hebben,

621
00:36:17,970 --> 00:36:20,850
en op grond van die wet
zouden de slavenhandelaren als

622
00:36:20,850 --> 00:36:23,070
misdadigers zijn terechtgesteld.

623
00:36:23,070 --> 00:36:27,450
Maar in een samenleving waar mensen
zichzelf als slaaf konden verkopen,

624
00:36:27,450 --> 00:36:29,310
bood dat financiële zekerheid.

625
00:36:29,310 --> 00:36:32,910
De meeste slaven waren slaaf omdat ze
economisch niet voor zichzelf konden

626
00:36:32,910 --> 00:36:36,810
zorgen, terwijl hun meester
wel voor hen kon zorgen.

627
00:36:36,810 --> 00:36:40,530
Ze voelden zich zekerder wanneer
iemand anders voor hen zorgde.

628
00:36:40,530 --> 00:36:43,590
Dat is een heel on-Amerikaanse
manier van denken,

629
00:36:43,590 --> 00:36:46,470
want wij Amerikanen
zijn erg onafhankelijk.

630
00:36:46,470 --> 00:36:49,710
We willen niet dat iemand
onze rechten van ons afneemt.

631
00:36:49,710 --> 00:36:54,150
In dat opzicht ben ik net als iedere
andere Amerikaan. Dat wil ik niet.

632
00:36:54,150 --> 00:36:58,470
Aan de andere kant zijn er, zowel in
de moderne wereld als in de oudheid,

633
00:36:58,470 --> 00:37:03,150
veel mensen die hun vrijheden graag
zouden opgeven in ruil voor zekerheid.

634
00:37:03,150 --> 00:37:06,390
Ons hele land beweegt zich
steeds meer in die richting,

635
00:37:06,390 --> 00:37:08,670
ook als het om gezondheidszorg gaat.

636
00:37:08,670 --> 00:37:12,630
Ik geef mijn vrijheid op om
daarover zelf keuzes te maken.

637
00:37:12,630 --> 00:37:17,490
Ook geef ik mijn vrijheid op om mijn geld
uit te geven zoals God volgens mij wil.

638
00:37:17,490 --> 00:37:20,130
Ik laat de overheid er
steeds meer van afpakken,

639
00:37:20,130 --> 00:37:22,710
in ruil voor de zekerheid
die zij mij biedt.

640
00:37:22,710 --> 00:37:26,250
Dan weet ik dat iemand anders voor
me zal zorgen als ik ziek word.

641
00:37:26,250 --> 00:37:29,730
Als ik honger krijg, zal
iemand anders me te eten geven.

642
00:37:29,730 --> 00:37:33,870
Als ik zonder werk kom te zitten, zal
de overheid me een uitkering geven.

643
00:37:33,870 --> 00:37:35,850
Het is dezelfde mentaliteit.

644
00:37:35,850 --> 00:37:38,490
Het idee is dat als ik niet
voor mezelf kan zorgen,

645
00:37:38,490 --> 00:37:41,130
of zelfs als ik dat wel
kan maar het niet wil,

646
00:37:41,130 --> 00:37:45,090
en als ik het niet erg vind mijn vrijheden
op te geven zodat iemand anders alles voor

647
00:37:45,090 --> 00:37:50,310
me regelt, dit dezelfde mentaliteit is
die veel mensen de slavernij in dreef.

648
00:37:50,310 --> 00:37:53,910
Het verschil is dat iemand zich
in die tijd als slaaf kon verkopen

649
00:37:53,910 --> 00:37:57,450
en voor de rest van zijn leven
financiële zekerheid kon hebben.

650
00:37:57,450 --> 00:37:59,310
In onze tijd kan dat niet.

651
00:37:59,310 --> 00:38:03,750
Er zijn geen slaven en daarom moet
zo iemand eropuit om werk te vinden.

652
00:38:03,750 --> 00:38:08,130
Maar er zijn veel mensen die een baan
hebben, of zelfs twee of drie banen,

653
00:38:08,130 --> 00:38:10,290
en toch hun huis kwijtraken.

654
00:38:10,290 --> 00:38:13,470
Ze weten nog altijd niet zeker
waar ze zullen gaan wonen.

655
00:38:13,470 --> 00:38:15,870
Ze hebben nog altijd geen zekerheid.

656
00:38:15,870 --> 00:38:20,610
Wij verkeren niet in hun situatie en
daarom beseffen we dat eigenlijk niet.

657
00:38:20,610 --> 00:38:23,070
Niemand van ons bevindt
zich in een positie

658
00:38:23,070 --> 00:38:26,550
waarin we zelfs maar in de verleiding
zouden komen onszelf als slaaf te

659
00:38:26,550 --> 00:38:29,250
verkopen, als dat een mogelijkheid was.

660
00:38:29,250 --> 00:38:34,230
Maar er zijn op dit moment veel daklozen
die dat zouden doen in een samenleving

661
00:38:34,230 --> 00:38:39,450
waarin het als vanzelfsprekend gold dat je
jezelf als slaaf kon verkopen als je echt

662
00:38:39,450 --> 00:38:41,010
in moeilijkheden zat.

663
00:38:41,010 --> 00:38:45,870
We zien zelfs in de wetten die we zojuist
hebben gelezen dat een Hebreeuwse slaaf na

664
00:38:45,870 --> 00:38:48,750
zes jaar zijn vrijheid
aangeboden moest krijgen.

665
00:38:48,750 --> 00:38:53,190
In het zevende jaar moest hij worden
vrijgelaten als hij wilde vertrekken.

666
00:38:53,190 --> 00:38:57,390
Maar er werd rekening mee gehouden dat
hij misschien niet zou willen vertrekken.

667
00:38:57,390 --> 00:38:59,370
Misschien wilde hij slaaf blijven.

668
00:38:59,370 --> 00:39:02,490
Een van de genoemde omstandigheden
is natuurlijk dat zijn

669
00:39:02,490 --> 00:39:07,650
meester hem gedurende die zes jaar een
andere slavin tot vrouw gegeven kan hebben

670
00:39:07,650 --> 00:39:11,070
en dat hij kinderen kan
hebben gekregen, enzovoort.

671
00:39:11,070 --> 00:39:15,390
Misschien is hij gehecht geraakt aan
zijn gezin en wil hij daar blijven,

672
00:39:15,390 --> 00:39:18,450
ook al vindt hij het niet
erg prettig om slaaf te zijn.

673
00:39:18,450 --> 00:39:23,010
In dat geval is zijn gezin een anker
dat hem in het huishouden vasthoudt,

674
00:39:23,010 --> 00:39:26,070
en zou hij zich onder druk
kunnen voelen om te blijven.

675
00:39:26,070 --> 00:39:28,710
Maar er is ook die andere mogelijkheid.

676
00:39:28,710 --> 00:39:30,870
Er staat dat hij zou kunnen zeggen:

677
00:39:30,870 --> 00:39:34,530
Maar als de slaaf nadrukkelijk
zegt: Ik heb mijn meester,

678
00:39:34,530 --> 00:39:39,390
mijn vrouw en mijn kinderen lief,
ik wil niet als vrij man vertrekken,

679
00:39:39,390 --> 00:39:43,650
Zelfs al was de slavernij in dit
land nog zo slecht en verdorven,

680
00:39:43,650 --> 00:39:48,750
toen de emancipatie werd afgekondigd,
stonden sommige slaven niet te popelen om

681
00:39:48,750 --> 00:39:53,010
de plantage te verlaten, omdat
ze christelijke meesters hadden.

682
00:39:53,010 --> 00:39:56,550
De slaven waren als het ware
deel van het gezin geworden.

683
00:39:56,550 --> 00:40:00,930
Ze hadden zekerheid, waren
gelukkig en werden goed behandeld.

684
00:40:00,930 --> 00:40:04,290
Ik besef dat veel slaven
niet goed behandeld werden

685
00:40:04,290 --> 00:40:08,190
en dat zij waarschijnlijk heel blij
waren dat ze werden vrijgelaten,

686
00:40:08,190 --> 00:40:13,050
maar niet alle slaven vonden dat
emancipatie was wat ze werkelijk wilden.

687
00:40:13,050 --> 00:40:17,730
We nemen misschien aan dat iemand die een
ander mens bezit, hem zal mishandelen,

688
00:40:17,730 --> 00:40:21,750
omdat een groot deel van de
menselijke natuur nu eenmaal zo is.

689
00:40:21,750 --> 00:40:25,830
Maar de wet van God en de Geest van
Christus in het Nieuwe Testament

690
00:40:25,830 --> 00:40:30,270
schiepen een nieuw soort mensen, of
waren in elk geval bedoeld om nieuwe

691
00:40:30,270 --> 00:40:32,670
omstandigheden voor slaven te scheppen.

692
00:40:32,670 --> 00:40:36,630
Hoewel ze slaven waren en de
slavernij niet werd afgeschaft,

693
00:40:36,630 --> 00:40:39,510
en ook niet per se
afgeschaft had moeten worden,

694
00:40:39,510 --> 00:40:42,690
moesten ze rechtvaardig en
als mensen behandeld worden.

695
00:40:42,690 --> 00:40:47,130
De wetten over slavernij in
Israël waren veel menselijker en

696
00:40:47,130 --> 00:40:51,630
eerbiedigden de rechten van slaven
veel meer dan de wetten van de andere

697
00:40:51,630 --> 00:40:54,210
volken rondom Israël in die tijd.

698
00:40:54,210 --> 00:40:56,370
Alle volken hadden slaven.

699
00:40:56,370 --> 00:41:00,930
Sterker nog, alle volken hadden
tot in de negentiende eeuw slaven.

700
00:41:00,930 --> 00:41:06,450
Bijna zesduizend jaar lang was slavernij
iets wat alle samenlevingen als nuttig,

701
00:41:06,450 --> 00:41:12,270
goed of juist beschouwden, of eenvoudigweg
als een onderdrukking die sommige mensen

702
00:41:12,270 --> 00:41:14,010
anderen konden opleggen.

703
00:41:14,010 --> 00:41:16,770
Hier werd ze in de
negentiende eeuw afgeschaft,

704
00:41:16,770 --> 00:41:19,110
en we zijn blij dat dit gebeurd is.

705
00:41:19,110 --> 00:41:22,890
Maar dit is het punt: wat
waarschijnlijk had moeten gebeuren,

706
00:41:22,890 --> 00:41:26,790
is dat immorele slavernij
buiten de wet werd gesteld.

707
00:41:26,790 --> 00:41:31,230
Het ontvoeren van Afrikanen en hen
tegen hun wil hierheen brengen,

708
00:41:31,230 --> 00:41:33,750
had buiten de wet moeten worden gesteld.

709
00:41:33,750 --> 00:41:37,830
Degenen die zulke misdaden begingen,
hadden vervolgd moeten worden.

710
00:41:37,830 --> 00:41:40,290
Maar het had niet per
se onwettig moeten zijn

711
00:41:40,290 --> 00:41:43,950
dat iemand zichzelf als slaaf
verkocht, als hij dat wilde.

712
00:41:43,950 --> 00:41:48,150
Dan zou je niet de hele samenleving tot
slaaf van de overheid hoeven te maken.

713
00:41:48,150 --> 00:41:52,770
Als iemand zich zorgen maakte over
gezondheidszorg of bestaanszekerheid,

714
00:41:52,770 --> 00:41:57,210
zou hij zichzelf als individu als slaaf
kunnen verkopen als hij dat wilde.

715
00:41:57,210 --> 00:42:01,590
De rest van de mensen zou vrij
kunnen blijven als zij dat wilden.

716
00:42:01,590 --> 00:42:05,730
Maar op dit moment bestaat de mogelijkheid
om jezelf als slaaf te verkopen

717
00:42:05,730 --> 00:42:08,250
alleen als je je aan de overheid verkoopt.

718
00:42:08,250 --> 00:42:11,070
Je kunt jezelf als slaaf
aan de overheid verkopen,

719
00:42:11,070 --> 00:42:14,850
maar dan moet iedereen daarin
meegaan, of ze dat nu willen of niet.

720
00:42:14,850 --> 00:42:17,790
De overheid moet dus
iedereen tot slaaf maken.

721
00:42:17,790 --> 00:42:19,830
Het zou in feite rechtvaardiger zijn

722
00:42:19,830 --> 00:42:23,370
als vrijwillige slavernij nog
steeds een mogelijkheid was,

723
00:42:23,370 --> 00:42:25,350
zoals dat in de Bijbel het geval was,

724
00:42:25,350 --> 00:42:28,290
want er zijn tegenwoordig
mensen die slaaf willen zijn.

725
00:42:28,290 --> 00:42:32,490
Ze willen het geen slavernij noemen en
ze willen zichzelf geen slaven noemen,

726
00:42:32,490 --> 00:42:36,030
maar ze willen wel de omstandigheden
die slavernij mensen bood:

727
00:42:36,030 --> 00:42:39,270
bestaanszekerheid die door
iemand anders wordt verschaft.

728
00:42:39,270 --> 00:42:42,990
En ze vinden het niet erg om
daarvoor hun vrijheid op te geven.

729
00:42:42,990 --> 00:42:46,530
Maar er zijn ook genoeg mensen
die nog steeds van vrijheid houden

730
00:42:46,530 --> 00:42:49,950
en er geen behoefte aan hebben
dat iemand anders voor hen zorgt.

731
00:42:49,950 --> 00:42:54,150
Het is dus onrechtvaardig om hen te
dwingen tot een toestand van slavernij

732
00:42:54,150 --> 00:42:55,470
aan de overheid.

733
00:42:55,470 --> 00:42:58,710
Maar in een samenleving
waarin het alles of niets is,

734
00:42:58,710 --> 00:43:01,890
zullen er óf mensen zijn voor
wie niet gezorgd kan worden

735
00:43:01,890 --> 00:43:04,350
omdat zij niet voor
zichzelf kunnen zorgen,

736
00:43:04,350 --> 00:43:07,530
óf er zullen mensen zijn die
voor zichzelf kunnen zorgen,

737
00:43:07,530 --> 00:43:11,730
maar toch gedwongen worden slaven van de
overheid te worden. Dat willen ze niet.

738
00:43:11,730 --> 00:43:14,610
De mogelijkheid van een
morele vorm van slavernij

739
00:43:14,610 --> 00:43:17,370
was dus in feite niet iets kwaads.

740
00:43:17,370 --> 00:43:21,570
Sterker nog, die was waarschijnlijk
beter dan waar moderne mensen in dit

741
00:43:21,570 --> 00:43:22,950
land voor kiezen.

742
00:43:22,950 --> 00:43:26,670
We weten dat Paulus slaven
en meesters toesprak.

743
00:43:26,670 --> 00:43:31,170
Ik wil je graag een voorbeeld geven van
wat Paulus over dit onderwerp onderwees.

744
00:43:31,170 --> 00:43:36,210
In Efeze 6, vanaf vers 5, zei Paulus:

745
00:43:36,210 --> 00:43:42,150
Slaven, wees, evenals aan Christus,
gehoorzaam aan uw heer naar het vlees,

746
00:43:42,150 --> 00:43:45,450
met vrees en beven, oprecht van hart,

747
00:43:45,450 --> 00:43:47,430
Daarmee bedoelt hij slaven.

748
00:43:47,430 --> 00:43:51,930
Vervolgens draagt Paulus de meesters op
hun dreigementen achterwege te laten,

749
00:43:51,930 --> 00:43:56,610
omdat ook zij een Meester in de
hemel hebben, Die niemand voortrekt.

750
00:43:56,610 --> 00:44:00,570
Meesters krijgen dus de opdracht hun
slaven vriendelijk te behandelen.

751
00:44:00,570 --> 00:44:04,530
In Kolossenzen 3 vinden we
soortgelijke instructies.

752
00:44:04,530 --> 00:44:06,570
Ik wil graag dat je die bekijkt,

753
00:44:06,570 --> 00:44:10,290
want ze vertellen ons precies wat
de nieuwtestamentische zienswijze op

754
00:44:10,290 --> 00:44:14,250
slavernij zou zijn: niet
noodzakelijkerwijs dat slavernij als

755
00:44:14,250 --> 00:44:16,290
mogelijkheid moet worden afgeschaft.

756
00:44:16,290 --> 00:44:20,430
Het mag uiteraard nooit iets zijn waartoe
iemand wordt gedwongen doordat hij wordt

757
00:44:20,430 --> 00:44:24,990
ontvoerd, want volgens de wet
staat op ontvoering de doodstraf.

758
00:44:24,990 --> 00:44:28,530
Maar Kolossenzen 3:22 zegt:

759
00:44:28,530 --> 00:44:32,610
Slaven, wees in alles uw
aardse heren gehoorzaam,

760
00:44:32,610 --> 00:44:36,990
niet met ogendienst als om mensen
te behagen, maar oprecht van hart,

761
00:44:36,990 --> 00:44:38,790
in het vrezen van God.

762
00:44:38,790 --> 00:44:41,130
Hoofdstuk 4, vers 1:

763
00:44:41,130 --> 00:44:45,630
Heren, behandel uw slaven
rechtvaardig en op gelijke wijze.

764
00:44:45,630 --> 00:44:49,050
U weet immers dat ook u een
Heere hebt in de hemelen.

765
00:44:49,050 --> 00:44:53,130
Christelijke slaven krijgen dus de
opdracht hun meesters te gehoorzamen,

766
00:44:53,130 --> 00:44:56,430
en christelijke meesters
krijgen de opdracht rechtvaardig

767
00:44:56,430 --> 00:44:59,250
en billijk tegenover hun slaven te zijn.

768
00:44:59,250 --> 00:45:02,730
In 1 Korinthe 7:20 zegt Paulus:

769
00:45:02,730 --> 00:45:06,150
Laat ieder blijven in de
roeping waarin hij geroepen is.

770
00:45:06,150 --> 00:45:09,690
Dat wil zeggen: werd je
behouden toen je een slaaf was,

771
00:45:09,690 --> 00:45:12,930
zoals met veel christenen in
het Romeinse Rijk het geval was?

772
00:45:12,930 --> 00:45:16,230
Het is dus goed om vrij te
zijn als dat mogelijk is.

773
00:45:16,230 --> 00:45:21,450
Als dat niet mogelijk is, besef dan gewoon
dat God je in die omstandigheden heeft

774
00:45:21,450 --> 00:45:25,410
geplaatst en wees daarin
tevreden. Hij zegt:

775
00:45:25,410 --> 00:45:30,750
Wie namelijk als slaaf geroepen is in de
Heere, is een vrijgelatene van de Heere.

776
00:45:30,750 --> 00:45:35,430
Evenzo is hij die als vrije
geroepen is, een slaaf van Christus.

777
00:45:35,430 --> 00:45:39,270
Wat hij zegt, is dat we hoe
dan ook allemaal slaven zijn.

778
00:45:39,270 --> 00:45:44,190
Waartegen we bij slavernij bezwaar maken,
is dat ze een man zijn vrijheid ontneemt

779
00:45:44,190 --> 00:45:48,030
om te doen wat hij maar wil, en dat
hij moet doen wat iemand anders wil

780
00:45:48,030 --> 00:45:49,170
dat hij doet.

781
00:45:49,170 --> 00:45:54,690
Maar in zekere zin geven wij die vrijheid
allemaal op wanneer we christen worden.

782
00:45:54,690 --> 00:45:57,210
We geven allemaal onze rechten op.

783
00:45:57,210 --> 00:46:03,450
We komen allemaal op een punt waarop we
de wil van iemand anders doen: Gods wil.

784
00:46:03,450 --> 00:46:05,730
We zijn gekocht voor een prijs.

785
00:46:05,730 --> 00:46:09,750
En als Gods wil voor ons is dat we
de dienaar van iemand anders zijn,

786
00:46:09,750 --> 00:46:12,030
dan is dat de wil van God.

787
00:46:12,030 --> 00:46:16,470
Als Hij wil dat we vrij zijn,
dan is dat ook de wil van God.

788
00:46:16,470 --> 00:46:19,950
Maar zelfs een vrije man
is niet helemaal vrij.

789
00:46:19,950 --> 00:46:22,770
Een vrije man moet
meestal nog steeds werken,

790
00:46:22,770 --> 00:46:25,590
en vaak moet hij voor
een werkgever werken.

791
00:46:25,590 --> 00:46:28,410
Misschien moet hij zelfs
meerdere banen hebben.

792
00:46:28,410 --> 00:46:33,330
In dat geval heeft hij misschien minder
uren vrij van zijn werk dan een slaaf had,

793
00:46:33,330 --> 00:46:38,010
en minder bestaanszekerheid, omdat
hij zijn huis zou kunnen kwijtraken

794
00:46:38,010 --> 00:46:41,730
en misschien zijn medische
kosten niet zou kunnen betalen.

795
00:46:41,730 --> 00:46:44,490
Wij hebben een verkeerde
voorstelling van slavernij,

796
00:46:44,490 --> 00:46:48,270
omdat we een bepaald model van
slavernij in gedachten hebben:

797
00:46:48,270 --> 00:46:50,610
het soort dat hier werd bedreven.

798
00:46:50,610 --> 00:46:54,930
Elke vorm van slavernij waarbij
je mensen uit hun huizen ontvoert

799
00:46:54,930 --> 00:46:58,230
en hen als bezit verkoopt, is immoreel.

800
00:46:58,230 --> 00:47:01,710
Dat was niet toegestaan,
behalve bij krijgsgevangenen,

801
00:47:01,710 --> 00:47:03,630
en dat is een ander verhaal.

802
00:47:03,630 --> 00:47:07,950
Je kon hen doden of hen als
slaven mee naar huis nemen.

803
00:47:07,950 --> 00:47:11,730
Je wilde hen niet in hun
oorspronkelijke situatie achterlaten,

804
00:47:11,730 --> 00:47:15,510
omdat ze dan opnieuw tegen
je in opstand konden komen.

805
00:47:15,510 --> 00:47:17,490
Dit was veroverd gebied.

806
00:47:17,490 --> 00:47:20,550
Je wilde dat ze op zijn
minst schatting betaalden,

807
00:47:20,550 --> 00:47:24,810
waardoor ze als hele samenleving
een soort slaaf van je werden.

808
00:47:24,810 --> 00:47:28,650
Er waren verschillende manieren
waarop mensen slaaf konden worden,

809
00:47:28,650 --> 00:47:32,310
maar geen daarvan kwam overeen
met de manier waarop mensen in dit

810
00:47:32,310 --> 00:47:34,110
land slaaf werden.

811
00:47:34,110 --> 00:47:37,470
Daarom was de slavernij
in dit land immoreel.

812
00:47:37,470 --> 00:47:43,050
Maar niet alle slavernij is immoreel,
anders zou Paulus haar hebben afgeschaft.

813
00:47:43,050 --> 00:47:46,650
Sommige mensen zeggen dat Paulus
haar wel zou hebben afgeschaft,

814
00:47:46,650 --> 00:47:50,790
maar dat ze te diep in de samenleving
verankerd was en dat hij niet

815
00:47:50,790 --> 00:47:54,450
dacht dat ze binnen één
generatie kon worden afgeschaft.

816
00:47:54,450 --> 00:47:58,650
Maar zij vergeten dat de christelijke
slavenhouders hadden moeten doen wat

817
00:47:58,650 --> 00:48:00,450
Paulus ook maar zei.

818
00:48:00,450 --> 00:48:03,630
Paulus had gemakkelijk tegen
alle slavenhouders in de gemeente

819
00:48:03,630 --> 00:48:06,930
kunnen zeggen: ‘Laat jullie slaven vrij.

820
00:48:06,930 --> 00:48:10,350
Slavernij is onverenigbaar
met het christen-zijn.’

821
00:48:10,350 --> 00:48:14,310
Maar dat deed hij niet, en zij
zouden het wel hebben gedaan.

822
00:48:14,310 --> 00:48:17,550
Hij had slavernij binnen de
christelijke gemeenschap met

823
00:48:17,550 --> 00:48:23,010
één enkel gebod kunnen afschaffen, net
zoals hij met één enkel gebod afgoderij

824
00:48:23,010 --> 00:48:27,030
afschafte in Korinthe of welke
andere heidense stad dan ook.

825
00:48:27,030 --> 00:48:31,590
De Korinthiërs, en de Grieken in het
algemeen, bedreven tempelprostitutie,

826
00:48:31,590 --> 00:48:33,930
hoererij en afgoderij.

827
00:48:33,930 --> 00:48:39,570
Paulus kwam en zei: ‘Dat is onaanvaardbaar
voor christenen,’ en zij hielden ermee op.

828
00:48:39,570 --> 00:48:44,130
Als Paulus had gezegd: ‘Slavernij
is onaanvaardbaar voor christenen,’

829
00:48:44,130 --> 00:48:47,250
dan hadden de slavenhouders
hun slaven moeten vrijlaten,

830
00:48:47,250 --> 00:48:50,010
al zou dat economische
moeilijkheden hebben veroorzaakt,

831
00:48:50,010 --> 00:48:53,970
omdat een groot deel van het werk
in het rijk door slaven werd gedaan.

832
00:48:53,970 --> 00:48:58,350
We zien dus dat er dit onderwijs
over een Hebreeuwse slaaf is.

833
00:48:58,350 --> 00:49:01,530
Voor een niet-Hebreeuwse
slaaf lag dit anders.

834
00:49:01,530 --> 00:49:04,590
Als je een heidense slaaf
had, was het anders.

835
00:49:04,590 --> 00:49:07,530
Maar als je een Hebreeuwse
slaaf had, een broeder,

836
00:49:07,530 --> 00:49:09,990
zou hij je slechts zes jaar dienen.

837
00:49:09,990 --> 00:49:14,970
Daarna werd hem in het zevende jaar zijn
vrijheid aangeboden, als hij die wilde.

838
00:49:14,970 --> 00:49:19,770
Als hij die niet wilde en slaaf wilde
blijven, dan zou dat voor het leven zijn.

839
00:49:19,770 --> 00:49:23,250
Hij kreeg niet telkens opnieuw
termijnen van zeven jaar.

840
00:49:23,250 --> 00:49:27,390
Als hij aan het einde van de eerste
zes jaar niet vrijgelaten wilde worden,

841
00:49:27,390 --> 00:49:31,050
kon hij voor zijn hele leven
besluiten slaaf te blijven.

842
00:49:31,050 --> 00:49:35,430
Dan werd zijn oor doorboord en droeg hij
een oorring die liet zien dat hij een

843
00:49:35,430 --> 00:49:40,590
vrijwillige slaaf was, een ‘bond
slave’, zoals de Engelse bron hem noemt.

844
00:49:40,590 --> 00:49:42,750
De spreker verbindt die Engelse term

845
00:49:42,750 --> 00:49:46,770
met de aanduiding „dienstknecht”
die de apostelen voor zichzelf

846
00:49:46,770 --> 00:49:51,390
gebruiken en noemt hen daarom
vrijwillige slaven van Christus.

847
00:49:51,390 --> 00:49:54,570
Dat is de term die zij aan het
begin van hun brieven gebruikten:

848
00:49:54,570 --> 00:49:59,610
Paulus, een dienstknecht van God
en een apostel van Jezus Christus,

849
00:49:59,610 --> 00:50:03,210
overeenkomstig het geloof
van de uitverkorenen van God

850
00:50:03,210 --> 00:50:07,650
en de kennis van de waarheid, die in
overeenstemming met de godsvrucht is,

851
00:50:07,650 --> 00:50:09,570
Een vrijwillige slaaf.

852
00:50:09,570 --> 00:50:12,690
Petrus noemde zichzelf
een vrijwillige slaaf.

853
00:50:12,690 --> 00:50:15,990
Jakobus noemde zichzelf
een vrijwillige slaaf.

854
00:50:15,990 --> 00:50:21,090
Een vrijwillige slaaf is iemand die
slaaf is omdat hij dat wil zijn.

855
00:50:21,090 --> 00:50:26,490
Bedenk dat Jezus in de bovenzaal in
Johannes 15 tegen Zijn discipelen zei:

856
00:50:26,490 --> 00:50:29,670
Ik noem u niet meer
dienaren, maar vrienden.

857
00:50:29,670 --> 00:50:35,430
Hij mocht hen dan vrienden noemen; zij
noemden zichzelf vrijwillige slaven.

858
00:50:35,430 --> 00:50:38,610
Zij waren vrijwillig
slaven voor het leven.

859
00:50:38,610 --> 00:50:43,530
Waarom moest hij aan het einde van zes
jaar een beslissing voor het leven nemen?

860
00:50:43,530 --> 00:50:47,730
Waarom kon zijn situatie niet
nog eens zes jaar later opnieuw

861
00:50:47,730 --> 00:50:49,950
worden bekeken, enzovoort?

862
00:50:49,950 --> 00:50:54,990
Deze regeling bood zowel de
meester als de dienaar zekerheid.

863
00:50:54,990 --> 00:50:59,850
Na zes jaar dienst zou een slaaf weten
of zijn meester goed voor hem was

864
00:50:59,850 --> 00:51:04,170
en of hij iemand was met wie hij de rest
van zijn leven kon leven en voor wie

865
00:51:04,170 --> 00:51:05,610
hij kon werken.

866
00:51:05,610 --> 00:51:09,150
Zo niet, dan kon hij
als vrij man vertrekken.

867
00:51:09,150 --> 00:51:11,670
Maar als hij op dat moment wilde blijven,

868
00:51:11,670 --> 00:51:15,330
wist hij dat de meester hem
niet zomaar kon wegsturen.

869
00:51:15,330 --> 00:51:17,910
Het was een levenslange verbintenis.

870
00:51:17,910 --> 00:51:20,850
Hij zou voor zijn hele
leven zekerheid hebben,

871
00:51:20,850 --> 00:51:25,110
en de meester zou weten dat hij
deze slaaf niet hoefde te vervangen.

872
00:51:25,110 --> 00:51:28,290
Hij kon in hem investeren, hem opleiden,

873
00:51:28,290 --> 00:51:32,250
hem tot voorman maken en hem
verantwoordelijkheden geven,

874
00:51:32,250 --> 00:51:35,910
in de wetenschap dat de man niet
over een paar jaar zou weggaan.

875
00:51:35,910 --> 00:51:40,290
De slaaf werd deel van het huishouden,
net als een vrouw of een zoon.

876
00:51:40,290 --> 00:51:42,030
Het was voor het leven.

877
00:51:42,030 --> 00:51:46,830
Na zes jaar slaaf te zijn geweest, besloot
een slaaf of hij deel van de familie,

878
00:51:46,830 --> 00:51:49,530
deel van het huishouden, wilde worden.

879
00:51:49,530 --> 00:51:52,770
Natuurlijk zou hij daar nog
steeds in de rol van slaaf zijn,

880
00:51:52,770 --> 00:51:57,930
maar hij zou daar voorgoed zijn, zoals
ieder lid van het huishouden dat was.

881
00:51:57,930 --> 00:52:01,650
Er waren ook vrouwelijke
slaven. Vers 7 zegt:

882
00:52:01,650 --> 00:52:04,290
Wanneer iemand zijn dochter
als slavin verkoopt,

883
00:52:04,290 --> 00:52:07,650
dan mag zij niet vertrekken
zoals de slaven vertrekken.

884
00:52:07,650 --> 00:52:11,370
Met andere woorden, na zes
jaar vertrekt zij niet.

885
00:52:11,370 --> 00:52:15,510
De reden daarvoor is dat er, hoe
vreemd dat ons ook mag lijken,

886
00:52:15,510 --> 00:52:19,470
doorgaans van werd uitgegaan dat
een vrouwelijke slaaf werd gekocht

887
00:52:19,470 --> 00:52:23,130
om de vrouw van haar meester
of een bijvrouw te worden.

888
00:52:23,130 --> 00:52:26,430
Dit lijkt ons vreemd, en we
zullen nog meer spreken over

889
00:52:26,430 --> 00:52:30,930
polygamie en enkele van de dingen die
later in de wet aan de orde komen.

890
00:52:30,930 --> 00:52:34,950
Maar het is voldoende om te zeggen
dat polygamie op dit moment niet

891
00:52:34,950 --> 00:52:38,730
werd veroordeeld, en
opnieuw om dezelfde reden.

892
00:52:38,730 --> 00:52:44,250
Wij beschouwen polygamie als een volstrekt
onduldbare regeling voor de vrouw.

893
00:52:44,250 --> 00:52:46,530
Maar in die tijd had een vrouw niet

894
00:52:46,530 --> 00:52:50,130
veel mogelijkheden om in haar
eigen onderhoud te voorzien,

895
00:52:50,130 --> 00:52:51,810
tenzij ze een man had.

896
00:52:51,810 --> 00:52:54,930
En de meeste vrouwen
wilden kinderen krijgen.

897
00:52:54,930 --> 00:52:59,550
De meeste vrouwen vonden dat hun
werkelijke vervulling in het leven niet

898
00:52:59,550 --> 00:53:02,610
voortkwam uit het feit
dat ze echtgenote waren,

899
00:53:02,610 --> 00:53:04,710
maar uit het feit dat ze moeder waren.

900
00:53:04,710 --> 00:53:08,970
In een samenleving waarin er vaak
veel meer vrouwen dan mannen waren,

901
00:53:08,970 --> 00:53:13,590
konden vrouwen een man met andere
vrouwen delen of helemaal niet trouwen.

902
00:53:13,590 --> 00:53:17,430
Maar de meeste vrouwen in die
samenleving waren liever getrouwd

903
00:53:17,430 --> 00:53:23,310
en hadden liever kinderen, zelfs als hun
man nog een of twee andere vrouwen had.

904
00:53:23,310 --> 00:53:27,990
Dan hadden ze tenminste een eigen gezin
in plaats van helemaal geen gezin.

905
00:53:27,990 --> 00:53:32,970
Als ze helemaal niet trouwden, bleven ze
bij hun vader wonen totdat hij stierf.

906
00:53:32,970 --> 00:53:35,190
En wat moesten ze daarna doen?

907
00:53:35,190 --> 00:53:39,570
Tegen die tijd waren ze zelf misschien
te oud om nog een man aan te trekken.

908
00:53:39,570 --> 00:53:44,250
Het huwelijk was voor vrouwen in die
samenleving dus veel meer een noodzaak,

909
00:53:44,250 --> 00:53:48,870
alleen al om te overleven,
dan in de moderne samenleving.

910
00:53:48,870 --> 00:53:51,570
Iedere moderne vrouw in de westerse wereld

911
00:53:51,570 --> 00:53:54,810
zou veel liever alleenstaand
en op zichzelf blijven

912
00:53:54,810 --> 00:53:57,510
dan haar man met een andere vrouw delen.

913
00:53:57,510 --> 00:54:01,230
Dat is ondenkbaar, maar dat was
het in die samenleving niet,

914
00:54:01,230 --> 00:54:06,030
en zelfs tegenwoordig is het niet
in alle samenlevingen ondenkbaar.

915
00:54:06,030 --> 00:54:10,230
In islamitische samenlevingen
komt polygamie nog steeds voor,

916
00:54:10,230 --> 00:54:14,670
en ook in veel tribale
samenlevingen. Is dat iets goeds?

917
00:54:14,670 --> 00:54:20,250
Nee, het is niet iets goeds, maar het is
niet noodzakelijkerwijs onrechtvaardig.

918
00:54:20,250 --> 00:54:23,190
Het voorzag namelijk in
het levensonderhoud van

919
00:54:23,190 --> 00:54:27,570
vrouwen in een tijd waarin er
vaak een tekort aan mannen was.

920
00:54:27,570 --> 00:54:29,850
Waarom zou er een tekort aan mannen zijn?

921
00:54:29,850 --> 00:54:31,590
Vanwege oorlog.

922
00:54:31,590 --> 00:54:35,130
Grote aantallen mannen werden
op het slagveld gedood.

923
00:54:35,130 --> 00:54:39,810
Ze lieten weduwen en dochters achter, en
er bleef een tekort aan mannen bestaan.

924
00:54:39,810 --> 00:54:43,410
Die vrouwen konden dus óf ten
laste van de overheid komen,

925
00:54:43,410 --> 00:54:48,150
die voor hen moest betalen, óf ze
konden trouwen en een van de weinige

926
00:54:48,150 --> 00:54:51,210
overgebleven mannen met
andere vrouwen delen.

927
00:54:51,210 --> 00:54:56,670
Over deze regeling lezen we aan het
einde van Jesaja 3 en in hoofdstuk 4.

928
00:54:56,670 --> 00:55:00,990
Daar gaat het over oorlog en
oordeel die over het volk komen.

929
00:55:00,990 --> 00:55:05,550
In Jesaja, hoofdstuk 3, vers 25, staat:

930
00:55:05,550 --> 00:55:10,350
Uw mannen zullen door het zwaard
vallen en uw helden in de strijd.

931
00:55:10,350 --> 00:55:13,290
Dan staat er in vers 1 van hoofdstuk 4:

932
00:55:13,290 --> 00:55:17,730
Op die dag zullen zeven vrouwen
één man vastgrijpen en zeggen:

933
00:55:17,730 --> 00:55:23,430
Ons eigen brood zullen wij eten en met
onze eigen kleren zullen wij ons kleden.

934
00:55:23,430 --> 00:55:26,490
Laat ons slechts uw naam mogen dragen.

935
00:55:26,490 --> 00:55:28,410
Neem onze smaad weg!

936
00:55:28,410 --> 00:55:32,670
Dat is de schande van het weduwe-zijn
en het niet hebben van een man.

937
00:55:32,670 --> 00:55:37,290
Zeven vrouwen delen één man, omdat
de mannen in groten getale door het

938
00:55:37,290 --> 00:55:38,910
zwaard worden gedood.

939
00:55:38,910 --> 00:55:43,650
Je hebt dus een hele groep alleenstaande
vrouwen en maar weinig beschikbare mannen.

940
00:55:43,650 --> 00:55:47,370
Dat weerspiegelt een houding waarin
wij ons niet kunnen verplaatsen,

941
00:55:47,370 --> 00:55:49,650
omdat wij westerlingen zijn.

942
00:55:49,650 --> 00:55:52,290
Maar het is bijzonder
dwaas van ons om alle

943
00:55:52,290 --> 00:55:57,450
samenlevingen te beoordelen aan de hand
van onze moderne, verlichte ideeën.

944
00:55:57,450 --> 00:56:01,230
‘Verlicht’ betekent gewoon:
de ideeën die wij hebben.

945
00:56:01,230 --> 00:56:06,150
Welke ideeën we ook hebben, we noemen
ze verlicht, zelfs als ze dat niet zijn.

946
00:56:06,150 --> 00:56:08,670
In sommige gevallen zijn
ze niet zo verlicht,

947
00:56:08,670 --> 00:56:11,670
zoals we aan onze verlichte
samenleving kunnen zien.

948
00:56:11,670 --> 00:56:16,290
Men kan geen enkele reden bedenken om
mensen van hetzelfde geslacht niet met

949
00:56:16,290 --> 00:56:17,610
elkaar te laten trouwen.

950
00:56:17,610 --> 00:56:20,970
Het is duidelijk dat wij geen
erg verlichte samenleving zijn,

951
00:56:20,970 --> 00:56:24,810
maar we hebben een groot vertrouwen in
ons superieure begrip van de dingen.

952
00:56:24,810 --> 00:56:29,250
Ik geloof niet dat een vrouw verplicht
was een polygaam huwelijk aan te gaan,

953
00:56:29,250 --> 00:56:32,850
hoewel dochters soms wel moesten
trouwen met degene met wie hun vader

954
00:56:32,850 --> 00:56:34,050
hen liet trouwen.

955
00:56:34,050 --> 00:56:37,830
Maar een weduwe bijvoorbeeld hoefde
beslist niet te hertrouwen als ze

956
00:56:37,830 --> 00:56:39,150
dat niet wilde.

957
00:56:39,150 --> 00:56:41,850
Toch wilden weduwen dat soms wel.

958
00:56:41,850 --> 00:56:45,030
Niet dat iemand de voorkeur
geeft aan polygamie.

959
00:56:45,030 --> 00:56:50,310
Het is alleen zo dat sommigen liever voor
polygamie kozen dan voor het weduwschap,

960
00:56:50,310 --> 00:56:53,130
het ongehuwd zijn of de kinderloosheid.

961
00:56:53,130 --> 00:56:56,550
De mogelijkheid van polygamie
werd onder de wet dus altijd

962
00:56:56,550 --> 00:56:58,350
als geoorloofd beschouwd.

963
00:56:58,350 --> 00:57:02,010
In het Nieuwe Testament vinden
we geen rechtstreekse uitspraak

964
00:57:02,010 --> 00:57:03,570
die polygamie verbiedt.

965
00:57:03,570 --> 00:57:07,890
Maar we zien wel enkele dingen die erop
lijken te wijzen dat het niet juist is.

966
00:57:07,890 --> 00:57:11,130
Ik denk dat de reden waarom het
niet rechtstreeks verboden wordt,

967
00:57:11,130 --> 00:57:15,270
is dat er in de vroege gemeente
polygame huwelijken waren.

968
00:57:15,270 --> 00:57:18,030
Er waren dus heidenen
die polygaam leefden,

969
00:57:18,030 --> 00:57:20,970
behouden werden en bij de gemeente kwamen.

970
00:57:20,970 --> 00:57:24,990
In de moderne tijd zijn zendelingen
deze situatie tegengekomen

971
00:57:24,990 --> 00:57:28,170
in gebieden in Afrika en
andere delen van de wereld

972
00:57:28,170 --> 00:57:32,430
waar mensen in stamverband leven en
waar het evangelie was verkondigd.

973
00:57:32,430 --> 00:57:35,370
Ze komen dan bij een
stamhoofd of in een dorp

974
00:57:35,370 --> 00:57:39,450
waar de mannen meerdere vrouwen
hebben, en die mannen worden behouden.

975
00:57:39,450 --> 00:57:43,710
Veel zendingsorganisaties voerden
doorgaans het volgende beleid:

976
00:57:43,710 --> 00:57:46,410
‘Wanneer een man die meerdere
vrouwen heeft behouden wordt,

977
00:57:46,410 --> 00:57:48,810
moet hij van al zijn vrouwen scheiden,

978
00:57:48,810 --> 00:57:51,330
behalve van de eerste
met wie hij trouwde.’

979
00:57:51,330 --> 00:57:54,450
Ze beschouwen zijn polygamie
namelijk als overspel.

980
00:57:54,450 --> 00:57:58,470
De Bijbel stelt polygamie
duidelijk niet gelijk aan overspel,

981
00:57:58,470 --> 00:58:03,210
aangezien dezelfde wet die overspel
verbiedt, polygamie niet verbiedt.

982
00:58:03,210 --> 00:58:05,190
Waarom is het geen overspel?

983
00:58:05,190 --> 00:58:09,870
Omdat de man met elk van deze vrouwen
een verbondsrelatie is aangegaan.

984
00:58:09,870 --> 00:58:14,010
Zolang hij die verbonden niet
schendt, pleegt hij geen overspel.

985
00:58:14,010 --> 00:58:16,710
Bij de verbonden die zij
door hun huwelijk sloten,

986
00:58:16,710 --> 00:58:20,550
gingen zij er namelijk niet van
uit dat er monogamie zou zijn.

987
00:58:20,550 --> 00:58:22,950
Er was geen belofte van monogamie.

988
00:58:22,950 --> 00:58:25,410
Wanneer mannen er nog
meer vrouwen bij namen,

989
00:58:25,410 --> 00:58:28,830
was er dus geen sprake van
een schending van monogamie.

990
00:58:28,830 --> 00:58:32,550
Dat werd in die samenleving
eenvoudigweg zo begrepen.

991
00:58:32,550 --> 00:58:34,710
Hier zou het uiteraard anders zijn.

992
00:58:34,710 --> 00:58:37,470
Wanneer mensen hun
huwelijksgeloften afleggen,

993
00:58:37,470 --> 00:58:40,050
beloven ze namelijk
alle anderen te verlaten

994
00:58:40,050 --> 00:58:43,170
en zich alleen aan hun
huwelijkspartner te hechten.

995
00:58:43,170 --> 00:58:46,230
Alles wat in onze samenleving
op polygamie lijkt,

996
00:58:46,230 --> 00:58:50,550
zou vreemdgaan zijn wanneer zulke
huwelijksgeloften zijn afgelegd.

997
00:58:50,550 --> 00:58:54,870
Dat zou tegenwoordig overspel zijn,
maar alleen omdat dit is wat men onder

998
00:58:54,870 --> 00:58:56,790
de huwelijksgeloften verstaat.

999
00:58:56,790 --> 00:59:00,810
Hun huwelijksgeloften hielden niet
in dat ze noodzakelijkerwijs een

1000
00:59:00,810 --> 00:59:02,970
monogame relatie aangingen.

1001
00:59:02,970 --> 00:59:05,550
Maar het Nieuwe Testament
verdringt polygamie

1002
00:59:05,550 --> 00:59:08,550
in zekere zin wel uit de
christelijke gemeenschap.

1003
00:59:08,550 --> 00:59:12,270
Dat gebeurt niet door polygamisten
die tot geloof kwamen te dwingen

1004
00:59:12,270 --> 00:59:14,610
een aantal van hun vrouwen weg te sturen,

1005
00:59:14,610 --> 00:59:17,010
maar in wezen door te
voorkomen dat er nieuwe

1006
00:59:17,010 --> 00:59:19,410
polygame huwelijken werden gesloten.

1007
00:59:19,410 --> 00:59:22,290
Zo moesten oudsten de
man van één vrouw zijn.

1008
00:59:22,290 --> 00:59:28,890
Paulus zei in 1 Timotheus, hoofdstuk 3, en
ook in Titus, hoofdstuk 1, dat een oudste:

1009
00:59:28,890 --> 00:59:35,490
Een opziener nu moet onberispelijk zijn,
de man van één vrouw, beheerst, bezonnen,

1010
00:59:35,490 --> 00:59:39,210
eerbaar, gastvrij,
bekwaam om te onderwijzen,

1011
00:59:39,210 --> 00:59:42,570
Dat wijst erop dat de oudste
geen polygamist mocht zijn.

1012
00:59:42,570 --> 00:59:45,690
Waarom? Als je naar de
vereisten voor oudsten kijkt,

1013
00:59:45,690 --> 00:59:50,010
geloof ik dat alles in die lijst met
vereisten er eenvoudig op neerkomt dat hij

1014
00:59:50,010 --> 00:59:54,390
het soort christen moet zijn dat alle
christelijke mannen zouden moeten zijn.

1015
00:59:54,390 --> 00:59:57,750
Niet alle christenen zijn
wat ze zouden moeten zijn.

1016
00:59:57,750 --> 01:00:01,650
Veel christenen blijven in hun
christelijke leven onder de maat.

1017
01:00:01,650 --> 01:00:04,410
Ze worden niet noodzakelijk
uit de gemeente gezet,

1018
01:00:04,410 --> 01:00:08,130
tenzij ze betrokken zijn bij zonde
waarvan ze zich niet bekeren.

1019
01:00:08,130 --> 01:00:12,390
Maar een oudste hoort iemand te
zijn die niet onder de maat leeft.

1020
01:00:12,390 --> 01:00:16,050
Een oudste hoort gekozen te worden
uit de mannen die consequent

1021
01:00:16,050 --> 01:00:20,430
leven zoals alle christenen
zouden moeten leven. Waarom?

1022
01:00:20,430 --> 01:00:22,650
Omdat zij voorbeelden moeten zijn.

1023
01:00:22,650 --> 01:00:25,530
Hoewel er blijkbaar polygamisten
in de gemeente waren,

1024
01:00:25,530 --> 01:00:28,110
mocht daarom geen van hen oudste zijn.

1025
01:00:28,110 --> 01:00:32,370
Hun huwelijk zou voor de gemeente namelijk
geen voorbeeld zijn van wat de gemeente

1026
01:00:32,370 --> 01:00:34,410
werkelijk onderwijst en gelooft.

1027
01:00:34,410 --> 01:00:38,670
Toen Jezus naar echtscheiding
werd gevraagd, zei Hij eveneens:

1028
01:00:38,670 --> 01:00:42,690
En Hij antwoordde en zei tegen
hen: Hebt u niet gelezen dat

1029
01:00:42,690 --> 01:00:47,370
Hij Die de mens gemaakt heeft, hen van het
begin af mannelijk en vrouwelijk gemaakt

1030
01:00:47,370 --> 01:00:52,950
heeft, en gezegd heeft: Daarom zal
een man zijn vader en moeder verlaten

1031
01:00:52,950 --> 01:00:57,990
en zich aan zijn vrouw hechten, en
die twee zullen tot één vlees zijn,

1032
01:00:57,990 --> 01:00:59,010
Hij zei:

1033
01:00:59,010 --> 01:01:02,670
zodat zij niet meer twee
zijn, maar één vlees?

1034
01:01:02,670 --> 01:01:08,130
Dus, wat God samengevoegd heeft,
laat de mens dat niet scheiden.

1035
01:01:08,130 --> 01:01:13,050
Merk op dat Jezus zei: „Wil je weten
hoe je over het huwelijk moet denken?

1036
01:01:13,050 --> 01:01:17,550
Kijk dan naar de manier waarop God het
in de hof van Eden heeft ingesteld.”

1037
01:01:17,550 --> 01:01:22,290
Het is interessant dat de meeste mannen
die een polygaam huwelijk aangingen,

1038
01:01:22,290 --> 01:01:25,890
werden gedreven door het verlangen
veel kinderen te krijgen.

1039
01:01:25,890 --> 01:01:30,690
Je kunt namelijk veel meer kinderen
krijgen als je meer dan één vrouw hebt.

1040
01:01:30,690 --> 01:01:33,870
Maar hoewel God Adam
en Eva de opdracht gaf:

1041
01:01:33,870 --> 01:01:40,110
En God zegende hen en God zei tegen
hen: Wees vruchtbaar, word talrijk,

1042
01:01:40,110 --> 01:01:45,030
vervul de aarde en onderwerp haar,
en heers over de vissen van de zee,

1043
01:01:45,030 --> 01:01:50,250
over de vogels in de lucht en over al
de dieren die over de aarde kruipen!

1044
01:01:50,250 --> 01:01:55,410
en het dus wenselijk was veel kinderen
te krijgen, gaf God Adam maar één vrouw.

1045
01:01:55,410 --> 01:02:00,150
Dat is interessant, want daardoor werd
het aantal kinderen dat hij tegelijk

1046
01:02:00,150 --> 01:02:04,710
kon krijgen beperkt, terwijl het zijn
taak was de aarde met kinderen te vullen.

1047
01:02:04,710 --> 01:02:08,250
Er lijkt dus een doorslaggevende
overweging te zijn geweest,

1048
01:02:08,250 --> 01:02:12,390
die zelfs belangrijker was dan de
aarde snel met kinderen te vullen.

1049
01:02:12,390 --> 01:02:16,650
Die overweging bracht God ertoe
een monogaam huwelijk te scheppen

1050
01:02:16,650 --> 01:02:18,930
in plaats van een polygame familie.

1051
01:02:18,930 --> 01:02:22,470
Dat komt doordat monogamie Gods model is.

1052
01:02:22,470 --> 01:02:25,590
Jezus wees erop dat christenen
het huwelijk moeten bezien

1053
01:02:25,590 --> 01:02:28,530
zoals God het in het
begin heeft ingesteld.

1054
01:02:28,530 --> 01:02:33,930
Christenen horen monogaam te zijn en
horen polygamie niet goed te keuren.

1055
01:02:33,930 --> 01:02:38,430
Maar wanneer je merkt dat iemand die al
een polygaam huwelijk heeft tot geloof

1056
01:02:38,430 --> 01:02:43,290
komt, geloof ik dat het verkeerd is hem
te zeggen dat hij van een aantal van zijn

1057
01:02:43,290 --> 01:02:45,090
vrouwen moet scheiden.

1058
01:02:45,090 --> 01:02:48,210
Polygamie wordt in de Schrift
niet uitdrukkelijk verboden,

1059
01:02:48,210 --> 01:02:50,130
maar echtscheiding wel.

1060
01:02:50,130 --> 01:02:55,050
Daarom denk ik dat de zendelingen een fout
maakten door deze mannen te zeggen dat ze

1061
01:02:55,050 --> 01:02:58,770
van al hun vrouwen op
één na moesten scheiden.

1062
01:02:58,770 --> 01:03:01,050
Echtscheiding is niet juist.

1063
01:03:01,050 --> 01:03:04,830
Daardoor maakten ze hen tot
verbondsbrekers en bleven sommige van hun

1064
01:03:04,830 --> 01:03:08,310
kinderen zonder vader achter, enzovoort.

1065
01:03:08,310 --> 01:03:11,550
Het was een heel, heel slechte beslissing.

1066
01:03:11,550 --> 01:03:15,630
De vroege gemeente kreeg met
precies die kwestie te maken.

1067
01:03:15,630 --> 01:03:18,210
Ze liet de polygame
huwelijken niet ontbinden,

1068
01:03:18,210 --> 01:03:22,110
maar stond niet toe dat een man
in zo’n huwelijk oudste werd.

1069
01:03:22,110 --> 01:03:27,030
Dat zou namelijk een voorbeeld stellen van
iets wat ze niet als norm wilden stellen.

1070
01:03:27,030 --> 01:03:31,710
Natuurlijk lijkt polygamie na ongeveer de
eerste eeuw nooit echt binnen de gemeente

1071
01:03:31,710 --> 01:03:36,510
in praktijk te zijn gebracht, omdat de
gemeente een andere maatstaf hooghield.

1072
01:03:36,510 --> 01:03:41,490
Die andere maatstaf is dat de bruid en
de bruidegom een relatie hebben zoals

1073
01:03:41,490 --> 01:03:43,530
Christus en de gemeente.

1074
01:03:43,530 --> 01:03:47,250
Er is maar één Christus en
Hij heeft maar één gemeente,

1075
01:03:47,250 --> 01:03:49,530
en daarom is er maar één bruid.

1076
01:03:49,530 --> 01:03:51,810
Daar hoort het huwelijk
een voorbeeld van te zijn.

1077
01:03:51,810 --> 01:03:53,070
Nu staat er:

1078
01:03:53,070 --> 01:03:55,770
Wanneer iemand zijn dochter
als slavin verkoopt,

1079
01:03:55,770 --> 01:03:59,010
dan mag zij niet vertrekken
zoals de slaven vertrekken.

1080
01:03:59,010 --> 01:04:02,670
Dat komt doordat ze feitelijk
binnenkomt als echtgenote,

1081
01:04:02,670 --> 01:04:05,250
of waarschijnlijker als bijvrouw.

1082
01:04:05,250 --> 01:04:08,130
Als zij slecht bevalt in
de ogen van haar meester,

1083
01:04:08,130 --> 01:04:12,510
die haar voor zichzelf bestemd
had, moet hij haar laten vrijkopen.

1084
01:04:12,510 --> 01:04:15,690
Hij heeft niet het recht haar
aan een vreemd volk te verkopen,

1085
01:04:15,690 --> 01:04:18,090
omdat hij haar ontrouw geworden is.

1086
01:04:18,090 --> 01:04:22,350
Dat wil zeggen dat haar familie
haar uit de slavernij kan vrijkopen,

1087
01:04:22,350 --> 01:04:27,630
en daarmee komt er een einde aan dat
huwelijk of die verhouding als bijvrouw.

1088
01:04:27,630 --> 01:04:32,190
Volgens deze uitleg werd ze gekocht
om met hem ondertrouwd te worden.

1089
01:04:32,190 --> 01:04:35,730
De Engelse vertaling waarop
de spreker zich baseert,

1090
01:04:35,730 --> 01:04:39,150
zegt dat haar meester haar
aan zichzelf had verloofd;

1091
01:04:39,150 --> 01:04:43,770
de HSV zegt dat hij haar
„voor zichzelf bestemd had”.

1092
01:04:43,770 --> 01:04:47,430
Door een slavin te kopen,
verloofde hij haar met zichzelf

1093
01:04:47,430 --> 01:04:50,430
om zijn echtgenote of bijvrouw te worden.

1094
01:04:50,430 --> 01:04:53,310
Als hij nadat hij haar
had gekregen besloot

1095
01:04:53,310 --> 01:04:56,730
dat hij haar toch niet als
echtgenote of bijvrouw wilde,

1096
01:04:56,730 --> 01:04:59,970
moest hij haar familie
toestaan haar terug te kopen.

1097
01:04:59,970 --> 01:05:02,850
Hij mocht haar niet ergens
anders aan iemand verkopen,

1098
01:05:02,850 --> 01:05:05,370
omdat hij haar onrecht had aangedaan.

1099
01:05:05,370 --> 01:05:07,770
Hij had bedrieglijk met haar gehandeld.

1100
01:05:07,770 --> 01:05:11,670
Hij had haar in huis genomen in de
veronderstelling dat ze zijn vrouw zou

1101
01:05:11,670 --> 01:05:14,550
worden, en nu zou ze dat niet worden.

1102
01:05:14,550 --> 01:05:17,970
Daarom mocht hij haar niet
aan een vreemd volk verkopen.

1103
01:05:17,970 --> 01:05:20,550
Hij moest haar aan haar
familie terugverkopen.

1104
01:05:20,550 --> 01:05:23,310
Maar als hij haar voor zijn zoon bestemt,

1105
01:05:23,310 --> 01:05:26,790
moet hij haar behandelen volgens
de bepaling voor de dochters.

1106
01:05:26,790 --> 01:05:28,350
Dus als een...

1107
01:05:28,350 --> 01:05:31,710
Als een slavin de vrouw van
de zoon van de meester wordt,

1108
01:05:31,710 --> 01:05:36,030
wordt ze voor haar meester als een
dochter in plaats van als een slavin.

1109
01:05:36,030 --> 01:05:38,030
En als hij een andere vrouw neemt —

1110
01:05:38,030 --> 01:05:41,970
kennelijk als de zoon een andere
vrouw neemt, of de meester,

1111
01:05:41,970 --> 01:05:43,730
als hij deze vrouw heeft genomen —

1112
01:05:43,730 --> 01:05:46,830
Als hij voor zichzelf nog
een andere vrouw neemt,

1113
01:05:46,830 --> 01:05:52,170
mag hij haar niet tekortdoen wat betreft
voedsel, kleding en huwelijksgemeenschap.

1114
01:05:52,170 --> 01:05:55,530
Alle Hebreeuwse geleerden
lijken van mening te zijn

1115
01:05:55,530 --> 01:05:58,770
dat huwelijksrechten verwijzen
naar seksuele rechten.

1116
01:05:58,770 --> 01:06:02,970
Hij moet haar hetzelfde blijven behandelen
en niets van haar huwelijkse status

1117
01:06:02,970 --> 01:06:06,270
verminderen als hij na
haar nog een vrouw neemt.

1118
01:06:06,270 --> 01:06:10,650
Als hij deze drie dingen niet voor
haar doet, mag zij vertrekken, voor

1119
01:06:10,650 --> 01:06:12,930
niets, zonder losgeld.

1120
01:06:12,930 --> 01:06:17,190
Kennelijk was gebrek aan onderhoud
hier een grond voor echtscheiding.

1121
01:06:17,190 --> 01:06:21,810
Als een man niet met zijn vrouw wilde
slapen, als hij haar niet te eten gaf,

1122
01:06:21,810 --> 01:06:26,910
als hij niet in haar onderhoud voorzag,
dan had zij gronden voor echtscheiding.

1123
01:06:26,910 --> 01:06:31,170
Ze kon als vrije vrouw vertrekken,
ook al was ze zijn vrouw geweest.

1124
01:06:31,170 --> 01:06:35,370
Ze hoefde geen geld te betalen,
hoewel ze oorspronkelijk met geld als

1125
01:06:35,370 --> 01:06:36,810
slavin was gekocht.

1126
01:06:36,810 --> 01:06:41,190
Omdat hij haar onrecht heeft
aangedaan, krijgt ze haar vrijheid.

1127
01:06:41,190 --> 01:06:45,510
Heidense samenlevingen gaven
slaven dat soort rechten niet.

1128
01:06:45,510 --> 01:06:49,650
Vrouwen waren gewoon bezit, en de
man kon doen wat hij maar wilde.

1129
01:06:49,650 --> 01:06:53,370
Maar hier wordt er werkelijk rekening
gehouden met de eigen gevoelens

1130
01:06:53,370 --> 01:06:57,330
en de eigen rechten van de
vrouw, ook al is ze een slavin.

1131
01:06:57,330 --> 01:07:01,050
Ze moet het verdragen dat ze misschien
een bijvrouw van haar meester is,

1132
01:07:01,050 --> 01:07:03,270
of een van meerdere vrouwen.

1133
01:07:03,270 --> 01:07:06,870
Dat zou voor iedere moderne
vrouw onaanvaardbaar zijn,

1134
01:07:06,870 --> 01:07:11,130
maar dat waren dingen waarmee een
meisje in die samenleving opgroeide.

1135
01:07:11,130 --> 01:07:15,930
Net zoals een meisje tegenwoordig in een
islamitische samenleving opgroeit met de

1136
01:07:15,930 --> 01:07:18,990
wetenschap dat haar man
vier vrouwen kan hebben.

1137
01:07:18,990 --> 01:07:21,390
Als je opgroeit met die manier van denken,

1138
01:07:21,390 --> 01:07:24,210
zou je volgens mij anders
over het huwelijk denken.

1139
01:07:24,210 --> 01:07:27,090
Je verwacht geen intieme,
vriendschappelijke,

1140
01:07:27,090 --> 01:07:29,550
liefdevolle relatie met je man te hebben.

1141
01:07:29,550 --> 01:07:32,670
Je verwacht dat je er
bent om baby's te krijgen.

1142
01:07:32,670 --> 01:07:35,670
Dat is wat zij verwachtten,
daar ben ik zeker van.

1143
01:07:35,670 --> 01:07:39,390
Maar zelfs als ze een slavin
was die zijn vrouw was geworden,

1144
01:07:39,390 --> 01:07:44,010
kon ze als vrije vrouw vertrekken als haar
man haar niet rechtvaardig behandelde.

1145
01:07:44,010 --> 01:07:46,590
Ze kon vertrekken zonder geld.

1146
01:07:46,590 --> 01:07:50,970
Vergeleken met andere wetten over slaven
in andere samenlevingen moeten we dit wel

1147
01:07:50,970 --> 01:07:53,010
een heel vriendelijke wet noemen.

1148
01:07:53,010 --> 01:07:54,270
We gaan verder bij vers 12.