1
00:00:02,010 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:12,090
Deze keer behandelen we Exodus 7 vers
8 tot en met hoofdstuk 8 vers 32.

3
00:00:12,090 --> 00:00:16,050
Aan het einde van de vorige
bijeenkomst sprak ik over de uitspraak

4
00:00:16,050 --> 00:00:21,630
dat God het hart van de farao zou
verharden, die je aantreft in Exodus 7:3,

5
00:00:21,630 --> 00:00:25,050
hoewel dat niet de eerste keer
is dat we die tegenkwamen.

6
00:00:25,050 --> 00:00:29,310
Dat was alleen het punt waarop ik de
tijd nam om er iets over te zeggen.

7
00:00:29,310 --> 00:00:33,450
Ik vertelde dat er in het Hebreeuws
drie woorden voor worden gebruikt.

8
00:00:33,450 --> 00:00:38,310
Ik had ze toen niet bij me, maar nu
wel, als je wilt weten welke het zijn.

9
00:00:38,310 --> 00:00:43,950
Ongeveer twintig keer staat er in het boek
Exodus dat de farao zijn hart verhardde,

10
00:00:43,950 --> 00:00:46,890
dat God het hart van de farao verhardde,

11
00:00:46,890 --> 00:00:50,190
of eenvoudigweg dat
zijn hart verhard werd.

12
00:00:50,190 --> 00:00:52,830
Er worden drie verschillende
woorden gebruikt.

13
00:00:52,830 --> 00:00:56,850
Die lopen in het verhaal zo door
elkaar dat ze bijna onderling

14
00:00:56,850 --> 00:01:00,750
verwisselbaar worden gebruikt,
hoewel sommige vaker worden gebruikt

15
00:01:00,750 --> 00:01:04,530
wanneer er staat dat God het
hart van de farao verhardde,

16
00:01:04,530 --> 00:01:09,570
en andere vaker wanneer er staat dat
de farao zijn eigen hart verhardde.

17
00:01:09,570 --> 00:01:12,210
Toch is er geen scherpe scheidslijn.

18
00:01:12,210 --> 00:01:15,210
Ze worden alle drie op
alle manieren gebruikt.

19
00:01:15,210 --> 00:01:19,170
Het woord dat het vaakst
wordt gebruikt, is chazaq,

20
00:01:19,170 --> 00:01:27,390
wat je in Latijnse letters waarschijnlijk
zou spellen als C-H-A-Z-A-Q. Chazaq.

21
00:01:27,390 --> 00:01:32,610
Dat woord betekent versterken,
krachtig maken of verharden.

22
00:01:32,610 --> 00:01:37,470
Zoals ik al zei, wordt dat woord vaker
gebruikt dan de andere twee samen.

23
00:01:37,470 --> 00:01:40,890
Van de twintig gevallen wordt
het twaalf keer gebruikt.

24
00:01:40,890 --> 00:01:50,070
Het op één na meest gebruikte woord is
kabad, dat je spelt als K-A-B-A-D. Kabad.

25
00:01:50,070 --> 00:01:55,290
Dat woord betekent zwaar,
ongevoelig of dik maken.

26
00:01:55,290 --> 00:02:00,330
Wij zouden kunnen zeggen: eeltig
maken, alsof er eelt op het hart zit.

27
00:02:00,330 --> 00:02:02,790
Het maakt het ongevoelig of dik.

28
00:02:02,790 --> 00:02:05,790
Dat woord wordt zes van
de twintig keer gebruikt.

29
00:02:05,790 --> 00:02:09,450
Het woord dat slechts tweemaal
wordt gebruikt, is qashah,

30
00:02:09,450 --> 00:02:15,150
dat je spelt als Q-A-S-H-A-H. Qashah.

31
00:02:15,150 --> 00:02:19,410
Dat woord betekent dicht,
koppig of wreed maken.

32
00:02:19,410 --> 00:02:21,630
Dat wordt slechts tweemaal gebruikt.

33
00:02:21,630 --> 00:02:27,030
Maar je kunt zien dat de meest gebruikte
term eenvoudigweg ‘versterken’ is:

34
00:02:27,030 --> 00:02:29,790
God versterkte het hart van de farao,

35
00:02:29,790 --> 00:02:32,310
en zijn hart werd versterkt in zijn

36
00:02:32,310 --> 00:02:35,670
vastbeslotenheid om
God niet te gehoorzamen

37
00:02:35,670 --> 00:02:38,250
en het volk niet te laten gaan.

38
00:02:38,250 --> 00:02:41,610
Deze versterking van de
farao was bovennatuurlijk,

39
00:02:41,610 --> 00:02:46,830
want ieder verstandig mens zou hen na
de eerste of tweede plaag laten gaan,

40
00:02:46,830 --> 00:02:49,350
of in elk geval na drie.

41
00:02:49,350 --> 00:02:53,430
Zijn magiërs waren krankzinnig
genoeg om zich aanvankelijk tegen

42
00:02:53,430 --> 00:02:54,930
Mozes te verzetten.

43
00:02:54,930 --> 00:03:00,451
Maar na ongeveer vier plagen, of
zoiets — ik weet niet meer hoeveel —

44
00:03:00,451 --> 00:03:02,550
zeiden zelfs de magiërs:

45
00:03:02,550 --> 00:03:04,950
Dit komt door de hand van God.

46
00:03:04,950 --> 00:03:06,810
Laat deze mensen gaan.

47
00:03:06,810 --> 00:03:10,350
Zij waren niet bovennatuurlijk
verhard zoals de farao,

48
00:03:10,350 --> 00:03:14,190
dus zij konden zien wat ieder
verstandig mens kon zien:

49
00:03:14,190 --> 00:03:18,270
‘Je zult Egypte vernietigen als
je met dit beleid doorgaat.’

50
00:03:18,270 --> 00:03:21,330
Maar dat was precies
wat God voor ogen had:

51
00:03:21,330 --> 00:03:26,010
Egypte vernietigen doordat de
farao met dat beleid doorging.

52
00:03:26,010 --> 00:03:29,490
Op zijn verstandigere momenten
zou de farao waarschijnlijk

53
00:03:29,490 --> 00:03:31,290
eerder hebben toegegeven.

54
00:03:31,290 --> 00:03:33,990
Maar omdat God niet wilde dat hij toegaf

55
00:03:33,990 --> 00:03:37,350
voordat de hele reeks
oordelen haar loop had gehad,

56
00:03:37,350 --> 00:03:39,330
versterkte God hem in zijn verzet.

57
00:03:39,330 --> 00:03:43,350
Nu pakken we het verhaal
weer op in Exodus 7:8:

58
00:03:43,350 --> 00:03:48,750
En de HEERE zei tegen Mozes en tegen
Aäron: Als de farao tot u spreekt:

59
00:03:48,750 --> 00:03:53,070
Doe voor uzelf een wonderteken,
dan moet u tegen Aäron zeggen:

60
00:03:53,070 --> 00:03:56,430
Neem je staf en werp
die neer voor de farao;

61
00:03:56,430 --> 00:03:58,710
en de staf zal tot een slang worden.

62
00:03:58,710 --> 00:04:04,650
Toen kwamen Mozes en Aäron bij de farao en
deden precies zoals de HEERE geboden had.

63
00:04:04,650 --> 00:04:08,610
Aäron wierp zijn staf neer voor
de farao en voor zijn dienaren

64
00:04:08,610 --> 00:04:10,410
en hij werd tot een slang.

65
00:04:10,410 --> 00:04:13,110
We zijn dit teken al eerder tegengekomen.

66
00:04:13,110 --> 00:04:16,110
Het werd gedaan bij de
brandende braamstruik.

67
00:04:16,110 --> 00:04:20,610
God gaf dit als het eerste teken
dat Mozes aan de farao kon tonen,

68
00:04:20,610 --> 00:04:22,710
en daarom zien we het hier opnieuw.

69
00:04:22,710 --> 00:04:27,810
Maar de farao op zijn beurt riep de
wijzen en de tovenaars, en ook zij,

70
00:04:27,810 --> 00:04:32,190
de Egyptische magiërs, deden
met hun bezweringen hetzelfde.

71
00:04:32,190 --> 00:04:36,030
Want ieder wierp zijn staf
neer en zij werden tot slangen,

72
00:04:36,030 --> 00:04:39,270
maar de staf van Aäron
verslond hun staven.

73
00:04:39,270 --> 00:04:44,610
Het hart van de farao verhardde zich
echter, zodat hij niet naar hen luisterde,

74
00:04:44,610 --> 00:04:46,770
zoals de HEERE gesproken had.

75
00:04:46,770 --> 00:04:50,970
Ik vertelde dat er een truc bestaat
waarmee je het kunt laten lijken

76
00:04:50,970 --> 00:04:53,790
alsof je een staf in een slang verandert.

77
00:04:53,790 --> 00:04:57,450
Daarvoor heb je een bepaald soort
slang nodig die verstijft en

78
00:04:57,450 --> 00:05:01,410
verlamd lijkt te zijn wanneer je
hem vlak achter de kop knijpt.

79
00:05:01,410 --> 00:05:05,490
Je kunt het stijve lichaam van een
slang vermommen als een stuk hout

80
00:05:05,490 --> 00:05:07,770
als je het op de juiste manier kleurt.

81
00:05:07,770 --> 00:05:12,750
Wanneer je de slang vervolgens op de grond
legt en zijn vastgeknepen nek loslaat,

82
00:05:12,750 --> 00:05:14,130
begint hij te kronkelen.

83
00:05:14,130 --> 00:05:18,690
Kijk eens aan, je hebt een staf in
een slang veranderd — maar niet echt.

84
00:05:18,690 --> 00:05:20,550
Het is alleen maar een truc.

85
00:05:20,550 --> 00:05:22,710
Misschien deden de magiërs dat.

86
00:05:22,710 --> 00:05:26,850
De Bijbel zegt niet wat de bron
van de macht van de magiërs was.

87
00:05:26,850 --> 00:05:30,630
We zien dat zij verscheidene van
de eerste wonderen konden nadoen,

88
00:05:30,630 --> 00:05:32,070
maar niet allemaal.

89
00:05:32,070 --> 00:05:36,750
Die beperkingen waren mogelijk te wijten
aan het feit dat zij slechts enkele trucs

90
00:05:36,750 --> 00:05:40,350
kenden waarmee ze de eerste
wonderen konden nabootsen.

91
00:05:40,350 --> 00:05:45,390
Als hun krachten werkelijk bovennatuurlijk
en van demonische oorsprong waren,

92
00:05:45,390 --> 00:05:48,930
bereikten zij kennelijk al snel de
grenzen van de demonische macht.

93
00:05:48,930 --> 00:05:52,050
Die demonische macht is
niet zoals Gods macht.

94
00:05:52,050 --> 00:05:54,750
Ze kan op ons indrukwekkend overkomen,

95
00:05:54,750 --> 00:06:00,030
omdat wij niet bovennatuurlijk zijn en
geen bovennatuurlijke dingen kunnen doen.

96
00:06:00,030 --> 00:06:03,030
Als een demon iets
bovennatuurlijks kan doen,

97
00:06:03,030 --> 00:06:06,150
zijn we onder de indruk van
hoeveel macht hij heeft.

98
00:06:06,150 --> 00:06:09,330
Maar zijn macht kent strenge grenzen.

99
00:06:09,330 --> 00:06:12,090
Hij kan maar tot op zekere hoogte gaan.

100
00:06:12,090 --> 00:06:15,270
Er zijn geen grenzen
aan hoever God kan gaan.

101
00:06:15,270 --> 00:06:18,030
Maar bij de demonen zijn die er wel.

102
00:06:18,030 --> 00:06:22,470
We kunnen zeggen dat deze tovenaars
gewoon goochelaars waren en

103
00:06:22,470 --> 00:06:27,390
gebruikmaakten van vingervlugheid, of
dat ze door demonen bekrachtigd werden.

104
00:06:27,390 --> 00:06:30,570
Maar in beide gevallen
waren hun bezweringen,

105
00:06:30,570 --> 00:06:34,230
of hun nabootsing van wat
daar gebeurde, beperkt,

106
00:06:34,230 --> 00:06:36,750
in tegenstelling tot de macht van Mozes.

107
00:06:36,750 --> 00:06:41,610
De uitspraak ‘De staf van
Mozes, of de slang van Mozes,

108
00:06:41,610 --> 00:06:46,410
at al hun slangen op’ staat er
ongetwijfeld om ons duidelijk te maken dat

109
00:06:46,410 --> 00:06:48,990
ze de uiterlijke
verschijningsvorm van het wonder

110
00:06:48,990 --> 00:06:51,630
tot op zekere hoogte konden nabootsen,

111
00:06:51,630 --> 00:06:54,270
maar dat hun slangen
toch ondergeschikt waren

112
00:06:54,270 --> 00:06:57,030
aan de slang die hier tevoorschijn kwam.

113
00:06:57,030 --> 00:07:00,770
De slang die bij de brandende
braamstruik uit de staf voortkwam —

114
00:07:00,770 --> 00:07:05,510
ik denk dat het Hebreeuwse woord daar
gewoon het gewone woord is voor een slang

115
00:07:05,510 --> 00:07:09,570
— wordt daar anders genoemd
dan de slang van Mozes hier.

116
00:07:09,570 --> 00:07:13,710
Het woord hier spreekt over
iets aanzienlijk monsterlijkers:

117
00:07:13,710 --> 00:07:19,230
misschien een heel grote slang, misschien
een soort monsterachtig reptiel.

118
00:07:19,230 --> 00:07:21,990
Maar het is niet helemaal
duidelijk waarop het doelt.

119
00:07:21,990 --> 00:07:26,310
Wat het ook was, het at de slangen
van de magiërs op en zij konden daar

120
00:07:26,310 --> 00:07:27,450
niets tegen doen.

121
00:07:27,450 --> 00:07:30,990
Het is duidelijk dat Gods macht
hier groter blijkt te zijn

122
00:07:30,990 --> 00:07:33,870
dan de macht die door
deze mannen heen werkte.

123
00:07:33,870 --> 00:07:37,590
Deze magiërs van de farao
hadden kennelijk namen.

124
00:07:37,590 --> 00:07:42,030
Natuurlijk hadden ze namen, maar hun
namen worden niet in de tekst genoemd.

125
00:07:42,030 --> 00:07:47,310
In Joodse legenden werden hun namen
echter gegeven als Jannes en Jambres,

126
00:07:47,310 --> 00:07:49,050
en Paulus noemt hen.

127
00:07:49,050 --> 00:07:53,010
In 2 Timotheüs 3:8 noemt Paulus hen.

128
00:07:53,010 --> 00:07:56,070
Het begin van dat
hoofdstuk begint als volgt:

129
00:07:56,070 --> 00:08:01,230
Maar weet dit: in de laatste dagen
zullen er gevaarlijke tijden komen.

130
00:08:01,230 --> 00:08:05,070
De mensen zullen alleen van
zichzelf en van geld houden.

131
00:08:05,070 --> 00:08:08,670
Ze zullen opscheppen,
trots zijn, God beledigen,

132
00:08:08,670 --> 00:08:13,650
ongehoorzaam zijn aan hun ouders,
ondankbaar en onheilig zijn,

133
00:08:13,650 --> 00:08:16,530
geen liefde kennen en
niet willen vergeven.

134
00:08:16,530 --> 00:08:20,010
Ze zullen kwaadspreken,
zich niet kunnen beheersen,

135
00:08:20,010 --> 00:08:22,410
wreed zijn en het goede verachten.

136
00:08:22,410 --> 00:08:26,310
Ze zullen verraderlijk,
roekeloos en verwaand zijn,

137
00:08:26,310 --> 00:08:29,130
en meer van plezier houden dan van God.

138
00:08:29,130 --> 00:08:33,210
Ze zullen wel vroom lijken,
maar de kracht ervan ontkennen.

139
00:08:33,210 --> 00:08:35,190
Keer je van zulke mensen af.

140
00:08:35,190 --> 00:08:37,710
Tot hen behoren namelijk degenen die

141
00:08:37,710 --> 00:08:41,610
huizen binnensluipen en naïeve
vrouwen in hun macht krijgen die

142
00:08:41,610 --> 00:08:46,290
gebukt gaan onder zonden en zich door
allerlei begeerten laten meeslepen.

143
00:08:46,290 --> 00:08:50,850
Ze leren voortdurend, maar kunnen
nooit tot kennis van de waarheid komen.

144
00:08:50,850 --> 00:08:54,210
Zoals Jannes en Jambres
zich tegen Mozes verzetten,

145
00:08:54,210 --> 00:08:57,450
zo verzetten ook deze mensen
zich tegen de waarheid.

146
00:08:57,450 --> 00:09:01,470
Hun denken is verdorven en wat het
geloof betreft hebben ze afgedaan.

147
00:09:01,470 --> 00:09:06,630
Maar ze zullen niet veel verder komen,
want iedereen zal zien hoe dwaas ze zijn,

148
00:09:06,630 --> 00:09:09,930
net zoals dat bij Jannes
en Jambres gebeurde.

149
00:09:09,930 --> 00:09:14,310
Met Jannes en Jambres worden
hier de magiërs bedoeld.

150
00:09:14,310 --> 00:09:17,070
Nu is het de vraag of Paulus bevestigt dat

151
00:09:17,070 --> 00:09:20,730
Jannes en Jambres werkelijk de
namen van deze magiërs waren,

152
00:09:20,730 --> 00:09:25,530
of dat hij eenvoudig meegaat met
de Joodse overlevering daarover.

153
00:09:25,530 --> 00:09:30,090
In elk geval verwijst hij naar de
magiërs die zich tegen Mozes verzetten.

154
00:09:30,090 --> 00:09:35,190
Hij zei dat ze inderdaad tegen Mozes
optraden en sommige dingen die Mozes

155
00:09:35,190 --> 00:09:37,350
deed, ook nabootsten.

156
00:09:37,350 --> 00:09:42,090
Maar hij zegt dat deze valse leraren
die zich tegen de waarheid verzetten,

157
00:09:42,090 --> 00:09:45,270
niet verder zullen komen
dan Jannes en Jambres.

158
00:09:45,270 --> 00:09:47,730
Zij kwamen tot op zekere hoogte, maar

159
00:09:47,730 --> 00:09:52,230
bereikten het einde van hun vermogen
om zich tegen Mozes te verzetten.

160
00:09:52,230 --> 00:09:56,430
En er staat dat hun dwaasheid
voor iedereen openbaar zal worden,

161
00:09:56,430 --> 00:09:59,310
zoals ook die van hen openbaar werd.

162
00:09:59,310 --> 00:10:02,310
Zo zal in de laatste
dagen de dwaasheid van

163
00:10:02,310 --> 00:10:06,630
misleidende leraren aan het licht
komen, net zoals de dwaasheid van de

164
00:10:06,630 --> 00:10:09,210
Egyptische magiërs aan het licht kwam.

165
00:10:09,210 --> 00:10:13,650
Dat gebeurde doordat ze de grens
van hun vermogens bereikten.

166
00:10:13,650 --> 00:10:17,190
Later kwam er nog een plaag,
de plaag van de zweren,

167
00:10:17,190 --> 00:10:21,390
en de magiërs konden niet eens
meer voor de farao verschijnen,

168
00:10:21,390 --> 00:10:24,330
omdat ze zelf met zweren bedekt waren.

169
00:10:24,330 --> 00:10:29,010
Ze waren niet immuun voor de plaag
die Mozes over Egypte bracht.

170
00:10:29,010 --> 00:10:32,970
Uiteindelijk zagen ze er dus
behoorlijk machteloos uit.

171
00:10:32,970 --> 00:10:36,510
Uiteindelijk sloegen ze
een tamelijk dwaas figuur.

172
00:10:36,510 --> 00:10:41,610
Maar aanvankelijk leken ze erin te
slagen na te bootsen wat Mozes deed.

173
00:10:41,610 --> 00:10:45,870
Natuurlijk was hun kunststuk zelfs
toen ondergeschikt aan wat Mozes deed,

174
00:10:45,870 --> 00:10:48,330
omdat zijn slang die van hen opat.

175
00:10:48,330 --> 00:10:50,910
Toch leek het er genoeg
op om ervoor te zorgen dat

176
00:10:50,910 --> 00:10:55,890
Mozes geen indruk op de farao
maakte en zijn hart verhard werd.

177
00:10:55,890 --> 00:11:00,450
Toen zei Jahweh in hoofdstuk
7, vers 14, tegen Mozes:

178
00:11:00,450 --> 00:11:05,910
Toen zei de HEERE tegen Mozes: Het
hart van de farao is onvermurwbaar.

179
00:11:05,910 --> 00:11:08,490
Hij weigert het volk te laten gaan.

180
00:11:08,490 --> 00:11:13,110
Ga in de ochtend naar de farao, zie,
hij zal naar het water toe gaan.

181
00:11:13,110 --> 00:11:16,290
Ga dan aan de oever van de
Nijl staan om hem te ontmoeten,

182
00:11:16,290 --> 00:11:21,090
en de staf die veranderd is geweest
in een slang, moet u in uw hand nemen.

183
00:11:21,090 --> 00:11:25,770
U moet dan tegen hem zeggen: De
HEERE, de God van de Hebreeën,

184
00:11:25,770 --> 00:11:29,790
heeft mij tot u gezonden om te
zeggen: Laat Mijn volk gaan,

185
00:11:29,790 --> 00:11:32,670
zodat zij Mij kunnen
dienen in de woestijn.

186
00:11:32,670 --> 00:11:35,910
Zie, u hebt echter tot nu
toe niet willen luisteren.

187
00:11:35,910 --> 00:11:41,250
Zo zegt de HEERE: Hieraan zult
u weten dat Ik de HEERE ben.

188
00:11:41,250 --> 00:11:46,890
Zie, ik zal met deze staf die in mijn hand
is, op het water slaan dat in de Nijl is,

189
00:11:46,890 --> 00:11:49,290
en het zal in bloed veranderd worden.

190
00:11:49,290 --> 00:11:54,690
En de vissen die in de Nijl zijn, zullen
sterven, zodat de Nijl zal stinken.

191
00:11:54,690 --> 00:11:57,450
De Egyptenaren zullen
moeite moeten doen om het

192
00:11:57,450 --> 00:11:59,610
water uit de Nijl te kunnen drinken.

193
00:11:59,610 --> 00:12:03,930
Toen zei de HEERE tegen
Mozes: Zeg tegen Aäron:

194
00:12:03,930 --> 00:12:08,790
Neem je staf en strek je hand
uit over de wateren van Egypte.

195
00:12:08,790 --> 00:12:12,630
Strek hem uit over hun
stromen, over hun rivieren,

196
00:12:12,630 --> 00:12:18,330
over hun water poelen en over hun hele
watervoorraad, zodat zij bloed worden.

197
00:12:18,330 --> 00:12:24,751
Er zal bloed zijn in heel het land Egypte,
zelfs in de houten en stenen vaten .

198
00:12:24,751 --> 00:12:29,190
Mozes en Aäron deden precies
zoals de HEERE geboden had.

199
00:12:29,190 --> 00:12:33,150
Hij hief de staf op en sloeg
voor de ogen van de farao

200
00:12:33,150 --> 00:12:36,270
en zijn dienaren het
water dat in de Nijl was.

201
00:12:36,270 --> 00:12:40,170
En al het water dat in de Nijl
was, werd in bloed veranderd.

202
00:12:40,170 --> 00:12:44,490
De vissen die in de Nijl waren,
stierven en de Nijl stonk,

203
00:12:44,490 --> 00:12:48,390
zodat de Egyptenaren het water
uit de Nijl niet konden drinken.

204
00:12:48,390 --> 00:12:51,450
Er was bloed in heel het land Egypte.

205
00:12:51,450 --> 00:12:55,650
Maar de Egyptische magiërs deden
met hun bezweringen hetzelfde,

206
00:12:55,650 --> 00:12:58,650
zodat het hart van de
farao zich verhardde.

207
00:12:58,650 --> 00:13:03,450
Dat was nu net wat ze nodig hadden:
nog meer water dat in bloed veranderde.

208
00:13:03,450 --> 00:13:08,190
De dienaren van farao, de
magiërs, kregen dat voor elkaar.

209
00:13:08,190 --> 00:13:11,610
Ze vonden een beetje water dat
nog niet in bloed was veranderd

210
00:13:11,610 --> 00:13:15,210
en veranderden dat ook
in bloed. Heel handig.

211
00:13:15,210 --> 00:13:19,710
Mozes en Aäron deden precies
zoals de HEERE geboden had.

212
00:13:19,710 --> 00:13:23,550
Hij hief de staf op en sloeg
voor de ogen van de farao

213
00:13:23,550 --> 00:13:26,550
en zijn dienaren het
water dat in de Nijl was.

214
00:13:26,550 --> 00:13:30,270
En al het water dat in de Nijl
was, werd in bloed veranderd.

215
00:13:30,270 --> 00:13:34,530
De vissen die in de Nijl waren,
stierven en de Nijl stonk,

216
00:13:34,530 --> 00:13:38,670
zodat de Egyptenaren het water
uit de Nijl niet konden drinken.

217
00:13:38,670 --> 00:13:41,490
Er was bloed in heel het land Egypte.

218
00:13:41,490 --> 00:13:45,990
Volgens veel geleerden voltrokken de
negen plagen zich over een periode van

219
00:13:45,990 --> 00:13:47,910
mogelijk wel tien maanden.

220
00:13:47,910 --> 00:13:51,690
De reden hiervoor is de veronderstelling
over de tijd van het jaar

221
00:13:51,690 --> 00:13:54,690
waarin sommige van deze
plagen plaatsvonden.

222
00:13:54,690 --> 00:13:59,850
En die veronderstellingen zijn enigszins
gebaseerd op naturalistische aannames,

223
00:13:59,850 --> 00:14:02,310
die al dan niet van toepassing zijn.

224
00:14:02,310 --> 00:14:07,050
De meeste geleerden geloven dat de negen
plagen zich in ongeveer tien maanden of

225
00:14:07,050 --> 00:14:08,610
een jaar voltrokken.

226
00:14:08,610 --> 00:14:10,830
Het is niet belangrijk
hoe lang het duurde,

227
00:14:10,830 --> 00:14:14,730
maar ik geef je die informatie
omdat geleerden dat vaak zeggen.

228
00:14:14,730 --> 00:14:19,110
Deze negen plagen, die voorafgingen
aan de dood van de eerstgeborenen,

229
00:14:19,110 --> 00:14:22,950
wat de tiende plaag was, vallen
uiteen in drie groepen van drie

230
00:14:22,950 --> 00:14:25,230
die een cyclisch patroon volgen.

231
00:14:25,230 --> 00:14:28,290
Als je de plagen bekijkt
als drie groepen van drie,

232
00:14:28,290 --> 00:14:32,070
dan vormen de plagen één
tot en met drie één groep,

233
00:14:32,070 --> 00:14:35,430
de plagen vier tot en met zes één groep,

234
00:14:35,430 --> 00:14:39,270
en de plagen zeven tot
en met negen één groep.

235
00:14:39,270 --> 00:14:43,170
Binnen elk van deze groepen zijn er
overeenkomsten tussen de eerste plaag

236
00:14:43,170 --> 00:14:44,610
van iedere groep.

237
00:14:44,610 --> 00:14:47,430
De eerste, de vierde en de zevende plaag

238
00:14:47,430 --> 00:14:50,610
zijn de eerste plagen van
de drie groepen van drie.

239
00:14:50,610 --> 00:14:54,690
In elk van die gevallen ging
Mozes ’s morgens naar farao.

240
00:14:54,690 --> 00:14:59,250
Er staat uitdrukkelijk dat God hem
opdroeg om farao ’s morgens te ontmoeten

241
00:14:59,250 --> 00:15:02,610
en hem het bevel te geven
het volk te laten gaan.

242
00:15:02,610 --> 00:15:07,950
Als hij dat niet deed, zou er een bepaalde
plaag komen, en vervolgens gebeurde dat.

243
00:15:07,950 --> 00:15:11,910
Als je kijkt naar de tweede plaag
in elk van deze reeksen — de tweede,

244
00:15:11,910 --> 00:15:16,290
de vijfde en de achtste plaag — dan
kondigt hij in die gevallen de plaag

245
00:15:16,290 --> 00:15:17,910
wel van tevoren aan.

246
00:15:17,910 --> 00:15:22,290
Maar er wordt niet vermeld dat hij
daarvoor ’s morgens vroeg opstond.

247
00:15:22,290 --> 00:15:27,510
Bij de eerste plaag van elk van deze cycli
staat hij altijd ’s morgens vroeg op om

248
00:15:27,510 --> 00:15:29,550
farao te confronteren.

249
00:15:29,550 --> 00:15:33,090
Bij de tweede kondigt hij aan
dat er een plaag zal komen,

250
00:15:33,090 --> 00:15:37,710
maar er wordt niet uitdrukkelijk gezegd
dat dit vroeg in de ochtend gebeurde.

251
00:15:37,710 --> 00:15:42,150
Bij de derde plaag van elk van
deze reeksen — plaag nummer drie,

252
00:15:42,150 --> 00:15:47,910
plaag nummer zes en plaag nummer negen —
is er helemaal geen aankondiging vooraf.

253
00:15:47,910 --> 00:15:52,170
God treft de farao gewoon zonder
waarschuwing met de plaag.

254
00:15:52,170 --> 00:15:58,230
Deze cyclus herhaalt zich drie keer: sta
’s morgens vroeg op en vertel het farao;

255
00:15:58,230 --> 00:16:02,250
vertel het hem bij de volgende plaag
gewoon, maar niet ’s morgens vroeg;

256
00:16:02,250 --> 00:16:04,770
en vertel het hem bij
de derde helemaal niet.

257
00:16:04,770 --> 00:16:07,890
Daarna herhaalt de cyclus
zich nog twee keer.

258
00:16:07,890 --> 00:16:10,170
Waarom dit zo is, weet ik niet.

259
00:16:10,170 --> 00:16:14,550
Misschien wordt hiermee het idee
overgebracht dat God in de vroege stadia

260
00:16:14,550 --> 00:16:17,970
bereid is je ruim van
tevoren te waarschuwen.

261
00:16:17,970 --> 00:16:22,650
Maar als je je halsstarrig toont,
waarschuwt Hij je niet ruim van tevoren.

262
00:16:22,650 --> 00:16:25,170
Misschien geeft Hij je
nog wel een waarschuwing,

263
00:16:25,170 --> 00:16:27,570
maar niet erg lang van tevoren.

264
00:16:27,570 --> 00:16:32,370
Als je dan nog steeds halsstarrig blijft,
geeft Hij je helemaal geen waarschuwing.

265
00:16:32,370 --> 00:16:35,790
Dat is in elk geval hoe
elk van deze cycli verliep.

266
00:16:35,790 --> 00:16:39,750
Ik kan op dit punt net zo goed
zeggen wat alle negen plagen waren,

267
00:16:39,750 --> 00:16:44,190
want we gaan ze zowel als groep
als afzonderlijk bekijken.

268
00:16:44,190 --> 00:16:48,030
De eerste plaag was de plaag
waarover we zojuist lazen:

269
00:16:48,030 --> 00:16:50,190
het water veranderde in bloed.

270
00:16:50,190 --> 00:16:52,350
De tweede was een kikkerplaag.

271
00:16:52,350 --> 00:16:57,990
De kikkers kwamen uit de rivier en
bedekten de grond, de huizen en alles.

272
00:16:57,990 --> 00:17:01,710
Nadat ze verdwenen waren,
volgde er een luizenplaag,

273
00:17:01,710 --> 00:17:04,710
of volgens sommigen een muggenplaag.

274
00:17:04,710 --> 00:17:07,470
De vierde plaag was een vliegenplaag.

275
00:17:07,470 --> 00:17:11,850
Dit waren kennelijk hondsvliegen,
Egyptische hondsvliegen,

276
00:17:11,850 --> 00:17:16,950
die in de rand van het ooglid bijten
en zeer pijnlijke beten achterlaten.

277
00:17:16,950 --> 00:17:19,230
Ze zwermden door heel Egypte.

278
00:17:19,230 --> 00:17:22,470
De vijfde plaag was een
ziekte die het vee trof

279
00:17:22,470 --> 00:17:25,650
en vrijwel al het vee
van Egypte vernietigde.

280
00:17:25,650 --> 00:17:29,790
De zesde plaag bestond uit de
zweren die bij mensen uitbraken.

281
00:17:29,790 --> 00:17:34,410
De zevende plaag was hagel, die de
gewassen grotendeels vernietigde.

282
00:17:34,410 --> 00:17:37,290
Toen was de achtste plaag
die van de sprinkhanen,

283
00:17:37,290 --> 00:17:39,930
die kwamen en nog meer
gewassen vernietigden.

284
00:17:39,930 --> 00:17:44,250
Kennelijk verstreek er enige tijd
tussen de zevende en de achtste plaag,

285
00:17:44,250 --> 00:17:48,690
want de hagel vernietigde de
gerst, geloof ik, die vroeg opkwam.

286
00:17:48,690 --> 00:17:51,630
Later in het groeiseizoen
kwamen de sprinkhanen en

287
00:17:51,630 --> 00:17:54,270
aten ze alles op wat daarna nog groeide.

288
00:17:54,270 --> 00:17:59,130
De negende plaag was duisternis over
het hele land, een paar dagen lang.

289
00:17:59,130 --> 00:18:03,450
Dat waren de dingen die voorafgingen
aan de dood van de eerstgeborenen.

290
00:18:03,450 --> 00:18:08,430
Ik heb een aantal keren gezegd dat God
zei dat Hij deze dingen deed om het

291
00:18:08,430 --> 00:18:11,310
oordeel te voltrekken
aan de goden van Egypte.

292
00:18:11,310 --> 00:18:17,790
Als je naar Exodus 12:12 kijkt, zie je
dat God daar de tiende plaag aankondigt.

293
00:18:17,790 --> 00:18:18,870
Hij zegt:

294
00:18:18,870 --> 00:18:22,590
Want Ik zal in deze nacht door
het land Egypte trekken en

295
00:18:22,590 --> 00:18:27,450
alle eerstgeborenen in het land Egypte
treffen, van de mensen tot het vee.

296
00:18:27,450 --> 00:18:32,190
En Ik zal aan al de goden van de
Egyptenaren strafgerichten voltrekken,

297
00:18:32,190 --> 00:18:34,110
Ik, de HEERE.

298
00:18:34,110 --> 00:18:35,430
En Hij zegt:

299
00:18:35,430 --> 00:18:38,490
En Ik zal alle goden van Egypte straffen.

300
00:18:38,490 --> 00:18:40,650
Want Ik ben Jahweh.

301
00:18:40,650 --> 00:18:45,810
Nu was de dood van de eerstgeborenen
eenvoudigweg de laatste van tien plagen

302
00:18:45,810 --> 00:18:49,590
waarmee God het oordeel over
de goden van Egypte voltrok.

303
00:18:49,590 --> 00:18:52,170
De farao was in Egypte een god.

304
00:18:52,170 --> 00:18:57,510
Zijn eerstgeboren zoon, de volgende
farao, was in Egypte eveneens een god.

305
00:18:57,510 --> 00:19:02,370
Maar er waren nog andere goden die door
deze andere plagen werden getroffen.

306
00:19:02,370 --> 00:19:05,850
De Nijl was voor de Egyptenaren
een belangrijke god.

307
00:19:05,850 --> 00:19:08,850
De Nijl was een van hun voornaamste goden.

308
00:19:08,850 --> 00:19:12,390
Ze zagen de rivier, samen
met Ra, de zonnegod,

309
00:19:12,390 --> 00:19:16,530
als een van de belangrijkste bronnen
waarvan hun voortbestaan afhing.

310
00:19:16,530 --> 00:19:18,450
Ze aanbaden de rivier.

311
00:19:18,450 --> 00:19:21,750
Er was ook een kikkergod en
er was een god van de vliegen.

312
00:19:21,750 --> 00:19:27,690
Ra, de zonnegod, werd getroffen door de
dagen van duisternis, de negende plaag.

313
00:19:27,690 --> 00:19:33,330
Die trof als het ware de zon, verduisterde
de zon en doofde haar licht uit.

314
00:19:33,330 --> 00:19:35,490
Ook werd het vee getroffen.

315
00:19:35,490 --> 00:19:39,150
Apis was de god die door
een stier werd voorgesteld,

316
00:19:39,150 --> 00:19:44,670
en in het Egyptische pantheon was er nog
een god die als een koe werd voorgesteld.

317
00:19:44,670 --> 00:19:49,230
De vernietiging van de koeien, het brengen
van een plaag van kikkers en vliegen,

318
00:19:49,230 --> 00:19:53,670
de rivier die in bloed veranderde
en de zon die duister werd:

319
00:19:53,670 --> 00:19:57,750
elk van deze dingen was op
zijn eigen manier Gods manier

320
00:19:57,750 --> 00:20:03,510
om Zijn macht over de goden van Egypte te
tonen en het oordeel over hen te brengen.

321
00:20:03,510 --> 00:20:07,170
In elk geval maakte Hij de dingen
die de Egyptenaren hadden aanbeden

322
00:20:07,170 --> 00:20:09,930
tot iets waarvan ze een
afkeer zouden hebben.

323
00:20:09,930 --> 00:20:15,270
Iets later in Exodus lezen we dat bloed
voor de Egyptenaren een gruwel was.

324
00:20:15,270 --> 00:20:20,070
Dus door de Nijl, die een van hun
goden was, in bloed te veranderen,

325
00:20:20,070 --> 00:20:23,190
nam God het voornaamste
voorwerp van hun aanbidding

326
00:20:23,190 --> 00:20:27,990
en veranderde Hij het in iets wat ze
walgelijk en weerzinwekkend zouden vinden.

327
00:20:27,990 --> 00:20:30,750
Ik wil hier nog het
volgende aan toevoegen.

328
00:20:30,750 --> 00:20:35,430
Veel commentatoren wijzen erop dat
sommige van deze plagen door een soort

329
00:20:35,430 --> 00:20:40,170
natuurlijke opeenvolging van natuurlijke
oorzaken ontstaan zouden kunnen zijn.

330
00:20:40,170 --> 00:20:42,810
Het is bekend dat er rond deze tijd een

331
00:20:42,810 --> 00:20:47,430
aanzienlijke vulkaanuitbarsting in
het Middellandse Zeegebied plaatsvond.

332
00:20:47,430 --> 00:20:52,530
Die vulde de lucht met as, bracht
de zeebodem in beroering en woelde

333
00:20:52,530 --> 00:20:53,970
modder en dergelijke op.

334
00:20:53,970 --> 00:20:58,710
Vanwege deze bekende vulkaanuitbarsting
en het effect ervan op de ecosfeer

335
00:20:58,710 --> 00:21:03,870
wordt gezegd dat sommige van deze dingen
daar het gevolg van geweest kunnen zijn.

336
00:21:03,870 --> 00:21:07,170
Ze zeggen bijvoorbeeld dat
de verandering van de rivier

337
00:21:07,170 --> 00:21:12,690
in bloed eenvoudigweg veroorzaakt kan zijn
door de rode modder die als gevolg van de

338
00:21:12,690 --> 00:21:18,030
door deze vulkaanuitbarsting veroorzaakte
aardbeving door de rivier stroomde.

339
00:21:18,030 --> 00:21:21,990
De rivier veranderde volgens die
gedachte dus niet zozeer in bloed,

340
00:21:21,990 --> 00:21:25,410
maar kreeg het aanzien van
iets wat bloedrood was.

341
00:21:25,410 --> 00:21:30,450
De kikkers, de volgende plaag, zouden
volgens hen het gevolg zijn geweest van

342
00:21:30,450 --> 00:21:33,630
het feit dat de rivier onbewoonbaar werd.

343
00:21:33,630 --> 00:21:37,710
De kikkers die in de rivier zaten,
zouden er eenvoudigweg uitkomen,

344
00:21:37,710 --> 00:21:41,490
op het land terechtkomen en
iedereen in de weg zitten.

345
00:21:41,490 --> 00:21:44,370
Vervolgens zouden de kikkers sterven.

346
00:21:44,370 --> 00:21:47,970
Terwijl hun kadavers aan het
rotten waren, zouden vliegen,

347
00:21:47,970 --> 00:21:52,830
muggen en dergelijke zich daarin
sterk vermenigvuldigen, enzovoort.

348
00:21:52,830 --> 00:21:56,190
Dit zou kunnen leiden tot een
plaag van een ziekte die door deze

349
00:21:56,190 --> 00:22:00,150
vliegen werd overgebracht en
het vee trof, en tot zweren op

350
00:22:00,150 --> 00:22:02,670
menselijke lichamen, enzovoort.

351
00:22:02,670 --> 00:22:05,790
Dit werkt natuurlijk minder
goed als het om de hagel gaat,

352
00:22:05,790 --> 00:22:07,470
hoewel het wel zou kunnen.

353
00:22:07,470 --> 00:22:11,670
Het is namelijk mogelijk dat zelfs
de neerslag die de hagel voortbracht,

354
00:22:11,670 --> 00:22:14,970
werd beïnvloed door de
vulkanische as in de lucht.

355
00:22:14,970 --> 00:22:18,390
Ook de duisternis zou daar
deel van kunnen uitmaken.

356
00:22:18,390 --> 00:22:21,150
Wat de sprinkhanen
betreft, weet ik het niet.

357
00:22:21,150 --> 00:22:23,850
Ik weet niet hoe die in
dit beeld zouden passen.

358
00:22:23,850 --> 00:22:28,890
Maar het punt is dat veel geleerden hebben
geprobeerd te zeggen dat deze plagen echt

359
00:22:28,890 --> 00:22:32,970
plaatsvonden, maar in feite
een natuurlijke oorzaak hadden.

360
00:22:32,970 --> 00:22:34,410
En dat is mogelijk.

361
00:22:34,410 --> 00:22:38,910
Het zou niet heiligschennend zijn om te
veronderstellen dat elk van deze dingen

362
00:22:38,910 --> 00:22:41,310
langs natuurlijke weg tot stand kwam.

363
00:22:41,310 --> 00:22:46,350
Het bovennatuurlijke zou zijn dat
God Mozes vooraf kon vertellen:

364
00:22:46,350 --> 00:22:49,170
‘Vandaag zal de rivier rood worden.

365
00:22:49,170 --> 00:22:51,870
Vandaag zal de zon duister worden.

366
00:22:51,870 --> 00:22:54,570
Vandaag zal de hagel komen.’

367
00:22:54,570 --> 00:22:58,710
Mozes zou dan in staat zijn om
dat aan te kondigen en te zeggen:

368
00:22:58,710 --> 00:23:00,510
‘Dit is wat God doet.’

369
00:23:00,510 --> 00:23:04,590
Wat door natuurrampen wordt
aangericht, kan beslist gemakkelijk een

370
00:23:04,590 --> 00:23:06,390
daad van God worden genoemd.

371
00:23:06,390 --> 00:23:10,350
Je zou kunnen zeggen dat God
Egypte door deze middelen oordeelt.

372
00:23:10,350 --> 00:23:12,870
Ik ben er dus in beginsel niet op tegen

373
00:23:12,870 --> 00:23:17,010
om dit als het gevolg van bepaalde
natuurlijke oorzaken te zien.

374
00:23:17,010 --> 00:23:21,210
Aan de andere kant zijn er bepaalde dingen
die mij doen denken dat er misschien geen

375
00:23:21,210 --> 00:23:23,670
natuurlijke oorzaken in het spel zijn.

376
00:23:23,670 --> 00:23:27,090
Je kunt wel zeggen dat wanneer
de rivier in bloed verandert,

377
00:23:27,090 --> 00:23:29,670
natuurlijk alle kikkers
eruit zullen komen.

378
00:23:29,670 --> 00:23:33,150
Maar dan sterven alle
kikkers op een bepaalde dag,

379
00:23:33,150 --> 00:23:36,750
precies wanneer Mozes aankondigt
dat ze zullen sterven,

380
00:23:36,750 --> 00:23:40,170
en verdwijnen alle steekvliegen
op een bepaalde dag.

381
00:23:40,170 --> 00:23:43,350
Dat deze plagen op bevel
van Mozes verdwijnen,

382
00:23:43,350 --> 00:23:47,190
lijkt niet zo gemakkelijk door
natuurlijke oorzaken te verklaren,

383
00:23:47,190 --> 00:23:50,790
al hebben sommige vliegen misschien
een levensduur van maar één dag.

384
00:23:50,790 --> 00:23:55,770
Maar dat de plaag op bevel ophoudt en
dat de sprinkhanen op bevel weggaan,

385
00:23:55,770 --> 00:24:00,030
zou niet noodzakelijkerwijs het
gevolg zijn van natuurlijke oorzaken,

386
00:24:00,030 --> 00:24:01,590
al zou dat misschien wel kunnen.

387
00:24:01,590 --> 00:24:07,290
Maar zelfs deze eerste plaag zou ons reden
kunnen geven om eraan te twijfelen dat we

388
00:24:07,290 --> 00:24:09,990
hier met natuurlijke
oorzaken te maken hebben,

389
00:24:09,990 --> 00:24:12,630
want niet alleen de
rivier verandert in bloed.

390
00:24:12,630 --> 00:24:14,970
Er staat zelfs in vers 19:

391
00:24:14,970 --> 00:24:19,530
Toen zei de HEERE tegen
Mozes: Zeg tegen Aäron:

392
00:24:19,530 --> 00:24:23,970
Neem je staf en strek je hand
uit over de wateren van Egypte.

393
00:24:23,970 --> 00:24:27,630
Strek hem uit over hun
stromen, over hun rivieren,

394
00:24:27,630 --> 00:24:33,150
over hun waterpoelen en over hun hele
watervoorraad, zodat zij bloed worden.

395
00:24:33,150 --> 00:24:39,031
Er zal bloed zijn in heel het land Egypte,
zelfs in de houten en stenen vaten .

396
00:24:39,031 --> 00:24:42,690
Het lijkt erop dat zelfs het water
dat al uit de rivier was gehaald

397
00:24:42,690 --> 00:24:46,470
en in de vaten werd bewaard,
ook in bloed veranderde.

398
00:24:46,470 --> 00:24:49,830
Daardoor lijkt het iets
bovennatuurlijks te zijn geweest.

399
00:24:49,830 --> 00:24:53,130
Aan de andere kant was er water
dat niet in bloed was veranderd,

400
00:24:53,130 --> 00:24:57,750
want de magiërs vonden een beetje
water en veranderden dat in bloed.

401
00:24:57,750 --> 00:25:01,110
En blijkbaar groeven de mensen
langs de oever van de rivier

402
00:25:01,110 --> 00:25:04,590
om al het zoete water te vinden
dat ze maar konden vinden,

403
00:25:04,590 --> 00:25:08,430
hoewel we eigenlijk niet lezen
dat ze daar zoet water vonden.

404
00:25:08,430 --> 00:25:14,790
In vers 24 staat dat de mensen rondom de
rivier groeven om drinkwater te vinden,

405
00:25:14,790 --> 00:25:18,210
omdat ze het water van de
rivier niet konden drinken.

406
00:25:18,210 --> 00:25:22,110
We lezen niet of ze door dat
graven drinkbaar zoet water vonden,

407
00:25:22,110 --> 00:25:24,510
maar daar waren ze wel naar op zoek.

408
00:25:24,510 --> 00:25:27,570
Sommige vragen blijven onbeantwoord.

409
00:25:27,570 --> 00:25:30,810
Zoals ik al zei, is het mogelijk
dat deze dingen door een

410
00:25:30,810 --> 00:25:32,910
reeks natuurrampen zijn veroorzaakt.

411
00:25:32,910 --> 00:25:36,150
Misschien hielden ze allemaal
verband met één natuurramp

412
00:25:36,150 --> 00:25:40,470
en waren het slechts verschillende
gevolgen die, golf na golf,

413
00:25:40,470 --> 00:25:43,410
optraden na een
vulkaanuitbarsting in de buurt.

414
00:25:43,410 --> 00:25:47,250
God zou Mozes daar dan van tevoren
voor gewaarschuwd kunnen hebben.

415
00:25:47,250 --> 00:25:50,610
Dat zou in zekere zin het meeste
van wat er gezegd wordt verklaren,

416
00:25:50,610 --> 00:25:53,010
en misschien wel alles
wat er gezegd wordt.

417
00:25:53,010 --> 00:25:56,850
Maar er zijn hier bepaalde dingen
waardoor het bovennatuurlijk lijkt.

418
00:25:56,850 --> 00:26:00,930
Ik leg mij niet noodzakelijkerwijs
vast op de ene of de andere opvatting

419
00:26:00,930 --> 00:26:03,330
en ben aan geen van beide gehecht.

420
00:26:03,330 --> 00:26:06,930
Dit zijn duidelijk plagen
die God over Egypte bracht,

421
00:26:06,930 --> 00:26:10,170
of dat nu door natuurlijke
oorzaken gebeurde of niet.

422
00:26:10,170 --> 00:26:14,250
De Nijl verandert dus in bloed, en
blijkbaar ook de meren en andere

423
00:26:14,250 --> 00:26:18,930
watermassa’s: de waterpoelen,
de vijvers en de meren.

424
00:26:18,930 --> 00:26:22,470
In vers 19 staat dat die ook
allemaal in bloed veranderen.

425
00:26:22,470 --> 00:26:25,890
Ook dat doet vermoeden dat het niet
alleen maar slib is dat door de

426
00:26:25,890 --> 00:26:27,690
rivier wordt meegevoerd.

427
00:26:27,690 --> 00:26:32,730
Al die losstaande watermassa’s
overal in Egypte ondergaan hetzelfde.

428
00:26:32,730 --> 00:26:35,850
Blijkbaar gebeurde het
terwijl de farao toekeek,

429
00:26:35,850 --> 00:26:39,270
want de farao en zijn
dienaren waren erbij.

430
00:26:39,270 --> 00:26:44,250
Mozes of Aäron stak de staf in
de rivier en de rivier werd rood.

431
00:26:44,250 --> 00:26:47,310
Het kan een kwestie van
perfecte timing zijn geweest,

432
00:26:47,310 --> 00:26:51,270
waarbij de rode verkleuring toch al
met het rivierwater mee stroomde,

433
00:26:51,270 --> 00:26:54,030
maar het ziet er beslist
wonderbaarlijk uit.

434
00:26:54,030 --> 00:26:57,390
Het verhaal wordt niet zo verteld
dat het ons ertoe aanmoedigt

435
00:26:57,390 --> 00:26:59,250
een natuurlijke verklaring te zoeken.

436
00:26:59,250 --> 00:27:01,950
Het wordt zo verteld dat
het duidelijk maakt dat dit

437
00:27:01,950 --> 00:27:06,510
wondertekenen zijn die God doet, net
zoals wanneer Hij een staf in een slang

438
00:27:06,510 --> 00:27:08,550
verandert, of iets dergelijks.

439
00:27:08,550 --> 00:27:12,210
Ik wil hier nog aan toevoegen dat
we in die drie cycli van de negen

440
00:27:12,210 --> 00:27:15,930
plagen die ik noemde, nog iets
anders opmerken over de staf.

441
00:27:15,930 --> 00:27:19,710
Bij de eerste drie plagen, dus
in de eerste cyclus van drie,

442
00:27:19,710 --> 00:27:24,210
staat er steeds dat Aäron de staf
gebruikt om de plaag teweeg te brengen.

443
00:27:24,210 --> 00:27:27,270
Bij de tweede cyclus van
plagen — de steekvliegen,

444
00:27:27,270 --> 00:27:29,290
de dood van het vee en de zweren —

445
00:27:29,290 --> 00:27:32,430
wordt het gebruik van de
staf helemaal niet genoemd.

446
00:27:32,430 --> 00:27:37,590
In de laatste cyclus, de derde
cyclus, gebruikt Mozes de staf.

447
00:27:37,590 --> 00:27:41,910
Misschien kwam God Mozes in het
begin tegemoet door Aäron als

448
00:27:41,910 --> 00:27:44,190
uitvoerder voor hem te laten optreden,

449
00:27:44,190 --> 00:27:47,550
omdat Mozes zich nogal
geïntimideerd voelde.

450
00:27:47,550 --> 00:27:53,070
Aäron gebruikte dan de staf en Aäron
sprak tegen de farao, enzovoort.

451
00:27:53,070 --> 00:27:56,610
Het is mogelijk dat tegen de tijd
dat je bij de laatste plagen komt,

452
00:27:56,610 --> 00:28:01,590
het vertrouwen van Mozes in God zo sterk
is toegenomen dat hij die positie van

453
00:28:01,590 --> 00:28:03,570
Aäron kan overnemen.

454
00:28:03,570 --> 00:28:08,010
We zien Mozes immers bij de laatste
drie plagen de staf gebruiken.

455
00:28:08,010 --> 00:28:10,230
Dat was dus de eerste plaag.

456
00:28:10,230 --> 00:28:12,450
Laten we naar hoofdstuk 8 gaan.

457
00:28:12,450 --> 00:28:18,390
Daarna zei de HEERE tegen Mozes: Ga
naar de farao toe en zeg tegen hem:

458
00:28:18,390 --> 00:28:23,730
Zo zegt de HEERE: Laat Mijn volk
gaan, zodat zij Mij kunnen dienen.

459
00:28:23,730 --> 00:28:26,550
Hij heeft Zijn instructies niet veranderd.

460
00:28:26,550 --> 00:28:31,290
Gods instructies verdwijnen niet alleen
maar omdat je ze niet gehoorzaamt.

461
00:28:31,290 --> 00:28:32,670
Jona ontdekte dat.

462
00:28:32,670 --> 00:28:35,610
Weet je nog, God zei tegen Jona:

463
00:28:35,610 --> 00:28:39,750
Sta op, ga naar de grote stad
Ninevé en predik tegen haar,

464
00:28:39,750 --> 00:28:42,870
want hun kwaad is opgestegen
voor Mijn aangezicht.

465
00:28:42,870 --> 00:28:46,170
Dus nam Jona een schip dat
de andere kant op ging.

466
00:28:46,170 --> 00:28:50,130
Toen kwam hij in een storm terecht,
werd hij overboord gegooid,

467
00:28:50,130 --> 00:28:54,210
door een grote vis opgeslokt en
weer op het land uitgespuugd.

468
00:28:54,210 --> 00:28:57,750
Na dat alles komt hij op het
land terecht en zegt God:

469
00:28:57,750 --> 00:29:03,090
Sta op, ga naar de grote stad Ninevé en
predik tegen haar de prediking die Ik

470
00:29:03,090 --> 00:29:04,350
tot u spreek.

471
00:29:04,350 --> 00:29:06,750
Het is hetzelfde woord als daarvoor.

472
00:29:06,750 --> 00:29:08,430
Er is niets veranderd.

473
00:29:08,430 --> 00:29:12,150
Waarschijnlijk werd Jona door
alle maagsappen van de walvis

474
00:29:12,150 --> 00:29:16,470
geel en viel zijn haar uit, maar
afgezien daarvan was er niets veranderd,

475
00:29:16,470 --> 00:29:18,750
want Gods woord verandert niet.

476
00:29:18,750 --> 00:29:22,890
Je kunt je er een tijdje tegen
verzetten, of lange tijd als je dat wilt.

477
00:29:22,890 --> 00:29:24,990
Je kunt de andere kant op vluchten.

478
00:29:24,990 --> 00:29:28,950
Maar wanneer je ophoudt met vluchten
en God je weer te pakken krijgt,

479
00:29:28,950 --> 00:29:32,550
ontdek je dat de instructies
niet veranderd zijn.

480
00:29:32,550 --> 00:29:35,730
Je hebt alleen het
onvermijdelijke uitgesteld.

481
00:29:35,730 --> 00:29:38,250
Dat is wat er met de farao gebeurt.

482
00:29:38,250 --> 00:29:43,230
De farao is ongehoorzaam, maar
Gods woord blijft hetzelfde.

483
00:29:43,230 --> 00:29:45,930
Steeds weer komt hetzelfde woord terug.

484
00:29:45,930 --> 00:29:51,330
Als ik predikant was, zou ik dit toepassen
op christenen die willens en wetens

485
00:29:51,330 --> 00:29:55,470
ongehoorzaam zijn aan dingen
die God hun heeft opgedragen.

486
00:29:55,470 --> 00:29:58,410
Ze hopen dat de instructies
zullen verdwijnen als ze maar

487
00:29:58,410 --> 00:29:59,790
lang genoeg wachten.

488
00:29:59,790 --> 00:30:04,170
Als ze God maar lang genoeg negeren,
verandert God misschien het plan,

489
00:30:04,170 --> 00:30:06,570
het gebod of de verantwoordelijkheden.

490
00:30:06,570 --> 00:30:11,490
Maar de farao ontdekte dat het
niet zo werkte, en Jona evenmin,

491
00:30:11,490 --> 00:30:14,610
en waarschijnlijk zullen
wij dat ook niet ontdekken.

492
00:30:14,610 --> 00:30:16,770
Maar God zegt tegen hem in vers 2:

493
00:30:16,770 --> 00:30:19,650
En indien u weigert
het te laten gaan, zie,

494
00:30:19,650 --> 00:30:22,050
dan zal Ik heel uw gebied
met kikkers treffen,

495
00:30:22,050 --> 00:30:24,750
zodat de Nijl krioelen zal van kikkers.

496
00:30:24,750 --> 00:30:29,790
Ze zullen eruit omhoog klimmen en in
uw huis komen, in uw slaapkamer, ja,

497
00:30:29,790 --> 00:30:34,890
op uw bed, ook in de huizen van
uw dienaren en bij uw volk, ja,

498
00:30:34,890 --> 00:30:37,830
in uw ovens en in uw baktroggen.

499
00:30:37,830 --> 00:30:43,770
Tegen u, tegen uw volk en tegen al uw
dienaren zullen de kikkers omhoog klimmen.

500
00:30:43,770 --> 00:30:45,450
Dat zou heerlijk zijn.

501
00:30:45,450 --> 00:30:49,590
Ze zullen op de mensen klimmen,
in hun bedden, en hun ovens in.

502
00:30:49,590 --> 00:30:53,010
Als je graag kikker eet,
kan dat handig zijn,

503
00:30:53,010 --> 00:30:55,410
maar waarschijnlijk
gaat het snel vervelen.

504
00:30:55,410 --> 00:30:57,870
En ze komen in je baktroggen terecht.

505
00:30:57,870 --> 00:31:01,110
Je kunt die kikkers daadwerkelijk
door je brood kneden.

506
00:31:01,110 --> 00:31:03,330
Je kunt kikkerbrood maken.

507
00:31:03,330 --> 00:31:06,090
Tegenwoordig stoppen ze
allerlei dingen in brood.

508
00:31:06,090 --> 00:31:08,250
Je kunt kikkerbrood maken.

509
00:31:08,250 --> 00:31:11,790
Je wilt je deeg gaan kneden
en daar zitten kikkers.

510
00:31:11,790 --> 00:31:14,490
Nou, dan kun je ze er net
zo goed doorheen mengen.

511
00:31:14,490 --> 00:31:17,070
Toen sprak Jahweh tot Mozes:

512
00:31:17,070 --> 00:31:21,690
Verder zei de HEERE tegen
Mozes: Zeg tegen Aäron:

513
00:31:21,690 --> 00:31:24,750
Strek je hand met je
staf uit over de stromen,

514
00:31:24,750 --> 00:31:29,730
over de rivieren en over de waterpoelen,
en laat er kikkers uit omhoog klimmen

515
00:31:29,730 --> 00:31:31,590
over het land Egypte.

516
00:31:31,590 --> 00:31:35,790
Dus strekte Aäron zijn hand
uit over de wateren van Egypte,

517
00:31:35,790 --> 00:31:39,510
en de kikkers kwamen op en
bedekten het land Egypte.

518
00:31:39,510 --> 00:31:42,690
En de magiërs deden hetzelfde
met hun toverkunsten

519
00:31:42,690 --> 00:31:45,270
en brachten nog wat meer
kikkers tevoorschijn,

520
00:31:45,270 --> 00:31:48,750
want er waren er gewoon nog
niet genoeg in het land Egypte.

521
00:31:48,750 --> 00:31:50,010
Nu gaat het hierom.

522
00:31:50,010 --> 00:31:52,770
Als we dit als een natuurlijk
verschijnsel moeten opvatten,

523
00:31:52,770 --> 00:31:56,910
waarbij deze kikkers de rivier verlieten
omdat de rivier bloedrood werd,

524
00:31:56,910 --> 00:32:01,830
dan lijkt het erop dat ze eruit zouden
komen zodra de rivier onbewoonbaar werd.

525
00:32:01,830 --> 00:32:04,830
Je zou denken dat ze er
onmiddellijk uit zouden komen.

526
00:32:04,830 --> 00:32:08,730
Je zou niet verwachten dat er
nog een dag voorbij zou gaan en

527
00:32:08,730 --> 00:32:12,690
Mozes dan zou komen zeggen:
‘Goed, nu komen de kikkers.’

528
00:32:12,690 --> 00:32:15,630
Als de rivier voor de
kikkers onbewoonbaar was,

529
00:32:15,630 --> 00:32:20,010
waren ze waarschijnlijk allemaal
gestorven, net als de vissen in de rivier.

530
00:32:20,010 --> 00:32:24,390
Maar aan de andere kant: als dit
niet eenvoudigweg een invasie was

531
00:32:24,390 --> 00:32:27,270
door de bestaande kikkers
die in de rivier zaten,

532
00:32:27,270 --> 00:32:31,710
moeten we aannemen dat God een
heleboel kikkers heeft geschapen.

533
00:32:31,710 --> 00:32:35,190
Om je de waarheid te zeggen,
is dat niet erg waarschijnlijk,

534
00:32:35,190 --> 00:32:39,570
want voor zover wij weten is God in de
eerste week van de schepping opgehouden

535
00:32:39,570 --> 00:32:41,550
met het scheppen van dieren.

536
00:32:41,550 --> 00:32:46,290
We weten niet dat Hij daarna ooit nog
iets uit het niets heeft geschapen.

537
00:32:46,290 --> 00:32:50,010
Misschien zat er enige tijd tussen
de eerste en de tweede plaag.

538
00:32:50,010 --> 00:32:54,750
Zoals ik al zei, denken veel geleerden
dat de hele reeks misschien ongeveer

539
00:32:54,750 --> 00:32:56,310
tien maanden duurde.

540
00:32:56,310 --> 00:32:59,670
Er wordt ons niet verteld
hoelang de rivier bloed bleef.

541
00:32:59,670 --> 00:33:04,410
Er wordt ons zelfs niet verteld dat
de farao naar Mozes kwam en zei:

542
00:33:04,410 --> 00:33:06,390
‘Verander het weer in water.’

543
00:33:06,390 --> 00:33:09,750
Blijkbaar was de rivier een
tijdlang bloederig als teken,

544
00:33:09,750 --> 00:33:12,930
en veranderde hij daarna
weer in gewoon water.

545
00:33:12,930 --> 00:33:16,890
Het lijkt mij waarschijnlijk dat een
hele generatie kikkers en vissen in de

546
00:33:16,890 --> 00:33:18,270
rivier gestorven is.

547
00:33:18,270 --> 00:33:21,270
Kikkers komen tenslotte
voort uit kikkervisjes,

548
00:33:21,270 --> 00:33:23,610
en kikkervisjes lijken op vissen.

549
00:33:23,610 --> 00:33:27,270
Ze hebben kieuwen, ze ademen
onder water en ze zouden niet

550
00:33:27,270 --> 00:33:28,830
hebben kunnen ontsnappen.

551
00:33:28,830 --> 00:33:33,630
Je zou denken dat al die kikkervisjes
gestorven zijn toen de vissen stierven,

552
00:33:33,630 --> 00:33:38,730
want ze leven in dezelfde omgeving
en zijn vatbaar voor dezelfde dingen.

553
00:33:38,730 --> 00:33:41,850
Maar nadat de rivier weer
normaal geworden was,

554
00:33:41,850 --> 00:33:46,170
zijn de kikkers die op het land waren
misschien teruggegaan naar het water.

555
00:33:46,170 --> 00:33:49,590
Ze hebben zich voortgeplant
en meer eitjes gelegd,

556
00:33:49,590 --> 00:33:54,150
en God heeft misschien eenvoudigweg de
vruchtbaarheid van de kikkers vergroot,

557
00:33:54,150 --> 00:33:59,670
zodat er voor deze plaag een enorme
lichting nieuwe kikkervisjes kwam.

558
00:33:59,670 --> 00:34:03,090
En zo was God deze plaag
aan het voorbereiden.

559
00:34:03,090 --> 00:34:07,890
Ik denk dat het maar een paar weken duurt
voordat een kikkervisje een kikker wordt,

560
00:34:07,890 --> 00:34:11,250
dus er hoeft niet heel veel
tijd te zijn verstreken.

561
00:34:11,250 --> 00:34:15,750
Maar je zou denken dat er wel enige tijd
moet zijn verstreken tussen het moment

562
00:34:15,750 --> 00:34:20,130
waarop de rivier bloederig was en
het moment waarop de rivier een

563
00:34:20,130 --> 00:34:23,430
hele nieuwe lichting
kikkers kon voortbrengen.

564
00:34:23,430 --> 00:34:25,230
Zo lijkt het mij tenminste.

565
00:34:25,230 --> 00:34:30,630
Maar op dit punt zijn de Egyptenaren nog
steeds in staat na te doen wat er gebeurt.

566
00:34:30,630 --> 00:34:34,590
Toen riep de farao Mozes en Aäron en zei:

567
00:34:34,590 --> 00:34:38,550
Toen liet de farao Mozes
en Aäron roepen en zei:

568
00:34:38,550 --> 00:34:43,530
Bid vurig tot de HEERE dat Hij de
kikkers van mij en mijn volk wegneemt;

569
00:34:43,530 --> 00:34:48,450
dan zal ik het volk laten gaan, zodat
zij offers aan de HEERE kunnen brengen.

570
00:34:48,450 --> 00:34:51,750
Nou, het klinkt alsof hij zich
gemakkelijk gewonnen heeft gegeven.

571
00:34:51,750 --> 00:34:56,130
Dit is pas de tweede plaag, en dit
gebeurt zelfs nadat hij ziet dat zijn

572
00:34:56,130 --> 00:34:58,170
magiërs kikkers kunnen maken.

573
00:34:58,170 --> 00:35:01,290
Ik denk dat zijn magiërs
nuttiger waren geweest

574
00:35:01,290 --> 00:35:04,350
als ze hadden laten zien dat
ze kikkers konden wegkrijgen,

575
00:35:04,350 --> 00:35:06,330
want ze hadden er al genoeg.

576
00:35:06,330 --> 00:35:10,710
Mozes werd duidelijk met deze invasie
van kikkers in verband gebracht.

577
00:35:10,710 --> 00:35:14,190
Dat de magiërs van de farao
meer kikkers konden maken,

578
00:35:14,190 --> 00:35:18,630
maakte niet bijzonder veel indruk op hem
wat hun praktische waarde als dienaren van

579
00:35:18,630 --> 00:35:20,370
de farao betreft.

580
00:35:20,370 --> 00:35:23,670
En blijkbaar konden ze de
kikkers niet laten verdwijnen.

581
00:35:23,670 --> 00:35:28,650
Dus hij zwicht, zo lijkt het, maar hij
doet dit verschillende keren en verandert

582
00:35:28,650 --> 00:35:30,450
daarna weer van gedachten.

583
00:35:30,450 --> 00:35:36,270
Hij zegt: ‘Goed, zorg dat de kikkers
verdwijnen, en dan laat ik jullie gaan.’

584
00:35:36,270 --> 00:35:38,850
Toen zei Mozes tegen de farao:

585
00:35:38,850 --> 00:35:44,370
Maar Mozes zei tegen de farao: Houd
tegenover mij de eer aan uzelf!

586
00:35:44,370 --> 00:35:47,970
Wanneer zal ik voor u,
uw dienaren en uw volk

587
00:35:47,970 --> 00:35:52,830
vurig bidden om deze kikkers bij u vandaan
te halen en uit uw huizen uit te roeien,

588
00:35:52,830 --> 00:35:55,470
zodat ze alleen in de Nijl overblijven?

589
00:35:55,470 --> 00:35:59,790
Opnieuw geldt: de rivier kan toen
niet nog steeds bloed zijn geweest,

590
00:35:59,790 --> 00:36:03,630
anders hadden de kikkers op dat moment
niet naar de rivier kunnen terugkeren en

591
00:36:03,630 --> 00:36:05,010
daar kunnen leven.

592
00:36:05,010 --> 00:36:06,330
Toen zei hij:

593
00:36:06,330 --> 00:36:06,810
Morgen.

594
00:36:06,810 --> 00:36:08,910
Dat is nu iets interessants.

595
00:36:08,910 --> 00:36:13,770
Als ik de farao was geweest, zou ik
hebben gezegd: ‘Kan het vanavond?

596
00:36:13,770 --> 00:36:15,210
Kan het nu meteen?’

597
00:36:15,210 --> 00:36:19,110
Wil je nog een nacht doorbrengen
terwijl je met kikkers in je bed slaapt?

598
00:36:19,110 --> 00:36:21,990
Blijkbaar zei hij: ‘Kan het morgen?’

599
00:36:21,990 --> 00:36:24,510
Misschien probeerde hij alleen
maar de indruk te wekken dat hij

600
00:36:24,510 --> 00:36:26,130
niet wanhopig was.

601
00:36:26,130 --> 00:36:30,690
‘Nou, morgen is prima,’ terwijl
hij in werkelijkheid wanhopig was.

602
00:36:30,690 --> 00:36:32,670
Daarom kwam hij naar Mozes.

603
00:36:32,670 --> 00:36:35,250
Daarom zei hij dat hij zou gehoorzamen.

604
00:36:35,250 --> 00:36:39,150
Maar misschien wilde hij niet te
wanhopig of te zwak overkomen.

605
00:36:39,150 --> 00:36:45,270
En dus zei hij: ‘Nou, haal ze morgen
maar weg. Dat is goed. Morgen is goed.’

606
00:36:45,270 --> 00:36:46,590
Dus zei hij:

607
00:36:46,590 --> 00:36:48,990
Morgen, en Mozes zei:

608
00:36:48,990 --> 00:36:51,150
Hij zei: Morgen.

609
00:36:51,150 --> 00:36:55,531
Toen zei Mozes : Overeenkomstig
uw woorden zal het gebeuren ,

610
00:36:55,531 --> 00:36:59,490
opdat u weet dat er niemand
is zoals de HEERE, onze God.

611
00:36:59,490 --> 00:37:03,330
Dan zullen de kikkers bij u
vandaan gaan , uit uw huizen,

612
00:37:03,330 --> 00:37:06,510
bij uw dienaren en uw volk weggaan.

613
00:37:06,510 --> 00:37:09,330
Ze zullen alleen in de Nijl overblijven.

614
00:37:09,330 --> 00:37:13,710
Het verdwijnen van de kikkers was net
zo wonderbaarlijk als hun verschijning,

615
00:37:13,710 --> 00:37:18,810
of laten we zeggen: minstens
evenzeer een daad van voorzienigheid.

616
00:37:18,810 --> 00:37:22,950
Soms gebeuren er dingen waarvan we
zouden zeggen dat ze wonderbaarlijk zijn,

617
00:37:22,950 --> 00:37:25,170
omdat het daden van God zijn.

618
00:37:25,170 --> 00:37:29,370
Maar eigenlijk zouden we moeten zeggen
dat ze door Zijn voorzienigheid gebeuren,

619
00:37:29,370 --> 00:37:34,890
want een wonder is iets wat per definitie
absoluut tegen de natuur ingaat.

620
00:37:34,890 --> 00:37:40,410
De enorme hoeveelheid kikkers gaat niet
noodzakelijkerwijs tegen de natuur in,

621
00:37:40,410 --> 00:37:43,350
aangezien ze waarschijnlijk
door natuurlijke voortplanting

622
00:37:43,350 --> 00:37:44,370
tot stand kwamen.

623
00:37:44,370 --> 00:37:47,610
Maar hun vruchtbaarheid
en hun grote aantallen

624
00:37:47,610 --> 00:37:50,790
zouden het gevolg zijn
van Gods voorzienigheid.

625
00:37:50,790 --> 00:37:54,270
God zou Degene zijn Die
de natuur aanstuurde,

626
00:37:54,270 --> 00:37:58,890
niet door tegen haar wetten in te gaan,
maar door haar zo aan te sturen dat

627
00:37:58,890 --> 00:38:01,050
er een groot aantal kikkers kwam.

628
00:38:01,050 --> 00:38:04,290
Maar ook het feit dat de
kikkers eenvoudigweg stierven,

629
00:38:04,290 --> 00:38:06,030
was een daad van God.

630
00:38:06,030 --> 00:38:11,070
Het bewijs was dat Mozes naar het scheen
de kikkers naar believen kon laten komen

631
00:38:11,070 --> 00:38:13,410
en ze naar believen kon laten verdwijnen.

632
00:38:13,410 --> 00:38:18,270
Hij zei dat je zou weten dat er
niemand is zoals Jahweh, onze God.

633
00:38:18,270 --> 00:38:19,230
Vers 11:

634
00:38:19,230 --> 00:38:21,450
En de kikkers zullen bij je weggaan.

635
00:38:21,450 --> 00:38:23,130
Dat hebben we al gelezen.

636
00:38:23,130 --> 00:38:24,390
Vers 12:

637
00:38:24,390 --> 00:38:27,990
Toen gingen Mozes en
Aäron bij de farao weg.

638
00:38:27,990 --> 00:38:31,110
En Mozes riep tot de
HEERE vanwege de kikkers,

639
00:38:31,110 --> 00:38:33,630
waarmee Hij de farao getroffen had.

640
00:38:33,630 --> 00:38:37,350
En de HEERE deed overeenkomstig
het woord van Mozes.

641
00:38:37,350 --> 00:38:42,570
De kikkers stierven weg uit de huizen,
uit de binnenplaatsen en van de velden.

642
00:38:42,570 --> 00:38:45,931
Zij verzamelden ze bij hopen,
en het land stonk ervan .

643
00:38:45,931 --> 00:38:49,050
Toen nu de farao zag dat
er verlichting was gekomen,

644
00:38:49,050 --> 00:38:53,430
maakte hij zijn hart onvermurwbaar,
zodat hij niet naar hen luisterde,

645
00:38:53,430 --> 00:38:55,590
zoals de HEERE gesproken had.

646
00:38:55,590 --> 00:39:00,210
Natuurlijk, want de kikkers waren
gestorven en lagen in de zon te bakken.

647
00:39:00,210 --> 00:39:04,710
Het leek erop dat deze cyclus snel ten
einde zou komen toen hij zei: ‘Oké,

648
00:39:04,710 --> 00:39:06,270
ik laat jullie gaan.

649
00:39:06,270 --> 00:39:09,990
Die kikkers, het is meer dan
ik aankan. Het is genoeg.

650
00:39:09,990 --> 00:39:11,550
Jullie mogen gaan.’

651
00:39:11,550 --> 00:39:16,230
Maar toen de plaag eenmaal was geweken,
nam hij zijn oude standpunt weer in.

652
00:39:16,230 --> 00:39:19,290
Dat is natuurlijk heel kenmerkend
voor de menselijke natuur,

653
00:39:19,290 --> 00:39:20,790
niet alleen voor de farao.

654
00:39:20,790 --> 00:39:23,310
Hier lezen we dat hij zijn hart verhardde.

655
00:39:23,310 --> 00:39:25,890
We lezen niet dat God zijn hart verhardde.

656
00:39:25,890 --> 00:39:30,210
Hij besloot gewoon: ‘Waarom zou ik
al die slaven, die arbeidskrachten,

657
00:39:30,210 --> 00:39:32,730
laten gaan nu er geen kikkers meer zijn?’

658
00:39:32,730 --> 00:39:35,790
Misschien was hij in zijn eigen
gedachten bereid te zeggen:

659
00:39:35,790 --> 00:39:37,830
‘Ik denk dat het gewoon toeval was.

660
00:39:37,830 --> 00:39:40,230
Ik ga niet toegeven aan deze eisen.’

661
00:39:40,230 --> 00:39:42,270
Maar mensen doen dat voortdurend.

662
00:39:42,270 --> 00:39:45,030
Mensen zeggen: ‘God,
ik zit in de problemen.

663
00:39:45,030 --> 00:39:48,210
Als U mij redt, zal ik
U voor altijd dienen.’

664
00:39:48,210 --> 00:39:52,230
Niet-christenen zeggen dit voortdurend
wanneer ze in de problemen zitten.

665
00:39:52,230 --> 00:39:55,950
Ze proberen met God te
onderhandelen en doen God beloften,

666
00:39:55,950 --> 00:39:59,430
maar heel weinig van hen komen
die beloften na wanneer God

667
00:39:59,430 --> 00:40:01,950
daadwerkelijk doet wat ze gevraagd hebben.

668
00:40:01,950 --> 00:40:06,150
Wanneer ze inderdaad uit de problemen
komen, vergeten ze het al snel.

669
00:40:06,150 --> 00:40:10,950
Ze schrijven het af als toeval: ‘Het zou
waarschijnlijk toch wel zijn gebeurd.’

670
00:40:10,950 --> 00:40:13,230
Dit is wat de farao deed.

671
00:40:13,230 --> 00:40:16,470
Zo komen we bij de derde plaag in vers 16:

672
00:40:16,470 --> 00:40:21,150
Toen zei de HEERE tegen
Mozes: Zeg tegen Aäron:

673
00:40:21,150 --> 00:40:24,630
Strek je staf uit en sla
het stof van de aarde,

674
00:40:24,630 --> 00:40:27,930
zodat het tot muggen wordt
in heel het land Egypte.

675
00:40:27,930 --> 00:40:30,690
Hier wordt de farao niet
vooraf gewaarschuwd.

676
00:40:30,690 --> 00:40:34,710
De eerste twee keer werd hij
gewaarschuwd, maar deze keer niet.

677
00:40:34,710 --> 00:40:36,870
Het gaat gewoon gebeuren.

678
00:40:36,870 --> 00:40:41,370
De Engelse Bijbelvertaling die hier
wordt aangehaald, heeft ‘luizen’,

679
00:40:41,370 --> 00:40:45,870
maar het Hebreeuwse woord kan blijkbaar
beter met ‘muggen’ worden vertaald,

680
00:40:45,870 --> 00:40:48,870
zoals ook in het
bovenstaande citaat staat.

681
00:40:48,870 --> 00:40:53,190
Luizen leven natuurlijk in je
haar, op je hoofdhuid, enzovoort.

682
00:40:53,190 --> 00:40:55,050
Maar muggen vliegen rond.

683
00:40:55,050 --> 00:41:00,630
Ze vliegen je neusgaten in wanneer je
ademhaalt, ze bijten je, enzovoort.

684
00:41:00,630 --> 00:41:03,210
Het zijn gewoon afschuwelijke beestjes.

685
00:41:03,210 --> 00:41:05,970
Ze brengen je geen ernstige schade toe.

686
00:41:05,970 --> 00:41:10,680
Het is gewoon verschrikkelijk om je in een
zwerm insecten te bevinden die je neus in

687
00:41:10,680 --> 00:41:15,090
vliegen en in je mond terechtkomen
wanneer je praat en wanneer je eet.

688
00:41:15,090 --> 00:41:17,790
Het is gewoon iets afschuwelijks.

689
00:41:17,790 --> 00:41:23,370
Deze eerste plagen, de eerste drie dus,
waren trouwens alleen maar afschuwelijk.

690
00:41:23,370 --> 00:41:27,810
Ze deden lichamelijk geen pijn,
zoals sommige latere plagen.

691
00:41:27,810 --> 00:41:30,750
Ze waren alleen maar weerzinwekkend.

692
00:41:30,750 --> 00:41:33,750
God begint met in te spelen
op de afkeer van mensen,

693
00:41:33,750 --> 00:41:35,670
in plaats van hun pijn te doen.

694
00:41:35,670 --> 00:41:39,330
Maar wanneer ze koppig blijven,
gaat Hij harder optreden.

695
00:41:39,330 --> 00:41:43,830
Hij begint hun pijn te doen, hun
bezittingen af te nemen, enzovoort.

696
00:41:43,830 --> 00:41:45,690
Dus daar komen de muggen.

697
00:41:45,690 --> 00:41:47,550
En zo deden zij.

698
00:41:47,550 --> 00:41:51,990
Aäron strekte zijn hand met zijn staf
uit en sloeg het stof van de aarde,

699
00:41:51,990 --> 00:41:55,350
en de muggen kwamen op de
mensen en op de dieren.

700
00:41:55,350 --> 00:41:59,970
Al het stof van de aarde werd tot
muggen, in heel het land Egypte.

701
00:41:59,970 --> 00:42:02,130
of luizen, of muggen.

702
00:42:02,130 --> 00:42:03,810
Dit is een overdrijving.

703
00:42:03,810 --> 00:42:07,290
Dat betekent niet dat er nergens
in Egypte nog stof over was,

704
00:42:07,290 --> 00:42:09,990
omdat alles in insecten was veranderd.

705
00:42:09,990 --> 00:42:13,110
Ook denk ik niet dat we per
se moeten aannemen dat God

706
00:42:13,110 --> 00:42:17,130
werkelijk echt stof in echte
levende organismen veranderde.

707
00:42:17,130 --> 00:42:19,410
Nogmaals, God kan dat doen.

708
00:42:19,410 --> 00:42:21,750
Hij kan grotere dingen doen dan dat.

709
00:42:21,750 --> 00:42:26,610
Johannes de Doper zei dat God uit deze
stenen kinderen van Abraham kon maken.

710
00:42:26,610 --> 00:42:31,290
en denk niet dat u bij uzelf kunt
zeggen: Wij hebben Abraham als vader;

711
00:42:31,290 --> 00:42:35,010
want ik zeg u dat God
zelfs uit deze stenen

712
00:42:35,010 --> 00:42:36,990
voor Abraham kinderen kan verwekken.

713
00:42:36,990 --> 00:42:41,130
Hij zou zeker stofdeeltjes kunnen
nemen en er muggen van kunnen maken.

714
00:42:41,130 --> 00:42:44,130
Maar ik weet niet of dat
werkelijk is wat God hier doet.

715
00:42:44,130 --> 00:42:47,190
Deze muggen plantten zich
waarschijnlijk voort in de aarde.

716
00:42:47,190 --> 00:42:51,570
Wanneer ze uitkwamen en tevoorschijn
kwamen, stegen ze op uit de aarde,

717
00:42:51,570 --> 00:42:53,490
alsof ze uit het stof kwamen.

718
00:42:53,490 --> 00:42:58,650
De Egyptenaren hadden een god die
Seth heette, de god van de aarde,

719
00:42:58,650 --> 00:43:00,990
en daarom aanbaden ze de aarde.

720
00:43:00,990 --> 00:43:04,770
Maar nu brengt de aarde deze
verschrikkelijke plaag voor hen voort.

721
00:43:04,770 --> 00:43:08,610
Dus opnieuw maakt God de aarde
walgelijk voor de Egyptenaren,

722
00:43:08,610 --> 00:43:12,930
net zoals Hij de Nijl, een andere
god van hen, walgelijk maakte.

723
00:43:12,930 --> 00:43:15,510
Hij oordeelt de goden van Egypte.

724
00:43:15,510 --> 00:43:19,530
De magiërs probeerden toen met hun
bezweringen luizen voort te brengen,

725
00:43:19,530 --> 00:43:21,450
maar gelukkig konden ze dat niet.

726
00:43:21,450 --> 00:43:24,870
Er waren dus luizen of
muggen op mens en dier.

727
00:43:24,870 --> 00:43:27,750
Toen zeiden de magiërs tegen de farao:

728
00:43:27,750 --> 00:43:29,550
Dit is de hand van God.

729
00:43:29,550 --> 00:43:33,510
Maar het hart van de farao werd
hard en hij luisterde niet naar hen,

730
00:43:33,510 --> 00:43:35,490
zoals Jahweh had gezegd.

731
00:43:35,490 --> 00:43:39,810
Anders dan de kikkers wisten deze
muggen de farao niet echt te raken.

732
00:43:39,810 --> 00:43:43,170
Deze keer gaf hij niet toe zoals
hij bij de kikkers had gedaan.

733
00:43:43,170 --> 00:43:46,170
In dit geval zeiden zelfs zijn magiërs:

734
00:43:46,170 --> 00:43:49,650
Wij kunnen dit niet. Dit is echt God.

735
00:43:49,650 --> 00:43:53,790
Het wordt tijd dat we erkennen dat
dit een echt wonder van God is.

736
00:43:53,790 --> 00:43:58,650
Maar de farao luisterde niet naar hen,
omdat hij zijn hart al eerder had verhard.

737
00:43:58,650 --> 00:44:02,070
Hoe vaker je je hart verhardt,
hoe moeilijker het is om het weer

738
00:44:02,070 --> 00:44:03,270
zacht te krijgen.

739
00:44:03,270 --> 00:44:04,830
Het is net als met eelt.

740
00:44:04,830 --> 00:44:08,850
Als je gitaar leert spelen, doen
je vingertoppen in het begin pijn,

741
00:44:08,850 --> 00:44:14,370
omdat ze niet gewend zijn om snaren in te
drukken, want gitaarsnaren zijn draden.

742
00:44:14,370 --> 00:44:18,810
Nadat je dus een dag of twee hebt
gespeeld, doen je vingertoppen pijn.

743
00:44:18,810 --> 00:44:23,850
Maar als je volhoudt en de pijn negeert,
wordt de huid op je vingertoppen dik.

744
00:44:23,850 --> 00:44:26,550
Dan ontstaat wat we eelt noemen.

745
00:44:26,550 --> 00:44:28,710
Vervolgens worden ze ongevoelig.

746
00:44:28,710 --> 00:44:31,770
Je stelt ze nog steeds aan
dezelfde irritatie bloot,

747
00:44:31,770 --> 00:44:35,610
maar ze voelen die niet meer,
omdat de huid dik is geworden.

748
00:44:35,610 --> 00:44:39,390
Een van de woorden in het
Hebreeuws is kabad, ‘dik maken’.

749
00:44:39,390 --> 00:44:43,050
Dat is een van de woorden voor
het verharden van het hart: kabad,

750
00:44:43,050 --> 00:44:46,050
het dik maken, het ongevoelig maken.

751
00:44:46,050 --> 00:44:48,990
Het is alsof je er eelt op vormt.

752
00:44:48,990 --> 00:44:52,650
Eelt ontstaat wanneer voortdurende
irritatie wordt genegeerd,

753
00:44:52,650 --> 00:44:56,370
of wanneer je de oorzaak van
de irritatie niet wegneemt.

754
00:44:56,370 --> 00:45:01,710
De huid vormt een natuurlijke verdediging
tegen die irritatie en vereelt daardoor.

755
00:45:01,710 --> 00:45:04,830
Hoe meer je aan die irritatie
wordt blootgesteld zonder

756
00:45:04,830 --> 00:45:07,590
er goed op te reageren, dat wil zeggen,

757
00:45:07,590 --> 00:45:10,110
zonder te proberen er
verlichting van te krijgen,

758
00:45:10,110 --> 00:45:14,010
hoe dikker het eelt wordt en
hoe ongevoeliger de huid wordt.

759
00:45:14,010 --> 00:45:17,430
Een vereelt hart ontwikkelt
zich op dezelfde manier.

760
00:45:17,430 --> 00:45:20,070
God gebiedt de farao iets te doen.

761
00:45:20,070 --> 00:45:25,050
Wanneer God je een gebod geeft, moet je
op de ene of de andere manier reageren.

762
00:45:25,050 --> 00:45:30,210
Je moet óf gehoorzamen, wat betekent dat
de druk wegvalt omdat je Hem gehoorzaamt,

763
00:45:30,210 --> 00:45:35,250
óf je bent ongehoorzaam, wat betekent dat
de druk aanhoudt en dat je een verdediging

764
00:45:35,250 --> 00:45:38,010
moet opbouwen tegen de
irritatie van het geweten.

765
00:45:38,010 --> 00:45:42,750
Het geweten moet vereelt raken,
en dat is wat hier gebeurde.

766
00:45:42,750 --> 00:45:45,870
De farao had zijn hart al eerder verhard.

767
00:45:45,870 --> 00:45:49,470
Nu zien we dat zijn hart al
te hard is om te veranderen.

768
00:45:49,470 --> 00:45:54,210
Hij is al ongevoelig en onredelijk,
want hij is hier zelfs minder redelijk

769
00:45:54,210 --> 00:45:55,890
dan zijn magiërs.

770
00:45:55,890 --> 00:46:00,150
Nu vers 20, en hiermee
begint de tweede cyclus:

771
00:46:00,150 --> 00:46:06,990
Toen zei de HEERE tegen Mozes: Sta morgen
vroeg op en ga voor de farao staan.

772
00:46:06,990 --> 00:46:13,110
Zie, wanneer hij naar het water toe gaat,
moet u tegen hem zeggen: Zo zegt de HEERE:

773
00:46:13,110 --> 00:46:16,650
Laat Mijn volk gaan, zodat
zij Mij kunnen dienen.

774
00:46:16,650 --> 00:46:22,410
Want als u Mijn volk niet laat gaan, zie,
dan zal Ik steekvliegen op u, uw dienaren,

775
00:46:22,410 --> 00:46:27,390
uw volk en uw huizen afzenden,
zodat de huizen van de Egyptenaren,

776
00:46:27,390 --> 00:46:31,830
en zelfs de grond waarop zij staan
, vol steekvliegen zullen zijn.

777
00:46:31,830 --> 00:46:35,010
In het Hebreeuws staat
er alleen ‘zwermen’.

778
00:46:35,010 --> 00:46:38,430
De Engelse vertaling vult ‘vliegen’ aan;

779
00:46:38,430 --> 00:46:42,210
het bovenstaande citaat
kiest voor ‘steekvliegen’.

780
00:46:42,210 --> 00:46:45,690
Ze zullen dus over vliegen
lopen wanneer ze rondlopen.

781
00:46:45,690 --> 00:46:50,310
Er zijn zoveel vliegen dat ze niet
allemaal tegelijk in de lucht kunnen zijn.

782
00:46:50,310 --> 00:46:54,450
Sommige moeten op de grond zitten,
zodat andere de lucht kunnen vullen.

783
00:46:54,450 --> 00:46:58,650
Waar je ook heen gaat, je loopt op
vliegen en hoort ze knarsen terwijl je ze

784
00:46:58,650 --> 00:47:00,810
vertrapt, en ze omringen je.

785
00:47:00,810 --> 00:47:03,090
Ze vormen je hele omgeving.

786
00:47:03,090 --> 00:47:07,770
Dit zijn ongetwijfeld de steekvliegen
die in Egypte zo veel voorkwamen,

787
00:47:07,770 --> 00:47:09,150
waarschijnlijk de hondsvlieg.

788
00:47:09,150 --> 00:47:14,190
Maar op die dag zal Ik de landstreek
Gosen, waar Mijn volk woont, afzonderen,

789
00:47:14,190 --> 00:47:19,470
zodat daar geen steekvliegen zullen zijn,
opdat u zult weten dat Ik, de HEERE,

790
00:47:19,470 --> 00:47:21,990
in het midden van het land aanwezig ben.

791
00:47:21,990 --> 00:47:26,070
Ik zal Mijn volk ervan
vrijwaren en uw volk niet.

792
00:47:26,070 --> 00:47:28,350
Morgen zal dit teken gebeuren.

793
00:47:28,350 --> 00:47:31,410
Hier lezen we voor het
eerst dat de Israëlieten

794
00:47:31,410 --> 00:47:34,530
gespaard bleven voor de
gevolgen van de plagen.

795
00:47:34,530 --> 00:47:38,550
Het is mogelijk dat ze ook voor
de eerdere plagen gespaard bleven,

796
00:47:38,550 --> 00:47:42,210
eenvoudigweg doordat ze apart
in het land Gosen woonden.

797
00:47:42,210 --> 00:47:46,350
Misschien werd het water daar niet in
bloed veranderd en werd het land daar niet

798
00:47:46,350 --> 00:47:48,030
overspoeld met kikkers.

799
00:47:48,030 --> 00:47:51,150
We weten het niet; het
wordt ons niet verteld.

800
00:47:51,150 --> 00:47:56,190
Maar vanaf dit punt wordt ons verteld dat
de Israëlieten voor de gevolgen van deze

801
00:47:56,190 --> 00:47:58,170
plagen gespaard blijven.

802
00:47:58,170 --> 00:48:01,650
Het kan zijn dat zij de eerdere
plagen moesten doormaken,

803
00:48:01,650 --> 00:48:06,450
die alleen maar weerzinwekkend waren
en niet echt pijnlijk of schadelijk.

804
00:48:06,450 --> 00:48:11,250
Maar nu God harder begint op te treden
en Zijn pijnlijkere wapens tevoorschijn

805
00:48:11,250 --> 00:48:15,150
haalt, plaatst Hij Israël
in een aparte categorie:

806
00:48:15,150 --> 00:48:16,590
Ik ga ze dit niet aandoen.

807
00:48:16,590 --> 00:48:19,590
Ik weet zeker dat je het
boek Openbaring hebt gelezen

808
00:48:19,590 --> 00:48:23,850
en dat je weet dat de plagen in het
boek Openbaring in veel gevallen

809
00:48:23,850 --> 00:48:26,310
sterk lijken op de plagen in Egypte.

810
00:48:26,310 --> 00:48:29,610
Dit is met opzet zo in
het boek Openbaring.

811
00:48:29,610 --> 00:48:33,990
De plagen in Openbaring zijn een
echo van de plagen in Egypte.

812
00:48:33,990 --> 00:48:37,830
In Openbaring zul je zien
dat water in bloed verandert.

813
00:48:37,830 --> 00:48:41,250
Je zult zien dat er zweren
uitbreken bij mensen.

814
00:48:41,250 --> 00:48:43,830
Je zult zien dat vee sterft.

815
00:48:43,830 --> 00:48:46,470
Je zult zien dat de hemel donker wordt.

816
00:48:46,470 --> 00:48:49,230
Je zult een sprinkhanenplaag zien.

817
00:48:49,230 --> 00:48:51,330
Je zult hagel zien.

818
00:48:51,330 --> 00:48:56,310
Je zult in Openbaring naast deze
plagen nog andere plagen zien.

819
00:48:56,310 --> 00:49:00,150
Er is een zeer duidelijke,
zeer belangrijke overlap

820
00:49:00,150 --> 00:49:05,190
tussen de soorten plagen die Openbaring
beschrijft en het soort plagen dat God

821
00:49:05,190 --> 00:49:06,930
over Egypte bracht.

822
00:49:06,930 --> 00:49:09,450
Ik geloof dat dit met opzet zo is,

823
00:49:09,450 --> 00:49:14,310
omdat ik geloof dat de plagen in
Openbaring duidelijk maken dat God in

824
00:49:14,310 --> 00:49:18,210
Openbaring als het ware
een ander Egypte oordeelt.

825
00:49:18,210 --> 00:49:22,230
Zoals God Egypte had geoordeeld,
zo oordeelt Hij hier wat

826
00:49:22,230 --> 00:49:27,090
Babylon wordt genoemd:
‘Verborgenheid, het grote Babylon’.

827
00:49:27,090 --> 00:49:31,170
De moeder van de hoeren is
degene die daar wordt geoordeeld.

828
00:49:31,170 --> 00:49:34,830
Maar ook Babylon hield Gods volk gevangen.

829
00:49:34,830 --> 00:49:38,550
Babylon was naast Egypte het
andere land waar de kinderen van

830
00:49:38,550 --> 00:49:43,770
Israël een tijdlang als slaven hadden
geleefd en waaruit God hen bevrijdde.

831
00:49:43,770 --> 00:49:48,570
De Babylonische ballingschap was als
een tweede Egyptische gevangenschap.

832
00:49:48,570 --> 00:49:52,350
In Openbaring gaat het natuurlijk niet
over de bevrijding van de kinderen van

833
00:49:52,350 --> 00:49:55,650
Israël uit het letterlijke
Babylon, want dat had

834
00:49:55,650 --> 00:49:57,870
vijfhonderd jaar voor
Christus plaatsgevonden.

835
00:49:57,870 --> 00:50:03,630
Ze waren in 586 voor Christus in
ballingschap gegaan en kwamen daar in

836
00:50:03,630 --> 00:50:06,270
539 voor Christus uit.

837
00:50:06,270 --> 00:50:12,210
Hoewel Openbaring spreekt over de val van
Babylon en oordelen erover uitspreekt die

838
00:50:12,210 --> 00:50:15,990
lijken op het oordeel over
Egypte, worden deze beelden van

839
00:50:15,990 --> 00:50:21,510
Egypte en Babylon in het Nieuwe Testament
gebruikt als symbolen van iets anders:

840
00:50:21,510 --> 00:50:27,810
iets anders dat onder Gods oordeel komt en
dat in beginsel een parallel vertoont met

841
00:50:27,810 --> 00:50:29,610
Egypte en Babylon.

842
00:50:29,610 --> 00:50:34,710
Het is interessant dat Openbaring 11
vers 8 vertelt hoe de lichamen van de

843
00:50:34,710 --> 00:50:39,210
twee getuigen, wanneer zij worden
gedood, drieënhalve dag in de

844
00:50:39,210 --> 00:50:41,430
straten van de grote stad liggen.

845
00:50:41,430 --> 00:50:44,130
In Openbaring 11 vers 8 staat:

846
00:50:44,130 --> 00:50:48,390
En hun dode lichamen zullen liggen
op de straat van de grote stad,

847
00:50:48,390 --> 00:50:52,890
die in geestelijke zin
genoemd wordt Sodom en Egypte,

848
00:50:52,890 --> 00:50:55,530
waar ook onze Heere werd gekruisigd.

849
00:50:55,530 --> 00:50:57,450
Welke stad was dat dan?

850
00:50:57,450 --> 00:51:00,210
Jezus werd in Jeruzalem gekruisigd.

851
00:51:00,210 --> 00:51:05,550
In Openbaring 11 vers 8 staat dat de
stad waar onze Heere werd gekruisigd,

852
00:51:05,550 --> 00:51:07,650
geestelijk Egypte wordt genoemd.

853
00:51:07,650 --> 00:51:11,790
Het lijkt er daarom op dat het
oordeel over Jeruzalem komt.

854
00:51:11,790 --> 00:51:16,770
Jeruzalem, dat Christus heeft
verworpen, is een ander Egypte geworden.

855
00:51:16,770 --> 00:51:19,470
Jeruzalem vervolgde de gemeente.

856
00:51:19,470 --> 00:51:23,550
Het was het Sanhedrin dat Saulus
van Tarsus eropuit stuurde om de

857
00:51:23,550 --> 00:51:25,170
gemeente te vervolgen.

858
00:51:25,170 --> 00:51:29,490
Het was het Sanhedrin dat Stefanus
tijdens een gewelddadige actie van

859
00:51:29,490 --> 00:51:31,290
een menigte stenigde.

860
00:51:31,290 --> 00:51:36,210
Het was het Sanhedrin dat Herodes
ertoe aanzette Jakobus te doden en

861
00:51:36,210 --> 00:51:37,890
Petrus te arresteren.

862
00:51:37,890 --> 00:51:41,430
Het was de leiding van Jeruzalem
die de grote vervolger van de

863
00:51:41,430 --> 00:51:42,750
eerste christenen was.

864
00:51:42,750 --> 00:51:47,730
In Openbaring vormen de christenen het
nieuwe Israël, en het nieuwe Egypte,

865
00:51:47,730 --> 00:51:51,030
of het nieuwe Babylon, is het oude Israël.

866
00:51:51,030 --> 00:51:55,890
Dat oude Israël, dat God in het Oude
Testament uit Egypte en Babylon had

867
00:51:55,890 --> 00:52:01,110
bevrijd, is nu de vervolger geworden
van het nieuwe Israël, de gemeente.

868
00:52:01,110 --> 00:52:06,510
Daarom geloven velen, onder wie ikzelf,
dat de plagen in Openbaring de oordelen

869
00:52:06,510 --> 00:52:11,190
voorstellen die over Jeruzalem
kwamen en die Jezus had voorzegd.

870
00:52:11,190 --> 00:52:16,230
Jezus zei dat het in die generatie
zou gebeuren, en dat gebeurde ook.

871
00:52:16,230 --> 00:52:19,950
In het jaar 70 na Christus
werd Jeruzalem verwoest

872
00:52:19,950 --> 00:52:22,710
en kwam het onder een
verschrikkelijk oordeel.

873
00:52:22,710 --> 00:52:26,070
Dat liep erop uit dat de tempel afbrandde,

874
00:52:26,070 --> 00:52:29,010
honderdduizenden Joden
werden afgeslacht en de

875
00:52:29,010 --> 00:52:33,270
overige Joden als gevangenen over
de hele wereld werden weggevoerd,

876
00:52:33,270 --> 00:52:37,470
waar de meesten van hen tot op
de dag van vandaag zijn gebleven.

877
00:52:37,470 --> 00:52:40,950
Dat oordeel kwam in het
jaar 70 na Christus,

878
00:52:40,950 --> 00:52:44,250
en ik geloof dat Openbaring
dat heeft voorzegd.

879
00:52:44,250 --> 00:52:46,590
Ik weet dat de meeste mensen denken dat

880
00:52:46,590 --> 00:52:49,170
Openbaring over het
einde van de wereld gaat,

881
00:52:49,170 --> 00:52:54,330
maar dat is moeilijk te rechtvaardigen
wanneer je ziet wat Openbaring zelf zegt.

882
00:52:54,330 --> 00:53:00,330
In Openbaring 1 vers 1 staat dat God
deze dingen zond om te laten zien:

883
00:53:00,330 --> 00:53:06,150
Openbaring van Jezus Christus, die God Hem
gegeven heeft om Zijn dienstknechten te

884
00:53:06,150 --> 00:53:11,070
laten zien wat spoedig moet geschieden,
en Hij heeft die door Zijn engel gezonden

885
00:53:11,070 --> 00:53:14,550
en aan Zijn dienstknecht
Johannes te kennen gegeven.

886
00:53:14,550 --> 00:53:17,850
In Openbaring 1 vers 3 staat:

887
00:53:17,850 --> 00:53:22,890
Zalig is hij die leest en zijn zij
die horen de woorden van de profetie,

888
00:53:22,890 --> 00:53:27,750
en die in acht nemen wat daarin
geschreven staat, want de tijd is nabij.

889
00:53:27,750 --> 00:53:31,830
In het Grieks staat in
Openbaring 1 vers 19:

890
00:53:31,830 --> 00:53:35,190
Schrijf nu op wat u hebt
gezien, wat er nu is

891
00:53:35,190 --> 00:53:38,070
en wat op het punt staat
hierna te gebeuren.

892
00:53:38,070 --> 00:53:43,530
Met andere woorden, Openbaring zegt dat
deze dingen op het punt staan te gebeuren.

893
00:53:43,530 --> 00:53:44,970
De tijd is nabij.

894
00:53:44,970 --> 00:53:47,070
Ze moeten spoedig plaatsvinden.

895
00:53:47,070 --> 00:53:50,370
Johannes schrijft aan een groep
gemeenten in de eerste eeuw.

896
00:53:50,370 --> 00:53:53,850
Hoewel er veel verschillende
opvattingen over Openbaring zijn,

897
00:53:53,850 --> 00:53:58,470
wordt volgens mij één opvatting het
best gerechtvaardigd door het boek zelf:

898
00:53:58,470 --> 00:54:03,870
Openbaring is een apocalyptisch
visioen waarin God Jeruzalem oordeelt.

899
00:54:03,870 --> 00:54:09,030
Jeruzalem is tegen die tijd een nieuw
Egypte, een nieuw Babylon geworden.

900
00:54:09,030 --> 00:54:13,770
Omdat het dit nieuwe Egypte is, wordt het
oordeel erover symbolisch beschreven in

901
00:54:13,770 --> 00:54:19,170
bewoordingen die doen denken aan het
oordeel over Egypte in de tijd van Mozes.

902
00:54:19,170 --> 00:54:23,790
Het boek Exodus speelt een zeer
belangrijke rol in het boek Openbaring,

903
00:54:23,790 --> 00:54:28,110
doordat het de beelden levert die
in het boek Openbaring weerklinken.

904
00:54:28,110 --> 00:54:30,630
Exodus is een van de voornaamste boeken

905
00:54:30,630 --> 00:54:33,750
waarvan de echo in het
boek Openbaring weerklinkt.

906
00:54:33,750 --> 00:54:37,410
Er zijn veel boeken uit het Oude
Testament waarvan dat geldt.

907
00:54:37,410 --> 00:54:41,730
Het punt dat ik maak, is dat de
plagen die in Openbaring komen,

908
00:54:41,730 --> 00:54:43,410
lijken op die in Egypte.

909
00:54:43,410 --> 00:54:46,170
Natuurlijk wijkt de huidige
meerderheidsopvatting over

910
00:54:46,170 --> 00:54:50,130
Openbaring af van de
meerderheidsopvatting in vroegere eeuwen.

911
00:54:50,130 --> 00:54:53,130
Tegenwoordig hebben we een
populaire opvatting die de

912
00:54:53,130 --> 00:54:54,990
bedelingenleer wordt genoemd.

913
00:54:54,990 --> 00:54:59,130
Die stelt dat Openbaring over
het einde van de wereld spreekt.

914
00:54:59,130 --> 00:55:03,270
Volgens die opvatting worden de
plagen in Openbaring gezien als

915
00:55:03,270 --> 00:55:08,370
plagen die tijdens een toekomstige grote
verdrukking van zeven jaar zullen komen.

916
00:55:08,370 --> 00:55:12,150
Omdat God Zijn toorn niet
over Zijn volk zou uitstorten,

917
00:55:12,150 --> 00:55:15,930
en omdat Paulus in 1
Thessalonicenzen 5 zegt:

918
00:55:15,930 --> 00:55:19,950
God heeft ons niet bestemd tot
toorn, maar tot het verkrijgen van de

919
00:55:19,950 --> 00:55:22,890
zaligheid door onze Heere Jezus Christus.

920
00:55:22,890 --> 00:55:26,610
zeggen sommigen dat God de
gemeente moet wegnemen voordat deze

921
00:55:26,610 --> 00:55:32,250
grote verdrukking komt en voordat deze
plagen uit Openbaring over de aarde komen.

922
00:55:32,250 --> 00:55:36,030
Daarom hebben we de leer van een
opname vóór de grote verdrukking,

923
00:55:36,030 --> 00:55:39,270
die tegenwoordig zeer
algemeen wordt aangehangen.

924
00:55:39,270 --> 00:55:44,310
Overigens heeft niemand die ooit
vóór het jaar 1830 aangehangen.

925
00:55:44,310 --> 00:55:49,110
De leer werd in 1830 bedacht
door John Nelson Darby.

926
00:55:49,110 --> 00:55:53,370
Daarvóór heeft geen enkele christen
in de geschiedenis haar ooit geloofd.

927
00:55:53,370 --> 00:55:58,470
Maar in onze tijd is dit de populairste
opvatting onder evangelischen geworden.

928
00:55:58,470 --> 00:56:01,410
Die zijn kennelijk
historisch provincialistisch

929
00:56:01,410 --> 00:56:07,410
en maken zich er niet druk om wat de
gemeente vóór 1830 altijd heeft geloofd.

930
00:56:07,410 --> 00:56:10,830
Zo bestaat bij velen van
ons de overtuiging dat er

931
00:56:10,830 --> 00:56:13,830
vóór de grote verdrukking
een opname zal plaatsvinden.

932
00:56:13,830 --> 00:56:18,270
Een van de argumenten daarvoor is dat
de plagen van de grote verdrukking de

933
00:56:18,270 --> 00:56:22,770
toorn van God zijn, en dat God ons
niet voor de toorn bestemd heeft.

934
00:56:22,770 --> 00:56:25,470
Daarom moet Hij eerst de gemeente opnemen.

935
00:56:25,470 --> 00:56:29,970
In het boek Openbaring wordt geen
opname van de gemeente genoemd.

936
00:56:29,970 --> 00:56:34,170
Eerlijk gezegd wordt nergens
anders in de Bijbel een opname

937
00:56:34,170 --> 00:56:36,270
vóór de grote verdrukking genoemd.

938
00:56:36,270 --> 00:56:40,170
Maar waar het om gaat, is
dat het argument niet opgaat.

939
00:56:40,170 --> 00:56:44,490
Als de plagen van een toekomstige grote
verdrukking inderdaad op de plagen van

940
00:56:44,490 --> 00:56:48,210
Egypte lijken, is het dan
noodzakelijk dat God de gemeente

941
00:56:48,210 --> 00:56:52,350
uit de wereld wegneemt om ze
te ontlopen? Natuurlijk niet.

942
00:56:52,350 --> 00:56:57,570
Hij nam Israël niet uit Egypte weg
voordat Hij Zijn plagen over Egypte zond,

943
00:56:57,570 --> 00:56:59,130
maar Hij spaarde hen.

944
00:56:59,130 --> 00:57:04,050
Hij beschermde Israël tegen de plagen,
omdat zij niet Zijn doelwit waren.

945
00:57:04,050 --> 00:57:06,450
God gebruikte geen hagelgeweer.

946
00:57:06,450 --> 00:57:08,190
Hij is een scherpschutter.

947
00:57:08,190 --> 00:57:12,330
Hij wist hoe Hij Zijn doelwit moest
raken en iemand anders in hetzelfde

948
00:57:12,330 --> 00:57:14,010
gebied kon sparen.

949
00:57:14,010 --> 00:57:16,290
In Psalm 91 staat:

950
00:57:16,290 --> 00:57:20,970
Al vallen er duizend aan uw zijde
en tienduizend aan uw rechterhand,

951
00:57:20,970 --> 00:57:23,010
het zal niet bij u komen.

952
00:57:23,010 --> 00:57:28,350
Alleen met uw ogen zult u het aanschouwen
en de vergelding van de goddelozen zien.

953
00:57:28,350 --> 00:57:31,830
God kan de ene persoon
neerslaan en een andere persoon

954
00:57:31,830 --> 00:57:35,070
in precies dezelfde
omgeving niet neerslaan.

955
00:57:35,070 --> 00:57:38,850
Jezus zei zelfs dat twee mannen op
het veld aan het werk zullen zijn,

956
00:57:38,850 --> 00:57:42,990
en dat de een meegenomen en de
ander achtergelaten zal worden.

957
00:57:42,990 --> 00:57:45,750
Twee mensen zullen in
hetzelfde bed liggen te slapen,

958
00:57:45,750 --> 00:57:49,170
en de een zal meegenomen en
de ander achtergelaten worden.

959
00:57:49,170 --> 00:57:53,310
In die context maakt Hij duidelijk
dat degene die meegenomen wordt,

960
00:57:53,310 --> 00:57:55,950
bij de komst van Christus
geoordeeld wordt.

961
00:57:55,950 --> 00:57:58,890
Ik weet dat mensen dit ook
op de opname toepassen,

962
00:57:58,890 --> 00:58:01,410
maar ze kijken niet naar de context.

963
00:58:01,410 --> 00:58:06,750
In Mattheüs 24 zei Jezus dat het zal
zijn zoals in de dagen van Noach.

964
00:58:06,750 --> 00:58:13,050
De mensen aten en dronken en trouwden,
totdat de vloed kwam en hen allen wegnam.

965
00:58:13,050 --> 00:58:16,350
Zo zal het ook zijn bij de
komst van de Zoon des mensen.

966
00:58:16,350 --> 00:58:20,310
De een zal meegenomen en de
ander achtergelaten worden.

967
00:58:20,310 --> 00:58:23,850
Wie werden door de vloed
meegenomen? De slechteriken.

968
00:58:23,850 --> 00:58:29,130
Dat zij allemaal werden meegenomen,
verwijst naar het oordeel en naar God Die

969
00:58:29,130 --> 00:58:31,470
hen in Zijn oordeel doodde.

970
00:58:31,470 --> 00:58:36,150
Wanneer Jezus terugkomt, zullen twee
mensen bij elkaar in de buurt zijn.

971
00:58:36,150 --> 00:58:38,970
De een zal meegenomen
worden, dat wil zeggen:

972
00:58:38,970 --> 00:58:42,990
geoordeeld worden zoals degenen die
door de vloed werden meegenomen.

973
00:58:42,990 --> 00:58:45,690
En de ander zal achtergelaten worden.

974
00:58:45,690 --> 00:58:50,490
Het punt is dus dat God de gemeente
gewoon hier in de wereld kan houden,

975
00:58:50,490 --> 00:58:54,750
zelfs als bij Zijn oordelen
over de wereld de hel losbreekt.

976
00:58:54,750 --> 00:58:59,130
Hij kan onderscheid maken tussen
de gemeente en de niet-christenen.

977
00:58:59,130 --> 00:59:01,770
Hij hoeft ons niet uit
de wereld weg te nemen.

978
00:59:01,770 --> 00:59:06,270
Er is zelfs een gebed dat Jezus
bad en dat hiervoor relevant is.

979
00:59:06,270 --> 00:59:10,770
Het staat in Johannes 17 en is
het bekendste gebed van Christus.

980
00:59:10,770 --> 00:59:14,310
Het wordt gewoonlijk het
hogepriesterlijk gebed genoemd.

981
00:59:14,310 --> 00:59:19,830
In Johannes 17 bidt Jezus voor Zijn
discipelen, en in vers 15 zegt Hij:

982
00:59:19,830 --> 00:59:22,410
Ik bid niet dat U hen
uit de wereld wegneemt,

983
00:59:22,410 --> 00:59:24,930
maar dat U hen bewaart voor de boze.

984
00:59:24,930 --> 00:59:26,430
Hij bedoelt Zijn discipelen.

985
00:59:26,430 --> 00:59:31,590
De voornaamste hoop van veel christenen
is dat God hen uit de wereld zal wegnemen.

986
00:59:31,590 --> 00:59:33,030
En Jezus zei:

987
00:59:33,030 --> 00:59:36,030
Ik vraag U niet om hen uit
de wereld weg te halen,

988
00:59:36,030 --> 00:59:38,550
maar bescherm hen wel tegen de boze.

989
00:59:38,550 --> 00:59:42,750
Hij kan Zijn volk in de wereld
bewaren en hen toch beschermen.

990
00:59:42,750 --> 00:59:46,470
Dit zien we allereerst uitgebeeld
in het verhaal van de uittocht.

991
00:59:46,470 --> 00:59:52,470
Bij deze plagen nam Hij Israël niet uit
Egypte weg voordat Hij de plagen zond.

992
00:59:52,470 --> 00:59:55,350
Hij nam hen na de plagen mee naar buiten.

993
00:59:55,350 --> 01:00:00,450
Maar terwijl zij in Egypte waren, in de
tijd waarin Hij Egypte met plagen trof,

994
01:00:00,450 --> 01:00:02,130
werden zij beschermd.

995
01:00:02,130 --> 01:00:04,350
Zijn oordelen troffen hen niet.

996
01:00:04,350 --> 01:00:09,090
Zo kan God ook bij elk toekomstig
oordeel Zijn volk sparen

997
01:00:09,090 --> 01:00:12,510
te midden van Zijn oordeelswerk
over de goddelozen.

998
01:00:12,510 --> 01:00:15,570
Dus hoofdstuk 8, vers 23:

999
01:00:15,570 --> 01:00:19,590
Ik zal Mijn volk ervan
vrijwaren en uw volk niet.

1000
01:00:19,590 --> 01:00:21,930
Morgen zal dit teken gebeuren.

1001
01:00:21,930 --> 01:00:27,030
En zo deed de HEERE: er kwam een zwerm
steekvliegen in het huis van de farao,

1002
01:00:27,030 --> 01:00:31,110
in de huizen van zijn dienaren
en in heel het land Egypte.

1003
01:00:31,110 --> 01:00:34,470
Het land werd door de
steekvliegen te gronde gericht.

1004
01:00:34,470 --> 01:00:38,130
Toen liet de farao Mozes
en Aäron roepen en zei:

1005
01:00:38,130 --> 01:00:42,750
Toen riep de farao Mozes
en Aäron, en zei: Ga heen,

1006
01:00:42,750 --> 01:00:45,330
breng offers aan uw God in dit land.

1007
01:00:45,330 --> 01:00:50,670
Dat wil zeggen: ga het land Egypte
niet uit, maar offer hier in het land.

1008
01:00:50,670 --> 01:00:52,350
Ik laat jullie niet gaan.

1009
01:00:52,350 --> 01:00:55,470
Maar als jullie God mij op
deze manier gaat oordelen

1010
01:00:55,470 --> 01:01:00,510
omdat ik jullie Hem niet laat aanbidden,
aanbid Hem dan, maar doe het hier,

1011
01:01:00,510 --> 01:01:01,650
hier in Egypte.

1012
01:01:01,650 --> 01:01:03,030
En Mozes zei:

1013
01:01:03,030 --> 01:01:08,010
Maar Mozes zei: Het is niet juist om dat
te doen, want wij zouden aan de HEERE,

1014
01:01:08,010 --> 01:01:13,110
onze God, een offer kunnen brengen
dat een gruwel voor de Egyptenaren is.

1015
01:01:13,110 --> 01:01:17,190
Zie, als wij voor de ogen van de
Egyptenaren een offer zouden brengen dat

1016
01:01:17,190 --> 01:01:20,550
een gruwel voor hen is, zouden
zij ons dan niet stenigen?

1017
01:01:20,550 --> 01:01:23,670
Wat hij bedoelt, is dat ze
bloedoffers zullen brengen.

1018
01:01:23,670 --> 01:01:27,150
Wanneer wij aan onze God
offeren, offeren wij bloed.

1019
01:01:27,150 --> 01:01:29,190
De Egyptenaren deden dat niet.

1020
01:01:29,190 --> 01:01:31,650
Voor hen was bloed een gruwel.

1021
01:01:31,650 --> 01:01:35,430
De Egyptenaren zouden denken dat
wij iets heiligschennends deden,

1022
01:01:35,430 --> 01:01:38,430
en daarom kunnen wij het
niet midden in Egypte doen.

1023
01:01:38,430 --> 01:01:44,130
Laat ons drie dagreizen ver de woestijn
ingaan, zodat wij aan de HEERE, onze God,

1024
01:01:44,130 --> 01:01:47,610
offers kunnen brengen, zoals
Hij tegen ons zeggen zal.

1025
01:01:47,610 --> 01:01:51,810
Over die reis van drie dagen de woestijn
in hebben we het al eerder gehad.

1026
01:01:51,810 --> 01:01:56,610
Hij zegt niet dat ze drie dagen weg
zullen gaan en dan terugkomen. Hij zegt:

1027
01:01:56,610 --> 01:02:00,990
We willen dat je ons toestemming geeft
om drie dagreizen hiervandaan te gaan.

1028
01:02:00,990 --> 01:02:04,050
Dat zou hun een voldoende
grote voorsprong geven,

1029
01:02:04,050 --> 01:02:08,970
zodat ze niet terug hoeven te komen als
ze dat niet willen. Ze kunnen ontsnappen.

1030
01:02:08,970 --> 01:02:13,350
Daarmee zouden ze buiten de grenzen van
Egypte komen en een heel eind veiliger

1031
01:02:13,350 --> 01:02:16,290
gebied in trekken. En dus zegt hij:

1032
01:02:16,290 --> 01:02:20,070
Geef ons drie dagen de tijd
om zonder enige tegenwerking

1033
01:02:20,070 --> 01:02:22,290
zo ver de woestijn in te trekken.

1034
01:02:22,290 --> 01:02:24,750
Hij zegt niet dat ze zullen terugkomen.

1035
01:02:24,750 --> 01:02:29,850
En de farao zou zeker beseffen dat
het heel moeilijk, zo niet onmogelijk,

1036
01:02:29,850 --> 01:02:34,230
zou zijn om hen terug te halen zodra
hij hen drie dagreizen ver de woestijn

1037
01:02:34,230 --> 01:02:35,430
in liet gaan.

1038
01:02:35,430 --> 01:02:39,390
Ze zouden een grote voorsprong hebben
op vijanden die hen achtervolgden,

1039
01:02:39,390 --> 01:02:42,090
en ze zouden misschien
Midian kunnen bereiken

1040
01:02:42,090 --> 01:02:44,850
voordat de Egyptenaren hen konden inhalen.

1041
01:02:44,850 --> 01:02:48,450
Hij belooft dus niet dat ze een
driedaagse samenkomst zullen houden,

1042
01:02:48,450 --> 01:02:52,590
naar Egypte zullen terugkomen en hun
werk als slaven zullen hervatten.

1043
01:02:52,590 --> 01:02:54,150
Dat stelt hij niet voor.

1044
01:02:54,150 --> 01:02:55,770
En de farao zei:

1045
01:02:55,770 --> 01:03:01,110
Toen zei de farao: Ík zal u laten
gaan, zodat u aan de HEERE, uw God,

1046
01:03:01,110 --> 01:03:03,570
in de woestijn offers kunt brengen.

1047
01:03:03,570 --> 01:03:06,990
Alleen, ga beslist niet te ver weg!

1048
01:03:06,990 --> 01:03:08,850
Bid vurig voor mij!

1049
01:03:08,850 --> 01:03:13,590
De farao heeft nu twee compromissen
voorgesteld. Eerst zei hij:

1050
01:03:13,590 --> 01:03:18,690
Toen riep de farao Mozes
en Aäron, en zei: Ga heen,

1051
01:03:18,690 --> 01:03:21,270
breng offers aan uw God in dit land.

1052
01:03:21,270 --> 01:03:23,190
Dat was niet toegestaan.

1053
01:03:23,190 --> 01:03:26,970
Mozes stemde daar niet
mee in. Toen zei hij:

1054
01:03:26,970 --> 01:03:28,950
Ga niet al te ver weg.

1055
01:03:28,950 --> 01:03:31,890
Mozes zegt niet dat hij
daar niet mee instemt,

1056
01:03:31,890 --> 01:03:34,770
maar daar zullen ze evenmin mee instemmen.

1057
01:03:34,770 --> 01:03:40,050
In hoofdstuk 10 zullen we zien dat de
farao nog twee compromisvoorstellen doet

1058
01:03:40,050 --> 01:03:42,690
voordat hij uiteindelijk aan hen toegeeft.

1059
01:03:42,690 --> 01:03:47,130
Wanneer we daar komen, zal ik al
deze compromisvoorstellen bespreken,

1060
01:03:47,130 --> 01:03:51,390
want ze hebben geestelijke parallellen, en
die geestelijke parallellen willen we in

1061
01:03:51,390 --> 01:03:52,650
het boek zien.

1062
01:03:52,650 --> 01:03:56,190
Maar voor nu stellen we
alleen vast dat ze er zijn.

1063
01:03:56,190 --> 01:03:59,250
Wanneer we dan de andere
twee in hoofdstuk 10 zien,

1064
01:03:59,250 --> 01:04:02,670
komen we hierop terug en
bekijken we ze allemaal samen.

1065
01:04:02,670 --> 01:04:04,230
Toen zei Mozes:

1066
01:04:04,230 --> 01:04:09,030
En Mozes zei: Zie, ik ga
naar buiten, bij u vandaan,

1067
01:04:09,030 --> 01:04:14,250
en zal vurig tot de HEERE bidden dat
de steekvliegen morgen van de farao,

1068
01:04:14,250 --> 01:04:17,970
zijn dienaren en zijn
volk geweken zullen zijn.

1069
01:04:17,970 --> 01:04:22,830
Laat de farao alleen niet met bedriegen
doorgaan door dit volk niet te laten gaan

1070
01:04:22,830 --> 01:04:25,110
om de HEERE offers te brengen.

1071
01:04:25,110 --> 01:04:29,010
Mozes ging dus bij de farao
vandaan en smeekte Jahweh,

1072
01:04:29,010 --> 01:04:32,730
en Jahweh deed overeenkomstig
het woord van Mozes.

1073
01:04:32,730 --> 01:04:37,830
Hij nam de zwermen vliegen weg van de
farao, van zijn dienaren en van zijn volk.

1074
01:04:37,830 --> 01:04:39,990
Er bleef er niet één over.

1075
01:04:39,990 --> 01:04:43,470
Er bleef niet één vlieg in het huis over.

1076
01:04:43,470 --> 01:04:48,630
Maar ook deze keer verhardde de farao
zijn hart en liet hij het volk niet gaan.

1077
01:04:48,630 --> 01:04:53,010
Dit begint dus als een
grijsgedraaide plaat te klinken.

1078
01:04:53,010 --> 01:04:55,290
Na elke plaag zullen we lezen:

1079
01:04:55,290 --> 01:04:59,190
Maar de farao maakte ook deze
keer zijn hart onvermurwbaar:

1080
01:04:59,190 --> 01:05:01,410
hij liet het volk niet gaan.

1081
01:05:01,410 --> 01:05:06,210
Maar uiteindelijk hield God op met het
verharden van het hart van de farao

1082
01:05:06,210 --> 01:05:10,770
en dwong Hij hem zich over te geven
toen Hij zijn eerstgeborene nam.

1083
01:05:10,770 --> 01:05:14,070
We moeten nog over verscheidene
plagen lezen voordat dat gebeurt.