1
00:00:02,070 --> 00:00:05,430
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:05,430 --> 00:00:10,650
We komen nu bij een ander hoogtepunt in
het boek Exodus, namelijk de wetgeving.

3
00:00:10,650 --> 00:00:13,950
Soms beschouwen christenen de
wet niet als iets positiefs,

4
00:00:13,950 --> 00:00:19,110
maar de heiligen uit het Oude Testament
deden dat beslist wel. David zei:

5
00:00:19,110 --> 00:00:21,870
maar die zijn vreugde vindt
in de wet van de HEERE

6
00:00:21,870 --> 00:00:24,690
en Zijn wet dag en nacht overdenkt.

7
00:00:24,690 --> 00:00:25,890
David zei:

8
00:00:25,890 --> 00:00:28,890
Uw geboden maken mij
wijzer dan mijn vijanden,

9
00:00:28,890 --> 00:00:31,290
want zij zijn voor eeuwig bij mij.

10
00:00:31,290 --> 00:00:33,810
Ik ben verstandiger dan al mijn leraren,

11
00:00:33,810 --> 00:00:36,990
want Uw getuigenissen
zijn mij tot overdenking.

12
00:00:36,990 --> 00:00:41,910
Ik heb meer inzicht dan de ouderen,
omdat ik Uw bevelen in acht genomen heb.

13
00:00:41,910 --> 00:00:46,710
Want de wet van God is de belichaamde
morele wijsheid van God Zelf.

14
00:00:46,710 --> 00:00:49,710
En wij leven in een
gekerstend deel van de wereld,

15
00:00:49,710 --> 00:00:53,190
waar de Bijbel honderden en
honderden jaren lang in wezen

16
00:00:53,190 --> 00:00:56,490
de cultuur van de westerse
beschaving heeft gevormd.

17
00:00:56,490 --> 00:01:01,650
Daarom vinden we de morele wijsheid van
de Bijbel waarschijnlijk vanzelfsprekend.

18
00:01:01,650 --> 00:01:05,610
Het lijkt misschien vanzelfsprekend:
je pleegt geen moord.

19
00:01:05,610 --> 00:01:09,810
Het is vanzelfsprekend dat je
geen overspel pleegt of steelt.

20
00:01:09,810 --> 00:01:12,090
Dat zijn vanzelfsprekende dingen.

21
00:01:12,090 --> 00:01:15,150
Maar voor ons zijn ze
gedeeltelijk vanzelfsprekend

22
00:01:15,150 --> 00:01:18,570
door de invloed die de wet
van God op ons heeft gehad.

23
00:01:18,570 --> 00:01:22,170
Misschien zouden mensen deze dingen
uit zichzelf, in hun geweten,

24
00:01:22,170 --> 00:01:25,410
moeten weten zonder dat
het hun wordt verteld.

25
00:01:25,410 --> 00:01:29,910
Maar veel oude godsdiensten, afgezien
van de godsdienst van Israël,

26
00:01:29,910 --> 00:01:34,650
hadden geen specifieke morele regels
die met hun godsdienst verbonden waren.

27
00:01:34,650 --> 00:01:38,310
Hun godsdienst draaide om het
brengen van offers aan hun goden,

28
00:01:38,310 --> 00:01:44,070
en hun goden stelden geen specifieke eisen
aan de gerechtigheid van hun levenswijze.

29
00:01:44,070 --> 00:01:47,430
Dit was dus in zekere zin iets radicaals.

30
00:01:47,430 --> 00:01:53,250
De Wet van Mozes was niet de allereerste
keer dat zulke wetboeken werden gegeven.

31
00:01:53,250 --> 00:01:58,290
Zoals geleerden graag opmerken, vertonen
de wetten van Hammurabi op veel punten

32
00:01:58,290 --> 00:02:01,110
overeenkomsten met de wetten van Mozes.

33
00:02:01,110 --> 00:02:05,010
Hammurabi heerste over
Babylonië in Mesopotamië,

34
00:02:05,010 --> 00:02:07,470
waarschijnlijk in de
achttiende eeuw voor Christus,

35
00:02:07,470 --> 00:02:11,010
enige tijd na Abraham maar vóór Mozes.

36
00:02:11,010 --> 00:02:14,610
Het is duidelijk dat mensen die kritiek
hebben op de Bijbel graag willen

37
00:02:14,610 --> 00:02:19,650
suggereren dat Mozes zijn morele
ideeën aan Hammurabi ontleende.

38
00:02:19,650 --> 00:02:24,450
Maar hoewel de inhoud van beide morele
wetboeken elkaar gedeeltelijk overlapt en

39
00:02:24,450 --> 00:02:28,770
dat van Hammurabi blijkbaar ouder
was, zijn er ook veel verschillen.

40
00:02:28,770 --> 00:02:33,030
Het is volkomen duidelijk dat Mozes niet
gewoon de wetten van Hammurabi heeft

41
00:02:33,030 --> 00:02:37,950
overgenomen, ze heeft herschreven en
heeft beweerd dat ze van God kwamen,

42
00:02:37,950 --> 00:02:40,410
zoals sommige mensen graag willen zeggen.

43
00:02:40,410 --> 00:02:43,050
Hoewel de wetten van
Hammurabi bijvoorbeeld

44
00:02:43,050 --> 00:02:47,310
veel vergelijkbare punten bevatten,
hadden ze niet het volledige stelsel van

45
00:02:47,310 --> 00:02:49,590
gerechtigheid dat de wet van God had.

46
00:02:49,590 --> 00:02:51,450
In het wetboek van Hammurabi

47
00:02:51,450 --> 00:02:55,650
gingen eigendomsrechten bijvoorbeeld
in veel gevallen boven mensenrechten.

48
00:02:55,650 --> 00:02:58,650
Ook hadden de rijken volgens
het wetboek van Hammurabi

49
00:02:58,650 --> 00:03:01,110
bepaalde rechten die de
armen werden ontzegd,

50
00:03:01,110 --> 00:03:04,230
terwijl er in Gods wet
volledige gerechtigheid was.

51
00:03:04,230 --> 00:03:06,990
Het was een volmaakte
gerechtigheid die later door de

52
00:03:06,990 --> 00:03:08,790
psalmdichters wordt bezongen.

53
00:03:08,790 --> 00:03:12,870
Zij zeggen dat er in God geen
ongerechtigheid of onrecht is.

54
00:03:12,870 --> 00:03:14,730
Zijn wetten zijn volmaakt.

55
00:03:14,730 --> 00:03:19,290
Niet alleen de psalmdichters zeggen dat,
maar het Nieuwe Testament zegt hetzelfde.

56
00:03:19,290 --> 00:03:23,370
We horen het van iemand als Paulus,
van wie we het het minst verwachten,

57
00:03:23,370 --> 00:03:26,670
omdat we Paulus beschouwen als
degene die het alternatief voor de

58
00:03:26,670 --> 00:03:28,110
wet heeft gebracht.

59
00:03:28,110 --> 00:03:33,330
De wet kwam door Mozes, maar genade
en waarheid kwamen door Paulus.

60
00:03:33,330 --> 00:03:37,230
Nee, genade en waarheid
kwamen eigenlijk door Jezus.

61
00:03:37,230 --> 00:03:41,670
Maar Jezus sprak ook veel over
de wet en sprak er positief over.

62
00:03:41,670 --> 00:03:45,090
Hij sprak niet positief over de
overleveringen van de oudsten,

63
00:03:45,090 --> 00:03:48,510
die de Farizeeën bijna aan
de wet gelijkgesteld hadden.

64
00:03:48,510 --> 00:03:52,770
Maar Jezus beschouwde de wetten van
God nog steeds als geldige wetten.

65
00:03:52,770 --> 00:03:54,870
Niet alleen omdat God ze had geboden,

66
00:03:54,870 --> 00:03:58,650
maar omdat ze een ware maatstaf
van gerechtigheid waren.

67
00:03:58,650 --> 00:04:03,151
Hoewel het waar is dat wij, zoals
dat heet, niet onder de wet zijn —

68
00:04:03,151 --> 00:04:06,630
en we zullen moeten bekijken
wat die uitdrukking betekent,

69
00:04:06,630 --> 00:04:11,190
aangezien Paulus haar vaak gebruikt — is
het duidelijk dat we nog steeds geacht

70
00:04:11,190 --> 00:04:13,050
worden het goede te doen.

71
00:04:13,050 --> 00:04:16,470
De Wet van Mozes belichaamt juist gedrag.

72
00:04:16,470 --> 00:04:21,090
Paulus zelf, die we gewoonlijk associëren
met het minder belangrijk maken van de rol

73
00:04:21,090 --> 00:04:26,010
van de wet in het leven van de
gelovige, doet in Romeinen hoofdstuk 7,

74
00:04:26,010 --> 00:04:28,170
vers 12 deze uitspraak:

75
00:04:28,170 --> 00:04:33,270
Zo is dan de wet heilig, en het gebod
is heilig en rechtvaardig en goed.

76
00:04:33,270 --> 00:04:36,091
— hij bedoelt de wet
van het Oude Testament —

77
00:04:36,091 --> 00:04:39,150
Als iets heilig, rechtvaardig en goed is,

78
00:04:39,150 --> 00:04:41,850
zelfs naar de maatstaven
van het Nieuwe Testament,

79
00:04:41,850 --> 00:04:45,150
dan lijkt het de moeite waard
om er aandacht aan te besteden.

80
00:04:45,150 --> 00:04:50,010
Christenen worden immers geacht zich
heilig, rechtvaardig en goed te gedragen.

81
00:04:50,010 --> 00:04:54,690
Wanneer we de Wet van Mozes lezen, lezen
we dus wat volgens Paulus ongeveer het

82
00:04:54,690 --> 00:04:58,230
volmaaktste wetboek is dat een
volk ooit zou kunnen hebben.

83
00:04:58,230 --> 00:05:02,670
Dat is in feite precies wat Mozes
een generatie later tegen hen zei,

84
00:05:02,670 --> 00:05:04,710
in het boek Deuteronomium.

85
00:05:04,710 --> 00:05:08,010
Hij vertelde Israël dat hun wetten
de bewondering van de rest van de

86
00:05:08,010 --> 00:05:09,510
wereld zouden wekken.

87
00:05:09,510 --> 00:05:13,770
In Deuteronomium hoofdstuk 4,
vanaf vers 5, maakte Mozes,

88
00:05:13,770 --> 00:05:17,610
een generatie na de wetgeving,
de volgende opmerkingen:

89
00:05:17,610 --> 00:05:21,930
Zie, ik heb u de verordeningen en
bepalingen geleerd, zoals de HEERE,

90
00:05:21,930 --> 00:05:26,610
mijn God, mij geboden heeft; om zo te
handelen in het midden van het land waarin

91
00:05:26,610 --> 00:05:29,190
u zult komen om het in bezit te nemen.

92
00:05:29,190 --> 00:05:31,170
Wat Mozes zegt, is dat zij als

93
00:05:31,170 --> 00:05:34,710
enigen de rechtvaardigste
en eerlijkste wetten bezaten

94
00:05:34,710 --> 00:05:37,290
waarop enig volk maar kon hopen.

95
00:05:37,290 --> 00:05:42,150
Andere volken, zelfs heidense volken,
zouden dat zelfs erkennen wanneer ze

96
00:05:42,150 --> 00:05:43,650
deze wetten hoorden.

97
00:05:43,650 --> 00:05:46,830
Ze zouden zeggen: „Die
zijn werkelijk wijs;

98
00:05:46,830 --> 00:05:49,350
dit zijn werkelijk rechtvaardige wetten.”

99
00:05:49,350 --> 00:05:52,290
Hierop zou Israël zich
onder de volken beroemen:

100
00:05:52,290 --> 00:05:55,290
dat zij de allerbeste
wetten hadden die er waren.

101
00:05:55,290 --> 00:05:59,850
Zij hadden een God Die rechtvaardiger was
en Die Zich genoeg om hun dagelijks leven

102
00:05:59,850 --> 00:06:04,530
bekommerde om tot hen te komen en hun
wijsheid en inzicht te geven in de juiste

103
00:06:04,530 --> 00:06:05,670
manier van leven.

104
00:06:05,670 --> 00:06:10,530
Dit is inderdaad waar, en daarom is het
Engelse gewoonterecht eeuwenlang beïnvloed

105
00:06:10,530 --> 00:06:12,330
door de wet van Mozes.

106
00:06:12,330 --> 00:06:17,130
De Britten zijn heidenen — in wezen zijn
we allemaal heidenen als we geen Joden

107
00:06:17,130 --> 00:06:22,350
zijn — en de heidenen zagen deze wetten
en zeiden: „Dit zijn goede wetten.”

108
00:06:22,350 --> 00:06:25,230
Wanneer we dat zeggen, is het
niet alleen maar een vroege,

109
00:06:25,230 --> 00:06:28,950
onverlichte kijk op de moraal die
zegt dat dit goede wetten zijn.

110
00:06:28,950 --> 00:06:30,810
Paulus zelf zegt immers:

111
00:06:30,810 --> 00:06:36,450
de wet is heilig, en het gebod
is heilig, rechtvaardig en goed.

112
00:06:36,450 --> 00:06:40,170
Wat dit natuurlijk betekent, is
dat we in de wet van Mozes een

113
00:06:40,170 --> 00:06:45,450
zo volmaakte maatstaf voor gerechtigheid
tegenkomen als maar denkbaar is.

114
00:06:45,450 --> 00:06:49,410
Want die maatstaf is niet
denkbeeldig; hij is werkelijk.

115
00:06:49,410 --> 00:06:54,270
Het is de gerechtigheid die de natuur en
het karakter van God Zelf weerspiegelt,

116
00:06:54,270 --> 00:06:57,450
en er kan geen hogere
maatstaf zijn dan dat.

117
00:06:57,450 --> 00:07:01,470
Gods morele maatstaven zijn
een weerspiegeling van Hemzelf.

118
00:07:01,470 --> 00:07:03,990
Maar wanneer we de wetten van Mozes lezen,

119
00:07:03,990 --> 00:07:07,950
ontdekken we dat daar niet alleen
maar een morele maatstaf in staat.

120
00:07:07,950 --> 00:07:10,410
Er zijn ook andere zaken doorheen gemengd,

121
00:07:10,410 --> 00:07:14,670
want Israël was zowel een nationale
als een politieke eenheid,

122
00:07:14,670 --> 00:07:20,790
met een samenleving, burgerlijke wetten,
een strafrechtelijk stelsel, enzovoort.

123
00:07:20,790 --> 00:07:23,430
Iedere samenleving moet die dingen hebben.

124
00:07:23,430 --> 00:07:27,930
Dat was Israël, maar zij waren ook
een gemeenschap die God aanbad,

125
00:07:27,930 --> 00:07:32,310
zoals de gemeente dat tegenwoordig
is, de gemeenschap die God aanbidt.

126
00:07:32,310 --> 00:07:35,070
Sommige wetten hebben te
maken met moreel gedrag,

127
00:07:35,070 --> 00:07:37,370
sommige met de procedures
voor de aanbidding —

128
00:07:37,370 --> 00:07:40,210
wat wij de ceremoniële wet zouden noemen —

129
00:07:40,210 --> 00:07:43,950
en sommige met het bestuur
van een burgerlijke overheid.

130
00:07:43,950 --> 00:07:47,790
Sommige van deze wetten blijven
daarom geldig, en andere niet.

131
00:07:47,790 --> 00:07:51,990
We zullen in de wet van God bijvoorbeeld
wetten tegenkomen die de ceremoniële

132
00:07:51,990 --> 00:07:54,330
procedures voor de aanbidding beschrijven.

133
00:07:54,330 --> 00:07:58,050
Die waren bestemd voor een volk dat
vóór de tijd van Christus leefde,

134
00:07:58,050 --> 00:08:01,410
een volk met een plaats van
aanbidding, de tabernakel,

135
00:08:01,410 --> 00:08:06,450
met daar een altaar en een priesterschap,
en dat dieren meebracht en offerde.

136
00:08:06,450 --> 00:08:09,510
Deze rituele wetten hadden te
maken met de manier waarop God

137
00:08:09,510 --> 00:08:13,410
eiste dat mensen Hem vóór de komst
van Christus zouden aanbidden.

138
00:08:13,410 --> 00:08:17,550
Daartoe behoorden alle wetten die
verband hielden met rein of onrein zijn,

139
00:08:17,550 --> 00:08:22,530
want rein of onrein zijn bepaalde of je
wel of geen toegang tot de tabernakel had.

140
00:08:22,530 --> 00:08:27,930
Alle wetten over reinheid en onreinheid
zijn dus eveneens ceremoniële kwesties.

141
00:08:27,930 --> 00:08:30,990
Het zijn geen kwesties
van blijvende moraliteit.

142
00:08:30,990 --> 00:08:33,810
Als iemand zou vragen:
„Wat is het verschil?

143
00:08:33,810 --> 00:08:37,290
Hoe weet je wat het verschil is
tussen een wet die, laten we zeggen,

144
00:08:37,290 --> 00:08:42,690
op een morele grondslag berust en een wet
die op een ceremoniële grondslag berust?”

145
00:08:42,690 --> 00:08:46,890
Dan bestaat daar volgens mij eigenlijk
een vrij eenvoudige regel voor.

146
00:08:46,890 --> 00:08:50,610
Morele wetten zijn een weerspiegeling
van Gods eigen karakter,

147
00:08:50,610 --> 00:08:53,070
en Gods karakter verandert nooit.

148
00:08:53,070 --> 00:08:55,530
Daarom kan de moraal nooit veranderen.

149
00:08:55,530 --> 00:08:59,190
Toen God de mens maakte, maakte
Hij hem naar Zijn evenbeeld.

150
00:08:59,190 --> 00:09:04,650
En God schiep de mens naar Zijn beeld;
naar het beeld van God schiep Hij hem;

151
00:09:04,650 --> 00:09:07,230
mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen.

152
00:09:07,230 --> 00:09:11,730
Het was Zijn bedoeling dat de mens
zich gedroeg zoals God Zich gedraagt,

153
00:09:11,730 --> 00:09:15,210
in elk geval volgens dezelfde maatstaven.

154
00:09:15,210 --> 00:09:18,330
De mens heeft niet dezelfde
voorrechten die God heeft,

155
00:09:18,330 --> 00:09:22,950
en ook niet dezelfde vermogens, maar de
mens heeft wel dezelfde verplichting om

156
00:09:22,950 --> 00:09:24,390
goed te zijn.

157
00:09:24,390 --> 00:09:27,630
Goedheid wordt bepaald door wat God is.

158
00:09:27,630 --> 00:09:33,090
Er zijn daarom wetten die eenvoudigweg
Gods manier zijn om te zeggen hoe wij

159
00:09:33,090 --> 00:09:35,490
even goed moeten zijn als Hij.

160
00:09:35,490 --> 00:09:41,370
Deze wetten beschrijven Gods morele
karakter zoals mensen dat moeten navolgen.

161
00:09:41,370 --> 00:09:45,690
Het zou niet moeilijk moeten zijn om
te zien welke wetten in die categorie

162
00:09:45,690 --> 00:09:49,290
thuishoren, want je kunt
altijd deze vraag stellen:

163
00:09:49,290 --> 00:09:53,730
had deze wet in tegenovergestelde
bewoordingen kunnen worden gesteld

164
00:09:53,730 --> 00:09:57,210
zonder schandalig te zijn?
Neem bijvoorbeeld de wet:

165
00:09:57,210 --> 00:09:59,490
U zult niet doodslaan.

166
00:09:59,490 --> 00:10:02,430
Had God kunnen zeggen: „Je zult moorden”?

167
00:10:02,430 --> 00:10:05,190
Nee, dat had Hij werkelijk
niet kunnen zeggen,

168
00:10:05,190 --> 00:10:08,970
want moord is onrechtvaardig
en onrechtvaardigheid is

169
00:10:08,970 --> 00:10:11,370
in strijd met de natuur van God.

170
00:10:11,370 --> 00:10:13,830
Gods natuur is rechtvaardig.

171
00:10:13,830 --> 00:10:16,350
Hij wil dat wij rechtvaardig handelen.

172
00:10:16,350 --> 00:10:20,190
Wanneer je een onschuldige man
doodt, is dat onrechtvaardig.

173
00:10:20,190 --> 00:10:24,690
Wanneer je met de vrouw van een andere
man naar bed gaat, is dat onrechtvaardig.

174
00:10:24,690 --> 00:10:28,890
Wanneer een getrouwde vrouw naar bed gaat
met een andere man dan haar echtgenoot,

175
00:10:28,890 --> 00:10:31,350
is dat een daad van ontrouw.

176
00:10:31,350 --> 00:10:33,150
God is trouw.

177
00:10:33,150 --> 00:10:36,150
Ontrouw zijn is in strijd
met de natuur van God.

178
00:10:36,150 --> 00:10:41,490
Je verbond nakomen, je beloften nakomen
— dat is een kwestie van karakter,

179
00:10:41,490 --> 00:10:46,230
een kwestie van gerechtigheid,
een kwestie van op God lijken.

180
00:10:46,230 --> 00:10:52,230
Nederigheid, gerechtigheid,
rechtvaardigheid, trouw, mededogen:

181
00:10:52,230 --> 00:10:54,930
er zijn wetten die deze
beginselen belichamen

182
00:10:54,930 --> 00:10:58,170
en die zo zijn dat ze het
tegenovergestelde beginsel zouden

183
00:10:58,170 --> 00:11:02,070
belichamen als de wet
tegenovergesteld geformuleerd was.

184
00:11:02,070 --> 00:11:04,470
Ze zouden wreedheid belichamen.

185
00:11:04,470 --> 00:11:07,230
Ze zouden onrechtvaardigheid belichamen.

186
00:11:07,230 --> 00:11:10,650
Ze zouden hoogmoed en ontrouw belichamen.

187
00:11:10,650 --> 00:11:13,350
Die dingen zijn in strijd
met de natuur van God,

188
00:11:13,350 --> 00:11:16,950
en daarom hadden die wetten nooit
anders gegeven kunnen worden.

189
00:11:16,950 --> 00:11:19,770
Dat zijn wetten die niet willekeurig zijn.

190
00:11:19,770 --> 00:11:23,850
Het zijn wetten die rechtstreeks
voortkomen uit de onveranderlijke

191
00:11:23,850 --> 00:11:25,290
natuur van God.

192
00:11:25,290 --> 00:11:29,550
Die dingen bepalen wat de morele
verplichtingen voor de mensheid zijn en

193
00:11:29,550 --> 00:11:33,390
altijd zullen zijn, want
God zal niet veranderen.

194
00:11:33,390 --> 00:11:36,270
God is voor eeuwig dezelfde God.

195
00:11:36,270 --> 00:11:40,890
Daarom zijn zulke wetten moreel van
aard en blijven ze vereisten zolang

196
00:11:40,890 --> 00:11:42,330
de mensheid bestaat.

197
00:11:42,330 --> 00:11:46,230
Wat daar interessant aan is, is dat
wanneer Jezus de wet van het Oude

198
00:11:46,230 --> 00:11:50,910
Testament aanhaalde en die als
het ware aan Zijn volk oplegde,

199
00:11:50,910 --> 00:11:53,910
en erop stond dat Zijn
discipelen die volgden,

200
00:11:53,910 --> 00:11:58,050
het altijd wetten waren die
een morele grondslag hadden.

201
00:11:58,050 --> 00:12:02,070
Ceremoniële wetten zijn gemakkelijk te
onderscheiden aan de hand van een andere

202
00:12:02,070 --> 00:12:06,870
maatstaf, namelijk deze: had God ze
anders kunnen maken zonder Zijn eigen

203
00:12:06,870 --> 00:12:08,250
natuur te schenden?

204
00:12:08,250 --> 00:12:12,750
Toen Hij Abram bijvoorbeeld opdroeg zijn
kinderen op de achtste dag te besnijden,

205
00:12:12,750 --> 00:12:16,230
zou het dan een grotere schending
van Gods natuur zijn geweest

206
00:12:16,230 --> 00:12:21,030
als Hij in plaats daarvan had gezegd: „Ik
wil dat je op de tiende dag van je leven

207
00:12:21,030 --> 00:12:24,090
je rechterpink bij het
eerste kootje afsnijdt”?

208
00:12:24,090 --> 00:12:28,950
Dat zou ons vreemd voorkomen, maar
besnijdenis zou ons ook vreemd voorkomen

209
00:12:28,950 --> 00:12:31,530
als we niet aan het idee gewend waren.

210
00:12:31,530 --> 00:12:33,570
Zou het enig verschil maken?

211
00:12:33,570 --> 00:12:37,290
Zou het meer in strijd zijn
met het soort God dat Hij is?

212
00:12:37,290 --> 00:12:40,890
Zou het een schending van Zijn
natuur of Zijn karakter zijn

213
00:12:40,890 --> 00:12:45,750
als Hij die opdracht gaf in plaats van
de opdracht die Hij daadwerkelijk gaf?

214
00:12:45,750 --> 00:12:48,630
Nee, het is enigszins willekeurig.

215
00:12:48,630 --> 00:12:52,530
Er is niets moreel verkeerd aan
besneden of onbesneden zijn,

216
00:12:52,530 --> 00:12:55,710
behalve voor zover God
het gebod heeft gegeven.

217
00:12:55,710 --> 00:12:58,530
Zijn gebod maakt het tot
een morele verplichting,

218
00:12:58,530 --> 00:13:01,230
maar Hij had een ander gebod kunnen geven.

219
00:13:01,230 --> 00:13:06,270
Het feit dat het gebod anders had kunnen
zijn zonder Gods karakter te schenden,

220
00:13:06,270 --> 00:13:08,610
betekent dat het een ritueel gebod is.

221
00:13:08,610 --> 00:13:12,270
Wanneer Hij zegt dat je op die en
die manier een lam moet offeren,

222
00:13:12,270 --> 00:13:15,630
zou het dan Zijn karakter hebben
geschonden als Hij had gezegd:

223
00:13:15,630 --> 00:13:19,290
„Je moet op die en die manier
een konijn offeren”? Nee.

224
00:13:19,290 --> 00:13:21,690
Hij had die opdracht kunnen geven.

225
00:13:21,690 --> 00:13:25,770
Dat zou het morele kompas van het
universum niet van slag hebben gebracht,

226
00:13:25,770 --> 00:13:28,770
want het heeft geen
enkele morele betekenis.

227
00:13:28,770 --> 00:13:33,990
Als God, zoals Hij inderdaad deed, zei
dat mensen die een dood lichaam aanraken

228
00:13:33,990 --> 00:13:37,950
onrein zijn, is dat dan
een morele kwestie of niet?

229
00:13:37,950 --> 00:13:43,110
Stel dat Hij had gezegd dat mensen die
witgeverfde muren aanraken onrein zijn.

230
00:13:43,110 --> 00:13:47,250
Dat had Hij kunnen doen, en het zou
evenmin in strijd zijn geweest met

231
00:13:47,250 --> 00:13:52,530
Zijn natuur of moraliteit als het
gebod dat Hij daadwerkelijk gaf.

232
00:13:52,530 --> 00:13:55,230
Ceremoniële wetten zijn in één opzicht

233
00:13:55,230 --> 00:13:58,830
willekeurig als het om
eeuwige morele kwesties gaat.

234
00:13:58,830 --> 00:14:02,550
Ze zijn willekeurig in die
zin dat God een andere reeks

235
00:14:02,550 --> 00:14:06,750
ceremoniële wetten had kunnen geven,
zonder dat dit ook maar iets aan Hem

236
00:14:06,750 --> 00:14:08,190
zou hebben veranderd.

237
00:14:08,190 --> 00:14:11,910
Dat betekent niet dat ze helemaal
nergens op gebaseerd zijn.

238
00:14:11,910 --> 00:14:15,690
De ceremoniële wetten hebben
wel degelijk een grondslag,

239
00:14:15,690 --> 00:14:19,890
en er is een reden waarom God ze
heeft gegeven zoals Hij dat deed.

240
00:14:19,890 --> 00:14:24,510
Het is alleen geen reden die in
Zijn morele karakter gegrond is.

241
00:14:24,510 --> 00:14:29,550
Het is een reden die gegrond is in Zijn
uiteindelijke doeleinden voor de toekomst,

242
00:14:29,550 --> 00:14:34,410
want de ceremoniële wetten wijzen
symbolisch vooruit naar iets wat God

243
00:14:34,410 --> 00:14:36,390
in Christus zou gaan doen.

244
00:14:36,390 --> 00:14:41,610
Omdat God een plan had in Christus,
bepaalde dat plan in zekere zin voor Hem

245
00:14:41,610 --> 00:14:45,390
welke ceremoniën Hij wel en
welke Hij niet zou gebieden.

246
00:14:45,390 --> 00:14:48,810
Maar Hij had de ceremoniën ook
helemaal kunnen weglaten zonder

247
00:14:48,810 --> 00:14:51,150
tegen Zijn eigen natuur te zondigen.

248
00:14:51,150 --> 00:14:55,050
De ceremoniële wetten zijn
in zekere zin willekeurig:

249
00:14:55,050 --> 00:14:59,310
God heeft ze gemaakt zoals ze zijn,
eenvoudigweg omdat Hij dat wilde,

250
00:14:59,310 --> 00:15:02,490
en niet omdat Zijn
natuur Hem daartoe dwong.

251
00:15:02,490 --> 00:15:04,770
Zie je het verschil
tussen dat soort dingen?

252
00:15:04,770 --> 00:15:08,910
Als je een wet van God ziet en
vraagt: „Wat zit hierachter?”,

253
00:15:08,910 --> 00:15:13,410
en het enige antwoord is: „Dit is een
voorafschaduwing van iets in het Nieuwe

254
00:15:13,410 --> 00:15:18,090
Testament”, dan is dat iets
ceremonieels, iets ritueels.

255
00:15:18,090 --> 00:15:21,090
Wanneer het Nieuwe Testament
werkelijkheid is geworden,

256
00:15:21,090 --> 00:15:24,450
zijn die schaduwen in de wet
niet langer van toepassing.

257
00:15:24,450 --> 00:15:28,530
Ze vormen de manier waarop God van
Israël verlangde dat het Hem aanbad,

258
00:15:28,530 --> 00:15:31,950
totdat Hij een nieuw verbond bracht
dat de geestelijke vervulling van

259
00:15:31,950 --> 00:15:33,450
die dingen bracht.

260
00:15:33,450 --> 00:15:38,070
Mensen waren verplicht hun zonen
te besnijden totdat Jezus kwam.

261
00:15:38,070 --> 00:15:42,210
Nu is de besnijdenis die van
het hart, iets geestelijks.

262
00:15:42,210 --> 00:15:46,890
Mensen waren verplicht dierenoffers
te brengen totdat Jezus kwam.

263
00:15:46,890 --> 00:15:50,970
Nu brengen wij geestelijke
offers, zoals de Bijbel zegt:

264
00:15:50,970 --> 00:15:54,810
Laten wij dan altijd door Hem
een lofoffer brengen aan God,

265
00:15:54,810 --> 00:15:58,170
namelijk de vrucht van lippen
die Zijn Naam belijden.

266
00:15:58,170 --> 00:16:02,430
In het Oude Testament moesten ze
naar een tempel, een heiligdom,

267
00:16:02,430 --> 00:16:08,370
waar de priester het heilige der heiligen
binnenging en voor hen bloed sprenkelde.

268
00:16:08,370 --> 00:16:11,070
Nu zijn wij de tempel
van de Heilige Geest,

269
00:16:11,070 --> 00:16:14,490
en onze Hogepriester is de
hemel zelf binnengegaan,

270
00:16:14,490 --> 00:16:19,590
het geestelijke heilige der heiligen,
om daar Zijn bloed te sprenkelen.

271
00:16:19,590 --> 00:16:24,030
Met andere woorden, deze
aanbiddingsrituelen in het Oude Testament

272
00:16:24,030 --> 00:16:27,210
waren voorafschaduwingen
van iets geestelijks.

273
00:16:27,210 --> 00:16:32,190
Wanneer het geestelijke is gekomen,
zijn die rituelen niet langer nodig.

274
00:16:32,190 --> 00:16:36,990
Toen Paulus zei dat wij niet rechtvaardig
worden gemaakt door de wet, had hij het,

275
00:16:36,990 --> 00:16:39,870
geloof het of niet,
niet over de morele wet,

276
00:16:39,870 --> 00:16:43,230
hoewel hij hetzelfde over de
morele wet had kunnen zeggen.

277
00:16:43,230 --> 00:16:45,990
Maar in de context van Galaten en Romeinen

278
00:16:45,990 --> 00:16:50,490
heeft hij het in feite over de Joodse
gedachte dat zij rechtvaardiger zijn

279
00:16:50,490 --> 00:16:52,410
omdat zij de wet hebben.

280
00:16:52,410 --> 00:16:56,370
Zij zijn immers besneden,
blijven ceremonieel rein

281
00:16:56,370 --> 00:17:00,030
en houden zich aan de bijzondere
voorschriften voor de aanbidding die

282
00:17:00,030 --> 00:17:01,710
God heeft gegeven.

283
00:17:01,710 --> 00:17:06,330
Die wetten zijn de dingen waarvan de
Joden dachten dat ze hen beter maakten

284
00:17:06,330 --> 00:17:08,070
dan andere mensen.

285
00:17:08,070 --> 00:17:11,190
Paulus wijst er in
Romeinen hoofdstuk 2 op:

286
00:17:11,190 --> 00:17:15,390
Jullie Joden denken dat jullie beter
zijn omdat jullie de wet hebben.

287
00:17:15,390 --> 00:17:18,390
Maar hoe zit het met overspel en diefstal?

288
00:17:18,390 --> 00:17:22,950
Zijn er onder jullie geen Joden
die overspel plegen en stelen?

289
00:17:22,950 --> 00:17:26,130
Wat baat het jullie dan
dat jullie de wet hebben?

290
00:17:26,130 --> 00:17:29,910
Jullie zijn wel besneden, maar
houden je niet aan de wet.

291
00:17:29,910 --> 00:17:34,290
Dat wil zeggen: jullie houden je
niet aan de morele normen van de wet.

292
00:17:34,290 --> 00:17:38,130
Waar Paulus op ingaat, is de
Joodse mentaliteit die in zijn

293
00:17:38,130 --> 00:17:40,230
tijd wijdverbreid was.

294
00:17:40,230 --> 00:17:44,010
Hij kende die goed, omdat
hij zelf rabbi was geweest.

295
00:17:44,010 --> 00:17:46,530
Hij was zelf Farizeeër geweest.

296
00:17:46,530 --> 00:17:49,710
Hij kende de mentaliteit
van de Jood heel goed.

297
00:17:49,710 --> 00:17:53,190
In zijn denken leek de
Jood bijna op de heiden.

298
00:17:53,190 --> 00:17:56,970
Bedenk dat de heidense godsdiensten
in de meeste gevallen geen

299
00:17:56,970 --> 00:17:58,830
morele voorschriften hadden.

300
00:17:58,830 --> 00:18:01,650
Ze hadden alleen rituele voorschriften.

301
00:18:01,650 --> 00:18:05,490
De Joden waren in hun denken
afgezakt tot die mentaliteit.

302
00:18:05,490 --> 00:18:10,050
Ze dachten: ‘Wij houden de sabbat,
wij besnijden onze kinderen,

303
00:18:10,050 --> 00:18:14,610
wij blijven ceremonieel rein
en wij eten geen varkensvlees.

304
00:18:14,610 --> 00:18:18,630
Daarom zijn wij beter dan de heidenen,
die zich niet laten besnijden,

305
00:18:18,630 --> 00:18:22,170
de sabbat niet houden en
wel varkensvlees eten.’

306
00:18:22,170 --> 00:18:24,990
Dat zijn allemaal ceremoniële zaken.

307
00:18:24,990 --> 00:18:28,290
Paulus zei dat de wet je
geen beter mens maakt.

308
00:18:28,290 --> 00:18:30,990
Daarmee bedoelde hij die
aspecten van de wet die

309
00:18:30,990 --> 00:18:33,630
Israël van andere volken onderscheiden.

310
00:18:33,630 --> 00:18:36,570
Goed gedrag maakt je wel een beter mens.

311
00:18:36,570 --> 00:18:39,870
Niemand zal door goed gedrag
gerechtvaardigd worden,

312
00:18:39,870 --> 00:18:41,790
want we zijn zondaars.

313
00:18:41,790 --> 00:18:46,170
Zelfs als je nooit meer zou zondigen,
en als je nooit meer zou stelen,

314
00:18:46,170 --> 00:18:51,210
overspel plegen, liegen of iets anders
zou doen wat moreel verkeerd is,

315
00:18:51,210 --> 00:18:54,210
dan zou je nog steeds behoud
door Christus nodig hebben,

316
00:18:54,210 --> 00:18:56,490
omdat er zonden op je naam staan.

317
00:18:56,490 --> 00:18:59,610
Maar als je je altijd aan de
morele wetten had gehouden,

318
00:18:59,610 --> 00:19:02,070
zou God je niets kunnen aanrekenen.

319
00:19:02,070 --> 00:19:05,490
Er is alleen niemand op aarde
die zich ooit aan alle morele

320
00:19:05,490 --> 00:19:06,630
wetten heeft gehouden.

321
00:19:06,630 --> 00:19:10,650
Misschien herinner je je dat de
rijke jongeman in Mattheüs 19

322
00:19:10,650 --> 00:19:15,750
naar Jezus toe kwam, in
Mattheüs 19:16. Hij zei:

323
00:19:15,750 --> 00:19:20,970
En zie, er kwam iemand naar Hem toe
en die zei tegen Hem: Goede Meester,

324
00:19:20,970 --> 00:19:24,150
wat voor goeds moet ik doen om
het eeuwige leven te hebben?

325
00:19:24,150 --> 00:19:25,170
Jezus zei:

326
00:19:25,170 --> 00:19:28,470
Hij zei tegen hem:
Waarom noemt u Mij goed?

327
00:19:28,470 --> 00:19:31,650
Niemand is goed behalve Eén, namelijk God.

328
00:19:31,650 --> 00:19:35,850
Maar wilt u tot het leven ingaan,
neem dan de geboden in acht.

329
00:19:35,850 --> 00:19:37,410
De man zei tegen Hem:

330
00:19:37,410 --> 00:19:39,930
Hij zei tegen Hem: Welke?

331
00:19:39,930 --> 00:19:46,770
Jezus zei: U zult niet doden; u zult
geen overspel plegen; u zult niet stelen;

332
00:19:46,770 --> 00:19:49,710
u zult geen vals getuigenis afleggen;

333
00:19:49,710 --> 00:19:50,790
Jezus zei:

334
00:19:50,790 --> 00:19:53,250
Hij zei tegen Hem: Welke?

335
00:19:53,250 --> 00:20:00,150
Jezus zei: U zult niet doden; u zult
geen overspel plegen; u zult niet stelen;

336
00:20:00,150 --> 00:20:06,150
u zult geen vals getuigenis
afleggen; eer uw vader en moeder; en:

337
00:20:06,150 --> 00:20:09,030
u zult uw naaste liefhebben als uzelf.

338
00:20:09,030 --> 00:20:12,150
In een van de parallelle
evangeliën zegt Hij:

339
00:20:12,150 --> 00:20:14,310
Doe dat en je zult leven.

340
00:20:14,310 --> 00:20:16,770
Jezus noemt enkele van de geboden.

341
00:20:16,770 --> 00:20:19,890
Trouwens, Hij noemt niet de Tien Geboden.

342
00:20:19,890 --> 00:20:23,550
Sommige geboden die Hij noemt,
staan in de Tien Geboden, maar een

343
00:20:23,550 --> 00:20:25,350
ander niet, namelijk:

344
00:20:25,350 --> 00:20:28,230
u zult uw naaste liefhebben als uzelf.

345
00:20:28,230 --> 00:20:30,630
Dat staat niet in de Tien Geboden.

346
00:20:30,630 --> 00:20:33,630
Jezus zegt niet: ‘Houd
je aan de Tien Geboden.’

347
00:20:33,630 --> 00:20:37,170
De man vroeg: ‘Aan welke
wetten moet ik mij houden?’

348
00:20:37,170 --> 00:20:41,790
Jezus somt snel een aantal morele
wetten op: je mag niet moorden,

349
00:20:41,790 --> 00:20:46,950
geen overspel plegen en niet stelen;
je moet je ouders eren en je naaste

350
00:20:46,950 --> 00:20:49,530
liefhebben zoals je jezelf liefhebt.

351
00:20:49,530 --> 00:20:53,070
Dat zijn morele verplichtingen.
Waarom zijn ze dat?

352
00:20:53,070 --> 00:20:55,650
Omdat ze Gods eigen
karakter weerspiegelen.

353
00:20:55,650 --> 00:20:58,530
Als je die dingen consequent
doet, zul je leven.

354
00:20:58,530 --> 00:21:03,270
Het probleem is dat je ze niet consequent
doet, en niemand dat ooit heeft gedaan.

355
00:21:03,270 --> 00:21:05,310
Dus zul je niet leven.

356
00:21:05,310 --> 00:21:07,170
Nu heb je iets anders nodig.

357
00:21:07,170 --> 00:21:08,910
Je hebt genade nodig.

358
00:21:08,910 --> 00:21:10,590
Je hebt vergeving nodig.

359
00:21:10,590 --> 00:21:14,850
Maar het punt is dat Paulus nooit
suggereerde dat de morele wetten op de een

360
00:21:14,850 --> 00:21:19,470
of andere manier niet langer geldig
zijn nu het nieuwe verbond gekomen is.

361
00:21:19,470 --> 00:21:24,270
Moraliteit is eenvoudigweg een ander
woord voor gerechtigheid in je gedrag,

362
00:21:24,270 --> 00:21:27,810
en het is de bedoeling dat
we ons rechtvaardig gedragen.

363
00:21:27,810 --> 00:21:31,290
Daar hadden alle lessen van Jezus
aan Zijn discipelen mee te maken:

364
00:21:31,290 --> 00:21:34,770
Hij leerde hun hoe ze zich
correct moesten gedragen.

365
00:21:34,770 --> 00:21:39,330
Paulus leert dat we door genade
behouden worden en niet door werken.

366
00:21:39,330 --> 00:21:44,130
De genade van God bedekt natuurlijk alle
morele tekortkomingen die we hebben gehad.

367
00:21:44,130 --> 00:21:47,850
Maar wanneer Paulus erover spreekt
dat we niet onder de wet zijn,

368
00:21:47,850 --> 00:21:51,870
en wanneer Paulus zegt dat niemand
door de wet gerechtvaardigd wordt,

369
00:21:51,870 --> 00:21:54,990
richtte hij zich in de context
van Romeinen en Galaten

370
00:21:54,990 --> 00:21:57,570
tegen het Joodse denkbeeld over de wet.

371
00:21:57,570 --> 00:22:00,570
Daarmee werden de ceremoniële
onderscheidingen bedoeld

372
00:22:00,570 --> 00:22:03,210
die Israël afzonderden van de volken.

373
00:22:03,210 --> 00:22:06,450
De Joden dachten dat die wet
hen beter maakte dan de volken,

374
00:22:06,450 --> 00:22:08,130
omdat zij de wet hadden.

375
00:22:08,130 --> 00:22:11,010
Zoals we in Deuteronomium 4 hebben gezien,

376
00:22:11,010 --> 00:22:15,210
had Mozes iets gezegd wat daar
enigszins op leek, toen hij zei:

377
00:22:15,210 --> 00:22:18,030
Jullie wet zal jullie
roem onder de volken zijn.

378
00:22:18,030 --> 00:22:21,510
Maar hij had het over de rechtvaardige
wetten die ze gekregen hadden,

379
00:22:21,510 --> 00:22:24,090
de wetten van het recht, de morele wetten.

380
00:22:24,090 --> 00:22:28,410
Israël dacht dat de wet op de besnijdenis
hen beter maakte dan alle anderen,

381
00:22:28,410 --> 00:22:30,870
en Paulus moest zeggen
dat dit niet zo was.

382
00:22:30,870 --> 00:22:34,410
Hij zegt dat in Christus de
besnijdenis niets uitwerkt

383
00:22:34,410 --> 00:22:37,650
en het onbesneden zijn
evenmin iets uitwerkt.

384
00:22:37,650 --> 00:22:42,450
Wat wel iets uitwerkt, is geloof
dat door liefde werkzaam is.

385
00:22:42,450 --> 00:22:47,730
Dat is je morele gedrag: je naaste
liefhebben zoals je jezelf liefhebt.

386
00:22:47,730 --> 00:22:53,010
Het punt is dat het Oude Testament geen
afzonderlijke kolommen opstelt met:

387
00:22:53,010 --> 00:22:57,090
‘Hier zijn de morele wetten en
hier zijn de ceremoniële wetten.’

388
00:22:57,090 --> 00:23:01,950
Toch ontdek je dat er onder de wetten van
nature verschillende soorten wetten zijn.

389
00:23:01,950 --> 00:23:06,030
De wetten die noodzakelijkerwijs
het karakter van God weerspiegelen,

390
00:23:06,030 --> 00:23:10,770
zijn onveranderlijke wetten, omdat
Gods karakter onveranderlijk is.

391
00:23:10,770 --> 00:23:15,570
Andere wetten hebben betrekking op vormen
van aanbidding onder het oude verbond:

392
00:23:15,570 --> 00:23:19,410
het brengen van offers, het
ceremonieel rein blijven en het

393
00:23:19,410 --> 00:23:21,930
naderen tot God bij de tabernakel.

394
00:23:21,930 --> 00:23:25,710
Die zijn een tijdelijke regeling
die God heeft ingesteld.

395
00:23:25,710 --> 00:23:30,390
Het ironische is dat de Joden
van bijzaken hoofdzaken maakten.

396
00:23:30,390 --> 00:23:37,770
Dat is waar Jezus de Farizeeën in
Mattheüs 23:23 om bekritiseerde. Hij zei:

397
00:23:37,770 --> 00:23:42,450
Wee u, schriftgeleerden
en Farizeeën, huichelaars,

398
00:23:42,450 --> 00:23:46,350
want u geeft tienden van de
munt, de dille en de komijn,

399
00:23:46,350 --> 00:23:49,770
en u laat het belangrijkste
van de Wet na: het recht,

400
00:23:49,770 --> 00:23:52,470
en de barmhartigheid en het geloof.

401
00:23:52,470 --> 00:23:56,790
Deze dingen zou men moeten doen
en die andere dingen niet nalaten.

402
00:23:56,790 --> 00:24:01,350
Het afdragen van tienden diende voor
het onderhoud van de tabernakel.

403
00:24:01,350 --> 00:24:04,110
Tienden afdragen is een ceremoniële wet.

404
00:24:04,110 --> 00:24:06,750
Het had te maken met het
onderhoud van de Levieten

405
00:24:06,750 --> 00:24:09,210
en het priesterschap in de tabernakel.

406
00:24:09,210 --> 00:24:12,450
Het maakte deel uit van
de ceremonie. Hij zegt:

407
00:24:12,450 --> 00:24:14,790
Jullie betalen inderdaad tienden.

408
00:24:14,790 --> 00:24:18,870
Daar letten jullie heel goed op, maar
de belangrijkere zaken van de wet laten

409
00:24:18,870 --> 00:24:24,210
jullie links liggen: rechtvaardigheid,
barmhartigheid en trouw.

410
00:24:24,210 --> 00:24:28,350
Zo zag de godsdienstige kijk van
de Joden er in de tijd van Christus

411
00:24:28,350 --> 00:24:29,970
zo ongeveer uit.

412
00:24:29,970 --> 00:24:33,510
Trouwens, we hebben ook genoeg
christenen die zo denken.

413
00:24:33,510 --> 00:24:37,770
Ze denken dat het er niet toe doet
hoe ze gedurende de week leven,

414
00:24:37,770 --> 00:24:40,770
als ze maar naar de kerk
gaan, hun tienden geven,

415
00:24:40,770 --> 00:24:45,690
de juiste liederen zingen en zich goed
voelen terwijl ze naar de preek luisteren.

416
00:24:45,690 --> 00:24:49,590
Ze denken dat het eigenlijk
niet uitmaakt hoe ze leven.

417
00:24:49,590 --> 00:24:54,090
Ze hoeven niet rechtvaardig te zijn,
zolang ze maar godsdienstig zijn.

418
00:24:54,090 --> 00:24:57,210
Rituelen hebben met godsdienst te maken.

419
00:24:57,210 --> 00:25:02,730
Moraal heeft met gerechtigheid te maken,
en God zoekt een rechtvaardig volk.

420
00:25:02,730 --> 00:25:04,710
Als we het over moraal hebben...

421
00:25:04,710 --> 00:25:10,350
In de moderne samenleving denken mensen
daarbij bijna altijd aan seksuele moraal.

422
00:25:10,350 --> 00:25:15,870
Maar moraal is eenvoudigweg een term voor
de categorie van dingen die van nature

423
00:25:15,870 --> 00:25:17,790
goed of verkeerd zijn.

424
00:25:17,790 --> 00:25:22,710
Natuurlijk is in onze samenleving het
verschil in denken over goed en kwaad

425
00:25:22,710 --> 00:25:26,310
waarschijnlijk het opvallendst op
het gebied van seksueel gedrag.

426
00:25:26,310 --> 00:25:28,290
Maar het gaat niet alleen daarom.

427
00:25:28,290 --> 00:25:33,270
Het gaat ook om gedrag tegenover de
armen en om vele andere kwesties:

428
00:25:33,270 --> 00:25:39,030
kwesties van medeleven, kwesties van
rechtvaardigheid en kwesties van trouw.

429
00:25:39,030 --> 00:25:43,770
Dit zijn allemaal morele kwesties, omdat
ze te maken hebben met dingen die goed en

430
00:25:43,770 --> 00:25:48,870
verkeerd zijn, want God is altijd
goed en deze dingen zijn zoals Hij.

431
00:25:48,870 --> 00:25:52,650
We zien dus dat er wetten
zijn die moreel van aard zijn.

432
00:25:52,650 --> 00:25:55,890
Er zijn ook wetten die
ceremonieel van aard zijn.

433
00:25:55,890 --> 00:26:00,330
In het algemeen zouden we kunnen zeggen
dat daartoe alle wetten behoren die

434
00:26:00,330 --> 00:26:03,270
te maken hebben met de
aanbidding in de tabernakel,

435
00:26:03,270 --> 00:26:06,270
en dat omvat ook de ceremoniële dagen.

436
00:26:06,270 --> 00:26:11,490
Zoals Paulus het in Kolossenzen 2:16
verwoordde, zei hij tegen de christenen:

437
00:26:11,490 --> 00:26:15,210
Laat dus niemand u veroordelen
inzake eten of drinken,

438
00:26:15,210 --> 00:26:19,590
of op het punt van een feestdag,
een nieuwe maan of de sabbatten.

439
00:26:19,590 --> 00:26:20,790
Waarover?

440
00:26:20,790 --> 00:26:26,490
„Eten of drinken” heeft betrekking op
onrein voedsel en op wat je eet en drinkt.

441
00:26:26,490 --> 00:26:30,390
„Een feestdag” duidt op de
jaarlijkse heilige feesten.

442
00:26:30,390 --> 00:26:35,190
„Een nieuwe maan” was hun maandelijkse
viering aan het begin van elke maand.

443
00:26:35,190 --> 00:26:38,850
„De sabbatten” waren hun
wekelijkse sabbatvieringen.

444
00:26:38,850 --> 00:26:41,850
Hij zei dat dit alles voor
die tijd een schaduw was,

445
00:26:41,850 --> 00:26:44,370
maar dat de werkelijkheid Christus is.

446
00:26:44,370 --> 00:26:46,650
De werkelijkheid is gekomen.

447
00:26:46,650 --> 00:26:49,890
De schaduwen waren een
voorafbeelding van Hem.

448
00:26:49,890 --> 00:26:54,090
Maar Paulus noemt het voedsel,
de voedselvoorschriften en

449
00:26:54,090 --> 00:26:59,550
de heilige dagen als zaken die tot de
categorie van ceremoniële wetten behoren.

450
00:26:59,550 --> 00:27:03,930
Hij gebruikt het woord ‘ceremonieel’
niet, maar het feit dat hij zegt dat ze

451
00:27:03,930 --> 00:27:08,730
tijdelijk waren en dat niemand je mag
veroordelen vanwege het feit dat je je er

452
00:27:08,730 --> 00:27:12,270
wel of niet aan houdt,
betekent duidelijk dat er geen

453
00:27:12,270 --> 00:27:14,850
specifieke morele verplichting is.

454
00:27:14,850 --> 00:27:19,470
Anders zouden mensen je terecht kunnen
veroordelen als je je er niet aan hield.

455
00:27:19,470 --> 00:27:23,310
Je kunt zeker veroordeeld
worden wegens immoraliteit.

456
00:27:23,310 --> 00:27:28,410
Paulus zei dat, als die man een immorele
relatie had met de vrouw van zijn vader:

457
00:27:28,410 --> 00:27:30,930
Ik heb al over hem geoordeeld.

458
00:27:30,930 --> 00:27:33,210
Oordelen jullie niet over hem?

459
00:27:33,210 --> 00:27:36,330
Weet je nog wat Paulus
in 1 Korinthe 5 zei?

460
00:27:36,330 --> 00:27:39,150
Hebben jullie deze zaak
dan niet beoordeeld?

461
00:27:39,150 --> 00:27:41,730
Waarom hebben jullie er
niet over geoordeeld?

462
00:27:41,730 --> 00:27:45,210
Het is de bedoeling dat je het
morele leven beoordeelt van

463
00:27:45,210 --> 00:27:49,470
mensen die beweren christen te zijn,
maar het is niet de bedoeling dat je

464
00:27:49,470 --> 00:27:51,810
ceremoniële zaken beoordeelt.

465
00:27:51,810 --> 00:27:56,310
Er is ook een derde categorie van de wet
die we zullen tegenkomen in het gedeelte

466
00:27:56,310 --> 00:27:58,290
dat we nu gaan bestuderen.

467
00:27:58,290 --> 00:28:02,430
Die derde categorie zouden we
burgerlijke wetten kunnen noemen.

468
00:28:02,430 --> 00:28:07,110
Bedenk dat ik zei dat Israël niet alleen
een gemeenschap van aanbidders was,

469
00:28:07,110 --> 00:28:09,690
maar ook een burgerlijk bestuur.

470
00:28:09,690 --> 00:28:12,630
Israël droeg drie verschillende petten.

471
00:28:12,630 --> 00:28:15,870
Eén daarvan was dat het een
rechtvaardig volk moest zijn,

472
00:28:15,870 --> 00:28:18,270
wat van alle mensen wordt verlangd.

473
00:28:18,270 --> 00:28:22,710
Trouwens, bij de profeten zien we
dat zij godsspraken uitspreken tegen

474
00:28:22,710 --> 00:28:30,090
heidense volken: tegen Babel, tegen
Moab, tegen Edom en tegen andere volken.

475
00:28:30,090 --> 00:28:33,210
Toch bekritiseerden zij
de heidense volken nooit

476
00:28:33,210 --> 00:28:37,830
omdat ze de sabbat overtraden of
omdat ze hun kinderen niet besneden,

477
00:28:37,830 --> 00:28:39,690
of om iets dergelijks.

478
00:28:39,690 --> 00:28:44,310
Ze bekritiseerden de heidense volken
altijd omdat ze gruweldaden en

479
00:28:44,310 --> 00:28:50,610
onrecht begingen, geen medeleven toonden,
verbonden verbraken en ontrouw waren.

480
00:28:50,610 --> 00:28:54,630
Met andere woorden, Gods
kritiek op de heidense volken,

481
00:28:54,630 --> 00:28:58,290
die Zijn wetten bij de berg
Sinaï nooit hadden ontvangen,

482
00:28:58,290 --> 00:29:02,010
betrof morele overtredingen
waarvan Hij aannam dat

483
00:29:02,010 --> 00:29:03,990
alle mensen ze behoorden te kennen.

484
00:29:03,990 --> 00:29:07,590
Alle mensen kunnen beoordeeld worden op
grond van de vraag of ze rechtvaardig

485
00:29:07,590 --> 00:29:08,730
zijn of niet.

486
00:29:08,730 --> 00:29:13,890
Maar Hij veroordeelde hen nooit op grond
van de vraag of ze ritueel rein waren,

487
00:29:13,890 --> 00:29:17,610
omdat Hij nooit van de heidenen
verlangde dat ze dat waren.

488
00:29:17,610 --> 00:29:21,930
We kunnen dus zien dat alle mensen
een moreel volk behoren te zijn,

489
00:29:21,930 --> 00:29:26,370
en God zal ons veroordelen
omdat we onrechtvaardig zijn,

490
00:29:26,370 --> 00:29:30,690
tenzij we in Christus vergeving
en verlossing ontvangen.

491
00:29:30,690 --> 00:29:35,430
Israël had, net als alle andere
volken, de taak om een rechtvaardig of

492
00:29:35,430 --> 00:29:37,170
moreel volk te zijn.

493
00:29:37,170 --> 00:29:41,490
Het had daarnaast de taak om een
gemeenschap van aanbidders te zijn.

494
00:29:41,490 --> 00:29:44,670
Daarom gaf God hun
bijzondere voorschriften en

495
00:29:44,670 --> 00:29:46,770
geboden voor de aanbidding.

496
00:29:46,770 --> 00:29:49,170
Dat waren de ceremoniële wetten.

497
00:29:49,170 --> 00:29:52,830
Maar bovendien vormden zij
een burgerlijk bestuur.

498
00:29:52,830 --> 00:29:57,810
Zij waren een politieke eenheid, en
daarom moesten zij rechtbanken hebben.

499
00:29:57,810 --> 00:30:00,510
Zij moesten een strafrechtsstelsel hebben.

500
00:30:00,510 --> 00:30:02,790
Er was niet alleen een wet tegen moord,

501
00:30:02,790 --> 00:30:04,830
maar er moesten ook wetten zijn over

502
00:30:04,830 --> 00:30:08,370
welke straf de rechters
voor moord moesten opleggen.

503
00:30:08,370 --> 00:30:10,650
Als christenen erkennen we nog steeds:

504
00:30:10,650 --> 00:30:13,290
Je mag niemand vermoorden,
maar we gaan niet

505
00:30:13,290 --> 00:30:16,050
zelf mensen vervolgen
die een moord plegen.

506
00:30:16,050 --> 00:30:18,630
De gemeente is geen burgerlijk bestuur.

507
00:30:18,630 --> 00:30:22,710
De gemeente heeft geen eigen
rechtbanken om zondaars te vervolgen.

508
00:30:22,710 --> 00:30:27,390
Politieke staten hebben die wel,
en Israël was een politieke staat.

509
00:30:27,390 --> 00:30:29,250
De gemeente is dat niet.

510
00:30:29,250 --> 00:30:33,270
Daarom geldt nog steeds het gebod
om je vader en je moeder te eren,

511
00:30:33,270 --> 00:30:37,290
want dat is een morele kwestie en
alle christenen moeten dat doen.

512
00:30:37,290 --> 00:30:40,650
Maar er is geen opdracht aan
de gemeente om eropuit te gaan

513
00:30:40,650 --> 00:30:44,370
en een tienerzoon te stenigen
die zijn ouders onteert.

514
00:30:44,370 --> 00:30:46,410
Dat is een burgerlijke kwestie.

515
00:30:46,410 --> 00:30:50,130
Dat is een kwestie van de manier waarop
de rechtbanken mensen straffen die

516
00:30:50,130 --> 00:30:51,750
de wet overtreden.

517
00:30:51,750 --> 00:30:57,150
De enige straf die de gemeente werkelijk
hoort op te leggen, is excommunicatie:

518
00:30:57,150 --> 00:31:00,270
iemand uit haar eigen gelederen
die zich niet wil bekeren,

519
00:31:00,270 --> 00:31:02,250
uit de gemeenschap sluiten.

520
00:31:02,250 --> 00:31:07,050
Maar de gemeente is geen burgerlijke
eenheid, terwijl Israël dat wel was.

521
00:31:07,050 --> 00:31:11,010
Zij droegen dus drie verschillende
petten, en sommige van hun wetten zijn van

522
00:31:11,010 --> 00:31:13,230
toepassing op elk van die rollen.

523
00:31:13,230 --> 00:31:16,410
Zoals ieder volk rechtvaardig
en moreel moet zijn,

524
00:31:16,410 --> 00:31:20,130
waren er wetten die hun voorschreven
hoe ze een rechtvaardig en moreel

525
00:31:20,130 --> 00:31:21,510
volk moesten zijn.

526
00:31:21,510 --> 00:31:23,790
Maar ze waren ook een bijzonder volk,

527
00:31:23,790 --> 00:31:27,390
apart gezet om Jahweh op een
bijzondere manier te aanbidden.

528
00:31:27,390 --> 00:31:31,530
Daarom hadden ze hun ceremoniële
wetten, die hun duidelijk maakten hoe ze

529
00:31:31,530 --> 00:31:32,910
dat moesten doen.

530
00:31:32,910 --> 00:31:36,450
Maar ze waren ook een natie die
haar samenleving moest besturen,

531
00:31:36,450 --> 00:31:39,570
en daarom zijn er wetten die
wij burgerlijke wetten noemen.

532
00:31:39,570 --> 00:31:42,390
Dus wanneer je die wetten leest zoals:

533
00:31:42,390 --> 00:31:45,270
Een tovenares mag u niet in leven laten.

534
00:31:45,270 --> 00:31:46,230
en:

535
00:31:46,230 --> 00:31:50,250
Wie zijn vader of zijn moeder
slaat, moet zeker gedood worden.

536
00:31:50,250 --> 00:31:52,530
dan zijn dat burgerlijke wetten.

537
00:31:52,530 --> 00:31:56,970
Zo moesten de rechtbanken binnen een
politieke samenleving rechtspreken.

538
00:31:56,970 --> 00:32:00,630
Wat is tegenwoordig de verhouding
tussen die wetten en christenen?

539
00:32:00,630 --> 00:32:02,550
Dat is het lastige gedeelte.

540
00:32:02,550 --> 00:32:05,370
Het is niet moeilijk om
vanuit de Bijbel te zien dat

541
00:32:05,370 --> 00:32:10,350
de morele wetten gelden voor christenen
en voor iedereen uit alle tijden.

542
00:32:10,350 --> 00:32:15,030
De ceremoniële wetten gelden niet, omdat
die een bijzondere verzameling wetten

543
00:32:15,030 --> 00:32:18,690
vormden die aan Israël werd gegeven
terwijl het op de komst van het

544
00:32:18,690 --> 00:32:20,670
nieuwe verbond wachtte.

545
00:32:20,670 --> 00:32:24,870
Deze ceremoniële wetten wezen vooruit
naar de geestelijke werkelijkheden van

546
00:32:24,870 --> 00:32:26,370
het nieuwe verbond.

547
00:32:26,370 --> 00:32:28,710
Maar hoe zit het met
de burgerlijke wetten?

548
00:32:28,710 --> 00:32:33,390
Hier bestaat enige verwarring over, omdat
de vroege kerk geen politieke macht had in

549
00:32:33,390 --> 00:32:35,070
het Romeinse Rijk.

550
00:32:35,070 --> 00:32:38,490
Aanvankelijk was de vroege
kerk een vervolgde minderheid.

551
00:32:38,490 --> 00:32:41,550
Daarna werden christenen
een vervolgde meerderheid,

552
00:32:41,550 --> 00:32:44,310
en vervolgens werden ze
de heersende meerderheid

553
00:32:44,310 --> 00:32:46,950
toen keizer Constantijn christen werd.

554
00:32:46,950 --> 00:32:50,190
Er ontstond een nieuwe situatie
die gedurende de eerste

555
00:32:50,190 --> 00:32:52,830
driehonderd jaar van de
kerk niet had bestaan.

556
00:32:52,830 --> 00:32:56,670
In de begintijd van de kerk hoefden
christenen niet te beslissen hoe ze een

557
00:32:56,670 --> 00:33:01,770
natie zouden besturen, omdat ze niet in
de positie waren om een natie te besturen.

558
00:33:01,770 --> 00:33:06,630
De mensen die de natie bestuurden,
waren heidenen die de kerk vervolgden.

559
00:33:06,630 --> 00:33:10,470
Maar toen Constantijn christen
werd, werd ook de natie christelijk.

560
00:33:10,470 --> 00:33:15,390
De politieke ambtsdragers,
rechters, politiemacht, het leger

561
00:33:15,390 --> 00:33:20,190
en de rest van het burgerlijk bestuur
werden daardoor eveneens christelijk.

562
00:33:20,190 --> 00:33:22,590
Dat leidde plotseling tot verwarring.

563
00:33:22,590 --> 00:33:26,670
Jezus heeft nooit een burgerlijk
bestuur voor Zijn volk ingesteld.

564
00:33:26,670 --> 00:33:30,990
Toen christenen met de staat vermengd
raakten, werd het verwarrend.

565
00:33:30,990 --> 00:33:34,770
In hoeverre moesten christenen hun
eigen wetten opleggen aan de mensen

566
00:33:34,770 --> 00:33:36,450
in de samenleving?

567
00:33:36,450 --> 00:33:39,450
Zolang iedereen in de samenleving
als christen werd beschouwd,

568
00:33:39,450 --> 00:33:42,630
wat na verloop van tijd
in Europa het geval was,

569
00:33:42,630 --> 00:33:46,710
werd iedereen als baby in de
Rooms-Katholieke Kerk gedoopt.

570
00:33:46,710 --> 00:33:49,830
Het hele continent was
zogenaamd christelijk.

571
00:33:49,830 --> 00:33:54,810
Als alle mensen christen zijn, dan kunnen
christelijke heersers natuurlijk iedereen

572
00:33:54,810 --> 00:33:57,570
volgens christelijke maatstaven besturen.

573
00:33:57,570 --> 00:34:01,110
Maar wat als je beseft dat
niet iedereen christen is?

574
00:34:01,110 --> 00:34:05,970
Moeten christenen dan over niet-christenen
regeren en hun wetten opleggen?

575
00:34:05,970 --> 00:34:10,470
Dat is een moeilijke beslissing, en wij
leven in een tijd waarin verschillende

576
00:34:10,470 --> 00:34:13,350
christenen die beslissing
verschillend nemen.

577
00:34:13,350 --> 00:34:16,470
Aan de ene kant zijn er
mensen zoals de wederdopers,

578
00:34:16,470 --> 00:34:21,090
die geloven dat de kerk en de staat
volledig gescheiden terreinen moeten zijn.

579
00:34:21,090 --> 00:34:24,570
De kerk moet zich niet
bezighouden met staatszaken.

580
00:34:24,570 --> 00:34:27,030
Christenen moeten niet
in het leger dienen.

581
00:34:27,030 --> 00:34:29,430
Ze moeten geen politieagent zijn.

582
00:34:29,430 --> 00:34:31,410
Ze moeten geen rechter zijn.

583
00:34:31,410 --> 00:34:34,890
Ze moeten geen machthebber
zijn. Waarom niet?

584
00:34:34,890 --> 00:34:39,210
De wederdopers geloven dat men daarmee
probeert gerechtigheid door middel van de

585
00:34:39,210 --> 00:34:43,410
wet op te leggen, iets wat in Israël
nooit werkelijk heeft gewerkt.

586
00:34:43,410 --> 00:34:47,850
Geen enkele regering heeft ooit
betere wetten gehad dan Israël.

587
00:34:47,850 --> 00:34:52,230
Toch is het nooit gelukt om hen daardoor
tot een rechtvaardig volk te maken,

588
00:34:52,230 --> 00:34:55,230
omdat de wet niet in hun
hart geschreven stond.

589
00:34:55,230 --> 00:34:58,590
Er zijn in de samenleving
enkele perioden geweest

590
00:34:58,590 --> 00:35:03,030
waarin christelijke heersers probeerden
christelijke maatstaven op te leggen

591
00:35:03,030 --> 00:35:05,130
aan een onbekeerde bevolking.

592
00:35:05,130 --> 00:35:09,870
Ik meen bijvoorbeeld dat het Oliver
Cromwell was die enige tijd Lord

593
00:35:09,870 --> 00:35:11,730
Protector van Engeland was.

594
00:35:11,730 --> 00:35:14,910
Er was een periode waarin
Engeland geen koningen had.

595
00:35:14,910 --> 00:35:20,150
Tussendoor was er ongeveer één generatie
— ik ben de precieze jaartallen vergeten —

596
00:35:20,150 --> 00:35:23,430
waarin een groep puriteinen
het land bestuurde.

597
00:35:23,430 --> 00:35:27,150
Ze voerden puriteinse wetten
in, christelijke wetten,

598
00:35:27,150 --> 00:35:30,990
en heel Engeland werd als een
puriteins gemenebest onder

599
00:35:30,990 --> 00:35:33,210
religieuze wetgeving bestuurd.

600
00:35:33,210 --> 00:35:36,690
Het enige probleem was dat de
mensen niet behouden waren.

601
00:35:36,690 --> 00:35:38,910
De mensen waren geen christenen.

602
00:35:38,910 --> 00:35:43,050
De staat was christelijk, maar de
bevolking was niet christelijk,

603
00:35:43,050 --> 00:35:47,670
en de mensen maakten er bezwaar
tegen en kwamen ertegen in opstand.

604
00:35:47,670 --> 00:35:50,310
Zodra Cromwell niet meer aan de macht was,

605
00:35:50,310 --> 00:35:53,010
haalden de mensen
machthebbers binnen die al die

606
00:35:53,010 --> 00:35:55,170
christelijke wetten zouden intrekken.

607
00:35:55,170 --> 00:35:59,070
Als je christelijke maatstaven
oplegt aan een onbekeerd volk,

608
00:35:59,070 --> 00:36:02,130
zal het volk zich daartegen
verzetten, net zoals

609
00:36:02,130 --> 00:36:04,890
Israël zich tegen de
wetten van God verzette,

610
00:36:04,890 --> 00:36:07,950
omdat die niet in hun
hart geschreven stonden.

611
00:36:07,950 --> 00:36:10,950
En zodra ze de christenen
uit de macht kunnen zetten,

612
00:36:10,950 --> 00:36:13,470
zullen ze hun slechte
wetten weer invoeren.

613
00:36:13,470 --> 00:36:17,310
Dit maakt deel uit van ons probleem
om te weten wat we met het burgerlijk

614
00:36:17,310 --> 00:36:18,750
recht moeten doen.

615
00:36:18,750 --> 00:36:21,030
Christenen hebben nu
namelijk de mogelijkheid om

616
00:36:21,030 --> 00:36:26,310
functies binnen de overheid en de
wetgevende macht, enzovoort, te bekleden.

617
00:36:26,310 --> 00:36:31,050
Die mogelijkheid hadden ze in de
tijd van Jezus en de apostelen niet.

618
00:36:31,050 --> 00:36:32,370
Wat moet je doen?

619
00:36:32,370 --> 00:36:34,710
Ik kan die vraag niet beantwoorden.

620
00:36:34,710 --> 00:36:38,730
Ik vertel je alleen dat hierover
verschil van mening bestaat.

621
00:36:38,730 --> 00:36:42,150
Er zijn mensen die geloven
dat de kerk een positie

622
00:36:42,150 --> 00:36:44,910
binnen de wetgevende
macht moet gaan innemen

623
00:36:44,910 --> 00:36:48,990
en de natie christelijke wetten
moet opleggen, of, zoals sommigen

624
00:36:48,990 --> 00:36:51,150
zeggen, Joodse wetten.

625
00:36:51,150 --> 00:36:54,270
Dit is de opvatting van
degenen die christelijke

626
00:36:54,270 --> 00:36:56,430
reconstructionisten worden genoemd.

627
00:36:56,430 --> 00:37:01,350
Het christelijk reconstructionisme is
tegenwoordig een groeiende beweging.

628
00:37:01,350 --> 00:37:04,710
Ze geloven allereerst in
het postmillennialisme.

629
00:37:04,710 --> 00:37:08,370
Dat houdt in dat op een dag
iedereen bekeerd zal worden,

630
00:37:08,370 --> 00:37:12,270
of dat op zijn minst hele
samenlevingen bekeerd zullen worden.

631
00:37:12,270 --> 00:37:16,050
Ze geloven ook in wat zij deonomie noemen.

632
00:37:16,050 --> 00:37:20,190
Deonomie komt van de
woorden theos en nomos.

633
00:37:20,190 --> 00:37:24,450
Theos betekent God en nomos betekent wet.

634
00:37:24,450 --> 00:37:27,330
Deonomie betekent Gods wet.

635
00:37:27,330 --> 00:37:32,250
De christelijke reconstructionisten
geloven dat er een tijd zal komen waarin

636
00:37:32,250 --> 00:37:36,570
alle volken christelijk zijn
geworden en vrijwel alle burgers

637
00:37:36,570 --> 00:37:38,190
christen zijn geworden.

638
00:37:38,190 --> 00:37:41,430
Als gevolg daarvan zullen volken
natuurlijk door christenen

639
00:37:41,430 --> 00:37:42,990
bestuurd moeten worden.

640
00:37:42,990 --> 00:37:46,830
De rechtsstelsels zullen
christelijk van aard moeten zijn.

641
00:37:46,830 --> 00:37:51,750
Zelfs de wetboeken met strafrechtelijke
bepalingen zullen christelijk moeten zijn.

642
00:37:51,750 --> 00:37:55,530
Toch heeft Jezus ons geen enkel
burgerlijk wetboek gegeven.

643
00:37:55,530 --> 00:38:01,110
Maar Paulus zei dat de Joodse wet
heilig, rechtvaardig en goed was.

644
00:38:01,110 --> 00:38:04,830
Daarom zeggen de theonomisten
dat christenen bereid moeten zijn

645
00:38:04,830 --> 00:38:09,090
om de Joodse burgerlijke wetten
aan elke samenleving op te leggen,

646
00:38:09,090 --> 00:38:12,810
zodra die samenlevingen
christelijk worden en de christenen

647
00:38:12,810 --> 00:38:14,730
daar aan de macht zijn gekomen.

648
00:38:14,730 --> 00:38:18,750
Aan het ene uiteinde van het spectrum
hebben we dus de wederdopers,

649
00:38:18,750 --> 00:38:22,470
die zeggen dat christenen zelfs
helemaal niet betrokken mogen zijn

650
00:38:22,470 --> 00:38:25,350
bij iets wat met de
overheid te maken heeft.

651
00:38:25,350 --> 00:38:29,790
Wij zijn een afzonderlijk volk,
vreemdelingen en pelgrims in dit land.

652
00:38:29,790 --> 00:38:34,170
Dan zijn er de theonomisten, die zeggen
dat we rechtstreeks actief moeten worden

653
00:38:34,170 --> 00:38:37,230
binnen de overheid en de
burgerlijke wetten die

654
00:38:37,230 --> 00:38:40,050
Mozes gaf aan de bevolking
moeten gaan opleggen.

655
00:38:40,050 --> 00:38:44,370
De meeste christenen in Amerika
bevinden zich tegenwoordig ergens tussen

656
00:38:44,370 --> 00:38:45,990
die twee uitersten.

657
00:38:45,990 --> 00:38:49,530
Wij geloven dat christenen een
bepaalde rol hebben in de overheid,

658
00:38:49,530 --> 00:38:54,210
maar de Joodse burgerlijke wet aan het
land opleggen lijkt een beetje extreem.

659
00:38:54,210 --> 00:38:56,130
Dat zou bijvoorbeeld betekenen dat

660
00:38:56,130 --> 00:39:00,630
homoseksuelen gestenigd zouden moeten
worden, evenals heksen en kinderen die hun

661
00:39:00,630 --> 00:39:03,270
ouders vervloeken, en
nog veel andere mensen,

662
00:39:03,270 --> 00:39:05,970
zoals mensen die op de
sabbat hout sprokkelen.

663
00:39:05,970 --> 00:39:08,190
We zouden die mensen moeten stenigen.

664
00:39:08,190 --> 00:39:11,850
Er zouden veel misdrijven zijn
waarop de doodstraf staat als we

665
00:39:11,850 --> 00:39:13,410
die wetten oplegden.

666
00:39:13,410 --> 00:39:14,790
Wat is het antwoord?

667
00:39:14,790 --> 00:39:19,590
Ik weet dat je erop wacht dat ik je die
parel van wijsheid geef. Ik weet het niet.

668
00:39:19,590 --> 00:39:23,910
Ik denk niet dat christenen geheel buiten
de sfeer van de overheid moeten blijven,

669
00:39:23,910 --> 00:39:27,990
om de eenvoudige reden dat ik geloof
dat mensen in de overheid soms bekeerd

670
00:39:27,990 --> 00:39:29,250
behoren te worden.

671
00:39:29,250 --> 00:39:32,190
Ik denk dat iedereen
bekeerd behoort te worden.

672
00:39:32,190 --> 00:39:37,290
Ook in Bijbelse tijden werd iemand die een
overheidsfunctie bekleedde soms bekeerd.

673
00:39:37,290 --> 00:39:41,130
Sergius Paulus, op het
eiland Cyprus, werd bekeerd,

674
00:39:41,130 --> 00:39:43,530
en hij was de gouverneur van het eiland.

675
00:39:43,530 --> 00:39:46,590
We lezen niet dat hij
zijn functie neerlegde.

676
00:39:46,590 --> 00:39:50,850
Erastus, de schatbewaarder
van Korinthe, werd bekeerd.

677
00:39:50,850 --> 00:39:54,990
Hij legde zijn ambt inderdaad
neer en reisde met Paulus mee.

678
00:39:54,990 --> 00:39:56,010
Maar er waren andere

679
00:39:56,010 --> 00:39:59,790
overheidsfunctionarissen die bekeerd
werden, of die Paulus in elk geval

680
00:39:59,790 --> 00:40:04,230
probeerde te bekeren, zoals
Festus, Felix en Agrippa.

681
00:40:04,230 --> 00:40:08,550
Die mannen bekeerden zich niet, maar
Paulus probeerde hen te bekeren.

682
00:40:08,550 --> 00:40:11,550
Stel dat hij hen wel had bekeerd, wat dan?

683
00:40:11,550 --> 00:40:15,810
We zien in de Bijbel inderdaad
hoofdmannen, militaire functionarissen,

684
00:40:15,810 --> 00:40:17,370
die bekeerd werden.

685
00:40:17,370 --> 00:40:20,550
We weten niet of zij hun functie
bleven vervullen of niet,

686
00:40:20,550 --> 00:40:24,390
maar we lezen niet dat hun werd
gezegd dat ze dat niet mochten.

687
00:40:24,390 --> 00:40:26,310
Daarom is het niet duidelijk.

688
00:40:26,310 --> 00:40:30,930
We geloven beslist dat mensen die een
ambt bekleden christen behoren te worden.

689
00:40:30,930 --> 00:40:35,070
Als zij christen worden, moeten
zij hun ambt dan neerleggen?

690
00:40:35,070 --> 00:40:37,170
Dat is moeilijk te beoordelen.

691
00:40:37,170 --> 00:40:39,450
Dit is een ethische vraag waarover

692
00:40:39,450 --> 00:40:42,810
christenen nog wel enige tijd
zullen blijven discussiëren.

693
00:40:42,810 --> 00:40:46,770
Ik kan met die onzekerheid leven omdat
ik niet van plan ben me verkiesbaar te

694
00:40:46,770 --> 00:40:50,010
stellen en ook niet van plan
ben het leger in te gaan.

695
00:40:50,010 --> 00:40:53,850
Daarom vind ik dat iemand anders zich
maar over dat probleem zorgen moet maken.

696
00:40:53,850 --> 00:40:57,570
Ik denk echter wel dat God sommige
mensen de ene kant op kan leiden

697
00:40:57,570 --> 00:41:00,810
en anderen een andere kant
op, zelfs als het gaat om

698
00:41:00,810 --> 00:41:03,390
christenen die in een oorlog vechten.

699
00:41:03,390 --> 00:41:06,450
Verschillende christenen hebben
verschillende overtuigingen,

700
00:41:06,450 --> 00:41:09,750
en het Nieuwe Testament
behandelt dit niet rechtstreeks.

701
00:41:09,750 --> 00:41:13,590
Als het dus gaat om de toepassing van
Joodse burgerlijke verordeningen op de

702
00:41:13,590 --> 00:41:18,630
moderne samenleving, rust er op christenen
geen rechtstreekse verplichting om

703
00:41:18,630 --> 00:41:20,250
zulke dingen op te leggen.

704
00:41:20,250 --> 00:41:23,550
Als een christen toevallig
wetgever of rechter was,

705
00:41:23,550 --> 00:41:27,510
zou hij in die functie natuurlijk wel de
verplichting hebben om rechtvaardig wetten

706
00:41:27,510 --> 00:41:30,810
te maken en rechtvaardig recht te spreken.

707
00:41:30,810 --> 00:41:33,690
De wetten van Mozes zijn rechtvaardig.

708
00:41:33,690 --> 00:41:37,890
Dat leidt tot interessante conflicten,
misschien niet in ieders gedachten,

709
00:41:37,890 --> 00:41:40,710
maar in de gedachten
van sommige mensen wel.

710
00:41:40,710 --> 00:41:43,830
Zo komen we bij de hele
kwestie van de Joodse wet.

711
00:41:43,830 --> 00:41:48,990
Er zijn de morele wetten, de ceremoniële
wetten en de burgerlijke wetten.

712
00:41:48,990 --> 00:41:53,190
De toepassing van de burgerlijke
wetten in deze tijd is zeer onduidelijk

713
00:41:53,190 --> 00:41:57,090
en hangt af van wat de juiste rol
van christenen ten opzichte van de

714
00:41:57,090 --> 00:41:59,490
seculiere overheid behoort te zijn.

715
00:41:59,490 --> 00:42:04,170
Maar wat de ceremoniële wetten betreft,
hoeven we ons niet af te vragen of we die

716
00:42:04,170 --> 00:42:06,030
wel of niet moeten houden.

717
00:42:06,030 --> 00:42:10,350
En wat de morele wetten betreft,
hoeven we ons evenmin af te vragen

718
00:42:10,350 --> 00:42:12,390
of we die wel of niet moeten houden.

719
00:42:12,390 --> 00:42:16,170
De eerste wetten die God gaf,
zijn natuurlijk de Tien Geboden.

720
00:42:16,170 --> 00:42:20,070
We zijn in Exodus hoofdstuk 20,
waar de Tien Geboden voor het

721
00:42:20,070 --> 00:42:21,870
eerst worden opgesomd.

722
00:42:21,870 --> 00:42:26,550
Later worden ze opnieuw gegeven,
in Deuteronomium hoofdstuk 5.

723
00:42:26,550 --> 00:42:31,290
Deze geboden worden door verschillende
kerkgenootschappen verschillend genummerd.

724
00:42:31,290 --> 00:42:35,910
Sommige, zoals de rooms-katholieken
en volgens mij ook de lutheranen,

725
00:42:35,910 --> 00:42:40,350
maken van wat ik als de eerste
twee geboden beschouw één gebod.

726
00:42:40,350 --> 00:42:44,610
En zij maken van wat ik als het
tiende gebod beschouw twee geboden.

727
00:42:44,610 --> 00:42:47,790
Ik beschouw vers 17 als het tiende gebod:

728
00:42:47,790 --> 00:42:50,790
U zult niet begeren
het huis van uw naaste.

729
00:42:50,790 --> 00:42:54,750
U zult niet begeren de vrouw van
uw naaste, noch zijn dienaar,

730
00:42:54,750 --> 00:43:01,530
noch zijn dienares, noch zijn rund, noch
zijn ezel, noch iets wat van uw naaste is.

731
00:43:01,530 --> 00:43:02,730
enzovoort.

732
00:43:02,730 --> 00:43:07,290
De rooms-katholieken, geloof ik, en
de lutheranen, als ik me niet vergis,

733
00:43:07,290 --> 00:43:09,390
maken hiervan twee geboden.

734
00:43:09,390 --> 00:43:11,250
Het negende gebod is:

735
00:43:11,250 --> 00:43:14,490
Je mag je zinnen niet zetten
op het huis van je naaste.

736
00:43:14,490 --> 00:43:16,230
Het tiende gebod is:

737
00:43:16,230 --> 00:43:19,650
Je mag je zinnen niet zetten op
de vrouw van je naaste, of op

738
00:43:19,650 --> 00:43:21,810
zijn knecht, enzovoort.

739
00:43:21,810 --> 00:43:24,630
Wat mij dus één gebod over begeren lijkt,

740
00:43:24,630 --> 00:43:27,690
maken de rooms-katholieken
tot twee geboden.

741
00:43:27,690 --> 00:43:31,290
Eén reden waarom ze dit hebben
gedaan, is dat wat ik als het tweede

742
00:43:31,290 --> 00:43:33,030
gebod beschouw, luidt:

743
00:43:33,030 --> 00:43:37,890
U zult voor uzelf geen beeld maken, geen
enkele afbeelding van wat boven in de

744
00:43:37,890 --> 00:43:42,630
hemel, of beneden op de aarde of
in het water onder de aarde is.

745
00:43:42,630 --> 00:43:44,850
en dat ze dat enigszins verhullen.

746
00:43:44,850 --> 00:43:47,070
Ze maken daar geen volledig gebod van.

747
00:43:47,070 --> 00:43:50,310
Ze beschouwen het eenvoudigweg
als onderdeel van:

748
00:43:50,310 --> 00:43:53,910
U zult geen andere goden
voor Mijn aangezicht hebben.

749
00:43:53,910 --> 00:43:59,370
Het houdt daar duidelijk verband mee, maar
de Bijbel noemt dit wel de Tien Geboden.

750
00:43:59,370 --> 00:44:03,030
Er staan hier dus tien, maar niet
iedereen is het erover eens hoe ze

751
00:44:03,030 --> 00:44:04,470
genummerd moeten worden.

752
00:44:04,470 --> 00:44:08,970
Iedereen zou het erover eens moeten
zijn dat al deze woorden hier staan

753
00:44:08,970 --> 00:44:11,610
en dat het allemaal geboden van God zijn.

754
00:44:11,610 --> 00:44:14,850
Of iemand nu luthers,
katholiek of iets anders is,

755
00:44:14,850 --> 00:44:19,650
hij moet erkennen dat al deze geboden
gegeven zijn en dat ze allemaal in

756
00:44:19,650 --> 00:44:21,690
aanmerking genomen moeten worden.

757
00:44:21,690 --> 00:44:26,430
Nu ga ik deze geboden voorlezen, maar het
is duidelijk dat we ze pas in de volgende

758
00:44:26,430 --> 00:44:28,770
lezing uitvoerig kunnen bespreken.

759
00:44:28,770 --> 00:44:31,890
De waarheid is dat ik
over de Tien Geboden een

760
00:44:31,890 --> 00:44:34,710
reeks van ongeveer twaalf
lezingen heb gegeven,

761
00:44:34,710 --> 00:44:37,890
want het zou duidelijk moeten
zijn dat dat mogelijk is.

762
00:44:37,890 --> 00:44:42,810
Elk gebod geeft richting aan een hele
stroom van openbaring door de rest van de

763
00:44:42,810 --> 00:44:46,770
Schrift heen, en iedere
Bijbelleraar die zijn vak verstaat,

764
00:44:46,770 --> 00:44:50,670
zou over elk afzonderlijk gebod
uren moeten kunnen spreken.

765
00:44:50,670 --> 00:44:53,730
Maar daar hebben we op
deze school geen tijd voor,

766
00:44:53,730 --> 00:44:56,010
dus we zullen ze kort moeten behandelen.

767
00:44:56,010 --> 00:45:01,830
We zullen ze kort doornemen en daarna
één lezing gebruiken om ze te bespreken.

768
00:45:01,830 --> 00:45:04,710
Exodus 20, vanaf vers 1:

769
00:45:04,710 --> 00:45:11,250
Toen sprak God al deze woorden: Ik ben de
HEERE, uw God, Die u uit het land Egypte,

770
00:45:11,250 --> 00:45:13,890
uit het slavenhuis, geleid heeft.

771
00:45:13,890 --> 00:45:17,250
U zult geen andere goden
voor Mijn aangezicht hebben.

772
00:45:17,250 --> 00:45:21,390
Vers 3 wordt door de meeste protestanten
als het eerste gebod beschouwd.

773
00:45:21,390 --> 00:45:23,970
Dan begint in vers 4 een tweede:

774
00:45:23,970 --> 00:45:27,750
Jullie mogen geen godenbeelden
maken, of afbeeldingen van

775
00:45:27,750 --> 00:45:33,270
wat dan ook in de hemel boven, op de aarde
beneden of in het water onder de aarde.

776
00:45:33,270 --> 00:45:39,450
Jullie mogen er niet voor buigen en ze
niet dienen, want Ik, Jahweh, jullie God,

777
00:45:39,450 --> 00:45:41,250
ben een jaloerse God.

778
00:45:41,250 --> 00:45:45,990
Ik laat de kinderen tot in de derde en
vierde generatie boeten voor de schuld van

779
00:45:45,990 --> 00:45:49,830
vaders die Mij haten, maar
Ik bewijs barmhartigheid

780
00:45:49,830 --> 00:45:55,650
tot in duizend generaties van hen die
Mij liefhebben en Mijn geboden naleven.

781
00:45:55,650 --> 00:45:58,770
Ik ga nog geen commentaar
geven op al deze woorden,

782
00:45:58,770 --> 00:46:02,490
maar ik wil er alleen op wijzen
dat het eerste en het tweede gebod

783
00:46:02,490 --> 00:46:04,110
veel gemeen hebben.

784
00:46:04,110 --> 00:46:07,710
Eén daarvan is dat je helemaal
geen andere goden mag hebben:

785
00:46:07,710 --> 00:46:11,250
Jullie mogen naast Mij
geen andere goden hebben.

786
00:46:11,250 --> 00:46:15,030
De woorden zouden kunnen
betekenen: vóór Mij in rang.

787
00:46:15,030 --> 00:46:17,430
Als dat het enige is wat ze betekenen,

788
00:46:17,430 --> 00:46:22,050
zou dat niet uitsluiten dat je andere
goden hebt die je achter Hem plaatst.

789
00:46:22,050 --> 00:46:26,430
Je zou dan veel goden hebben,
maar Yahweh is de voornaamste God.

790
00:46:26,430 --> 00:46:30,390
Het is duidelijk dat Hij dat
niet bedoelt. De uitdrukking

791
00:46:30,390 --> 00:46:33,810
U zult geen andere goden
voor Mijn aangezicht hebben.

792
00:46:33,810 --> 00:46:36,750
betekent: in Mijn tegenwoordigheid.

793
00:46:36,750 --> 00:46:38,850
Je leeft je leven voor Mij.

794
00:46:38,850 --> 00:46:42,030
Je leeft je leven in
Mijn tegenwoordigheid.

795
00:46:42,030 --> 00:46:46,290
Terwijl je je leven voor Mij
leeft, heb je geen andere goden.

796
00:46:46,290 --> 00:46:50,670
Je mag in Mijn tegenwoordigheid
helemaal geen andere goden hebben.

797
00:46:50,670 --> 00:46:57,090
De woorden betekenen dus niet: vóór
Mij in rang, of: hoger dan Mij, maar:

798
00:46:57,090 --> 00:46:59,310
in Mijn tegenwoordigheid.

799
00:46:59,310 --> 00:47:01,950
Geen goden, alleen Mij.

800
00:47:01,950 --> 00:47:06,630
Maar het tweede gebod, dat vergelijkbaar
klinkt omdat het maken van afgodsbeelden

801
00:47:06,630 --> 00:47:09,990
verbiedt, heeft waarschijnlijk
niet dezelfde strekking.

802
00:47:09,990 --> 00:47:13,170
Hij heeft al gezegd dat je
geen andere goden mag hebben,

803
00:47:13,170 --> 00:47:17,010
en dat zou natuurlijk uitsluiten
dat je afgodsbeelden als goden hebt.

804
00:47:17,010 --> 00:47:20,010
Maar het tweede gebod zou veeleer zeggen:

805
00:47:20,010 --> 00:47:24,870
U zult voor uzelf geen beeld maken, geen
enkele afbeelding van wat boven in de

806
00:47:24,870 --> 00:47:29,730
hemel, of beneden op de aarde of
in het water onder de aarde is.

807
00:47:29,730 --> 00:47:34,230
Daartoe kwamen ze in de verleiding, en
dat is in feite wat ze deden toen ze het

808
00:47:34,230 --> 00:47:35,850
gouden kalf maakten.

809
00:47:35,850 --> 00:47:38,370
Ze maakten een gouden kalf en zeiden:

810
00:47:38,370 --> 00:47:39,870
Dit is Jahweh.

811
00:47:39,870 --> 00:47:42,210
Ze aanbaden geen andere goden.

812
00:47:42,210 --> 00:47:47,010
Ze aanbaden Jahweh, maar ze maakten
een gouden kalf om Hem voor te stellen.

813
00:47:47,010 --> 00:47:50,610
Het tweede gebod is dus niet slechts
een herhaling van het eerste:

814
00:47:50,610 --> 00:47:52,350
geen andere goden.

815
00:47:52,350 --> 00:47:56,430
Het tweede heeft meer te maken met wat
je niet mag doen bij het aanbidden van

816
00:47:56,430 --> 00:47:57,990
deze ene God.

817
00:47:57,990 --> 00:48:02,190
Je moet niet proberen Hem voor te stellen
door middel van gesneden beelden als

818
00:48:02,190 --> 00:48:04,530
voorwerpen waarvoor je je neerbuigt.

819
00:48:04,530 --> 00:48:06,990
We zullen meer zeggen
over het gedeelte over de

820
00:48:06,990 --> 00:48:10,770
na-ijverige God wanneer
we er later op terugkomen.

821
00:48:10,770 --> 00:48:12,510
Het derde gebod luidt:

822
00:48:12,510 --> 00:48:16,830
U zult de Naam van de HEERE,
uw God, niet ijdel gebruiken,

823
00:48:16,830 --> 00:48:21,690
want de HEERE zal niet voor onschuldig
houden wie Zijn Naam ijdel gebruikt.

824
00:48:21,690 --> 00:48:23,370
Het vierde gebod:

825
00:48:23,370 --> 00:48:26,310
Gedenk de sabbatdag, dat u die heiligt.

826
00:48:26,310 --> 00:48:28,110
Het vijfde gebod:

827
00:48:28,110 --> 00:48:33,030
Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen
verlengd worden in het land dat de HEERE,

828
00:48:33,030 --> 00:48:34,830
uw God, u geeft.

829
00:48:34,830 --> 00:48:36,330
Het zesde gebod:

830
00:48:36,330 --> 00:48:37,950
U zult niet doodslaan.

831
00:48:37,950 --> 00:48:39,510
Het zevende gebod:

832
00:48:39,510 --> 00:48:41,430
U zult niet echtbreken.

833
00:48:41,430 --> 00:48:42,990
Het achtste gebod:

834
00:48:42,990 --> 00:48:44,790
U zult niet stelen.

835
00:48:44,790 --> 00:48:46,350
Het negende gebod:

836
00:48:46,350 --> 00:48:50,070
U zult geen vals getuigenis
spreken tegen uw naaste.

837
00:48:50,070 --> 00:48:51,210
En het tiende gebod:

838
00:48:51,210 --> 00:48:54,150
U zult niet begeren
het huis van uw naaste.

839
00:48:54,150 --> 00:48:58,290
U zult niet begeren de vrouw van
uw naaste, noch zijn dienaar,

840
00:48:58,290 --> 00:49:05,430
noch zijn dienares, noch zijn rund, noch
zijn ezel, noch iets wat van uw naaste is.

841
00:49:05,430 --> 00:49:09,270
We zullen elk van deze geboden
wat uitvoeriger bespreken,

842
00:49:09,270 --> 00:49:13,710
maar laat me je eerst in grote
lijnen iets over deze wetten zeggen.

843
00:49:13,710 --> 00:49:17,610
In deze wetten komen verschillende
aandachtspunten tot uitdrukking.

844
00:49:17,610 --> 00:49:22,350
Een daarvan is natuurlijk je verplichting
tegenover God: Hij moet de enige zijn.

845
00:49:22,350 --> 00:49:23,370
Waarom?

846
00:49:23,370 --> 00:49:27,510
Omdat zij een verbond met God waren
aangegaan dat op een huwelijk leek.

847
00:49:27,510 --> 00:49:30,210
Een vrouw kan niet meer
dan één echtgenoot hebben,

848
00:49:30,210 --> 00:49:34,470
en Israël kan niet meer dan één
God hebben. Daarom zegt Hij:

849
00:49:34,470 --> 00:49:38,010
U zult geen andere goden
voor Mijn aangezicht hebben.

850
00:49:38,010 --> 00:49:42,750
U zult voor uzelf geen beeld maken, geen
enkele afbeelding van wat boven in de

851
00:49:42,750 --> 00:49:47,550
hemel, of beneden op de aarde of
in het water onder de aarde is.

852
00:49:47,550 --> 00:49:53,310
U zult zich daarvoor niet neerbuigen,
en die niet dienen, want Ik, de HEERE,

853
00:49:53,310 --> 00:49:58,290
uw God, ben een na-ijverig God, Die de
misdaad van de vaderen vergeldt aan de

854
00:49:58,290 --> 00:50:02,310
kinderen, aan het derde en vierde
geslacht van hen die Mij haten,

855
00:50:02,310 --> 00:50:07,530
Ik ben jaloers als het om zulke
dingen gaat. Doe dat niet. En Hij zei:

856
00:50:07,530 --> 00:50:12,090
U zult de Naam van de HEERE,
uw God, niet ijdel gebruiken,

857
00:50:12,090 --> 00:50:16,830
want de HEERE zal niet voor onschuldig
houden wie Zijn Naam ijdel gebruikt.

858
00:50:16,830 --> 00:50:21,030
wat de eerbied voor en de
heiligheid van Gods Naam beschermt.

859
00:50:21,030 --> 00:50:25,230
We zullen daar verder over spreken,
zodat je weet wat dat werkelijk betekent.

860
00:50:25,230 --> 00:50:29,130
Want in ons hedendaagse
taalgebruik denken we bij het ijdel

861
00:50:29,130 --> 00:50:31,110
gebruiken van de Naam van de Heere

862
00:50:31,110 --> 00:50:33,930
gewoonlijk aan een bepaalde
manier waarop dat gebeurt,

863
00:50:33,930 --> 00:50:37,470
maar dat is niet noodzakelijk
het voornaamste wat Hij bedoelde.

864
00:50:37,470 --> 00:50:42,750
Dan is er het sabbatsvoorschrift, dat ook
te maken heeft met het aanbidden van God,

865
00:50:42,750 --> 00:50:47,970
hoewel je zou kunnen aanvoeren dat dit een
ceremoniële wet is die ertussen is gezet.

866
00:50:47,970 --> 00:50:50,070
Maar dat zou niet verrassend zijn.

867
00:50:50,070 --> 00:50:54,750
De verplichtingen van Israël
tegenover God waren allereerst moreel:

868
00:50:54,750 --> 00:50:59,910
ze mochten Hem niet ontrouw zijn en geen
geestelijk overspel tegen Hem plegen.

869
00:50:59,910 --> 00:51:02,010
Maar er was ook een heel stelsel van

870
00:51:02,010 --> 00:51:05,850
ceremoniële manieren waarop
Hij hun opdroeg te aanbidden.

871
00:51:05,850 --> 00:51:10,110
Hij droeg hun op niet te aanbidden
door gesneden beelden te maken,

872
00:51:10,110 --> 00:51:13,170
maar zij moesten volgens
verschillende ceremoniën aanbidden,

873
00:51:13,170 --> 00:51:15,690
waarvan de sabbat de voornaamste was.

874
00:51:15,690 --> 00:51:19,890
Deze eerste vier geboden hebben dus
duidelijk te maken met de noodzaak om God

875
00:51:19,890 --> 00:51:24,690
op de juiste manier te eren, op de
manier waarop Hij geëerd wil worden.

876
00:51:24,690 --> 00:51:29,790
De laatste zes geboden hebben duidelijk te
maken met je verhouding tot andere mensen,

877
00:51:29,790 --> 00:51:33,450
en je voornaamste verplichting
is die tegenover je ouders.

878
00:51:33,450 --> 00:51:37,230
Je hebt tegenover alle mensen de
verplichting om te doen wat juist is,

879
00:51:37,230 --> 00:51:41,910
maar tegenover je ouders heb je een
bijzondere verplichting. Waarom?

880
00:51:41,910 --> 00:51:44,430
Je staat volledig bij hen in de schuld.

881
00:51:44,430 --> 00:51:48,750
Je bestaan heb je eraan te danken dat
zij je ter wereld hebben gebracht.

882
00:51:48,750 --> 00:51:52,830
En dat geldt zelfs als het van
hun kant een ongelukje was.

883
00:51:52,830 --> 00:51:56,070
Soms verwekken ouders kinderen
zonder dat van plan te zijn.

884
00:51:56,070 --> 00:51:58,170
Maar het feit dat jij hier bent,

885
00:51:58,170 --> 00:52:01,830
betekent dat zij de zwangerschap
helemaal hebben uitgedragen.

886
00:52:01,830 --> 00:52:05,670
Toen ze eenmaal wisten dat je er
was, besloten ze je te houden.

887
00:52:05,670 --> 00:52:07,890
Ze besloten je te aanvaarden.

888
00:52:07,890 --> 00:52:09,630
Ze besloten je niet te doden,

889
00:52:09,630 --> 00:52:13,470
terwijl sommige ouders bij zoiets
andere beslissingen hebben genomen.

890
00:52:13,470 --> 00:52:17,670
Alleen al het feit dat zij zichzelf,
om het zacht uit te drukken,

891
00:52:17,670 --> 00:52:20,850
ongemak hebben bezorgd
zodat jij kon bestaan,

892
00:52:20,850 --> 00:52:23,850
betekent dat je bij hen
diep in de schuld staat,

893
00:52:23,850 --> 00:52:27,870
zelfs als ze je de dag na je geboorte
ter adoptie hebben afgestaan.

894
00:52:27,870 --> 00:52:31,650
Maar als je ouders je niet hebben
afgestaan en je hebben grootgebracht,

895
00:52:31,650 --> 00:52:35,730
hebben ze ook een groot deel van
hun gemak en hun vrijheid opgegeven,

896
00:52:35,730 --> 00:52:37,950
zodat jij een leven kon hebben.

897
00:52:37,950 --> 00:52:41,730
En in de meeste gevallen
geven ouders, zoals Jezus zei,

898
00:52:41,730 --> 00:52:45,930
graag goede dingen aan hun kinderen,
en dat hebben ze dan ook gedaan.

899
00:52:45,930 --> 00:52:49,350
Ze gaven je alles waarvan zij
dachten dat het goed voor je was,

900
00:52:49,350 --> 00:52:51,150
ten koste van zichzelf.

901
00:52:51,150 --> 00:52:55,290
Dat geld hadden ze aan hun eigen
zaken en aan zichzelf kunnen besteden

902
00:52:55,290 --> 00:52:57,930
als ze geen kinderen
hadden hoeven onderhouden.

903
00:52:57,930 --> 00:53:00,330
Maar ze lieten je toe in hun leven.

904
00:53:00,330 --> 00:53:04,050
In de meeste gevallen brachten
ze jarenlang offers voor je.

905
00:53:04,050 --> 00:53:09,510
Ze gaven hun vrijheid op en hun vermogen
om eenvoudigweg onafhankelijk te zijn,

906
00:53:09,510 --> 00:53:14,730
zodat ze je op weg konden helpen naar een
leven waarvan ze hoopten dat het goed en

907
00:53:14,730 --> 00:53:16,890
gelukkig voor je zou zijn.

908
00:53:16,890 --> 00:53:19,230
En je staat bij hen in de schuld.

909
00:53:19,230 --> 00:53:22,650
Bij niemand sta je zo diep
in de schuld als bij hen.

910
00:53:22,650 --> 00:53:26,610
De wet in de Bijbel houdt zich
bezig met je verplichting om mensen

911
00:53:26,610 --> 00:53:27,810
goed te behandelen.

912
00:53:27,810 --> 00:53:31,230
De eerste mensen die je goed
moet behandelen, zijn je ouders.

913
00:53:31,230 --> 00:53:35,070
Vervolgens: pleeg geen
moord, pleeg geen overspel,

914
00:53:35,070 --> 00:53:38,430
steel niet en leg geen vals getuigenis af.

915
00:53:38,430 --> 00:53:42,330
Dit alles heeft te maken met het
eerbiedigen van de rechten van anderen:

916
00:53:42,330 --> 00:53:46,050
hun recht op leven en op de
eerbiediging van hun huwelijk,

917
00:53:46,050 --> 00:53:48,090
bezittingen en goede naam.

918
00:53:48,090 --> 00:53:51,090
Het laatste van deze
geboden is ongebruikelijk,

919
00:53:51,090 --> 00:53:53,670
omdat het zich richt
op zaken van het hart.

920
00:53:53,670 --> 00:53:57,630
Alle andere gaan over wat je
doet, over hoe je je tegenover God

921
00:53:57,630 --> 00:53:59,790
of tegenover mensen gedraagt.

922
00:53:59,790 --> 00:54:04,350
Maar het laatste gebod, dat de reeks
afsluit, gaat over wat je denkt,

923
00:54:04,350 --> 00:54:05,910
over je begeren.

924
00:54:05,910 --> 00:54:08,550
En het is interessant
dat er zo’n wet bestaat,

925
00:54:08,550 --> 00:54:12,570
want die maakt iets duidelijk wat de
andere wetten niet duidelijk maken,

926
00:54:12,570 --> 00:54:15,090
namelijk dat God naar het hart kijkt.

927
00:54:15,090 --> 00:54:17,250
De Joden vergaten dit vaak.

928
00:54:17,250 --> 00:54:20,550
Ze dachten dat de wet niets
meer vereiste dan dat ze zich

929
00:54:20,550 --> 00:54:25,110
uiterlijk van moord onthielden of zich
uiterlijk van overspel onthielden.

930
00:54:25,110 --> 00:54:29,730
Maar God voegde dit laatste gebod
eraan toe om te zeggen: „Luister,

931
00:54:29,730 --> 00:54:33,810
het gaat niet alleen om hoe je
handelt, maar ook om wat je denkt.”

932
00:54:33,810 --> 00:54:38,490
Dat ene gebod zegt dus dat God Zich
niet alleen bezighoudt met wat je doet,

933
00:54:38,490 --> 00:54:41,790
maar ook met wat je wilt
doen, wat je neiging is,

934
00:54:41,790 --> 00:54:45,990
hoe je hart is en wat er in het
verborgen deel van jou omgaat.

935
00:54:45,990 --> 00:54:49,650
God kijkt ook daar, en
Hij maakt er aanspraak op.

936
00:54:49,650 --> 00:54:52,050
Daarom geeft Hij dit gebod over begeren.

937
00:54:52,050 --> 00:54:56,310
Deze Tien Geboden vormen werkelijk
het raamwerk van alle wetten.

938
00:54:56,310 --> 00:55:00,990
Zelfs de sabbatswet zet binnen de wet als
het ware de deur op een kier voor alle

939
00:55:00,990 --> 00:55:03,090
ceremoniën die nog zullen volgen.

940
00:55:03,090 --> 00:55:06,750
In zekere zin vertegenwoordigt
de sabbat de hele categorie van

941
00:55:06,750 --> 00:55:10,650
ceremoniële wetten die Israël
kreeg om zich eraan te houden.

942
00:55:10,650 --> 00:55:15,030
Nu werden de Tien Geboden niet als
wetgeving aan iedereen gegeven.

943
00:55:15,030 --> 00:55:17,250
Ze werden aan Israël gegeven.

944
00:55:17,250 --> 00:55:21,210
Ik zei dat God van alle mensen
verwacht dat ze moreel leven.

945
00:55:21,210 --> 00:55:25,350
En Hij oordeelt heidense volken
vanwege hun onrechtvaardigheid,

946
00:55:25,350 --> 00:55:28,530
hun gebrek aan barmhartigheid, enzovoort.

947
00:55:28,530 --> 00:55:32,370
God oordeelt volken wel degelijk
vanwege hun immoraliteit.

948
00:55:32,370 --> 00:55:36,630
En de meeste geboden in de wet zijn
duidelijk wetten met een morele grondslag,

949
00:55:36,630 --> 00:55:38,910
maar dat geldt niet voor alle geboden.

950
00:55:38,910 --> 00:55:42,930
Het is een vergissing te denken dat de
morele wet bestaat uit wat je in de Tien

951
00:55:42,930 --> 00:55:47,190
Geboden vindt, en dat de ceremoniële
wet bestaat uit wat je buiten de

952
00:55:47,190 --> 00:55:48,570
Tien Geboden vindt.

953
00:55:48,570 --> 00:55:51,930
Want onder de andere wetten,
buiten de Tien Geboden,

954
00:55:51,930 --> 00:55:54,510
bevinden zich veel morele wetten.

955
00:55:54,510 --> 00:55:59,070
En in de Tien Geboden vind je
minstens één ceremoniële wet en ook

956
00:55:59,070 --> 00:56:01,230
één wet die over gedachten gaat.

957
00:56:01,230 --> 00:56:05,850
Ik geloof niet dat rechtbanken mensen
vanwege hun gedachten kunnen vervolgen.

958
00:56:05,850 --> 00:56:10,650
Maar God ziet de gedachten nog steeds en
vertelt de mensen in dat laatste gebod nog

959
00:56:10,650 --> 00:56:14,310
steeds wat Hij van hen
verwacht in hun gedachteleven.

960
00:56:14,310 --> 00:56:18,570
Maar de Tien Geboden vormden als
wetgeving de verbondsbepalingen die God

961
00:56:18,570 --> 00:56:20,250
met Israël overeenkwam.

962
00:56:20,250 --> 00:56:25,650
Ik sluit eenvoudig af door erop te wijzen
dat hedendaagse geleerden altijd dit punt

963
00:56:25,650 --> 00:56:29,070
maken: de wetten die God aan Israël gaf,

964
00:56:29,070 --> 00:56:33,150
lijken op wat gewoonlijk een
suzerein-vazalverdrag wordt genoemd.

965
00:56:33,150 --> 00:56:37,290
Dat weten we nu dankzij archeologische
ontdekkingen over andere

966
00:56:37,290 --> 00:56:39,510
oude samenlevingen in die streek.

967
00:56:39,510 --> 00:56:44,010
In het moderne Nederlands gebruiken we
het woord ‘suzerein’ gewoonlijk niet.

968
00:56:44,010 --> 00:56:47,610
Het woord ‘soeverein’ is ervan afgeleid.

969
00:56:47,610 --> 00:56:51,930
Het oudere woord ‘suzerein’
duidde op een grote koning die

970
00:56:51,930 --> 00:56:53,850
vazalstaten onder zich had.

971
00:56:53,850 --> 00:56:58,710
Dat wil zeggen: andere volken die hij
had veroverd en aan zich had onderworpen,

972
00:56:58,710 --> 00:57:00,870
en waarover hij bleef heersen.

973
00:57:00,870 --> 00:57:05,730
Dit waren staten die hun eigen
interne bestuur hadden, enzovoort,

974
00:57:05,730 --> 00:57:10,710
maar die nog steeds schatting moesten
betalen aan hun veroveraar, hun suzerein.

975
00:57:10,710 --> 00:57:12,870
Het waren vazalstaten.

976
00:57:12,870 --> 00:57:17,070
Dat betekent dat ze aan deze
grote koning onderworpen waren.

977
00:57:17,070 --> 00:57:21,270
Israël was in de tijd van
Jezus aan Rome onderworpen.

978
00:57:21,270 --> 00:57:26,550
In zekere zin was dat een verhouding
tussen een suzerein en een vazal.

979
00:57:26,550 --> 00:57:30,630
Rome was de suzerein
en Israël was de vazal.

980
00:57:30,630 --> 00:57:35,550
Ze waren ook onderworpen geweest aan
Babylon, Medo-Perzië en Griekenland.

981
00:57:35,550 --> 00:57:41,250
Een vazalstaat is in zekere zin een staat
die tot op zekere hoogte zelfstandig

982
00:57:41,250 --> 00:57:47,010
en op zijn eigen voorwaarden functioneert,
maar die een vazal van een suzerein is.

983
00:57:47,010 --> 00:57:51,210
Regelingen tussen vazallen en suzereinen
kwamen in het Midden-Oosten vaak op

984
00:57:51,210 --> 00:57:52,950
kleine schaal voor.

985
00:57:52,950 --> 00:57:55,650
Inmiddels zijn er veel
suzerein-vazalverdragen

986
00:57:55,650 --> 00:57:57,330
ontdekt en onderzocht.

987
00:57:57,330 --> 00:58:02,010
Wat geleerden is opgevallen, is dat
de wet zoals die hier wordt gegeven,

988
00:58:02,010 --> 00:58:05,010
op een suzerein-vazalverdrag lijkt.

989
00:58:05,010 --> 00:58:08,310
God zegt: ‘Dit is wat Ik
voor jullie heb gedaan.

990
00:58:08,310 --> 00:58:10,890
Dit is wat Ik van jullie verwacht.’

991
00:58:10,890 --> 00:58:15,270
Van het volk wordt verwacht dat het
ermee instemt, en dat doet het ook.

992
00:58:15,270 --> 00:58:17,790
Hoewel ik niet op de details zal ingaan,

993
00:58:17,790 --> 00:58:21,030
zijn sommige mensen bijzonder
geboeid door dit hele aspect

994
00:58:21,030 --> 00:58:23,250
van het suzerein-vazalverdrag.

995
00:58:23,250 --> 00:58:26,190
Ik heb het nooit zo boeiend
gevonden als sommigen.

996
00:58:26,190 --> 00:58:28,350
Ik wil er niet lang bij stilstaan.

997
00:58:28,350 --> 00:58:32,430
Maar ik zou zeggen dat het in elk
geval aangeeft dat God verwachtte dat

998
00:58:32,430 --> 00:58:37,470
Israël zichzelf zou zien als een
vazal onder God, hun grote Koning.

999
00:58:37,470 --> 00:58:41,850
Daarom waren ze verplicht zich te
houden aan dit verdrag, of dit verbond,

1000
00:58:41,850 --> 00:58:43,590
dat Hij met hen sloot.

1001
00:58:43,590 --> 00:58:47,370
Elke schending daarvan zou als
strafbaar worden beschouwd.

1002
00:58:47,370 --> 00:58:51,510
We zien bijvoorbeeld in het
Oude Testament, in Genesis 14,

1003
00:58:51,510 --> 00:58:56,790
hoe Kedor-Laomer en enkele van zijn
bondgenoten vijf koningen in Sodom,

1004
00:58:56,790 --> 00:59:01,290
Gomorra, Zeboïm en die andere
plaatsen hadden onderworpen.

1005
00:59:01,290 --> 00:59:03,570
Hij was hun suzerein geworden.

1006
00:59:03,570 --> 00:59:06,270
Twaalf jaar lang hadden
ze hem schatting betaald.

1007
00:59:06,270 --> 00:59:10,650
Toen kwamen ze in het dertiende jaar
in opstand en betaalden ze niet langer.

1008
00:59:10,650 --> 00:59:13,710
Dat werd beschouwd als een
schending van het verdrag.

1009
00:59:13,710 --> 00:59:16,770
De vazalstaten waren in opstand gekomen.

1010
00:59:16,770 --> 00:59:21,750
Daarom trok de suzerein erheen om het
verdrag af te dwingen en hen te straffen.

1011
00:59:21,750 --> 00:59:26,010
Dat is in zekere zin het soort
verdrag dat God met Israël sloot.

1012
00:59:26,010 --> 00:59:27,870
Het lijkt er in elk geval op.

1013
00:59:27,870 --> 00:59:31,590
Je zult nooit een commentaar op
Exodus vinden dat daar niet op wijst.

1014
00:59:31,590 --> 00:59:33,930
Dat komt doordat dit een van die dingen is

1015
00:59:33,930 --> 00:59:37,110
waarvan moderne geleerden
zich bewust zijn geworden,

1016
00:59:37,110 --> 00:59:39,690
maar die mensen in vroegere
tijden niet wisten.

1017
00:59:39,690 --> 00:59:44,010
De archeologie had toen nog niet
zoveel over oude samenlevingen ontdekt.

1018
00:59:44,010 --> 00:59:49,170
We beseffen nu dat de structuur van het
verbond in Exodus niet volkomen uniek is,

1019
00:59:49,170 --> 00:59:51,870
omdat die de patronen
volgt van de gebruikelijke

1020
00:59:51,870 --> 00:59:54,510
suzerein-vazalverdragen uit die tijd.

1021
00:59:54,510 --> 00:59:58,230
Nu ik dat gezegd heb, zullen we
er niet verder bij stilstaan.

1022
00:59:58,230 --> 01:00:00,750
We willen meer kijken
naar de inhoud van de wet

1023
01:00:00,750 --> 01:00:03,510
dan naar die structurele overwegingen.

1024
01:00:03,510 --> 01:00:07,350
We komen erop terug en zullen die Tien
Geboden iets grondiger onderzoeken.