1
00:00:02,010 --> 00:00:04,350
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,350 --> 00:00:08,970
Deze keer behandelen we Genesis 19 en 20.

3
00:00:08,970 --> 00:00:13,170
Laten we Genesis 19 openslaan en
verdergaan met het verhaal van

4
00:00:13,170 --> 00:00:17,190
Sodom en Gomorra, dat in het
vorige hoofdstuk werd ingeleid.

5
00:00:17,190 --> 00:00:21,630
God was aan Abraham verschenen,
vergezeld door twee engelen.

6
00:00:21,630 --> 00:00:26,370
Abraham had Hem gastvrij ontvangen
en van Hem een zegen gekregen.

7
00:00:26,370 --> 00:00:30,510
Bij die gelegenheid besefte Sara voor
het eerst dat ze moeder zou worden.

8
00:00:30,510 --> 00:00:35,250
Aanvankelijk twijfelde ze, zo lijkt
het, maar ze veranderde van gedachten.

9
00:00:35,250 --> 00:00:36,750
Toen zei God:

10
00:00:36,750 --> 00:00:42,930
Verder zei de HEERE: De roep van Sodom en
Gomorra is groot en hun zonde heel zwaar.

11
00:00:42,930 --> 00:00:48,150
Ik zal nu afdalen en zien of zij werkelijk
alles gedaan hebben zoals de roep luidt

12
00:00:48,150 --> 00:00:50,550
die over haar tot Mij gekomen is.

13
00:00:50,550 --> 00:00:53,190
En zo niet, Ik zal het weten.

14
00:00:53,190 --> 00:00:57,690
Abraham wist dat dit betekende
dat God Sodom ging oordelen.

15
00:00:57,690 --> 00:00:59,490
Daarom zei Abraham:

16
00:00:59,490 --> 00:01:02,670
Misschien zijn er vijftig
rechtvaardigen binnen de stad;

17
00:01:02,670 --> 00:01:05,430
wilt U hen ook wegvagen en de plaats niet

18
00:01:05,430 --> 00:01:09,090
sparen omwille van de vijftig
rechtvaardigen die daarin zijn?

19
00:01:09,090 --> 00:01:14,250
Abrahams bezorgdheid gold zijn eigen
neef, die daar met zijn gezin woonde.

20
00:01:14,250 --> 00:01:16,590
Abraham kan onmogelijk hebben gedacht dat

21
00:01:16,590 --> 00:01:19,230
er vijftig rechtvaardigen
in de stad waren.

22
00:01:19,230 --> 00:01:22,050
Maar hij was iemand die graag afdong.

23
00:01:22,050 --> 00:01:26,550
Hij was de eerste Joodse man en hij
wist hoe hij moest onderhandelen.

24
00:01:26,550 --> 00:01:30,990
Hij begon met een hoog aantal om
te peilen hoe God hierover dacht.

25
00:01:30,990 --> 00:01:34,350
Toen God daar zonder moeite
mee instemde, zei hij:

26
00:01:34,350 --> 00:01:38,490
Misschien zullen er aan de vijftig
rechtvaardigen vijf ontbreken;

27
00:01:38,490 --> 00:01:42,330
zult U dan om vijf mensen de
hele stad te gronde richten?

28
00:01:42,330 --> 00:01:47,130
En Hij zei: Ik zal haar niet te gronde
richten, als Ik er vijfenveertig vind.

29
00:01:47,130 --> 00:01:52,050
Hij sprak opnieuw tot Hem: Misschien
zullen er daar veertig gevonden worden!

30
00:01:52,050 --> 00:01:56,130
En Hij zei: Ik zal het niet
doen omwille van die veertig.

31
00:01:56,130 --> 00:02:01,530
Verder zei hij: Laat de Heere toch niet
in toorn ontbranden, omdat ik spreek;

32
00:02:01,530 --> 00:02:04,230
misschien zullen er daar
dertig gevonden worden!

33
00:02:04,230 --> 00:02:08,730
En Hij zei: Ik zal het niet
doen, als Ik er daar dertig vind.

34
00:02:08,730 --> 00:02:13,830
Hij zei: Zie toch, ik heb het
aangedurfd om tot de Heere te spreken;

35
00:02:13,830 --> 00:02:16,530
misschien zullen er daar
twintig gevonden worden!

36
00:02:16,530 --> 00:02:21,150
En Hij zei: Ik zal haar niet te gronde
richten omwille van die twintig.

37
00:02:21,150 --> 00:02:24,750
Verder zei hij: Laat de Heere
toch niet in toorn ontbranden,

38
00:02:24,750 --> 00:02:29,190
omdat ik nog eenmaal spreek: Misschien
zullen er tien gevonden worden.

39
00:02:29,190 --> 00:02:33,570
En Hij zei: Ik zal haar niet te
gronde richten omwille van die tien.

40
00:02:33,570 --> 00:02:36,030
God stemde er elke keer mee in dat Hij,

41
00:02:36,030 --> 00:02:41,490
als Hij zoveel rechtvaardige mensen in de
stad aantrof, de stad graag zou sparen.

42
00:02:41,490 --> 00:02:43,830
Abraham ging dus terug naar zijn tent,

43
00:02:43,830 --> 00:02:46,590
zonder te weten of Sodom
gespaard zou worden.

44
00:02:46,590 --> 00:02:49,110
Hij wist dat Lot een rechtvaardig man was,

45
00:02:49,110 --> 00:02:53,010
maar hij wist niet of Lot genoeg
rechtvaardige vrienden in de stad had om

46
00:02:53,010 --> 00:02:55,230
in totaal op tien uit te komen.

47
00:02:55,230 --> 00:02:59,010
Lots eigen gezin moet uit minstens
zes mensen hebben bestaan,

48
00:02:59,010 --> 00:03:03,330
want er waren Lot en zijn vrouw,
en hij had minstens vier dochters.

49
00:03:03,330 --> 00:03:08,490
Ik zeg ‘minstens’, omdat er twee
maagdelijke dochters waren en minstens

50
00:03:08,490 --> 00:03:11,790
twee die getrouwd waren,
en we weten niet hoeveel.

51
00:03:11,790 --> 00:03:15,690
Er kunnen meer getrouwde dochters zijn
geweest, want hij had schoonzonen,

52
00:03:15,690 --> 00:03:16,890
in het meervoud.

53
00:03:16,890 --> 00:03:20,610
Abraham ging waarschijnlijk naar huis
zonder er helemaal zeker van te zijn

54
00:03:20,610 --> 00:03:24,090
dat hij door zijn gebeden de
redding van Sodom had verkregen.

55
00:03:24,090 --> 00:03:25,290
Er staat:

56
00:03:25,290 --> 00:03:28,230
De twee engelen kwamen
’s avonds in Sodom aan,

57
00:03:28,230 --> 00:03:30,810
terwijl Lot in de poort van Sodom zat.

58
00:03:30,810 --> 00:03:35,130
Toen Lot hen zag, stond hij
op om hun tegemoet te gaan en

59
00:03:35,130 --> 00:03:37,410
boog hij zich met zijn gezicht ter aarde.

60
00:03:37,410 --> 00:03:41,910
Hij zei: Zie toch, mijne
heren, wijk toch af van uw weg

61
00:03:41,910 --> 00:03:46,410
en kom naar het huis van uw dienaar
en overnacht daar en was uw voeten;

62
00:03:46,410 --> 00:03:49,950
morgen vroeg kunt u opstaan
en uw reis vervolgen.

63
00:03:49,950 --> 00:03:52,710
Dit is wat Abraham had
gezegd toen hij hen zag,

64
00:03:52,710 --> 00:03:57,390
en alles wijst erop dat Lot niet
wist dat ze bezoekers van God waren.

65
00:03:57,390 --> 00:04:01,950
Hij dacht dat ze gewoon reizigers
waren die onderweg waren. Hij zei:

66
00:04:01,950 --> 00:04:06,510
Hij zei: Zie toch, mijne
heren, wijk toch af van uw weg

67
00:04:06,510 --> 00:04:11,490
en kom naar het huis van uw dienaar
en overnacht daar en was uw voeten;

68
00:04:11,490 --> 00:04:15,390
morgen vroeg kunt u opstaan
en uw reis vervolgen.

69
00:04:15,390 --> 00:04:20,010
Maar zij zeiden: Nee, wij zullen
wel op het plein overnachten.

70
00:04:20,010 --> 00:04:24,750
Bedenk dat in Hebreeën 13 staat
dat sommigen zonder het te beseffen

71
00:04:24,750 --> 00:04:28,650
of zonder het te weten engelen
gastvrij hebben ontvangen.

72
00:04:28,650 --> 00:04:32,610
Ik weet zeker dat Lot een van de
mensen is die de schrijver van Hebreeën

73
00:04:32,610 --> 00:04:33,870
in gedachten had.

74
00:04:33,870 --> 00:04:35,610
Ik denk niet dat hij op dit moment

75
00:04:35,610 --> 00:04:40,710
wist dat degenen die hij begroette engelen
waren, want engelen verschenen als mannen.

76
00:04:40,710 --> 00:04:43,710
Aanvankelijk sloegen ze
zijn gastvrijheid af.

77
00:04:43,710 --> 00:04:47,550
Tot zover is dat vrijwel hetzelfde
als wat Abraham had gedaan,

78
00:04:47,550 --> 00:04:50,670
alleen had Abraham een groter
feestmaal klaargemaakt.

79
00:04:50,670 --> 00:04:54,330
De engelen hadden kennelijk nog niet
eens verteld wat hun opdracht was.

80
00:04:54,330 --> 00:04:58,050
Ze hadden daar gegeten en waren
die avond bij hem geweest.

81
00:04:58,050 --> 00:05:02,610
Het was bijna bedtijd en ze hadden
Lot nog niet verteld wie ze waren

82
00:05:02,610 --> 00:05:04,470
of waarvoor ze daar waren.

83
00:05:04,470 --> 00:05:08,970
Maar ze waren daar om de morele
toestand van Sodom te onderzoeken,

84
00:05:08,970 --> 00:05:12,570
en ze kregen een demonstratie
die hun precies zou vertellen wat

85
00:05:12,570 --> 00:05:14,070
ze moesten weten.

86
00:05:14,070 --> 00:05:17,910
Voordat zij gingen slapen,
omsingelden de mannen van Sodom,

87
00:05:17,910 --> 00:05:22,050
jong en oud en uit alle
delen van de stad, het huis.

88
00:05:22,050 --> 00:05:25,950
Ze riepen Lot toe: ‘Waar zijn de mannen
die vannacht bij je gekomen zijn?

89
00:05:25,950 --> 00:05:29,670
Breng hen naar buiten, zodat wij
gemeenschap met hen kunnen hebben.’

90
00:05:29,670 --> 00:05:32,850
Met andere woorden, ze
wilden hen verkrachten.

91
00:05:32,850 --> 00:05:37,470
Sodom bestond duidelijk voor een zeer
groot deel uit homoseksuele mannen,

92
00:05:37,470 --> 00:05:41,850
of op zijn minst biseksuele mannen, die
niet wilden dat een vreemdeling naar de

93
00:05:41,850 --> 00:05:45,330
stad kwam en weer vertrok
zonder te zijn gebruikt.

94
00:05:45,330 --> 00:05:48,090
Lot ging naar buiten,
sloot de deur achter zich

95
00:05:48,090 --> 00:05:50,730
en vroeg hun niet zo
goddeloos te handelen.

96
00:05:50,730 --> 00:05:54,330
Hij bood aan zijn twee maagdelijke
dochters naar buiten te brengen

97
00:05:54,330 --> 00:05:57,210
en zei dat ze met hen
mochten doen wat ze wilden,

98
00:05:57,210 --> 00:05:59,670
zolang ze zijn gasten
maar ongemoeid lieten.

99
00:05:59,670 --> 00:06:02,310
Dit voorstel van Lot is
waarschijnlijk het meest

100
00:06:02,310 --> 00:06:06,330
aanstootgevende wat we in zijn
verhaal over hem aantreffen.

101
00:06:06,330 --> 00:06:09,450
Lot is in de Bijbel niet
bepaald een lichtend voorbeeld.

102
00:06:09,450 --> 00:06:11,730
In het begin is hij een beetje egoïstisch,

103
00:06:11,730 --> 00:06:16,470
wanneer hij het betere land kiest en het
slechtere land voor zijn oom overlaat.

104
00:06:16,470 --> 00:06:20,790
We lezen dat Lot oorspronkelijk zijn
tent opsloeg in de richting van Sodom,

105
00:06:20,790 --> 00:06:23,430
maar inmiddels is hij Sodom ingetrokken.

106
00:06:23,430 --> 00:06:25,590
Hij heeft een huis in Sodom.

107
00:06:25,590 --> 00:06:28,350
Hij is daar deel van de
samenleving geworden.

108
00:06:28,350 --> 00:06:32,490
Niet helemaal, want hij deelt niet in
de mate van verdorvenheid die de stad

109
00:06:32,490 --> 00:06:34,170
als geheel kenmerkte.

110
00:06:34,170 --> 00:06:37,770
Maar je kunt wel merken dat zijn
denken niet helemaal zuiver was.

111
00:06:37,770 --> 00:06:40,890
Hij bood zijn dochters aan
in plaats van zijn gasten.

112
00:06:40,890 --> 00:06:44,430
Nu zou zoiets in die cultuur wat
eerder gebeuren dan in de onze,

113
00:06:44,430 --> 00:06:46,470
en wel om twee redenen.

114
00:06:46,470 --> 00:06:50,490
De ene reden is de grote waarde
die zij aan gastvrijheid hechtten.

115
00:06:50,490 --> 00:06:54,690
Als je iemand in huis nam, beloofde
je hem met je leven te beschermen.

116
00:06:54,690 --> 00:06:58,590
De andere reden is natuurlijk dat
vrouwen in die samenleving niet zo hoog

117
00:06:58,590 --> 00:07:00,330
gewaardeerd werden als mannen.

118
00:07:00,330 --> 00:07:04,350
Ik weet zeker dat Lot niet wilde dat
zijn dochters verkracht zouden worden.

119
00:07:04,350 --> 00:07:07,770
Maar toen hij moest kiezen tussen
dat en zijn gasten uitleveren,

120
00:07:07,770 --> 00:07:10,110
deed hij gewoon een heel slecht voorstel,

121
00:07:10,110 --> 00:07:14,610
gezien de gebruiken rond gastvrijheid en
de geringe waarde die in die samenlevingen

122
00:07:14,610 --> 00:07:16,470
aan vrouwen werd toegekend.

123
00:07:16,470 --> 00:07:18,510
Gelukkig wilden de
mannen de dochters niet,

124
00:07:18,510 --> 00:07:22,170
want als ze daarmee genoegen hadden
genomen, was het misschien gebeurd.

125
00:07:22,170 --> 00:07:24,930
Maar de mannen wilden dat niet. Ze zeiden:

126
00:07:24,930 --> 00:07:27,450
Toen zeiden zij: Ga opzij!

127
00:07:27,450 --> 00:07:32,430
Ook zeiden ze: Deze ene is gekomen om hier
als vreemdeling te verblijven en nu wil

128
00:07:32,430 --> 00:07:34,950
hij zeker rechter over ons zijn!

129
00:07:34,950 --> 00:07:37,950
Nu zullen we u meer kwaad aandoen dan hun.

130
00:07:37,950 --> 00:07:41,010
Zij drongen erg op de man, op Lot, aan

131
00:07:41,010 --> 00:07:43,890
en kwamen dichterbij om
de deur open te breken.

132
00:07:43,890 --> 00:07:45,330
Daarna zeiden ze:

133
00:07:45,330 --> 00:07:48,510
Die vent is hier als vreemdeling
komen wonen en nu speelt hij

134
00:07:48,510 --> 00:07:50,010
steeds voor rechter.

135
00:07:50,010 --> 00:07:52,770
We zullen jou nog erger aanpakken dan hen.

136
00:07:52,770 --> 00:07:57,810
Dus drongen ze hard tegen Lot op en kwamen
ze dichtbij om de deur open te breken.

137
00:07:57,810 --> 00:08:02,430
Maar de mannen staken hun handen uit — de
engelen in het huis staken dus hun handen

138
00:08:02,430 --> 00:08:06,690
uit — trokken Lot bij zich
het huis in en sloten de deur.

139
00:08:06,690 --> 00:08:10,470
En zij sloegen de mannen die bij de
deuropening van het huis stonden met

140
00:08:10,470 --> 00:08:15,210
blindheid, zowel klein als groot, zodat
ze het moe werden om te proberen de

141
00:08:15,210 --> 00:08:16,410
deur te vinden.

142
00:08:16,410 --> 00:08:20,730
Het is duidelijk dat deze engelen
geen bescherming van Lot nodig hadden.

143
00:08:20,730 --> 00:08:22,890
Lot had hun bescherming nodig.

144
00:08:22,890 --> 00:08:26,850
Blijkbaar stond hij op het punt
verkracht te worden. Ze zeiden:

145
00:08:26,850 --> 00:08:31,530
We zullen jou nog erger behandelen dan
we van plan waren hen te behandelen.

146
00:08:31,530 --> 00:08:34,650
Het is interessant dat ze ‘erger’ zeiden.

147
00:08:34,650 --> 00:08:36,930
Ze waren van plan kwaad te doen.

148
00:08:36,930 --> 00:08:39,990
Ze beseften dat wat ze
deden niet goed was,

149
00:08:39,990 --> 00:08:44,190
dat wat ze van plan waren met de
twee gasten te doen niet goed was,

150
00:08:44,190 --> 00:08:47,910
en dat wat ze met Lot
zouden doen nog erger was.

151
00:08:47,910 --> 00:08:50,730
Let er nu op dat ze over Lot zeiden:

152
00:08:50,730 --> 00:08:55,050
Deze man is hier oorspronkelijk als
vreemdeling tussen ons komen wonen.

153
00:08:55,050 --> 00:08:58,770
Eerst was hij een bezoeker, en
nu gedroeg hij zich voortdurend

154
00:08:58,770 --> 00:09:00,270
alsof hij hun rechter was.

155
00:09:00,270 --> 00:09:05,070
Dit kan verwijzen naar het feit dat hij in
Sodom daadwerkelijk de rol van rechter op

156
00:09:05,070 --> 00:09:06,510
zich had genomen.

157
00:09:06,510 --> 00:09:11,370
Zij lieten hun wrok daarover blijken,
omdat hij niet zo verdorven was als zij.

158
00:09:11,370 --> 00:09:16,650
In hoofdstuk 19, vers 1, lezen we dat
Lot bij de poort van Sodom zat toen

159
00:09:16,650 --> 00:09:18,210
de engelen aankwamen.

160
00:09:18,210 --> 00:09:21,870
Wanneer in het hele Oude Testament
mannen bij de stadspoort zitten,

161
00:09:21,870 --> 00:09:24,090
zijn zij gewoonlijk rechters.

162
00:09:24,090 --> 00:09:28,290
Daar brachten mensen hun rechtszaken om ze
aan de bestuurders ter beoordeling voor te

163
00:09:28,290 --> 00:09:31,710
leggen, en de rechters
zaten bij de stadspoort.

164
00:09:31,710 --> 00:09:35,490
Zo staat in Spreuken 31
over de deugdzame vrouw

165
00:09:35,490 --> 00:09:38,850
dat haar man bij de stadspoort
onder de oudsten zit.

166
00:09:38,850 --> 00:09:43,110
En Absalom zat bij de stadspoort toen
hij het koningschap van zijn vader

167
00:09:43,110 --> 00:09:44,910
David wilde overnemen.

168
00:09:44,910 --> 00:09:49,590
Wanneer mensen met klachten kwamen, trad
hij voor hen op als rechter en sprak hij

169
00:09:49,590 --> 00:09:53,370
een oordeel uit waarvan hij wist
dat ze het op prijs zouden stellen,

170
00:09:53,370 --> 00:09:55,470
zodat ze zijn kant zouden kiezen.

171
00:09:55,470 --> 00:09:59,730
We zien vaak dat degenen die bij
de stadspoort zitten rechters zijn.

172
00:09:59,730 --> 00:10:02,130
Hier zat Lot bij de stadspoort.

173
00:10:02,130 --> 00:10:04,590
Hij was dus niet alleen Sodom ingetrokken,

174
00:10:04,590 --> 00:10:08,130
maar leek ook een verantwoordelijke
positie te hebben ingenomen.

175
00:10:08,130 --> 00:10:11,730
Toen zij zeiden dat hij zich
voortdurend als rechter gedroeg,

176
00:10:11,730 --> 00:10:14,730
was dat in zekere zin
waarschijnlijk letterlijk waar.

177
00:10:14,730 --> 00:10:19,470
Maar in dit geval dachten ze meer aan de
betekenis waarin we tegenwoordig het woord

178
00:10:19,470 --> 00:10:23,250
‘oordelen’ horen, wanneer
ongelovigen klagen over

179
00:10:23,250 --> 00:10:25,410
christelijke maatstaven en zeggen:

180
00:10:25,410 --> 00:10:28,470
Nou, jij hoort niet over ons te oordelen.

181
00:10:28,470 --> 00:10:32,790
Met andere woorden, het betekent dat
je kritiek hebt op iemands gedrag.

182
00:10:32,790 --> 00:10:35,190
Lot had tenslotte tegen hen gezegd:

183
00:10:35,190 --> 00:10:37,050
Doe toch niet zoiets slechts.

184
00:10:37,050 --> 00:10:41,910
Hij had dus geoordeeld dat wat ze
wilden doen een goddeloze daad was.

185
00:10:41,910 --> 00:10:46,470
Ze namen het hem kwalijk dat hij
hen goddeloos noemde en zeiden:

186
00:10:46,470 --> 00:10:49,170
Wie ben jij om over ons te oordelen?

187
00:10:49,170 --> 00:10:51,090
Je bent hier maar te gast.

188
00:10:51,090 --> 00:10:54,630
Daarom waren ze boos op
Lot en vielen ze hem aan.

189
00:10:54,630 --> 00:10:58,710
Ze drukten hem zo hard tegen
de deur dat die bijna brak.

190
00:10:58,710 --> 00:11:01,050
In die tijd hadden ze
geen holle deuren van

191
00:11:01,050 --> 00:11:03,750
balsahout zoals wij tegenwoordig hebben.

192
00:11:03,750 --> 00:11:07,710
Het waren stevige deuren,
zeker in een stad als Sodom.

193
00:11:07,710 --> 00:11:11,070
Maar de mannen binnen wisten
Lot en zichzelf te redden

194
00:11:11,070 --> 00:11:13,350
en sloegen de mannen met blindheid.

195
00:11:13,350 --> 00:11:16,350
Nu weet ik niet of deze
blindheid tijdelijk was.

196
00:11:16,350 --> 00:11:19,350
Ik weet niet of ze hun
gezichtsvermogen terugkregen,

197
00:11:19,350 --> 00:11:21,690
maar veel langer leefden ze niet.

198
00:11:21,690 --> 00:11:24,390
Waarschijnlijk waren ze de
rest van hun leven blind,

199
00:11:24,390 --> 00:11:27,270
en dat waren volgens mij
nog maar een paar uur.

200
00:11:27,270 --> 00:11:31,650
Ze werden niet alleen blind, maar
raakten blijkbaar ook in verwarring.

201
00:11:31,650 --> 00:11:36,210
Ze stonden namelijk bij de deur, maar
nadat ze met blindheid waren geslagen,

202
00:11:36,210 --> 00:11:38,370
konden ze de deur niet vinden.

203
00:11:38,370 --> 00:11:41,970
Zo maakten de engelen het
gevaar volledig onschadelijk.

204
00:11:41,970 --> 00:11:45,750
Toen zeiden de mannen tegen Lot
— dat wil zeggen, de engelen:

205
00:11:45,750 --> 00:11:50,010
Toen zeiden die mannen tegen
Lot: Wie hebt u hier verder nog?

206
00:11:50,010 --> 00:11:55,410
Een schoonzoon, uw zonen, of uw dochters:
breng allen die u in de stad hebt,

207
00:11:55,410 --> 00:11:57,510
uit deze plaats naar buiten.

208
00:11:57,510 --> 00:12:00,270
Want wij gaan deze
plaats te gronde richten,

209
00:12:00,270 --> 00:12:03,870
omdat de roep van haar zonden
groot geworden is voor het

210
00:12:03,870 --> 00:12:05,730
aangezicht van de HEERE.

211
00:12:05,730 --> 00:12:09,750
Daarom heeft de HEERE ons gezonden
om haar te gronde te richten.

212
00:12:09,750 --> 00:12:13,170
Het is interessant dat er staat
dat Jahweh hen had gestuurd om de

213
00:12:13,170 --> 00:12:14,550
stad te vernietigen.

214
00:12:14,550 --> 00:12:18,330
Dat betekent dat ze al een opdracht
hadden toen ze onderweg waren,

215
00:12:18,330 --> 00:12:22,410
nadat ze van Abram en Lot waren
weggegaan en verder trokken.

216
00:12:22,410 --> 00:12:25,710
Ze waren daarheen gestuurd
om de stad te vernietigen.

217
00:12:25,710 --> 00:12:29,610
Natuurlijk zou God de opdracht hebben
veranderd als daar tien rechtvaardigen

218
00:12:29,610 --> 00:12:33,510
waren geweest, zoals Abraham
in zijn gebed had gevraagd.

219
00:12:33,510 --> 00:12:38,190
Dus Lot hoort voor het eerst dat
de stad ten ondergang gedoemd is.

220
00:12:38,190 --> 00:12:41,910
Lot ging naar zijn schoonzoons, die
met zijn dochters getrouwd waren,

221
00:12:41,910 --> 00:12:43,410
en sprak met hen.

222
00:12:43,410 --> 00:12:47,310
Hij had twee dochters die maagd
waren, zoals al is vermeld.

223
00:12:47,310 --> 00:12:50,070
Nu heeft hij ook minstens
twee getrouwde dochters,

224
00:12:50,070 --> 00:12:52,290
want er wordt een meervoud gebruikt.

225
00:12:52,290 --> 00:12:55,470
Het kunnen er meer zijn geweest. Hij zei:

226
00:12:55,470 --> 00:12:58,890
Toen ging Lot naar buiten en
sprak tot zijn schoonzonen,

227
00:12:58,890 --> 00:13:03,210
die zijn dochters tot vrouw
zouden nemen, en zei: Sta op!

228
00:13:03,210 --> 00:13:05,790
Ga naar buiten, uit deze plaats!

229
00:13:05,790 --> 00:13:09,450
Want de HEERE gaat deze
stad te gronde richten.

230
00:13:09,450 --> 00:13:13,950
Maar hij was in de ogen van zijn
schoonzonen als iemand die grappen maakte.

231
00:13:13,950 --> 00:13:17,370
Maar zijn schoonzoons dachten
dat hij een grap maakte.

232
00:13:17,370 --> 00:13:20,790
Hij kon hen er niet toe
brengen hem serieus te nemen.

233
00:13:20,790 --> 00:13:25,170
Het lijkt er dus op dat zowel
de schoonzoons als hun vrouwen,

234
00:13:25,170 --> 00:13:27,810
zijn dochters, in Sodom bleven.

235
00:13:27,810 --> 00:13:32,850
Toen de ochtend aanbrak, spoorden de
engelen Lot aan om haast te maken.

236
00:13:32,850 --> 00:13:33,990
Ze zeiden:

237
00:13:33,990 --> 00:13:38,670
Toen de dageraad aangebroken was,
drongen de engelen bij Lot aan.

238
00:13:38,670 --> 00:13:40,590
Zij zeiden: Sta op!

239
00:13:40,590 --> 00:13:44,550
Neem uw vrouw en uw twee
dochters, die zich hier bevinden,

240
00:13:44,550 --> 00:13:48,030
anders wordt u om de ongerechtigheid
van de stad weggevaagd.

241
00:13:48,030 --> 00:13:51,330
Terwijl hij bleef talmen,
grepen de mannen zijn hand,

242
00:13:51,330 --> 00:13:54,750
de hand van zijn vrouw en de
handen van zijn twee dochters,

243
00:13:54,750 --> 00:13:57,150
omdat de Heere hem barmhartig was.

244
00:13:57,150 --> 00:14:00,810
Ze brachten hem naar buiten en
zetten hem buiten de stad neer.

245
00:14:00,810 --> 00:14:03,510
Lot stond dus niet te
popelen om weg te gaan.

246
00:14:03,510 --> 00:14:07,830
Misschien wist hij niet voor honderd
procent zeker of dit werkelijk waar was.

247
00:14:07,830 --> 00:14:11,670
Of misschien wilde hij nog wat blijven
om meer spullen te verzamelen die hij

248
00:14:11,670 --> 00:14:12,870
mee kon nemen.

249
00:14:12,870 --> 00:14:17,970
Als je hoorde dat er een tsunami of orkaan
afkwam op de plaats waar je woonde en dat

250
00:14:17,970 --> 00:14:22,170
je zou moeten evacueren, dan
zou je snel proberen te bedenken

251
00:14:22,170 --> 00:14:26,070
welke dingen je mee wilde nemen omdat
je niet wilde dat ze verloren gingen

252
00:14:26,070 --> 00:14:27,450
of vernietigd werden.

253
00:14:27,450 --> 00:14:30,870
Ik weet zeker dat hij en zijn
vrouw daarmee bezig waren.

254
00:14:30,870 --> 00:14:35,430
De engelen zeiden: ‘Luister, jullie
doen hier veel te lang over.’

255
00:14:35,430 --> 00:14:38,610
Er waren twee engelen en
ze hadden vier handen.

256
00:14:38,610 --> 00:14:41,730
Gelukkig waren er niet nog
meer gezinsleden die ze naar

257
00:14:41,730 --> 00:14:43,290
buiten moesten slepen.

258
00:14:43,290 --> 00:14:47,490
Ze grepen Lot, zijn vrouw
en zijn twee dochters vast.

259
00:14:47,490 --> 00:14:51,930
Daar hadden ze al hun handen voor
nodig, en ze namen hen mee de stad uit.

260
00:14:51,930 --> 00:14:53,970
Interessant genoeg staat er:

261
00:14:53,970 --> 00:14:57,870
Lot aarzelde echter; daarom
grepen die mannen zijn hand,

262
00:14:57,870 --> 00:15:01,290
de hand van zijn vrouw en de
hand van zijn twee dochters,

263
00:15:01,290 --> 00:15:03,810
omdat de HEERE hem wilde sparen.

264
00:15:03,810 --> 00:15:07,170
Zij brachten hem naar buiten
en leidden hem buiten de stad.

265
00:15:07,170 --> 00:15:11,970
Dat wil zeggen: God rukte hem de
stad uit omdat God barmhartig was,

266
00:15:11,970 --> 00:15:15,570
ook al stond Lot niet te
popelen om de stad te verlaten.

267
00:15:15,570 --> 00:15:19,530
Soms brengt God je ergens anders
heen omdat Hij barmhartig is,

268
00:15:19,530 --> 00:15:22,050
ook al word je naar een plek
gebracht waar je zelf met

269
00:15:22,050 --> 00:15:24,090
tegenzin naartoe zou zijn gegaan.

270
00:15:24,090 --> 00:15:29,070
Ik herinner me dat ik zestien was en
bijna mijn hele leven in hetzelfde huis in

271
00:15:29,070 --> 00:15:31,890
Covina, Californië, had gewoond.

272
00:15:31,890 --> 00:15:36,390
In 1970 woonde ik daar al vanaf de
kleuterschool tot en met het voorlaatste

273
00:15:36,390 --> 00:15:38,130
jaar van de middelbare school.

274
00:15:38,130 --> 00:15:41,610
Ik zat halverwege dat
schooljaar en vanwege zijn werk

275
00:15:41,610 --> 00:15:45,450
werd mijn vader overgeplaatst
naar Orange County, Californië,

276
00:15:45,450 --> 00:15:48,270
ongeveer vierenzestig kilometer verderop.

277
00:15:48,270 --> 00:15:53,490
Mijn vader hield niet van heen en weer
reizen, dus zei hij: ‘We gaan verhuizen.’

278
00:15:53,490 --> 00:15:56,490
We waren al elf of twaalf
jaar niet verhuisd.

279
00:15:56,490 --> 00:15:59,730
Al mijn vrienden, al
mijn sociale contacten,

280
00:15:59,730 --> 00:16:04,950
de gemeente waar ik naartoe ging, mijn
school — alles was daar in Covina.

281
00:16:04,950 --> 00:16:07,650
Ik wilde niet naar
Orange County verhuizen.

282
00:16:07,650 --> 00:16:10,110
Ik herinner me dat ik
iedere mogelijke manier

283
00:16:10,110 --> 00:16:12,870
probeerde te bedenken om het te voorkomen.

284
00:16:12,870 --> 00:16:16,770
Ik was halverwege het voorlaatste
jaar van de middelbare school.

285
00:16:16,770 --> 00:16:20,310
Ik dacht: ‘Misschien kan ik
gewoon hier bij het gezin van

286
00:16:20,310 --> 00:16:23,610
een van mijn vrienden blijven
tot ik mijn diploma heb.’

287
00:16:23,610 --> 00:16:28,770
Mijn ouders waren bereid dat te overwegen,
maar we vonden geen goede mogelijkheid.

288
00:16:28,770 --> 00:16:34,171
Dus werd ik tegen mijn wil meegesleurd
— ik zou nu zeggen: door God —

289
00:16:34,171 --> 00:16:38,430
naar een plek waar ik niet heen
wilde, namelijk Orange County.

290
00:16:38,430 --> 00:16:41,250
De reden waarom ik zeg
dat het door God gebeurde,

291
00:16:41,250 --> 00:16:44,790
is dat dit het beste was
wat me ooit is overkomen.

292
00:16:44,790 --> 00:16:49,530
Op de dag dat ik op Orange High School
aankwam, had ik mijn sportkleren nog niet.

293
00:16:49,530 --> 00:16:52,290
Ik was dus niet omgekleed voor de gymles.

294
00:16:52,290 --> 00:16:57,450
Een andere jongen die daar nieuw was, was
ook niet omgekleed, omdat hij nieuw was.

295
00:16:57,450 --> 00:16:59,310
We leerden elkaar kennen.

296
00:16:59,310 --> 00:17:04,890
Hij ging naar Calvary Chapel Costa Mesa
en nodigde me uit om daarheen te gaan.

297
00:17:04,890 --> 00:17:06,990
Ik had er nog nooit van gehoord.

298
00:17:06,990 --> 00:17:11,730
Dat was in 1970, helemaal aan
het begin van de Jesus Movement.

299
00:17:11,730 --> 00:17:15,330
Hij nam me erheen mee en mijn
leven veranderde voorgoed.

300
00:17:15,330 --> 00:17:18,450
Ik heb vaak bedacht hoe
weinig ik daarheen wilde.

301
00:17:18,450 --> 00:17:21,390
Als ik een manier had gevonden
om in Covina te blijven,

302
00:17:21,390 --> 00:17:25,410
wie weet wanneer en óf ik de
Jesus Movement dan had ontdekt?

303
00:17:25,410 --> 00:17:30,330
Ik denk dat de Jesus Movement uiteindelijk
ook was doorgedrongen tot waar ik woonde.

304
00:17:30,330 --> 00:17:32,070
Ze drong overal door.

305
00:17:32,070 --> 00:17:36,150
Maar dat ik er juist op dat moment en
op die plaats bij betrokken raakte,

306
00:17:36,150 --> 00:17:40,050
was beslist het beste wat me in
mijn hele leven is overkomen.

307
00:17:40,050 --> 00:17:44,010
En toch bedenk ik hoezeer ik ertegen
opzag om naar de plek te gaan waar

308
00:17:44,010 --> 00:17:45,450
dat zou gebeuren.

309
00:17:45,450 --> 00:17:47,430
Maar God was barmhartig.

310
00:17:47,430 --> 00:17:50,970
Net zoals Lot er blijkbaar tegen
opzag om Sodom uit te gaan,

311
00:17:50,970 --> 00:17:55,410
wist God dat het daarbuiten voor
hem veiliger en beter zou zijn.

312
00:17:55,410 --> 00:17:58,890
Daarom wordt vermeld dat hij
tegen zijn wil werd meegesleurd,

313
00:17:58,890 --> 00:18:01,890
of in elk geval voordat
hij zelf zover was,

314
00:18:01,890 --> 00:18:04,830
vanwege Gods barmhartigheid jegens hem.

315
00:18:04,830 --> 00:18:08,310
We moeten Gods voorzienigheid in
ons leven als barmhartig beschouwen.

316
00:18:08,310 --> 00:18:11,370
Dat geldt vaak zelfs wanneer
de voorzienigheid van God

317
00:18:11,370 --> 00:18:16,770
ingaat tegen onze plannen, onze wensen
en tegen wat wij denken dat goed zal zijn

318
00:18:16,770 --> 00:18:19,530
voor ons geluk of welzijn.

319
00:18:19,530 --> 00:18:20,790
Vers 17 zegt:

320
00:18:20,790 --> 00:18:25,170
En het gebeurde, toen zij hen buiten
de stad gebracht hadden, dat Hij zei:

321
00:18:25,170 --> 00:18:28,350
Vlucht voor uw leven, kijk niet achter u

322
00:18:28,350 --> 00:18:33,090
en blijf nergens op heel deze vlakte
staan; vlucht naar het bergland,

323
00:18:33,090 --> 00:18:34,770
anders wordt u weggevaagd.

324
00:18:34,770 --> 00:18:36,270
Hij is terughoudend.

325
00:18:36,270 --> 00:18:41,430
Hij zou het toch moeten begrijpen: ik denk
dat ik maar beter meteen op weg kan gaan.

326
00:18:41,430 --> 00:18:44,430
Als zij zeggen dat ik in
de heuvels veilig zal zijn,

327
00:18:44,430 --> 00:18:47,370
dan kan ik waarschijnlijk maar
beter zorgen dat ik daar kom.

328
00:18:47,370 --> 00:18:50,910
Maar hij zegt: ‘Het is nogal
moeilijk om zo ver te gaan,

329
00:18:50,910 --> 00:18:54,450
en bergen beklimmen is nooit
mijn specialiteit geweest.

330
00:18:54,450 --> 00:18:57,210
Ik ben nooit zo atletisch geweest.’

331
00:18:57,210 --> 00:19:01,530
Zie toch, Uw dienaar heeft
genade gevonden in Uw ogen,

332
00:19:01,530 --> 00:19:05,190
en U hebt Uw grote
goedertierenheid aan mij bewezen

333
00:19:05,190 --> 00:19:07,650
door mijn ziel in leven te houden.

334
00:19:07,650 --> 00:19:10,410
Ik kan echter niet naar
het bergland vluchten,

335
00:19:10,410 --> 00:19:13,470
anders haalt het onheil
mij in en sterf ik.

336
00:19:13,470 --> 00:19:18,030
Ik bedoel, daarboven zijn beren
en leeuwen en dat soort dingen.

337
00:19:18,030 --> 00:19:19,830
Ik wil daar niet heen.

338
00:19:19,830 --> 00:19:25,710
Zie toch, deze stad is dichtbij genoeg
om erheen te vluchten en zij is klein;

339
00:19:25,710 --> 00:19:29,430
laat me daar toch heen vluchten
(zij is immers klein!),

340
00:19:29,430 --> 00:19:32,430
zodat mijn ziel in leven zal blijven.

341
00:19:32,430 --> 00:19:34,770
Grote steden hebben veel kwaad.

342
00:19:34,770 --> 00:19:39,690
Kleine steden kunnen maar een klein
beetje kwaad in zich hebben, neem ik aan.

343
00:19:39,690 --> 00:19:44,070
En dus zegt hij dat deze stad
misschien gespaard kan worden,

344
00:19:44,070 --> 00:19:46,350
omdat ze niet zo slecht kan zijn.

345
00:19:46,350 --> 00:19:48,330
Het is maar een kleine plaats.

346
00:19:48,330 --> 00:19:50,010
En de engel zei tegen hem:

347
00:19:50,010 --> 00:19:56,910
Toen zei Hij tegen hem: Zie, Ik ben u ook
in dit opzicht ter wille en zal deze stad,

348
00:19:56,910 --> 00:20:00,810
waarover u gesproken hebt,
niet ondersteboven keren.

349
00:20:00,810 --> 00:20:02,970
Haast u! Vlucht daarheen!

350
00:20:02,970 --> 00:20:07,050
Want Ik kan niets doen,
totdat u daar bent aangekomen.

351
00:20:07,050 --> 00:20:10,710
Daarom gaf men deze stad de naam Zoar.

352
00:20:10,710 --> 00:20:14,010
Daarom werd de stad Zoar genoemd.

353
00:20:14,010 --> 00:20:18,030
En kun je raden wat Zoar betekent? Klein.

354
00:20:18,030 --> 00:20:22,530
Nu is het interessant dat Zoar blijkbaar
een van de steden van de vlakte was

355
00:20:22,530 --> 00:20:25,110
die voor vernietiging bestemd waren.

356
00:20:25,110 --> 00:20:32,130
Er waren vijf steden — Sodom en Gomorra
en drie andere — die werden vernietigd.

357
00:20:32,130 --> 00:20:34,890
Blijkbaar zou deze stad
ook vernietigd zijn,

358
00:20:34,890 --> 00:20:39,090
behalve dat Lot daarheen wilde
gaan in plaats van naar de bergen.

359
00:20:39,090 --> 00:20:43,290
God zei toen, door Zijn engel,
die blijkbaar de volmacht had om

360
00:20:43,290 --> 00:20:49,350
namens God te spreken: ‘Goed, Ik zal die
stad sparen omdat jij daarheen gaat.’

361
00:20:49,350 --> 00:20:52,950
God komt zelfs deze man zo ver tegemoet.

362
00:20:52,950 --> 00:20:56,970
Hij zou al dankbaar moeten zijn
dat hij de stad Sodom uit komt,

363
00:20:56,970 --> 00:21:00,330
en hij zou moeten doen
wat hem wordt opgedragen.

364
00:21:00,330 --> 00:21:02,430
Maar hij heeft zijn zorgen.

365
00:21:02,430 --> 00:21:06,990
Hij is waarschijnlijk een oudere
man en wil de bergen niet beklimmen.

366
00:21:06,990 --> 00:21:09,090
Dus spaarden ze de stad.

367
00:21:09,090 --> 00:21:13,410
Dat laatste vers dat we
lazen, vers 22, zegt:

368
00:21:13,410 --> 00:21:19,290
Vlug, vlucht daarheen, want Ik kan niets
doen voordat jij daar bent aangekomen.

369
00:21:19,290 --> 00:21:23,670
Dit vers wordt vaak aangehaald
ter ondersteuning van de opname

370
00:21:23,670 --> 00:21:26,610
vóór de grote verdrukking. Waarom?

371
00:21:26,610 --> 00:21:31,470
Als je naar Lukas 17 gaat,
zegt Jezus in vers 26:

372
00:21:31,470 --> 00:21:34,230
En zoals het gebeurde
in de dagen van Noach,

373
00:21:34,230 --> 00:21:36,930
zo zal het ook zijn in de
dagen van de Zoon des mensen.

374
00:21:36,930 --> 00:21:40,590
Toen Jezus zei dat het zal zijn
zoals in de dagen van Noach

375
00:21:40,590 --> 00:21:44,370
en zoals in de dagen van Lot, werd
mij vroeg in mijn leven geleerd

376
00:21:44,370 --> 00:21:49,890
dat de grote verdrukking van de laatste
dagen lijkt op de zondvloed van Noach,

377
00:21:49,890 --> 00:21:53,310
of op de vernietiging
van Sodom en Gomorra.

378
00:21:53,310 --> 00:21:58,710
God zond de zondvloed natuurlijk pas nadat
Hij Henoch uit de wereld had weggenomen.

379
00:21:58,710 --> 00:22:00,090
Dat zeggen zij.

380
00:22:00,090 --> 00:22:02,310
Je zou kunnen denken dat Noach de gemeente

381
00:22:02,310 --> 00:22:05,370
voorstelt die door de
zondvloed heen gespaard wordt,

382
00:22:05,370 --> 00:22:07,770
door het oordeel heen gespaard wordt.

383
00:22:07,770 --> 00:22:12,090
Maar de leer die ik ontving, was
dat Henoch, die vóór de zondvloed

384
00:22:12,090 --> 00:22:14,190
leefde, werd opgenomen.

385
00:22:14,190 --> 00:22:17,250
Bedenk dat Henoch levend werd weggenomen.

386
00:22:17,250 --> 00:22:21,690
En dus zeggen zij: ‘Nou, dat lijkt
op de opname van de gemeente,

387
00:22:21,690 --> 00:22:24,810
die vóór de grote verdrukking
zou plaatsvinden.’

388
00:22:24,810 --> 00:22:30,150
Vervolgens zeggen ze dat Lots wegvoering
uit Sodom er ook op zou lijken dat wij

389
00:22:30,150 --> 00:22:33,450
vóór de grote verdrukking uit
de wereld worden weggenomen.

390
00:22:33,450 --> 00:22:38,970
Dit vers wordt tenslotte
aangehaald uit Genesis 19:22.

391
00:22:38,970 --> 00:22:41,730
God zei dat Hij niets met Sodom kon doen

392
00:22:41,730 --> 00:22:45,990
totdat Lot veilig was aangekomen
op de plaats waar hij heen moest.

393
00:22:45,990 --> 00:22:49,950
Dus zeggen zij dat God zelfs de
grote verdrukking niet kan zenden

394
00:22:49,950 --> 00:22:53,250
voordat de gemeente naar een
veilige plaats is weggenomen.

395
00:22:53,250 --> 00:22:56,730
Ik wil niet te veel tijd aan
deze specifieke leer besteden,

396
00:22:56,730 --> 00:22:59,670
maar die twee argumenten
zijn behoorlijk zwak.

397
00:22:59,670 --> 00:23:03,030
Om te beginnen werkt Henoch
als beeld van de gemeente

398
00:23:03,030 --> 00:23:06,510
die wordt opgenomen om de grote
verdrukking niet mee te maken,

399
00:23:06,510 --> 00:23:07,770
niet erg goed.

400
00:23:07,770 --> 00:23:11,910
Hij werd namelijk ongeveer driehonderd
jaar vóór de zondvloed opgenomen.

401
00:23:11,910 --> 00:23:15,990
Hij werd niet uit de wereld weggenomen
om aan de zondvloed te ontkomen.

402
00:23:15,990 --> 00:23:19,290
Hij zou hoe dan ook van
ouderdom zijn gestorven.

403
00:23:19,290 --> 00:23:22,890
Zijn zoon, die stierf in
het jaar van de zondvloed,

404
00:23:22,890 --> 00:23:25,350
stierf als de oudste man ter wereld.

405
00:23:25,350 --> 00:23:28,590
Het is niet waarschijnlijk dat
Henoch hem zou hebben overleefd.

406
00:23:28,590 --> 00:23:33,270
Henoch werd dus honderden jaren vóór
de zondvloed uit de wereld weggenomen.

407
00:23:33,270 --> 00:23:37,350
En nergens in de Schrift blijkt dat
de zondvloed ooit gezien moet worden

408
00:23:37,350 --> 00:23:40,890
als een beeld van de periode
van de grote verdrukking.

409
00:23:40,890 --> 00:23:45,390
In feite lijkt hij een beeld te
zijn van de wederkomst van Christus.

410
00:23:45,390 --> 00:23:50,550
Dat is wat Jezus zei: de dag waarop
de Zoon des mensen terugkomt.

411
00:23:50,550 --> 00:23:53,970
Er is dus een oordeel
verbonden aan de wederkomst.

412
00:23:53,970 --> 00:23:58,470
En de zondvloed wordt, zowel
in 1 Petrus als in 2 Petrus,

413
00:23:58,470 --> 00:24:03,030
maar vooral in 2 Petrus 3,
met dat oordeel vergeleken,

414
00:24:03,030 --> 00:24:07,050
en niet met een toekomstige
periode van grote verdrukking.

415
00:24:07,050 --> 00:24:11,730
Evenzo lijkt het zeer onwaarschijnlijk
dat de verwoesting van Sodom

416
00:24:11,730 --> 00:24:14,850
verband houdt met een
zevenjarige grote verdrukking,

417
00:24:14,850 --> 00:24:17,550
want het was geen langdurig oordeel.

418
00:24:17,550 --> 00:24:20,430
Sodom werd in één enkele dag verwoest.

419
00:24:20,430 --> 00:24:23,370
Het was niet iets wat zich
over jaren uitstrekte,

420
00:24:23,370 --> 00:24:28,230
dus het vormt geen erg goed beeld van
een zevenjarige grote verdrukking.

421
00:24:28,230 --> 00:24:31,590
Het vormt wel een heel goed
beeld van de wederkomst.

422
00:24:31,590 --> 00:24:36,630
Daarover staat in 2 Thessalonicenzen
1:8 dat Jezus zal komen

423
00:24:36,630 --> 00:24:41,370
wanneer Hij met vlammend vuur wraak
oefent over hen die God niet kennen,

424
00:24:41,370 --> 00:24:47,010
en over hen die het Evangelie van onze
Heere Jezus Christus niet gehoorzaam zijn.

425
00:24:47,010 --> 00:24:50,010
Dat is 2 Thessalonicenzen 1:8.

426
00:24:50,010 --> 00:24:55,110
Wat er met Sodom gebeurde, is een goed
beeld van de wederkomst van Christus.

427
00:24:55,110 --> 00:25:00,150
Maar het is in geen enkel opzicht een
beeld van een langdurige periode van

428
00:25:00,150 --> 00:25:03,990
grote verdrukking waaruit Lot
werd gered, zoals de gemeente

429
00:25:03,990 --> 00:25:06,750
uit de grote verdrukking gered zou worden.

430
00:25:06,750 --> 00:25:09,270
Lot werd niet uit de wereld weggenomen.

431
00:25:09,270 --> 00:25:12,150
Hij was zo dicht bij de
verwoesting toen die plaatsvond,

432
00:25:12,150 --> 00:25:14,970
dat zijn vrouw erdoor
getroffen kon worden.

433
00:25:14,970 --> 00:25:20,070
Ik zie dus niet echt een geldig argument
op grond van deze specifieke gevallen:

434
00:25:20,070 --> 00:25:24,810
de zondvloed van Noach en de
verwoesting van Sodom en Gomorra als

435
00:25:24,810 --> 00:25:27,630
beelden van de periode
van de grote verdrukking,

436
00:25:27,630 --> 00:25:32,010
en de wegneming van Henoch en
Lots ontsnapping uit Sodom als

437
00:25:32,010 --> 00:25:34,590
beelden van de opname van de gemeente.

438
00:25:34,590 --> 00:25:38,010
Dit zijn volgens mij nogal
kunstmatige analogieën.

439
00:25:38,010 --> 00:25:41,730
Nu terug naar Genesis 19:23.

440
00:25:41,730 --> 00:25:46,170
De zon kwam op boven de aarde,
toen Lot in Zoar aankwam.

441
00:25:46,170 --> 00:25:48,510
dus blijkbaar reisden ze ’s nachts.

442
00:25:48,510 --> 00:25:53,490
Toen liet de HEERE zwavel en vuur
over Sodom en Gomorra regenen.

443
00:25:53,490 --> 00:25:55,890
Het kwam van de HEERE uit de hemel.

444
00:25:55,890 --> 00:25:59,850
Het Engelse woord ‘brimstone’,
dat de spreker hier bespreekt,

445
00:25:59,850 --> 00:26:02,130
is een oud woord voor zwavel.

446
00:26:02,130 --> 00:26:04,710
In het zuidelijke gebied van de Dode Zee,

447
00:26:04,710 --> 00:26:08,190
waar Sodom en Gomorra naar
men denkt gelegen hebben,

448
00:26:08,190 --> 00:26:12,630
bevinden zich veel zwavelafzettingen
en ook veel zoutafzettingen,

449
00:26:12,630 --> 00:26:14,550
omdat het de Zoutzee is.

450
00:26:14,550 --> 00:26:17,010
Het is niet helemaal
duidelijk hoe dit gebeurde,

451
00:26:17,010 --> 00:26:19,770
waarom er zwavel uit de hemel zou komen.

452
00:26:19,770 --> 00:26:23,250
Sommige mensen denken dat
God een onweersstorm stuurde.

453
00:26:23,250 --> 00:26:25,530
Bliksemvuur kwam uit de hemel naar beneden

454
00:26:25,530 --> 00:26:27,990
en liet enkele van de
stoffen daar ontploffen.

455
00:26:27,990 --> 00:26:30,630
De zwavel en het zout
vlogen alle kanten op,

456
00:26:30,630 --> 00:26:33,990
en zo werd de stad
eenvoudigweg in de as gelegd.

457
00:26:33,990 --> 00:26:39,030
Met andere woorden, misschien was er al
zwavel in dat gebied, zoals die er nu is,

458
00:26:39,030 --> 00:26:42,210
en stak God eenvoudigweg de lucifer aan.

459
00:26:42,210 --> 00:26:45,330
God stuurde het vuur om
die zwavel te ontsteken,

460
00:26:45,330 --> 00:26:48,090
en toen kreeg je die enorme ontploffing.

461
00:26:48,090 --> 00:26:49,290
Maar er staat:

462
00:26:49,290 --> 00:26:53,190
Hij keerde deze steden en
heel de vlakte ondersteboven,

463
00:26:53,190 --> 00:26:57,030
met alle inwoners van de steden
en het gewas op het land.

464
00:26:57,030 --> 00:26:57,930
Maar:

465
00:26:57,930 --> 00:27:03,270
Zijn vrouw, die achter hem liep, keek
achter zich en werd een zoutpilaar.

466
00:27:03,270 --> 00:27:05,370
Vergeet niet dat Jezus zei:

467
00:27:05,370 --> 00:27:08,190
En zoals het gebeurde
in de dagen van Noach,

468
00:27:08,190 --> 00:27:11,730
zo zal het ook zijn in de
dagen van de Zoon des mensen.

469
00:27:11,730 --> 00:27:15,630
Zij aten, zij dronken,
zij namen ten huwelijk

470
00:27:15,630 --> 00:27:20,730
en zij werden ten huwelijk gegeven tot
op de dag waarop Noach de ark binnenging

471
00:27:20,730 --> 00:27:23,910
en de zondvloed kwam en
hen allen om deed komen.

472
00:27:23,910 --> 00:27:29,730
Op dezelfde manier ook, zoals het
gebeurde in de dagen van Lot: zij aten,

473
00:27:29,730 --> 00:27:35,730
zij dronken, zij kochten, zij
verkochten, zij plantten, zij bouwden.

474
00:27:35,730 --> 00:27:38,970
Op de dag echter waarop
Lot uit Sodom wegging,

475
00:27:38,970 --> 00:27:43,590
regende het vuur en zwavel uit
de hemel en bracht hen allen om.

476
00:27:43,590 --> 00:27:48,570
Evenzo zal het zijn op de dag waarop de
Zoon des mensen geopenbaard zal worden.

477
00:27:48,570 --> 00:27:52,410
Wie op die dag op het dak zal
zijn, met zijn huisraad in huis,

478
00:27:52,410 --> 00:27:55,590
moet niet naar beneden
gaan om het mee te nemen.

479
00:27:55,590 --> 00:28:00,090
En wie op de akker is , moet evenmin
terugkeren naar wat hij achterliet.

480
00:28:00,090 --> 00:28:01,830
Denk aan de vrouw van Lot.

481
00:28:01,830 --> 00:28:04,530
Hij zei dit in verband met
het vluchten voor de toorn.

482
00:28:04,530 --> 00:28:08,730
In zekere zin vlucht iedere christen,
wanneer hij tot Christus komt,

483
00:28:08,730 --> 00:28:10,530
voor de komende toorn.

484
00:28:10,530 --> 00:28:12,390
Denk aan Johannes de Doper.

485
00:28:12,390 --> 00:28:15,450
Toen de Farizeeën op zijn
doop afkwamen, zei hij:

486
00:28:15,450 --> 00:28:20,130
Toen hij velen van de Farizeeën en
Sadduceeën op zijn doop zag afkomen,

487
00:28:20,130 --> 00:28:23,190
zei hij tegen hen: Adderengebroed!

488
00:28:23,190 --> 00:28:26,970
Wie heeft u laten weten dat u moet
vluchten voor de komende toorn?

489
00:28:26,970 --> 00:28:31,230
Er komt een toorn. Ik geloof dat de
toorn waar Johannes naar verwees,

490
00:28:31,230 --> 00:28:36,090
betrekking had op wat er in het jaar
70 na Christus met Jeruzalem gebeurde.

491
00:28:36,090 --> 00:28:39,450
Maar er wacht de mensheid
altijd een oordeel.

492
00:28:39,450 --> 00:28:42,870
Iedereen zal op de
oordeelsdag geoordeeld worden.

493
00:28:42,870 --> 00:28:47,370
En wij vluchten voor die toorn wanneer
we ons oude leven achterlaten en

494
00:28:47,370 --> 00:28:48,690
naar God rennen.

495
00:28:48,690 --> 00:28:51,750
Dit gezin rende weg van zijn oude leven,

496
00:28:51,750 --> 00:28:56,370
waarin het behoorlijk geworteld en
blijkbaar op zijn gemak was geraakt.

497
00:28:56,370 --> 00:29:00,690
Toen ze met Abram hadden rondgetrokken,
hadden ze in tenten gewoond.

498
00:29:00,690 --> 00:29:04,650
En toen ze niet langer met Abram
meetrokken, woonden ze in tenten.

499
00:29:04,650 --> 00:29:07,290
Maar nu woonden ze in een huis.

500
00:29:07,290 --> 00:29:09,630
Dat moet toch aangenamer zijn.

501
00:29:09,630 --> 00:29:12,870
Ze hadden waarschijnlijk
stromend water in huis.

502
00:29:12,870 --> 00:29:14,550
Nee, niet echt.

503
00:29:14,550 --> 00:29:18,090
Ze hadden waarschijnlijk geen
warm en koud stromend water,

504
00:29:18,090 --> 00:29:22,650
maar wel kakkerlakken en ratten, want
het was nog steeds de derde wereld.

505
00:29:22,650 --> 00:29:24,870
Maar het was niettemin een huis.

506
00:29:24,870 --> 00:29:26,730
Ze hadden daar hun gezin.

507
00:29:26,730 --> 00:29:30,510
Ze hadden daar kinderen die niet
met hen vertrokken: dochters,

508
00:29:30,510 --> 00:29:34,170
schoonzoons en misschien
kleinkinderen, dat weten we niet.

509
00:29:34,170 --> 00:29:35,790
En ze hadden er vrienden.

510
00:29:35,790 --> 00:29:38,850
Wanneer je zoiets achterlaat,
mis je het toch wel.

511
00:29:38,850 --> 00:29:42,990
Ik denk dat het probleem van Lots vrouw
was dat ze achterbleef om te kijken.

512
00:29:42,990 --> 00:29:46,650
Misschien verlangde ze ernaar om
achterom te kijken en te zeggen:

513
00:29:46,650 --> 00:29:49,050
‘Wat gaat er gebeuren
met mijn kinderen daar?

514
00:29:49,050 --> 00:29:51,030
Wat gebeurt er met mijn huis?

515
00:29:51,030 --> 00:29:53,850
Ik heb het niet schoongemaakt
voordat ik vertrok.

516
00:29:53,850 --> 00:29:58,050
Ik hoop dat er geen vuile gootsteen
staat wanneer God daar verschijnt.’

517
00:29:58,050 --> 00:30:01,230
Maar ze keek achterom
en dacht aan haar huis,

518
00:30:01,230 --> 00:30:04,170
haar vroegere leven en haar kinderen.

519
00:30:04,170 --> 00:30:08,250
Wanneer er staat dat ze achteromkeek,
is het zelfs heel goed mogelijk

520
00:30:08,250 --> 00:30:12,270
dat het probleem was dat ze veel
te vroeg ophield met rennen.

521
00:30:12,270 --> 00:30:15,690
Ze bleef staan kijken om
te zien wat er zou gebeuren

522
00:30:15,690 --> 00:30:21,570
en ontdekte dat ze veel te dichtbij was
toen de verwoesting kwam. Toen God zei:

523
00:30:21,570 --> 00:30:26,850
En het gebeurde, toen zij hen buiten
de stad gebracht hadden, dat Hij zei:

524
00:30:26,850 --> 00:30:31,470
Vlucht voor uw leven, kijk
niet achter u en blijf nergens

525
00:30:31,470 --> 00:30:37,590
op heel deze vlakte staan; vlucht naar
het bergland, anders wordt u weggevaagd.

526
00:30:37,590 --> 00:30:42,150
stelde Hij haar daarmee misschien niet
op de proef: ‘Als je achteromkijkt,

527
00:30:42,150 --> 00:30:43,830
ga Ik je oordelen.’

528
00:30:43,830 --> 00:30:49,230
Misschien bedoelde Hij veeleer: ‘Blijf
gewoon die kant op gaan. Stop niet.

529
00:30:49,230 --> 00:30:53,550
Zorg dat er zo veel mogelijk afstand
komt tussen jou en deze plaats,

530
00:30:53,550 --> 00:30:55,230
want dit wordt een grote ontploffing.

531
00:30:55,230 --> 00:30:58,650
Stop niet en kijk niet achterom.

532
00:30:58,650 --> 00:31:02,070
Ga gewoon recht vooruit en
kom zo ver mogelijk weg.’

533
00:31:02,070 --> 00:31:04,170
En toch deed ze dat niet.

534
00:31:04,170 --> 00:31:08,190
Misschien is ze inderdaad te dicht
bij de stad blijven rondhangen.

535
00:31:08,190 --> 00:31:13,290
Als er al die gesmolten zwavel en dat
zout en dergelijke door de lucht vlogen,

536
00:31:13,290 --> 00:31:15,810
kan ze daardoor omhuld zijn geraakt.

537
00:31:15,810 --> 00:31:18,090
Dan zou ze een zoutpilaar worden.

538
00:31:18,090 --> 00:31:21,930
Ik weet niet of we geacht worden te
geloven dat de elementen van haar lichaam

539
00:31:21,930 --> 00:31:27,630
op bovennatuurlijke wijze in zout
veranderden als een oordeel van God.

540
00:31:27,630 --> 00:31:32,250
God zou dat natuurlijk kunnen
doen: ‘Foei, foei, vrouw van Lot,

541
00:31:32,250 --> 00:31:36,990
je hebt iets verkeerds gedaan, dus Ik
ga je in een zoutpilaar veranderen.’

542
00:31:36,990 --> 00:31:41,550
Ik weet niet of God zo’n wonder zou
verrichten vanwege zo’n overtreding.

543
00:31:41,550 --> 00:31:45,630
Ik denk dat het waarschijnlijker is
dat het feit dat ze in een zoutpilaar

544
00:31:45,630 --> 00:31:50,670
veranderde, een natuurlijk gevolg was van
het feit dat ze niet deed waarvoor God

545
00:31:50,670 --> 00:31:52,350
haar had gewaarschuwd.

546
00:31:52,350 --> 00:31:53,970
Ze keek achterom.

547
00:31:53,970 --> 00:31:57,990
Waarschijnlijk was ze nieuwsgierig
en wilde ze zien wat er met haar oude

548
00:31:57,990 --> 00:31:59,790
woonplaats ging gebeuren.

549
00:31:59,790 --> 00:32:03,090
Toen al die mineralen door
de lucht begonnen te vliegen,

550
00:32:03,090 --> 00:32:08,730
waren ze waarschijnlijk gesmolten,
als lava, en raakte ze in zout gehuld.

551
00:32:08,730 --> 00:32:11,790
Ze werd als het ware een zoutpilaar.

552
00:32:11,790 --> 00:32:13,530
Dus Jezus zegt:

553
00:32:13,530 --> 00:32:14,910
Denk aan haar.

554
00:32:14,910 --> 00:32:18,090
Wanneer God je roept om voor
je oude leven te vluchten,

555
00:32:18,090 --> 00:32:20,610
moet je er niet te veel aan gehecht zijn.

556
00:32:20,610 --> 00:32:25,230
Kijk er niet te veel met verlangende
ogen naar terug. Het is het niet waard.

557
00:32:25,230 --> 00:32:30,090
Het kan je inhalen, zoals in het
scenario dat ik zojuist heb geschetst.

558
00:32:30,090 --> 00:32:33,930
We zouden kunnen zeggen dat de
vernietiging van Sodom haar inhaalde,

559
00:32:33,930 --> 00:32:37,890
omdat ze niet genoeg afstand tussen
zichzelf en Sodom had gelegd.

560
00:32:37,890 --> 00:32:41,310
Ze was Sodom niet voortdurend
de rug blijven toekeren,

561
00:32:41,310 --> 00:32:43,650
en daarom overkwam haar dit.

562
00:32:43,650 --> 00:32:47,610
En Abraham stond 's morgens vroeg op en
ging naar de plaats waar hij voor het

563
00:32:47,610 --> 00:32:49,890
aangezicht van de HEERE had gestaan.

564
00:32:49,890 --> 00:32:54,990
Hij keek uit over Sodom en Gomorra en
over heel het gebied van de vlakte.

565
00:32:54,990 --> 00:33:00,930
En zie, hij zag dat er rook van dat land
opsteeg, zoals de rook van een oven.

566
00:33:00,930 --> 00:33:02,850
Dat moet hem ontmoedigd hebben.

567
00:33:02,850 --> 00:33:05,370
Waarschijnlijk had hij die
nacht niet veel geslapen,

568
00:33:05,370 --> 00:33:08,670
omdat hij zich afvroeg of er
misschien toch tien zouden zijn

569
00:33:08,670 --> 00:33:10,470
en de stad gespaard zou worden.

570
00:33:10,470 --> 00:33:14,850
’s Morgens gaat hij naar buiten
en kijkt, en de rook stijgt op.

571
00:33:14,850 --> 00:33:18,330
Hij zegt: ‘Ik denk dat
het er geen tien waren.’

572
00:33:18,330 --> 00:33:20,970
Hij weet niet wat er met Lot is gebeurd.

573
00:33:20,970 --> 00:33:23,970
Voor zover hij weet, is Lot geroosterd.

574
00:33:23,970 --> 00:33:26,250
Toch deed God iets barmhartigs.

575
00:33:26,250 --> 00:33:30,990
Hij kon er geen tien vinden, maar
de enkelen die Hij vond, redde Hij.

576
00:33:30,990 --> 00:33:34,230
Abraham had er zelfs niet aan
gedacht om daarom te vragen.

577
00:33:34,230 --> 00:33:37,290
God doet dat gewoon, omdat God zo is.

578
00:33:37,290 --> 00:33:42,090
God kon Sodom niet vernietigen voordat Lot
en zijn gezin een veiliger plaats hadden

579
00:33:42,090 --> 00:33:46,170
bereikt, of in elk geval
voordat Lot die had bereikt.

580
00:33:46,170 --> 00:33:50,670
En het gebeurde, toen God de steden
van deze vlakte te gronde richtte,

581
00:33:50,670 --> 00:33:53,010
dat God aan Abraham dacht.

582
00:33:53,010 --> 00:33:56,070
Daarom leidde Hij Lot uit het
midden van de verwoesting,

583
00:33:56,070 --> 00:34:00,270
toen Hij de steden waarin Lot
gewoond had, ondersteboven keerde.

584
00:34:00,270 --> 00:34:04,050
Let erop dat er niet staat dat
God aan Lot dacht en hem redde.

585
00:34:04,050 --> 00:34:06,570
Hij dacht aan Abraham en redde Lot.

586
00:34:06,570 --> 00:34:10,350
Lot werd gered vanwege zijn
verbondenheid met Abraham,

587
00:34:10,350 --> 00:34:14,130
niet vanwege zijn eigen verdiensten,
net zoals wij gered worden

588
00:34:14,130 --> 00:34:16,710
door onze verbondenheid met Jezus.

589
00:34:16,710 --> 00:34:20,550
God is ons niet werkelijk de vergeving
van onze zonden verschuldigd,

590
00:34:20,550 --> 00:34:25,470
maar Hij is die wel aan Jezus verschuldigd
vanwege wat Jezus heeft gedaan.

591
00:34:25,470 --> 00:34:28,170
In 1 Johannes 1:9 staat:

592
00:34:28,170 --> 00:34:32,610
Als wij onze zonden belijden:
Hij is getrouw en rechtvaardig

593
00:34:32,610 --> 00:34:38,010
om ons de zonden te vergeven en ons
te reinigen van alle ongerechtigheid.

594
00:34:38,010 --> 00:34:40,350
Het lijkt altijd alsof
er zou moeten staan:

595
00:34:40,350 --> 00:34:44,670
‘Hij is getrouw en barmhartig
om ons onze zonden te vergeven.’

596
00:34:44,670 --> 00:34:49,410
Het vergeven van onze zonden lijkt
geen daad van gerechtigheid te zijn.

597
00:34:49,410 --> 00:34:51,330
Dat is barmhartigheid.

598
00:34:51,330 --> 00:34:53,310
Maar het is wel gerechtigheid.

599
00:34:53,310 --> 00:34:57,210
Als Jezus ervoor heeft betaald
dat onze zonden vergeven worden,

600
00:34:57,210 --> 00:35:01,470
dan zou het onrechtvaardig zijn als
God dat aan Jezus zou ontzeggen,

601
00:35:01,470 --> 00:35:03,510
Die de betaling heeft verricht.

602
00:35:03,510 --> 00:35:07,050
God is ons niets verschuldigd
behalve het oordeel,

603
00:35:07,050 --> 00:35:11,790
maar vanwege onze verbondenheid
met Jezus denkt God aan Jezus.

604
00:35:11,790 --> 00:35:15,630
Hij denkt aan wat Christus verdient,
aan wat Christus heeft gekocht,

605
00:35:15,630 --> 00:35:19,890
en daarom redt Hij ons, net
zoals Hij Lot redde vanwege diens

606
00:35:19,890 --> 00:35:21,750
vriendschap met Abraham.

607
00:35:21,750 --> 00:35:24,090
Toen trok Lot weg uit Zoar.

608
00:35:24,090 --> 00:35:26,670
Blijkbaar was hij zelfs
daar niet gelukkig.

609
00:35:26,670 --> 00:35:30,750
Hij ging in de bergen wonen, precies op
de plaats waar de engelen hem aanvankelijk

610
00:35:30,750 --> 00:35:32,130
naartoe hadden gezegd te gaan.

611
00:35:32,130 --> 00:35:35,430
Hij had over deze stad onderhandeld,
maar blijkbaar dacht hij,

612
00:35:35,430 --> 00:35:40,470
toen hij er eenmaal was: ‘Het is klein,
maar toch voel ik me hier niet veilig.’

613
00:35:40,470 --> 00:35:43,170
Er staat dat hij bang
was om in Zoar te wonen,

614
00:35:43,170 --> 00:35:46,170
en hij en zijn twee dochters
woonden in een grot.

615
00:35:46,170 --> 00:35:52,050
Wat een ommekeer. Hij was samen met zijn
vader Abraham een rijke nomadische herder.

616
00:35:52,050 --> 00:35:56,430
Maar hij liet conflicten ontstaan
en daarom ging hij bij Abraham weg.

617
00:35:56,430 --> 00:36:00,210
Daarna deed hij nog meer
concessies en trok Sodom binnen.

618
00:36:00,210 --> 00:36:02,790
Hij kreeg zelfs invloed in Sodom.

619
00:36:02,790 --> 00:36:06,990
Zoals veel mensen hebben opgemerkt:
je kunt je gezin Sodom binnenbrengen,

620
00:36:06,990 --> 00:36:10,290
maar je krijgt hen er niet
noodzakelijkerwijs weer uit.

621
00:36:10,290 --> 00:36:14,850
Sommige mensen gaan achteloos om met de
manier waarop ze hun kinderen opvoeden,

622
00:36:14,850 --> 00:36:19,530
en vervolgens zijn ze ontevreden
over hoe hun kinderen geworden zijn.

623
00:36:19,530 --> 00:36:22,650
Ze laten hun kinderen omgaan
met de verkeerde soort mensen,

624
00:36:22,650 --> 00:36:26,910
naar een openbare school gaan en naar
de verkeerde soort dingen kijken.

625
00:36:26,910 --> 00:36:30,930
Ze brengen hun kinderen in de
wereld, in een wereldse omgeving,

626
00:36:30,930 --> 00:36:33,750
en vervolgens raken ze hen daar kwijt.

627
00:36:33,750 --> 00:36:37,590
Lot had voordat hij ooit naar
Sodom verhuisde moeten beseffen:

628
00:36:37,590 --> 00:36:41,970
‘Gaan mijn dochters opgroeien tussen
die mensen in Sodom? Echt niet.

629
00:36:41,970 --> 00:36:46,050
Dat ga ik niet met mijn kinderen laten
gebeuren.’ Maar zo dacht hij niet.

630
00:36:46,050 --> 00:36:50,970
Hij dacht: ‘Sodom is een comfortabelere
plek dan hierbuiten in deze tent,

631
00:36:50,970 --> 00:36:54,090
en daar is handel. Daar is aanzien.

632
00:36:54,090 --> 00:36:56,430
Daar kan ik opklimmen in de maatschappij.

633
00:36:56,430 --> 00:36:58,050
Ik kan rechter worden.

634
00:36:58,050 --> 00:36:59,610
Ik kan magistraat worden.’

635
00:36:59,610 --> 00:37:01,530
Hij denkt niet aan zijn kinderen.

636
00:37:01,530 --> 00:37:03,570
Hij denkt niet aan zijn gezin.

637
00:37:03,570 --> 00:37:07,650
Het is duidelijk dat hij zijn gezin
niet uit Sodom heeft gekregen.

638
00:37:07,650 --> 00:37:12,810
Hij verloor in Sodom minstens
evenveel dochters als hij eruit kreeg.

639
00:37:12,810 --> 00:37:15,150
Hij verloor zijn vrouw aan Sodom.

640
00:37:15,150 --> 00:37:18,450
En zelfs bij de twee dochters
die hij uit Sodom kreeg,

641
00:37:18,450 --> 00:37:21,390
kreeg hij Sodom er nooit helemaal uit.

642
00:37:21,390 --> 00:37:23,610
Daarom zou dit een
waarschuwing moeten zijn

643
00:37:23,610 --> 00:37:27,690
voor de manier waarop we onze kinderen
grootbrengen en voor de keuzes die we

644
00:37:27,690 --> 00:37:30,390
maken wat hun omgeving betreft.

645
00:37:30,390 --> 00:37:34,650
Want misschien kunnen we hen wel in een
situatie brengen waarvan we denken dat we

646
00:37:34,650 --> 00:37:38,790
hen er later weer uit kunnen halen,
maar daar schieten ze wortel.

647
00:37:38,790 --> 00:37:43,470
In dit geval hadden zijn dochters hun
morele wortels in Sodom geschoten,

648
00:37:43,470 --> 00:37:46,350
ook al waren ze er levend aan ontkomen.

649
00:37:46,350 --> 00:37:48,570
Want vers 31 zegt:

650
00:37:48,570 --> 00:37:53,010
Toen zei de eerstgeborene tegen
de jongste: Onze vader is oud

651
00:37:53,010 --> 00:37:57,570
en er is geen man in dit land om bij
ons te komen op de manier die op de hele

652
00:37:57,570 --> 00:37:59,490
aarde gebruikelijk is.

653
00:37:59,490 --> 00:38:04,170
Kom, laten we onze vader wijn te
drinken geven en met hem slapen,

654
00:38:04,170 --> 00:38:07,950
zodat wij door onze vader het
leven geven aan nageslacht.

655
00:38:07,950 --> 00:38:11,250
Zij gaven die nacht hun
vader wijn te drinken.

656
00:38:11,250 --> 00:38:14,790
De eerstgeborene kwam
en sliep met haar vader.

657
00:38:14,790 --> 00:38:19,710
Hij merkte niet dat zij kwam liggen
en evenmin dat zij weer opstond.

658
00:38:19,710 --> 00:38:25,290
En het gebeurde de volgende dag dat de
eerstgeborene tegen de jongste zei: Zie,

659
00:38:25,290 --> 00:38:28,530
ik heb de afgelopen nacht
met mijn vader geslapen;

660
00:38:28,530 --> 00:38:31,470
laten we hem ook vannacht
wijn te drinken geven.

661
00:38:31,470 --> 00:38:36,810
Kom, slaap met hem, zodat wij door onze
vader het leven geven aan nageslacht.

662
00:38:36,810 --> 00:38:40,890
Zij gaven hun vader ook die nacht wijn
te drinken en de jongste stond op en

663
00:38:40,890 --> 00:38:42,090
sliep met hem.

664
00:38:42,090 --> 00:38:46,530
Hij merkte niet dat zij kwam liggen
en evenmin dat zij weer opstond.

665
00:38:46,530 --> 00:38:49,110
Dat is tenminste wat hij heeft verklaard.

666
00:38:49,110 --> 00:38:52,890
Zo werden de twee dochters
van Lot zwanger van hun vader.

667
00:38:52,890 --> 00:38:57,210
De eerstgeborene baarde een
zoon en gaf hem de naam Moab.

668
00:38:57,210 --> 00:39:00,690
Hij is de vader van de
Moabieten, tot op deze dag.

669
00:39:00,690 --> 00:39:06,330
De jongste, ook zij, baarde een
zoon en gaf hem de naam Ben-Ammi.

670
00:39:06,330 --> 00:39:09,750
Hij is de vader van de
Ammonieten, tot op deze dag.

671
00:39:09,750 --> 00:39:11,970
De Moabieten en de Ammonieten waren

672
00:39:11,970 --> 00:39:14,730
duidelijk op deze manier
aan elkaar verwant.

673
00:39:14,730 --> 00:39:17,670
Later werden ze gedurende een
groot deel van hun geschiedenis

674
00:39:17,670 --> 00:39:19,590
tegenstanders van Israël.

675
00:39:19,590 --> 00:39:22,710
Ze zijn op deze schandelijke
manier ontstaan.

676
00:39:22,710 --> 00:39:27,270
Mozes schrijft in een tijd waarin
Israël uit Egypte is gekomen.

677
00:39:27,270 --> 00:39:31,710
Dat is het tijdsbestek waarin Mozes
daadwerkelijk zijn pen op het perkament

678
00:39:31,710 --> 00:39:33,630
zet en dit opschrijft.

679
00:39:33,630 --> 00:39:37,770
Hij leeft in een tijd waarin de
Moabieten en de Ammonieten hun

680
00:39:37,770 --> 00:39:39,570
tegenstanders zullen worden.

681
00:39:39,570 --> 00:39:44,250
Hij neemt dit verhaal op om te vertellen
waar die volken vandaan kwamen.

682
00:39:44,250 --> 00:39:49,470
Ze kwamen voort uit deze
allesbehalve ideale situatie.

683
00:39:49,470 --> 00:39:53,610
Een gezin is ternauwernood
aan het oordeel ontsnapt.

684
00:39:53,610 --> 00:39:57,810
Ze wonen als neanderthalers in
een grot, en de twee dochters

685
00:39:57,810 --> 00:40:02,730
denken dat hun vader de laatste
levende man is. Ze zeggen:

686
00:40:02,730 --> 00:40:07,890
Er is hier geen man die met ons naar
bed kan gaan, zoals dat gebruikelijk is.

687
00:40:07,890 --> 00:40:12,210
Misschien bedoelen ze dat letterlijk, of
misschien gebruiken ze een overdrijving.

688
00:40:12,210 --> 00:40:16,050
Misschien zeggen ze alleen maar:
‘Hierboven in de bergen is niemand in de

689
00:40:16,050 --> 00:40:19,050
buurt, dus is er op de
hele aarde niemand.’

690
00:40:19,050 --> 00:40:22,530
En daarom zeggen ze: ‘Dan zullen
we nooit kinderen krijgen,

691
00:40:22,530 --> 00:40:27,630
en onze vader zal nooit nakomelingen
hebben, tenzij wij hier te hulp schieten.’

692
00:40:27,630 --> 00:40:29,250
En dus doen ze dit.

693
00:40:29,250 --> 00:40:33,630
Ik weet niet zeker of ze werkelijk
zozeer werden gedreven door bezorgdheid

694
00:40:33,630 --> 00:40:36,270
om de afstammingslijn van hun vader.

695
00:40:36,270 --> 00:40:40,830
Als dat zo was, probeerden ze
in zekere zin hun vader te eren.

696
00:40:40,830 --> 00:40:43,230
Of misschien waren ze er meer bezorgd over

697
00:40:43,230 --> 00:40:47,670
dat hun de mogelijkheid om ooit
kinderen te krijgen zou worden ontnomen.

698
00:40:47,670 --> 00:40:50,310
Iedere vrouw wilde kinderen krijgen.

699
00:40:50,310 --> 00:40:53,970
Als ze dachten dat hun vader de
laatste man in de omgeving was,

700
00:40:53,970 --> 00:40:57,810
dan was het misschien
egoïstischer: ze wilden kinderen,

701
00:40:57,810 --> 00:41:02,370
maar overtuigden zichzelf ervan dat
ze het deden ter wille van hun vader,

702
00:41:02,370 --> 00:41:05,250
om zijn afstammingslijn
in stand te houden.

703
00:41:05,250 --> 00:41:09,030
Hoe dan ook, ze wisten dat
hij het niet zou goedkeuren.

704
00:41:09,030 --> 00:41:12,930
Ze moesten hem dronken voeren,
want als hij wist wat hij deed,

705
00:41:12,930 --> 00:41:15,030
zou hij dit niet doen.

706
00:41:15,030 --> 00:41:16,710
Dat is heel duidelijk.

707
00:41:16,710 --> 00:41:21,630
Ze wisten dat ze iets deden wat Lot
niet zou goedkeuren als hij nuchter was,

708
00:41:21,630 --> 00:41:24,030
dus moesten ze hem dronken voeren.

709
00:41:24,030 --> 00:41:25,950
Het is iets bizars.

710
00:41:25,950 --> 00:41:29,550
Toen ze over de verwoesting
van Sodom en Gomorra hoorden,

711
00:41:29,550 --> 00:41:33,030
dachten ze misschien dat de hele
wereld in vlammen was opgegaan

712
00:41:33,030 --> 00:41:35,910
en dat zij de enige overlevenden waren.

713
00:41:35,910 --> 00:41:38,670
In die tijd konden ze niet zo ver kijken.

714
00:41:38,670 --> 00:41:43,050
Ze konden geen krant halen of het nieuws
aanzetten om te zien hoe het met de rest

715
00:41:43,050 --> 00:41:44,130
van de wereld ging.

716
00:41:44,130 --> 00:41:48,090
De hele wereld die zij zagen,
was tot een korst verbrand.

717
00:41:48,090 --> 00:41:52,650
Misschien dachten ze letterlijk: ‘Onze
vader is de laatste man op aarde.

718
00:41:52,650 --> 00:41:56,550
Als wij kinderen willen krijgen,
zal hij degene moeten zijn.

719
00:41:56,550 --> 00:42:00,330
Hij is oud, dus kunnen we maar
beter geen tijd verspillen.’

720
00:42:00,330 --> 00:42:03,510
Maar het was duidelijk
geen moreel goed plan.

721
00:42:03,510 --> 00:42:05,610
Het was incestueus.

722
00:42:05,610 --> 00:42:10,350
Hoewel we moeten bedenken dat incest
toen nog niet door de wet verboden was.

723
00:42:10,350 --> 00:42:13,770
Abraham zelf was met
zijn halfzus getrouwd,

724
00:42:13,770 --> 00:42:17,550
iets wat in de dagen van Mozes
onwettig zou zijn geweest.

725
00:42:17,550 --> 00:42:22,230
Maar blijkbaar waren veel mensen
getrouwd met veel nauwere verwanten dan

726
00:42:22,230 --> 00:42:24,510
tegenwoordig toegestaan zou zijn.

727
00:42:24,510 --> 00:42:28,650
Alle kinderen van Adam en Eva
trouwden met hun broers en zussen.

728
00:42:28,650 --> 00:42:33,450
Ik weet niet of trouwen met je broer
of zus in die samenleving perverser of

729
00:42:33,450 --> 00:42:37,350
minder pervers was dan trouwen
met je eigen vader of dochters.

730
00:42:37,350 --> 00:42:40,170
Maar we hebben het hier
over zeer oude tijden.

731
00:42:40,170 --> 00:42:42,630
Wanneer we deze oude verhalen lezen,

732
00:42:42,630 --> 00:42:46,350
brengen we daar vanzelf onze
eigen gevoeligheden in mee.

733
00:42:46,350 --> 00:42:50,730
Die zijn het resultaat van tweeduizend
jaar christelijke invloed in onze wereld,

734
00:42:50,730 --> 00:42:54,150
in onze beschaving, en
wij denken als christenen,

735
00:42:54,150 --> 00:42:56,430
zoals we natuurlijk ook behoren te doen.

736
00:42:56,430 --> 00:43:00,930
Maar we moeten bedenken dat deze
mensen tot primitieve volken behoorden.

737
00:43:00,930 --> 00:43:02,970
Ze hadden geen enkele Bijbel.

738
00:43:02,970 --> 00:43:05,430
Ze hadden zelfs niet één Bijbelboek.

739
00:43:05,430 --> 00:43:11,250
Niemand wist wie God was, behalve Abram
en de mensen die via hem over Hem hoorden,

740
00:43:11,250 --> 00:43:15,090
want God was aan hem verschenen,
maar niet aan iemand anders.

741
00:43:15,090 --> 00:43:19,830
De hele wereld deed moreel gezien
maar wat, zonder enig houvast.

742
00:43:19,830 --> 00:43:22,170
Ze wisten lang niet zoveel als wij.

743
00:43:22,170 --> 00:43:26,910
De meisjes wisten natuurlijk dat ze iets
deden wat hun vader niet zou goedkeuren,

744
00:43:26,910 --> 00:43:31,230
anders zouden ze niet het gevoel hebben
gehad dat ze hem dronken moesten voeren.

745
00:43:31,230 --> 00:43:35,550
Tegelijkertijd hebben ze dit misschien
niet als een goddeloze daad gezien.

746
00:43:35,550 --> 00:43:38,670
Hun besef van wat
goddeloos was en wat niet,

747
00:43:38,670 --> 00:43:43,890
was ongetwijfeld sterk aangetast doordat
ze een deel van hun jeugd in Sodom hadden

748
00:43:43,890 --> 00:43:46,950
doorgebracht, misschien
wel hun hele jeugd.

749
00:43:46,950 --> 00:43:50,730
De cultuur daar was beslist geen
goede invloed op hen geweest,

750
00:43:50,730 --> 00:43:52,230
zoals we kunnen zien.

751
00:43:52,230 --> 00:43:56,730
Maar het verhaal wordt verteld zodat
we kunnen zien waar de Moabieten en de

752
00:43:56,730 --> 00:43:58,230
Ammonieten vandaan kwamen.

753
00:43:58,230 --> 00:44:01,650
In hoofdstuk 20 zien we
dat Abram een soortgelijke

754
00:44:01,650 --> 00:44:05,250
fout maakt als in hoofdstuk 12. Er staat:

755
00:44:05,250 --> 00:44:09,810
Abraham trok vandaar naar het Zuiderland
en woonde tussen Kades en Sur,

756
00:44:09,810 --> 00:44:13,050
en hij verbleef als vreemdeling in Gerar.

757
00:44:13,050 --> 00:44:18,150
Gerar is een van de vijf Filistijnse
steden langs de kustvlakte van Palestina.

758
00:44:18,150 --> 00:44:22,170
De Filistijnen waren geen
Kanaänieten, maar ze woonden wel in

759
00:44:22,170 --> 00:44:27,210
Kanaänitisch gebied, of tenminste in
wat Kanaänitisch gebied zou zijn geweest

760
00:44:27,210 --> 00:44:29,610
als zij daar niet terechtgekomen waren.

761
00:44:29,610 --> 00:44:33,510
In zeer oude tijden, zelfs
lang vóór de tijd van Abram,

762
00:44:33,510 --> 00:44:36,930
waren de Filistijnen vanuit
Kreta daarheen gevaren.

763
00:44:36,930 --> 00:44:39,570
In die tijd werden ze
de Kaftorieten genoemd.

764
00:44:39,570 --> 00:44:43,350
Ze waren een zeevarend volk en
een aantal van hen had zich op

765
00:44:43,350 --> 00:44:48,090
vijf plaatsen langs de Middellandse
Zeekust in Palestina gevestigd en daar

766
00:44:48,090 --> 00:44:49,590
vijf steden gesticht.

767
00:44:49,590 --> 00:44:51,690
Dit waren stadstaten.

768
00:44:51,690 --> 00:44:53,610
Elke stad had een koning.

769
00:44:53,610 --> 00:44:56,850
Dat bleef zo tot ver in de tijd van David.

770
00:44:56,850 --> 00:45:00,270
Ook David ging naar Gerar
toen hij voor Saul vluchtte,

771
00:45:00,270 --> 00:45:03,450
en dit was duizend jaar
na de tijd van Abraham.

772
00:45:03,450 --> 00:45:07,950
De Filistijnen waren daar in het Beloofde
Land al heel vroeg nadrukkelijk aanwezig

773
00:45:07,950 --> 00:45:09,570
en ze waren machtig.

774
00:45:09,570 --> 00:45:14,790
Als probleem voor Israël werden ze pas in
de tijd van David werkelijk uitgeschakeld.

775
00:45:14,790 --> 00:45:18,390
David was de eerste die
uiteindelijk van hen afkwam.

776
00:45:18,390 --> 00:45:23,370
Simson had zijn uitwerking op hen gehad,
maar David onderwierp hen uiteindelijk,

777
00:45:23,370 --> 00:45:26,010
nadat de Filistijnen Saul hadden gedood.

778
00:45:26,010 --> 00:45:29,670
Op dit moment had Abram natuurlijk
geen goede of slechte betrekkingen

779
00:45:29,670 --> 00:45:31,110
met de Filistijnen.

780
00:45:31,110 --> 00:45:32,790
Hij was gewoon een vreemdeling.

781
00:45:32,790 --> 00:45:35,550
Niemand in dat land was
echt een vriend van hem,

782
00:45:35,550 --> 00:45:38,910
behalve zijn vrienden bij
wie hij onder hun eiken of

783
00:45:38,910 --> 00:45:41,370
terebinten zijn tenten had opgeslagen.

784
00:45:41,370 --> 00:45:45,631
Maar om de een of andere reden —
en ons wordt niet verteld waarom —

785
00:45:45,631 --> 00:45:48,090
trok hij in de richting van Gerar.

786
00:45:48,090 --> 00:45:51,030
Bedenk dat Sara inmiddels
zwanger zou zijn,

787
00:45:51,030 --> 00:45:55,050
tenzij dit onmiddellijk was nadat God
het had aangekondigd en ze nog niet

788
00:45:55,050 --> 00:45:56,490
zwanger was geworden.

789
00:45:56,490 --> 00:46:02,310
Maar binnen een jaar na de aankondiging
in hoofdstuk 18 zou ze een baby krijgen.

790
00:46:02,310 --> 00:46:04,710
Het lijkt er dus op dat dit verhaal zich,

791
00:46:04,710 --> 00:46:07,590
als het chronologisch op
de juiste plaats staat,

792
00:46:07,590 --> 00:46:12,390
afspeelde in dat jaar tussen de
aankondiging en de geboorte van Izak.

793
00:46:12,390 --> 00:46:17,190
Hij trok vandaar verder en
verbleef als vreemdeling in Gerar.

794
00:46:17,190 --> 00:46:21,990
Dit is precies dezelfde situatie als
ongeveer vijfentwintig jaar eerder,

795
00:46:21,990 --> 00:46:26,130
toen hij in hoofdstuk 12 voor
het eerst het land binnenging.

796
00:46:26,130 --> 00:46:28,470
Hij maakte dezelfde fout.

797
00:46:28,470 --> 00:46:34,290
Het was toen een vernedering toen de
farao ontdekte dat Abram hem had misleid.

798
00:46:34,290 --> 00:46:37,650
Dit lijkt een nog grotere
vernedering te zijn.

799
00:46:37,650 --> 00:46:40,890
We krijgen een uitvoeriger
beschrijving van de vernedering

800
00:46:40,890 --> 00:46:44,130
waarmee Abraham in dit
geval werd geconfronteerd,

801
00:46:44,130 --> 00:46:47,850
omdat hij loog en zijn
vrouw in gevaar bracht.

802
00:46:47,850 --> 00:46:50,010
Abimelech nam Sara dus mee.

803
00:46:50,010 --> 00:46:54,270
Nogmaals, wanneer een vrouw in de
harem van een koning werd opgenomen,

804
00:46:54,270 --> 00:46:57,270
ging ze niet onmiddellijk
zijn slaapkamer binnen.

805
00:46:57,270 --> 00:46:59,130
Ze moest worden voorbereid.

806
00:46:59,130 --> 00:47:04,410
De koning stond te ver boven gewone mensen
om zomaar een eenvoudige boerenvrouw,

807
00:47:04,410 --> 00:47:07,830
of welke vrouw dan ook,
in zijn bed te ontvangen.

808
00:47:07,830 --> 00:47:10,290
Ze moest een overgangsperiode doormaken.

809
00:47:10,290 --> 00:47:14,850
Zoals ik bij Ester heb aangegeven, duurde
de speciale voorbereiding die zij en de

810
00:47:14,850 --> 00:47:19,290
andere vrouwen moesten doormaken een heel
jaar, toen ze in de harem van de koning

811
00:47:19,290 --> 00:47:21,390
van Perzië werd opgenomen.

812
00:47:21,390 --> 00:47:24,270
Pas daarna zouden ze naar de koning gaan.

813
00:47:24,270 --> 00:47:27,630
Hoewel Sara in het huis van
Abimelech was opgenomen,

814
00:47:27,630 --> 00:47:30,930
duidelijk met de bedoeling dat ze
uiteindelijk zijn vrouw zou worden,

815
00:47:30,930 --> 00:47:34,770
liep ze niet onmiddellijk het gevaar
dat hij haar seksueel zou schenden.

816
00:47:34,770 --> 00:47:37,650
Maar dat was duidelijk
iets waarvan hij verwachtte

817
00:47:37,650 --> 00:47:39,990
dat het uiteindelijk zou gebeuren.

818
00:47:39,990 --> 00:47:41,250
Vers 3 zegt:

819
00:47:41,250 --> 00:47:46,830
Maar God kwam in een nachtelijke droom
bij Abimelech en zei tegen hem: Zie,

820
00:47:46,830 --> 00:47:50,130
u gaat sterven vanwege de
vrouw die u genomen hebt,

821
00:47:50,130 --> 00:47:52,470
want zij is met een man getrouwd!

822
00:47:52,470 --> 00:47:56,370
Abimelech begreep toen dat ze
wel Abrahams vrouw moest zijn,

823
00:47:56,370 --> 00:48:00,210
want God zegt alleen maar dat
ze de vrouw van een man is.

824
00:48:00,210 --> 00:48:03,210
Abimelech was echter nog
niet tot haar genaderd.

825
00:48:03,210 --> 00:48:08,850
Daarom zei hij: Heere, wilt U dan
echt een onschuldig volk doden?

826
00:48:08,850 --> 00:48:12,750
Heeft hij mij zelf niet
gezegd: Zij is mijn zuster.

827
00:48:12,750 --> 00:48:17,010
En zij, ook zijzelf heeft
gezegd: Hij is mijn broer.

828
00:48:17,010 --> 00:48:21,090
Met een oprecht hart en zuivere
handen heb ik dit gedaan.

829
00:48:21,090 --> 00:48:25,290
God zei tegen hem in de droom: Ik
weet ook dat u dit met een oprecht

830
00:48:25,290 --> 00:48:26,550
hart gedaan hebt.

831
00:48:26,550 --> 00:48:29,490
Ik heb u ook ervan weerhouden
tegen Mij te zondigen

832
00:48:29,490 --> 00:48:32,850
en daarom heb Ik u niet
toegelaten haar aan te raken.

833
00:48:32,850 --> 00:48:37,290
Nu dan, geef de vrouw van die man
terug, want hij is een profeet!

834
00:48:37,290 --> 00:48:40,350
Hij zal voor u bidden,
zodat u in leven blijft.

835
00:48:40,350 --> 00:48:44,730
Als u haar echter niet teruggeeft,
weet dan dat u zeker zult sterven,

836
00:48:44,730 --> 00:48:46,350
u en al wat van u is.

837
00:48:46,350 --> 00:48:50,970
In dit verslag lezen we eigenlijk
niet over Jahweh, omdat deze relatie,

838
00:48:50,970 --> 00:48:55,170
deze communicatie, tussen God
en een heiden plaatsvindt.

839
00:48:55,170 --> 00:49:00,030
Er staat dat Elohim tot hem sprak,
en hij antwoordde Elohim met Adonai,

840
00:49:00,030 --> 00:49:04,770
wat de gebruikelijke beleefdheidstitel
is: Heer, of Meester.

841
00:49:04,770 --> 00:49:07,110
Het is natuurlijk Jahweh Die dit doet.

842
00:49:07,110 --> 00:49:11,310
Maar het is interessant dat het verslag
de verbondsnaam van God niet gebruikt,

843
00:49:11,310 --> 00:49:15,690
omdat het niet spreekt over een relatie
tussen God en bijvoorbeeld Abraham,

844
00:49:15,690 --> 00:49:17,970
maar over een relatie met een heiden.

845
00:49:17,970 --> 00:49:22,110
Het is interessant dat God volgens de
Engelse formulering waarop de spreker

846
00:49:22,110 --> 00:49:23,790
zich baseert, zei:

847
00:49:23,790 --> 00:49:25,470
Je bent een dode man.

848
00:49:25,470 --> 00:49:30,090
Het is belangrijk dat we opmerken dat dit
soort taal in de Bijbel wordt gebruikt.

849
00:49:30,090 --> 00:49:32,610
Abimelech was natuurlijk
niet letterlijk dood.

850
00:49:32,610 --> 00:49:38,610
Maar wat God zegt, is: als je doorgaat op
de weg die je nu volgt, zul je sterven.

851
00:49:38,610 --> 00:49:40,890
Je bevindt je op de weg naar de dood.

852
00:49:40,890 --> 00:49:42,990
Je hebt de vrouw van een andere man,

853
00:49:42,990 --> 00:49:46,290
en dat betekent dat je ten
dode opgeschreven bent,

854
00:49:46,290 --> 00:49:48,150
tenzij je natuurlijk verandert.

855
00:49:48,150 --> 00:49:49,410
De man zei:

856
00:49:49,410 --> 00:49:51,570
Ik wist niet dat het zo zat.

857
00:49:51,570 --> 00:49:52,710
God zei:

858
00:49:52,710 --> 00:49:57,210
Dat begreep Ik, en daarom heb Ik je
niet toegestaan haar aan te raken.

859
00:49:57,210 --> 00:49:58,470
De uitspraak:

860
00:49:58,470 --> 00:50:00,330
Je bent een dode man.

861
00:50:00,330 --> 00:50:04,290
betekent dus dat je je op een weg bevindt
die onvermijdelijk tot de dood zal leiden

862
00:50:04,290 --> 00:50:05,910
als je die niet verlaat.

863
00:50:05,910 --> 00:50:07,950
Je moet van koers veranderen.

864
00:50:07,950 --> 00:50:11,790
Ik wijs hierop omdat die term ook in
het Nieuwe Testament wordt gebruikt

865
00:50:11,790 --> 00:50:14,130
en vaak verkeerd wordt begrepen.

866
00:50:14,130 --> 00:50:17,850
Paulus zegt bijvoorbeeld in
Efeze, hoofdstuk 2, vers 1,

867
00:50:17,850 --> 00:50:20,850
dat wij dood waren in
overtredingen en zonden.

868
00:50:20,850 --> 00:50:25,710
Dat betekent eenvoudigweg dat wij,
als we ons niet hadden bekeerd,

869
00:50:25,710 --> 00:50:30,630
op de weg waren waarvan de
onvermijdelijke uitkomst de dood zou zijn.

870
00:50:30,630 --> 00:50:33,390
Paulus zegt in Romeinen 8:10:

871
00:50:33,390 --> 00:50:38,430
Als Christus echter in u is, dan is
het lichaam wel dood vanwege de zonde,

872
00:50:38,430 --> 00:50:42,150
maar de geest is leven
vanwege de gerechtigheid.

873
00:50:42,150 --> 00:50:46,830
Wanneer hij over ons lichaam spreekt,
heeft hij het over ons fysieke lichaam,

874
00:50:46,830 --> 00:50:48,930
in tegenstelling tot onze geest.

875
00:50:48,930 --> 00:50:51,810
Hij zegt dat ons lichaam
werkelijk dood is.

876
00:50:51,810 --> 00:50:55,110
Is mijn lichaam letterlijk
dood vanwege de zonde?

877
00:50:55,110 --> 00:51:00,150
Nee, mijn lichaam is niet letterlijk dood,
maar het bevindt zich wel op die weg.

878
00:51:00,150 --> 00:51:02,790
Het zal sterven vanwege de zonde.

879
00:51:02,790 --> 00:51:04,950
Het is ten dode opgeschreven.

880
00:51:04,950 --> 00:51:08,130
Het is een lichaam dat
ten dode opgeschreven is.

881
00:51:08,130 --> 00:51:11,790
Het zal worden opgewekt,
maar dit lichaam zal sterven,

882
00:51:11,790 --> 00:51:15,570
en dat is onvermijdelijk
vanwege de zonde. Hij zegt:

883
00:51:15,570 --> 00:51:17,790
Maar de geest is leven.

884
00:51:17,790 --> 00:51:22,770
We zien dus dat Paulus het woord ‘dood’
gebruikt met dezelfde betekenis die God

885
00:51:22,770 --> 00:51:25,830
hier en op andere plaatsen
aan die term geeft.

886
00:51:25,830 --> 00:51:28,830
Toen Mefiboseth, de kleinzoon van Saul,

887
00:51:28,830 --> 00:51:31,770
door David werd gespaard
en een bevoorrechte positie

888
00:51:31,770 --> 00:51:34,110
kreeg, zei Mefiboseth:

889
00:51:34,110 --> 00:51:38,550
Toen boog hij zich en zei: Wat is uw
dienaar dat u aandacht schenkt aan een

890
00:51:38,550 --> 00:51:40,170
dode hond als ik ben?

891
00:51:40,170 --> 00:51:42,150
Ik denk dat hij bedoelt dat de meeste

892
00:51:42,150 --> 00:51:44,850
koningen het nageslacht
van de vorige koning

893
00:51:44,850 --> 00:51:48,270
die zij bij een staatsgreep hadden
vervangen, zouden uitroeien.

894
00:51:48,270 --> 00:51:52,830
Wanneer de ene koning een andere koning
verving en er een andere dynastie kwam,

895
00:51:52,830 --> 00:51:56,310
doodde men alle kroonprinsen
van de koning die werd afgezet,

896
00:51:56,310 --> 00:52:00,810
zodat zij nooit zouden kunnen opstaan
en de nieuwe machthebbers uitdagen.

897
00:52:00,810 --> 00:52:06,390
Maar hier was nog één erfgenaam van
Saul in leven, en dat was Mefiboseth.

898
00:52:06,390 --> 00:52:09,990
Hij was kreupel, en David
bewees hem goedheid.

899
00:52:09,990 --> 00:52:15,030
Hij was in feite de zoon van Jonathan,
dus hij was de kleinzoon van Saul.

900
00:52:15,030 --> 00:52:18,150
Mefiboseth noemde zichzelf een dode hond.

901
00:52:18,150 --> 00:52:22,710
Daarmee bedoelde hij: ‘Ik ben iemand
die zou verwachten gedood te worden,

902
00:52:22,710 --> 00:52:26,550
omdat ik deel uitmaak van het vorige
bewind dat jij hebt vervangen,

903
00:52:26,550 --> 00:52:30,990
en jij bewijst mij deze
goedheid. Dat is niet logisch.’

904
00:52:30,990 --> 00:52:37,170
Ook hier duidt ‘een dode man zijn’ of
‘dood zijn’ erop dat iemand op weg is naar

905
00:52:37,170 --> 00:52:40,650
de dood of ten dode
opgeschreven lijkt te zijn.

906
00:52:40,650 --> 00:52:45,030
Toen de verloren zoon bij zijn
vader terugkwam, zei zijn vader:

907
00:52:45,030 --> 00:52:50,310
Want deze, mijn zoon, was dood
en is weer levend geworden.

908
00:52:50,310 --> 00:52:53,070
En hij was verloren en is gevonden.

909
00:52:53,070 --> 00:52:55,350
En zij begonnen vrolijk te zijn.

910
00:52:55,350 --> 00:52:59,790
In dat geval bedoelt hij misschien
eenvoudigweg: ‘Dood voor mij.’

911
00:52:59,790 --> 00:53:02,970
Onze relatie was dood, of iets dergelijks.

912
00:53:02,970 --> 00:53:05,790
Maar het kan ook betekenen
dat hij gestorven zou zijn

913
00:53:05,790 --> 00:53:08,130
als hij niet naar huis was gekomen.

914
00:53:08,130 --> 00:53:12,570
God zegt tegen Abimelech dat hij de
vrouw naar haar man moet terugbrengen.

915
00:53:12,570 --> 00:53:13,890
Vers 8 zegt:

916
00:53:13,890 --> 00:53:16,530
Toen stond Abimelech 's morgens vroeg op,

917
00:53:16,530 --> 00:53:21,390
riep al zijn dienaren en sprak ten
aanhoren van hen al deze woorden,

918
00:53:21,390 --> 00:53:23,610
en die mannen werden zeer bevreesd.

919
00:53:23,610 --> 00:53:27,150
Het is interessant dat hij dat deed,
want hij hoefde dat niet te doen.

920
00:53:27,150 --> 00:53:30,630
Dit zou nogal beschamend voor hem
zijn, omdat hij de vrouw van een

921
00:53:30,630 --> 00:53:32,310
man had meegenomen.

922
00:53:32,310 --> 00:53:36,450
Het was natuurlijk niet zijn schuld,
maar toch moest hij haar teruggeven.

923
00:53:36,450 --> 00:53:40,410
Dat een koning zoiets moest doen, zou
betekenen dat hij zijn trots moest

924
00:53:40,410 --> 00:53:41,910
inslikken en zei:

925
00:53:41,910 --> 00:53:44,550
Ik had haar überhaupt
niet mee moeten nemen.

926
00:53:44,550 --> 00:53:47,070
Maar hij deed dit niet in besloten kring.

927
00:53:47,070 --> 00:53:51,450
Hij riep al zijn dienaren bij
zich en vertelde hun de hele zaak,

928
00:53:51,450 --> 00:53:53,790
en de mannen werden zeer bevreesd.

929
00:53:53,790 --> 00:53:59,670
Abimelech riep Abraham en zei tegen
hem: Wat hebt u ons aangedaan!

930
00:53:59,670 --> 00:54:04,170
Waarin heb ik tegen u gezondigd, dat
u zo'n grote zonde over mij en mijn

931
00:54:04,170 --> 00:54:05,730
koninkrijk gebracht hebt?

932
00:54:05,730 --> 00:54:09,510
U hebt dingen met mij gedaan
die niet gedaan mogen worden.

933
00:54:09,510 --> 00:54:14,910
Ook vroeg Abimelech aan Abraham: Wat
hebt u beoogd, dat u dit gedaan hebt?

934
00:54:14,910 --> 00:54:21,210
Daarop zei Abraham: Omdat ik dacht: Er
is vast geen vreze Gods in deze plaats,

935
00:54:21,210 --> 00:54:24,690
daarom zullen zij mij
omwille van mijn vrouw doden.

936
00:54:24,690 --> 00:54:29,370
Dat is interessant, want er was duidelijk
wel vrees voor God op die plaats.

937
00:54:29,370 --> 00:54:34,350
Toen God Zich aan Abimelech
openbaarde, werd Abimelech bevreesd.

938
00:54:34,350 --> 00:54:39,390
En toen Abimelech het aan zijn dienaren
vertelde, werden zij allemaal bevreesd.

939
00:54:39,390 --> 00:54:42,150
Er was vrees voor God op die plaats.

940
00:54:42,150 --> 00:54:44,610
Abraham had hen verkeerd beoordeeld.

941
00:54:44,610 --> 00:54:48,750
Hij wist dat ze heidenen waren en
zei daarom dat er geen vrees voor God

942
00:54:48,750 --> 00:54:50,130
in hen was.

943
00:54:50,130 --> 00:54:53,910
Daarmee velde hij een
liefdeloos en verkeerd oordeel.

944
00:54:53,910 --> 00:54:57,930
Ik wil dit niet al te zeer aangrijpen
als een gelegenheid om opnieuw tegen het

945
00:54:57,930 --> 00:55:01,590
calvinisme tekeer te gaan, al
doe ik dat van tijd tot tijd.

946
00:55:01,590 --> 00:55:04,950
Ik wil de calvinisten er
niet specifiek uitpikken.

947
00:55:04,950 --> 00:55:07,770
Toch denk ik vaak dat
het calvinisme dit doet.

948
00:55:07,770 --> 00:55:12,090
Het zegt over ongelovigen dat er
geen vrees voor God in hen is,

949
00:55:12,090 --> 00:55:13,950
en dat is niet altijd waar.

950
00:55:13,950 --> 00:55:18,630
Want het calvinisme zegt dat je
onuitsprekelijk verdorven bent als je

951
00:55:18,630 --> 00:55:20,670
niet wedergeboren bent.

952
00:55:20,670 --> 00:55:25,530
Je bent iemand die God
haat, een vijand van God.

953
00:55:25,530 --> 00:55:29,550
Zo stelt het calvinisme
iedere ongelovige voor.

954
00:55:29,550 --> 00:55:33,990
Iedere onwedergeboren
persoon is totaal verdorven.

955
00:55:33,990 --> 00:55:36,450
Met die gedachte ben ik opgevoed.

956
00:55:36,450 --> 00:55:40,350
In de loop van de tijd leerde
ik enkele ongelovigen kennen.

957
00:55:40,350 --> 00:55:44,430
Ik dacht: „Nou, als zij
totaal verdorven zijn,

958
00:55:44,430 --> 00:55:47,310
dan zijn ze beslist
overtuigende huichelaars,

959
00:55:47,310 --> 00:55:50,370
want sommigen van hen
lijken aardige mensen.

960
00:55:50,370 --> 00:55:53,070
Sommigen van hen lijken goede mensen.

961
00:55:53,070 --> 00:55:57,030
Sommigen van hen lijken echt
niet zo monsterlijk te zijn.

962
00:55:57,030 --> 00:55:59,550
Ze lijken echte mensen.

963
00:55:59,550 --> 00:56:03,510
Ze lijken medeleven te hebben en
er zijn goede dingen aan hen.”

964
00:56:03,510 --> 00:56:07,710
Toch zou de theologie van het
calvinisme mij doen denken: „Nee,

965
00:56:07,710 --> 00:56:09,510
laat je niet misleiden.

966
00:56:09,510 --> 00:56:13,710
Onder heel die buitenkant borrelt
een ziedende haat tegen God op,

967
00:56:13,710 --> 00:56:17,790
die alles beïnvloedt wat ze doen en
waardoor ze het verdienen om naar de hel

968
00:56:17,790 --> 00:56:21,570
te gaan en daar voor eeuwig
te branden”, enzovoort.

969
00:56:21,570 --> 00:56:24,510
Ik weet niet zeker of de
Bijbel dat werkelijk leert.

970
00:56:24,510 --> 00:56:26,550
Ik denk niet dat dit zo is.

971
00:56:26,550 --> 00:56:31,530
Als de Bijbel het niet leert, vellen we
een liefdeloos oordeel over ongelovigen

972
00:56:31,530 --> 00:56:34,890
wanneer we hen allemaal zomaar
in die categorie plaatsen.

973
00:56:34,890 --> 00:56:37,470
Abraham velde dat verkeerde oordeel.

974
00:56:37,470 --> 00:56:41,070
Deze mensen zijn heidenen.
Dit zijn Filistijnen.

975
00:56:41,070 --> 00:56:43,650
Ze zijn beslist allemaal goddeloos.

976
00:56:43,650 --> 00:56:46,410
Er is geen vrees voor God op deze plaats.

977
00:56:46,410 --> 00:56:48,330
Nou, daar had hij het mis.

978
00:56:48,330 --> 00:56:49,950
Ze vreesden God wel.

979
00:56:49,950 --> 00:56:53,850
Ze kenden God niet, maar toen ze
te weten kwamen dat Hij daar was,

980
00:56:53,850 --> 00:56:56,070
werden ze bevreesd voor Hem.

981
00:56:56,070 --> 00:57:00,030
Ik denk dat wij soms zo’n verkeerd oordeel
zouden kunnen vellen over mensen die

982
00:57:00,030 --> 00:57:01,710
geen christen zijn.

983
00:57:01,710 --> 00:57:06,750
Alleen omdat ze geen christen zijn, zouden
we het slechtste over hen kunnen denken.

984
00:57:06,750 --> 00:57:08,250
Dat is niet gepast.

985
00:57:08,250 --> 00:57:09,390
Hij zegt:

986
00:57:09,390 --> 00:57:14,850
Daarop zei Abraham: Omdat ik dacht: Er
is vast geen vreze Gods in deze plaats,

987
00:57:14,850 --> 00:57:18,150
daarom zullen zij mij
omwille van mijn vrouw doden.

988
00:57:18,150 --> 00:57:20,190
Zij is ook echt mijn zuster.

989
00:57:20,190 --> 00:57:23,850
Zij is de dochter van mijn vader,
maar niet de dochter van mijn moeder,

990
00:57:23,850 --> 00:57:26,010
en zij is mij tot vrouw geworden.

991
00:57:26,010 --> 00:57:29,250
Met andere woorden: „Ik
heb niet echt gelogen.

992
00:57:29,250 --> 00:57:32,190
Wat ik zei, is strikt genomen waar.

993
00:57:32,190 --> 00:57:34,050
Ze is mijn halfzus.”

994
00:57:34,050 --> 00:57:37,950
Strikt genomen is het waar, maar het is
natuurlijk niet het belangrijkste wat er

995
00:57:37,950 --> 00:57:39,690
over haar gezegd kan worden.

996
00:57:39,690 --> 00:57:41,610
Het is een halve waarheid.

997
00:57:41,610 --> 00:57:45,870
Wanneer je een halve waarheid vertelt,
vertel je vaak het gedeelte dat niet het

998
00:57:45,870 --> 00:57:47,970
belangrijkste gedeelte is.

999
00:57:47,970 --> 00:57:51,390
In dat geval vertel je
de waarheid om te liegen.

1000
00:57:51,390 --> 00:57:55,470
Maar hij kon het in zijn eigen gedachten
rechtvaardigen dat hij zei dat zij

1001
00:57:55,470 --> 00:57:56,790
zijn zus was.

1002
00:57:56,790 --> 00:57:58,410
Dat zou waar zijn.

1003
00:57:58,410 --> 00:58:02,910
Hij zei het echter om haar in een
positie te brengen waarin zij gevaar liep

1004
00:58:02,910 --> 00:58:04,350
onteerd te worden.

1005
00:58:04,350 --> 00:58:09,090
Het kan zelfs zijn dat zij op
dat moment Isaäk droeg. Wie weet?

1006
00:58:09,090 --> 00:58:11,190
We weten niet of ze toen al zwanger was.

1007
00:58:11,190 --> 00:58:14,310
Maar stel je voor dat het zover
was gekomen dat ze uiteindelijk

1008
00:58:14,310 --> 00:58:16,890
werkelijk met Abimelech had moeten slapen.

1009
00:58:16,890 --> 00:58:20,310
Zou dat geen verwarring hebben
veroorzaakt over wie de vader van het

1010
00:58:20,310 --> 00:58:22,350
kind, Isaäk, was?

1011
00:58:22,350 --> 00:58:24,270
Als ze op dat moment niet zwanger was,

1012
00:58:24,270 --> 00:58:27,210
zou de situatie al ernstig
genoeg zijn geweest.

1013
00:58:27,210 --> 00:58:30,450
Als ze wel zwanger was,
lijkt het hierdoor nog erger.

1014
00:58:30,450 --> 00:58:35,010
En het gebeurde, toen God mij vanuit het
huis van mijn vader liet rondzwerven,

1015
00:58:35,010 --> 00:58:39,930
dat ik tegen haar zei: Dit is de
goedertierenheid die je mij moet bewijzen:

1016
00:58:39,930 --> 00:58:44,550
in elke plaats waar wij komen, zeg
daar van mij: Hij is mijn broer.

1017
00:58:44,550 --> 00:58:49,530
Toen nam Abimelech kleinvee,
runderen, slaven en slavinnen,

1018
00:58:49,530 --> 00:58:51,390
en gaf die aan Abraham.

1019
00:58:51,390 --> 00:58:54,030
Ook gaf hij hem zijn vrouw Sara terug.

1020
00:58:54,030 --> 00:58:58,350
Abimelech zei: Zie, mijn
land ligt voor u open;

1021
00:58:58,350 --> 00:59:00,990
ga maar wonen waar het in uw ogen goed is.

1022
00:59:00,990 --> 00:59:06,930
En tegen Sara zei hij: Zie, ik heb uw
broer duizend zilverstukken gegeven.

1023
00:59:06,930 --> 00:59:10,350
Zie, laat dat mogen dienen
als sluier voor de ogen,

1024
00:59:10,350 --> 00:59:13,170
voor u én voor allen die bij u zijn.

1025
00:59:13,170 --> 00:59:14,910
U bent vrijgepleit.

1026
00:59:14,910 --> 00:59:17,790
Let erop dat hij Abraham haar broer noemt.

1027
00:59:17,790 --> 00:59:20,550
‘Zo werd zij terechtgewezen’, staat er.

1028
00:59:20,550 --> 00:59:24,210
We zouden ons kunnen afvragen waarom
zij terechtgewezen moest worden.

1029
00:59:24,210 --> 00:59:28,350
Ze had eigenlijk niets gedaan wat zo
verkeerd was als wat Abraham had gedaan.

1030
00:59:28,350 --> 00:59:33,270
Maar ze was erin meegegaan en had
gezegd: „Ja, Abraham is mijn broer.”

1031
00:59:33,270 --> 00:59:34,950
Denk eraan dat hij zegt:

1032
00:59:34,950 --> 00:59:37,950
Abimelech was echter nog
niet tot haar genaderd.

1033
00:59:37,950 --> 00:59:42,930
Daarom zei hij: Heere, wilt U dan
echt een onschuldig volk doden?

1034
00:59:42,930 --> 00:59:46,050
Heeft hij mij zelf niet
gezegd: Zij is mijn zuster.

1035
00:59:46,050 --> 00:59:50,130
En zij, ook zijzelf heeft
gezegd: Hij is mijn broer.

1036
00:59:50,130 --> 00:59:54,510
Met een oprecht hart en zuivere
handen heb ik dit gedaan.

1037
00:59:54,510 --> 00:59:58,650
God zei tegen hem in de droom: Ik
weet ook dat u dit met een oprecht

1038
00:59:58,650 --> 01:00:00,030
hart gedaan hebt.

1039
01:00:00,030 --> 01:00:03,210
Ik heb u ook ervan weerhouden
tegen Mij te zondigen

1040
01:00:03,210 --> 01:00:06,510
en daarom heb Ik u niet
toegelaten haar aan te raken.

1041
01:00:06,510 --> 01:00:11,010
Nu dan, geef de vrouw van die man
terug, want hij is een profeet!

1042
01:00:11,010 --> 01:00:14,070
Hij zal voor u bidden,
zodat u in leven blijft.

1043
01:00:14,070 --> 01:00:18,750
Als u haar echter niet teruggeeft,
weet dan dat u zeker zult sterven,

1044
01:00:18,750 --> 01:00:20,910
u en al wat van u is.

1045
01:00:20,910 --> 01:00:24,270
Abimelech geeft haar dus een
steek onder water door te zeggen:

1046
01:00:24,270 --> 01:00:26,970
„Ik heb je broer al deze dingen gegeven.”

1047
01:00:26,970 --> 01:00:31,110
Daarmee probeert hij alles wat hier
verkeerd is gegaan, goed te maken.

1048
01:00:31,110 --> 01:00:33,270
Door hem haar broer te noemen, is het

1049
01:00:33,270 --> 01:00:37,470
sarcasme blijkbaar bedoeld als een
kleine steek onder water naar haar.

1050
01:00:37,470 --> 01:00:40,050
Zij vat dat op als een terechtwijzing.

1051
01:00:40,050 --> 01:00:46,230
Abraham bad tot God, en God genas
Abimelech, zijn vrouw en zijn slavinnen,

1052
01:00:46,230 --> 01:00:48,510
zodat zij weer kinderen konden krijgen.

1053
01:00:48,510 --> 01:00:53,610
Want de HEERE had alle baarmoeders in
het huis van Abimelech helemaal gesloten

1054
01:00:53,610 --> 01:00:56,370
vanwege Sara, de vrouw van Abraham.

1055
01:00:56,370 --> 01:01:01,590
Net als in hoofdstuk 12, toen de farao
Sara bij zich nam na een soortgelijke

1056
01:01:01,590 --> 01:01:05,310
list, zond God plagen over
het huis van de farao.

1057
01:01:05,310 --> 01:01:08,550
Hier sloot Hij de baarmoeders
van Abimelechs familie.

1058
01:01:08,550 --> 01:01:10,230
Maar hoe wisten ze dat?

1059
01:01:10,230 --> 01:01:13,950
Er moet hier enige tijd verstreken
zijn, want na een week of twee

1060
01:01:13,950 --> 01:01:18,690
zou je niet weten of alle vrouwen in het
huishouden onvruchtbaar waren gemaakt.

1061
01:01:18,690 --> 01:01:23,250
Gewoonlijk zou je dat pas na een periode
van misschien wel maanden ontdekken.

1062
01:01:23,250 --> 01:01:27,450
Want als een vrouw in een bepaalde week
of een bepaalde maand niet zwanger wordt,

1063
01:01:27,450 --> 01:01:31,590
zegt dat op zichzelf niets over
de vraag of ze onvruchtbaar is.

1064
01:01:31,590 --> 01:01:34,470
Misschien had God hen
dus onvruchtbaar gemaakt,

1065
01:01:34,470 --> 01:01:38,670
maar was dat nog niet duidelijk geworden
en zou dat na verloop van tijd wel

1066
01:01:38,670 --> 01:01:41,610
duidelijk zijn geworden. Ik weet het niet.

1067
01:01:41,610 --> 01:01:45,630
In elk geval doet Abraham
voorbede nadat hij vernederd is.

1068
01:01:45,630 --> 01:01:49,230
Hij schaamde zich waarschijnlijk om te
bidden nadat gebleken was dat hij een

1069
01:01:49,230 --> 01:01:53,250
bedrieger was, enzovoort,
maar dat is wat hij deed.

1070
01:01:53,250 --> 01:01:56,850
God eerde zijn gebed omdat
Abraham Gods man was,

1071
01:01:56,850 --> 01:01:59,490
en dus had zijn voorbede uitwerking.

1072
01:01:59,490 --> 01:02:04,350
Wanneer we bij hoofdstuk 21 komen,
komen we bij de geboorte van Izak,

1073
01:02:04,350 --> 01:02:07,470
en hier begint een belangrijk
deel van de geschiedenis.

1074
01:02:07,470 --> 01:02:11,010
We komen al heel snel bij het
einde van het verhaal van Abraham,

1075
01:02:11,010 --> 01:02:14,790
en Izak zal vervolgens centraal
staan, hoewel niet lang.

1076
01:02:14,790 --> 01:02:20,010
Want vergeleken met Abraham en Jakob
wordt er vrij snel aan Izak voorbijgegaan.

1077
01:02:20,010 --> 01:02:23,490
Izak is de zoon van Abraham
en de vader van Jakob,

1078
01:02:23,490 --> 01:02:27,030
maar er is maar één heel
hoofdstuk aan Izak gewijd

1079
01:02:27,030 --> 01:02:29,730
zonder dat het verband
houdt met Abraham en Jakob.

1080
01:02:29,730 --> 01:02:32,730
Op andere momenten wordt
Izak in het verhaal altijd

1081
01:02:32,730 --> 01:02:36,150
in verband gebracht met
zijn vader of zijn zoon.

1082
01:02:36,150 --> 01:02:40,950
Slechts één hoofdstuk in heel
Genesis gaat uitsluitend over Izak.

1083
01:02:40,950 --> 01:02:45,150
Maar Izak komt nu in beeld, en
daarbij zijn enkele belangrijke dingen

1084
01:02:45,150 --> 01:02:45,630
op te merken.