1
00:00:02,010 --> 00:00:04,470
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,470 --> 00:00:12,450
Deze keer behandelen we Genesis 29 vers
31 tot en met hoofdstuk 31 vers 21.

3
00:00:12,450 --> 00:00:17,070
De vorige keer zijn we niet helemaal
door hoofdstuk 29 heen gekomen.

4
00:00:17,070 --> 00:00:21,270
We kwamen bij een punt dat eigenlijk
een geschikte plek is om te stoppen.

5
00:00:21,270 --> 00:00:26,550
In hoofdstuk 29 was Jakob getrouwd
met zijn vrouwen, Lea en Rachel.

6
00:00:26,550 --> 00:00:30,210
Hij was er niet gelukkig mee dat
hij alleen met Lea getrouwd was.

7
00:00:30,210 --> 00:00:34,410
Dat was het gevolg van het bedrog
dat zijn oom Laban had gepleegd.

8
00:00:34,410 --> 00:00:39,450
Daarom stemde hij ermee in om voor
Rachel nog eens zeven jaar te werken.

9
00:00:39,450 --> 00:00:42,390
Nu ga ik me er op dit moment niet
op vastleggen wanneer hij met

10
00:00:42,390 --> 00:00:43,890
zijn vrouwen trouwde.

11
00:00:43,890 --> 00:00:47,190
Er zijn te veel dingen waarmee
rekening moet worden gehouden.

12
00:00:47,190 --> 00:00:51,090
Als hij zijn vrouwen aan het einde van
de eerste zeven jaar tot vrouw nam,

13
00:00:51,090 --> 00:00:54,150
kreeg hij in zeven jaar
tijd nog elf kinderen.

14
00:00:54,150 --> 00:00:56,010
Ik zal je vertellen waarom.

15
00:00:56,010 --> 00:00:59,160
Gedurende de laatste zes
jaar dat hij bij Laban was,

16
00:00:59,160 --> 00:01:03,570
de laatste zes van de twintig
jaar, kreeg hij geen kinderen.

17
00:01:03,570 --> 00:01:06,690
We lezen dat hij, toen Jozef geboren was,

18
00:01:06,690 --> 00:01:09,870
de afspraak maakte om
nog zes jaar te blijven.

19
00:01:09,870 --> 00:01:13,350
Het volgende kind dat
geboren werd, was Benjamin.

20
00:01:13,350 --> 00:01:16,950
Die werd pas geboren nadat
hij bij Laban was weggegaan

21
00:01:16,950 --> 00:01:19,530
en het Beloofde Land was binnengetrokken.

22
00:01:19,530 --> 00:01:24,210
We kunnen die zes jaar dus niet rekenen
als jaren waarin hij kinderen kreeg.

23
00:01:24,210 --> 00:01:28,950
Als hij na de eerste zeven jaar
waarin hij voor Rachel werkte met

24
00:01:28,950 --> 00:01:33,390
Lea en Rachel trouwde, dan had hij
vanaf het einde van die zeven jaar

25
00:01:33,390 --> 00:01:38,010
tot het einde van nog eens zeven
jaar de tijd om elf zonen en

26
00:01:38,010 --> 00:01:39,630
één dochter te krijgen.

27
00:01:39,630 --> 00:01:42,570
Dat zijn twaalf kinderen in zeven jaar.

28
00:01:42,570 --> 00:01:46,410
Nu had hij wel vier vrouwen bij
wie hij die kinderen kon verwekken.

29
00:01:46,410 --> 00:01:49,350
Het spreekt dus vanzelf dat
een man in hetzelfde jaar

30
00:01:49,350 --> 00:01:52,530
meerdere kinderen kan krijgen
als hij meerdere vrouwen heeft.

31
00:01:52,530 --> 00:01:54,930
Maar een van de dingen
die dit moeilijk maken,

32
00:01:54,930 --> 00:01:59,010
is dat Lea zelf in die
periode zeven kinderen kreeg.

33
00:01:59,010 --> 00:02:02,610
Ze kreeg zes zonen en één
dochter binnen de periode die we

34
00:02:02,610 --> 00:02:04,350
daarvoor beschikbaar hebben.

35
00:02:04,350 --> 00:02:09,390
Nadat ze haar vierde kind had gekregen,
zegt de Bijbel dat ze ophield met baren.

36
00:02:09,390 --> 00:02:12,090
Een tijdlang kon ze geen kinderen krijgen.

37
00:02:12,090 --> 00:02:16,950
Daardoor bracht ze haar slavin Bilha
in beeld om de wedijver met haar zus

38
00:02:16,950 --> 00:02:18,090
voort te zetten.

39
00:02:18,090 --> 00:02:21,270
Als deze kinderen allemaal
binnen een periode van slechts

40
00:02:21,270 --> 00:02:26,010
zeven jaar werden geboren, en Lea
in die periode zeven kinderen kreeg,

41
00:02:26,010 --> 00:02:29,670
met daarbij ook nog een tijd waarin
ze geen kinderen kon krijgen,

42
00:02:29,670 --> 00:02:32,850
dan moet men binnen enkele maanden
hebben vastgesteld dat ze geen

43
00:02:32,850 --> 00:02:34,470
kinderen kon krijgen.

44
00:02:34,470 --> 00:02:37,530
De meeste vrouwen zouden
zichzelf niet als ongewoon

45
00:02:37,530 --> 00:02:42,030
onvruchtbaar beschouwen als ze een paar
maanden nadat ze een baby hadden gekregen

46
00:02:42,030 --> 00:02:44,730
niet onmiddellijk opnieuw zwanger werden.

47
00:02:44,730 --> 00:02:47,430
Alleen al de manier
waarop het verteld wordt,

48
00:02:47,430 --> 00:02:50,790
wekt de indruk dat daar
meer tijd voor nodig was.

49
00:02:50,790 --> 00:02:55,530
Daarom hebben sommigen het zo opgevat
dat Jakob overeenkwam om de eerste

50
00:02:55,530 --> 00:02:58,290
zeven jaar te werken, maar dat hij Lea en

51
00:02:58,290 --> 00:03:01,110
Rachel aan het begin
van die periode kreeg.

52
00:03:01,110 --> 00:03:03,270
Hij had zich er dan toe verbonden om

53
00:03:03,270 --> 00:03:06,030
veertien jaar voor de
twee vrouwen te werken.

54
00:03:06,030 --> 00:03:10,650
Als dat waar is, begonnen de geboorten
waarover we zo meteen gaan lezen

55
00:03:10,650 --> 00:03:13,770
vrijwel aan het begin van
zijn verblijf in Paddan-Aram.

56
00:03:13,770 --> 00:03:17,910
Daarmee had hij veertien jaar
om deze elf zonen te krijgen,

57
00:03:17,910 --> 00:03:20,130
en dat is helemaal niet onredelijk.

58
00:03:20,130 --> 00:03:24,630
Je zou je er zelfs over kunnen verbazen
dat hij in die tijd niet meer dan elf

59
00:03:24,630 --> 00:03:28,170
kinderen kreeg, terwijl vier
vrouwen kinderen baarden.

60
00:03:28,170 --> 00:03:32,670
Maar ik leg me daar niet op vast, omdat
ik denk dat het dubbelzinnig is en

61
00:03:32,670 --> 00:03:37,650
omdat de manier waarop het verhaal lijkt
te lopen een zeker probleem oplevert.

62
00:03:37,650 --> 00:03:42,150
Het is mogelijk dat die elf zonen
binnen zeven jaar geboren werden.

63
00:03:42,150 --> 00:03:46,650
Het lijkt er alleen wel op dat het
allemaal in grote haast gebeurde,

64
00:03:46,650 --> 00:03:49,890
want Lea kreeg vier
kinderen kort na elkaar.

65
00:03:49,890 --> 00:03:54,030
Als er geen tijd zat tussen de geboorte
van haar eerste kind en het moment

66
00:03:54,030 --> 00:03:58,560
waarop ze zwanger werd van het tweede, wat
ongebruikelijk maar niet onmogelijk is,

67
00:03:58,560 --> 00:04:02,850
kan ze die vier kinderen misschien
in drie jaar tijd hebben gekregen.

68
00:04:02,850 --> 00:04:08,130
Daarna hield ze op met baren en later
kreeg ze er nog drie. Het is mogelijk.

69
00:04:08,130 --> 00:04:10,950
Maar er raken ook andere
vrouwen bij betrokken.

70
00:04:10,950 --> 00:04:14,490
Er wordt veel aandacht besteed
aan wie wanneer kinderen krijgt,

71
00:04:14,490 --> 00:04:16,530
en er is veel wedijver.

72
00:04:16,530 --> 00:04:20,190
Het is lastig om dat allemaal
in zeven jaar te laten passen.

73
00:04:20,190 --> 00:04:24,330
Het is niet onmogelijk, maar het
levert nog een ander probleem op.

74
00:04:24,330 --> 00:04:29,130
Benjamin speelt hierbij niet eens een
rol, maar Juda werd als vierde geboren,

75
00:04:29,130 --> 00:04:31,230
als de vierde zoon van Lea.

76
00:04:31,230 --> 00:04:34,710
Laten we zeggen dat dit na
zeven jaar in Paddan-Aram was.

77
00:04:34,710 --> 00:04:38,910
Lea begon kinderen te krijgen, dus zou
ze haar eerste kind in het achtste jaar

78
00:04:38,910 --> 00:04:42,390
hebben gekregen en haar vierde
kind waarschijnlijk in het elfde

79
00:04:42,390 --> 00:04:43,470
of twaalfde jaar.

80
00:04:43,470 --> 00:04:47,130
Dat betekent dat Juda ongeveer
negen jaar oud zou zijn geweest toen

81
00:04:47,130 --> 00:04:48,990
ze Paddan-Aram verlieten.

82
00:04:48,990 --> 00:04:53,190
Maar de andere verhalen over
hem, vooral in hoofdstuk 38,

83
00:04:53,190 --> 00:04:55,650
vereisen dat hij ouder was dan dat.

84
00:04:55,650 --> 00:04:59,070
In de drieëndertig jaar die
hij in Kanaän doorbracht,

85
00:04:59,070 --> 00:05:02,010
kreeg hij namelijk
kinderen en kleinkinderen.

86
00:05:02,010 --> 00:05:06,390
Het is niet waarschijnlijk dat hij op
negenjarige leeftijd naar Kanaän ging,

87
00:05:06,390 --> 00:05:11,010
onmiddellijk kinderen verwekte en dat
die kinderen vervolgens opgroeiden

88
00:05:11,010 --> 00:05:14,250
en binnen die korte tijd
zelf kinderen kregen.

89
00:05:14,250 --> 00:05:18,750
Het enige wat ik wil doen, is je ervan
bewust maken dat het de vraag is of deze

90
00:05:18,750 --> 00:05:22,590
kinderen in een periode van
zeven jaar of in een periode van

91
00:05:22,590 --> 00:05:24,510
veertien jaar geboren werden.

92
00:05:24,510 --> 00:05:31,350
Maar nu lezen we in hoofdstuk 29, vers
31 over de geboorten van deze kinderen.

93
00:05:31,350 --> 00:05:33,750
We gaan verder waar we gebleven waren:

94
00:05:33,750 --> 00:05:39,570
Toen de HEERE zag dat Lea minder
geliefd was, opende Hij haar baarmoeder;

95
00:05:39,570 --> 00:05:42,090
Rachel daarentegen was onvruchtbaar.

96
00:05:42,090 --> 00:05:46,290
Ik denk dat de New King James ons
geen dienst bewijst door dit met

97
00:05:46,290 --> 00:05:48,390
“unloved” te vertalen.

98
00:05:48,390 --> 00:05:51,810
Daarmee wordt wel duidelijk
gemaakt wat het werkelijk betekent,

99
00:05:51,810 --> 00:05:56,850
maar door de hele Bijbel heen vinden we
het contrast tussen liefhebben en haten.

100
00:05:56,850 --> 00:06:01,710
En ‘haten’ wordt op een specifieke
Semitische manier gebruikt,

101
00:06:01,710 --> 00:06:04,950
dat wil zeggen, op een Hebreeuwse manier.

102
00:06:04,950 --> 00:06:08,490
Volgens mij zijn we beter af als
onze vertalers ons laten weten

103
00:06:08,490 --> 00:06:09,990
wanneer dat gebeurt.

104
00:06:09,990 --> 00:06:13,230
Dan kunnen we namelijk
vertrouwder raken met het idioom

105
00:06:13,230 --> 00:06:16,710
en weten hoe we er op andere
plaatsen mee moeten omgaan.

106
00:06:16,710 --> 00:06:23,070
In de Hebreeuwse tekst staat uitdrukkelijk
dat Jahweh zag dat Lea ‘gehaat’ werd;

107
00:06:23,070 --> 00:06:27,510
de HSV geeft dit hierboven
weer als ‘minder geliefd’.

108
00:06:27,510 --> 00:06:31,110
Het betekent natuurlijk in
werkelijkheid dat ze niet geliefd was,

109
00:06:31,110 --> 00:06:33,450
of in elk geval niet de voorkeur kreeg,

110
00:06:33,450 --> 00:06:38,670
want in het vorige vers staat dat
Jakob Rachel meer liefhad dan Lea.

111
00:06:38,670 --> 00:06:42,930
Er staat niet dat hij Lea haatte, en
er was geen echte reden voor hem om

112
00:06:42,930 --> 00:06:44,310
haar te haten.

113
00:06:44,310 --> 00:06:48,390
Als hij haar haatte, hoe kon hij
dan zoveel kinderen bij haar hebben?

114
00:06:48,390 --> 00:06:53,070
Volgens mij moeten we begrijpen dat het
contrast tussen liefhebben en haten,

115
00:06:53,070 --> 00:06:55,950
dat vaak in Semitische
geschriften voorkomt,

116
00:06:55,950 --> 00:07:01,650
eenvoudigweg betrekking heeft op wel of
niet de voorkeur geven. Toen God zei:

117
00:07:01,650 --> 00:07:07,590
Ik heb u liefgehad, zegt de HEERE, maar
u zegt: Waarin hebt U ons liefgehad?

118
00:07:07,590 --> 00:07:11,730
Was Ezau niet de broer van
Jakob? spreekt de HEERE.

119
00:07:11,730 --> 00:07:15,870
Toch heb Ik Jakob liefgehad,
en Ezau heb Ik gehaat.

120
00:07:15,870 --> 00:07:18,630
Ik heb zijn bergen
gemaakt tot een woestenij,

121
00:07:18,630 --> 00:07:23,430
en zijn erfelijk bezit prijsgegeven
aan de jakhalzen van de woestijn.

122
00:07:23,430 --> 00:07:24,690
bedoelde Hij:

123
00:07:24,690 --> 00:07:27,390
Ik heb Jakob verkozen boven Ezau.

124
00:07:27,390 --> 00:07:28,950
Toen Jezus zei:

125
00:07:28,950 --> 00:07:34,050
Niemand kan twee heren dienen, want of hij
zal de één haten en de ander liefhebben,

126
00:07:34,050 --> 00:07:37,590
of hij zal zich aan de één
hechten en de ander minachten.

127
00:07:37,590 --> 00:07:40,470
U kunt niet God dienen en de mammon.

128
00:07:40,470 --> 00:07:42,690
bedoelde Hij dat als
je twee meesters hebt,

129
00:07:42,690 --> 00:07:45,390
je de een boven de ander
zult moeten verkiezen.

130
00:07:45,390 --> 00:07:47,040
Je hoeft de een niet werkelijk te haten,

131
00:07:47,040 --> 00:07:49,440
of de ander werkelijk
lief te hebben trouwens,

132
00:07:49,440 --> 00:07:53,190
maar je moet wel de voorkeur
geven aan een van beiden.

133
00:07:53,190 --> 00:07:57,390
Je moet de een boven de ander
een voorkeursbehandeling geven.

134
00:07:57,390 --> 00:07:59,010
Toen Jezus zei:

135
00:07:59,010 --> 00:08:04,230
Als iemand tot Mij komt en niet haat zijn
eigen vader en moeder en vrouw en kinderen

136
00:08:04,230 --> 00:08:08,220
en broers en zusters, ja,
ook zelfs zijn eigen leven,

137
00:08:08,220 --> 00:08:10,890
die kan Mijn discipel niet zijn.

138
00:08:10,890 --> 00:08:16,050
bedoelde Hij uiteraard dat je hun geen
voorkeursbehandeling boven God mag geven.

139
00:08:16,050 --> 00:08:21,210
Dat wordt duidelijk wanneer je de parallel
in Mattheüs 10 bekijkt, waar Hij zegt:

140
00:08:21,210 --> 00:08:25,470
Wie vader of moeder liefheeft
boven Mij, is Mij niet waard;

141
00:08:25,470 --> 00:08:30,150
en wie zoon of dochter liefheeft
boven Mij, is Mij niet waard.

142
00:08:30,150 --> 00:08:35,010
Dit is een idioom dat we vaak in de
Schrift aantreffen: liefhebben en haten,

143
00:08:35,010 --> 00:08:37,650
waarbij de Hebreeën niet
noodzakelijk bedoelen

144
00:08:37,650 --> 00:08:40,470
wat wij met liefhebben en haten bedoelen.

145
00:08:40,470 --> 00:08:44,370
Wanneer dit contrast wordt
gemaakt, betekent het doorgaans:

146
00:08:44,370 --> 00:08:47,670
de voorkeur krijgen tegenover
niet de voorkeur krijgen,

147
00:08:47,670 --> 00:08:50,130
of meer geliefd zijn dan de ander.

148
00:08:50,130 --> 00:08:53,010
De New King James heeft
gelijk wanneer die het woord

149
00:08:53,010 --> 00:08:56,310
‘haten’ hier uitlegt als ‘niet geliefd’.

150
00:08:56,310 --> 00:09:01,470
Dat is wat het betekent, of minder
geliefd, of minder de voorkeur krijgen.

151
00:09:01,470 --> 00:09:05,310
Maar ik vind het altijd prettig wanneer de
vertalers ons werkelijk vertellen wat er

152
00:09:05,310 --> 00:09:08,670
in het Hebreeuws staat,
en niet wat het betekent.

153
00:09:08,670 --> 00:09:10,770
Laat mij beslissen wat het betekent.

154
00:09:10,770 --> 00:09:14,310
Vertel me wat er staat en
laat mij zelf nadenken.

155
00:09:14,310 --> 00:09:17,250
Daarin ben ik een beetje
koppig en opstandig.

156
00:09:17,250 --> 00:09:21,270
Ik denk graag zelf en wil niet
dat vertalers voor mij denken.

157
00:09:21,270 --> 00:09:25,350
Het is al genoeg dat ik hen nodig heb om
mij te vertellen wat de Hebreeuwse woorden

158
00:09:25,350 --> 00:09:28,830
betekenen in de vorm van hun
Nederlandse equivalenten.

159
00:09:28,830 --> 00:09:32,310
Ik kan geen Hebreeuws lezen, maar
ik wil niet dat ze mij daarnaast

160
00:09:32,310 --> 00:09:34,050
ook commentaar geven.

161
00:09:34,050 --> 00:09:38,430
Ik heb liever dat ze mij gewoon de woorden
van de Schriften geven en mij zelf laten

162
00:09:38,430 --> 00:09:40,290
uitzoeken wat het betekent.

163
00:09:40,290 --> 00:09:42,390
Dit is iets waaraan ik me erger.

164
00:09:42,390 --> 00:09:46,710
De Heere zag dat Lea gehaat werd,
wat betekent dat ze minder geliefd

165
00:09:46,710 --> 00:09:48,330
was dan Rachel.

166
00:09:48,330 --> 00:09:52,950
Daarom opende Hij haar schoot,
terwijl Rachel onvruchtbaar was.

167
00:09:52,950 --> 00:09:56,670
God gaf Lea een
voorkeursbehandeling en Rachel niet,

168
00:09:56,670 --> 00:09:59,970
misschien gewoon om de zaak
wat in evenwicht te brengen.

169
00:09:59,970 --> 00:10:05,250
Lea werd zwanger en baarde een zoon,
en ze noemde hem Ruben, want ze zei:

170
00:10:05,250 --> 00:10:07,950
Lea werd zwanger en baarde een zoon.

171
00:10:07,950 --> 00:10:10,230
Zij gaf hem de naam Ruben.

172
00:10:10,230 --> 00:10:14,130
Want, zei zij, de HEERE heeft
mijn verdrukking gezien.

173
00:10:14,130 --> 00:10:17,310
Voorzeker, nu zal mijn man mij liefhebben.

174
00:10:17,310 --> 00:10:21,090
De naam Ruben betekent ‘zie, een zoon’.

175
00:10:21,090 --> 00:10:25,110
Het is alsof ze zegt: ‘Kijk
eens, ik heb je een zoon gegeven,

176
00:10:25,110 --> 00:10:28,770
en daarom moet je wel van mij houden,
want je andere vrouw heeft je geen

177
00:10:28,770 --> 00:10:30,750
enkele zoon gegeven.’

178
00:10:30,750 --> 00:10:34,110
Ze dacht dat dit ervoor zou zorgen
dat Jakob van haar ging houden,

179
00:10:34,110 --> 00:10:37,050
omdat ze nu de moeder
van zijn enige kind was.

180
00:10:37,050 --> 00:10:40,230
Ze noemde het kind ‘zie, een zoon’.

181
00:10:40,230 --> 00:10:42,930
Merk op dat ze Jahweh uitdrukkelijk noemt:

182
00:10:42,930 --> 00:10:45,390
Jahweh heeft echt gezien
hoe zwaar ik het heb.

183
00:10:45,390 --> 00:10:50,130
Er waren andere namen voor God,
waaronder algemene namen die ook op

184
00:10:50,130 --> 00:10:54,030
Jahweh van toepassing konden
zijn, die ze had kunnen gebruiken.

185
00:10:54,030 --> 00:10:57,030
Maar wanneer Jahweh bij
Zijn Naam wordt genoemd,

186
00:10:57,030 --> 00:11:02,790
gebeurt dat doorgaans door iemand die
Jahweh als zijn of haar God erkent.

187
00:11:02,790 --> 00:11:05,130
In vers 33 staat:

188
00:11:05,130 --> 00:11:08,370
Lea werd weer zwanger en baarde een zoon.

189
00:11:08,370 --> 00:11:12,750
Zij zei: Omdat de HEERE gehoord
heeft dat ik minder geliefd ben,

190
00:11:12,750 --> 00:11:15,510
heeft Hij mij ook deze zoon gegeven.

191
00:11:15,510 --> 00:11:18,210
Zij gaf hem de naam Simeon.

192
00:11:18,210 --> 00:11:24,030
Simeon betekent ‘gehoord’, omdat Jahweh
had gehoord dat ze niet geliefd was.

193
00:11:24,030 --> 00:11:26,490
Dan staat er in vers 34:

194
00:11:26,490 --> 00:11:29,850
Nogmaals werd zij zwanger
en baarde een zoon.

195
00:11:29,850 --> 00:11:34,710
Zij zei: Nu, ditmaal, zal
mijn man zich aan mij hechten;

196
00:11:34,710 --> 00:11:37,230
ik heb hem immers drie zonen gebaard.

197
00:11:37,230 --> 00:11:39,990
Daarom gaf hij hem de naam Levi.

198
00:11:39,990 --> 00:11:45,090
Merk op dat ze telkens opnieuw hoop laat
blijken wanneer er een baby wordt geboren.

199
00:11:45,090 --> 00:11:48,030
Er wordt ons niet verteld
hoe Jakob reageerde,

200
00:11:48,030 --> 00:11:52,470
behalve dat ze de volgende keer zegt:
‘Nou, misschien lukt het deze keer.’

201
00:11:52,470 --> 00:11:57,090
Het is duidelijk dat hij niet op haar
reageerde zoals hij had moeten doen

202
00:11:57,090 --> 00:11:59,550
en zoals zij meende dat hij zou doen.

203
00:11:59,550 --> 00:12:00,630
Ze zei:

204
00:12:00,630 --> 00:12:03,210
Nu zal mijn man zich
eindelijk aan mij hechten,

205
00:12:03,210 --> 00:12:05,910
omdat ik hem drie zonen heb geschonken.

206
00:12:05,910 --> 00:12:10,170
Daarom wordt hij Levi genoemd,
wat ‘gehecht’ betekent.

207
00:12:10,170 --> 00:12:13,710
Ze werd opnieuw zwanger,
baarde een zoon en zei:

208
00:12:13,710 --> 00:12:16,770
Weer werd zij zwanger en baarde een zoon.

209
00:12:16,770 --> 00:12:20,730
Zij zei: Ditmaal zal ik de HEERE loven.

210
00:12:20,730 --> 00:12:23,430
Daarom gaf zij hem de naam Juda.

211
00:12:23,430 --> 00:12:25,710
Toen hield zij op met baren.

212
00:12:25,710 --> 00:12:29,550
Daarom noemde ze hem
Juda, wat ‘lof’ betekent.

213
00:12:29,550 --> 00:12:31,170
Toen hield ze op met baren.

214
00:12:31,170 --> 00:12:33,690
Juda betekent ‘lof’, en ze zegt:

215
00:12:33,690 --> 00:12:35,250
Nu zal ik Jahweh prijzen.

216
00:12:35,250 --> 00:12:38,790
Het woord Jood komt van het woord Juda.

217
00:12:38,790 --> 00:12:42,210
Het woord Jood komt pas veel
later in de Schrift voor,

218
00:12:42,210 --> 00:12:46,530
maar het wordt toegepast op mensen
die tot het volk Juda behoorden,

219
00:12:46,530 --> 00:12:49,050
en het was een verkorte vorm van Juda.

220
00:12:49,050 --> 00:12:54,210
Daarom betekent het woord Juda, of
het woord Jood, eigenlijk ook ‘lof’,

221
00:12:54,210 --> 00:12:56,730
hoewel het niet het volledige woord is.

222
00:12:56,730 --> 00:13:00,750
De etymologie ervan houdt
verband met het woord ‘lof’.

223
00:13:00,750 --> 00:13:07,110
Denk eraan dat Paulus in Romeinen,
hoofdstuk 2, vers 28 en 29, zei:

224
00:13:07,110 --> 00:13:10,650
Want niet híj is Jood die
het in het openbaar is,

225
00:13:10,650 --> 00:13:15,510
en niet dát is besnijdenis die in het
openbaar in het vlees plaatsvindt,

226
00:13:15,510 --> 00:13:16,770
Dan zegt hij:

227
00:13:16,770 --> 00:13:21,990
maar híj is Jood die het in het
verborgene is, en dát is besnijdenis,

228
00:13:21,990 --> 00:13:25,530
die van het hart is, naar de
geest, niet naar de letter.

229
00:13:25,530 --> 00:13:29,190
Zijn lof is niet uit mensen maar uit God.

230
00:13:29,190 --> 00:13:31,710
Hij maakt daar dus een woordspeling.

231
00:13:31,710 --> 00:13:36,750
Een echte Jood is iemand die geen lof
van mensen ontvangt, maar van God,

232
00:13:36,750 --> 00:13:41,430
want de naam Jood komt van
Juda, wat ‘lof’ betekent.

233
00:13:41,430 --> 00:13:46,470
Zij gebruikte het woord lof in verband
met de Heere op een iets andere manier.

234
00:13:46,470 --> 00:13:50,190
Ze sprak er niet over dat dit
kind lof van God zou ontvangen.

235
00:13:50,190 --> 00:13:54,450
Nee, God zou van haar lof
ontvangen vanwege het kind.

236
00:13:54,450 --> 00:13:58,530
Ze baarde vier kinderen en
daarna hield ze op met baren.

237
00:13:58,530 --> 00:14:01,650
Als dit alles binnen in
totaal zeven jaar gebeurt,

238
00:14:01,650 --> 00:14:04,950
dan zijn sommige kinderen
over wie we nu gaan lezen

239
00:14:04,950 --> 00:14:08,670
geboren in de tijd waarin
zij deze vier kinderen kreeg.

240
00:14:08,670 --> 00:14:10,530
Dat is niet onmogelijk.

241
00:14:10,530 --> 00:14:15,150
Soms legt het verhaal eenvoudig
eerst één geheel aan informatie vast.

242
00:14:15,150 --> 00:14:18,450
Daarna beschrijft het enkele
dingen die vóór het einde van die

243
00:14:18,450 --> 00:14:19,770
periode zijn gebeurd.

244
00:14:19,770 --> 00:14:21,150
Hoofdstuk 30:

245
00:14:21,150 --> 00:14:24,930
Toen Rachel merkte dat zij
Jakob geen kinderen baarde,

246
00:14:24,930 --> 00:14:30,270
werd Rachel jaloers op haar zuster en
zei tegen Jakob: Geef mij kinderen,

247
00:14:30,270 --> 00:14:32,490
en zo niet, dan sterf ik.

248
00:14:32,490 --> 00:14:36,510
Toen ontstak Jakob in woede
tegen Rachel en hij zei:

249
00:14:36,510 --> 00:14:41,850
Neem ik soms de plaats in van God, Die jou
de vrucht van de schoot onthouden heeft?

250
00:14:41,850 --> 00:14:47,070
Daarop zei ze: Zie, hier is
mijn slavin Bilha; kom bij haar,

251
00:14:47,070 --> 00:14:52,290
zodat zij op mijn knieën zal baren en
ook ik uit haar nageslacht zal krijgen.

252
00:14:52,290 --> 00:14:56,130
Dit is hetzelfde wat Sara
Abram liet doen met Hagar.

253
00:14:56,130 --> 00:14:59,910
Blijkbaar was het gebruikelijk dat
onvruchtbare vrouwen dit deden:

254
00:14:59,910 --> 00:15:02,610
via hun slavin kinderen krijgen.

255
00:15:02,610 --> 00:15:07,770
Zo gaf zij hem haar slavin Bilha
tot vrouw, en Jakob kwam bij haar.

256
00:15:07,770 --> 00:15:11,610
En Bilha werd zwanger en
baarde Jakob een zoon.

257
00:15:11,610 --> 00:15:16,530
Omdat Rachel formeel de moeder was en
de werkelijke moeder een slavin was,

258
00:15:16,530 --> 00:15:19,170
mocht Rachel de kinderen een naam geven.

259
00:15:19,170 --> 00:15:22,950
Toen zei Rachel: God
heeft mij recht verschaft.

260
00:15:22,950 --> 00:15:26,910
Ook heeft Hij naar mijn stem
geluisterd en mij een zoon gegeven.

261
00:15:26,910 --> 00:15:30,390
Daarom gaf zij hem de naam Dan.

262
00:15:30,390 --> 00:15:34,950
De naam betekent ‘rechter’ of ‘oordelen’.

263
00:15:34,950 --> 00:15:38,130
Het is volgens mij
duidelijk dat haar motivatie

264
00:15:38,130 --> 00:15:41,610
enigszins door een slechte
gezindheid wordt ingegeven.

265
00:15:41,610 --> 00:15:45,570
Zo komt het op mij over, hoewel
dat misschien niet zo is.

266
00:15:45,570 --> 00:15:49,890
Ze noemt Jahweh niet als de
Rechter, maar alleen God.

267
00:15:49,890 --> 00:15:53,670
Rachel stal later trouwens de goden
van haar vader en bewaarde die

268
00:15:53,670 --> 00:15:55,590
ook als kostbaarheden.

269
00:15:55,590 --> 00:16:01,110
Ik weet dus niet of Rachel in haar jonge
jaren werkelijk toegewijd was aan Jahweh.

270
00:16:01,110 --> 00:16:07,230
En Bilha, Rachels slavin, werd opnieuw
zwanger en baarde Jakob een tweede zoon.

271
00:16:07,230 --> 00:16:11,490
Toen zei Rachel: Ik heb een zware
strijd met mijn zuster gevoerd,

272
00:16:11,490 --> 00:16:13,170
en ik heb ook gewonnen.

273
00:16:13,170 --> 00:16:16,530
Daarom gaf zij hem de naam Naftali.

274
00:16:16,530 --> 00:16:19,410
Zijn naam betekent worsteling.

275
00:16:19,410 --> 00:16:22,570
Als we dit allemaal binnen
zeven jaar moeten laten passen —

276
00:16:22,570 --> 00:16:28,290
elf zonen in zeven jaar — en ik weet niet
zeker of dat moet, maar als het wel moet,

277
00:16:28,290 --> 00:16:33,870
dan zijn deze twee zonen blijkbaar geboren
in de tijd waarin Lea de vier zonen kreeg

278
00:16:33,870 --> 00:16:36,390
over wie we al hebben gelezen.

279
00:16:36,390 --> 00:16:40,650
Lea kan bijvoorbeeld twee kinderen
vlak na elkaar hebben gekregen.

280
00:16:40,650 --> 00:16:46,410
Rachel ziet dan de ontwikkeling: Lea
wordt regelmatig zwanger en Rachel niet.

281
00:16:46,410 --> 00:16:50,670
Daarom zet zij Bilha in en begint
ze een paar baby’s te krijgen.

282
00:16:50,670 --> 00:16:55,530
Misschien zijn deze twee ongeveer
tegelijk met Lea’s laatste twee geboren.

283
00:16:55,530 --> 00:16:59,790
Dan lezen we dat Lea zag dat
ze opgehouden had met baren.

284
00:16:59,790 --> 00:17:03,210
Dat gebeurde nadat ze haar
vierde kind had gekregen.

285
00:17:03,210 --> 00:17:06,990
Het lijkt hier ook te worden vermeld
na het tweede kind van Bilha.

286
00:17:06,990 --> 00:17:10,890
Het kan dus zijn dat het baren
van deze twee kinderen van Bilha

287
00:17:10,890 --> 00:17:14,370
samenviel met het baren van
de vier kinderen van Lea.

288
00:17:14,370 --> 00:17:19,230
Zo zijn er zes kinderen in vier
jaar, of misschien in minder tijd.

289
00:17:19,230 --> 00:17:23,551
Vier kinderen kunnen immers best in
minder dan vier jaar geboren worden —

290
00:17:23,551 --> 00:17:26,130
opnieuw zonder woordspeling.

291
00:17:26,130 --> 00:17:29,310
Toen Lea merkte dat zij
ophield met kinderen baren,

292
00:17:29,310 --> 00:17:33,570
nam zij haar slavin Zilpa en
gaf haar aan Jakob tot vrouw.

293
00:17:33,570 --> 00:17:35,790
Zij kan dus hetzelfde doen.

294
00:17:35,790 --> 00:17:37,950
Rachel is onvruchtbaar.

295
00:17:37,950 --> 00:17:42,030
Lea lijkt ook onvruchtbaar te
zijn, in elk geval tijdelijk.

296
00:17:42,030 --> 00:17:46,590
Dus zet zij haar slavin in, zodat
Rachel haar niet kan inhalen.

297
00:17:46,590 --> 00:17:48,270
Nu komt Zilpa in beeld.

298
00:17:48,270 --> 00:17:52,530
En Zilpa, de slavin van
Lea, baarde Jakob een zoon.

299
00:17:52,530 --> 00:17:55,590
Toen zei Lea: Het geluk is gekomen!

300
00:17:55,590 --> 00:17:57,750
En zij gaf hem de naam Gad.

301
00:17:57,750 --> 00:18:01,650
De naam Gad wordt hier in de
besproken Engelse vertaling verbonden

302
00:18:01,650 --> 00:18:03,210
met ‘een troep’.

303
00:18:03,210 --> 00:18:06,150
Dat is waarschijnlijk zoiets
als een geloofsverklaring:

304
00:18:06,150 --> 00:18:11,430
dit is het begin van een nieuwe groep,
een grote groep, als een troep krijgers.

305
00:18:11,430 --> 00:18:16,230
De HSV kiest in het citaat hierboven
voor de andere mogelijke lezing:

306
00:18:16,230 --> 00:18:18,150
‘Het geluk is gekomen’.

307
00:18:18,150 --> 00:18:22,530
In deze strijd met mijn zus
werf ik deze troep soldaten.

308
00:18:22,530 --> 00:18:26,790
Deze baby’s zijn de strijders in
deze veldslag tussen de moeders.

309
00:18:26,790 --> 00:18:28,290
Daarom zegt ze:

310
00:18:28,290 --> 00:18:30,570
Er komt nu een hele troep aan.

311
00:18:30,570 --> 00:18:34,470
Dit is het moment waarop
Lea Jahweh niet noemt.

312
00:18:34,470 --> 00:18:36,150
Ze zegt eenvoudig:

313
00:18:36,150 --> 00:18:38,310
Er komt een hele troep aan.

314
00:18:38,310 --> 00:18:43,650
Vervolgens baarde Zilpa, de slavin
van Lea, Jakob een tweede zoon.

315
00:18:43,650 --> 00:18:46,530
Toen zei Lea: Wat ben ik gelukkig!

316
00:18:46,530 --> 00:18:49,530
Want de vrouwen zullen
mij gelukkig prijzen.

317
00:18:49,530 --> 00:18:51,990
En zij gaf hem de naam Aser.

318
00:18:51,990 --> 00:18:54,631
Het is dus mogelijk dat
de eerste zes kinderen —

319
00:18:54,631 --> 00:19:00,991
de eerste vier van Lea en de eerste twee
van Bilha, de enige twee die Bilha kreeg —

320
00:19:00,991 --> 00:19:04,830
in de eerste vier jaar of
in minder tijd geboren zijn.

321
00:19:04,830 --> 00:19:08,370
Daarna krijgt de slavin
van Lea deze twee kinderen.

322
00:19:08,370 --> 00:19:11,850
Daarmee zouden we bij het
zesde jaar of eerder uitkomen.

323
00:19:11,850 --> 00:19:14,730
Tot nu toe hebben we dus acht kinderen.

324
00:19:14,730 --> 00:19:19,290
In de dagen van de tarweoogst ging Ruben
eropuit en hij vond liefdesappels in het

325
00:19:19,290 --> 00:19:22,050
veld, die hij bij zijn moeder Lea bracht.

326
00:19:22,050 --> 00:19:27,390
Toen zei Rachel tegen Lea: Geef mij toch
wat van de liefdesappels van jouw zoon.

327
00:19:27,390 --> 00:19:30,630
Alruinen waren planten
die als lustopwekkend en

328
00:19:30,630 --> 00:19:33,630
vruchtbaarheidsbevorderend
kruid werden beschouwd.

329
00:19:33,630 --> 00:19:36,510
Alruinen vinden in een situatie als deze,

330
00:19:36,510 --> 00:19:39,690
waarin men met elkaar wedijvert
om kinderen te krijgen,

331
00:19:39,690 --> 00:19:41,670
geeft een vrouw een voordeel.

332
00:19:41,670 --> 00:19:47,250
Het was de zoon van Lea die de alruinen
vond, dus ze waren rechtens van Lea.

333
00:19:47,250 --> 00:19:50,910
Zowel Lea als Rachel was
op dit moment onvruchtbaar.

334
00:19:50,910 --> 00:19:53,130
Lea was opgehouden met baren.

335
00:19:53,130 --> 00:19:56,310
Ze waren dus allebei
geïnteresseerd in deze alruinen,

336
00:19:56,310 --> 00:20:00,030
omdat ze dachten dat het een soort
vruchtbaarheidsbehandeling was.

337
00:20:00,030 --> 00:20:04,140
Rachel wilde de alruinen van Lea
hebben, maar Lea zei tegen haar:

338
00:20:04,140 --> 00:20:09,150
En zij zei tegen haar: Is het niet
genoeg dat je me mijn man afgenomen hebt?

339
00:20:09,150 --> 00:20:12,210
Moet je ook nog de liefdesappels
van mijn zoon nemen?

340
00:20:12,210 --> 00:20:16,110
Toen zei Rachel: Daarvoor mag
hij vannacht met jou slapen

341
00:20:16,110 --> 00:20:19,050
in ruil voor de liefdesappels van je zoon.

342
00:20:19,050 --> 00:20:22,050
Alleen al uit de manier
waarop ze tegen elkaar praten,

343
00:20:22,050 --> 00:20:26,190
kunnen we opmaken dat ze niet erg
vriendelijk met elkaar omgaan.

344
00:20:26,190 --> 00:20:29,130
Het is begrijpelijk dat Lea
enigszins verbitterd is,

345
00:20:29,130 --> 00:20:32,310
omdat Rachel haar man
van haar had afgenomen.

346
00:20:32,310 --> 00:20:35,070
Niet in de zin dat Lea’s
man haar had verlaten,

347
00:20:35,070 --> 00:20:38,850
maar Rachel had het hart
van haar man gestolen.

348
00:20:38,850 --> 00:20:42,750
Lea was eerst zijn vrouw en zou
zijn vrouw zijn gebleven als

349
00:20:42,750 --> 00:20:44,910
Rachel er niet bij was gekomen.

350
00:20:44,910 --> 00:20:49,230
Nu zijn er twee vrouwen, en Jakobs
genegenheid gaat duidelijk meer

351
00:20:49,230 --> 00:20:50,790
uit naar Rachel.

352
00:20:50,790 --> 00:20:54,570
Het is verdrietig wanneer twee
zussen zo met elkaar wedijveren.

353
00:20:54,570 --> 00:20:58,770
Later kwam er in de Wet, hoewel er
geen wet was die polygamie verbood,

354
00:20:58,770 --> 00:21:03,270
wel specifiek een wet tegen het
trouwen van een man met twee zussen.

355
00:21:03,270 --> 00:21:06,750
Een wet die Jakob in dit
geval veroordeeld zou hebben.

356
00:21:06,750 --> 00:21:12,030
Maar de Wet werd ongetwijfeld
gegeven vanwege dit soort situaties.

357
00:21:12,030 --> 00:21:17,070
Overal waar polygamie is, wedijveren
de vrouwen altijd met elkaar.

358
00:21:17,070 --> 00:21:20,970
Maar wanneer twee zussen gedwongen
worden met elkaar te wedijveren,

359
00:21:20,970 --> 00:21:25,530
is dat bijzonder schrijnend, omdat
zussen een hechte band met elkaar

360
00:21:25,530 --> 00:21:26,850
horen te hebben.

361
00:21:26,850 --> 00:21:28,350
Dus zegt Lea:

362
00:21:28,350 --> 00:21:30,210
Is het soms niet genoeg?

363
00:21:30,210 --> 00:21:32,550
Je hebt mijn man al van me afgepakt.

364
00:21:32,550 --> 00:21:36,090
Wil je nu ook nog de liefdesappels
van mijn zoon afpakken?

365
00:21:36,090 --> 00:21:37,650
Maar Rachel zei:

366
00:21:37,650 --> 00:21:42,450
Dan mag hij vannacht bij jou slapen in
ruil voor de liefdesappels van je zoon.

367
00:21:42,450 --> 00:21:46,710
Ik koop ze van je. Jij mag
vannacht met Jakob slapen.

368
00:21:46,710 --> 00:21:49,350
Ik denk dat Lea gelijk had.

369
00:21:49,350 --> 00:21:51,750
Rachel had hem van haar afgenomen.

370
00:21:51,750 --> 00:21:56,430
Blijkbaar sliep hij wel met Lea wanneer
het erop leek dat ze vruchtbaar kon zijn,

371
00:21:56,430 --> 00:21:58,590
omdat ze kinderen had gekregen.

372
00:21:58,590 --> 00:22:00,870
Maar hij deed dat niet uit liefde.

373
00:22:00,870 --> 00:22:05,130
Wanneer hij uit liefde met iemand
wilde slapen, was dat Rachel.

374
00:22:05,130 --> 00:22:09,390
Rachel verkeerde in de positie
dat ze kon zeggen: ‘Goed,

375
00:22:09,390 --> 00:22:12,810
ik sta hem vannacht af en
dan mag jij hem hebben.

376
00:22:12,810 --> 00:22:15,450
Jij geeft mij de liefdesappels.’

377
00:22:15,450 --> 00:22:18,030
Jakob kwam ’s avonds van het veld.

378
00:22:18,030 --> 00:22:19,710
Lea ging hem tegemoet en zei:

379
00:22:19,710 --> 00:22:24,930
Toen Jakob 's avonds van het veld
kwam, ging Lea hem tegemoet en zei:

380
00:22:24,930 --> 00:22:29,070
Je moet bij mij komen, want ik heb je
eerlijk gehuurd voor de liefdesappels

381
00:22:29,070 --> 00:22:30,450
van mijn zoon.

382
00:22:30,450 --> 00:22:32,910
Daarom sliep hij die nacht met haar.

383
00:22:32,910 --> 00:22:37,290
Wie voelt zich hier nu de
prostituee? Hij. Hij is gekocht.

384
00:22:37,290 --> 00:22:39,930
Hij is aangeschaft, ingehuurd.

385
00:22:39,930 --> 00:22:45,870
En God verhoorde Lea; zij werd zwanger
en baarde Jakob een vijfde zoon.

386
00:22:45,870 --> 00:22:49,470
Dit wordt niet noodzakelijk toegeschreven
aan de liefdesappels die zij had,

387
00:22:49,470 --> 00:22:51,030
maar dat zou kunnen.

388
00:22:51,030 --> 00:22:56,310
Zij gebruikte geen liefdesappels, tenzij
ze er een paar voor zichzelf had gehouden.

389
00:22:56,310 --> 00:22:59,250
Ze gaf Rachel een aantal liefdesappels.

390
00:22:59,250 --> 00:23:02,430
Of ze ze allemaal aan
Rachel gaf, weten we niet.

391
00:23:02,430 --> 00:23:06,390
Maar voor zover we kunnen nagaan,
wordt haar ontvangenis hier niet met de

392
00:23:06,390 --> 00:23:08,790
liefdesappels in verband gebracht.

393
00:23:08,790 --> 00:23:14,370
God luisterde naar haar, en ze werd
zwanger en baarde Jakob een vijfde zoon.

394
00:23:14,370 --> 00:23:16,350
Dat is haar vijfde zoon.

395
00:23:16,350 --> 00:23:20,670
Naar alle waarschijnlijkheid had hij
inmiddels ook nog enkele andere zonen.

396
00:23:20,670 --> 00:23:21,480
Lea zei:

397
00:23:21,480 --> 00:23:27,870
Toen zei Lea: God heeft mij beloond, omdat
ik mijn slavin aan mijn man gegeven heb.

398
00:23:27,870 --> 00:23:30,810
En zij gaf hem de naam Issaschar.

399
00:23:30,810 --> 00:23:35,790
In de besproken Engelse vertaling wordt
hier hetzelfde woord gebruikt als bij het

400
00:23:35,790 --> 00:23:38,370
‘inhuren’ van Jakob voor die nacht.

401
00:23:38,370 --> 00:23:42,150
Het loon slaat dus ook op het feit
dat zij Jakob die nacht met de

402
00:23:42,150 --> 00:23:44,250
liefdesappels had ingehuurd.

403
00:23:44,250 --> 00:23:48,870
Daarom noemde ze hem
Issaschar, wat ‘loon’ betekent.

404
00:23:48,870 --> 00:23:52,770
Tussen haakjes, daar gebruikt
ze het woord Yahweh niet,

405
00:23:52,770 --> 00:23:54,930
maar dat zal ze later weer doen.

406
00:23:54,930 --> 00:24:01,110
Daarna werd Lea opnieuw zwanger en
baarde Jakob een zesde zoon. Lea zei:

407
00:24:01,110 --> 00:24:05,070
Lea werd opnieuw zwanger en zij
baarde Jakob een zesde zoon.

408
00:24:05,070 --> 00:24:11,550
Lea zei toen: God heeft mij, ja
mij, een mooi geschenk gegeven;

409
00:24:11,550 --> 00:24:16,950
ditmaal zal mijn man bij míj komen
wonen, want ik heb hem zes zonen gebaard.

410
00:24:16,950 --> 00:24:19,590
En zij gaf hem de naam Zebulon.

411
00:24:19,590 --> 00:24:24,330
Daarom noemde ze hem Zebulon,
wat ‘woning’ betekent.

412
00:24:24,330 --> 00:24:27,630
Daarna baarde ze een
dochter en noemde haar Dina.

413
00:24:27,630 --> 00:24:29,910
Toen dacht God aan Rachel.

414
00:24:29,910 --> 00:24:34,170
Zij had nu de liefdesappels, maar er wordt
niet aangegeven dat de liefdesappels ook

415
00:24:34,170 --> 00:24:36,330
maar iets voor haar vruchtbaarheid deden.

416
00:24:36,330 --> 00:24:38,250
Maar God deed dat wel.

417
00:24:38,250 --> 00:24:40,110
Hij dacht aan Rachel.

418
00:24:40,110 --> 00:24:43,530
Hij had medelijden met haar,
en God luisterde naar haar

419
00:24:43,530 --> 00:24:45,570
en opende haar baarmoeder.

420
00:24:45,570 --> 00:24:48,360
Ze werd zwanger, baarde een zoon en zei:

421
00:24:48,360 --> 00:24:52,410
God dacht ook aan Rachel
en God verhoorde haar.

422
00:24:52,410 --> 00:24:57,210
Hij opende haar baarmoeder en zij
werd zwanger en baarde een zoon.

423
00:24:57,210 --> 00:25:00,930
Toen zei ze: God heeft
mijn schande weggenomen!

424
00:25:00,930 --> 00:25:03,090
Daarom noemde ze hem Jozef en zei:

425
00:25:03,090 --> 00:25:09,150
Zij gaf hem de naam Jozef en zei:
Moge de HEERE mij nog een zoon geven!

426
00:25:09,150 --> 00:25:11,250
Rachel noemt nu Yahweh.

427
00:25:11,250 --> 00:25:13,170
En dat bleek waar te zijn.

428
00:25:13,170 --> 00:25:17,850
De besproken Engelse vertaling
formuleert dit stelliger dan de HSV:

429
00:25:17,850 --> 00:25:20,310
‘Jahweh zal mij nog een zoon geven.’

430
00:25:20,310 --> 00:25:23,850
Of zij dat uitsprak als een
positieve geloofsbelijdenis,

431
00:25:23,850 --> 00:25:28,290
bijna als een eis aan God — ‘Dit
is goed, maar ik wil er nog een’ —

432
00:25:28,290 --> 00:25:30,510
of wat het ook was, weet ik niet.

433
00:25:30,510 --> 00:25:35,490
Uiteindelijk kreeg ze inderdaad nog een
zoon, maar ze stierf tijdens de bevalling.

434
00:25:35,490 --> 00:25:39,930
Het was misschien beter voor haar geweest
als ze geen tweede zoon had gekregen en

435
00:25:39,930 --> 00:25:42,330
tevreden was geweest met deze ene.

436
00:25:42,330 --> 00:25:46,170
Maar hoe dan ook, ze werd
zwanger en baarde een zoon.

437
00:25:46,170 --> 00:25:49,170
Er is hier vrijwel zeker
sprake van enige overlap.

438
00:25:49,170 --> 00:25:52,830
We lezen namelijk dat Lea twee
kinderen achter elkaar kreeg,

439
00:25:52,830 --> 00:25:58,230
maar Rachel kan gemakkelijk zwanger
zijn geworden voordat Lea’s tweede kind,

440
00:25:58,230 --> 00:26:03,270
haar zesde, geboren werd, en haar
kind kort daarna hebben gekregen.

441
00:26:03,270 --> 00:26:08,850
Jozef was bijna de jongste broer, dus hij
kwam inderdaad na deze andere kinderen.

442
00:26:08,850 --> 00:26:12,090
Maar de zwangerschappen
kunnen elkaar hebben overlapt.

443
00:26:12,090 --> 00:26:14,670
Hij kan kort na Zebulon geboren zijn.

444
00:26:14,670 --> 00:26:19,470
Hoe dan ook, het is mogelijk om elf
zonen in zeven jaar te laten passen,

445
00:26:19,470 --> 00:26:23,130
maar zoals ik al zei, ik
weet niet of dat nodig is.

446
00:26:23,130 --> 00:26:26,610
Dat dus, maar als het
zou moeten, dan kan het.

447
00:26:26,610 --> 00:26:32,550
En het gebeurde, nadat Rachel Jozef
gebaard had, dat Jakob tegen Laban zei:

448
00:26:32,550 --> 00:26:37,110
Laat mij vertrekken, dan kan ik naar
mijn woon plaats en mijn land gaan.

449
00:26:37,110 --> 00:26:42,090
Geef mijn vrouwen en mijn kinderen, voor
wie ik u gediend heb, zodat ik kan gaan.

450
00:26:42,090 --> 00:26:44,970
U weet immers van het werk
waar ik u mee gediend heb.

451
00:26:44,970 --> 00:26:46,710
En Laban zei tegen hem:

452
00:26:46,710 --> 00:26:51,570
Toen zei Laban tegen hem: Laat mij
toch genade vinden in jouw ogen;

453
00:26:51,570 --> 00:26:56,550
ik heb waargenomen dat de HEERE
mij omwille van jou gezegend heeft.

454
00:26:56,550 --> 00:26:58,950
Dit is aan het einde van veertien jaar.

455
00:26:58,950 --> 00:27:03,930
Ik weet niet goed hoe Laban gunst in
Jakobs ogen zou kunnen hebben gevonden,

456
00:27:03,930 --> 00:27:06,690
gezien het bedrog dat
hij hem had aangedaan.

457
00:27:06,690 --> 00:27:11,370
Maar het is gewoon een manier van
spreken: ‘Als je mij goed wilt behandelen,

458
00:27:11,370 --> 00:27:13,230
blijf dan alsjeblieft.’

459
00:27:13,230 --> 00:27:16,530
Waar de HSV hierboven ‘waargenomen’ heeft,

460
00:27:16,530 --> 00:27:20,790
gebruikt de besproken Engelse
vertaling het woord ‘experience’.

461
00:27:20,790 --> 00:27:25,290
Het onderliggende Hebreeuwse woord
duidt volgens de spreker eigenlijk op

462
00:27:25,290 --> 00:27:30,450
‘waarzeggerij’; ‘experience’ vindt
hij daarom een vreemde vertaling.

463
00:27:30,450 --> 00:27:34,050
Het Hebreeuwse woord
betekent waarzeggerij:

464
00:27:34,050 --> 00:27:37,290
Ik ben er door waarzeggerij
achter gekomen.

465
00:27:37,290 --> 00:27:42,810
Waarzeggerij zou zoiets zijn als het lezen
van de ingewanden van kippen of geiten,

466
00:27:42,810 --> 00:27:47,430
of, in modernere tijden, van
theebladeren of handpalmen.

467
00:27:47,430 --> 00:27:52,470
Dat is waarzeggerij: informatie
verkrijgen door occulte middelen.

468
00:27:52,470 --> 00:27:57,030
Blijkbaar was Laban niet erg welvarend
geweest toen Jakob bij hem kwam.

469
00:27:57,030 --> 00:28:00,690
Daar zal later nog op
worden gewezen. Jakob zegt:

470
00:28:00,690 --> 00:28:02,610
Het weinige dat u voor mijn komst had,

471
00:28:02,610 --> 00:28:05,310
heeft zich immers tot
een menigte uitgebreid.

472
00:28:05,310 --> 00:28:08,250
De HEERE heeft u sinds
mijn komst gezegend.

473
00:28:08,250 --> 00:28:12,390
Nu dan, wanneer zal ik ook voor
mijn eigen huis kunnen werken?

474
00:28:12,390 --> 00:28:16,950
Laban heeft gemerkt dat hij de afgelopen
paar jaar plotseling rijk is geworden,

475
00:28:16,950 --> 00:28:20,430
en hij vraagt zich af of iets
specifieks daaraan bijdraagt.

476
00:28:20,430 --> 00:28:23,850
Dus blijkbaar heeft hij
waarzeggerij geraadpleegd.

477
00:28:23,850 --> 00:28:27,210
Misschien was ook het strooien
van goudstof op een beker wijn

478
00:28:27,210 --> 00:28:31,050
en het duiden van de vormen die het
aannam een van de manieren waarop

479
00:28:31,050 --> 00:28:33,390
zij waarzeggerij bedreven.

480
00:28:33,390 --> 00:28:38,190
Hoe dan ook, hij had door middel van
waarzeggerij, op welke manier dan ook,

481
00:28:38,190 --> 00:28:42,570
vastgesteld dat Jakob de reden was
waarom het hem voor de wind ging.

482
00:28:42,570 --> 00:28:47,550
Daarom wilde hij beslist niet dat Jakob
vertrok nu zijn contract was afgelopen.

483
00:28:47,550 --> 00:28:48,810
Toen zei hij:

484
00:28:48,810 --> 00:28:53,670
Hij zei: Bepaal wat je loon bij mij
moet zijn, dan zal ik het je geven.

485
00:28:53,670 --> 00:28:55,290
En Jakob zei tegen hem:

486
00:28:55,290 --> 00:28:59,250
Toen zei hij tegen hem: Ú
weet hoe ik u gediend heb

487
00:28:59,250 --> 00:29:02,130
en hoe uw vee onder mijn hoede geweest is.

488
00:29:02,130 --> 00:29:04,410
Het weinige dat u voor mijn komst had,

489
00:29:04,410 --> 00:29:07,350
heeft zich immers tot
een menigte uitgebreid.

490
00:29:07,350 --> 00:29:10,230
De HEERE heeft u sinds
mijn komst gezegend.

491
00:29:10,230 --> 00:29:14,250
Nu dan, wanneer zal ik ook voor
mijn eigen huis kunnen werken?

492
00:29:14,250 --> 00:29:18,630
Dat wil zeggen: de overeenkomst
heeft hem zijn gezin opgeleverd,

493
00:29:18,630 --> 00:29:22,230
maar hij heeft alleen voor het
vee van iemand anders gezorgd.

494
00:29:22,230 --> 00:29:27,630
Laban is rijk geworden, maar Jakob bezit
niets behalve zijn vrouwen en kinderen.

495
00:29:27,630 --> 00:29:29,730
Hij heeft veertien jaar gewerkt,

496
00:29:29,730 --> 00:29:33,630
eenvoudigweg voor zijn levensonderhoud
en niet om loon te verdienen,

497
00:29:33,630 --> 00:29:35,850
maar om zijn vrouwen te verwerven.

498
00:29:35,850 --> 00:29:39,210
Hij heeft zijn vrouwen en
zijn kinderen, en hij heeft

499
00:29:39,210 --> 00:29:41,670
veertien jaar gewerkt
om hen af te betalen,

500
00:29:41,670 --> 00:29:44,070
maar hij heeft niets
voor zichzelf verdiend.

501
00:29:44,070 --> 00:29:47,970
Hij weet niet: ‘Hoe moet ik
voor mijn eigen bezit zorgen?’

502
00:29:47,970 --> 00:29:49,410
En Laban zei:

503
00:29:49,410 --> 00:29:50,910
Wat zal ik je geven?

504
00:29:50,910 --> 00:29:52,080
En Jakob zei:

505
00:29:52,080 --> 00:29:55,290
Daarop zei hij: Wat moet ik je geven?

506
00:29:55,290 --> 00:29:59,130
Toen zei Jakob: U hoeft mij
helemaal niets te geven;

507
00:29:59,130 --> 00:30:01,170
als u het volgende voor mij wilt doen,

508
00:30:01,170 --> 00:30:04,590
zal ik opnieuw uw kleinvee
hoeden en beschermen.

509
00:30:04,590 --> 00:30:10,170
Ik zal vandaag al uw kleinvee langsgaan
en daaruit elk gespikkeld of gevlekt dier

510
00:30:10,170 --> 00:30:15,630
afzonderen, elk zwart dier onder de
schapen en alles wat gevlekt en gespikkeld

511
00:30:15,630 --> 00:30:19,170
is onder de geiten; en
dat zal mijn loon zijn.

512
00:30:19,170 --> 00:30:23,970
Mijn gerechtigheid zal morgen voor mij
getuigen, als u komen zult om mijn loon in

513
00:30:23,970 --> 00:30:28,710
ogenschouw te nemen; alles wat niet
gespikkeld en gevlekt is onder de geiten

514
00:30:28,710 --> 00:30:33,751
en wat niet zwart is onder de schapen, mag
als door mij gestolen beschouwd worden .

515
00:30:33,751 --> 00:30:37,650
Deze overeenkomst werd gesloten tussen
twee mannen die elkaar werkelijk niet

516
00:30:37,650 --> 00:30:40,470
vertrouwden, en waarom zouden ze ook?

517
00:30:40,470 --> 00:30:45,030
Eigenlijk denk ik niet dat Jakob tot op
dit punt oneerlijk tegen Laban is geweest,

518
00:30:45,030 --> 00:30:49,890
maar Laban heeft laten zien dat hij
sluw is, en Jakob vertrouwt hem niet.

519
00:30:49,890 --> 00:30:54,990
Hij zegt: ‘Luister, het is duidelijk
dat mijn loon uit vee zal bestaan.

520
00:30:54,990 --> 00:30:56,850
Dat is wat jij hebt.

521
00:30:56,850 --> 00:31:00,210
Daarin moet je mij betalen. Vee is prima.

522
00:31:00,210 --> 00:31:01,830
Ik neem vee aan.

523
00:31:01,830 --> 00:31:03,450
Maar we hebben hier een probleem.

524
00:31:03,450 --> 00:31:06,810
Er kan een dag komen waarop je
mij ter verantwoording roept

525
00:31:06,810 --> 00:31:09,510
en beweert dat ik jouw vee steel.

526
00:31:09,510 --> 00:31:13,710
Ik zorg tenslotte voor jouw
vee zonder dat jij erbij bent.

527
00:31:13,710 --> 00:31:18,210
Je zou kunnen vermoeden dat een deel van
mijn vee in werkelijkheid van jou is,

528
00:31:18,210 --> 00:31:21,450
en dat ik dieren heb ontvreemd
wanneer jij niet keek.

529
00:31:21,450 --> 00:31:23,610
Dus ik heb een oplossing.

530
00:31:23,610 --> 00:31:28,710
Al het vee met afwijkende kleuren, dat
in de minderheid zal zijn, is van mij.

531
00:31:28,710 --> 00:31:32,370
En je kunt altijd controleren
of ik dieren van jou heb.

532
00:31:32,370 --> 00:31:37,110
Het zal duidelijk zijn, want van de
schapen zijn alleen de bruine van mij.’

533
00:31:37,110 --> 00:31:39,930
Bijna alle schapen in die tijd waren wit,

534
00:31:39,930 --> 00:31:43,290
en de geiten waren vrijwel
altijd geheel zwart.

535
00:31:43,290 --> 00:31:49,410
Maar sommige hadden afwijkende patronen:
vlekken, spikkels en dat soort dingen.

536
00:31:49,410 --> 00:31:53,850
De meeste schapen zullen wit zijn,
met hier en daar een buitenbeentje,

537
00:31:53,850 --> 00:31:55,230
een bruin schaap.

538
00:31:55,230 --> 00:32:00,150
De meeste geiten zullen zwart zijn,
met hier en daar een buitenbeentje,

539
00:32:00,150 --> 00:32:04,290
een gestreepte, gevlekte
of gespikkelde geit.

540
00:32:04,290 --> 00:32:07,710
Laban zag dit dus als een
behoorlijk goede overeenkomst,

541
00:32:07,710 --> 00:32:12,930
omdat Jakobs vee een heel klein percentage
van de totale kudde zou uitmaken.

542
00:32:12,930 --> 00:32:16,770
Het was ook een goede manier om te
onderscheiden of iets van Jakob of

543
00:32:16,770 --> 00:32:18,270
van Laban was.

544
00:32:18,270 --> 00:32:20,730
Dus Laban stemde hiermee in.

545
00:32:20,730 --> 00:32:21,600
Laban zei:

546
00:32:21,600 --> 00:32:27,330
Toen zei Laban: Zie, laat het maar
overeenkomstig jouw woord gebeuren.

547
00:32:27,330 --> 00:32:31,410
Daarom verwijderde hij die dag de
bokken die gespikkeld en gevlekt waren,

548
00:32:31,410 --> 00:32:36,390
en alle geiten die gespikkeld en gevlekt
waren, ieder dier waarin iets wits zat,

549
00:32:36,390 --> 00:32:41,490
en alle bruine dieren onder de lammeren,
en hij gaf ze in handen van zijn zonen.

550
00:32:41,490 --> 00:32:43,950
Wie deed dit nu? Jakob had gezegd:

551
00:32:43,950 --> 00:32:47,130
Laat me door de kudde gaan
en deze dieren afzonderen.

552
00:32:47,130 --> 00:32:51,270
Maar degene die het deed was Laban,
en hij gaf ze aan zijn zonen.

553
00:32:51,270 --> 00:32:55,770
Daarna legde hij een afstand van drie
dagreizen tussen zichzelf en Jakob,

554
00:32:55,770 --> 00:32:58,650
en Jakob weidde de rest van Labans kudde.

555
00:32:58,650 --> 00:33:03,090
Laban stemde ermee in, maar
paste het aan. Jakob zei:

556
00:33:03,090 --> 00:33:07,590
Laat mij de dieren die nu afwijkend
zijn eruit halen als mijn deel.

557
00:33:07,590 --> 00:33:11,490
Natuurlijk zouden de dieren die deze kleur
al hadden de genetische eigenschappen

558
00:33:11,490 --> 00:33:13,230
bezitten die daarbij hoorden.

559
00:33:13,230 --> 00:33:16,590
Hoewel men destijds geen
verstand had van genetica,

560
00:33:16,590 --> 00:33:20,550
had men het fokken van vee voldoende
geobserveerd om te weten dat

561
00:33:20,550 --> 00:33:25,410
gespikkelde dieren en dieren met
afwijkende kleuren meer kans hebben om

562
00:33:25,410 --> 00:33:29,790
nakomelingen met zulke kleuren voort
te brengen dan normale schapen.

563
00:33:29,790 --> 00:33:34,050
De normale schapen kunnen recessieve
genen hebben die soms op die manier

564
00:33:34,050 --> 00:33:35,670
tot uiting komen.

565
00:33:35,670 --> 00:33:38,730
Maar deze dieren met
afwijkende kleuren hebben

566
00:33:38,730 --> 00:33:41,910
dominante genen die zulke
kleuren veroorzaken,

567
00:33:41,910 --> 00:33:45,090
en daarom is de kans
veel groter dat zij meer

568
00:33:45,090 --> 00:33:48,270
nakomelingen van hetzelfde
soort voortbrengen.

569
00:33:48,270 --> 00:33:51,630
Jakob wilde dus blijkbaar het
kleine aantal dieren nemen

570
00:33:51,630 --> 00:33:56,070
dat op dat moment de kleuren had
waardoor ze hem zouden toebehoren.

571
00:33:56,070 --> 00:34:00,810
Hij wilde die als fokdieren
gebruiken, ze apart zetten en houden,

572
00:34:00,810 --> 00:34:03,330
en de rest zou van Laban zijn.

573
00:34:03,330 --> 00:34:05,970
„O, dat is een geweldig idee.”

574
00:34:05,970 --> 00:34:09,630
Vervolgens gaat Laban,
misschien zelfs in het geheim,

575
00:34:09,630 --> 00:34:13,830
al die schapen en geiten weghalen
die van Jakob zouden zijn geweest.

576
00:34:13,830 --> 00:34:17,250
Hij geeft ze aan zijn zonen en
houdt ze gescheiden van de kudde,

577
00:34:17,250 --> 00:34:22,830
zodat Jakob alleen met de gewone schapen
achterblijft, zonder eigen fokdieren.

578
00:34:22,830 --> 00:34:25,890
Laban bedriegt hem hier
dus meteen vanaf het begin.

579
00:34:25,890 --> 00:34:28,290
Maar God komt Jakob te hulp.

580
00:34:28,290 --> 00:34:32,790
Hoewel de fokdieren zijn weggehaald,
blijven Labans schapen toch dieren met

581
00:34:32,790 --> 00:34:36,030
afwijkende kleuren werpen,
zoals we zullen zien.

582
00:34:36,030 --> 00:34:37,170
Er staat:

583
00:34:37,170 --> 00:34:41,670
Hij bepaalde een afstand van drie
dagreizen tussen hem en Jakob;

584
00:34:41,670 --> 00:34:45,210
en Jakob hoedde de rest
van het kleinvee van Laban.

585
00:34:45,210 --> 00:34:50,730
Toen nam Jakob voor zichzelf jonge takken
van populieren, amandelbomen en platanen,

586
00:34:50,730 --> 00:34:55,650
en schilde daarin witte strepen door
het wit in die takken te ontbloten.

587
00:34:55,650 --> 00:34:58,830
Hij legde de takken die hij
geschild had in de troggen en

588
00:34:58,830 --> 00:35:03,570
waterdrinkbakken waaruit het kleinvee
kwam drinken, vlak voor het kleinvee;

589
00:35:03,570 --> 00:35:06,750
en ze werden bronstig als
zij kwamen om te drinken.

590
00:35:06,750 --> 00:35:11,790
En als het kleinvee bronstig werd bij die
takken, wierp het kleinvee gestreepte,

591
00:35:11,790 --> 00:35:14,371
gespikkelde, en gevlekte jongen .

592
00:35:14,371 --> 00:35:18,750
Toen scheidde Jakob de schapen af en
keerde de koppen van het kleinvee naar het

593
00:35:18,750 --> 00:35:22,470
gestreepte en naar al het
zwarte onder Labans kleinvee,

594
00:35:22,470 --> 00:35:27,630
en vormde zo kudden voor zichzelf; hij
zette ze niet bij het kleinvee van Laban.

595
00:35:27,630 --> 00:35:32,010
En het gebeurde, telkens wanneer
het sterkste kleinvee bronstig werd,

596
00:35:32,010 --> 00:35:35,970
dat Jakob de takken voor de ogen van
het kleinvee in de troggen legde,

597
00:35:35,970 --> 00:35:38,790
zodat zij bronstig zouden
worden bij de takken.

598
00:35:38,790 --> 00:35:43,230
Maar als het zwakke kleinvee bronstig
werd, legde hij ze er niet in,

599
00:35:43,230 --> 00:35:47,610
zodat de zwakke dieren voor Laban en
de sterke dieren voor Jakob waren.

600
00:35:47,610 --> 00:35:53,070
Zo breidde het bezit van deze man zich
zeer sterk uit; hij had veel kleinvee,

601
00:35:53,070 --> 00:35:57,030
slavinnen, slaven, kamelen en ezels.

602
00:35:57,030 --> 00:36:01,230
Hij begon dus met niets, maar
in een periode van, naar blijkt,

603
00:36:01,230 --> 00:36:03,210
zes jaar wordt hij rijk.

604
00:36:03,210 --> 00:36:08,370
Door het proces waarover we zojuist hebben
gelezen, wordt vrijwel al het vee van hem.

605
00:36:08,370 --> 00:36:10,410
Wat is dit voor proces?

606
00:36:10,410 --> 00:36:12,870
Veel mensen hebben
grote bezwaren tegen dit

607
00:36:12,870 --> 00:36:16,110
specifieke gedeelte aan
het einde van hoofdstuk 30.

608
00:36:16,110 --> 00:36:19,350
Ze zeggen dat hier bijna
een bijgelovig idee over

609
00:36:19,350 --> 00:36:23,550
prenatale beïnvloeding bij de schapen
en geiten wordt onderschreven.

610
00:36:23,550 --> 00:36:27,390
Veel mensen denken dat Jakob
hier vanuit het bijgelovige idee

611
00:36:27,390 --> 00:36:31,410
handelde dat de kleur van de
nakomelingen beïnvloed zou worden als de

612
00:36:31,410 --> 00:36:35,791
dieren tijdens de bevruchting — met
andere woorden, terwijl ze paren —

613
00:36:35,791 --> 00:36:39,570
naar iets gestreepts kijken,
zoals een gestreepte tak.

614
00:36:39,570 --> 00:36:43,710
Het spreekt vanzelf dat niemand
tegenwoordig zou geloven dat dit waar is,

615
00:36:43,710 --> 00:36:47,790
en het gaat volledig voorbij aan
de genetica zoals wij die kennen.

616
00:36:47,790 --> 00:36:52,770
Het is een volkomen onwetenschappelijk
en bijgelovig denkbeeld.

617
00:36:52,770 --> 00:36:56,250
Velen denken dat de Bijbel niet
alleen zegt dat Jakob dit deed,

618
00:36:56,250 --> 00:37:00,330
maar het ook onderschrijft als de
reden waarom hij voorspoedig werd.

619
00:37:00,330 --> 00:37:03,330
Daardoor wordt het niet alleen
een fout in Jakobs denken,

620
00:37:03,330 --> 00:37:06,030
maar ook in het Bijbelse verhaal zelf.

621
00:37:06,030 --> 00:37:08,610
Veel mensen beschouwen
dit als een probleem.

622
00:37:08,610 --> 00:37:11,610
Maar volgens mij missen
ze het punt volledig.

623
00:37:11,610 --> 00:37:16,650
Ik denk niet dat hier sprake is van enige
suggestie van prenatale beïnvloeding.

624
00:37:16,650 --> 00:37:20,730
Het enige wat die indruk wekt, is dat er
over de takken die hij in de drinkbakken

625
00:37:20,730 --> 00:37:23,970
legde wordt gezegd dat
er strepen op zaten,

626
00:37:23,970 --> 00:37:27,150
en dat sommige nakomelingen
ook strepen hadden.

627
00:37:27,150 --> 00:37:30,390
Maar ze hadden ook vlekken
en andere kenmerken.

628
00:37:30,390 --> 00:37:35,430
Hij legde er geen gevlekte takken in
om gevlekte nakomelingen te krijgen,

629
00:37:35,430 --> 00:37:40,110
of bruine takken om bruine
nakomelingen van de schapen te krijgen.

630
00:37:40,110 --> 00:37:44,850
Niets wijst erop dat het uiterlijk
van de takken, hoe ze eruitzagen,

631
00:37:44,850 --> 00:37:48,750
invloed moest hebben op hoe
de nakomelingen eruitzagen.

632
00:37:48,750 --> 00:37:51,390
Dat is simpelweg een misverstand.

633
00:37:51,390 --> 00:37:55,710
Ik denk zelfs dat het tegenovergestelde
duidelijk wordt gemaakt.

634
00:37:55,710 --> 00:38:00,570
Er staat dat hij ze erin legde wanneer
de sterkere dieren kwamen paren,

635
00:38:00,570 --> 00:38:03,150
maar niet wanneer de zwakkere dat deden.

636
00:38:03,150 --> 00:38:06,690
Ik zal je vertellen wat er
volgens mij hier gebeurt.

637
00:38:06,690 --> 00:38:09,870
Jakob kwam uit een lange lijn van herders.

638
00:38:09,870 --> 00:38:13,590
Abraham had meer dan honderd
jaar schapen gehoed en

639
00:38:13,590 --> 00:38:16,590
Izak had dat zijn hele leven gedaan.

640
00:38:16,590 --> 00:38:21,210
Jakob was inmiddels ouder dan
tachtig, ouder dan negentig,

641
00:38:21,210 --> 00:38:24,570
en was het grootste deel
van die tijd herder geweest.

642
00:38:24,570 --> 00:38:27,690
Hij kwam uit een familie
van schaapherders.

643
00:38:27,690 --> 00:38:30,870
Ze kenden de inheemse planten, de kruiden

644
00:38:30,870 --> 00:38:33,930
en de geneeskrachtige
middelen van het platteland.

645
00:38:33,930 --> 00:38:37,950
Ze kenden schapen en ze
kenden het fokken van vee.

646
00:38:37,950 --> 00:38:42,450
Volgens mij had hij ontdekt dat er
bepaalde planten waren waarvan het sap,

647
00:38:42,450 --> 00:38:45,390
wanneer het in het drinkwater
van de dieren terechtkwam,

648
00:38:45,390 --> 00:38:47,430
de vruchtbaarheid bevorderde.

649
00:38:47,430 --> 00:38:49,530
Het zou de kleur niet beïnvloeden,

650
00:38:49,530 --> 00:38:52,770
maar wel bevorderen dat
er bevruchting plaatsvond.

651
00:38:52,770 --> 00:38:56,550
Wat ik hier zie gebeuren, is
dat Jakob niets stiekems doet.

652
00:38:56,550 --> 00:39:01,350
Hij bedriegt Laban niet door iets te
doen waarop Laban niet had gerekend:

653
00:39:01,350 --> 00:39:06,330
„Ik ga die gestreepte takken erin leggen,
en dan krijgen alle schapen mijn kleur.”

654
00:39:06,330 --> 00:39:10,050
Ik denk dat hij gewoon op
verantwoorde wijze voor het vee zorgt,

655
00:39:10,050 --> 00:39:11,850
ook voor Labans vee.

656
00:39:11,850 --> 00:39:16,590
Ik denk niet dat Jakob op enigerlei wijze
de kleur van de nakomelingen probeert te

657
00:39:16,590 --> 00:39:20,670
sturen, maar dat hij de kudde als
geheel sterker probeert te maken.

658
00:39:20,670 --> 00:39:25,710
Hij wilde dat de sterkere schapen zich
voortplantten en de zwakkere niet.

659
00:39:25,710 --> 00:39:28,050
Dit heeft niets met hun kleur te maken.

660
00:39:28,050 --> 00:39:30,450
Hij was gewoon een goede veefokker.

661
00:39:30,450 --> 00:39:34,710
Als je er nog eens naar kijkt, zie je
dat hij repen schors van de amandel- en

662
00:39:34,710 --> 00:39:39,450
kastanjebomen afpelde, zodat het
sap eruit kon komen en in het water

663
00:39:39,450 --> 00:39:41,490
kon trekken dat de dieren dronken.

664
00:39:41,490 --> 00:39:44,190
Niet zodat hun jongen erdoor
gekleurd zouden worden,

665
00:39:44,190 --> 00:39:48,030
maar zodat ze bevrucht zouden
worden wanneer ze kwamen drinken.

666
00:39:48,030 --> 00:39:51,090
Dit was een middel om hun
vruchtbaarheid te bevorderen,

667
00:39:51,090 --> 00:39:53,910
niet om de kleur van hun
jongen te beïnvloeden.

668
00:39:53,910 --> 00:39:57,330
Er is geen reden om te
geloven dat dit bijgeloof was.

669
00:39:57,330 --> 00:40:00,990
Voor zover wij weten, zijn er
veel plantaardige middelen die de

670
00:40:00,990 --> 00:40:02,910
vruchtbaarheid kunnen bevorderen.

671
00:40:02,910 --> 00:40:07,110
De wetenschap heeft in elk geval
niet bewezen dat zoiets niet kan.

672
00:40:07,110 --> 00:40:11,130
Ik zou zeggen dat een man wiens familie
in die streek honderden jaren lang

673
00:40:11,130 --> 00:40:15,450
schapen had gehoed, heel wat zou
kunnen weten over de plantengroei daar

674
00:40:15,450 --> 00:40:18,630
en over de heilzame eigenschappen
ervan voor hun dieren.

675
00:40:18,630 --> 00:40:21,450
Er staat alleen dat hij
wilde dat ze zouden paren,

676
00:40:21,450 --> 00:40:25,530
niet dat hij wilde dat ze lammeren en
geitenlammeren zouden werpen met de kleur

677
00:40:25,530 --> 00:40:27,510
waardoor ze van hem zouden zijn.

678
00:40:27,510 --> 00:40:30,450
Er staat niet dat ze door
die stokken die kleur hadden.

679
00:40:30,450 --> 00:40:33,570
In het volgende hoofdstuk zullen we
ontdekken dat er een droom van God

680
00:40:33,570 --> 00:40:38,670
voor nodig was om Jakob te laten zien
waarom ze met die kleur geboren werden.

681
00:40:38,670 --> 00:40:43,650
Hij zorgde er niet voor dat ze
die kleur kregen; God deed dat.

682
00:40:43,650 --> 00:40:46,110
Jakob wist niet eens waarom het gebeurde.

683
00:40:46,110 --> 00:40:49,830
Het enige wat hij wist, was
dat hij de algehele kracht en

684
00:40:49,830 --> 00:40:53,550
voortplantingskracht van de
kudde probeerde te vergroten.

685
00:40:53,550 --> 00:40:55,890
De kudde werd sterker en beter,

686
00:40:55,890 --> 00:40:58,590
maar tegelijkertijd
brachten de dieren alle

687
00:40:58,590 --> 00:41:03,030
lammeren en goede geitenlammeren
voort die van hem zouden worden.

688
00:41:03,030 --> 00:41:06,930
Hij had daar geen controle over
uitgeoefend en had kennelijk zelfs niet

689
00:41:06,930 --> 00:41:09,750
geprobeerd daar controle
over uit te oefenen.

690
00:41:09,750 --> 00:41:11,850
Kijk naar vers 40:

691
00:41:11,850 --> 00:41:15,330
Hij zette de lammeren apart en
liet de kudden kijken naar de

692
00:41:15,330 --> 00:41:19,530
gestreepte dieren en alle
bruine dieren in Labans kudde.

693
00:41:19,530 --> 00:41:24,390
Maar zijn eigen kudden hield hij apart
en hij zette ze niet bij Labans kudde.

694
00:41:24,390 --> 00:41:27,330
Dat wil zeggen dat hij
gewetensvol te werk ging.

695
00:41:27,330 --> 00:41:30,390
Als hij zijn eigen kudden
bij die van Laban had gezet,

696
00:41:30,390 --> 00:41:33,150
zouden de erfelijke
eigenschappen van zijn kudde

697
00:41:33,150 --> 00:41:36,330
zich daardoor verder door
Labans kudden verspreiden.

698
00:41:36,330 --> 00:41:39,330
Hij liet zijn kudden niet
met die van Laban paren,

699
00:41:39,330 --> 00:41:43,530
zodat hij Labans kudde niet zou vermengen
met zijn eigen afwijkend gekleurde

700
00:41:43,530 --> 00:41:45,090
schapen en geiten.

701
00:41:45,090 --> 00:41:49,110
Er staat inderdaad dat hij zijn dieren met
hun kop naar die dieren toe liet staan.

702
00:41:49,110 --> 00:41:51,330
Ik weet niet zeker wat dat betekende.

703
00:41:51,330 --> 00:41:55,650
Kennelijk stonden ze in afzonderlijke
stallen of afzonderlijke weiden.

704
00:41:55,650 --> 00:41:59,130
Ze konden naar elkaar kijken,
maar hij zette ze niet bij elkaar.

705
00:41:59,130 --> 00:42:01,290
Hij liet ze niet met elkaar paren.

706
00:42:01,290 --> 00:42:05,790
Volgens mij getuigt dit van gewetensvol
handelen, niet van sluwheid.

707
00:42:05,790 --> 00:42:10,470
Als hij zijn kudde met die van Laban
had vermengd, zouden, zoals ik al zei,

708
00:42:10,470 --> 00:42:13,530
de erfelijke eigenschappen
die gunstig waren voor zijn

709
00:42:13,530 --> 00:42:16,050
kudde zich door Labans kudde verspreiden.

710
00:42:16,050 --> 00:42:20,190
Dan zou Labans kudde meer schapen
van Jakobs soort voortbrengen.

711
00:42:20,190 --> 00:42:21,870
Maar dat liet hij niet toe.

712
00:42:21,870 --> 00:42:26,550
Hij hield Labans kudde zorgvuldig apart,
en toch bleven die dieren het soort

713
00:42:26,550 --> 00:42:28,830
schapen voortbrengen dat hij nodig had.

714
00:42:28,830 --> 00:42:33,930
Het was Gods werk, zoals we in
hoofdstuk 31 heel duidelijk zullen zien.

715
00:42:33,930 --> 00:42:36,030
Maar hij wist niet wat er gaande was.

716
00:42:36,030 --> 00:42:38,610
Hij manipuleerde de
kleur van de kudden niet.

717
00:42:38,610 --> 00:42:42,990
Met andere woorden, hij probeerde alleen
de algemeen sterke eigenschappen te

718
00:42:42,990 --> 00:42:45,750
bevorderen, niet de kleur van de kudden.

719
00:42:45,750 --> 00:42:49,350
Hij bevorderde het paren
onder de zwakkere dieren niet,

720
00:42:49,350 --> 00:42:52,650
omdat hij aannam dat hun jongen
minderwaardig zouden zijn,

721
00:42:52,650 --> 00:42:56,370
niet wat hun kleur betreft,
maar wat hun zwakte betreft.

722
00:42:56,370 --> 00:43:00,390
Ik denk niet dat de tekst ook maar
enigszins suggereert dat we dit moeten

723
00:43:00,390 --> 00:43:03,150
voorstellen alsof hij bijgelovig was.

724
00:43:03,150 --> 00:43:06,570
Ik denk dat de kleur van
de jongen Gods werk was.

725
00:43:06,570 --> 00:43:09,210
Dat lezen we nu in hoofdstuk 31:

726
00:43:09,210 --> 00:43:13,290
Toen hoorde hij de woorden van
de zonen van Laban, die zeiden:

727
00:43:13,290 --> 00:43:18,210
Jakob heeft alles genomen wat van onze
vader was; uit dat wat van onze vader was,

728
00:43:18,210 --> 00:43:20,550
heeft hij al deze rijkdom verworven.

729
00:43:20,550 --> 00:43:23,910
Ook lette Jakob op het
gezicht van Laban, en zie,

730
00:43:23,910 --> 00:43:27,210
het stond ten opzichte van
hem niet meer als voorheen.

731
00:43:27,210 --> 00:43:32,190
Toen zei de HEERE tegen Jakob: Keer terug
naar het land van uw vaderen en naar uw

732
00:43:32,190 --> 00:43:34,770
familiekring. Ik zal met u zijn.

733
00:43:34,770 --> 00:43:38,730
Het is ons nog niet verteld, maar we
zullen te horen krijgen dat hij toen al

734
00:43:38,730 --> 00:43:40,830
zes jaar bezig was met fokken.

735
00:43:40,830 --> 00:43:45,750
Nadat de veertien jaar voorbij waren,
waren er nu nog eens zes jaar verstreken.

736
00:43:45,750 --> 00:43:49,830
In totaal waren het dus
twintig jaar geweest. God zei:

737
00:43:49,830 --> 00:43:54,630
Nu is het tijd om terug te gaan naar het
Beloofde Land, naar het land van je vader.

738
00:43:54,630 --> 00:43:56,190
In vers 4 staat:

739
00:43:56,190 --> 00:44:00,690
Toen stuurde Jakob boden en liet
Rachel en Lea naar het veld roepen,

740
00:44:00,690 --> 00:44:02,010
naar zijn kleinvee,

741
00:44:02,010 --> 00:44:06,390
Hij wachtte niet tot hij weer
thuis in de tent was. Waarom niet?

742
00:44:06,390 --> 00:44:08,430
Iemand zou hem kunnen afluisteren.

743
00:44:08,430 --> 00:44:11,070
Er waren daar ongetwijfeld dienaren.

744
00:44:11,070 --> 00:44:16,950
Denk eraan hoe Isaak met Ezau samenspande
om de zegen aan Ezau te geven.

745
00:44:16,950 --> 00:44:21,750
Ze werden afgeluisterd en hun plan werd
verijdeld, omdat kennelijk een dienaar,

746
00:44:21,750 --> 00:44:25,890
of in elk geval Rebekka,
luisterde en ervan hoorde.

747
00:44:25,890 --> 00:44:28,650
In plaats van er thuis in
de tent over te praten,

748
00:44:28,650 --> 00:44:32,310
waar de tentdoeken oren hebben en
anderen hem misschien zouden horen

749
00:44:32,310 --> 00:44:36,690
en zijn plan zouden proberen te onthullen,
riep hij zijn vrouwen dus naar buiten,

750
00:44:36,690 --> 00:44:37,950
het veld in.

751
00:44:37,950 --> 00:44:41,490
Hij wist dat de schapen oren hadden,
maar ze hadden geen mond waarmee

752
00:44:41,490 --> 00:44:42,810
ze konden praten.

753
00:44:42,810 --> 00:44:45,330
Het gaf dus niet als zij hem afluisterden.

754
00:44:45,330 --> 00:44:48,630
Hij vertelde hun zijn
plan, dat niet slecht was.

755
00:44:48,630 --> 00:44:53,010
Het was eenvoudigweg iets wat geheim
moest blijven, wilde het werken.

756
00:44:53,010 --> 00:44:54,210
Hij zei tegen hen:

757
00:44:54,210 --> 00:44:58,890
en hij zei tegen hen: Ik zie dat het
gezicht van jullie vader ten opzichte van

758
00:44:58,890 --> 00:45:01,350
mij niet meer staat als voorheen.

759
00:45:01,350 --> 00:45:04,290
De God van mijn vader is
echter bij mij geweest.

760
00:45:04,290 --> 00:45:08,430
Jullie weten zelf dat ik met al mijn
kracht voor jullie vader heb gewerkt.

761
00:45:08,430 --> 00:45:12,870
Jullie vader heeft mij echter bedrogen
en mijn loon wel tien keer veranderd,

762
00:45:12,870 --> 00:45:16,650
maar God heeft hem niet
toegelaten mij kwaad te doen.

763
00:45:16,650 --> 00:45:22,050
Let op, hij zegt niet: „Mijn God”,
maar: „de God van mijn vader.”

764
00:45:22,050 --> 00:45:25,050
Hij is vergeten Wie de
God van zijn vader is.

765
00:45:25,050 --> 00:45:29,070
Dat tienmaal veranderen van het
loon gebeurde in die zes jaar.

766
00:45:29,070 --> 00:45:32,550
We zullen er iets verderop in
het hoofdstuk meer over horen,

767
00:45:32,550 --> 00:45:37,530
wanneer Jakob zegt dat Laban tien
verschillende keren kwam en zag dat alle

768
00:45:37,530 --> 00:45:40,110
schapen bruine lammeren kregen.

769
00:45:40,110 --> 00:45:45,270
Daarom veranderde hij de afspraak, zodat
de bruine lammeren van Laban zouden zijn.

770
00:45:45,270 --> 00:45:47,970
Toen kregen ze allemaal witte lammeren.

771
00:45:47,970 --> 00:45:50,850
Iedere keer dat Laban
de regeling veranderde,

772
00:45:50,850 --> 00:45:54,330
brachten de dieren voort
wat gunstig was voor Jakob.

773
00:45:54,330 --> 00:45:58,830
Laban probeerde de regeling steeds zo in
elkaar te knutselen dat de meeste dieren

774
00:45:58,830 --> 00:46:00,450
van hem zouden zijn.

775
00:46:00,450 --> 00:46:02,910
Maar God werkte Laban tegen.

776
00:46:02,910 --> 00:46:07,470
Hoewel hij de regeling tienmaal veranderde
om die zo aan te passen dat hij alle

777
00:46:07,470 --> 00:46:11,490
dieren zou krijgen, bleken de kudden
uiteindelijk vrijwel geheel van

778
00:46:11,490 --> 00:46:12,870
Jakob te zijn.

779
00:46:12,870 --> 00:46:15,810
Iets verderop zullen
we dit uitgelegd zien.

780
00:46:15,810 --> 00:46:19,470
Jakob zag in dat dit
Gods werk was. Hij zegt:

781
00:46:19,470 --> 00:46:21,870
God stond niet toe dat hij me kwaad deed.

782
00:46:21,870 --> 00:46:23,010
Vers 8:

783
00:46:23,010 --> 00:46:27,330
Wanneer hij dit zei: De gespikkelde
dieren zullen je loon zijn,

784
00:46:27,330 --> 00:46:32,190
dan wierp al het kleinvee gespikkelde
jongen ; en wanneer hij dit zei:

785
00:46:32,190 --> 00:46:35,310
De gestreepte dieren zullen je loon zijn,

786
00:46:35,310 --> 00:46:38,491
dan wierp al het kleinvee
gestreepte jongen .

787
00:46:38,491 --> 00:46:42,270
Hij dacht niet dat de stokken in de
drinkbakken dit allemaal beïnvloedden.

788
00:46:42,270 --> 00:46:45,330
Hij zag het eenvoudigweg
als het werk van God.

789
00:46:45,330 --> 00:46:49,770
Zo heeft God het vee aan jullie
vader ontrukt en het mij gegeven.

790
00:46:49,770 --> 00:46:54,150
Het gebeurde eens in de tijd dat het
kleinvee bronstig was dat ik mijn ogen

791
00:46:54,150 --> 00:46:59,790
opsloeg en in een droom zag dat, zie,
de bokken die het kleinvee besprongen,

792
00:46:59,790 --> 00:47:03,150
gestreept, gespikkeld en gevlekt waren.

793
00:47:03,150 --> 00:47:07,050
De Engel van God zei tegen
mij in die droom: Jakob!

794
00:47:07,050 --> 00:47:09,930
Ik zei: Zie, hier ben ik!

795
00:47:09,930 --> 00:47:15,870
Hij zei: Sla toch uw ogen op en zie: al
de bokken die het kleinvee bespringen,

796
00:47:15,870 --> 00:47:19,350
zijn gestreept, gespikkeld en gevlekt.

797
00:47:19,350 --> 00:47:23,130
Voorzeker, Ik heb alles
gezien wat Laban u aandoet!

798
00:47:23,130 --> 00:47:27,150
Ik ben de God van Bethel, waar
u een gedenkteken gezalfd hebt,

799
00:47:27,150 --> 00:47:29,790
waar u Mij een gelofte gedaan hebt.

800
00:47:29,790 --> 00:47:33,990
Welnu, sta op, vertrek uit dit
land en keer terug naar het land

801
00:47:33,990 --> 00:47:35,910
van uw familiekring.

802
00:47:35,910 --> 00:47:38,010
Waar ging deze droom over?

803
00:47:38,010 --> 00:47:42,570
Deze nakomelingen van de schapen en
geiten kwamen eruit zoals ze eruitkwamen

804
00:47:42,570 --> 00:47:45,030
vanwege de mannelijke ouderdieren.

805
00:47:45,030 --> 00:47:49,230
De mannetjes hadden de eigenschappen
die ze aan de nakomelingen doorgaven.

806
00:47:49,230 --> 00:47:52,290
Waarom werd dit in een
droom aan hem geopenbaard?

807
00:47:52,290 --> 00:47:55,470
Waarom kon hij dat niet gewoon
met zijn eigen ogen zien

808
00:47:55,470 --> 00:47:57,090
door naar de schapen te kijken?

809
00:47:57,090 --> 00:48:00,570
Ofwel vond een groot deel van de
voortplanting van de schapen ’s nachts

810
00:48:00,570 --> 00:48:05,970
plaats, wanneer Jakob niet kon kijken
en zien welke rammen en bokken paarden.

811
00:48:05,970 --> 00:48:11,310
Daarom openbaarde God hem in een droom:
„De reden dat deze schapen er zo uitkomen,

812
00:48:11,310 --> 00:48:14,190
is dat alle mannetjes die
voor de voortplanting zorgen

813
00:48:14,190 --> 00:48:16,830
de juiste kleur voor jouw kudde hebben.”

814
00:48:16,830 --> 00:48:21,630
Dat wist Jakob niet en hij zou het
zonder die droom ook niet hebben geweten.

815
00:48:21,630 --> 00:48:24,090
Misschien kwam dat doordat
ze ’s nachts paarden,

816
00:48:24,090 --> 00:48:26,250
wanneer hij het niet kon waarnemen.

817
00:48:26,250 --> 00:48:29,070
God wilde dat hij wist dat dit gaande was.

818
00:48:29,070 --> 00:48:32,850
Dat betekent natuurlijk dat het niets
te maken had met de stokken in de

819
00:48:32,850 --> 00:48:35,730
drinkbakken, maar met de
mannelijke ouderdieren en

820
00:48:35,730 --> 00:48:37,710
hun genetische eigenschappen.

821
00:48:37,710 --> 00:48:42,510
De andere mogelijkheid is dat Jakob wel
de gelegenheid had om de dieren te zien

822
00:48:42,510 --> 00:48:46,590
paren, maar dat hij deze eigenschappen
niet in de mannetjes kon zien,

823
00:48:46,590 --> 00:48:51,630
omdat ze wel in de genen zaten maar niet
in de vacht van het dier zichtbaar waren.

824
00:48:51,630 --> 00:48:56,310
Dat wil zeggen dat deze mannetjes
die genen hadden om door te geven.

825
00:48:56,310 --> 00:48:58,770
Als je ze kon zien zoals God ze zag,

826
00:48:58,770 --> 00:49:02,610
zou je zien dat dit gespikkelde
en gevlekte dieren waren.

827
00:49:02,610 --> 00:49:07,110
Maar in werkelijkheid waren het
geen gespikkelde en gevlekte dieren.

828
00:49:07,110 --> 00:49:09,990
Dat zat alleen in hun verborgen genen.

829
00:49:09,990 --> 00:49:14,370
In een droom openbaarde God
al die mannetjes aan hem.

830
00:49:14,370 --> 00:49:17,010
De reden dat hij zulke
geitenlammeren kreeg,

831
00:49:17,010 --> 00:49:20,430
was dat de mannetjes allemaal
die eigenschap hadden.

832
00:49:20,430 --> 00:49:24,810
Misschien niet uiterlijk, maar alleen
in hun genetische eigenschappen,

833
00:49:24,810 --> 00:49:26,730
die alleen God kon zien.

834
00:49:26,730 --> 00:49:33,330
Hoe dan ook, de oorzaak bleef voor Jakob
verborgen: de dieren paarden óf ’s nachts,

835
00:49:33,330 --> 00:49:37,950
óf de bepalende eigenschappen
zaten onzichtbaar in hun genen.

836
00:49:37,950 --> 00:49:43,650
God openbaarde Jakob dat Hij de dieren
zo had geleid dat juist de mannetjes die

837
00:49:43,650 --> 00:49:47,610
nakomelingen zouden verwekken die
uiteindelijk van Jakob zouden zijn,

838
00:49:47,610 --> 00:49:49,350
met de vrouwtjes paarden.

839
00:49:49,350 --> 00:49:52,290
De Bijbel wordt hier dus
in het gelijk gesteld,

840
00:49:52,290 --> 00:49:55,170
in die zin dat het heel
duidelijk is dat dit

841
00:49:55,170 --> 00:49:58,050
overeenstemt met de genetische wetenschap.

842
00:49:58,050 --> 00:50:01,830
Het heeft niets te maken met
prenatale beïnvloeding door naar

843
00:50:01,830 --> 00:50:03,750
stokken en dergelijke te kijken.

844
00:50:03,750 --> 00:50:07,051
Toen antwoordde Rachel en zei tegen hem —

845
00:50:07,051 --> 00:50:10,410
Rachel en Lea antwoordden
en zeiden tegen hem:

846
00:50:10,410 --> 00:50:14,250
Rachel en Lea antwoordden
en zeiden tegen hem:

847
00:50:14,250 --> 00:50:18,750
Is er voor ons nog een aandeel of
erfelijk bezit in het huis van onze vader?

848
00:50:18,750 --> 00:50:21,570
Worden wij door hem niet
als vreemden beschouwd?

849
00:50:21,570 --> 00:50:26,310
Hij heeft ons immers verkocht en
ook ons geld geheel en al opgemaakt,

850
00:50:26,310 --> 00:50:29,790
Dat laatste gedeelte betekent
waarschijnlijk dat hij niets meer overhad

851
00:50:29,790 --> 00:50:34,530
van de prijs waarvoor hij ons verkocht
had, en die prijs bestond uit vee.

852
00:50:34,530 --> 00:50:38,010
Ze hadden dus het gevoel dat hij hen
als handelswaar behandelde in plaats

853
00:50:38,010 --> 00:50:39,390
van als familie.

854
00:50:39,390 --> 00:50:41,730
Hij heeft de rijkdom die hij had verkwist,

855
00:50:41,730 --> 00:50:46,650
en hij heeft zelfs geen respect gehad voor
de prijs die hij in ruil voor hen ontving.

856
00:50:46,650 --> 00:50:50,010
want al de rijkdom die God
aan onze vader ontrukt heeft,

857
00:50:50,010 --> 00:50:52,950
die behoort ons en onze kinderen toe!

858
00:50:52,950 --> 00:50:56,190
Nu dan, doe alles wat God
tegen je gezegd heeft.

859
00:50:56,190 --> 00:51:00,750
Toen stond Jakob op, zette zijn
kinderen en zijn vrouwen op de kamelen,

860
00:51:00,750 --> 00:51:05,251
voerde al zijn vee en al zijn
bezittingen, die hij verworven had, mee —

861
00:51:05,251 --> 00:51:09,691
het vee dat hij bezat, dat hij
in Paddan-Aram verworven had —

862
00:51:09,691 --> 00:51:14,130
om bij zijn vader Izak te
komen, in het land Kanaän.

863
00:51:14,130 --> 00:51:17,550
Laban was op weg gegaan om
zijn schapen te scheren;

864
00:51:17,550 --> 00:51:21,390
Rachel stal toen de afgodsbeeldjes
die haar vader toebehoorden.

865
00:51:21,390 --> 00:51:24,690
wat betekent dat hij op dat
moment niet op Jakob lette,

866
00:51:24,690 --> 00:51:27,210
Het Hebreeuwse woord hier is terafim,

867
00:51:27,210 --> 00:51:31,470
dat de HSV hierboven als
‘afgodsbeeldjes’ weergeeft.

868
00:51:31,470 --> 00:51:33,990
De King James noemt ze ‘goden’.

869
00:51:33,990 --> 00:51:38,190
Volgens de spreker waren het echter
niet per se voorwerpen van aanbidding.

870
00:51:38,190 --> 00:51:41,190
De terafim zijn door archeologen ontdekt.

871
00:51:41,190 --> 00:51:44,430
Het zijn kleine beeldjes waarvan
sommige huishoudens er kennelijk

872
00:51:44,430 --> 00:51:45,930
een aantal hadden.

873
00:51:45,930 --> 00:51:50,190
Veel archeologen geloven dat het niet
zozeer voorwerpen van aanbidding waren,

874
00:51:50,190 --> 00:51:52,770
maar symbolen van erfrechten.

875
00:51:52,770 --> 00:51:57,330
Wie de terafim van de familie bezat, kon
als het ware aanspraak maken op het recht

876
00:51:57,330 --> 00:51:59,790
op de erfenis van het familiebezit.

877
00:51:59,790 --> 00:52:03,990
Zoals een scepter het gezag van de
koning om te regeren vertegenwoordigt,

878
00:52:03,990 --> 00:52:09,330
zo kon het bezit van deze terafim
mogelijk aangeven wie de erfenis kreeg.

879
00:52:09,330 --> 00:52:13,770
Rachel had ze gestolen, omdat ze
in wezen wilde dat haar zoon Jozef,

880
00:52:13,770 --> 00:52:17,910
de enige zoon die ze had, de
erfenis van Laban zou krijgen.

881
00:52:17,910 --> 00:52:22,290
Zo is het uiteindelijk niet gegaan, maar
dat is kennelijk wat ze in gedachten had.

882
00:52:22,290 --> 00:52:23,730
En er staat:

883
00:52:23,730 --> 00:52:27,870
Jakob vertrok buiten medeweten
van Laban, de Syriër,

884
00:52:27,870 --> 00:52:30,270
door hem niet te vertellen
dat hij vluchtte.

885
00:52:30,270 --> 00:52:36,330
De HSV geeft het onderliggende idioom
hier weer met ‘Jakob bedroog Laban’.

886
00:52:36,330 --> 00:52:39,390
Zo vluchtte hij, met
alles wat van hem was.

887
00:52:39,390 --> 00:52:43,530
Hij stond op, stak de rivier over
en ging in de richting van het

888
00:52:43,530 --> 00:52:45,150
bergland van Gilead.

889
00:52:45,150 --> 00:52:49,290
Ik denk niet dat Jakob had afgesproken
om een bepaalde tijd te blijven.

890
00:52:49,290 --> 00:52:53,730
Zonder iets te laten weten vertrekken
was dus iets wat hij mogelijk kon doen

891
00:52:53,730 --> 00:52:56,610
zonder dat er werkelijk
sprake was van contractbreuk.

892
00:52:56,610 --> 00:52:59,910
Hoewel je je wel moet afvragen:
liet hij de schapen van

893
00:52:59,910 --> 00:53:01,950
Laban zonder toezicht achter?

894
00:53:01,950 --> 00:53:05,970
Maar waarschijnlijk werkten er veel
knechten van Laban onder Jakob.

895
00:53:05,970 --> 00:53:10,230
Hij kon de schapen aan de zorg van die
knechten overlaten en zou ze op die

896
00:53:10,230 --> 00:53:12,210
manier niet verwaarlozen.

897
00:53:12,210 --> 00:53:16,770
Het belangrijkste was dat hij aan
de gezichten van Laban en zijn zonen

898
00:53:16,770 --> 00:53:20,130
zag dat ze jaloers en boos
op hem begonnen te worden.

899
00:53:20,130 --> 00:53:25,410
Hij dacht: ‘Deze mannen zouden mij ernstig
kwaad kunnen aandoen als ze werkelijk

900
00:53:25,410 --> 00:53:26,970
kwaad genoeg werden.’

901
00:53:26,970 --> 00:53:31,710
Daarom besloot hij naar huis te gaan,
en God had hem gezegd dat te doen.

902
00:53:31,710 --> 00:53:37,290
Hij had een droom gehad waarin God hem
zei terug te gaan, dus dat deed hij.

903
00:53:37,290 --> 00:53:39,270
Jakob is gevlucht.

904
00:53:39,270 --> 00:53:42,570
Laban zal ervan horen en hem achtervolgen.

905
00:53:42,570 --> 00:53:43,830
We komen op dat gedeelte terug.