1
00:00:02,070 --> 00:00:04,710
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,710 --> 00:00:12,810
Deze keer behandelen we Genesis
31, vers 17 tot en met vers 55.

3
00:00:12,810 --> 00:00:17,010
We gaan opnieuw naar Genesis 31
en pakken het verhaal weer op

4
00:00:17,010 --> 00:00:20,790
waar we gebleven waren, na
de eerste zestien verzen.

5
00:00:20,790 --> 00:00:24,090
Jakob zag dat zijn schoonfamilie
niet erg blij met hem was,

6
00:00:24,090 --> 00:00:29,550
omdat zij armer werden en hij rijker
werd, in hun ogen ten koste van hen.

7
00:00:29,550 --> 00:00:33,930
Ik denk dat dat de juiste
manier is om het te begrijpen.

8
00:00:33,930 --> 00:00:38,430
Alle dieren die geboren werden, kregen de
kleurkenmerken die bepaalden dat ze aan

9
00:00:38,430 --> 00:00:44,370
Jakob toekwamen, en dat betekent dat
er minder dieren aan Laban toekwamen.

10
00:00:44,370 --> 00:00:47,310
Laban was arm geweest toen Jakob kwam.

11
00:00:47,310 --> 00:00:52,170
In de veertien jaar dat Jakob daar
werkte, was Laban rijk geworden aan vee.

12
00:00:52,170 --> 00:00:56,970
En in de zes jaar daarna waren
Labans kudden overgegaan naar Jakob.

13
00:00:56,970 --> 00:01:01,350
In zekere zin maakte God Laban
de eerste veertien jaar rijk,

14
00:01:01,350 --> 00:01:05,790
zodat die rijkdom uiteindelijk
aan Jakob kon worden overgedragen.

15
00:01:05,790 --> 00:01:09,630
Nu zijn Laban en zijn
zonen niet blij met Jakob.

16
00:01:09,630 --> 00:01:14,670
Jakob heeft een droom gehad waarin God hem
heeft gezegd dat het tijd is om terug te

17
00:01:14,670 --> 00:01:17,970
keren naar Bethel, terug
naar het Beloofde Land.

18
00:01:17,970 --> 00:01:22,170
Hij is twintig jaar weggeweest en hij
roept zijn vrouwen naar buiten om het plan

19
00:01:22,170 --> 00:01:23,970
met hen te bespreken.

20
00:01:23,970 --> 00:01:27,150
Zij zijn het ermee eens
dat dit een goed idee is.

21
00:01:27,150 --> 00:01:29,070
In vers 17 zien we:

22
00:01:29,070 --> 00:01:33,630
Toen stond Jakob op, zette zijn
kinderen en zijn vrouwen op de kamelen,

23
00:01:33,630 --> 00:01:38,251
voerde al zijn vee en al zijn
bezittingen, die hij verworven had, mee —

24
00:01:38,251 --> 00:01:42,331
het vee dat hij bezat, dat hij
in Paddan-Aram verworven had —

25
00:01:42,331 --> 00:01:46,470
om bij zijn vader Izak te
komen, in het land Kanaän.

26
00:01:46,470 --> 00:01:51,630
In de Engelse vertaling waaruit de spreker
citeert, staat dat hij alles ‘wegdroeg’.

27
00:01:51,630 --> 00:01:53,910
Dat betekent niet dat
hij het letterlijk droeg,

28
00:01:53,910 --> 00:01:56,550
maar dat hij alles daarvandaan meenam.

29
00:01:56,550 --> 00:01:58,650
Hij dreef de kudden voort.

30
00:01:58,650 --> 00:02:01,890
Laban was op weg gegaan om
zijn schapen te scheren;

31
00:02:01,890 --> 00:02:05,790
Rachel stal toen de afgodsbeeldjes
die haar vader toebehoorden.

32
00:02:05,790 --> 00:02:10,950
Jakob bedroog Laban, de Syriër, door
hem niet te vertellen dat hij vluchtte.

33
00:02:10,950 --> 00:02:13,890
Zo vluchtte hij, met
alles wat van hem was.

34
00:02:13,890 --> 00:02:16,650
Hij stond op, stak de rivier over en

35
00:02:16,650 --> 00:02:19,890
ging in de richting van
het bergland van Gilead.

36
00:02:19,890 --> 00:02:23,550
Rachel had de terafim meegenomen,
die in het Bijbelcitaat met

37
00:02:23,550 --> 00:02:26,250
‘afgodsbeeldjes’ zijn weergegeven.

38
00:02:26,250 --> 00:02:29,670
Volgens de spreker waren
dat symbolen van erfrechten.

39
00:02:29,670 --> 00:02:32,550
Volgens de meeste
archeologen die daadwerkelijk

40
00:02:32,550 --> 00:02:36,270
terafim uit die periode hebben
gevonden, zijn het kleine beeldjes,

41
00:02:36,270 --> 00:02:38,910
misschien ongeveer dertig centimeter hoog.

42
00:02:38,910 --> 00:02:42,150
Hun waarde was meer symbolisch
dan dat ze daadwerkelijk

43
00:02:42,150 --> 00:02:44,250
voorwerpen van aanbidding waren.

44
00:02:44,250 --> 00:02:47,910
Waarschijnlijk nam ze die mee met de
bedoeling dat de erfenis van haar broer

45
00:02:47,910 --> 00:02:50,010
naar haar zoon Jozef zou gaan.

46
00:02:50,010 --> 00:02:53,130
Maar ze vertelde Jakob
hier zelfs niets over.

47
00:02:53,130 --> 00:02:56,850
Misschien ging ze ervan uit dat
Jakob dit niet zou goedkeuren.

48
00:02:56,850 --> 00:03:01,230
Het feit dat hij er niet van wist,
wordt later in het verhaal van belang.

49
00:03:01,230 --> 00:03:05,490
Hij vertrekt terwijl Laban bezig
is zijn schapen te scheren.

50
00:03:05,490 --> 00:03:09,330
Bedenk dat Laban een afstand van
drie dagreizen tussen zichzelf en

51
00:03:09,330 --> 00:03:11,010
Jakob had aangebracht.

52
00:03:11,010 --> 00:03:16,050
Het zou dus drie dagen duren voordat een
boodschapper Laban kon bereiken om hem te

53
00:03:16,050 --> 00:03:18,690
laten weten dat Jakob vertrokken was.

54
00:03:18,690 --> 00:03:21,870
Jakob zou daarom een voorsprong
van drie dagen krijgen

55
00:03:21,870 --> 00:03:24,150
als Laban besloot hem achterna te gaan.

56
00:03:24,150 --> 00:03:26,490
Maar hoe gunstig dat ook lijkt, met het

57
00:03:26,490 --> 00:03:31,050
voortdrijven van de schapen zou
de reis minstens tien dagen duren.

58
00:03:31,050 --> 00:03:32,910
Schapen zijn langzaam.

59
00:03:32,910 --> 00:03:37,650
Zelfs in een zeer hoog tempo zou het
minstens tien dagen duren om terug te

60
00:03:37,650 --> 00:03:40,410
keren naar het Beloofde Land
en de grens over te gaan,

61
00:03:40,410 --> 00:03:43,410
waar Laban hem hopelijk
niet achterna zou gaan.

62
00:03:43,410 --> 00:03:45,450
Jakob nam hier een risico.

63
00:03:45,450 --> 00:03:49,470
Zou een voorsprong van drie dagen genoeg
zijn om te ontkomen aan de achtervolging

64
00:03:49,470 --> 00:03:51,630
door Laban en zijn zonen?

65
00:03:51,630 --> 00:03:55,410
Uiteindelijk haalden Laban en zijn
zonen hem op de tiende dag in.

66
00:03:55,410 --> 00:03:58,650
Omdat Laban drie dagen later
vertrok, kunnen we zien dat

67
00:03:58,650 --> 00:04:03,990
Laban in zeven dagen dezelfde afstand kon
afleggen die Jakob in tien dagen aflegde.

68
00:04:03,990 --> 00:04:05,970
Dat is niet moeilijk te begrijpen.

69
00:04:05,970 --> 00:04:10,050
Wat eigenlijk wel moeilijk te begrijpen
is, is hoe Jakob in die tijd zo

70
00:04:10,050 --> 00:04:11,430
ver kon reizen.

71
00:04:11,430 --> 00:04:15,570
Want hij legde in tien dagen
zoiets als vijfhonderd mijl af.

72
00:04:15,570 --> 00:04:18,750
Dat zou ongeveer vijftig
mijl per dag zijn.

73
00:04:18,750 --> 00:04:21,330
Of vierhonderd mijl, zeg je?

74
00:04:21,330 --> 00:04:25,530
Eén commentator zei vijfhonderd, maar
ik denk dat het ervan afhangt waar we de

75
00:04:25,530 --> 00:04:28,770
grens zien waar hij veilig
zou zijn, of iets dergelijks.

76
00:04:28,770 --> 00:04:31,530
Laten we zeggen dat het
vierhonderd mijl was.

77
00:04:31,530 --> 00:04:33,270
Dat is iets gemakkelijker.

78
00:04:33,270 --> 00:04:39,210
Maar dan nog komt dat, verdeeld over
tien dagen, neer op veertig mijl per dag.

79
00:04:39,210 --> 00:04:45,150
En dat is een enorme afstand, zelfs als je
reist zonder schapen, kinderen, vrouwen,

80
00:04:45,150 --> 00:04:47,910
andere mensen en al dat soort dingen.

81
00:04:47,910 --> 00:04:51,990
Het is duidelijk dat Jakob tien
dagen lang dag en nacht reisde

82
00:04:51,990 --> 00:04:54,090
en zijn kudden voortdreef.

83
00:04:54,090 --> 00:04:56,310
Zo bang was hij om gepakt te worden.

84
00:04:56,310 --> 00:05:01,530
Bij een normale wandelsnelheid kun je in
ongeveer zeven uur twintig mijl lopen.

85
00:05:01,530 --> 00:05:06,690
Bij veertig mijl per dag zou je veertien
uur per dag lopen, zo niet langer.

86
00:05:06,690 --> 00:05:09,270
Met schapen misschien zelfs nog langer.

87
00:05:09,270 --> 00:05:13,530
Misschien gaf hij de kudden en zijn
gezin onderweg maar heel weinig slaap,

88
00:05:13,530 --> 00:05:17,990
omdat hij probeerde de grens over te
komen — eigenlijk de rivier over —

89
00:05:17,990 --> 00:05:21,390
naar een plaats waar Laban
hem niet kon bereiken.

90
00:05:21,390 --> 00:05:22,950
Hij haalde het net niet.

91
00:05:22,950 --> 00:05:27,690
Maar hij had een goede kans en het
leek erop dat hij het bijna zou halen.

92
00:05:27,690 --> 00:05:30,030
We lezen in vers 22:

93
00:05:30,030 --> 00:05:34,290
Op de derde dag werd Laban
verteld dat Jakob gevlucht was.

94
00:05:34,290 --> 00:05:36,630
Hij nam toen zijn verwanten met zich mee,

95
00:05:36,630 --> 00:05:41,370
achtervolgde hem over een afstand van
zeven dagreizen en haalde hem in in het

96
00:05:41,370 --> 00:05:43,110
bergland van Gilead.

97
00:05:43,110 --> 00:05:46,410
Het is niet precies duidelijk
wat Laban van plan was.

98
00:05:46,410 --> 00:05:50,610
Uiteindelijk gedraagt hij zich alsof hij
alleen maar afscheid van zijn dochters had

99
00:05:50,610 --> 00:05:55,650
willen nemen met een kus: foei, dat
je mij dat voorrecht niet hebt gegund.

100
00:05:55,650 --> 00:06:00,570
Maar Laban en Jakob wisten dat Laban
niet bepaald een betrouwbare man was.

101
00:06:00,570 --> 00:06:03,930
Hij was niet iemand die
gemakkelijk rijkdom zou opgeven.

102
00:06:03,930 --> 00:06:06,570
Dat zien we aan het
feit dat hij Jakobs loon

103
00:06:06,570 --> 00:06:10,650
tien keer veranderde om te proberen
de bezittingen van Jakob voor zichzelf

104
00:06:10,650 --> 00:06:11,970
veilig te stellen.

105
00:06:11,970 --> 00:06:15,330
Hij zou ze met geweld hebben kunnen
afnemen als hij dacht dat het

106
00:06:15,330 --> 00:06:17,070
daarop zou uitdraaien.

107
00:06:17,070 --> 00:06:20,790
Jakob had blijkbaar niet veel
strijdbare mannen in zijn gezelschap,

108
00:06:20,790 --> 00:06:23,730
waarschijnlijk alleen zijn
eigen zonen en zijn vrouwen,

109
00:06:23,730 --> 00:06:25,470
en misschien een paar dienaren.

110
00:06:25,470 --> 00:06:30,630
Maar Laban kwam duidelijk met een grotere
strijdmacht en zei zelfs tegen Jakob:

111
00:06:30,630 --> 00:06:32,310
Ik zou je pijn hebben gedaan.

112
00:06:32,310 --> 00:06:35,070
Waarschijnlijk zou hij de
kudden hebben teruggestolen

113
00:06:35,070 --> 00:06:38,730
en misschien zelfs zijn dochters
en de kinderen hebben meegenomen.

114
00:06:38,730 --> 00:06:41,250
Dan zou hij Jakob dood
hebben achtergelaten,

115
00:06:41,250 --> 00:06:43,950
of hem op zijn minst alleen
hebben achtergelaten,

116
00:06:43,950 --> 00:06:46,230
zonder zijn gezin of zijn kudden.

117
00:06:46,230 --> 00:06:49,350
Maar in vers 24 gebeurde er iets.

118
00:06:49,350 --> 00:06:54,390
God was 's nachts in een droom bij Laban
de Syriër gekomen en had tegen hem gezegd:

119
00:06:54,390 --> 00:07:00,390
Maar God kwam 's nachts in een droom
bij Laban, de Syriër, en zei tegen hem:

120
00:07:00,390 --> 00:07:04,950
Wees op uw hoede dat u met Jakob niet
goedwillend of kwaadwillend spreekt.

121
00:07:04,950 --> 00:07:08,970
Als dit letterlijk bedoeld was, had
Laban gewoon naar huis moeten gaan

122
00:07:08,970 --> 00:07:11,910
en helemaal geen gesprek
met Jakob moeten voeren.

123
00:07:11,910 --> 00:07:16,530
Maar ‘je mag geen goed of kwaad
spreken’ is meer een uitdrukking.

124
00:07:16,530 --> 00:07:22,050
Het betekent in wezen dat je geen enkele
beslissing over iets met Jakob mag nemen.

125
00:07:22,050 --> 00:07:24,570
Laat hem beslissen wat hij gaat doen.

126
00:07:24,570 --> 00:07:28,830
Dezelfde uitdrukking wordt later
ook elders in de Schrift gebruikt.

127
00:07:28,830 --> 00:07:31,110
Laban haalde Jakob dus in.

128
00:07:31,110 --> 00:07:33,750
Jakob had zijn tent in
de bergen opgeslagen,

129
00:07:33,750 --> 00:07:38,790
en Laban sloeg met zijn verwanten zijn
tenten op in de bergen van Gilead.

130
00:07:38,790 --> 00:07:41,430
Laban ging naar Jakob toe en zei:

131
00:07:41,430 --> 00:07:44,610
Toen zei Laban tegen
Jakob: Wat heb je gedaan,

132
00:07:44,610 --> 00:07:49,230
dat je mij bedrogen hebt en mijn dochters
als krijgsgevangenen hebt weggevoerd?

133
00:07:49,230 --> 00:07:53,910
Waarom ben je heimelijk gevlucht en heb
je mij bedrogen en mij niets verteld?

134
00:07:53,910 --> 00:07:57,390
Ik zou je uitgeleide gedaan
hebben met blijdschap en liederen,

135
00:07:57,390 --> 00:07:59,490
met tamboerijn en harp.

136
00:07:59,490 --> 00:08:03,690
Bovendien heb je mij niet toegelaten
mijn zonen en dochters te kussen.

137
00:08:03,690 --> 00:08:06,870
Welnu, je hebt dwaas
gehandeld door zo te doen.

138
00:08:06,870 --> 00:08:10,410
Daarmee bedoelt hij zijn
kleinzonen en zijn dochters.

139
00:08:10,410 --> 00:08:12,450
Het was in mijn macht je kwaad te doen,

140
00:08:12,450 --> 00:08:16,710
maar de God van je vader heeft in de
afgelopen nacht tot mij gesproken:

141
00:08:16,710 --> 00:08:22,110
Wees op uw hoede dat u met Jakob niet
goedwillend of kwaadwillend spreekt.

142
00:08:22,110 --> 00:08:25,590
Maar nu, je bent
ongetwijfeld gegaan omdat je

143
00:08:25,590 --> 00:08:28,050
hevig naar het huis
van je vader verlangde;

144
00:08:28,050 --> 00:08:30,630
maar waarom heb je dan
mijn goden gestolen?

145
00:08:30,630 --> 00:08:33,150
Jakob antwoordde Laban en zei:

146
00:08:33,150 --> 00:08:37,890
Toen antwoordde Jakob en zei tegen
Laban: Ik was namelijk bevreesd,

147
00:08:37,890 --> 00:08:41,670
want ik dacht dat u mij anders uw
dochters met geweld zou afnemen.

148
00:08:41,670 --> 00:08:44,130
Dat is het antwoord op de eerste vraag.

149
00:08:44,130 --> 00:08:47,190
Wat de vraag over de
terafim betreft, zegt hij:

150
00:08:47,190 --> 00:08:51,450
Degene bij wie u uw goden vindt,
zal niet in leven blijven.

151
00:08:51,450 --> 00:08:55,890
Onderzoek zelf, ten overstaan van
onze familieleden, wat ik bij me heb,

152
00:08:55,890 --> 00:08:58,531
en neem wat van u is terug .

153
00:08:58,531 --> 00:09:01,830
Jakob wist echter niet dat
Rachel ze gestolen had.

154
00:09:01,830 --> 00:09:05,070
Want Jakob wist niet dat
Rachel ze had gestolen.

155
00:09:05,070 --> 00:09:06,390
Dus hij zegt:

156
00:09:06,390 --> 00:09:09,330
Als je iets van jou vindt
dat wij hebben gestolen,

157
00:09:09,330 --> 00:09:11,970
laat degene die het heeft dan sterven.

158
00:09:11,970 --> 00:09:16,050
Het is niet waarschijnlijk dat Laban zijn
eigen dochter zou hebben gedood als hij ze

159
00:09:16,050 --> 00:09:19,950
daar had gevonden, maar ze zou
wel in de problemen zijn gekomen.

160
00:09:19,950 --> 00:09:25,650
Hij had haar als straf zelfs met geweld
van Jakob kunnen afnemen en meenemen.

161
00:09:25,650 --> 00:09:30,030
In elk geval wist Jakob niet dat ze
zich tussen de spullen daar bevonden.

162
00:09:30,030 --> 00:09:34,590
Laban ging Jakobs tent binnen, en het
is interessant hoe dit wordt verteld.

163
00:09:34,590 --> 00:09:38,850
Dit wordt op dezelfde manier verteld
als later in het verhaal van Jozef het

164
00:09:38,850 --> 00:09:41,490
doorzoeken van de
graanzakken van Jakobs zonen.

165
00:09:41,490 --> 00:09:45,150
Wij weten wie de terafim
heeft, maar behalve Rachel

166
00:09:45,150 --> 00:09:47,010
weet niemand in het verhaal het.

167
00:09:47,010 --> 00:09:50,850
Ons is verteld waar ze zijn,
en dan zien we dat alle tenten

168
00:09:50,850 --> 00:09:56,070
een voor een worden doorzocht, waarbij
Rachels tent tot het laatst wordt bewaard.

169
00:09:56,070 --> 00:09:58,110
Zo wordt de spanning opgebouwd.

170
00:09:58,110 --> 00:10:01,830
Ze komen steeds dichter bij de
plek waar ze werkelijk zijn.

171
00:10:01,830 --> 00:10:03,510
Zullen ze gevonden worden?

172
00:10:03,510 --> 00:10:08,430
Hetzelfde gebeurt in het verhaal over
de broers van Jozef en hun graanzakken.

173
00:10:08,430 --> 00:10:11,970
Wij weten dat de gezochte beker
in de zak van Benjamin zit.

174
00:10:11,970 --> 00:10:15,510
Toch beginnen ze met de zak van de
oudste broer en gaan ze zo verder

175
00:10:15,510 --> 00:10:16,890
naar de jongste.

176
00:10:16,890 --> 00:10:20,850
Door de manier waarop het verhaal
wordt verteld, loopt de spanning op.

177
00:10:20,850 --> 00:10:26,250
Ze komen steeds dichter bij Benjamins
zak. Daar zit hij. Ze zullen hem vinden.

178
00:10:26,250 --> 00:10:28,410
En inderdaad, dat doen ze.

179
00:10:28,410 --> 00:10:30,870
Maar hier vinden ze de terafim niet.

180
00:10:30,870 --> 00:10:33,870
Toch wordt het verhaal op
dezelfde manier verteld.

181
00:10:33,870 --> 00:10:37,110
We krijgen vooraf te horen
waar ze gevonden zouden worden,

182
00:10:37,110 --> 00:10:42,150
áls ze gevonden worden, en toch leidt het
verhaal ons er heel geleidelijk naartoe.

183
00:10:42,150 --> 00:10:43,410
Er staat:

184
00:10:43,410 --> 00:10:47,250
Laban ging de tent van Jakob
binnen en de tent van Lea

185
00:10:47,250 --> 00:10:50,850
en de tent van de beide
slavinnen, maar hij vond niets.

186
00:10:50,850 --> 00:10:55,530
Toen hij uit de tent van Lea gegaan
was, ging hij de tent van Rachel binnen.

187
00:10:55,530 --> 00:10:57,870
Er zijn niet veel tenten meer over.

188
00:10:57,870 --> 00:11:02,490
Rachel had de afgodsbeeldjes gepakt,
ze in een kameelzadel verborgen en was

189
00:11:02,490 --> 00:11:03,870
erop gaan zitten.

190
00:11:03,870 --> 00:11:07,650
En Laban doorzocht de hele
tent, maar hij vond niets.

191
00:11:07,650 --> 00:11:11,250
Het zadel van een kameel is heel
anders dan het zadel van een paard,

192
00:11:11,250 --> 00:11:15,570
omdat de rug van een kameel heel
anders is dan de rug van een paard.

193
00:11:15,570 --> 00:11:20,130
De rug van een paard is redelijk geschikt
voor een ruiter, met of zonder zadel.

194
00:11:20,130 --> 00:11:24,090
De rug van een kameel is zonder zadel
niet erg geschikt voor een ruiter,

195
00:11:24,090 --> 00:11:27,510
en het zadel moet aan zijn
vreemde vorm aangepast zijn.

196
00:11:27,510 --> 00:11:30,810
Het wordt van hout opgebouwd,
als een meubelstuk.

197
00:11:30,810 --> 00:11:35,610
Wanneer de bedoeïenen hun kamp opsloegen,
haalden ze daarom het zadel van de kameel

198
00:11:35,610 --> 00:11:38,910
en gebruikten het als
rustbank of stoel in hun tent,

199
00:11:38,910 --> 00:11:41,610
totdat het weer tijd
was om verder te reizen.

200
00:11:41,610 --> 00:11:45,390
Deze kamelenzadels konden vakken
hebben waarin voedsel of andere

201
00:11:45,390 --> 00:11:47,190
dingen werden opgeborgen.

202
00:11:47,190 --> 00:11:49,470
Het waren grote constructies.

203
00:11:49,470 --> 00:11:54,030
Ze had de terafim dus in het
zadel verborgen en zat erbovenop.

204
00:11:54,030 --> 00:11:57,210
Laban doorzocht de hele
tent, maar vond ze niet.

205
00:11:57,210 --> 00:11:58,680
Ze zei tegen haar vader:

206
00:11:58,680 --> 00:12:04,590
Zij zei tegen haar vader: Laten de ogen
van mijn heer niet in toorn ontvlammen

207
00:12:04,590 --> 00:12:09,210
omdat ik voor u niet kan opstaan, want
het gaat mij naar de wijze van de vrouwen.

208
00:12:09,210 --> 00:12:11,970
Hij zocht, maar vond
de afgodsbeeldjes niet.

209
00:12:11,970 --> 00:12:16,530
Met ‘de wijze der vrouwen’ wordt
hier haar menstruatie bedoeld.

210
00:12:16,530 --> 00:12:19,770
Hoewel de wet van Mozes
nog niet gegeven was en dit

211
00:12:19,770 --> 00:12:23,430
gebruik in het Midden-Oosten dus
nog niet in regels was vastgelegd,

212
00:12:23,430 --> 00:12:27,630
werd een vrouw tijdens haar
menstruatie geacht zich af te zonderen.

213
00:12:27,630 --> 00:12:31,710
Misschien kwamen de opvattingen in
die cultuur sterk overeen met wat

214
00:12:31,710 --> 00:12:33,990
later in de wet werd opgeschreven.

215
00:12:33,990 --> 00:12:39,270
Als een menstruerende vrouw ergens
op zat, bleef dat voorwerp onrein,

216
00:12:39,270 --> 00:12:41,790
zelfs nadat ze er weer vanaf was gegaan.

217
00:12:41,790 --> 00:12:46,530
Als men er in die cultuur over het
algemeen zo over dacht, zei ze in feite:

218
00:12:46,530 --> 00:12:48,210
‘Ik ben ongesteld.

219
00:12:48,210 --> 00:12:50,310
Vraag me niet om op te staan.’

220
00:12:50,310 --> 00:12:54,690
Zelfs als ze wel was opgestaan, zou
het zadel natuurlijk onrein zijn

221
00:12:54,690 --> 00:12:57,390
en zou Laban het niet willen aanraken.

222
00:12:57,390 --> 00:12:59,310
Misschien loog ze niet eens.

223
00:12:59,310 --> 00:13:03,450
Misschien sprak ze de waarheid,
maar bij Rachel weet je het nooit.

224
00:13:03,450 --> 00:13:05,430
Ze is niet per se eerlijk.

225
00:13:05,430 --> 00:13:09,510
Ze heeft die dingen gestolen
en doet alsof ze ze niet heeft.

226
00:13:09,510 --> 00:13:14,970
Dus echt eerlijk is ze niet, ook al klopt
dit specifieke excuus misschien wel.

227
00:13:14,970 --> 00:13:16,530
Hij vond ze dus niet.

228
00:13:16,530 --> 00:13:19,530
Dan voelt Jakob zich natuurlijk
in het gelijk gesteld,

229
00:13:19,530 --> 00:13:23,010
hoewel Laban terecht met die
beschuldiging was gekomen.

230
00:13:23,010 --> 00:13:27,150
Jakob weet dat niet, en behalve
Rachel weet niemand het.

231
00:13:27,150 --> 00:13:29,970
Jakob voelt zich nu dus
een beetje overmoedig.

232
00:13:29,970 --> 00:13:34,950
Hij kan parmantig rondstappen en zijn
toespraakje tegen Laban afsteken.

233
00:13:34,950 --> 00:13:37,410
Tot nu toe was hij doodsbang voor Laban.

234
00:13:37,410 --> 00:13:40,710
Maar nu is, ten overstaan
van al Labans zonen,

235
00:13:40,710 --> 00:13:45,210
duidelijk geworden dat Jakob bij deze
specifieke beschuldiging van Laban in zijn

236
00:13:45,210 --> 00:13:50,130
recht staat en dat Laban degene
is die hem ten onrechte wantrouwt.

237
00:13:50,130 --> 00:13:54,810
Daardoor vat Jakob moed om kwaad te
worden en Laban terecht te wijzen.

238
00:13:54,810 --> 00:13:57,930
En Jakob antwoordde en zei tegen Laban:

239
00:13:57,930 --> 00:14:01,830
Toen ontstak Jakob in woede en
riep Laban ter verantwoording.

240
00:14:01,830 --> 00:14:07,110
Jakob nam het woord en zei tegen
Laban: Wat is mijn overtreding?

241
00:14:07,110 --> 00:14:11,610
Wat is mijn zonde, dat u mij zo verwoed
hebt achtervolgd en dat u al mijn

242
00:14:11,610 --> 00:14:13,290
huisraad hebt doorzocht?

243
00:14:13,290 --> 00:14:16,350
Wat hebt u van al uw
eigen huisraad gevonden?

244
00:14:16,350 --> 00:14:20,610
Leg het hier neer ten overstaan
van mijn verwanten en uw verwanten

245
00:14:20,610 --> 00:14:23,550
en laten zij tussen ons
beiden rechtspreken.

246
00:14:23,550 --> 00:14:26,070
Deze twintig jaar dat
ik bij u geweest ben,

247
00:14:26,070 --> 00:14:29,730
hebben uw ooien en uw
geiten geen misdracht gehad

248
00:14:29,730 --> 00:14:33,030
en de rammen van uw kleinvee
heb ik niet gegeten.

249
00:14:33,030 --> 00:14:37,590
Verscheurde dieren heb ik niet naar u
toe gebracht, ik moest ze zelf vergoeden.

250
00:14:37,590 --> 00:14:41,550
Ook hebt u van mij vergoeding
geëist van wat overdag gestolen was

251
00:14:41,550 --> 00:14:43,650
en wat 's nachts gestolen was.

252
00:14:43,650 --> 00:14:47,730
Het is zo met mij geweest: overdag
werd ik gekweld door de hitte,

253
00:14:47,730 --> 00:14:52,230
's nachts door de kou, zodat
de slaap van mijn ogen week.

254
00:14:52,230 --> 00:14:55,110
Twintig jaar ben ik nu
bij u in huis geweest:

255
00:14:55,110 --> 00:14:58,410
veertien jaar heb ik u gediend
voor uw beide dochters en

256
00:14:58,410 --> 00:15:03,090
zes jaar voor uw kleinvee, en u
hebt mijn loon tien keer veranderd.

257
00:15:03,090 --> 00:15:06,270
Als de God van mijn
vader, de God van Abraham

258
00:15:06,270 --> 00:15:09,570
en de Gevreesde van Izak
niet met mij geweest was,

259
00:15:09,570 --> 00:15:12,690
zou u mij nu met lege
handen weggestuurd hebben.

260
00:15:12,690 --> 00:15:16,410
God heeft mijn ellende en de
inspanning van mijn handen gezien

261
00:15:16,410 --> 00:15:18,750
en heeft u gisternacht bestraft.

262
00:15:18,750 --> 00:15:22,230
En dat moedigde Jakob aan om
hem ook terecht te wijzen.

263
00:15:22,230 --> 00:15:27,150
Er staat een grote God achter
hem, Die Laban ook terechtwijst,

264
00:15:27,150 --> 00:15:29,310
en daardoor krijgt hij kracht.

265
00:15:29,310 --> 00:15:33,030
Dit vertelt ons iets over die
zes jaar wat we nog niet wisten,

266
00:15:33,030 --> 00:15:38,910
namelijk dat de werkafspraak die Laban
met Jakob had behoorlijk onredelijk was.

267
00:15:38,910 --> 00:15:42,990
Het is onder herders gebruikelijk dat
ze niet verantwoordelijk zijn voor

268
00:15:42,990 --> 00:15:46,230
dieren die ’s nachts door
wilde dieren worden gegrepen.

269
00:15:46,230 --> 00:15:49,230
De herder hoefde dat
verlies niet te dragen.

270
00:15:49,230 --> 00:15:52,110
Als je dus voor de schapen
van iemand anders zorgt,

271
00:15:52,110 --> 00:15:56,070
verwacht diegene niet dat jij
verantwoordelijk bent voor de leeuw of de

272
00:15:56,070 --> 00:15:59,070
beer die een schaap komt
grijpen terwijl je slaapt.

273
00:15:59,070 --> 00:16:02,910
In die streek was het gebruikelijk
dat een schaapherder daarvoor

274
00:16:02,910 --> 00:16:04,770
niet aansprakelijk was.

275
00:16:04,770 --> 00:16:08,310
Maar hij zegt: ‘U eiste
dat ik betaalde als

276
00:16:08,310 --> 00:16:11,850
een van de schapen ’s nachts
door een roofdier werd gedood.

277
00:16:11,850 --> 00:16:13,770
Ik kon dus natuurlijk niet slapen.

278
00:16:13,770 --> 00:16:15,030
Het zou mij geld kosten.’

279
00:16:15,030 --> 00:16:17,970
De slaap week dus van zijn ogen.

280
00:16:17,970 --> 00:16:21,330
Overdag was hij buiten in de
zon om op de schapen te letten.

281
00:16:21,330 --> 00:16:25,590
’s Nachts was hij buiten in de
kou om op de schapen te letten.

282
00:16:25,590 --> 00:16:28,170
Hij lag niet lekker warm in zijn slaapzak.

283
00:16:28,170 --> 00:16:32,310
Hij moest dag en nacht op de schapen
letten en kwam niet aan slapen toe.

284
00:16:32,310 --> 00:16:36,930
Dit is een man die zevenenzeventig
was toen dit begon.

285
00:16:36,930 --> 00:16:39,210
Nu is hij zevenennegentig.

286
00:16:39,210 --> 00:16:42,570
De afgelopen zes jaar heeft
hij niet veel geslapen.

287
00:16:42,570 --> 00:16:47,550
Hij heeft zojuist in tien dagen
zeshonderdveertig kilometer afgelegd.

288
00:16:47,550 --> 00:16:51,930
Voor een groep mensen die te voet
reist, is dat een moordend tempo,

289
00:16:51,930 --> 00:16:53,970
en hij moet uitgeput zijn.

290
00:16:53,970 --> 00:16:57,690
Ik denk dat het hem vergeven kan
worden dat hij een beetje kwaad is.

291
00:16:57,690 --> 00:17:01,590
Voor zover hij weet, is hij
natuurlijk zojuist vals beschuldigd.

292
00:17:01,590 --> 00:17:05,190
Dat is de laatste vernedering
die Laban hem aandoet na twintig

293
00:17:05,190 --> 00:17:06,990
jaar vol vernederingen.

294
00:17:06,990 --> 00:17:09,210
Dus nu barst hij los.

295
00:17:09,210 --> 00:17:11,610
Dit werkt bevrijdend voor Jakob.

296
00:17:11,610 --> 00:17:14,430
Hij heeft dit allemaal
lange tijd opgekropt.

297
00:17:14,430 --> 00:17:20,490
Merk op dat hij in vers 42 over God
spreekt als de God van Abraham en de

298
00:17:20,490 --> 00:17:21,870
Vreze van Izak.

299
00:17:21,870 --> 00:17:27,090
Hij heeft alle gelegenheid om te zeggen:
‘En mijn God’, maar dat zegt hij net niet.

300
00:17:27,090 --> 00:17:28,230
Waarom niet?

301
00:17:28,230 --> 00:17:32,430
Omdat hij tegen God had gezegd:
‘Als U mij veilig thuisbrengt,

302
00:17:32,430 --> 00:17:34,590
dan zult U mijn God zijn.’

303
00:17:34,590 --> 00:17:38,610
Hij is nog niet helemaal
veilig thuis. Hij is dichtbij.

304
00:17:38,610 --> 00:17:42,930
Hij is er bijna, maar hij bevindt
zich nog niet in de veilige zone.

305
00:17:42,930 --> 00:17:47,310
Laban schaamt zich er natuurlijk voor
dat hij zulke zware beschuldigingen heeft

306
00:17:47,310 --> 00:17:52,290
geuit en vervolgens ogenschijnlijk
in het ongelijk is gesteld.

307
00:17:52,290 --> 00:17:55,230
Daardoor is hij wat nederiger geworden.

308
00:17:55,230 --> 00:17:57,090
En hij antwoordde Jakob:

309
00:17:57,090 --> 00:18:02,790
Toen antwoordde Laban en zei tegen
Jakob: Deze dochters zijn mijn dochters,

310
00:18:02,790 --> 00:18:07,650
deze zonen zijn mijn zonen,
dit kleinvee is mijn kleinvee.

311
00:18:07,650 --> 00:18:11,070
Ja, alles wat je ziet: het is van mij.

312
00:18:11,070 --> 00:18:15,630
En mijn eigen dochters, wat zou ik hun
of de kinderen die zij gebaard hebben,

313
00:18:15,630 --> 00:18:17,190
heden kunnen aandoen?

314
00:18:17,190 --> 00:18:21,990
Nu dan, kom, laten wij een
verbond sluiten, ik en jij.

315
00:18:21,990 --> 00:18:24,870
Laat dat een getuige
zijn tussen mij en jou.

316
00:18:24,870 --> 00:18:29,010
Dus nam Jakob een steen en richtte
die op als een gedenkteken,

317
00:18:29,010 --> 00:18:30,810
net zoals hij bij Bethel had gedaan.

318
00:18:30,810 --> 00:18:32,790
Maar dit is een andere plaats.

319
00:18:32,790 --> 00:18:35,070
Toen zei Jakob tegen zijn broeders:

320
00:18:35,070 --> 00:18:39,330
Jakob zei tegen zijn verwanten:
Verzamel nog meer stenen.

321
00:18:39,330 --> 00:18:45,031
En zij haalden stenen en maakten een steen
hoop en aten daar bij die hoop stenen .

322
00:18:45,031 --> 00:18:50,070
Ze namen stenen en maakten een steenhoop,
en daar aten ze op de steenhoop.

323
00:18:50,070 --> 00:18:54,030
Dit is de tweede keer dat in de
Engelse vertaling de ‘broeders’ van

324
00:18:54,030 --> 00:18:59,070
Jakob worden genoemd; in het Nederlandse
Bijbelcitaat staat ‘verwanten’.

325
00:18:59,070 --> 00:19:04,110
De enige broer van Jakob van wie wij
weten, was Ezau, en die was daar niet.

326
00:19:04,110 --> 00:19:08,310
Ik heb de mogelijkheid geopperd dat Izak
en Rebekka na de geboorte van Jakob en

327
00:19:08,310 --> 00:19:12,930
Ezau misschien nog andere kinderen
hebben gekregen van wie wij niets weten.

328
00:19:12,930 --> 00:19:15,990
Die zouden dan niet genoemd
zijn omdat Jakob en Ezau de

329
00:19:15,990 --> 00:19:17,970
belangrijke personen zijn.

330
00:19:17,970 --> 00:19:21,090
Maar ik denk niet dat we hoeven
aan te nemen dat Jakob nog andere

331
00:19:21,090 --> 00:19:22,770
broers of zussen had.

332
00:19:22,770 --> 00:19:25,590
‘Broeders’ betekent in
het algemeen verwanten.

333
00:19:25,590 --> 00:19:28,590
In sommige verbanden betekent het
inderdaad mannelijke kinderen uit

334
00:19:28,590 --> 00:19:32,850
hetzelfde gezin, maar in de Schrift is
het heel gebruikelijk dat ‘broeders’

335
00:19:32,850 --> 00:19:35,310
eenvoudigweg verwanten betekent.

336
00:19:35,310 --> 00:19:40,290
Tot zijn broeders, zijn verwanten,
zouden zelfs de zonen van Laban behoren,

337
00:19:40,290 --> 00:19:43,530
omdat zij deel uitmaakten
van de uitgebreide familie.

338
00:19:43,530 --> 00:19:46,650
Ze waren aangetrouwde familie, zwagers.

339
00:19:46,650 --> 00:19:51,030
Hij kon dus over zijn broeders spreken
en daarmee de zonen van Laban bedoelen,

340
00:19:51,030 --> 00:19:53,070
of zelfs zijn eigen kinderen.

341
00:19:53,070 --> 00:19:55,950
Vergeet niet dat Abraham
tegen Lot had gezegd:

342
00:19:55,950 --> 00:20:00,690
En Abram zei tegen Lot: Laat er toch
geen onenigheid zijn tussen mij en jou,

343
00:20:00,690 --> 00:20:03,210
en tussen mijn herders en jouw herders.

344
00:20:03,210 --> 00:20:05,610
Wij zijn immers mannen die broeders zijn!

345
00:20:05,610 --> 00:20:08,130
Toch was Lot zijn neef, niet zijn broer.

346
00:20:08,130 --> 00:20:09,870
Zo sprak men nu eenmaal.

347
00:20:09,870 --> 00:20:13,290
Ik vermeld dat omdat je je misschien
afvraagt wie die broeders zijn

348
00:20:13,290 --> 00:20:15,090
naar wie Jakob steeds verwijst.

349
00:20:15,090 --> 00:20:17,010
Hij zei tegen zijn broeders:

350
00:20:17,010 --> 00:20:18,750
Verzamel stenen.

351
00:20:18,750 --> 00:20:24,210
Ze namen stenen en maakten een steenhoop,
en daar aten ze op de steenhoop.

352
00:20:24,210 --> 00:20:29,370
Laban noemde die Jegar-Sahadutha,
maar Jakob noemde hem Galeed.

353
00:20:29,370 --> 00:20:33,390
De naam die Laban eraan gaf,
betekent in zijn eigen taal

354
00:20:33,390 --> 00:20:35,790
‘steenhoop van het getuigenis’.

355
00:20:35,790 --> 00:20:40,110
Die taal is het Aramees,
oftewel het Syrisch.

356
00:20:40,110 --> 00:20:45,810
Galeed is Hebreeuws en betekent
hetzelfde: ‘steenhoop van het getuigenis’.

357
00:20:45,810 --> 00:20:49,110
Ze noemden hem allebei de
steenhoop van het getuigenis,

358
00:20:49,110 --> 00:20:53,490
omdat deze steenhoop moest getuigen
van een overeenkomst die ze op het punt

359
00:20:53,490 --> 00:20:54,990
stonden te sluiten.

360
00:20:54,990 --> 00:20:59,850
Ze gaven hem niet dezelfde naam, omdat
Jakob hem een Hebreeuwse naam wilde geven

361
00:20:59,850 --> 00:21:03,210
en Laban hem een Aramese naam wilde geven.

362
00:21:03,210 --> 00:21:07,470
Dit is nog een voorbeeld van het feit
dat ze niet met elkaar wilden meewerken.

363
00:21:07,470 --> 00:21:08,730
Laban zei:

364
00:21:08,730 --> 00:21:14,490
Toen zei Laban: Laat deze steen hoop
heden getuige zijn tussen mij en jou.

365
00:21:14,490 --> 00:21:17,130
Daarom gaf men hem de naam Gilead,

366
00:21:17,130 --> 00:21:21,750
Daarom werd hij Galeed genoemd,
de steenhoop van het getuigenis.

367
00:21:21,750 --> 00:21:23,910
Hij wordt ook Mizpa genoemd.

368
00:21:23,910 --> 00:21:26,790
Mizpa betekent ‘wacht’, want hij zei:

369
00:21:26,790 --> 00:21:32,130
en Mizpa, want hij zei: Laat de HEERE
de wacht houden tussen mij en jou,

370
00:21:32,130 --> 00:21:34,530
als wij voor elkaar verborgen zijn.

371
00:21:34,530 --> 00:21:37,470
Dit wordt soms de Mizpa-zegen genoemd.

372
00:21:37,470 --> 00:21:42,030
Soms dragen mensen zelfs kleine
medaillons waarop deze regel staat:

373
00:21:42,030 --> 00:21:46,890
Moge de Heer over jou en mij waken
zolang we niet bij elkaar zijn.

374
00:21:46,890 --> 00:21:50,310
Dat klinkt lief, maar wat
hij eigenlijk zegt, is:

375
00:21:50,310 --> 00:21:54,210
‘Ik denk dat jij een schurk bent, en
ik vertrouw je niet zodra ik je niet

376
00:21:54,210 --> 00:21:55,050
meer kan zien.

377
00:21:55,050 --> 00:21:59,250
Daarom laat ik God op je letten, want
ik kan je zelf niet in de gaten houden.’

378
00:21:59,250 --> 00:22:03,870
Hij maakt heel duidelijk dat hij dit
bedoelt, want in vers 50 zegt hij:

379
00:22:03,870 --> 00:22:08,070
Als jij mijn dochters vernedert of
vrouwen neemt naast mijn dochters,

380
00:22:08,070 --> 00:22:14,010
is er niemand bij ons; zie, God
zal getuige zijn tussen mij en jou.

381
00:22:14,010 --> 00:22:18,510
God houdt je in de gaten, ook al denk
je misschien dat ik je niet kan zien.

382
00:22:18,510 --> 00:22:20,490
Dat kan ik niet, maar God wel.

383
00:22:20,490 --> 00:22:26,190
Je stemt er dus mee in om naast mijn
dochters geen andere vrouwen te nemen.

384
00:22:26,190 --> 00:22:30,030
Waarom zou het Laban iets kunnen
schelen of Jakob dat deed?

385
00:22:30,030 --> 00:22:33,450
Het is niet zo dat Laban
niet in polygamie geloofde.

386
00:22:33,450 --> 00:22:37,170
Hij was degene die Jakob om
te beginnen twee vrouwen gaf,

387
00:22:37,170 --> 00:22:40,830
en hij leek er geen bezwaar tegen
te hebben dat de twee bijvrouwen

388
00:22:40,830 --> 00:22:42,630
hem kleinzonen schonken.

389
00:22:42,630 --> 00:22:45,270
Ik denk dat het idee is: op dit moment

390
00:22:45,270 --> 00:22:48,450
behoren al jouw zonen
tot mijn familielijn.

391
00:22:48,450 --> 00:22:50,370
Het zijn mijn kleinzonen.

392
00:22:50,370 --> 00:22:53,490
Als je andere vrouwen neemt
die geen familie van mij zijn,

393
00:22:53,490 --> 00:22:56,550
zullen hun kinderen niet
tot mijn familielijn behoren

394
00:22:56,550 --> 00:22:59,490
en zal de erfenis te
sterk worden versnipperd.

395
00:22:59,490 --> 00:23:04,290
Op dit moment zal de erfenis alleen onder
mijn eigen kleinzonen worden verdeeld.

396
00:23:04,290 --> 00:23:08,910
Als je andere vrouwen neemt, zullen
hun kinderen de erfenis met hen delen.

397
00:23:08,910 --> 00:23:12,750
Ik denk dat hij de bijzondere erfrechten
van zijn eigen kleinkinderen probeert te

398
00:23:12,750 --> 00:23:15,030
beschermen wanneer hij zegt:

399
00:23:15,030 --> 00:23:17,250
Neem er geen andere vrouwen bij.

400
00:23:17,250 --> 00:23:19,530
Toen zei Laban tegen Jakob:

401
00:23:19,530 --> 00:23:23,370
Verder zei Laban tegen
Jakob: Zie deze steen hoop,

402
00:23:23,370 --> 00:23:27,330
en zie het gedenkteken dat ik
overeind gezet heb tussen mij en jou.

403
00:23:27,330 --> 00:23:32,430
Deze steen hoop is getuige, en dit
gedenkteken is getuige dat ik niet

404
00:23:32,430 --> 00:23:35,250
voorbij deze steen hoop
naar jou toe zal trekken,

405
00:23:35,250 --> 00:23:40,230
en dat jij niet voorbij deze steen hoop en
dit gedenkteken naar mij toe zult trekken,

406
00:23:40,230 --> 00:23:42,240
met kwade bedoelingen .

407
00:23:42,240 --> 00:23:46,710
Laten de God van Abraham en de god
van Nahor, de god van hun vader,

408
00:23:46,710 --> 00:23:48,510
tussen ons oordelen.

409
00:23:48,510 --> 00:23:53,010
En Jakob legde een eed af bij de
Gevreesde van zijn vader Izak.

410
00:23:53,010 --> 00:23:57,210
Laban verwijst naar dezelfde God
van Abraham en Nahor als de God van

411
00:23:57,210 --> 00:23:59,130
hun vader Terah.

412
00:23:59,130 --> 00:24:04,410
Zoals ik eerder zei, vertelt Jozua
ons dat Terah andere goden aanbad,

413
00:24:04,410 --> 00:24:06,990
maar misschien is hij daarmee opgehouden.

414
00:24:06,990 --> 00:24:11,130
Rond de tijd dat Jahweh Zich aan
Abram openbaarde en zij allemaal

415
00:24:11,130 --> 00:24:16,290
Ur van de Chaldeeën verlieten, is het heel
goed mogelijk dat Terah en de hele familie

416
00:24:16,290 --> 00:24:21,270
de God Die deze instructies had
gegeven, als hun God aannamen.

417
00:24:21,270 --> 00:24:25,770
Het is dus mogelijk dat Terah
stierf als een aanbidder van Jahweh.

418
00:24:25,770 --> 00:24:27,870
Laban dacht dat in elk geval.

419
00:24:27,870 --> 00:24:31,530
Jakob zwoer bij de Vreze
van zijn vader Izak.

420
00:24:31,530 --> 00:24:33,270
Dat betekent God.

421
00:24:33,270 --> 00:24:35,850
God is Degene Die Izak vreesde.

422
00:24:35,850 --> 00:24:40,230
God vrezen betekent in
dit verband God aanbidden.

423
00:24:40,230 --> 00:24:44,430
En dus zwoer hij bij de God
Die zijn vader Izak aanbad.

424
00:24:44,430 --> 00:24:48,570
Opnieuw hield Jakob God enigszins
op afstand van zichzelf.

425
00:24:48,570 --> 00:24:52,890
Hij kwam niet te dichtbij en maakte
er geen aanspraak op dat God zijn

426
00:24:52,890 --> 00:24:54,270
eigen God was.

427
00:24:54,270 --> 00:24:59,610
Toen bracht Jakob op de berg een offer en
riep hij zijn broeders om brood te eten.

428
00:24:59,610 --> 00:25:03,150
Ze aten brood en bleven
de hele nacht op de berg.

429
00:25:03,150 --> 00:25:08,610
Vroeg in de ochtend stond Laban op, kuste
zijn zonen en dochters en zegende hen.

430
00:25:08,610 --> 00:25:12,210
Toen vertrok Laban en keerde
terug naar zijn woonplaats.

431
00:25:12,210 --> 00:25:17,430
Jakob moest nog een eind verder reizen,
maar hij kon in een rustiger tempo reizen.

432
00:25:17,430 --> 00:25:19,410
Hij werd niet achtervolgd.

433
00:25:19,410 --> 00:25:22,830
Deze stressvolle tien
dagen waren nu voorbij.

434
00:25:22,830 --> 00:25:27,030
Je zou kunnen denken dat hij even op
adem kon komen en zich kon ontspannen,

435
00:25:27,030 --> 00:25:29,370
wat kon slapen, enzovoort.

436
00:25:29,370 --> 00:25:32,430
Maar onmiddellijk dient
zich een nieuwe crisis aan.

437
00:25:32,430 --> 00:25:37,350
Hij heeft natuurlijk net zijn stressvolle
ontmoeting met Laban achter de rug.

438
00:25:37,350 --> 00:25:42,510
Dan krijgt hij bericht dat Ezau
eraan komt, en Ezau komt niet alleen.

439
00:25:42,510 --> 00:25:45,030
Ezau heeft vierhonderd mannen bij zich.

440
00:25:45,030 --> 00:25:48,750
Als Ezau alleen zou komen,
zou Jakob misschien denken dat

441
00:25:48,750 --> 00:25:53,070
Ezau hem gewoon wil ontmoeten en hem
weer in het land wil verwelkomen.

442
00:25:53,070 --> 00:25:56,190
Misschien zullen Ezau en hij
zich met elkaar verzoenen.

443
00:25:56,190 --> 00:25:59,010
Maar Ezau brengt vierhonderd mannen mee.

444
00:25:59,010 --> 00:26:01,590
Dat is een behoorlijk
groot welkomstcomité,

445
00:26:01,590 --> 00:26:07,230
en zeker groot genoeg om Jakob problemen
te bezorgen als Ezau vijandig gezind is,

446
00:26:07,230 --> 00:26:09,870
want Jakob heeft geen leger bij zich.

447
00:26:09,870 --> 00:26:13,650
En zo krijgt Jakob er een
nieuwe reeks zorgen bij.

448
00:26:13,650 --> 00:26:17,730
Jakob vervolgt zijn reis,
waarschijnlijk in een rustiger tempo,

449
00:26:17,730 --> 00:26:20,310
en de crisis met Laban is voorbij.

450
00:26:20,310 --> 00:26:23,790
Maar hij weet nog niet dat er
een crisis met Ezau zal komen,

451
00:26:23,790 --> 00:26:27,090
of in elk geval iets wat
hij als een crisis ervaart.

452
00:26:27,090 --> 00:26:30,270
Zoals wij weten, omdat we
vooruit hebben gelezen,

453
00:26:30,270 --> 00:26:34,050
loopt het uiteindelijk niet zo
slecht af, maar dat weet hij niet.

454
00:26:34,050 --> 00:26:37,590
Daarom is er vanbinnen bij
Jakob veel angst en stress.

455
00:26:37,590 --> 00:26:41,730
Dat speelt een rol bij het begrijpen van
het vreemde verschijnsel dat een man de

456
00:26:41,730 --> 00:26:43,650
hele nacht met hem worstelt.

457
00:26:43,650 --> 00:26:45,750
Daar zullen we in het volgende
hoofdstuk over spreken.