1
00:00:02,010 --> 00:00:04,650
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,650 --> 00:00:11,130
Deze keer behandelen we Genesis
hoofdstuk 35 tot en met 37.

3
00:00:11,130 --> 00:00:14,550
We kijken nu naar Genesis 35.

4
00:00:14,550 --> 00:00:19,230
Al heel gauw zullen we ons gaan
richten op het verhaal van Jozef.

5
00:00:19,230 --> 00:00:22,470
Nu Jakob is teruggekeerd
naar het Beloofde Land,

6
00:00:22,470 --> 00:00:25,830
hoeft er niet veel meer
over hem gezegd te worden.

7
00:00:25,830 --> 00:00:29,790
In feite is dit hoofdstuk, hoofdstuk 35,

8
00:00:29,790 --> 00:00:33,570
zo ongeveer de laatste gebeurtenis
in het leven van Jakob,

9
00:00:33,570 --> 00:00:36,330
afgezien van het verhaal van Jozef.

10
00:00:36,330 --> 00:00:40,710
Wanneer we bij hoofdstuk 36
komen, het hoofdstuk hierna,

11
00:00:40,710 --> 00:00:45,330
vinden we eigenlijk alleen maar een
opsomming van de nakomelingen van Ezau.

12
00:00:45,330 --> 00:00:50,310
Het is voor ons geen heel belangrijk
hoofdstuk om zeer diepgaand te behandelen.

13
00:00:50,310 --> 00:00:56,070
Maar daarna, in hoofdstuk 37,
komen we bij het verhaal van Jozef.

14
00:00:56,070 --> 00:01:01,530
Dat wordt in hoofdstuk 38 kort onderbroken
door het verslag over hoe de familie van

15
00:01:01,530 --> 00:01:06,930
Juda is ontstaan, maar de rest van
Genesis zal in wezen over Jozef gaan.

16
00:01:06,930 --> 00:01:10,770
Hoofdstuk 35 is dus
geen erg lang hoofdstuk,

17
00:01:10,770 --> 00:01:15,390
en het is het laatste hoofdstuk dat
werkelijk alleen over Jakob gaat.

18
00:01:15,390 --> 00:01:19,470
Daarna zei God tegen Jakob:
Sta op, ga naar Bethel

19
00:01:19,470 --> 00:01:24,090
en ga daar wonen en maak daar een altaar
voor de God Die aan u verschenen is,

20
00:01:24,090 --> 00:01:27,030
toen u vluchtte voor uw broer Ezau.

21
00:01:27,030 --> 00:01:30,810
Blijkbaar is dit de eerste keer
dat hij daar is teruggekomen.

22
00:01:30,810 --> 00:01:35,730
Toen hij daar eerder was, had hij die
steen opgericht, weet je nog, en gezegd:

23
00:01:35,730 --> 00:01:39,450
Deze steen, die ik als
gedenkteken overeind gezet heb,

24
00:01:39,450 --> 00:01:41,550
zal een huis van God zijn.

25
00:01:41,550 --> 00:01:46,590
En van alles wat U mij geven zult,
zal ik U zeker het tiende deel geven.

26
00:01:46,590 --> 00:01:51,210
Het lijkt erop dat Jakob dat deel
niet is nagekomen. Hij had gezegd:

27
00:01:51,210 --> 00:01:53,250
U zult mijn God zijn.

28
00:01:53,250 --> 00:01:56,790
Dat was het eerste wat hij zei,
en dat is inderdaad zo geworden.

29
00:01:56,790 --> 00:02:03,510
Eerder, in hoofdstuk 33, vers 20, bouwde
hij in Sichem een altaar en noemde het:

30
00:02:03,510 --> 00:02:09,330
Hij richtte daar een altaar op en gaf
het de naam : De God van Israël is God.

31
00:02:09,330 --> 00:02:14,310
Op dat moment kwam hij dus zijn belofte
na dat hij God tot zijn God zou maken.

32
00:02:14,310 --> 00:02:18,450
Maar dan is er nog de kwestie van het
schenken van een tiende van alles aan God.

33
00:02:18,450 --> 00:02:21,990
Hij heeft al zijn vee, en
hij gaat dat aan God offeren.

34
00:02:21,990 --> 00:02:23,910
Hoe werd dat aan God geofferd?

35
00:02:23,910 --> 00:02:26,190
Het werd geslacht als offer.

36
00:02:26,190 --> 00:02:29,730
Als de man duizenden schapen
en geiten enzovoort had,

37
00:02:29,730 --> 00:02:32,370
zoals het geval lijkt te zijn — ik bedoel,

38
00:02:32,370 --> 00:02:36,570
hij schonk allerlei runderen en
kamelen en dergelijke aan Ezau,

39
00:02:36,570 --> 00:02:40,591
en dat was waarschijnlijk maar een
schijntje vergeleken met zijn hele kudde —

40
00:02:40,591 --> 00:02:43,290
dan moet dit een flinke
barbecue zijn geweest.

41
00:02:43,290 --> 00:02:45,990
We hebben het waarschijnlijk
over vele honderden dieren,

42
00:02:45,990 --> 00:02:50,190
zo niet meer dan duizend, die bij deze
gelegenheid geofferd zouden worden.

43
00:02:50,190 --> 00:02:53,910
Dit is dus niet zomaar een
klein uitstapje in de trant van:

44
00:02:53,910 --> 00:02:56,070
„Laten we vandaag naar de kerk gaan.”

45
00:02:56,070 --> 00:02:59,730
Hij moet al zijn kudden en zijn
familie meenemen naar Bethel,

46
00:02:59,730 --> 00:03:02,610
waar hij deze langdurige
offerdienst gaat houden.

47
00:03:02,610 --> 00:03:06,750
Ik zei „barbecue”, omdat het
dat in werkelijkheid was.

48
00:03:06,750 --> 00:03:10,530
Tenzij hij al deze dieren als
volledige brandoffers ging offeren,

49
00:03:10,530 --> 00:03:15,090
werd gewoonlijk een deel van het dier op
het altaar geofferd en werd de rest bereid

50
00:03:15,090 --> 00:03:17,310
en door de aanwezigen opgegeten.

51
00:03:17,310 --> 00:03:21,330
In de meeste gevallen zou het
dus ook een groot feestmaal zijn.

52
00:03:21,330 --> 00:03:23,610
God zegt in wezen tegen Jakob:

53
00:03:23,610 --> 00:03:27,390
Er is nog één zaak die U Mij hebt
beloofd, en u moet terug naar

54
00:03:27,390 --> 00:03:28,950
Bethel om die af te handelen.

55
00:03:28,950 --> 00:03:33,390
Toen zei Jakob tegen zijn huisgezin
en tegen allen die bij hem waren:

56
00:03:33,390 --> 00:03:36,870
Doe de vreemde goden die in
uw midden zijn, van u weg.

57
00:03:36,870 --> 00:03:39,630
Reinig u en verwissel uw kleren.

58
00:03:39,630 --> 00:03:44,070
kan erop wijzen dat hij de terafim
tussen de spullen van Rachel had ontdekt

59
00:03:44,070 --> 00:03:46,770
en nu wist dat zij die had meegenomen.

60
00:03:46,770 --> 00:03:49,830
Maar denk daarnaast ook aan de
vrouwen en kinderen van Sichem

61
00:03:49,830 --> 00:03:51,810
die gevangengenomen waren.

62
00:03:51,810 --> 00:03:56,490
En wie weet hoeveel andere dienaren er
inmiddels tot het huishouden behoorden?

63
00:03:56,490 --> 00:03:58,230
Hij was een rijke man.

64
00:03:58,230 --> 00:04:00,870
Hij was niet langer op de
vlucht voor zijn leven.

65
00:04:00,870 --> 00:04:04,110
Hij had op één plek een
huis en hutten gebouwd.

66
00:04:04,110 --> 00:04:08,550
Door het voorval in Sichem had hij
duidelijk vrouwelijke dienaren verkregen,

67
00:04:08,550 --> 00:04:12,210
en mogelijk had hij ook veel
mannelijke dienaren gekocht.

68
00:04:12,210 --> 00:04:13,650
Maar zij waren natuurlijk niet

69
00:04:13,650 --> 00:04:16,410
noodzakelijk allemaal
aanbidders van Jahweh.

70
00:04:16,410 --> 00:04:19,050
Voor zover wij weten, was Jakobs familie

71
00:04:19,050 --> 00:04:22,050
de enige familie die
werkelijk Jahweh aanbad.

72
00:04:22,050 --> 00:04:26,010
Al deze dienaren zouden dus hun
religieuze fetisjen en dergelijke

73
00:04:26,010 --> 00:04:28,830
hebben meegenomen naar Jakobs huishouden.

74
00:04:28,830 --> 00:04:33,930
Hij zegt: „We moeten grote schoonmaak
houden en al deze dingen wegdoen.

75
00:04:33,930 --> 00:04:38,190
We zullen al jullie goden moeten
wegdoen, en we gaan Jahweh aanbidden.”

76
00:04:38,190 --> 00:04:39,210
Hij zegt:

77
00:04:39,210 --> 00:04:42,750
Jullie moeten je reinigen
en andere kleren aantrekken.

78
00:04:42,750 --> 00:04:47,550
Dit is ook wat mensen later onder de wet
deden wanneer ze onrein waren geworden.

79
00:04:47,550 --> 00:04:51,750
Ze moesten tot zonsondergang onrein
blijven, of misschien een week,

80
00:04:51,750 --> 00:04:54,810
en daarna wasten ze hun
kleren en hun lichaam.

81
00:04:54,810 --> 00:04:57,990
Dan waren ze gereinigd van
hun periode van onreinheid.

82
00:04:57,990 --> 00:05:00,210
Hoewel de wet nog niet gegeven was,

83
00:05:00,210 --> 00:05:03,690
waren dit dus bijna instinctieve
manieren waarop mensen

84
00:05:03,690 --> 00:05:05,910
rituele reiniging beoefenden.

85
00:05:05,910 --> 00:05:08,490
Laten wij opstaan en naar Bethel gaan.

86
00:05:08,490 --> 00:05:10,890
Ik zal daar een altaar maken voor de God

87
00:05:10,890 --> 00:05:13,830
Die mij antwoordde op de
dag toen ik in nood was,

88
00:05:13,830 --> 00:05:17,550
en Die met mij geweest is
op de weg die ik gegaan ben.

89
00:05:17,550 --> 00:05:21,150
Toen gaven zij Jakob al de vreemde
goden die ze bij zich hadden,

90
00:05:21,150 --> 00:05:23,670
en de ringen die ze in de oren droegen.

91
00:05:23,670 --> 00:05:27,630
En Jakob verborg ze onder
de eik die bij Sichem staat.

92
00:05:27,630 --> 00:05:31,770
Dat zou naar alle waarschijnlijkheid
een behoorlijke begraven schat zijn.

93
00:05:31,770 --> 00:05:35,190
De oorringen waren vermoedelijk
van goud of zilver.

94
00:05:35,190 --> 00:05:39,990
Als er veel dienaren waren en veel
mensen die hun oorringen inleverden,

95
00:05:39,990 --> 00:05:43,650
zou het interessant zijn die
boom vandaag de dag te vinden.

96
00:05:43,650 --> 00:05:47,310
Ik vraag me af of archeologen
die al ontdekt hebben.

97
00:05:47,310 --> 00:05:50,850
Het zou een behoorlijke
buit zijn. Er staat:

98
00:05:50,850 --> 00:05:52,890
Daarop braken zij op.

99
00:05:52,890 --> 00:05:56,070
Gods verschrikking lag over
de steden die hen omringden,

100
00:05:56,070 --> 00:05:59,490
zodat zij de zonen van
Jakob niet achtervolgden.

101
00:05:59,490 --> 00:06:03,930
Dit verwijst naar wat Jakob aan het einde
van het vorige hoofdstuk had gevreesd,

102
00:06:03,930 --> 00:06:08,370
toen zijn twee zonen die
gruweldaad in Sichem hadden begaan.

103
00:06:08,370 --> 00:06:11,430
Jakob had zijn angst
uitgesproken dat de andere

104
00:06:11,430 --> 00:06:16,530
volken in de omgeving dan zouden komen om
wraak te nemen, en toch gebeurde dat niet.

105
00:06:16,530 --> 00:06:20,430
Maar ook dat kwam door niets
anders dan Gods ingrijpen.

106
00:06:20,430 --> 00:06:24,030
God joeg de inwoners van de
omliggende steden vrees aan,

107
00:06:24,030 --> 00:06:27,390
zodat Jakob kon reizen
zonder aangevallen te worden.

108
00:06:27,390 --> 00:06:33,150
Zo kwam Jakob in Luz, dat in het land
Kanaän ligt — het tegenwoordige Bethel —

109
00:06:33,150 --> 00:06:35,430
hij en al het volk dat bij hem was.

110
00:06:35,430 --> 00:06:39,450
Hij bouwde daar een altaar en
noemde die plaats El Bethel,

111
00:06:39,450 --> 00:06:43,290
want God was hem daar geopenbaard
toen hij voor zijn broer vluchtte.

112
00:06:43,290 --> 00:06:49,170
El Bethel betekent ‘God van het huis van
God’, want Bethel betekent ‘huis van God’.

113
00:06:49,170 --> 00:06:52,590
Toen stierf Debora, de
voedster van Rebekka,

114
00:06:52,590 --> 00:06:55,230
en zij werd begraven
ten zuiden van Bethel,

115
00:06:55,230 --> 00:06:59,130
onder die eik die hij de
naam Eik van geween gaf.

116
00:06:59,130 --> 00:07:05,490
Allon Bakuth betekent ‘de terebint van het
wenen’, vanwege de rouw om deze voedster.

117
00:07:05,490 --> 00:07:10,050
Nu hebben we nooit eerder iets
gehoord over Debora, deze voedster.

118
00:07:10,050 --> 00:07:13,530
Maar nog eigenaardiger is
dat ze daar blijkt te zijn.

119
00:07:13,530 --> 00:07:15,690
Ze is de voedster van Rebekka.

120
00:07:15,690 --> 00:07:20,070
Hoe is de voedster van Rebekka bij
deze groep mensen terechtgekomen?

121
00:07:20,070 --> 00:07:23,850
Bedenk dat Jakob twintig
jaar eerder was gevlucht.

122
00:07:23,850 --> 00:07:26,790
Inmiddels was het waarschijnlijk
meer dan twintig jaar geleden,

123
00:07:26,790 --> 00:07:29,730
want hij was alweer enige
tijd terug in het land.

124
00:07:29,730 --> 00:07:34,170
We weten niet hoelang, maar ongeveer
twintig jaar eerder was hij gevlucht,

125
00:07:34,170 --> 00:07:36,630
en hij had geen voedster meegenomen.

126
00:07:36,630 --> 00:07:40,230
Dit was de voedster van zijn moeder,
en hij was twintig jaar bij zijn

127
00:07:40,230 --> 00:07:42,090
familie vandaan geweest.

128
00:07:42,090 --> 00:07:47,370
We weten niet waarom Debora, de voedster
van zijn moeder, bij hem kwam wonen.

129
00:07:47,370 --> 00:07:50,250
Het lijkt heel waarschijnlijk
dat zijn moeder was gestorven

130
00:07:50,250 --> 00:07:54,030
en dat haar diensten als voedster
daarom niet meer nodig waren.

131
00:07:54,030 --> 00:07:57,870
Ze was inmiddels waarschijnlijk een
huisbediende en zou niet zomaar op zoek

132
00:07:57,870 --> 00:07:59,730
gaan naar een andere baan.

133
00:07:59,730 --> 00:08:02,490
Ze moest andere taken binnen
het huishouden vinden.

134
00:08:02,490 --> 00:08:06,330
Misschien vond men dat zij het
best als voedster voor Jakobs

135
00:08:06,330 --> 00:08:11,010
vrouwen of kinderen kon worden ingezet,
en was ze zo deel gaan uitmaken

136
00:08:11,010 --> 00:08:12,690
van zijn huishouden.

137
00:08:12,690 --> 00:08:17,130
Misschien kwam ze tijdens de twintig
jaar dat hij in Paddan-Aram was.

138
00:08:17,130 --> 00:08:21,630
Er is tenslotte geen reden waarom hij
in die twintig jaar geen contact met

139
00:08:21,630 --> 00:08:23,550
thuis gehad zou kunnen hebben.

140
00:08:23,550 --> 00:08:27,090
Hij had berichten kunnen
sturen, enzovoort.

141
00:08:27,090 --> 00:08:30,570
Mogelijk is zij vanuit het
huis van zijn vader bij hem

142
00:08:30,570 --> 00:08:33,630
en zijn gezin in Paddan-Aram komen wonen

143
00:08:33,630 --> 00:08:36,510
toen zijn vrouwen kinderen
begonnen te krijgen

144
00:08:36,510 --> 00:08:40,230
en men de diensten van een
voedster misschien waardevol vond.

145
00:08:40,230 --> 00:08:44,610
Of misschien heeft hij, nu hij in
het Beloofde Land is teruggekomen,

146
00:08:44,610 --> 00:08:48,990
een niet opgetekend bezoek aan
het oude familiehuis gebracht.

147
00:08:48,990 --> 00:08:51,990
Daar ontdekte hij dat
zijn moeder was gestorven

148
00:08:51,990 --> 00:08:56,310
en dat de voedster van zijn moeder
nu min of meer beschikbaar was.

149
00:08:56,310 --> 00:09:00,630
Het kan dus zijn dat hij haar toen
bij zijn gezin heeft laten komen.

150
00:09:00,630 --> 00:09:04,470
Hoe dan ook, het is gewoon
interessant dat zij wordt genoemd

151
00:09:04,470 --> 00:09:08,610
alsof we iets over haar
weten, terwijl dat niet zo is.

152
00:09:08,610 --> 00:09:11,790
We weten niet hoe ze bij de
familie terechtgekomen is,

153
00:09:11,790 --> 00:09:16,410
maar ze was niet de voedster
van Jakob, Rachel of Lea.

154
00:09:16,410 --> 00:09:18,930
Ze was de voedster van Rebekka.

155
00:09:18,930 --> 00:09:22,830
Aangezien ze niet meer bij Rebekka
is, kan het zijn dat Rebekka was

156
00:09:22,830 --> 00:09:26,130
gestorven en geen voedster
meer kon gebruiken.

157
00:09:26,130 --> 00:09:30,630
Hoe dan ook, het zou werkelijk heel
vreemd zijn als Jakob naar het land

158
00:09:30,630 --> 00:09:34,350
Kanaän was teruggekomen,
zich vervolgens in Sukkoth

159
00:09:34,350 --> 00:09:39,570
en daarna in Sichem had gevestigd, en geen
enkele moeite had gedaan om zijn eigen

160
00:09:39,570 --> 00:09:40,650
vader te bezoeken.

161
00:09:40,650 --> 00:09:42,870
Die leefde volgens mij toen nog.

162
00:09:42,870 --> 00:09:46,770
Daarom was Jakob waarschijnlijk naar
het familiehuis teruggegaan en had hij

163
00:09:46,770 --> 00:09:50,970
Debora toen misschien meegenomen om
deel uit te maken van zijn gezin.

164
00:09:50,970 --> 00:09:55,770
En God verscheen opnieuw aan Jakob,
nadat hij uit Paddan-Aram gekomen was,

165
00:09:55,770 --> 00:09:57,450
en Hij zegende hem.

166
00:09:57,450 --> 00:10:00,990
Dit is natuurlijk gewoon een
herhaling, een herbevestiging.

167
00:10:00,990 --> 00:10:02,910
En God zei tegen hem:

168
00:10:02,910 --> 00:10:07,230
Verder zei God tegen hem:
Ik ben God, de Almachtige.

169
00:10:07,230 --> 00:10:09,930
Wees vruchtbaar en word talrijk.

170
00:10:09,930 --> 00:10:14,430
Een volk, ja, een menigte van
volken zal uit u ontstaan;

171
00:10:14,430 --> 00:10:17,370
koningen zullen uit uw lichaam voortkomen.

172
00:10:17,370 --> 00:10:19,110
Dit is natuurlijk waar.

173
00:10:19,110 --> 00:10:22,650
Veel Joodse koningen zijn uit
zijn lichaam voortgekomen.

174
00:10:22,650 --> 00:10:28,230
Dit land, dat Ik Abraham en Izak
gegeven heb, dat zal Ik aan u geven;

175
00:10:28,230 --> 00:10:32,370
en aan uw nageslacht na
u zal Ik dit land geven.

176
00:10:32,370 --> 00:10:38,190
Toen voer God op, bij hem vandaan, van
de plaats waar Hij met hem gesproken had.

177
00:10:38,190 --> 00:10:43,410
Dat God van hem opvoer, betekent dat
God naar hem toe was neergedaald.

178
00:10:43,410 --> 00:10:46,590
Waarschijnlijk was dit
opnieuw een theofanie.

179
00:10:46,590 --> 00:10:51,150
Waarschijnlijk verscheen God
aan hem in menselijke gedaante.

180
00:10:51,150 --> 00:10:54,810
Wat moet dat vanuit ons
gezichtspunt vreemd zijn geweest.

181
00:10:54,810 --> 00:10:58,470
Voor de aartsvaders zou het
niet al te vreemd zijn geweest,

182
00:10:58,470 --> 00:11:01,350
want God deed dat van tijd tot tijd.

183
00:11:01,350 --> 00:11:06,390
Ze moeten eraan gewend zijn geraakt
dat God soms op die manier verschijnt.

184
00:11:06,390 --> 00:11:09,750
Maar het is behoorlijk
verbazingwekkend als je bedenkt

185
00:11:09,750 --> 00:11:15,390
dat je ergens naartoe kon gaan en dat God
dan in menselijke gedaante verscheen en

186
00:11:15,390 --> 00:11:16,830
zo met je sprak.

187
00:11:16,830 --> 00:11:21,750
Toch bleef dat nog een tijdlang
gebeuren, zelfs in latere generaties.

188
00:11:21,750 --> 00:11:25,890
Jakob richtte op de plaats waar God met
hem gesproken had een gedenkteken op,

189
00:11:25,890 --> 00:11:27,930
een stenen gedenkteken.

190
00:11:27,930 --> 00:11:31,710
Hij goot er een plengoffer
over uit en goot er olie over.

191
00:11:31,710 --> 00:11:35,670
Alles hier is gewoon een herhaling
van dingen die eerder gebeurd waren,

192
00:11:35,670 --> 00:11:39,090
maar bij deze gelegenheid
werden ze opnieuw bevestigd.

193
00:11:39,090 --> 00:11:41,250
Zij braken op uit Bethel.

194
00:11:41,250 --> 00:11:45,690
Toen zij nog maar een kleine afstand af
hoefden te leggen om bij Efrath te komen,

195
00:11:45,690 --> 00:11:49,470
baarde Rachel, en zij had
het zwaar tijdens het baren.

196
00:11:49,470 --> 00:11:52,350
Efrath is een andere naam voor Bethlehem.

197
00:11:52,350 --> 00:11:56,310
En het gebeurde tijdens haar zware
bevalling dat de vroedvrouw tegen haar

198
00:11:56,310 --> 00:12:01,050
zei: Wees niet bevreesd, want
ook deze keer hebt u een zoon.

199
00:12:01,050 --> 00:12:04,410
Dus ik vraag me af of het
kind in stuitligging lag.

200
00:12:04,410 --> 00:12:08,610
De vroedvrouw wist blijkbaar al voordat
het volledig geboren was dat het een

201
00:12:08,610 --> 00:12:12,630
jongen was, en misschien maakte
dat de bevalling zo zwaar.

202
00:12:12,630 --> 00:12:14,310
En zo gebeurde het:

203
00:12:14,310 --> 00:12:19,050
En het gebeurde, toen haar ziel het
lichaam verliet, want zij stierf,

204
00:12:19,050 --> 00:12:21,990
dat zij hem de naam Ben-oni gaf.

205
00:12:21,990 --> 00:12:25,110
Zijn vader gaf hem
echter de naam Benjamin.

206
00:12:25,110 --> 00:12:27,930
Ben-Oni betekent zoon van mijn verdriet,

207
00:12:27,930 --> 00:12:31,230
en Benjamin betekent zoon
van mijn rechterhand.

208
00:12:31,230 --> 00:12:35,130
Zoon van mijn rechterhand zou
betekenen: mijn lieveling,

209
00:12:35,130 --> 00:12:37,710
degene die na mij het bevel voert.

210
00:12:37,710 --> 00:12:42,270
Aan de rechterhand van een koning of aan
de rechterhand van iemand anders staan,

211
00:12:42,270 --> 00:12:45,690
zou werkelijk betekenen dat
je na hem het bevel voert.

212
00:12:45,690 --> 00:12:48,810
Dit leek er dus op te wijzen dat hij
Benjamin misschien een bijzondere

213
00:12:48,810 --> 00:12:53,070
voorkeursbehandeling zou geven, omdat
dit het laatste geschenk was dat

214
00:12:53,070 --> 00:12:55,470
Rachel hem bij haar sterven gaf.

215
00:12:55,470 --> 00:12:59,850
Hoewel later inderdaad blijkt dat
hij die behandeling geeft aan Jozef,

216
00:12:59,850 --> 00:13:02,070
de oudere zoon van Rachel.

217
00:13:02,070 --> 00:13:06,690
Het kan dus zijn dat hij op dat moment
van plan was dat voor Benjamin te doen,

218
00:13:06,690 --> 00:13:11,730
maar dat hij na verloop van tijd misschien
meer de voorkeur aan Jozef ging geven.

219
00:13:11,730 --> 00:13:16,470
Zo stierf Rachel en zij werd
begraven langs de weg naar Efrath,

220
00:13:16,470 --> 00:13:18,870
dat is het tegenwoordige Bethlehem.

221
00:13:18,870 --> 00:13:22,830
Jakob richtte toen een
gedenkteken op boven haar graf.

222
00:13:22,830 --> 00:13:27,630
Dat gedenkteken op het graf van
Rachel staat er tot op deze dag.

223
00:13:27,630 --> 00:13:30,030
Er is tegenwoordig in
de buurt van Bethlehem

224
00:13:30,030 --> 00:13:33,930
een gemarkeerde plek die het
graf van Rachel wordt genoemd,

225
00:13:33,930 --> 00:13:37,890
maar de meeste geleerden geloven
dat die niet authentiek is.

226
00:13:37,890 --> 00:13:42,150
Wat interessant is, is dat ze
niet in Machpela begraven werd.

227
00:13:42,150 --> 00:13:45,930
Omdat lichamen in de zon
vrij snel zouden vergaan

228
00:13:45,930 --> 00:13:49,530
en er geen manier was om ze
na de dood te conserveren,

229
00:13:49,530 --> 00:13:53,370
was het gebruikelijk om te proberen
het lichaam nog op de dag van

230
00:13:53,370 --> 00:13:55,050
overlijden te begraven.

231
00:13:55,050 --> 00:13:59,910
Wat het verbazingwekkend maakt, is
dat Ismaël, toen Abraham stierf,

232
00:13:59,910 --> 00:14:04,170
vanuit zijn woonplaats kwam
en erin slaagde samen met Izak

233
00:14:04,170 --> 00:14:06,750
bij de begrafenis aanwezig te zijn.

234
00:14:06,750 --> 00:14:12,030
Wanneer Izak sterft, zullen we zien
dat zowel Ezau als Jakob aanwezig zijn,

235
00:14:12,030 --> 00:14:14,550
hoewel Ezau op het Seïrgebergte woont.

236
00:14:14,550 --> 00:14:18,810
Dat zou betekenen dat het bericht over
de dood van zijn vader hem bereikt moest

237
00:14:18,810 --> 00:14:23,730
hebben en dat hij binnen hooguit één dag
terug had kunnen reizen om de begrafenis

238
00:14:23,730 --> 00:14:25,350
bij te wonen.

239
00:14:25,350 --> 00:14:30,330
Tenzij de mededeling dat zij hem samen
begroeven, betekent dat er later,

240
00:14:30,330 --> 00:14:34,950
na de eigenlijke begrafenis, een
soort herdenkingsplechtigheid was.

241
00:14:34,950 --> 00:14:36,330
Ik weet het niet.

242
00:14:36,330 --> 00:14:39,870
Het kan ook zijn dat al enige
tijd voordat deze mannen

243
00:14:39,870 --> 00:14:42,450
stierven bekend was
dat ze stervende waren,

244
00:14:42,450 --> 00:14:44,670
en dat de zonen die verder weg woonden

245
00:14:44,670 --> 00:14:47,790
toen kwamen om bij hun
sterven aanwezig te zijn.

246
00:14:47,790 --> 00:14:51,210
Maar in dit geval stierf
Rachel onverwacht.

247
00:14:51,210 --> 00:14:55,590
Er was geen waarschuwing vooraf,
en ze waren niet echt bij Machpela.

248
00:14:55,590 --> 00:14:58,950
Blijkbaar waren ze niet dichtbij
genoeg om haar daar gewoon bij de

249
00:14:58,950 --> 00:15:00,510
familie te begraven.

250
00:15:00,510 --> 00:15:02,730
Ze werd dus niet bij de familie begraven,

251
00:15:02,730 --> 00:15:06,150
hoewel Lea later wel in
Machpela begraven werd.

252
00:15:06,150 --> 00:15:10,950
Toen brak Israël op en hij zette
zijn tent op voorbij Migdal-Eder.

253
00:15:10,950 --> 00:15:14,190
En het gebeurde, toen
Israël in dat land woonde,

254
00:15:14,190 --> 00:15:19,350
dat Ruben eropuit ging en met Bilha
sliep, de bijvrouw van zijn vader;

255
00:15:19,350 --> 00:15:21,690
en Israël kwam dat te weten.

256
00:15:21,690 --> 00:15:23,790
Jakob had twaalf zonen.

257
00:15:23,790 --> 00:15:28,530
Dit hoofdstuk bestaat gewoon uit kleine
stukjes over verschillende dingen die

258
00:15:28,530 --> 00:15:31,110
verband houden met het verhaal van Jakob,

259
00:15:31,110 --> 00:15:33,810
voordat hij van het middelpunt
van het toneel verdwijnt

260
00:15:33,810 --> 00:15:36,090
en we ons op Jozef gaan richten.

261
00:15:36,090 --> 00:15:38,850
Het zijn bijna kleine anekdotes.

262
00:15:38,850 --> 00:15:42,390
Rachel sterft terwijl ze
Benjamin ter wereld brengt.

263
00:15:42,390 --> 00:15:47,370
Ruben pleegt een incestueuze daad met
een van de bijvrouwen van zijn vader.

264
00:15:47,370 --> 00:15:48,630
En er staat:

265
00:15:48,630 --> 00:15:50,610
Israël hoorde ervan.

266
00:15:50,610 --> 00:15:51,750
Waarom zou hij dat doen?

267
00:15:51,750 --> 00:15:55,830
Waarom zou hij met zijn stiefmoeder
slapen, bij wijze van spreken?

268
00:15:55,830 --> 00:15:57,630
Ze was zijn moeder niet.

269
00:15:57,630 --> 00:16:01,890
Lea was zijn moeder, maar de bijvrouw was
ook zoiets als een van de vrouwen van zijn

270
00:16:01,890 --> 00:16:05,670
vader, en voor hem dus
zoiets als een stiefmoeder.

271
00:16:05,670 --> 00:16:07,290
Waarom zou hij dat doen?

272
00:16:07,290 --> 00:16:10,410
Het is niet echt duidelijk
waarom hij dat deed.

273
00:16:10,410 --> 00:16:13,590
Nu, als Ruben niet al
de oudste was geweest,

274
00:16:13,590 --> 00:16:17,430
zou zijn daad misschien gemakkelijker
te begrijpen zijn geweest.

275
00:16:17,430 --> 00:16:20,850
Absalom sliep met de vrouwen
of bijvrouwen van zijn vader,

276
00:16:20,850 --> 00:16:24,990
omdat dat een symbolisch gebaar was
waarmee hij de erfenis van zijn vader

277
00:16:24,990 --> 00:16:26,430
in bezit nam.

278
00:16:26,430 --> 00:16:30,330
Zo wordt dat algemeen opgevat:
de zoon, of wie dan ook,

279
00:16:30,330 --> 00:16:34,050
of de overweldiger die met de
vrouwen van de vorige koning sliep,

280
00:16:34,050 --> 00:16:38,190
verklaarde daarmee zo ongeveer dat
hij de plaats van die koning innam

281
00:16:38,190 --> 00:16:39,990
en in zijn positie stond.

282
00:16:39,990 --> 00:16:44,310
Het is mogelijk dat Rubens daad
bedoeld was om de macht te grijpen.

283
00:16:44,310 --> 00:16:48,510
Misschien was die zelfs het gevolg
van het feit dat Benjamin geboren was

284
00:16:48,510 --> 00:16:51,750
en de naam zoon van mijn
rechterhand had gekregen.

285
00:16:51,750 --> 00:16:54,750
Misschien begon Ruben,
die de eerstgeborene was

286
00:16:54,750 --> 00:16:57,870
en altijd had gedacht dat
hij de erfgenaam zou zijn,

287
00:16:57,870 --> 00:17:01,710
te vermoeden dat Benjamin misschien
voor die positie bestemd was,

288
00:17:01,710 --> 00:17:04,290
gezien de naam zoon van mijn rechterhand.

289
00:17:04,290 --> 00:17:08,070
Misschien dacht hij dat hij zijn
positie beter kon veiligstellen door

290
00:17:08,070 --> 00:17:09,390
zoiets te doen.

291
00:17:09,390 --> 00:17:11,610
Als dat inderdaad was wat hij dacht,

292
00:17:11,610 --> 00:17:14,370
werkte dat natuurlijk
beslist averechts voor hem,

293
00:17:14,370 --> 00:17:18,210
want juist door deze daad verloor
hij het eerstgeboorterecht.

294
00:17:18,210 --> 00:17:21,870
Maar misschien dacht hij
zoals de heidenen om hem heen:

295
00:17:21,870 --> 00:17:25,770
zo grijp je de macht in een
familie of in een koninkrijk.

296
00:17:25,770 --> 00:17:29,790
Jakobs familie leek in
zekere zin op een koninkrijk.

297
00:17:29,790 --> 00:17:32,310
Hoewel ze rondtrokken
en in tenten woonden,

298
00:17:32,310 --> 00:17:35,250
waren ze kennelijk met
een enorm aantal mensen.

299
00:17:35,250 --> 00:17:37,830
En kennelijk waren ze met genoeg mensen om

300
00:17:37,830 --> 00:17:41,670
veel van de stadstaten om
hen heen te kunnen evenaren.

301
00:17:41,670 --> 00:17:45,450
Jakobs positie in het gebied leek
dus waarschijnlijk op die van een

302
00:17:45,450 --> 00:17:47,190
van deze stadskoningen.

303
00:17:47,190 --> 00:17:51,390
Misschien dacht Ruben in die heidense
termen aan het grijpen van de troon,

304
00:17:51,390 --> 00:17:54,990
bij wijze van spreken, en aan het
feit dat hij de volgende in de lijn

305
00:17:54,990 --> 00:17:57,090
van opvolging was.

306
00:17:57,090 --> 00:18:00,690
Anders is het moeilijk te
begrijpen waarom hij dit zou doen.

307
00:18:00,690 --> 00:18:05,010
In de eerste plaats zal Bilha een
stuk ouder zijn geweest dan hij.

308
00:18:05,010 --> 00:18:09,690
Het is dus niet alsof hij eenvoudigweg
brandde van begeerte naar deze vrouw.

309
00:18:09,690 --> 00:18:14,070
Ze hadden tenslotte alle vrouwen van
Sichem die gevangengenomen waren,

310
00:18:14,070 --> 00:18:18,150
en die zouden beschikbaar zijn voor
een huwelijk of als bijvrouwen.

311
00:18:18,150 --> 00:18:21,210
Het is niet alsof er geen
meisjes in de buurt waren.

312
00:18:21,210 --> 00:18:23,490
Hij had volop mogelijkheden.

313
00:18:23,490 --> 00:18:26,310
Waarom zou hij dan zoiets omstredens doen?

314
00:18:26,310 --> 00:18:30,930
Het was behoorlijk riskant, maar hij moet
het gevoel hebben gehad dat hij door dit

315
00:18:30,930 --> 00:18:34,950
risico te nemen een bepaald
voordeel voor zichzelf behaalde.

316
00:18:34,950 --> 00:18:38,550
Ik denk niet dat het alleen
maar een daad van begeerte was,

317
00:18:38,550 --> 00:18:42,810
alsof hij deze oudere vrouw in
de familie altijd al had begeerd.

318
00:18:42,810 --> 00:18:47,610
Hij zag het zelf ongetwijfeld op de een of
andere manier als een politieke manoeuvre.

319
00:18:47,610 --> 00:18:52,830
In zekere zin zou dat logisch zijn binnen
de context waarin Benjamin net geboren is

320
00:18:52,830 --> 00:18:55,950
en Jakob hem doelbewust
een naam heeft gegeven

321
00:18:55,950 --> 00:19:00,390
die erop kan wijzen dat Benjamin
Rubens positie zal overnemen.

322
00:19:00,390 --> 00:19:04,350
We weten eenvoudigweg niet
wat er in Rubens hoofd omging,

323
00:19:04,350 --> 00:19:07,350
maar het pakte beslist
averechts voor hem uit.

324
00:19:07,350 --> 00:19:10,590
Hoewel hij de positie van
eerstgeborene had gehad,

325
00:19:10,590 --> 00:19:14,730
werd hij vanwege deze daad van het
eerstgeboorterecht uitgesloten.

326
00:19:14,730 --> 00:19:19,350
We kunnen ze nu alle twaalf noemen,
nu Benjamin erbij is gekomen.

327
00:19:19,350 --> 00:19:27,630
De zonen van Lea: Ruben, de eerstgeborene
van Jakob, en daarna Simeon, Levi, Juda,

328
00:19:27,630 --> 00:19:30,330
Issaschar en Zebulon.

329
00:19:30,330 --> 00:19:34,470
De zonen van Rachel: Jozef en Benjamin.

330
00:19:34,470 --> 00:19:40,050
Verder de zonen van Bilha, de
slavin van Rachel: Dan en Naftali.

331
00:19:40,050 --> 00:19:45,450
En de zonen van Zilpa, de
slavin van Lea: Gad en Aser.

332
00:19:45,450 --> 00:19:50,130
Dit zijn de zonen van Jakob, die
hem in Paddan-Aram geboren zijn.

333
00:19:50,130 --> 00:19:53,190
Benjamin werd echter niet
in Paddan-Aram geboren.

334
00:19:53,190 --> 00:19:57,450
Benjamin werd geboren nadat Jakob
uit Paddan-Aram was teruggekomen.

335
00:19:57,450 --> 00:19:59,730
Maar dat verhaal is zojuist verteld,

336
00:19:59,730 --> 00:20:03,930
dus de schrijver weet vanzelfsprekend
dat Benjamin zal worden gezien

337
00:20:03,930 --> 00:20:07,170
als een uitzondering op
de algemene uitspraak.

338
00:20:07,170 --> 00:20:12,990
Het gezin werd gevormd, en elf van de
twaalf zonen werden in Paddan-Aram geboren

339
00:20:12,990 --> 00:20:15,270
toen hij buiten het land verbleef.

340
00:20:15,270 --> 00:20:19,650
Er is ons zojuist verteld dat
Benjamin in het land werd geboren,

341
00:20:19,650 --> 00:20:23,250
dus dit moet niet als een
tegenstrijdigheid worden beschouwd.

342
00:20:23,250 --> 00:20:25,950
Het is de bedoeling dat
de lezer begrijpt dat

343
00:20:25,950 --> 00:20:29,730
Benjamin wordt genoemd omdat
hij deel uitmaakt van het gezin,

344
00:20:29,730 --> 00:20:31,950
maar dat hij vanzelfsprekend een

345
00:20:31,950 --> 00:20:35,370
uitzondering vormt op de
algemene uitspraak dat

346
00:20:35,370 --> 00:20:37,950
zij in Paddan-Aram geboren werden.

347
00:20:37,950 --> 00:20:43,650
Toen gaf Izak de geest en stierf en
werd met zijn voorgeslacht verenigd,

348
00:20:43,650 --> 00:20:46,170
oud en van dagen verzadigd.

349
00:20:46,170 --> 00:20:49,710
En zijn zonen Ezau en Jakob begroeven hem.

350
00:20:49,710 --> 00:20:53,370
Op dit punt voegde Ezau
zich dus weer bij Jakob.

351
00:20:53,370 --> 00:20:56,850
Zoals ik al zei, is het
mogelijk dat Ezau had beseft

352
00:20:56,850 --> 00:21:01,830
dat de dood van zijn vader nabij was
en daarom in de omgeving was gebleven,

353
00:21:01,830 --> 00:21:03,750
zodat hij erbij kon zijn.

354
00:21:03,750 --> 00:21:07,290
Maar het feit dat Ezau zich
hierbij bij Jakob voegde,

355
00:21:07,290 --> 00:21:11,310
wijst erop dat Ezau en Jakob
met elkaar verzoend waren.

356
00:21:11,310 --> 00:21:15,510
Zo zagen we bij de begrafenis van hun
vader ook een kennelijke verzoening tussen

357
00:21:15,510 --> 00:21:17,250
Ismaël en Izak.

358
00:21:17,250 --> 00:21:22,350
Net als bij de dood van Abraham, en in een
aantal andere gevallen waarover we lezen,

359
00:21:22,350 --> 00:21:27,210
wordt de dood van Izak hier buiten
de chronologische volgorde vermeld.

360
00:21:27,210 --> 00:21:31,050
Izak leefde in feite nog tot
ver in het leven van Jozef,

361
00:21:31,050 --> 00:21:34,770
zelfs tot in de tijd waarin
Jozef als slaaf werd verkocht.

362
00:21:34,770 --> 00:21:37,590
Hier zien we dus opnieuw
het vertelpatroon.

363
00:21:37,590 --> 00:21:41,730
Wanneer de schrijver klaar is met het
vertellen over één lijn van het verhaal

364
00:21:41,730 --> 00:21:45,390
en van plan is een volkomen
andere te introduceren,

365
00:21:45,390 --> 00:21:49,410
laat hij soms eenvoudigweg de
personages uit het verhaal verdwijnen

366
00:21:49,410 --> 00:21:53,130
die in het verdere verhaal
geen rol meer zullen spelen.

367
00:21:53,130 --> 00:21:55,830
Zelfs als ze tot in die tijd bleven leven,

368
00:21:55,830 --> 00:21:59,010
is het voor het verhaal niet van
belang dat ze toen nog leefden.

369
00:21:59,010 --> 00:22:01,950
Op enig moment moet hun
dood worden vermeld.

370
00:22:01,950 --> 00:22:06,030
En hij gaat het verhaal van Jozef niet
op het chronologisch juiste moment

371
00:22:06,030 --> 00:22:11,730
onderbreken om ons te vertellen wanneer
Izak stierf, dus vertelt hij het ons nu.

372
00:22:11,730 --> 00:22:16,050
Hoofdstuk 36 kan vrijwel zonder
commentaar worden overgeslagen,

373
00:22:16,050 --> 00:22:21,000
omdat het in wezen een lijst met namen
is, de namen van de nakomelingen van Ezau.

374
00:22:21,000 --> 00:22:23,820
Niet dat we er helemaal
niets van zullen lezen,

375
00:22:23,820 --> 00:22:29,190
maar de nakomelingen van Ezau zijn om
een paar redenen niet zo belangrijk.

376
00:22:29,190 --> 00:22:32,610
Eén reden is dat zij niet
de uitverkoren lijn vormen.

377
00:22:32,610 --> 00:22:36,150
Maar belangrijker nog is dat
ze niet eens meer bestaan.

378
00:22:36,150 --> 00:22:40,530
De Edomieten zijn uitgestorven,
dus je zult ze nergens tegenkomen.

379
00:22:40,530 --> 00:22:45,930
De Edomieten bleven eeuwenlang naast
Israël als afzonderlijk volk bestaan,

380
00:22:45,930 --> 00:22:49,530
en meestal waren ze
Israël vijandig gezind.

381
00:22:49,530 --> 00:22:53,490
Israël en Edom waren meestal
niet vriendelijk tegen elkaar,

382
00:22:53,490 --> 00:22:57,150
en soms waren de Edomieten ronduit gemeen.

383
00:22:57,150 --> 00:22:59,910
Toen de Babyloniërs Juda veroverden,

384
00:22:59,910 --> 00:23:05,010
verheugden de Edomieten zich bijvoorbeeld
en kwamen ze helpen de stad te plunderen.

385
00:23:05,010 --> 00:23:08,790
Toen hun broedervolk Jakob in
gevangenschap was weggevoerd,

386
00:23:08,790 --> 00:23:11,430
maakten de Edomieten daar misbruik van.

387
00:23:11,430 --> 00:23:15,930
Zo werden de Edomieten in de latere
geschiedenis door Israël herinnerd.

388
00:23:15,930 --> 00:23:21,270
Maar in de tijd van de Makkabeeën, of kort
daarna onder de Hasmonese dynastie die

389
00:23:21,270 --> 00:23:27,030
volgde op de Makkabese Opstand — dit
was in de intertestamentaire periode,

390
00:23:27,030 --> 00:23:29,565
slechts een paar honderd
jaar voor Christus —

391
00:23:29,565 --> 00:23:34,350
brachten de Joden de Edomieten onder
hun gezag en namen hen in hun volk op.

392
00:23:34,350 --> 00:23:38,070
De Edomieten, of degenen
die van Edomieten afstamden,

393
00:23:38,070 --> 00:23:40,470
werden daarna Idumeeërs genoemd.

394
00:23:40,470 --> 00:23:43,170
De familie van Herodes was in de tijd van

395
00:23:43,170 --> 00:23:47,550
Christus in feite de laatst
bekende familie van Idumeeërs.

396
00:23:47,550 --> 00:23:51,510
De Edomieten waren in de tijd van
Christus nog niet uitgestorven,

397
00:23:51,510 --> 00:23:56,310
maar kort daarna stierven ze uit met
de dood van de familie van Herodes.

398
00:23:56,310 --> 00:24:01,530
Herodes de Grote was voor de helft
Idumees en voor de helft Joods.

399
00:24:01,530 --> 00:24:05,370
Zijn zonen waren natuurlijk
voor een kwart Idumees.

400
00:24:05,370 --> 00:24:09,450
Na hun overlijden kunnen we eigenlijk
niet meer spreken van een Idumees

401
00:24:09,450 --> 00:24:11,250
of Edomitisch volk.

402
00:24:11,250 --> 00:24:14,970
Iemand vroeg of sommige
Arabieren in deze tijd misschien

403
00:24:14,970 --> 00:24:16,830
Edomieten zouden kunnen zijn.

404
00:24:16,830 --> 00:24:21,510
Maar dat zou beslist in strijd zijn
met wat bijna alle geleerden geloven,

405
00:24:21,510 --> 00:24:26,970
want volgens historici zijn de Edomieten
sinds de eerste eeuw uitgestorven en

406
00:24:26,970 --> 00:24:28,350
bestaan ze niet meer.

407
00:24:28,350 --> 00:24:31,050
Maar we hebben wel enige
informatie over hen,

408
00:24:31,050 --> 00:24:35,130
waarvan een deel zelfs
problematisch is. Er staat:

409
00:24:35,130 --> 00:24:39,090
Dit zijn de afstammelingen
van Ezau, dat is Edom.

410
00:24:39,090 --> 00:24:44,790
Ezau nam zijn vrouwen uit de dochters
van Kanaän: Ada, de dochter van Elon,

411
00:24:44,790 --> 00:24:51,210
de Hethiet; en Oholibama, de dochter van
Ana, de dochter van Zibeon, de Heviet;

412
00:24:51,210 --> 00:24:55,230
en Basmath, de dochter van
Ismaël, zuster van Nebajoth.

413
00:24:55,230 --> 00:24:56,850
Dit zijn de vrouwen.

414
00:24:56,850 --> 00:24:58,590
Het is niet helemaal duidelijk.

415
00:24:58,590 --> 00:25:02,130
Het lijkt erop dat hier
vier vrouwen worden genoemd.

416
00:25:02,130 --> 00:25:05,430
Eerder worden er vier
vrouwen van Ezau genoemd.

417
00:25:05,430 --> 00:25:10,410
Ons wordt verteld dat hij eerst met twee
Kanaänitische vrouwen trouwde en daarna

418
00:25:10,410 --> 00:25:13,050
met twee Ismaëlitische vrouwen.

419
00:25:13,050 --> 00:25:16,590
De namen zijn hier echter niet
noodzakelijkerwijs hetzelfde,

420
00:25:16,590 --> 00:25:19,410
en dat heeft sommige mensen
voor problemen gesteld.

421
00:25:19,410 --> 00:25:24,510
Ik wil opperen dat óf sommige vrouwen
onder meer dan één naam bekendstonden,

422
00:25:24,510 --> 00:25:26,850
wat in de Schrift niet ongewoon is,

423
00:25:26,850 --> 00:25:31,590
óf dat misschien sommige vrouwen van Ezau
kinderloos stierven en hij hen verving

424
00:25:31,590 --> 00:25:33,930
door andere vrouwen met andere namen.

425
00:25:33,930 --> 00:25:39,150
We hebben werkelijk niet genoeg informatie
om te bepalen welke verklaring juist is.

426
00:25:39,150 --> 00:25:43,290
Maar ze zijn allebei mogelijk, dus het is
niet de moeite waard om hier al te lang

427
00:25:43,290 --> 00:25:44,730
bij stil te staan.

428
00:25:44,730 --> 00:25:48,510
Maar onder zijn nakomelingen
vinden we bijvoorbeeld in vers 4:

429
00:25:48,510 --> 00:25:53,430
Ada baarde Elifaz aan Ezau,
en Basmath baarde Rehuel.

430
00:25:53,430 --> 00:25:58,590
Elifaz was de naam van een van de vrienden
van Job, maar dit was niet die Elifaz.

431
00:25:58,590 --> 00:26:02,850
Die behoorde tot een latere
generatie van Elifaz’ naamgenoten.

432
00:26:02,850 --> 00:26:06,030
Maar het kan op zijn minst
een familienaam zijn geweest.

433
00:26:06,030 --> 00:26:11,250
Daarom zou Elifaz, die de vriend van Job
was, van deze Elifaz kunnen afstammen,

434
00:26:11,250 --> 00:26:14,490
of in elk geval een Edomiet
kunnen zijn geweest.

435
00:26:14,490 --> 00:26:18,690
Er zijn verschillende redenen om Job in
bepaalde opzichten met de Edomieten in

436
00:26:18,690 --> 00:26:20,070
verband te brengen.

437
00:26:20,070 --> 00:26:23,190
Eén reden is dat ook
Teman in deze lijst staat,

438
00:26:23,190 --> 00:26:25,770
en een van de vrienden
van Job was een Temaniet.

439
00:26:25,770 --> 00:26:26,910
Er staat:

440
00:26:26,910 --> 00:26:32,070
Ada baarde Elifaz aan Ezau,
en Basmath baarde Rehuel.

441
00:26:32,070 --> 00:26:36,570
Oholibama baarde Jeüs, Jaëlam en Korach.

442
00:26:36,570 --> 00:26:41,850
Dit waren de zonen van Ezau die hem
geboren zijn in het land Kanaän.

443
00:26:41,850 --> 00:26:46,170
Dus voordat hij naar het gebergte
Seïr ging, had hij deze zonen.

444
00:26:46,170 --> 00:26:50,250
Ezau nam zijn vrouwen, zijn
zonen en zijn dochters,

445
00:26:50,250 --> 00:26:54,930
en alle personen die tot zijn huis
behoorden, zijn vee en al zijn dieren,

446
00:26:54,930 --> 00:26:59,010
en al zijn bezit, dat hij in
het land Kanaän verworven had,

447
00:26:59,010 --> 00:27:02,370
en ging naar een ander land,
weg van zijn broer Jakob,

448
00:27:02,370 --> 00:27:06,030
want hun bezittingen waren te groot
om bij elkaar te kunnen wonen;

449
00:27:06,030 --> 00:27:10,890
het land waar zij vreemdeling waren, kon
hen niet onderhouden vanwege hun vee.

450
00:27:10,890 --> 00:27:13,530
Dat klinkt sterk als Abram en Lot.

451
00:27:13,530 --> 00:27:16,770
Daarom ging Ezau in
het Seïrgebergte wonen.

452
00:27:16,770 --> 00:27:18,750
Ezau, dat is Edom.

453
00:27:18,750 --> 00:27:24,510
en we worden eraan herinnerd dat Ezau Edom
is, wat ons ook in vers 1 werd verteld.

454
00:27:24,510 --> 00:27:29,850
Dit zijn de afstammelingen van Ezau,
de vader van Edom, in het Seïrgebergte.

455
00:27:29,850 --> 00:27:35,190
Dit zijn de namen van de zonen
van Ezau: Elifaz, de zoon van Ada,

456
00:27:35,190 --> 00:27:41,490
de vrouw van Ezau; Rehuel, de zoon
van Basmath, de vrouw van Ezau.

457
00:27:41,490 --> 00:27:48,750
En de zonen van Elifaz waren:
Teman, Omar, Zefo, Gaëtam en Kenaz.

458
00:27:48,750 --> 00:27:55,470
Timna was een bijvrouw van Elifaz, de zoon
van Ezau, en zij baarde Amalek aan Elifaz.

459
00:27:55,470 --> 00:27:59,430
Dit waren de zonen van
Ada, de vrouw van Ezau.

460
00:27:59,430 --> 00:28:05,430
Van Teman stamden de Temanieten af; een
van Jobs goede vrienden was een Temaniet.

461
00:28:05,430 --> 00:28:07,710
Amalek is eveneens het vermelden waard,

462
00:28:07,710 --> 00:28:11,130
omdat de Amalekieten uiteindelijk
een afzonderlijke stam werden

463
00:28:11,130 --> 00:28:12,930
en een ware plaag werden.

464
00:28:12,930 --> 00:28:16,830
Zij waren het eerste volk dat Israël
aanviel toen het in de tijd van

465
00:28:16,830 --> 00:28:18,810
Mozes uit Egypte kwam.

466
00:28:18,810 --> 00:28:22,470
Uiteindelijk sprak God een
vloek uit over de Amalekieten:

467
00:28:22,470 --> 00:28:27,090
ze moesten worden uitgeroeid, weggevaagd
tot en met de allerlaatste man,

468
00:28:27,090 --> 00:28:28,530
vrouw en kind.

469
00:28:28,530 --> 00:28:32,190
Dat was een bevel dat God
later aan koning Saul gaf,

470
00:28:32,190 --> 00:28:35,190
namelijk dat hij de Amalekieten
moest gaan uitroeien.

471
00:28:35,190 --> 00:28:37,170
Dat deed hij niet volledig.

472
00:28:37,170 --> 00:28:39,390
Later waren er nog Amalekieten.

473
00:28:39,390 --> 00:28:44,190
De man die het nieuws over de dood van
Saul aan David bracht, was een Amalekiet.

474
00:28:44,190 --> 00:28:48,270
Niet alle Amalekieten waren slecht,
maar ze waren een slecht volk dat

475
00:28:48,270 --> 00:28:50,730
Israël moeilijkheden bezorgde.

476
00:28:50,730 --> 00:28:52,650
Er staat in vers 13:

477
00:28:52,650 --> 00:28:58,650
Dit zijn de zonen van Rehuel:
Nahath, Zerah, Samma en Mizza.

478
00:28:58,650 --> 00:29:02,670
Dat waren de zonen van
Basmath, de vrouw van Ezau.

479
00:29:02,670 --> 00:29:08,190
Dit waren de zonen van Oholibama,
dochter van Ana, dochter van Zibeon,

480
00:29:08,190 --> 00:29:14,610
de vrouw van Ezau: zij baarde
aan Ezau Jeüs, Jaëlam en Korach.

481
00:29:14,610 --> 00:29:19,650
— niet dezelfde Korach; die leefde
later, in de tijd van Mozes.

482
00:29:19,650 --> 00:29:22,830
Dit zijn de stamhoofden
van de zonen van Ezau.

483
00:29:22,830 --> 00:29:29,070
De zonen van Elifaz, de eerstgeborene
van Ezau, waren: het stamhoofd Teman,

484
00:29:29,070 --> 00:29:36,030
het stamhoofd Omar, het stamhoofd Zefo,
het stamhoofd Kenaz, het stamhoofd Korach,

485
00:29:36,030 --> 00:29:39,870
het stamhoofd Gaëtam,
het stamhoofd Amalek.

486
00:29:39,870 --> 00:29:46,350
Dit waren de stamhoofden van Elifaz in
het land Edom; dit waren de zonen van Ada.

487
00:29:46,350 --> 00:29:51,210
Merk op dat deze zonen blijkbaar
stamhoofden van dorpen of clans werden,

488
00:29:51,210 --> 00:29:54,870
net zoals de zonen van Jakob
de hoofden van stammen werden.

489
00:29:54,870 --> 00:29:57,150
Er was het stamhoofd Korach.

490
00:29:57,150 --> 00:29:59,190
We krijgen deze namen te horen.

491
00:29:59,190 --> 00:30:02,130
Ik denk niet dat we ze allemaal
opnieuw hoeven te lezen.

492
00:30:02,130 --> 00:30:06,390
Het zijn voor een groot deel
dezelfde namen. Vers 17 zegt:

493
00:30:06,390 --> 00:30:11,670
Dit zijn de zonen van Rehuel, de
zoon van Ezau: het stamhoofd Nahath,

494
00:30:11,670 --> 00:30:17,010
het stamhoofd Zerah, het stamhoofd
Samma, het stamhoofd Mizza;

495
00:30:17,010 --> 00:30:23,010
dit zijn de stamhoofden van Rehuel in het
land Edom; dit zijn de zonen van Basmath,

496
00:30:23,010 --> 00:30:24,630
de vrouw van Ezau.

497
00:30:24,630 --> 00:30:26,910
Dan worden hun namen opnieuw genoemd.

498
00:30:26,910 --> 00:30:32,130
We hebben hun namen eerder al gelezen, en
zo gaat het ook door tot en met vers 19.

499
00:30:32,130 --> 00:30:33,810
Dan vers 20:

500
00:30:33,810 --> 00:30:39,270
Dit zijn de zonen van Seïr, de Horiet,
de inwoners van dat land: Lotan,

501
00:30:39,270 --> 00:30:41,850
Sobal, Zibeon, Ana,

502
00:30:41,850 --> 00:30:46,050
Dit zijn niet de nakomelingen van
Ezau, maar de mensen die Ezau overwon,

503
00:30:46,050 --> 00:30:47,730
de Horieten in Seïr.

504
00:30:47,730 --> 00:30:50,130
En zo krijgen we de namen van deze mensen,

505
00:30:50,130 --> 00:30:53,910
die nu natuurlijk uitgestorven
zijn en wier namen, denk ik,

506
00:30:53,910 --> 00:30:57,270
de tijd die het kost om ze
voor te lezen niet waard zijn.

507
00:30:57,270 --> 00:31:00,330
Ik vind ze in elk geval
die tijd niet waard.

508
00:31:00,330 --> 00:31:02,790
Nu vers 31:

509
00:31:02,790 --> 00:31:06,210
Dit zijn de koningen die in
het land Edom geregeerd hebben,

510
00:31:06,210 --> 00:31:08,790
voordat er een koning over
de Israëlieten regeerde:

511
00:31:08,790 --> 00:31:13,170
Deze uitspraak, „voordat er een koning
over de kinderen van Israël regeerde”,

512
00:31:13,170 --> 00:31:19,110
wordt beschouwd als bewijs dat Mozes het
boek Genesis niet geschreven kan hebben.

513
00:31:19,110 --> 00:31:24,150
Want toen Mozes leefde, regeerden
er nog geen koningen over Israël.

514
00:31:24,150 --> 00:31:28,350
Sterker nog, ook lange tijd
na Mozes was dat nog niet zo.

515
00:31:28,350 --> 00:31:31,470
Eerst was er Mozes, daarna was er Jozua,

516
00:31:31,470 --> 00:31:35,070
en vervolgens waren er
vierhonderd jaar lang de richters.

517
00:31:35,070 --> 00:31:39,330
Pas na de periode van de richters
kwamen er koningen in Israël.

518
00:31:39,330 --> 00:31:44,670
Het lijkt dus een anachronisme als men
denkt dat Mozes deze uitspraak schreef:

519
00:31:44,670 --> 00:31:49,410
deze koningen waren in Edom voordat
er koningen in Israël waren.

520
00:31:49,410 --> 00:31:52,830
Het klinkt alsof, vanuit het
perspectief van de schrijver,

521
00:31:52,830 --> 00:31:56,190
het koningschap in Israël
inmiddels een ontwikkeling was

522
00:31:56,190 --> 00:31:58,650
die in zijn tijd werkelijk bestond.

523
00:31:58,650 --> 00:32:02,550
Nu zijn er een paar oplossingen
die helemaal niet moeilijk zijn.

524
00:32:02,550 --> 00:32:06,930
Eén daarvan is dat Mozes niet elk woord
geschreven hoeft te hebben om deze

525
00:32:06,930 --> 00:32:09,750
boeken toch boeken van
Mozes te laten zijn.

526
00:32:09,750 --> 00:32:15,510
Dat het boeken van Mozes zijn, komt
doordat Mozes in hoofdzaak de auteur is

527
00:32:15,510 --> 00:32:18,210
en de voornaamste autoriteit erachter.

528
00:32:18,210 --> 00:32:22,590
Maar ze kunnen sindsdien op
bepaalde manieren geredigeerd zijn.

529
00:32:22,590 --> 00:32:27,570
Een latere redacteur kan bij wijze van
verklarende opmerking hebben vermeld:

530
00:32:27,570 --> 00:32:32,730
„Deze koningen in Edom waren er
voordat er koningen in Israël waren.”

531
00:32:32,730 --> 00:32:38,430
Die redacteur kan veel later, ten tijde
van de Joodse monarchie, geleefd hebben.

532
00:32:38,430 --> 00:32:41,130
Dat doet niets af aan de
waarschijnlijkheid dat

533
00:32:41,130 --> 00:32:44,310
Mozes de auteur van het
werk als geheel was.

534
00:32:44,310 --> 00:32:46,770
Er is ook nog een andere
mogelijkheid geopperd.

535
00:32:46,770 --> 00:32:50,010
Ik denk weliswaar niet dat
die even waarschijnlijk is,

536
00:32:50,010 --> 00:32:52,230
maar onmogelijk is ze niet.

537
00:32:52,230 --> 00:32:56,430
We weten dat Mozes in het boek
Deuteronomium vooruitliep op een tijd

538
00:32:56,430 --> 00:32:59,010
waarin Israël koningen zou hebben.

539
00:32:59,010 --> 00:33:03,150
In Deuteronomium 17, vers 14, zei Mozes:

540
00:33:03,150 --> 00:33:07,470
Wanneer u in het land komt
dat de HEERE, uw God, u geeft,

541
00:33:07,470 --> 00:33:11,190
en u dat in bezit neemt en
erin woont, en u dan zegt:

542
00:33:11,190 --> 00:33:16,050
Ik wil een koning over mij aanstellen,
zoals al de volken die rondom mij zijn,

543
00:33:16,050 --> 00:33:20,070
Nu zegt hij niet dat hij dit goedkeurt,
maar hij weet dat dit is wat ze

544
00:33:20,070 --> 00:33:21,330
zullen gaan doen.

545
00:33:21,330 --> 00:33:26,310
dan moet u voorzeker hem tot koning
over u aanstellen die de HEERE, uw

546
00:33:26,310 --> 00:33:28,110
God, verkiezen zal.

547
00:33:28,110 --> 00:33:32,430
Uit het midden van uw broeders moet
u een koning over u aanstellen;

548
00:33:32,430 --> 00:33:36,690
u mag geen buitenlander over u
zetten, die uw broeder niet is.

549
00:33:36,690 --> 00:33:41,010
Als jullie dan toch op een koning
staan, zorg er dan voor dat God de

550
00:33:41,010 --> 00:33:42,690
koning mag kiezen.

551
00:33:42,690 --> 00:33:45,990
Vervolgens geeft hij wetten die
betrekking hebben op iedere koning die

552
00:33:45,990 --> 00:33:47,370
ze zouden kiezen.

553
00:33:47,370 --> 00:33:51,750
Met andere woorden, Mozes voorziet
dat er een tijd zal komen waarin

554
00:33:51,750 --> 00:33:53,610
Israël koningen heeft.

555
00:33:53,610 --> 00:33:58,410
Het is dus heel goed mogelijk dat hij
deze woorden in Genesis heeft geschreven:

556
00:33:58,410 --> 00:34:03,030
dat er nog geen koningen in Israël
regeerden in de tijd waarin deze

557
00:34:03,030 --> 00:34:05,250
koningen van Edom bestonden.

558
00:34:05,250 --> 00:34:10,470
Hoe dan ook, we hebben deze lijst
van Edomitische koningen in Genesis

559
00:34:10,470 --> 00:34:12,540
36, vers 32:

560
00:34:12,540 --> 00:34:20,070
Bela, de zoon van Beor, regeerde in Edom,
en de naam van zijn stad was Dinhaba.

561
00:34:20,070 --> 00:34:26,250
Bela stierf, en Jobab regeerde in zijn
plaats, een zoon van Zerah, van Bozra.

562
00:34:26,250 --> 00:34:31,770
Nu hebben sommige geleerden gezegd dat
Jobab „iemand die luid huilt” betekent,

563
00:34:31,770 --> 00:34:34,530
en er is geopperd dat hij Job kan zijn.

564
00:34:34,530 --> 00:34:38,790
Jobab zou een langere vorm
van de naam Job kunnen zijn.

565
00:34:38,790 --> 00:34:41,370
Ik wil dat niet met stelligheid beweren.

566
00:34:41,370 --> 00:34:44,970
Ik weet niet hoe waarschijnlijk
het is, maar het is interessant dat

567
00:34:44,970 --> 00:34:49,290
Job in andere opzichten, in elk
geval via sommige van zijn vrienden,

568
00:34:49,290 --> 00:34:52,350
met de Edomitische lijn in verband staat.

569
00:34:52,350 --> 00:34:56,850
Job was misschien geen Edomiet,
maar hij had Edomitische vrienden.

570
00:34:56,850 --> 00:34:59,970
Er wordt gezegd dat hij
in zijn tijd de grootste,

571
00:34:59,970 --> 00:35:03,690
machtigste en rijkste van de
mannen van het Oosten was.

572
00:35:03,690 --> 00:35:08,610
Welnu, Edom lag ten oosten
van Israël, in het zuidoosten.

573
00:35:08,610 --> 00:35:12,630
En als Jobab Job was, dan
was hij feitelijk een koning.

574
00:35:12,630 --> 00:35:17,070
Dat zou verklaren waarom hij de
grootste en rijkste was, enzovoort.

575
00:35:17,070 --> 00:35:18,810
Er is dus een mogelijkheid.

576
00:35:18,810 --> 00:35:22,470
En als Jobab „iemand die
luid huilt” betekent,

577
00:35:22,470 --> 00:35:25,530
kan het heel goed zijn
dat dit zijn naam werd

578
00:35:25,530 --> 00:35:29,310
na de gebeurtenissen die in
het boek Job zijn opgeschreven,

579
00:35:29,310 --> 00:35:33,570
als herinnering aan de beproevingen die
hij had doorgemaakt en aan de manier

580
00:35:33,570 --> 00:35:37,590
waarop hij tijdens zijn beproevingen
had gehuild en gejammerd.

581
00:35:37,590 --> 00:35:42,090
Het is misschien nogal vergezocht,
maar niet buitengewoon vergezocht.

582
00:35:42,090 --> 00:35:48,030
Jobab stierf, en Husam, uit het land van
de Temanieten, regeerde in zijn plaats.

583
00:35:48,030 --> 00:35:52,950
Husam stierf, en Hadad, de zoon
van Bedad, regeerde in zijn plaats,

584
00:35:52,950 --> 00:35:56,070
die de Midianieten in de
vlakte van Moab versloeg;

585
00:35:56,070 --> 00:35:59,010
en de naam van zijn stad was Avith.

586
00:35:59,010 --> 00:36:03,870
Hadad stierf en Samla, uit
Masreka, regeerde in zijn plaats.

587
00:36:03,870 --> 00:36:09,810
Samla stierf, en Saul, van Rehoboth
aan de rivier, regeerde in zijn plaats.

588
00:36:09,810 --> 00:36:15,990
Saul stierf en Baäl-Hanan, de zoon
van Achbor, regeerde in zijn plaats.

589
00:36:15,990 --> 00:36:18,090
—niet de bekende Saul—

590
00:36:18,090 --> 00:36:19,950
Vers 39:

591
00:36:19,950 --> 00:36:26,130
Baäl-Hanan, de zoon van Achbor, stierf,
en Hadar regeerde in zijn plaats.

592
00:36:26,130 --> 00:36:31,650
De naam van zijn stad was Pahu, en de
naam van zijn vrouw was Mehetabeël,

593
00:36:31,650 --> 00:36:35,430
een dochter van Matred,
dochter van Mezahab.

594
00:36:35,430 --> 00:36:39,450
Trouwens, deze namen zijn
volstrekt onbelangrijk voor alle

595
00:36:39,450 --> 00:36:43,290
latere generaties die geen
contact met Edomieten hebben.

596
00:36:43,290 --> 00:36:46,170
Daarom kan de aanwezigheid
van deze bijzonderheden

597
00:36:46,170 --> 00:36:49,650
alleen worden verklaard door
het feit dat ze waar zijn.

598
00:36:49,650 --> 00:36:52,470
Iemand die een mythologische
geschiedenis schreef,

599
00:36:52,470 --> 00:36:56,190
zou zijn bladzijden niet belasten
met de namen van dit soort mensen,

600
00:36:56,190 --> 00:36:59,430
die op geen enkele manier van
belang zijn voor het verhaal.

601
00:36:59,430 --> 00:37:04,110
De namen van de Horieten die door
Edom werden verdreven, enzovoort.

602
00:37:04,110 --> 00:37:07,770
Het is nogal saaie lectuur,
maar het is een verslag.

603
00:37:07,770 --> 00:37:11,910
Het is een verslag van deze families
dat iemand heeft bijgehouden.

604
00:37:11,910 --> 00:37:16,470
Daarom is dit een sterke aanwijzing
dat het om historische informatie gaat

605
00:37:16,470 --> 00:37:18,450
en niet om mythologie.

606
00:37:18,450 --> 00:37:21,990
Waarom zouden ze anders al
deze bijzonderheden opnemen?

607
00:37:21,990 --> 00:37:23,550
Vers 40 zegt:

608
00:37:23,550 --> 00:37:28,590
Dit zijn de namen van de stamhoofden
van Ezau, ingedeeld naar hun geslachten,

609
00:37:28,590 --> 00:37:33,690
ingedeeld naar hun woon plaatsen,
met hun namen: het stamhoofd Timna,

610
00:37:33,690 --> 00:37:39,270
het stamhoofd Alva, het stamhoofd
Jetheth, het stamhoofd Oholibama,

611
00:37:39,270 --> 00:37:46,290
het stamhoofd Ela, het stamhoofd Pinon,
het stamhoofd Kenaz, het stamhoofd Teman,

612
00:37:46,290 --> 00:37:51,810
het stamhoofd Mibzar, het stamhoofd
Magdiël, en het stamhoofd Iram.

613
00:37:51,810 --> 00:37:56,250
Dit waren de stamhoofden van Edom, volgens
hun woongebieden in het land dat zij

614
00:37:56,250 --> 00:37:57,570
in bezit hadden.

615
00:37:57,570 --> 00:38:00,870
Dit was Ezau, de vader van Edom.

616
00:38:00,870 --> 00:38:02,910
—denk ik vernoemd naar een van de vrouwen—

617
00:38:02,910 --> 00:38:07,590
waaraan we in dit hoofdstuk nu ongeveer
voor de derde keer worden herinnerd.

618
00:38:07,590 --> 00:38:09,810
En zo komen we bij Jozef.

619
00:38:09,810 --> 00:38:13,290
Zijn verhaal wordt in
hoofdstuk 37 ingeleid,

620
00:38:13,290 --> 00:38:19,710
in hoofdstuk 38 onderbroken en
vervolgens in hoofdstuk 39 voortgezet.

621
00:38:19,710 --> 00:38:23,910
Het beslaat de rest van
het boek Genesis. Er staat:

622
00:38:23,910 --> 00:38:27,990
Jakob woonde in het land waar zijn
vader als vreemdeling gewoond had,

623
00:38:27,990 --> 00:38:30,150
in het land Kanaän.

624
00:38:30,150 --> 00:38:32,790
Dit zijn de afstammelingen van Jakob.

625
00:38:32,790 --> 00:38:37,711
Jozef, zeventien jaar oud, hoedde
gewoonlijk het kleinvee met zijn broers —

626
00:38:37,711 --> 00:38:42,690
hij was een jonge man — met de zonen
van Bilha en met de zonen van Zilpa,

627
00:38:42,690 --> 00:38:44,550
de vrouwen van zijn vader.

628
00:38:44,550 --> 00:38:48,930
En Jozef bracht het kwade gerucht
over hen aan zijn vader over.

629
00:38:48,930 --> 00:38:53,970
Ofwel: dat is de toledot, een
inleiding tot een nieuw gedeelte.

630
00:38:53,970 --> 00:38:57,330
Deze halfbroers zagen hem
dus als een klikspaan.

631
00:38:57,330 --> 00:39:00,630
Het is niet waarschijnlijk
dat Jozef over hen loog.

632
00:39:00,630 --> 00:39:02,730
Hij bracht waarschijnlijk
een slecht bericht over

633
00:39:02,730 --> 00:39:06,690
hen omdat het slechte
mannen waren. Wat deden ze?

634
00:39:06,690 --> 00:39:10,230
Vielen ze de plaatselijke
herderinnen seksueel lastig?

635
00:39:10,230 --> 00:39:14,790
Mishandelden ze de kudden? Wat
deden ze? We weten het niet.

636
00:39:14,790 --> 00:39:18,570
Ik weet niet hoeveel problemen je kunt
veroorzaken wanneer je buiten op de

637
00:39:18,570 --> 00:39:22,710
heuvels schapen hoedt, maar ze deden
dingen waarvan Jozef dacht dat zijn vader

638
00:39:22,710 --> 00:39:24,450
ze graag zou willen weten.

639
00:39:24,450 --> 00:39:27,030
Dus klikte hij over hen.

640
00:39:27,030 --> 00:39:30,750
Daardoor maakte hij zich niet
bepaald geliefd bij zijn broers.

641
00:39:30,750 --> 00:39:34,110
Israël had Jozef meer lief
dan al zijn andere zonen,

642
00:39:34,110 --> 00:39:37,110
want hij was voor hem een
zoon van zijn ouderdom.

643
00:39:37,110 --> 00:39:40,350
Ook liet hij een veelkleurig
gewaad voor hem maken.

644
00:39:40,350 --> 00:39:41,370
Dat is Jakob.

645
00:39:41,370 --> 00:39:47,370
Benjamin was in nog sterkere zin een zoon
die Jakob op zijn oude dag had gekregen,

646
00:39:47,370 --> 00:39:51,570
maar het lijkt erop dat Jozef
Jakobs lieveling was geworden.

647
00:39:51,570 --> 00:39:56,010
Misschien kwam dat doordat hij de
oudste zoon was van de enige vrouw die

648
00:39:56,010 --> 00:39:58,950
Jakob ooit had gewild of liefgehad.

649
00:39:58,950 --> 00:40:03,210
Daarom kan hij in Jakobs gedachten
zijn eerstgeborene zijn geweest.

650
00:40:03,210 --> 00:40:05,370
We weten ook dat Jozef een man van

651
00:40:05,370 --> 00:40:08,610
uitzonderlijke integriteit
en bekwaamheid was.

652
00:40:08,610 --> 00:40:12,990
Dat weten we tot dusver nog niet, maar
we weten het uit het latere verhaal.

653
00:40:12,990 --> 00:40:15,510
Hij bezat grote integriteit.

654
00:40:15,510 --> 00:40:17,790
Daardoor werd hij in
de gevangenis geworpen,

655
00:40:17,790 --> 00:40:21,450
omdat hij geen concessies wilde
doen aan zijn integriteit.

656
00:40:21,450 --> 00:40:23,310
Hij was bijzonder bekwaam.

657
00:40:23,310 --> 00:40:27,510
Daardoor werd hij zelfs als slaaf
als een voortreffelijk mens erkend

658
00:40:27,510 --> 00:40:31,530
en kreeg hij de verantwoordelijkheid
voor heel Potifars huishouden.

659
00:40:31,530 --> 00:40:35,490
Later kreeg hij de verantwoordelijkheid
voor de hele gevangenis en daarna

660
00:40:35,490 --> 00:40:37,410
voor heel Egypte.

661
00:40:37,410 --> 00:40:40,350
Deze voortreffelijke
eigenschappen van de man Jozef

662
00:40:40,350 --> 00:40:44,430
kunnen heel goed al zichtbaar zijn
geweest toen hij zeventien was.

663
00:40:44,430 --> 00:40:49,230
Behalve dat hij Rachels eerstgeborene
was, kan hij beslist ook door zijn goede

664
00:40:49,230 --> 00:40:53,790
karakter en zijn begaafdheid bij
zijn vader in de gunst zijn gekomen.

665
00:40:53,790 --> 00:40:59,070
Hoe dan ook, we kunnen dit zeggen: we
weten niet veel over Benjamins karakter.

666
00:40:59,070 --> 00:41:01,530
Er wordt bijna niets over hem gezegd.

667
00:41:01,530 --> 00:41:06,450
Maar wat de tien oudere broers van Jozef
betreft: het waren allemaal schurken,

668
00:41:06,450 --> 00:41:10,590
het waren allemaal leugenaars
en ze waren allemaal wreed.

669
00:41:10,590 --> 00:41:11,910
Jozef was dat niet.

670
00:41:11,910 --> 00:41:16,050
Het is dus niet zo moeilijk te begrijpen
waarom zijn vader Jozef verkoos

671
00:41:16,050 --> 00:41:17,910
boven deze onverlaten.

672
00:41:17,910 --> 00:41:21,510
En daarom werd er voor hem een
veelkleurig gewaad gemaakt.

673
00:41:21,510 --> 00:41:24,870
Om te beginnen was dat
een heel duur kledingstuk.

674
00:41:24,870 --> 00:41:27,390
Kleuren zijn voor ons
gemakkelijk verkrijgbaar,

675
00:41:27,390 --> 00:41:32,190
maar in die tijd moesten kleurstoffen voor
stoffen worden gewonnen door bloemen en

676
00:41:32,190 --> 00:41:36,030
ander plantaardig materiaal dat
je kon vinden fijn te stampen.

677
00:41:36,030 --> 00:41:39,690
In de woestijn zou daarvan
slechts een beperkt aantal zijn.

678
00:41:39,690 --> 00:41:43,890
Zelfs als er volop van waren, kostte
het veel werk om kleurstof voor

679
00:41:43,890 --> 00:41:45,270
stoffen te maken.

680
00:41:45,270 --> 00:41:48,090
En als een kledingstuk
dan veel kleuren had,

681
00:41:48,090 --> 00:41:51,390
betekende dat waarschijnlijk dat
het aan elkaar was genaaid uit

682
00:41:51,390 --> 00:41:56,130
stroken van verschillende stoffen die
elk in een andere kleur waren geverfd.

683
00:41:56,130 --> 00:41:58,470
Daarom was het een heel werkstuk.

684
00:41:58,470 --> 00:42:01,110
Het zou duur en zeldzaam zijn.

685
00:42:01,110 --> 00:42:03,750
Bovendien was het
waarschijnlijk symbolisch.

686
00:42:03,750 --> 00:42:06,510
De meeste geleerden
geloven dat Jakob met dit

687
00:42:06,510 --> 00:42:09,750
gewaad aan Jozef koninklijke
eer wilde verlenen.

688
00:42:09,750 --> 00:42:14,670
Door hem deze bijzondere mantel,
deze bijzondere overmantel, te geven,

689
00:42:14,670 --> 00:42:20,310
leek Jakob te zeggen: „Jozef zal degene
zijn die over deze familie heerst.”

690
00:42:20,310 --> 00:42:22,830
Daar waren zijn broers
blijkbaar ook bang voor.

691
00:42:22,830 --> 00:42:27,570
Toen zijn broers zagen dat hun vader meer
van hem hield dan van al zijn broers,

692
00:42:27,570 --> 00:42:31,350
haatten zij hem en konden zij
niet vriendelijk met hem spreken.

693
00:42:31,350 --> 00:42:34,830
Telkens wanneer ze hem in huis
of op het veld tegenkwamen,

694
00:42:34,830 --> 00:42:38,190
maakten ze hatelijke en
sarcastische opmerkingen

695
00:42:38,190 --> 00:42:40,710
en probeerden ze ruzie met hem te zoeken.

696
00:42:40,710 --> 00:42:42,990
Ze konden niet vriendelijk
met hem spreken.

697
00:42:42,990 --> 00:42:47,610
Jozef was omringd door oudere broers
die hem voortdurend treiterden.

698
00:42:47,610 --> 00:42:53,490
Jozef kreeg een droom en vertelde die aan
zijn broers, en zij haatten hem nog meer.

699
00:42:53,490 --> 00:42:55,170
Hij zei tegen hen:

700
00:42:55,170 --> 00:42:59,850
Hij zei tegen hen: Luister toch
naar deze droom die ik gehad heb.

701
00:42:59,850 --> 00:43:04,470
Zie, wij waren midden op de akker
schoven aan het binden; en zie,

702
00:43:04,470 --> 00:43:08,370
mijn schoof stond op en
bleef ook overeind staan.

703
00:43:08,370 --> 00:43:14,370
En zie, jullie schoven kwamen om hem heen
staan en bogen zich voor mijn schoof neer.

704
00:43:14,370 --> 00:43:18,870
Zijn broers vroegen hem of hij
werkelijk over hen zou regeren of over

705
00:43:18,870 --> 00:43:20,370
hen zou heersen.

706
00:43:20,370 --> 00:43:24,570
Ze haatten hem dus nog meer vanwege
zijn dromen en zijn woorden.

707
00:43:24,570 --> 00:43:29,730
Toen kreeg hij nog een droom en
vertelde die aan zijn broers. Hij zei:

708
00:43:29,730 --> 00:43:34,050
Hij kreeg nog een andere droom, en
vertelde ook die aan zijn broers.

709
00:43:34,050 --> 00:43:39,570
Hij zei: Zie, ik heb weer een
droom gehad; en zie, de zon,

710
00:43:39,570 --> 00:43:43,470
de maan en elf sterren
bogen zich voor mij neer.

711
00:43:43,470 --> 00:43:46,290
Hij vertelde die aan zijn
vader en zijn broers,

712
00:43:46,290 --> 00:43:48,870
en zijn vader bestrafte hem en zei:

713
00:43:48,870 --> 00:43:52,050
Toen hij dit aan zijn vader
en zijn broers vertelde,

714
00:43:52,050 --> 00:43:56,790
bestrafte zijn vader hem en zei tegen
hem: Wat is dat voor een droom die

715
00:43:56,790 --> 00:43:57,870
je gehad hebt?

716
00:43:57,870 --> 00:44:01,590
Moeten wij, namelijk ik,
je moeder en je broers,

717
00:44:01,590 --> 00:44:05,910
soms naar je toe komen om ons
voor jou ter aarde neer te buigen?

718
00:44:05,910 --> 00:44:10,530
Zijn broers waren jaloers op hem, maar
zijn vader hield de zaak in gedachten.

719
00:44:10,530 --> 00:44:15,090
Met andere woorden, zijn vader besefte
dat hier misschien iets achter zat.

720
00:44:15,090 --> 00:44:19,770
Hij had misschien het gevoel dat Gods hand
op een bijzondere manier op Jozef rustte,

721
00:44:19,770 --> 00:44:24,690
vanwege Jozefs bekwaamheid, zijn
knappe uiterlijk en al die dingen.

722
00:44:24,690 --> 00:44:29,070
Later wordt ons verteld dat Jozef
een bijzonder knappe jongeman was.

723
00:44:29,070 --> 00:44:32,370
Ouders zagen dat vaak als
een teken van Gods gunst.

724
00:44:32,370 --> 00:44:35,790
We weten dat er over de geboorte
van Mozes staat dat zijn ouders

725
00:44:35,790 --> 00:44:37,290
hem verborgen hielden,

726
00:44:37,290 --> 00:44:40,650
Door het geloof werd Mozes,
toen hij geboren was,

727
00:44:40,650 --> 00:44:42,990
drie maanden lang door
zijn ouders verborgen,

728
00:44:42,990 --> 00:44:46,230
omdat zij zagen dat het
kind bijzonder mooi was.

729
00:44:46,230 --> 00:44:49,530
En zij waren niet bevreesd
voor het bevel van de koning.

730
00:44:49,530 --> 00:44:53,430
Blijkbaar hadden ze een zeker voorgevoel
dat hij een belangrijk man zou worden

731
00:44:53,430 --> 00:44:55,350
omdat hij er goed uitzag.

732
00:44:55,350 --> 00:44:58,950
Het zou een beetje moeilijk zijn
om een echte bijbelse theologie

733
00:44:58,950 --> 00:45:03,330
over een knap uiterlijk op te stellen,
maar zoiets bestaat werkelijk.

734
00:45:03,330 --> 00:45:05,010
De Bijbel zegt beslist:

735
00:45:05,010 --> 00:45:08,490
Bevalligheid is bedrieglijk
en schoonheid vergankelijk,

736
00:45:08,490 --> 00:45:12,450
maar een vrouw die de HEERE
vreest, die zal geprezen worden.

737
00:45:12,450 --> 00:45:16,770
De Bijbel maakt dus heel duidelijk
dat veel dingen belangrijker zijn dan

738
00:45:16,770 --> 00:45:18,750
lichamelijk aantrekkelijk zijn.

739
00:45:18,750 --> 00:45:24,570
Tegelijkertijd werd er vaak vermeld dat
deze of gene persoon knap of mooi was.

740
00:45:24,570 --> 00:45:27,810
Dit was niet slechts een
oppervlakkige en vleselijke waarneming

741
00:45:27,810 --> 00:45:29,430
van de geschiedschrijver.

742
00:45:29,430 --> 00:45:34,410
Het was gewoonlijk bedoeld om iets aan
te geven over het belang van die persoon.

743
00:45:34,410 --> 00:45:38,610
Ons wordt verteld dat Rebekka een
vrouw was die mooi was om te zien,

744
00:45:38,610 --> 00:45:39,690
en Rachel ook.

745
00:45:39,690 --> 00:45:42,510
Zij werden de vrouwen
van belangrijke mannen.

746
00:45:42,510 --> 00:45:47,190
In sommige gevallen, zoals bij Rachel, had
ze niet veel meer wat voor haar pleitte

747
00:45:47,190 --> 00:45:48,570
dan haar schoonheid.

748
00:45:48,570 --> 00:45:52,290
Maar de Bijbel vermeldt vaak de
lichamelijke aantrekkelijkheid van een man

749
00:45:52,290 --> 00:45:56,550
of een vrouw, alsof dat op de een of
andere manier een van de dingen is

750
00:45:56,550 --> 00:46:01,770
waardoor hij of zij zich als iemand
van betekenis van anderen onderscheidt.

751
00:46:01,770 --> 00:46:04,710
De Bijbel maakt ook heel
duidelijk dat veel dingen

752
00:46:04,710 --> 00:46:06,870
veel belangrijker zijn dan dat.

753
00:46:06,870 --> 00:46:11,310
In 1 Petrus, hoofdstuk 3, vers 3 en 4,

754
00:46:11,310 --> 00:46:15,870
staat dat de versiering van een vrouw niet
de uiterlijke versiering moet zijn van het

755
00:46:15,870 --> 00:46:19,890
vlechten van het haar en het
aantrekken van kleding, maar:

756
00:46:19,890 --> 00:46:25,290
Uw sieraad moet niet bestaan in iets
uiterlijks: het vlechten van het haar,

757
00:46:25,290 --> 00:46:29,850
het dragen van gouden sieraden of
het aantrekken van mooie kleren;

758
00:46:29,850 --> 00:46:33,570
maar uw sieraad moet zijn de
verborgen mens van het hart,

759
00:46:33,570 --> 00:46:38,490
met het onvergankelijke sieraad van
een zachtmoedige en stille geest,

760
00:46:38,490 --> 00:46:40,410
die kostbaar is voor God.

761
00:46:40,410 --> 00:46:44,490
De Bijbel erkent dus dat er,
wanneer mensen er goed uitzien,

762
00:46:44,490 --> 00:46:47,370
vaak een bepaalde betekenis
aan wordt toegekend.

763
00:46:47,370 --> 00:46:50,130
Maar dat betekent niet
dat het goede mensen zijn

764
00:46:50,130 --> 00:46:53,190
of dat hun uiterlijk het
belangrijkste aan hen is.

765
00:46:53,190 --> 00:46:58,290
Ik zeg dit omdat Jozef knap en
bekwaam was, en een man met karakter.

766
00:46:58,290 --> 00:47:00,810
Toen Jakob over deze dromen hoorde,

767
00:47:00,810 --> 00:47:03,990
kon hij gemakkelijk vermoeden
dat Jozef misschien boven zijn

768
00:47:03,990 --> 00:47:05,730
broers zou uitstijgen.

769
00:47:05,730 --> 00:47:08,010
Hij schrok een beetje van de gedachte dat

770
00:47:08,010 --> 00:47:10,950
Jakob en Jozefs moeder
voor hem zouden buigen,

771
00:47:10,950 --> 00:47:13,830
vooral omdat Jozefs moeder overleden was.

772
00:47:13,830 --> 00:47:18,510
Ik denk dat Jakob dit zei om duidelijk te
maken hoe onwaarschijnlijk het hem leek

773
00:47:18,510 --> 00:47:22,530
dat dit zou gebeuren, maar hij was er
niet volkomen van overtuigd dat het

774
00:47:22,530 --> 00:47:24,090
niet zou gebeuren.

775
00:47:24,090 --> 00:47:27,450
De broers haatten Jozef
en waren jaloers op hem,

776
00:47:27,450 --> 00:47:30,150
maar zijn vader hield
de zaak in gedachten.

777
00:47:30,150 --> 00:47:35,190
God gaf Jozef deze dromen al heel vroeg,
lang voordat ze in vervulling gingen.

778
00:47:35,190 --> 00:47:38,430
We weten dat ze later in de
geschiedenis in vervulling gingen,

779
00:47:38,430 --> 00:47:41,850
maar waarom gaf God hem
die dromen op dit moment?

780
00:47:41,850 --> 00:47:44,970
Misschien omdat hij de neiging
had ontmoedigd te raken.

781
00:47:44,970 --> 00:47:48,630
Hij was omringd door oudere
broers die hem altijd kleineerden,

782
00:47:48,630 --> 00:47:53,370
altijd met hem in discussie gingen en
altijd ruzie met hem probeerden te zoeken.

783
00:47:53,370 --> 00:47:56,550
Misschien voelde hij zich
wel als de Lone Ranger.

784
00:47:56,550 --> 00:48:00,090
Hij voelde zich misschien geïsoleerd
en volledig aan de grillen van

785
00:48:00,090 --> 00:48:02,130
zijn broers overgeleverd.

786
00:48:02,130 --> 00:48:04,890
Om hem te bemoedigen,
heeft God hem misschien een

787
00:48:04,890 --> 00:48:07,110
visioen van de toekomst gegeven:

788
00:48:07,110 --> 00:48:13,350
Je broers, die mannen die je nu treiteren
en alle macht over je hebben—op een dag

789
00:48:13,350 --> 00:48:15,570
zul jij macht over hen hebben.

790
00:48:15,570 --> 00:48:18,570
Op een dag zullen ze voor je buigen.

791
00:48:18,570 --> 00:48:22,230
Dat kan bedoeld zijn geweest
als een bemoediging voor hem,

792
00:48:22,230 --> 00:48:25,110
maar misschien had hij het
hun niet moeten vertellen.

793
00:48:25,110 --> 00:48:28,710
Door zijn broers en zijn vader
over deze dromen te vertellen,

794
00:48:28,710 --> 00:48:32,610
was Jozef volgens sommige
mensen aan het opscheppen.

795
00:48:32,610 --> 00:48:36,690
Anderen denken dat hij gewoon
naïef was en niet besefte

796
00:48:36,690 --> 00:48:38,970
welk effect het op hen zou hebben.

797
00:48:38,970 --> 00:48:40,650
We weten het niet echt.

798
00:48:40,650 --> 00:48:43,290
Misschien vond hij dat dit
een boodschap van God was

799
00:48:43,290 --> 00:48:45,270
die hij aan hen moest doorgeven.

800
00:48:45,270 --> 00:48:47,730
Hoewel hij er zelf goed
door voor de dag kwam

801
00:48:47,730 --> 00:48:50,550
en zij er slecht door voor de dag kwamen,

802
00:48:50,550 --> 00:48:53,910
speelde dat misschien niet
eens een rol in zijn gedachten.

803
00:48:53,910 --> 00:48:59,190
Misschien dacht hij: ‘Ik heb zojuist een
profetische droom van de Heere ontvangen.’

804
00:48:59,190 --> 00:49:02,910
Terwijl ze bij het ontbijt bij
elkaar zaten, zei hij misschien:

805
00:49:02,910 --> 00:49:05,430
‘Ik had vannacht een ongewone droom.

806
00:49:05,430 --> 00:49:08,190
Ik denk dat die misschien van God kwam.

807
00:49:08,190 --> 00:49:09,870
Dit is wat er gebeurde.’

808
00:49:09,870 --> 00:49:14,910
Het is duidelijk dat de dromen Jozef
boven de rest van zijn familie plaatsten.

809
00:49:14,910 --> 00:49:17,910
En we weten dat ze
profetisch waren, want dat is

810
00:49:17,910 --> 00:49:21,030
precies de positie die
hij uiteindelijk kreeg.

811
00:49:21,030 --> 00:49:25,230
Maar misschien zag hij het niet als
iets waarmee hij kon opscheppen.

812
00:49:25,230 --> 00:49:28,290
Misschien vond hij het
gewoon iets fascinerends,

813
00:49:28,290 --> 00:49:33,330
iets wat voor iedereen interessant kon
zijn omdat God het hem had laten zien.

814
00:49:33,330 --> 00:49:38,250
Hoe dan ook, daarna gingen zijn broers
de kudden van hun vader in Sichem weiden.

815
00:49:38,250 --> 00:49:43,470
Toen zei Israël tegen Jozef: Weiden
je broers het vee niet bij Sichem?

816
00:49:43,470 --> 00:49:45,870
Ga, ik stuur je naar hen toe.

817
00:49:45,870 --> 00:49:48,930
Hij zei tegen hem: Zie, hier ben ik.

818
00:49:48,930 --> 00:49:54,450
Toen zei Israël tegen Jozef: Weiden
je broers het vee niet bij Sichem?

819
00:49:54,450 --> 00:49:57,150
Ga, ik stuur je naar hen toe.

820
00:49:57,150 --> 00:50:00,630
Hij zei tegen hem: Zie, hier ben ik.

821
00:50:00,630 --> 00:50:06,390
Hij zei tegen hem: Ga toch en kijk of het
goed gaat met je broers en met het vee,

822
00:50:06,390 --> 00:50:08,850
en breng verslag aan mij uit.

823
00:50:08,850 --> 00:50:13,350
Zo stuurde hij hem uit het dal van
Hebron en hij ging naar Sichem.

824
00:50:13,350 --> 00:50:18,090
Een man trof hem aan, want zie,
hij dwaalde rond op het veld.

825
00:50:18,090 --> 00:50:24,450
De man vroeg hem: Wat zoekt u? Hij
zei: Ik ben op zoek naar mijn broers;

826
00:50:24,450 --> 00:50:27,090
vertel mij toch waar
zij aan het weiden zijn.

827
00:50:27,090 --> 00:50:32,670
Toen zei die man: Zij zijn vanhier
opgebroken, want ik hoorde hen zeggen:

828
00:50:32,670 --> 00:50:34,830
Laten we naar Dothan gaan.

829
00:50:34,830 --> 00:50:39,390
Jozef ging zijn broers achterna
en trof hen aan bij Dothan.

830
00:50:39,390 --> 00:50:44,790
Zij zagen hem van ver; en nog voor
hij in hun nabijheid gekomen was,

831
00:50:44,790 --> 00:50:48,630
smeedden zij een listig plan
tegen hem om hem te doden.

832
00:50:48,630 --> 00:50:53,370
Zij zeiden tegen elkaar: Zie,
daar komt die meesterdromer aan!

833
00:50:53,370 --> 00:50:58,530
Nu dan, kom, laten we hem doden en
hem in een van deze putten gooien.

834
00:50:58,530 --> 00:51:02,130
Wij zullen zeggen: Een wild
dier heeft hem opgegeten.

835
00:51:02,130 --> 00:51:05,730
Dan zullen we eens zien wat er
van zijn dromen terechtkomt.

836
00:51:05,730 --> 00:51:09,270
Ruben hoorde dat en wilde
hem uit hun hand redden.

837
00:51:09,270 --> 00:51:12,990
Hij zei: Laten wij hem
niet om het leven brengen.

838
00:51:12,990 --> 00:51:16,770
Ruben zei ook tegen
hen: Vergiet geen bloed;

839
00:51:16,770 --> 00:51:22,050
gooi hem in deze put die in de woestijn
is, en sla niet de hand aan hem.

840
00:51:22,050 --> 00:51:26,910
Hij zei dit om hem uit hun hand te redden
en hem naar zijn vader terug te brengen.

841
00:51:26,910 --> 00:51:30,150
Laten we het nu allereerst
over deze verzen hebben.

842
00:51:30,150 --> 00:51:32,370
Jakob deed hier iets heel doms.

843
00:51:32,370 --> 00:51:34,710
Hij wist dat zijn zonen Jozef haatten.

844
00:51:34,710 --> 00:51:38,070
Hij wist dat sommigen van
hen tot moord in staat waren,

845
00:51:38,070 --> 00:51:42,870
want twee van hen hadden uit
verontwaardiging een hele stad uitgemoord.

846
00:51:42,870 --> 00:51:46,050
Dit waren moordzuchtige, slechte mannen.

847
00:51:46,050 --> 00:51:51,510
Ze haatten Jozef, en Jakob stuurt Jozef
eropuit om hem te berichten hoe het met

848
00:51:51,510 --> 00:51:52,830
de broers gaat?

849
00:51:52,830 --> 00:51:57,510
Had Jakob niet een dienaar kunnen sturen
om dezelfde informatie te verkrijgen?

850
00:51:57,510 --> 00:52:02,970
Het is onbegrijpelijk, tenzij Jakob dit
Jozefs broers onder de neus wilde wrijven.

851
00:52:02,970 --> 00:52:07,350
Hij stuurde Jozef daar immers heen
met het veelkleurige gewaad aan.

852
00:52:07,350 --> 00:52:10,170
Hij liet hem niet eens
gewone reiskleding dragen.

853
00:52:10,170 --> 00:52:14,730
Hij liet hem zijn koninklijke gewaad
dragen toen hij zijn broers ging opzoeken.

854
00:52:14,730 --> 00:52:19,050
Het was duidelijk dat hij volledig
aan hen overgeleverd zou zijn.

855
00:52:19,050 --> 00:52:23,490
Ik neem aan dat Jakob onderschatte
hoe moordzuchtig deze jongens waren.

856
00:52:23,490 --> 00:52:27,750
Of misschien dacht hij dat, zelfs als
een paar van hen moordenaars waren,

857
00:52:27,750 --> 00:52:31,110
de anderen niet zouden toestaan
dat ze hem kwaad deden.

858
00:52:31,110 --> 00:52:35,430
Maar door Jozef te sturen in plaats van
een dienaar die dezelfde informatie kon

859
00:52:35,430 --> 00:52:38,970
verkrijgen, en door hem met
dat gewaad aan te sturen,

860
00:52:38,970 --> 00:52:42,330
bracht Jakob Jozef
kennelijk ernstig in gevaar.

861
00:52:42,330 --> 00:52:46,950
Misschien voelde Jakob een bepaalde
vijandigheid tegenover die oudere broers

862
00:52:46,950 --> 00:52:51,690
en wilde hij hen ergeren, zonder te
beseffen hoe ver ze zouden kunnen gaan.

863
00:52:51,690 --> 00:52:53,730
Het is gewoon niet erg logisch.

864
00:52:53,730 --> 00:52:58,410
Als Jakob dacht dat sommige broers niet
zouden toelaten dat de anderen Jozef kwaad

865
00:52:58,410 --> 00:53:00,990
deden, had hij waarschijnlijk gelijk.

866
00:53:00,990 --> 00:53:04,230
Ruben was blijkbaar uit
ander hout gesneden dan zij.

867
00:53:04,230 --> 00:53:07,590
Hij keurde het niet goed dat
Jozef als slaaf werd verkocht.

868
00:53:07,590 --> 00:53:09,990
Hij was er niet bij toen ze dat deden.

869
00:53:09,990 --> 00:53:13,710
Hij keurde wel goed dat ze hem
in een put gooiden. Hij zei:

870
00:53:13,710 --> 00:53:15,390
Laten we hem niet doden.

871
00:53:15,390 --> 00:53:17,430
Laten we hem in een put gooien.

872
00:53:17,430 --> 00:53:22,530
Maar er staat dat Ruben van plan was terug
te komen en Jozef uit de put te bevrijden.

873
00:53:22,530 --> 00:53:25,890
Hij zag dus dat Jozef al
in levensgevaar verkeerde

874
00:53:25,890 --> 00:53:29,670
zodra hij in de buurt van zijn
broers kwam, en hij spaarde hem.

875
00:53:29,670 --> 00:53:33,270
Hij gaf hem als het ware uitstel
van executie door te zeggen:

876
00:53:33,270 --> 00:53:36,390
Ruben hoorde dat en wilde
hem uit hun hand redden.

877
00:53:36,390 --> 00:53:39,930
Hij zei: Laten wij hem
niet om het leven brengen.

878
00:53:39,930 --> 00:53:43,110
Ruben zei ook tegen
hen: Vergiet geen bloed;

879
00:53:43,110 --> 00:53:47,790
gooi hem in deze put die in de woestijn
is, en sla niet de hand aan hem.

880
00:53:47,790 --> 00:53:52,410
Hij zei dit om hem uit hun hand te redden
en hem naar zijn vader terug te brengen.

881
00:53:52,410 --> 00:53:55,470
Dan kon hij daar als het ware
misschien gewoon verhongeren.

882
00:53:55,470 --> 00:53:57,990
Maar Ruben was van plan
later terug te komen,

883
00:53:57,990 --> 00:54:01,530
hem eruit te trekken en hem
thuis te brengen bij zijn vader.

884
00:54:01,530 --> 00:54:05,250
Ruben, de oudste zoon,
was dus niet zo vijandig.

885
00:54:05,250 --> 00:54:09,330
En dat terwijl juist Ruben het meest
bedreigd werd door het voornemen van zijn

886
00:54:09,330 --> 00:54:12,870
vader om Jozef een
hogere positie te geven.

887
00:54:12,870 --> 00:54:15,750
Want als Jozef het
eerstgeboorterecht zou krijgen,

888
00:54:15,750 --> 00:54:18,750
was het Rubens plaats
die Jozef zou innemen.

889
00:54:18,750 --> 00:54:23,850
Maar Ruben was blijkbaar een man die niet
helemaal zo slecht was als zijn broers.

890
00:54:23,850 --> 00:54:27,030
Toch was hij niet in staat
hem volledig te bevrijden.

891
00:54:27,030 --> 00:54:31,710
Het lijkt erop dat ze Jozef volgens
Rubens aanwijzingen in de put gooiden.

892
00:54:31,710 --> 00:54:34,890
Daarna was Ruben om de een of
andere reden niet bij de rest toen

893
00:54:34,890 --> 00:54:36,630
de karavaan voorbijkwam.

894
00:54:36,630 --> 00:54:39,330
Ze verkochten Jozef
toen Ruben er niet was.

895
00:54:39,330 --> 00:54:44,430
Vervolgens kwam Ruben terug, ontdekte
dat Jozef weg was en was ontzet.

896
00:54:44,430 --> 00:54:46,110
Dat is wat we zullen zien.

897
00:54:46,110 --> 00:54:50,250
Het lijkt er dus op dat Jakob misschien
vond dat Ruben het soort man was

898
00:54:50,250 --> 00:54:53,970
dat Jozef zou beschermen
als hij in gevaar verkeerde.

899
00:54:53,970 --> 00:54:57,750
Maar toch was het nogal waanzinnig
om Jozef daarheen te sturen.

900
00:54:57,750 --> 00:55:00,270
Jozef was niet eens goed in spoorzoeken.

901
00:55:00,270 --> 00:55:04,470
Hij liep gewoon ergens verdwaald in
het veld rond en kwam een man tegen.

902
00:55:04,470 --> 00:55:06,690
Hij zei:

903
00:55:06,690 --> 00:55:08,670
Hij zei: Ik ben op zoek naar mijn broers;

904
00:55:08,670 --> 00:55:11,370
vertel mij toch waar
zij aan het weiden zijn.

905
00:55:11,370 --> 00:55:12,810
En de man zei:

906
00:55:12,810 --> 00:55:18,030
Toen zei die man: Zij zijn vanhier
opgebroken, want ik hoorde hen zeggen:

907
00:55:18,030 --> 00:55:20,250
Laten we naar Dothan gaan.

908
00:55:20,250 --> 00:55:24,330
Jozef ging zijn broers achterna
en trof hen aan bij Dothan.

909
00:55:24,330 --> 00:55:26,850
Dus ging hij daarheen en vond hen.

910
00:55:26,850 --> 00:55:30,690
Het is niet eens zo dat Jozef zijn
broers gemakkelijk kon vinden.

911
00:55:30,690 --> 00:55:33,210
Hij was niet bepaald een buitenmens.

912
00:55:33,210 --> 00:55:36,870
Naar alle waarschijnlijkheid was
Jozef niet bepaald een buitenmens,

913
00:55:36,870 --> 00:55:41,070
en deze reis ondernemen was
beslist gevaarlijk voor hem.

914
00:55:41,070 --> 00:55:43,410
Zijn vader had beter moeten weten.

915
00:55:43,410 --> 00:55:47,370
Toen Jozef bij zijn broers was
gekomen, gebeurde het volgende:

916
00:55:47,370 --> 00:55:51,090
En het gebeurde, toen Jozef
bij zijn broers was gekomen,

917
00:55:51,090 --> 00:55:56,130
dat zij Jozef zijn gewaad uittrokken,
het veelkleurige gewaad dat hij droeg,

918
00:55:56,130 --> 00:55:58,770
Zulke putten komen daar vrij veel voor.

919
00:55:58,770 --> 00:56:02,310
Het zijn voormalige waterputten
die zijn opgedroogd.

920
00:56:02,310 --> 00:56:07,230
Ze waren diep genoeg gegraven om wat
water te bereiken, maar niet erg diep.

921
00:56:07,230 --> 00:56:11,490
Ze hadden een nauwe opening
en liepen onderaan wijder uit.

922
00:56:11,490 --> 00:56:15,510
Dat betekent natuurlijk dat de wanden
schuin naar de opening toeliepen en niet

923
00:56:15,510 --> 00:56:16,950
te beklimmen waren.

924
00:56:16,950 --> 00:56:20,910
Als iemand in zo’n put werd gezet,
zat hij daar tot het einde van zijn

925
00:56:20,910 --> 00:56:23,070
leven of tot zijn dood.

926
00:56:23,070 --> 00:56:25,290
Zonder hulp kwam hij er niet uit.

927
00:56:25,290 --> 00:56:29,910
Jeremia werd ook in zo’n put
geworpen, maar iemand hielp hem eruit.

928
00:56:29,910 --> 00:56:35,010
Ze werden bij oorlogen en dergelijke vaak
als tijdelijke gevangenissen gebruikt,

929
00:56:35,010 --> 00:56:36,570
om het zo te zeggen.

930
00:56:36,570 --> 00:56:41,310
Als je krijgsgevangenen had, zette je
ze eenvoudig in een van die putten.

931
00:56:41,310 --> 00:56:44,850
Daar zaten ze veilig totdat
je hen weer kon komen ophalen.

932
00:56:44,850 --> 00:56:48,930
Er was zo’n put in de buurt
en daar zetten ze Jozef in.

933
00:56:48,930 --> 00:56:52,410
Vervolgens gingen zij zitten
om de maaltijd te gebruiken.

934
00:56:52,410 --> 00:56:55,950
Toen ze hun ogen
opsloegen, zagen zij, zie,

935
00:56:55,950 --> 00:56:59,490
een karavaan van Ismaëlieten
uit Gilead aankomen.

936
00:56:59,490 --> 00:57:03,630
En hun kamelen droegen
specerijen, balsem en mirre,

937
00:57:03,630 --> 00:57:07,110
en zij waren op weg om dat
naar Egypte te brengen.

938
00:57:07,110 --> 00:57:10,470
Deze specerijen werden waarschijnlijk
voornamelijk gebruikt om

939
00:57:10,470 --> 00:57:15,390
lichamen te balsemen, en de Egyptenaren
waren heel bedreven in het balsemen.

940
00:57:15,390 --> 00:57:17,670
Ze maakten mummies van hun doden.

941
00:57:17,670 --> 00:57:20,910
In de meeste culturen werden
lichamen niet gebalsemd,

942
00:57:20,910 --> 00:57:23,850
maar deze specerijen
werden daarvoor gebruikt.

943
00:57:23,850 --> 00:57:27,750
Deze kooplieden kwamen uit het
land waar deze producten groeiden,

944
00:57:27,750 --> 00:57:30,570
of waar ze ze waarschijnlijk
hadden verkregen,

945
00:57:30,570 --> 00:57:33,630
en vervolgens verkochten ze die in Egypte.

946
00:57:33,630 --> 00:57:35,910
Hier worden ze Ismaëlieten genoemd.

947
00:57:35,910 --> 00:57:38,970
In het verhaal worden ze
ook Midianieten genoemd.

948
00:57:38,970 --> 00:57:43,050
Ze worden afwisselend Ismaëlieten
en Midianieten genoemd.

949
00:57:43,050 --> 00:57:46,350
Hoewel Midian en Ismaël
verschillende mensen waren,

950
00:57:46,350 --> 00:57:50,730
met verschillende familielijnen, was het
woord Ismaëliet in deze tijd blijkbaar

951
00:57:50,730 --> 00:57:55,530
meer een brede verzamelnaam geworden
voor verschillende Arabische volken,

952
00:57:55,530 --> 00:57:57,450
waaronder de Midianieten.

953
00:57:57,450 --> 00:58:00,390
Ze konden dus met beide
namen worden aangeduid.

954
00:58:00,390 --> 00:58:03,810
Blijkbaar was Ruben om de een
of andere reden weggegaan.

955
00:58:03,810 --> 00:58:06,270
Misschien moest hij
elders voor kudden zorgen.

956
00:58:06,270 --> 00:58:09,750
De kudden waren mogelijk over
een heel groot gebied verspreid,

957
00:58:09,750 --> 00:58:12,270
aangezien het er
misschien duizenden waren.

958
00:58:12,270 --> 00:58:14,490
Hij was kennelijk niet
bij de andere broers toen

959
00:58:14,490 --> 00:58:16,590
deze onderhandelingen plaatsvonden.

960
00:58:16,590 --> 00:58:18,870
Toen zei Juda tegen zijn broers:

961
00:58:18,870 --> 00:58:22,890
Toen zei Juda tegen zijn broers:
Wat hebben wij er voor baat bij,

962
00:58:22,890 --> 00:58:26,370
als wij onze broer doden
en zijn bloed verbergen?

963
00:58:26,370 --> 00:58:29,850
Kom, laten wij hem aan
de Ismaëlieten verkopen;

964
00:58:29,850 --> 00:58:32,130
laten wij niet onze hand aan hem slaan.

965
00:58:32,130 --> 00:58:35,550
Hij is immers onze broer, ons eigen vlees.

966
00:58:35,550 --> 00:58:37,831
Zijn broers luisterden naar hem .

967
00:58:37,831 --> 00:58:40,050
En zijn broers luisterden.

968
00:58:40,050 --> 00:58:42,990
Juda leek ook enigszins
een geweten te hebben.

969
00:58:42,990 --> 00:58:45,210
Hij wilde Jozef niet doden.

970
00:58:45,210 --> 00:58:49,290
We zouden kunnen zeggen dat dit alleen
kwam doordat hij het geld wilde hebben dat

971
00:58:49,290 --> 00:58:53,490
de verkoop van Jozef zou
opleveren, maar hij voerde wel aan:

972
00:58:53,490 --> 00:58:55,590
Hij is tenslotte onze broer.

973
00:58:55,590 --> 00:58:59,550
Hem doden zou een behoorlijk slechte
daad zijn tegenover je eigen broer.

974
00:58:59,550 --> 00:59:02,730
Hij redeneerde met zijn
broers op basis van geld:

975
00:59:02,730 --> 00:59:05,250
We schieten er niets
mee op als we hem doden,

976
00:59:05,250 --> 00:59:08,490
maar we kunnen wel aan hem
verdienen als we hem verkopen.

977
00:59:08,490 --> 00:59:11,130
Hij wist dat dit zijn
broers zou aanspreken,

978
00:59:11,130 --> 00:59:14,790
maar zelf werd hij ook bewogen door
het feit dat het verkeerd is om je

979
00:59:14,790 --> 00:59:16,170
broer te doden.

980
00:59:16,170 --> 00:59:19,170
Het is ook verkeerd om
hem als slaaf te verkopen,

981
00:59:19,170 --> 00:59:22,230
maar Juda dacht misschien
net als Ruben dat hij,

982
00:59:22,230 --> 00:59:26,310
als hij zich er volledig tegen
verzette om Jozef iets aan te doen,

983
00:59:26,310 --> 00:59:30,270
tegenover zijn andere broers in
de minderheid zou zijn en door hen

984
00:59:30,270 --> 00:59:32,190
overmeesterd zou worden.

985
00:59:32,190 --> 00:59:37,110
Daarom stelde hij voor Jozef minder
zwaar te straffen dan zij van plan waren.

986
00:59:37,110 --> 00:59:41,610
Hij betoogde dat dit verstandig
zou zijn, ook uit zakelijk oogpunt.

987
00:59:41,610 --> 00:59:44,490
Toen er Midianitische
kooplieden voorbijkwamen,

988
00:59:44,490 --> 00:59:48,930
trokken en tilden zij Jozef uit de
put en verkochten zij Jozef voor

989
00:59:48,930 --> 00:59:51,630
twintig zilverstukken aan de Ismaëlieten.

990
00:59:51,630 --> 00:59:54,030
Die brachten Jozef naar Egypte.

991
00:59:54,030 --> 00:59:56,010
Dit was een behoorlijk koopje.

992
00:59:56,010 --> 00:59:59,550
Een slaaf werd gewoonlijk voor
dertig zilverstukken verkocht.

993
00:59:59,550 --> 01:00:02,010
De Midianieten kochten
hem dus voor twintig,

994
01:00:02,010 --> 01:00:04,650
omdat dat de groothandelsprijs was.

995
01:00:04,650 --> 01:00:08,850
Ze wilden hem met winst verkopen, en
alleen doordat ze hem zo goedkoop konden

996
01:00:08,850 --> 01:00:12,090
krijgen, konden ze ertoe
worden bewogen dit te doen.

997
01:00:12,090 --> 01:00:15,450
Maar er waren tien broers die
de opbrengst zouden verdelen,

998
01:00:15,450 --> 01:00:18,390
dus ieder van hen zou
een paar sikkels krijgen.

999
01:00:18,390 --> 01:00:22,470
Ik weet niet zeker hoeveel een sikkel
in die tijd werkelijk waard was.

1000
01:00:22,470 --> 01:00:25,110
En ze namen Jozef mee naar Egypte.

1001
01:00:25,110 --> 01:00:26,850
Vers 29:

1002
01:00:26,850 --> 01:00:31,170
Ruben kwam terug bij de put en
zie, Jozef was niet in de put!

1003
01:00:31,170 --> 01:00:32,790
Toen scheurde hij zijn kleren.

1004
01:00:32,790 --> 01:00:36,810
Dat is een manier waarop men in
het Midden-Oosten verdriet toont.

1005
01:00:36,810 --> 01:00:39,150
En hij ging terug naar zijn broers en zei:

1006
01:00:39,150 --> 01:00:41,970
De jongen is weg, en waar moet ik nu heen?

1007
01:00:41,970 --> 01:00:45,570
Het is niet duidelijk of Ruben
wist dat hun broer verkocht was.

1008
01:00:45,570 --> 01:00:48,030
Misschien hadden ze hem
er niets over verteld.

1009
01:00:48,030 --> 01:00:50,130
Het enige wat hij wist, was:

1010
01:00:50,130 --> 01:00:51,570
De jongen was weg.

1011
01:00:51,570 --> 01:00:56,730
Wat betekent dat? Misschien nam hij aan
dat de broers hem gedood hadden of zoiets.

1012
01:00:56,730 --> 01:01:00,210
We weten niet of Ruben bij deze
gelegenheid te horen kreeg wat er gebeurd

1013
01:01:00,210 --> 01:01:05,010
was, of dat hij er niets van wist tot
hij Jozef jaren later weer ontmoette.

1014
01:01:05,010 --> 01:01:07,770
Maar hij was niet blij met
de verdwijning van Jozef,

1015
01:01:07,770 --> 01:01:10,830
want hij had gehoopt hem bij
zijn vader terug te brengen.

1016
01:01:10,830 --> 01:01:13,410
Toen namen ze het gewaad van Jozef,

1017
01:01:13,410 --> 01:01:17,370
doodden een geitenbokje en
doopten het gewaad in het bloed.

1018
01:01:17,370 --> 01:01:22,230
Dat was voordat DNA-onderzoek mogelijk
was, dus ze konden niet bewijzen of dit

1019
01:01:22,230 --> 01:01:24,690
geitenbloed of mensenbloed was.

1020
01:01:24,690 --> 01:01:28,350
Toen stuurden ze het veelkleurige
gewaad naar hun vader.

1021
01:01:28,350 --> 01:01:30,570
Ze brachten het bij hem en zeiden:

1022
01:01:30,570 --> 01:01:34,290
Zij stuurden het veelkleurige
gewaad naar hun vader en zeiden:

1023
01:01:34,290 --> 01:01:36,150
Dit hebben wij gevonden.

1024
01:01:36,150 --> 01:01:39,630
Kijk toch eens of dit het
gewaad van uw zoon is of niet.

1025
01:01:39,630 --> 01:01:41,670
Hij herkende het en zei:

1026
01:01:41,670 --> 01:01:46,050
Hij herkende het en zei: Het
is het gewaad van mijn zoon.

1027
01:01:46,050 --> 01:01:47,910
Een wild dier heeft hem opgegeten.

1028
01:01:47,910 --> 01:01:50,670
Jozef is ongetwijfeld verscheurd.

1029
01:01:50,670 --> 01:01:55,530
Toen scheurde Jakob zijn kleren, deed een
rouwgewaad om zijn middel en rouwde vele

1030
01:01:55,530 --> 01:01:56,970
dagen om zijn zoon.

1031
01:01:56,970 --> 01:02:00,510
Hij zou beslist reden hebben gehad
om zichzelf de schuld te geven,

1032
01:02:00,510 --> 01:02:03,630
omdat hij zijn zoon om te beginnen
al in gevaar had gebracht,

1033
01:02:03,630 --> 01:02:07,410
of het nu een wild dier was of
zijn broers die hem gedood hadden.

1034
01:02:07,410 --> 01:02:11,970
Hem daar zo kwetsbaar naartoe sturen, waar
inderdaad wilde dieren en wilde broers

1035
01:02:11,970 --> 01:02:14,790
waren, was gewoon iets stoms om te doen.

1036
01:02:14,790 --> 01:02:17,430
Nu had hij zijn zoon
verloren, en op dat moment

1037
01:02:17,430 --> 01:02:21,030
kon hij eigenlijk niemand anders
dan zichzelf de schuld geven.

1038
01:02:21,030 --> 01:02:25,350
Al zijn zonen en al zijn dochters
stonden op om hem te troosten,

1039
01:02:25,350 --> 01:02:29,010
maar hij weigerde zich te
laten troosten. Hij zei:

1040
01:02:29,010 --> 01:02:33,510
Al zijn zonen en al zijn dochters
stonden op om hem te troosten,

1041
01:02:33,510 --> 01:02:37,410
maar hij weigerde zich te laten
troosten en zei: Voorzeker,

1042
01:02:37,410 --> 01:02:40,950
ik zal treurend naar mijn
zoon in het graf afdalen.

1043
01:02:40,950 --> 01:02:43,110
Zo beweende zijn vader hem.

1044
01:02:43,110 --> 01:02:45,210
Zo beweende zijn vader hem.

1045
01:02:45,210 --> 01:02:50,190
De Midianieten hadden hem inmiddels in
Egypte verkocht aan Potifar, een beambte,

1046
01:02:50,190 --> 01:02:54,810
dat wil zeggen een hoveling van de
farao en het hoofd van de lijfwacht.

1047
01:02:54,810 --> 01:03:00,750
We zullen precies diezelfde informatie
nog eens krijgen in hoofdstuk 39, vers 1.

1048
01:03:00,750 --> 01:03:05,970
Maar in hoofdstuk 38 wordt het verhaal
onderbroken om ons te vertellen over de

1049
01:03:05,970 --> 01:03:08,250
ontwikkeling van Juda’s familie.

1050
01:03:08,250 --> 01:03:12,990
Eén ding dat we kunnen zien, is dat de
huichelarij van de broers zo ver ging

1051
01:03:12,990 --> 01:03:15,690
dat ze hun vader zagen huilen en rouwen,

1052
01:03:15,690 --> 01:03:18,570
terwijl ze wisten dat
ze hem konden troosten.

1053
01:03:18,570 --> 01:03:21,870
Ze hadden kunnen zeggen:
‘Eigenlijk is Jozef niet dood.

1054
01:03:21,870 --> 01:03:24,990
Als we het proberen, kunnen we
hem misschien op de slavenmarkt

1055
01:03:24,990 --> 01:03:26,490
in Egypte vinden.

1056
01:03:26,490 --> 01:03:31,410
We hebben iets heel ergs gedaan, maar we
kunnen het niet aanzien dat je zo treurt.

1057
01:03:31,410 --> 01:03:35,130
Daarom gaan we alles doen wat we
kunnen om hem terug te halen.’

1058
01:03:35,130 --> 01:03:39,270
In plaats daarvan bewaarden ze het
geheim, hielden ze de list in stand

1059
01:03:39,270 --> 01:03:42,150
en keken ze toe terwijl hun vader rouwde.

1060
01:03:42,150 --> 01:03:45,450
Hij weigerde zich te laten
troosten, maar zij probeerden hem te

1061
01:03:45,450 --> 01:03:47,490
troosten, de huichelaars.

1062
01:03:47,490 --> 01:03:52,470
We nemen een pauze en komen daarna
terug om over Juda’s familie te praten.

1063
01:03:52,470 --> 01:03:55,350
De reden dat Juda’s familie
eruit wordt gelicht,

1064
01:03:55,350 --> 01:03:57,690
en niet de families van de andere broers,

1065
01:03:57,690 --> 01:04:01,410
is natuurlijk dat Juda de
voorvader van de Messias werd.

1066
01:04:01,410 --> 01:04:05,430
Het is de vraag hoe Mozes, of wie dit
gedeelte in het Oude Testament ook

1067
01:04:05,430 --> 01:04:09,630
schreef, kon weten dat Juda’s
familie zo belangrijk zou worden,

1068
01:04:09,630 --> 01:04:12,810
tenzij dit profetisch
aan hem was geopenbaard.

1069
01:04:12,810 --> 01:04:17,430
Als God dit niet had geopenbaard,
waarom zou iemand dan Juda’s familie

1070
01:04:17,430 --> 01:04:20,850
eruit lichten om het verslag
op deze manier te geven,

1071
01:04:20,850 --> 01:04:23,310
en niet de andere elf broers?

1072
01:04:23,310 --> 01:04:26,790
Maar we weten dat de uiteindelijke
uitkomst was dat David

1073
01:04:26,790 --> 01:04:29,790
en de Messias uit Juda voortkwamen.

1074
01:04:29,790 --> 01:04:32,430
Daarom is het goed dat
we dit verhaal hebben.

1075
01:04:32,430 --> 01:04:37,710
Dit verhaal geeft ons in feite een
deel van de genealogie van Christus.

1076
01:04:37,710 --> 01:04:39,870
We komen erop terug om daarover te praten.