1
00:00:01,896 --> 00:00:04,472
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,472 --> 00:00:08,738
Deze keer behandelen we Handelingen 10.

3
00:00:08,738 --> 00:00:11,700
We gaan nu naar Handelingen, hoofdstuk 10.

4
00:00:11,700 --> 00:00:15,670
Een van de hoogtepunten van het boek
Handelingen vond plaats in het eerste deel

5
00:00:15,670 --> 00:00:19,464
van Handelingen 9, waar
Saulus tot bekering kwam.

6
00:00:19,464 --> 00:00:22,615
Maar nadat hij een paar weken
in Jeruzalem had doorgebracht,

7
00:00:22,615 --> 00:00:27,226
drie jaar na zijn bekering,
vertrok hij naar Syrië en Cilicië.

8
00:00:27,226 --> 00:00:31,619
Dat vertelt hij ons in
Galaten, hoofdstuk 1, vers 17,

9
00:00:31,619 --> 00:00:34,423
hoewel Lukas zegt dat
hij naar Tarsus ging.

10
00:00:34,423 --> 00:00:39,230
Tarsus ligt in Cilicië, dus
daarin is geen tegenstrijdigheid.

11
00:00:39,230 --> 00:00:43,557
Paulus, of Saulus, zoals hij
in die tijd nog werd genoemd,

12
00:00:43,557 --> 00:00:46,217
was daar blijkbaar minstens tien jaar.

13
00:00:46,217 --> 00:00:49,245
In die periode keren we terug naar Petrus.

14
00:00:49,245 --> 00:00:52,369
Lukas vertelt ons drie
verhalen over Petrus

15
00:00:52,369 --> 00:00:57,033
die eigenlijk de laatste verhalen over
hem in het boek Handelingen zullen zijn.

16
00:00:57,033 --> 00:01:00,067
Er is nog een verhaal over
Petrus in hoofdstuk 12,

17
00:01:00,067 --> 00:01:03,278
maar Petrus verdwijnt
geleidelijk naar de achtergrond.

18
00:01:03,278 --> 00:01:07,212
Na deze drie verhalen krijgen we
geen echte verhalen meer over de

19
00:01:07,212 --> 00:01:09,074
bediening van Petrus.

20
00:01:09,074 --> 00:01:12,285
Een daarvan stond tegen
het einde van hoofdstuk 9,

21
00:01:12,285 --> 00:01:19,092
in de verzen 32 tot en met 35, waar
Petrus in Lydda een verlamde man genas.

22
00:01:19,092 --> 00:01:21,821
Daar keerden veel mensen
zich tot de Heere.

23
00:01:21,821 --> 00:01:25,851
Zoals Lukas het verwoordt, keerden
zelfs allen die daar waren,

24
00:01:25,851 --> 00:01:29,143
allen die in die stad
waren, zich tot de Heere.

25
00:01:29,143 --> 00:01:33,158
Ik denk dat we dat wel enigszins als
een overdrijving moeten opvatten,

26
00:01:33,158 --> 00:01:36,210
al is het misschien niet
eens zo sterk overdreven.

27
00:01:36,210 --> 00:01:40,851
In opwekkingen in de moderne tijd zijn
er momenten geweest waarop vrijwel hele

28
00:01:40,851 --> 00:01:45,508
plaatsen tot bekering kwamen, dus het
is heel goed mogelijk dat dit gebeurde.

29
00:01:45,508 --> 00:01:49,202
Dat zou natuurlijk niet garanderen dat
iedereen daar vijf jaar later nog steeds

30
00:01:49,202 --> 00:01:53,455
christen was, want mensen
zouden komen en gaan, enzovoort.

31
00:01:53,455 --> 00:01:56,262
Hoeveel mensen er ook
werkelijk christen werden,

32
00:01:56,262 --> 00:01:59,952
het was blijkbaar een
aanzienlijk aantal in die plaats.

33
00:01:59,952 --> 00:02:06,209
Dan wordt ons in het volgende gedeelte van
hoofdstuk 9, de verzen 36 tot en met 43,

34
00:02:06,209 --> 00:02:10,701
verteld dat Petrus op verzoek van
de christenen daar naar Joppe ging.

35
00:02:10,701 --> 00:02:14,311
Zij hadden een heilige in
hun midden die gestorven was.

36
00:02:14,311 --> 00:02:19,858
Ze vroegen Petrus om te komen, en hij
wekte haar op uit de dood: Tabitha,

37
00:02:19,858 --> 00:02:23,064
in het Grieks ook bekend als Dorkas.

38
00:02:23,064 --> 00:02:27,776
Aan het einde van hoofdstuk 9
blijft Petrus een tijdlang in Joppe,

39
00:02:27,776 --> 00:02:29,860
misschien om daar te dienen.

40
00:02:29,860 --> 00:02:33,242
Maar nu zullen we zien dat
hij naar Caesarea gaat.

41
00:02:33,242 --> 00:02:35,790
Opnieuw zal dat op verzoek zijn.

42
00:02:35,790 --> 00:02:41,240
Petrus ging blijkbaar uit eigen beweging
naar Lydda, waar hij Eneas genas.

43
00:02:41,240 --> 00:02:44,927
We lezen niet dat iemand hem
gevraagd had daarheen te gaan.

44
00:02:44,927 --> 00:02:49,103
Maar hij vertrok van Lydda naar Joppe
omdat er mensen uit Joppe kwamen die

45
00:02:49,103 --> 00:02:50,469
hem dat vroegen.

46
00:02:50,469 --> 00:02:54,339
Hij bleef in Joppe totdat
er iemand uit Caesarea kwam

47
00:02:54,339 --> 00:02:59,865
en hem zei daarheen te komen, ongeveer
51 kilometer naar het noorden.

48
00:02:59,865 --> 00:03:04,683
Dat verhaal wordt ons tamelijk
uitvoerig verteld, zelfs tweemaal.

49
00:03:04,683 --> 00:03:09,277
Het is namelijk het verhaal van de eerste
onbesneden heiden die christen werd

50
00:03:09,277 --> 00:03:14,636
en die door de gemeente, of door een van
de apostelen, als zodanig werd erkend.

51
00:03:14,636 --> 00:03:17,941
Dat was in die tijd zeer
omstreden, zoals we zullen zien.

52
00:03:17,941 --> 00:03:22,096
Omdat de rest van het boek Handelingen de
nadruk zal leggen op de werkzaamheden van

53
00:03:22,096 --> 00:03:24,903
Paulus in zijn bediening
onder de heidenen,

54
00:03:24,903 --> 00:03:28,433
beschouwt Lukas dit als een
zeer belangrijk keerpunt.

55
00:03:28,433 --> 00:03:30,037
Dat is het natuurlijk ook.

56
00:03:30,037 --> 00:03:33,983
Het is interessant dat Paulus niet degene
is door wiens toedoen de eerste heiden

57
00:03:33,983 --> 00:03:35,411
een christen wordt.

58
00:03:35,411 --> 00:03:40,307
Paulus vertelt ons in Galaten, hoofdstuk
2, dat hij een afspraak had met Petrus,

59
00:03:40,307 --> 00:03:45,220
Jakobus en Johannes: Paulus en zijn
medewerkers zouden naar de heidenen gaan,

60
00:03:45,220 --> 00:03:48,897
en zij waren apostelen voor
de heidenen, de onbesnedenen.

61
00:03:48,897 --> 00:03:53,794
Petrus, Jakobus, Johannes en hun
medewerkers waren daarentegen apostelen

62
00:03:53,794 --> 00:03:55,240
voor de besnedenen.

63
00:03:55,240 --> 00:03:59,511
Toch gaat Paulus, telkens wanneer
hij in een nieuwe heidense stad komt,

64
00:03:59,511 --> 00:04:02,946
eerst naar de synagogen om de
Joden daar te evangeliseren.

65
00:04:02,946 --> 00:04:05,270
Maar daar wordt hij
bijna altijd afgewezen,

66
00:04:05,270 --> 00:04:08,156
waarna hij onder de heidenen
een gemeente sticht.

67
00:04:08,156 --> 00:04:11,618
Petrus daarentegen, die de
apostel voor de besnedenen is,

68
00:04:11,618 --> 00:04:16,090
is degene die God gebruikt om de eerste
onbesneden christenen binnen te brengen.

69
00:04:16,090 --> 00:04:19,777
Sommige mensen denken dat dit een
vervulling is van Jezus’ uitspraak tegen

70
00:04:19,777 --> 00:04:23,559
Petrus in Mattheüs,
hoofdstuk 16, toen Hij zei:

71
00:04:23,559 --> 00:04:27,006
En Ik zal u de sleutels van het
Koninkrijk der hemelen geven.

72
00:04:27,006 --> 00:04:30,356
Evangelischen hebben dit lange
tijd onder andere zo opgevat,

73
00:04:30,356 --> 00:04:33,084
dat het betekent dat Petrus
het instrument zou zijn

74
00:04:33,084 --> 00:04:36,310
waardoor het Koninkrijk voor
verschillende groepen werd geopend.

75
00:04:36,310 --> 00:04:39,022
Allereerst waren er de Joden
op de dag van Pinksteren.

76
00:04:39,022 --> 00:04:42,151
We zien dat hij een belangrijke
rol speelt in Samaria,

77
00:04:42,151 --> 00:04:46,163
hoewel Filippus in feite de
Samaritanen evangeliseerde.

78
00:04:46,163 --> 00:04:49,373
Filippus voltooide het werk niet
wat de bediening van de doop met

79
00:04:49,373 --> 00:04:50,817
de Geest betreft.

80
00:04:50,817 --> 00:04:53,481
Petrus en Johannes kwamen en deden dat.

81
00:04:53,481 --> 00:04:59,000
Er waren dus eerst de Joden, daarna
de Samaritanen en nu de heidenen.

82
00:04:59,000 --> 00:05:02,929
Petrus heeft hier het voorrecht
als eerste de officiële erkenning

83
00:05:02,929 --> 00:05:05,976
van een gemeente van
heidenen op gang te brengen.

84
00:05:05,976 --> 00:05:09,440
Sommigen denken dat Jezus
hierop doelde toen Hij zei:

85
00:05:09,440 --> 00:05:13,433
En Ik zal u de sleutels van het
Koninkrijk der hemelen geven.

86
00:05:13,433 --> 00:05:17,442
Petrus had de sleutels en opende
het Koninkrijk eerst voor de Joden,

87
00:05:17,442 --> 00:05:21,772
daarna voor de Samaritanen en
vervolgens voor de heidenen.

88
00:05:21,772 --> 00:05:25,860
Dit is slechts één theorie, een theorie
die vooral onder protestanten heel

89
00:05:25,860 --> 00:05:28,744
gangbaar is, en misschien is ze waar.

90
00:05:28,744 --> 00:05:33,632
Hoe dan ook, Petrus is in de buurt
en de centurio om wie het gaat,

91
00:05:33,632 --> 00:05:38,519
de heiden die tot bekering zal komen,
bevindt zich eveneens in Caesarea.

92
00:05:38,519 --> 00:05:42,205
Maar we weten dat Filippus de
Evangelist daar ook woonde.

93
00:05:42,205 --> 00:05:45,010
Wanneer deze man
geëvangeliseerd moet worden,

94
00:05:45,010 --> 00:05:47,734
wordt dat niet aan Filippus overgelaten.

95
00:05:47,734 --> 00:05:51,420
Petrus moet het doen en hij
moet daarvoor worden ontboden.

96
00:05:51,420 --> 00:05:54,001
Laten we dit lezen, hoofdstuk 10:

97
00:05:54,001 --> 00:05:58,089
En er was een man in Caesarea,
van wie de naam Cornelius was,

98
00:05:58,089 --> 00:06:02,096
een hoofdman over honderd van de
afdeling die de Italiaanse genoemd werd,

99
00:06:02,096 --> 00:06:06,905
Een centurio was een officier in
het Romeinse leger die honderd man

100
00:06:06,905 --> 00:06:08,188
onder zich had.

101
00:06:08,188 --> 00:06:12,115
Een groep van honderd soldaten
werd een centurie genoemd,

102
00:06:12,115 --> 00:06:18,515
en een centurio was de officier over
een centurie, dus over honderd soldaten.

103
00:06:18,515 --> 00:06:24,695
Zes centuriën vormden samen een cohort,
en dat waren natuurlijk zes maal honderd,

104
00:06:24,695 --> 00:06:28,468
dus zeshonderd soldaten in een cohort.

105
00:06:28,468 --> 00:06:33,444
Vervolgens vormden tien
cohorten samen een legioen.

106
00:06:33,444 --> 00:06:37,474
Tien maal zeshonderd was dus zesduizend.

107
00:06:37,474 --> 00:06:41,230
Er waren zesduizend
soldaten in een legioen,

108
00:06:41,230 --> 00:06:45,560
zeshonderd in een cohort
en honderd in een centurie.

109
00:06:45,560 --> 00:06:49,199
Nu waren er in Palestina geen legioenen.

110
00:06:49,199 --> 00:06:52,148
Rome had geen legioenen in Palestina.

111
00:06:52,148 --> 00:06:57,421
Er waren daar cohorten, en die
cohorten bestonden uit centuriën,

112
00:06:57,421 --> 00:07:00,707
met een centurio als officier erover.

113
00:07:00,707 --> 00:07:05,355
Hij was dus een lagere officier,
niet een van de hoogstgeplaatsten,

114
00:07:05,355 --> 00:07:07,936
maar hij had wel honderd man onder zich.

115
00:07:07,936 --> 00:07:11,527
Overigens spelen centurio's
een belangrijke rol,

116
00:07:11,527 --> 00:07:15,236
zowel in het Evangelie als
in het boek Handelingen.

117
00:07:15,236 --> 00:07:20,278
In het Evangelie vertelt Lukas, net
als de andere synoptische evangelisten,

118
00:07:20,278 --> 00:07:23,971
dat Jezus de dienaar
van een centurio genas.

119
00:07:23,971 --> 00:07:28,948
De man was een heiden en Jezus
prees hem om zijn geloof en zei:

120
00:07:28,948 --> 00:07:34,568
Toen Jezus dit hoorde, verwonderde Hij
Zich, en zei tegen hen die Hem volgden:

121
00:07:34,568 --> 00:07:41,068
Voorwaar, Ik zeg u: Ik heb zelfs in
Israël zo'n groot geloof niet gevonden.

122
00:07:41,068 --> 00:07:45,080
Jezus stond dus verbaasd over
het geloof van een centurio —

123
00:07:45,080 --> 00:07:47,406
vermoedelijk niet deze centurio.

124
00:07:47,406 --> 00:07:49,171
Daarna zei Hij verder:

125
00:07:49,171 --> 00:07:53,359
Maar Ik zeg u dat er velen
zullen komen van oost en west

126
00:07:53,359 --> 00:07:56,487
en zij zullen aan tafel gaan met Abraham,

127
00:07:56,487 --> 00:07:59,857
Izak en Jakob in het
Koninkrijk der hemelen,

128
00:07:59,857 --> 00:08:04,173
en de kinderen van het Koninkrijk zullen
buitengeworpen worden in de buitenste

129
00:08:04,173 --> 00:08:09,308
duisternis; daar zal gejammer
zijn en tandengeknars.

130
00:08:09,308 --> 00:08:13,160
Daarmee bedoelde Hij
respectievelijk heidenen en Joden.

131
00:08:13,160 --> 00:08:19,178
Jezus voorspelde dat deze centurio slechts
het begin zou zijn van een grote toestroom

132
00:08:19,178 --> 00:08:22,243
van heidenen die het
Koninkrijk binnengingen

133
00:08:22,243 --> 00:08:24,634
en in de zegen van Abraham deelden,

134
00:08:24,634 --> 00:08:28,245
terwijl veel Joden daar
niet aan zouden deelnemen.

135
00:08:28,245 --> 00:08:33,462
Het gaat hier niet om Cornelius, maar
om de centurio uit Mattheüs 8 die door

136
00:08:33,462 --> 00:08:35,308
Jezus werd geprezen.

137
00:08:35,308 --> 00:08:38,920
De kinderen van het Koninkrijk
zouden worden uitgeworpen.

138
00:08:38,920 --> 00:08:42,533
De eerste centurio die we
in de Bijbel tegenkomen,

139
00:08:42,533 --> 00:08:47,510
wordt dus door Jezus geprezen om
zijn uitzonderlijke geloof en is,

140
00:08:47,510 --> 00:08:53,145
zouden we kunnen zeggen, de eersteling
van een algemene oogst onder de heidenen.

141
00:08:53,145 --> 00:08:58,026
Ook treffen we aan de voet van het kruis
vier centurio's aan die belast waren

142
00:08:58,026 --> 00:09:02,274
met het kruisigen van Jezus,
en zij deden gewoon hun werk.

143
00:09:02,274 --> 00:09:04,598
Ze wisten niet wie Jezus was.

144
00:09:04,598 --> 00:09:09,808
Maar vóór het einde van de dag zei een
van de centurio's volgens Mattheüs:

145
00:09:09,808 --> 00:09:13,030
Deze man was echt de Zoon van God.

146
00:09:13,030 --> 00:09:15,499
In de weergave van Lukas zegt hij:

147
00:09:15,499 --> 00:09:21,189
Toen de hoofdman over honderd zag wat er
gebeurd was, verheerlijkte hij God en zei:

148
00:09:21,189 --> 00:09:24,235
Werkelijk, deze Mens was rechtvaardig.

149
00:09:24,235 --> 00:09:28,884
Maar het is interessant dat een centurio
wordt voorgesteld als iemand die erkende

150
00:09:28,884 --> 00:09:34,253
dat Jezus onschuldig of rechtvaardig was,
net zoals Pilatus, de Romeinse stadhouder,

151
00:09:34,253 --> 00:09:38,276
dat had erkend, of Hem zelfs
erkende als de Zoon van God.

152
00:09:38,276 --> 00:09:42,187
En dat terwijl de Joden, die de
Messias hadden behoren te herkennen,

153
00:09:42,187 --> 00:09:44,511
Hem niet als zodanig herkenden.

154
00:09:44,511 --> 00:09:48,774
We zien in de Evangeliën dus dat
deze Romeinen, die heidenen zijn,

155
00:09:48,774 --> 00:09:53,806
onbesneden heidenen, een geloof tonen
dat in contrast staat met het ongeloof

156
00:09:53,806 --> 00:09:55,089
van de Joden.

157
00:09:55,089 --> 00:09:59,256
Cornelius is de eerste centurio die
we in het boek Handelingen tegenkomen,

158
00:09:59,256 --> 00:10:00,942
maar niet de laatste.

159
00:10:00,942 --> 00:10:06,080
Vooral in het latere verhaal over
Paulus' reis naar Rome is er een centurio

160
00:10:06,080 --> 00:10:09,067
die door Lukas zeer
gunstig wordt beschreven,

161
00:10:09,067 --> 00:10:14,269
als iemand die Paulus beschermde tegen
andere soldaten die Paulus wilden doden.

162
00:10:14,269 --> 00:10:18,685
De centurio stond duidelijk
zeer positief tegenover Paulus.

163
00:10:18,685 --> 00:10:23,004
Maar opnieuw waren het de Joden die
Paulus gearresteerd hadden en hem

164
00:10:23,004 --> 00:10:24,626
probeerden te doden.

165
00:10:24,626 --> 00:10:29,197
De Evangeliën en Handelingen stellen
centurio's dus opnieuw in een gunstig

166
00:10:29,197 --> 00:10:32,807
licht, hoewel dat niet
voor alle centurio's geldt.

167
00:10:32,807 --> 00:10:37,459
Het is alleen zo dat er geen centurio's
worden genoemd die niet in een gunstig

168
00:10:37,459 --> 00:10:39,223
licht worden voorgesteld.

169
00:10:39,223 --> 00:10:43,891
Deze man is uitzonderlijk, net als
de man die door Jezus werd geprezen

170
00:10:43,891 --> 00:10:47,741
omdat hij een groter geloof had
dan Jezus bij wie dan ook in

171
00:10:47,741 --> 00:10:49,730
Israël had aangetroffen.

172
00:10:49,730 --> 00:10:51,816
Deze man is zeer godvrezend.

173
00:10:51,816 --> 00:10:55,986
Hoewel zijn nationale godsdienst
als Romein het heidendom was,

174
00:10:55,986 --> 00:10:59,111
was hij wat wij een
Godvrezende zouden noemen,

175
00:10:59,111 --> 00:11:05,841
wat de Joden een Godvrezende noemden: een
man die geen Jood en geen proseliet was.

176
00:11:05,841 --> 00:11:10,889
Hij had zich niet laten besnijden, en dat
is een belangrijk punt in dit verhaal:

177
00:11:10,889 --> 00:11:12,972
hij was geen besneden man.

178
00:11:12,972 --> 00:11:17,299
Maar hij was een godvrezende man die
ernaar verlangde de God van de Joden te

179
00:11:17,299 --> 00:11:21,787
behagen, in tegenstelling tot de
goden van zijn heidense cultuur.

180
00:11:21,787 --> 00:11:25,577
Hij is de bevelhebber van wat het
Italiaanse cohort wordt genoemd —

181
00:11:25,577 --> 00:11:30,136
of ik moet zeggen: zijn
centurie, zijn honderd soldaten,

182
00:11:30,136 --> 00:11:32,962
maakte deel uit van het Italiaanse cohort.

183
00:11:32,962 --> 00:11:37,442
Er waren dus ook nog vijf andere
centuriën soldaten in dat cohort.

184
00:11:37,442 --> 00:11:42,741
Het Italiaanse cohort bestond uit
soldaten die in Italië waren gerekruteerd.

185
00:11:42,741 --> 00:11:47,156
Bedenk dat de Romeinen over veel
meer heersten dan alleen Italië.

186
00:11:47,156 --> 00:11:51,008
Ze heersten over de hele wereld
rond de Middellandse Zee.

187
00:11:51,008 --> 00:11:55,501
Veel soldaten in het Romeinse leger
werden dus uit andere Romeinse gebieden

188
00:11:55,501 --> 00:11:59,433
gerekruteerd, maar deze
mannen kwamen uit Italië.

189
00:11:59,433 --> 00:12:03,044
Dat is vermoedelijk niet bijzonder
belangrijk voor ons om te weten,

190
00:12:03,044 --> 00:12:04,969
maar Lukas vermeldt het.

191
00:12:04,969 --> 00:12:05,868
Hij zegt:

192
00:12:05,868 --> 00:12:09,784
een vroom man , die met
heel zijn huis God vreesde,

193
00:12:09,784 --> 00:12:14,357
veel liefdegaven aan het volk
gaf en voortdurend tot God bad.

194
00:12:14,357 --> 00:12:18,609
Deze man gaf royaal aan de
armen en hij bad tot God.

195
00:12:18,609 --> 00:12:23,021
Daarmee wordt natuurlijk de ware
God bedoeld, de God van de Joden,

196
00:12:23,021 --> 00:12:25,187
de God van Abraham.

197
00:12:25,187 --> 00:12:29,037
Hij bad dagelijks of
regelmatig tot Hem, altijd.

198
00:12:29,037 --> 00:12:31,524
Hij was niet alleen zelf God gaan vrezen,

199
00:12:31,524 --> 00:12:34,973
maar had zijn hele gezin meegenomen
in een godsdienstig leven

200
00:12:34,973 --> 00:12:37,701
waarin zij de God van Israël eerden.

201
00:12:37,701 --> 00:12:39,466
Toch was geen van hen besneden.

202
00:12:39,466 --> 00:12:42,769
Waarom iemand op dat moment
zoveel van God zou houden

203
00:12:42,769 --> 00:12:47,082
en niet helemaal door zou zetten en zich
zou laten besnijden om Jood te worden,

204
00:12:47,082 --> 00:12:48,205
weet ik niet.

205
00:12:48,205 --> 00:12:53,015
Misschien had hij een besef van iets
wat zelfs de Joden zelf niet begrepen:

206
00:12:53,015 --> 00:12:57,184
dat het er meer om gaat wat er
in het hart is dan om rituelen.

207
00:12:57,184 --> 00:13:00,632
Je zou denken dat hij zich,
als hij de ware God aanbad,

208
00:13:00,632 --> 00:13:04,881
zou willen laten besnijden en
volledig Jood zou willen worden.

209
00:13:04,881 --> 00:13:09,771
Maar misschien begreep hij dat de God Die
hij aanbad niet zoveel om rituelen gaf,

210
00:13:09,771 --> 00:13:12,512
hoewel de Joden dachten
dat Hij dat wel deed.

211
00:13:12,512 --> 00:13:16,824
En als dat de houding van Cornelius
was, ontdekken we dat hij gelijk had,

212
00:13:16,824 --> 00:13:20,351
want om drie uur 's middags
kwam er een engel naar hem toe.

213
00:13:20,351 --> 00:13:24,759
Hij zag in een visioen duidelijk,
ongeveer op het negende uur van de dag,

214
00:13:24,759 --> 00:13:29,985
dat er een engel van God bij hem
binnenkwam, die tegen hem zei: Cornelius!

215
00:13:29,985 --> 00:13:35,036
En hij hield de ogen op hem gericht
en werd zeer bevreesd, en hij zei: Wat

216
00:13:35,036 --> 00:13:36,239
is er, heer?

217
00:13:36,239 --> 00:13:40,394
En de engel zei tegen hem:
Uw gebeden en uw liefdegaven

218
00:13:40,394 --> 00:13:43,282
zijn als gedachtenis opgestegen naar God.

219
00:13:43,282 --> 00:13:46,089
Hier is een man die niet wedergeboren is.

220
00:13:46,089 --> 00:13:51,479
Dit is een man die geen gelovige en
geen Jood is. Hij kent Jezus niet.

221
00:13:51,479 --> 00:13:55,474
En toch zijn er mensen die zeggen
dat iemand die niet wedergeboren is,

222
00:13:55,474 --> 00:14:00,382
niets zou kunnen doen om God te behagen
en dat zelfs niet zou kunnen verlangen.

223
00:14:00,382 --> 00:14:03,333
Er bestaat een zeer sterke
vorm van calvinisme.

224
00:14:03,333 --> 00:14:06,620
Niet alle calvinisten zouden
het op dezelfde manier zeggen,

225
00:14:06,620 --> 00:14:09,828
maar sommige zeer sterke
vormen van calvinisme

226
00:14:09,828 --> 00:14:12,810
zeggen dat iemand die
niet wedergeboren is,

227
00:14:12,810 --> 00:14:15,761
omdat hij dood is in
overtredingen en zonden,

228
00:14:15,761 --> 00:14:18,423
niet eens kan willen God te behagen.

229
00:14:18,423 --> 00:14:20,892
En als zulke mensen dat
wel lijken te willen,

230
00:14:20,892 --> 00:14:24,981
zoals bijvoorbeeld mensen van allerlei
godsdiensten God lijken te willen zoeken,

231
00:14:24,981 --> 00:14:27,387
dan is dat niet aanvaardbaar voor God.

232
00:14:27,387 --> 00:14:31,718
Het is allemaal zelfzuchtig en
komt niet voort uit goede motieven.

233
00:14:31,718 --> 00:14:35,328
Ze zijn er niet in geïnteresseerd
het tot eer van God te doen,

234
00:14:35,328 --> 00:14:39,098
wat het enige goede motief
is om God te aanbidden.

235
00:14:39,098 --> 00:14:42,386
Soms wordt beweerd dat
iedereen die geen christen is,

236
00:14:42,386 --> 00:14:47,279
niet in staat is God om een andere
reden dan lage motieven te aanbidden.

237
00:14:47,279 --> 00:14:51,129
Nu wordt hier niets gezegd over
lage motieven bij Cornelius.

238
00:14:51,129 --> 00:14:53,440
De engel is door God gezonden en zegt:

239
00:14:53,440 --> 00:14:58,594
Je gebeden en je goede daden zijn
bij God in herinnering gekomen,

240
00:14:58,594 --> 00:15:01,323
zoals een offer dat
aan God wordt gebracht.

241
00:15:01,323 --> 00:15:05,739
Het wekt beslist de indruk dat
God er welwillend tegenover stond,

242
00:15:05,739 --> 00:15:09,593
dat de man God aanbad op een
manier die aanvaardbaar was,

243
00:15:09,593 --> 00:15:11,841
maar niet genoeg om hem te behouden,

244
00:15:11,841 --> 00:15:14,972
want niemand kan door zijn
goede werken behouden worden.

245
00:15:14,972 --> 00:15:17,782
Mensen moeten door
Christus behouden worden.

246
00:15:17,782 --> 00:15:21,876
Maar net als de Joden van het getrouwe
overblijfsel in het Oude Testament

247
00:15:21,876 --> 00:15:25,023
was deze man een heiden die, zo lijkt het,

248
00:15:25,023 --> 00:15:29,744
op hetzelfde niveau stond als het
getrouwe overblijfsel van de Joden voordat

249
00:15:29,744 --> 00:15:31,446
zij Jezus kenden.

250
00:15:31,446 --> 00:15:36,167
En dus krijgt hij de gelegenheid om
over Jezus te horen. De engel zegt:

251
00:15:36,167 --> 00:15:41,545
Stuur nu mannen naar Joppe en ontbied
Simon, die ook Petrus genoemd wordt.

252
00:15:41,545 --> 00:15:45,399
Deze is te gast bij een
zekere Simon, een leerlooier,

253
00:15:45,399 --> 00:15:47,486
die zijn huis bij de zee heeft.

254
00:15:47,486 --> 00:15:49,510
Hij zal u zeggen wat u moet doen.

255
00:15:49,510 --> 00:15:53,106
En toen de engel die tot
Cornelius sprak, weggegaan was,

256
00:15:53,106 --> 00:15:58,164
riep hij twee van zijn huisslaven, en een
vrome soldaat uit hen die steeds bij hem

257
00:15:58,164 --> 00:16:03,222
waren; en toen hij hun alles verteld
had, stuurde hij hen naar Joppe.

258
00:16:03,222 --> 00:16:05,630
Bedenk dat Petrus daar verbleef.

259
00:16:05,630 --> 00:16:09,099
Dat was de plaats waar hij
Tabitha uit de dood had opgewekt,

260
00:16:09,099 --> 00:16:11,170
en hij was daar nog niet vertrokken.

261
00:16:11,170 --> 00:16:12,856
Hij bleef daar een tijdje.

262
00:16:12,856 --> 00:16:18,146
Deze drie mannen moesten dus een reis van
ongeveer eenenvijftig kilometer maken.

263
00:16:18,146 --> 00:16:23,757
Twee van hen waren gewoon zijn dienaren en
een van hen was een godvruchtige soldaat.

264
00:16:23,757 --> 00:16:27,604
Blijkbaar was dus zelfs een van
zijn soldaten godvruchtig geworden,

265
00:16:27,604 --> 00:16:29,608
waarschijnlijk door zijn invloed.

266
00:16:29,608 --> 00:16:34,096
Deze man was niet alleen godvruchtig
wat zijn eigen levenshouding betrof,

267
00:16:34,096 --> 00:16:36,677
maar ook zijn gezin was daarin meegegaan,

268
00:16:36,677 --> 00:16:40,989
en blijkbaar zelfs enkele soldaten
die onder zijn bevel stonden.

269
00:16:40,989 --> 00:16:44,356
Ten minste één van hen was
zijn geloof gaan delen.

270
00:16:44,356 --> 00:16:47,161
Dit is dus een behoorlijk
opmerkelijk persoon.

271
00:16:47,161 --> 00:16:51,329
Het interessante is dat de engel
hem het Evangelie niet verkondigde.

272
00:16:51,329 --> 00:16:52,852
De engel was daar.

273
00:16:52,852 --> 00:16:57,020
Waarom vertelde hij hem niet gewoon
over Jezus nu hij er toch was?

274
00:16:57,020 --> 00:17:00,947
Waarom moest hij drie mannen op een reis
van minstens twee dagen naar een andere

275
00:17:00,947 --> 00:17:05,436
stad sturen en een man terugbrengen,
wat nog eens twee dagen duurde,

276
00:17:05,436 --> 00:17:07,202
zodat die tot hen kon prediken?

277
00:17:07,202 --> 00:17:11,778
De engel was daar, dus waarom verkondigde
hij niet gewoon het evangelie?

278
00:17:11,778 --> 00:17:17,816
Het feit dat hij dat niet deed, geeft aan
dat God de taak van evangelisatie niet aan

279
00:17:17,816 --> 00:17:19,582
engelen heeft toevertrouwd.

280
00:17:19,582 --> 00:17:25,025
Als dat wel zo was geweest, zou de wereld
inmiddels beter geëvangeliseerd zijn.

281
00:17:25,025 --> 00:17:27,931
Het is de kerk die deze
taak heeft gekregen,

282
00:17:27,931 --> 00:17:30,886
en de kerk is soms een
beetje nalatig geweest.

283
00:17:30,886 --> 00:17:36,422
Toen Jezus de grote zendingsopdracht gaf,
droeg Hij hun beslist niet iets op wat

284
00:17:36,422 --> 00:17:40,193
niet binnen hooguit enkele honderden
jaren gedaan had kunnen worden,

285
00:17:40,193 --> 00:17:43,482
misschien zelfs binnen
slechts enkele generaties.

286
00:17:43,482 --> 00:17:47,510
Maar de kerk is doorgaans niet
erg zendingsgericht geweest.

287
00:17:47,510 --> 00:17:51,666
In de eerste eeuw was zij dat wel,
en op enkele andere momenten ook.

288
00:17:51,666 --> 00:17:56,079
Vooral de katholieke kerk heeft in
recentere eeuwen jezuïeten naar China,

289
00:17:56,079 --> 00:17:58,807
Japan en dergelijke plaatsen gestuurd.

290
00:17:58,807 --> 00:18:03,303
Maar toen, met William Carey, de
Moraviërs en mensen zoals zij,

291
00:18:03,303 --> 00:18:05,632
rond de zeventiende en achttiende eeuw,

292
00:18:05,632 --> 00:18:09,180
kwamen de protestanten in actie en
begonnen ze zendelingen de wereld

293
00:18:09,180 --> 00:18:10,529
in te sturen.

294
00:18:10,529 --> 00:18:13,982
Maar dat was ongeveer
vijftienhonderd jaar na Christus.

295
00:18:13,982 --> 00:18:16,310
Ze kwamen wel wat traag op gang.

296
00:18:16,310 --> 00:18:20,019
De kerk is niet zo ijverig geweest in
het evangeliseren van de wereld als

297
00:18:20,019 --> 00:18:20,983
je zou wensen.

298
00:18:20,983 --> 00:18:23,777
Als God het niet aan de
gemeente had overgelaten,

299
00:18:23,777 --> 00:18:28,159
maar die taak aan engelen had opgedragen,
heb ik het gevoel dat zij het veel sneller

300
00:18:28,159 --> 00:18:29,651
zouden hebben gedaan.

301
00:18:29,651 --> 00:18:32,940
En dan zouden we kunnen zeggen:
‘Waarom heeft Hij het niet door

302
00:18:32,940 --> 00:18:34,448
engelen laten doen?’

303
00:18:34,448 --> 00:18:37,544
De engelen hebben zo’n taak
niet toegewezen gekregen.

304
00:18:37,544 --> 00:18:41,988
God is van plan de volken te
zegenen door het zaad van Abraham.

305
00:18:41,988 --> 00:18:47,683
Het zaad van Abraham is een Mens, Jezus,
en God wil dat Zijn werk op aarde wordt

306
00:18:47,683 --> 00:18:52,432
gedaan door mensen die in Christus
zijn ingelijfd als Zijn gemeente,

307
00:18:52,432 --> 00:18:54,660
als Zijn lichaam. Waarom?

308
00:18:54,660 --> 00:18:58,507
Het is niet zo doeltreffend geweest
als wanneer engelen het hadden gedaan,

309
00:18:58,507 --> 00:19:03,237
maar er zijn kennelijk factoren die
God ertoe bewegen het zo te houden.

310
00:19:03,237 --> 00:19:07,982
Het moet voor Hem heel belangrijk zijn
dat de gemeente Zijn werktuig op aarde is,

311
00:19:07,982 --> 00:19:09,489
en niet de engelen.

312
00:19:09,489 --> 00:19:13,336
Dit laat ons ook zien dat God niet
alleen bezorgd is om het behoud

313
00:19:13,336 --> 00:19:15,276
van afzonderlijke mensen.

314
00:19:15,276 --> 00:19:18,370
Als het er alleen om ging
dat Cornelius behouden werd,

315
00:19:18,370 --> 00:19:20,393
had de engel tot hem kunnen getuigen,

316
00:19:20,393 --> 00:19:25,129
had Cornelius behouden kunnen worden
en dan was de zaak afgedaan geweest.

317
00:19:25,129 --> 00:19:28,180
Maar dan zou hij nooit door
de gemeente zijn erkend.

318
00:19:28,180 --> 00:19:32,837
Hij zou behouden zijn geweest en na
zijn dood naar de hemel zijn gegaan.

319
00:19:32,837 --> 00:19:36,208
Maar Petrus, of in elk
geval een aantal apostelen,

320
00:19:36,208 --> 00:19:38,938
moesten erbij zijn om
hiervan getuige te zijn,

321
00:19:38,938 --> 00:19:42,872
zodat zij zouden erkennen dat hij
bij de gemeente hoorde waarover zij

322
00:19:42,872 --> 00:19:44,236
het toezicht hadden.

323
00:19:44,236 --> 00:19:47,281
Dit is ongetwijfeld ook de
reden waarom Filippus niet naar

324
00:19:47,281 --> 00:19:49,204
Cornelius werd gestuurd.

325
00:19:49,204 --> 00:19:51,527
Filippus woonde aan de
andere kant van de stad.

326
00:19:51,527 --> 00:19:55,229
Filippus was een evangelist, maar
dit was een beslissende bekering die

327
00:19:55,229 --> 00:19:56,895
omstreden zou worden.

328
00:19:56,895 --> 00:20:00,597
Daarom moest iemand met minstens het
aanzien van Petrus binnen de gemeente

329
00:20:00,597 --> 00:20:04,715
erbij zijn, zodat de gemeente zou
erkennen dat deze heidenen nu tot de

330
00:20:04,715 --> 00:20:06,590
gemeente mochten behoren.

331
00:20:06,590 --> 00:20:10,597
Petrus moest komen en getuige
zijn van wat er zou gebeuren.

332
00:20:10,597 --> 00:20:15,753
Nogmaals, als God alleen wilde dat mensen
behouden werden en naar de hemel gingen,

333
00:20:15,753 --> 00:20:20,154
en als dat Zijn hele plan was, dan zou
het gemakkelijker zijn geweest om deze man

334
00:20:20,154 --> 00:20:21,840
behouden te laten worden.

335
00:20:21,840 --> 00:20:26,337
Filippus had kunnen komen, als de engel
het niet wilde doen of als God niet wilde

336
00:20:26,337 --> 00:20:27,863
dat de engel het deed.

337
00:20:27,863 --> 00:20:31,879
Maar door Petrus erbij te
halen, zou Petrus aanwezig zijn:

338
00:20:31,879 --> 00:20:36,776
dezelfde man die moest komen controleren
wat Filippus in Samaria had gedaan.

339
00:20:36,776 --> 00:20:40,560
Het toelaten van Samaritanen
was een radicale stap.

340
00:20:40,560 --> 00:20:45,049
Om dat officieel te laten erkennen,
moesten Petrus en Johannes erheen gaan en

341
00:20:45,049 --> 00:20:46,636
de zaak onderzoeken.

342
00:20:46,636 --> 00:20:50,884
Dat is waarschijnlijk ook de reden
waarom Petrus naar Lydda en Joppe ging.

343
00:20:50,884 --> 00:20:54,892
Hij volgde de voetsporen van
Filippus en zei als het ware:

344
00:20:54,892 --> 00:20:58,258
‘Filippus heeft deze
steden geëvangeliseerd.’

345
00:20:58,258 --> 00:21:02,042
Hoewel in die steden waarschijnlijk
alleen Joden tot geloof waren gekomen

346
00:21:02,042 --> 00:21:05,475
en dat niet erg omstreden
was, zou dit dat wel zijn.

347
00:21:05,475 --> 00:21:07,400
Petrus moest erbij zijn.

348
00:21:07,400 --> 00:21:11,667
Zelfs Petrus zou na afloop hierdoor in
moeilijkheden komen met de anderen in

349
00:21:11,667 --> 00:21:14,699
Jeruzalem, totdat hij het hun uitlegde.

350
00:21:14,699 --> 00:21:17,346
Deze drie mannen werden
naar Joppe gestuurd.

351
00:21:17,346 --> 00:21:19,271
Nu verandert het toneel.

352
00:21:19,271 --> 00:21:23,121
Het eerste tafereel in dit verhaal
speelde zich af in Caesarea.

353
00:21:23,121 --> 00:21:27,292
Nu verplaatsen we onze blik
naar Joppe, waar Petrus is.

354
00:21:27,292 --> 00:21:32,349
Joppe is dezelfde stad vanwaar Jona
zee koos om zich aan gehoorzaamheid aan

355
00:21:32,349 --> 00:21:34,116
God te onttrekken.

356
00:21:34,116 --> 00:21:38,468
Hij was naar Ninevé gestuurd, maar ging
aan boord van een schip dat de andere kant

357
00:21:38,468 --> 00:21:40,203
op voer, naar Tarsis.

358
00:21:40,203 --> 00:21:44,475
Joppe is de plaats vanwaar
de ongehoorzame profeet,

359
00:21:44,475 --> 00:21:48,731
die naar de heidenen in Ninevé was
gestuurd, de verkeerde kant op ging.

360
00:21:48,731 --> 00:21:52,601
Maar Joppe is ook het vertrekpunt
vanwaar Petrus op weg gaat

361
00:21:52,601 --> 00:21:55,717
om voor het eerst heidenen
in de gemeente op te nemen.

362
00:21:55,717 --> 00:22:00,453
Het kan toeval zijn, want er was maar een
beperkt aantal zeehavens dat gebruikt kon

363
00:22:00,453 --> 00:22:03,584
worden, maar ik vind het
een interessant toeval.

364
00:22:03,584 --> 00:22:07,517
De volgende dag, toen ze onderweg
waren en de stad naderden,

365
00:22:07,517 --> 00:22:10,888
ging Petrus rond het middaguur
het dak op om te bidden.

366
00:22:10,888 --> 00:22:14,099
Hij kreeg enorme honger
en wilde iets eten.

367
00:22:14,099 --> 00:22:17,808
Maar terwijl het eten werd
klaargemaakt, raakte hij in trance

368
00:22:17,808 --> 00:22:22,046
en zag hij de hemel opengaan en
iets wat leek op een groot laken,

369
00:22:22,046 --> 00:22:27,186
dat aan de vier hoeken vastzat en naar
hem toe werd neergelaten tot op de aarde.

370
00:22:27,186 --> 00:22:31,924
Daarin zaten allerlei viervoetige
dieren van de aarde, wilde dieren,

371
00:22:31,924 --> 00:22:34,414
kruipende dieren en vogels.

372
00:22:34,414 --> 00:22:39,955
Toen zei een stem tegen hem: Sta
op, Petrus, slacht ze en eet.

373
00:22:39,955 --> 00:22:41,481
Maar Petrus zei:

374
00:22:41,481 --> 00:22:46,878
Maar Petrus zei: Beslist niet, Heere, want
ik heb nooit iets gegeten wat onheilig

375
00:22:46,878 --> 00:22:48,323
of onrein is.

376
00:22:48,323 --> 00:22:51,376
En voor de tweede keer
sprak een stem tot hem:

377
00:22:51,376 --> 00:22:57,143
En er kwam opnieuw, voor de tweede keer,
een stem tot hem: Wat God gereinigd heeft,

378
00:22:57,143 --> 00:22:59,248
mag u niet voor onheilig houden!

379
00:22:59,248 --> 00:23:04,855
En dit gebeurde tot driemaal toe; en het
voorwerp werd weer opgenomen in de hemel.

380
00:23:04,855 --> 00:23:08,068
Petrus was om twaalf uur
’s middags aan het bidden.

381
00:23:08,068 --> 00:23:10,638
Dat is een van de Joodse gebedstijden.

382
00:23:10,638 --> 00:23:15,056
De Joodse christenen hielden zich op dat
moment nog tot op zekere hoogte aan de

383
00:23:15,056 --> 00:23:17,626
Joodse kalender en gebruiken.

384
00:23:17,626 --> 00:23:23,248
Driemaal per dag, om negen uur, om
twaalf uur en om drie uur ’s middags,

385
00:23:23,248 --> 00:23:24,694
baden de Joden.

386
00:23:24,694 --> 00:23:27,505
Petrus was om twaalf uur aan het bidden.

387
00:23:27,505 --> 00:23:32,098
Hij had honger, hoewel dit in die tijd
voor mensen geen gebruikelijk tijdstip was

388
00:23:32,098 --> 00:23:33,367
om te eten.

389
00:23:33,367 --> 00:23:37,463
Ze aten een ontbijt en later
in de middag aten ze opnieuw.

390
00:23:37,463 --> 00:23:41,076
Ze gebruikten gewoonlijk geen
middagmaaltijd zoals wij.

391
00:23:41,076 --> 00:23:45,727
Maar iemand was eten aan het klaarmaken,
misschien voor de avondmaaltijd.

392
00:23:45,727 --> 00:23:49,335
Wellicht rook hij het
eten. We weten het niet.

393
00:23:49,335 --> 00:23:53,986
Het gaat erom dat hij honger had en
vervolgens een visioen kreeg dat met eten

394
00:23:53,986 --> 00:23:55,349
te maken had.

395
00:23:55,349 --> 00:23:58,396
Zo was het ook toen Jezus in
de woestijn werd verzocht.

396
00:23:58,396 --> 00:24:01,763
Hij had dagenlang gevast. De Bijbel zegt:

397
00:24:01,763 --> 00:24:05,067
Hij had honger, en toen
kwam de duivel en zei:

398
00:24:05,067 --> 00:24:09,380
En de verzoeker kwam bij Hem
en zei: Als U Gods Zoon bent,

399
00:24:09,380 --> 00:24:12,187
zeg dan dat deze stenen broden worden.

400
00:24:12,187 --> 00:24:15,169
Dat was een verzoeking
die met eten te maken had.

401
00:24:15,169 --> 00:24:20,204
In dit geval verzocht Jezus Petrus niet,
maar droeg Hij hem op iets te eten.

402
00:24:20,204 --> 00:24:25,672
Wat hem echter als mogelijke maaltijd werd
voorgezet, waren allerlei soorten dieren.

403
00:24:25,672 --> 00:24:31,525
Ik weet niet of er reine dieren bij waren,
maar er waren beslist onreine dieren bij.

404
00:24:31,525 --> 00:24:34,797
Er waren dieren van het
veld en kruipende dieren,

405
00:24:34,797 --> 00:24:38,171
waaronder duidelijk reptielen
en dergelijke vielen.

406
00:24:38,171 --> 00:24:41,143
Deze dieren waren voor een Jood onrein.

407
00:24:41,143 --> 00:24:44,919
Hoewel Petrus sinds Pinksteren
al vele jaren christen was,

408
00:24:44,919 --> 00:24:48,453
hield hij zich op dat moment nog
steeds aan een koosjer dieet.

409
00:24:48,453 --> 00:24:52,550
Hij had zich nog niet losgemaakt
van de Joodse voedingsvoorschriften.

410
00:24:52,550 --> 00:24:54,157
Daarom zei hij:

411
00:24:54,157 --> 00:24:59,797
Maar Petrus zei: Beslist niet, Heere, want
ik heb nooit iets gegeten wat onheilig

412
00:24:59,797 --> 00:25:01,402
of onrein is.

413
00:25:01,402 --> 00:25:03,405
Ik vind dit interessant.

414
00:25:03,405 --> 00:25:10,840
Om te beginnen lijkt wat hij zegt sterk
op wat Ezechiël zei in Ezechiël 4:14.

415
00:25:10,840 --> 00:25:15,823
God zei tegen hem dat hij zijn voedsel
moest eten nadat het boven menselijke

416
00:25:15,823 --> 00:25:22,377
uitwerpselen was gebakken, wat beslist
ritueel onrein zou zijn. En Ezechiël zei:

417
00:25:22,377 --> 00:25:28,402
Toen zei ik: Ach, Heere HEERE, zie,
mijn ziel is nooit verontreinigd,

418
00:25:28,402 --> 00:25:33,781
omdat ik van mijn jeugd af tot nu toe geen
kadaver of wat verscheurd is, gegeten heb.

419
00:25:33,781 --> 00:25:36,976
Er is geen onrein vlees
in mijn mond gekomen.

420
00:25:36,976 --> 00:25:41,793
Daarom paste God de instructies
voor hem daadwerkelijk aan en zei:

421
00:25:41,793 --> 00:25:46,626
Daarop zei Hij tegen mij: Zie,
Ik geef u rundermest in plaats

422
00:25:46,626 --> 00:25:48,778
van menselijke uitwerpselen.

423
00:25:48,778 --> 00:25:50,946
Bereid daarop uw brood.

424
00:25:50,946 --> 00:25:58,271
Maar in Ezechiël 4:14 zien we dat Ezechiël
God bijna precies hetzelfde antwoord geeft

425
00:25:58,271 --> 00:26:00,665
als Petrus hier aan Jezus geeft.

426
00:26:00,665 --> 00:26:05,421
Maar dit is niet de eerste keer dat Petrus
bezwaar maakt tegen iets wat Jezus zei.

427
00:26:05,421 --> 00:26:09,020
In Caesarea Filippi, in Mattheüs 16,

428
00:26:09,020 --> 00:26:13,680
vertelde Jezus de discipelen voor het
eerst dat Hij gekruisigd moest worden.

429
00:26:13,680 --> 00:26:15,624
Petrus maakte bezwaar:

430
00:26:15,624 --> 00:26:21,232
En Petrus nam Hem apart en begon Hem te
bestraffen; hij zei: God zij U genadig,

431
00:26:21,232 --> 00:26:24,622
Heere, dit zal beslist
niet met U gebeuren!

432
00:26:24,622 --> 00:26:28,462
En dat was het moment waarop
Jezus tegen hem moest zeggen:

433
00:26:28,462 --> 00:26:32,078
Ga achter me staan, Satan.
Je zit me in de weg.

434
00:26:32,078 --> 00:26:36,576
Je bent een struikelblok voor me, omdat
je niet gericht bent op wat God wil,

435
00:26:36,576 --> 00:26:38,344
maar op wat mensen willen.

436
00:26:38,344 --> 00:26:41,975
Dat staat in Mattheüs 16:22.

437
00:26:41,975 --> 00:26:46,217
In de Engelse formulering vat
Petrus’ antwoord dit samen als:

438
00:26:46,217 --> 00:26:48,304
‘Beslist niet, Heere.’

439
00:26:48,304 --> 00:26:53,040
De spreker legt daarmee een verbale
parallel met Handelingen 10:14:

440
00:26:53,040 --> 00:26:58,339
Jezus zegt wat er gaat gebeuren, en
Petrus antwoordt als het ware: „Nee hoor,

441
00:26:58,339 --> 00:27:00,024
dat gaat niet gebeuren.”

442
00:27:00,024 --> 00:27:03,894
Natuurlijk is het nogal dom als
een discipel tegen Jezus zegt:

443
00:27:03,894 --> 00:27:08,133
„Ik weet dat U het wat dat betreft
bij het verkeerde eind hebt, Jezus.”

444
00:27:08,133 --> 00:27:10,701
Maar hij laat gewoon zijn emoties zien.

445
00:27:10,701 --> 00:27:15,054
Hij laat gewoon zien wat hij zelf
als trouw aan Jezus beschouwt.

446
00:27:15,054 --> 00:27:19,455
„Ach Heere, kom toch, U wordt
nu gewoon een beetje somber.

447
00:27:19,455 --> 00:27:21,880
Bent U soms een beetje neerslachtig?

448
00:27:21,880 --> 00:27:25,800
Ik besef dat Uw populariteit de
laatste tijd wat is afgenomen,

449
00:27:25,800 --> 00:27:27,663
maar zo erg is het niet.

450
00:27:27,663 --> 00:27:30,056
U gaat echt niet gekruisigd worden.

451
00:27:30,056 --> 00:27:32,466
Wij zullen beslist achter U staan.

452
00:27:32,466 --> 00:27:34,956
Wij zullen niet toelaten dat dit gebeurt.”

453
00:27:34,956 --> 00:27:37,783
Petrus probeert gewoon
zijn trouw uit te drukken,

454
00:27:37,783 --> 00:27:42,362
omdat Jezus iets voorzegt waar Petrus zich
duidelijk erg ongemakkelijk bij voelt.

455
00:27:42,362 --> 00:27:47,809
En er was nog een andere keer dat hij
bezwaar maakte tegen iets wat Jezus deed.

456
00:27:47,809 --> 00:27:51,682
Dat was natuurlijk in Johannes
13, toen Jezus bij hem kwam

457
00:27:51,682 --> 00:27:53,449
om zijn voeten te wassen.

458
00:27:53,449 --> 00:27:56,325
In Johannes 13:8 zei Petrus:

459
00:27:56,325 --> 00:28:02,351
Petrus zei tegen Hem: U zult mijn
voeten in der eeuwigheid niet wassen!

460
00:28:02,351 --> 00:28:07,646
Jezus antwoordde hem: Als Ik u
niet was, hebt u geen deel met Mij.

461
00:28:07,646 --> 00:28:11,191
Hij is zo extreem. Jezus zei:

462
00:28:11,191 --> 00:28:14,543
Als ik je voeten niet
was, hoor je niet bij mij.

463
00:28:14,543 --> 00:28:15,987
Petrus zei:

464
00:28:15,987 --> 00:28:21,200
Simon Petrus zei tegen Hem:
Heere, niet alleen mijn voeten,

465
00:28:21,200 --> 00:28:23,783
maar ook mijn handen en mijn hoofd.

466
00:28:23,783 --> 00:28:25,371
En Jezus zei:

467
00:28:25,371 --> 00:28:28,579
Jezus zei tegen hem: Wie gebaad heeft,

468
00:28:28,579 --> 00:28:33,571
heeft slechts nodig dat zijn voeten worden
gewassen, want hij is al geheel rein.

469
00:28:33,571 --> 00:28:36,447
En u bent rein, maar niet allen.

470
00:28:36,447 --> 00:28:38,295
Laten we redelijk blijven.

471
00:28:38,295 --> 00:28:42,071
Maar het interessante is
dat Petrus zo impulsief is.

472
00:28:42,071 --> 00:28:46,168
Hij spreekt zich zelfs uit als
hij daarmee Jezus tegenspreekt.

473
00:28:46,168 --> 00:28:50,506
Blijkbaar doet hij dat voordat hij
beseft dat dit is wat hij doet.

474
00:28:50,506 --> 00:28:52,514
„Spreek ik Jezus tegen?”

475
00:28:52,514 --> 00:28:55,021
Maar hij is gewoon zo impulsief.

476
00:28:55,021 --> 00:28:57,976
En het is interessant dat
hij dat hier nog steeds is,

477
00:28:57,976 --> 00:29:01,181
zelfs nadat hij met de
Heilige Geest is vervuld.

478
00:29:01,181 --> 00:29:05,027
We zien na Pinksteren grote
veranderingen in Petrus.

479
00:29:05,027 --> 00:29:11,277
Vóór Pinksteren is Petrus een zachtmoedig
mens—nou ja, een lafhartig mens,

480
00:29:11,277 --> 00:29:12,879
zouden we kunnen zeggen.

481
00:29:12,879 --> 00:29:14,802
Hij denkt dat hij een held is.

482
00:29:14,802 --> 00:29:18,824
Petrus zei tegen Hem: Al
moest ik ook met U sterven,

483
00:29:18,824 --> 00:29:21,292
ik zal U beslist niet verloochenen!

484
00:29:21,292 --> 00:29:23,472
Hetzelfde zeiden ook al de discipelen.

485
00:29:23,472 --> 00:29:25,541
En zodra een meisje dan zegt:

486
00:29:25,541 --> 00:29:28,044
Jij was een van hen, zegt hij:

487
00:29:28,044 --> 00:29:33,642
En hij ontkende het opnieuw, met een
eed, en zei : Ik ken de Mens niet.

488
00:29:33,642 --> 00:29:37,733
Petrus is lafhartig totdat hij
met de Geest wordt vervuld.

489
00:29:37,733 --> 00:29:42,160
Dan is hij vrijmoedig, en zijn
vrijmoedigheid wordt vaak genoemd.

490
00:29:42,160 --> 00:29:47,438
In sommige opzichten is hij dus een
veranderd mens, maar niet in elk opzicht.

491
00:29:47,438 --> 00:29:50,662
Wedergeboorte verandert niet
alles aan je temperament.

492
00:29:50,662 --> 00:29:54,652
En een van zijn eigenschappen
is dat hij impulsief is.

493
00:29:54,652 --> 00:29:59,700
Hij spreekt zich snel uit zonder na te
denken, zonder zelfs maar te beseffen:

494
00:29:59,700 --> 00:30:04,026
„Hé, ik spreek Jezus hier
tegen. Dat slaat nergens op.”

495
00:30:04,026 --> 00:30:08,593
Maar hij deed het, en dit komt min of
meer overeen met de manier waarop hij zich

496
00:30:08,593 --> 00:30:12,519
vroeger gedroeg, toen
Jezus bij hem was. Dus:

497
00:30:12,519 --> 00:30:17,664
Maar Petrus zei: Beslist niet, Heere, want
ik heb nooit iets gegeten wat onheilig

498
00:30:17,664 --> 00:30:19,267
of onrein is.

499
00:30:19,267 --> 00:30:21,817
Onlangs moest ik aan de
gevolgen hiervan denken toen ik

500
00:30:21,817 --> 00:30:23,821
met rooms-katholieken sprak.

501
00:30:23,821 --> 00:30:28,327
Rooms-katholieken geloven namelijk dat
Jezus bij het laatste Avondmaal zei:

502
00:30:28,327 --> 00:30:33,282
En Hij nam brood en nadat Hij gedankt had,
brak Hij het en gaf het aan hen met de

503
00:30:33,282 --> 00:30:37,852
woorden: Dit is Mijn lichaam,
dat voor u gegeven wordt.

504
00:30:37,852 --> 00:30:40,113
Doe dat tot Mijn gedachtenis.

505
00:30:40,113 --> 00:30:44,666
Evenzo nam Hij ook de drinkbeker na
het gebruiken van de maaltijd en zei:

506
00:30:44,666 --> 00:30:49,491
Deze drinkbeker is het nieuwe testament
in Mijn bloed, dat voor u vergoten wordt.

507
00:30:49,491 --> 00:30:53,242
en dat Jezus’ woorden
volgens hun uitleg betekenen:

508
00:30:53,242 --> 00:30:58,789
„Dit brood wordt letterlijk Mijn lichaam
terwijl jullie Mij horen spreken,

509
00:30:58,789 --> 00:31:02,876
en de wijn in deze beker
wordt letterlijk Mijn bloed.”

510
00:31:02,876 --> 00:31:06,948
En sindsdien veranderen deze
instellingswoorden, zoals zij ze noemen,

511
00:31:06,948 --> 00:31:11,132
het brood en de wijn van de
avondmaalsgemeenschap in het lichaam

512
00:31:11,132 --> 00:31:12,818
en bloed van Jezus.

513
00:31:12,818 --> 00:31:16,753
Overigens staat er niets in de
Bijbel wat zegt dat dit gebeurde.

514
00:31:16,753 --> 00:31:19,468
En bij de Paschamaaltijd
waar Jezus dat zei,

515
00:31:19,468 --> 00:31:24,608
kende het traditionele ritueel van de
Joden al soortgelijke bewoordingen.

516
00:31:24,608 --> 00:31:28,462
Tijdens de traditionele
sedermaaltijd zei de gastheer:

517
00:31:28,462 --> 00:31:33,200
Dit brood is het brood van de ellende
van onze voorouders in Egypte.

518
00:31:33,200 --> 00:31:36,493
Hij bedoelde niet dat het letterlijk
veranderde in dat brood dat zij hadden

519
00:31:36,493 --> 00:31:41,542
gegeten, of in dat lijden dat zij
1.400 jaar eerder hadden ondergaan.

520
00:31:41,542 --> 00:31:46,029
Hij bedoelde natuurlijk dat dit brood
het lijden in Egypte voorstelde.

521
00:31:46,029 --> 00:31:47,488
Nu zei Jezus:

522
00:31:47,488 --> 00:31:53,721
en nadat Hij gedankt had, brak Hij het
en zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam,

523
00:31:53,721 --> 00:31:55,564
dat voor u gebroken wordt.

524
00:31:55,564 --> 00:31:57,808
Doe dat tot Mijn gedachtenis.

525
00:31:57,808 --> 00:32:01,494
De discipelen zouden natuurlijk
begrijpen dat wanneer Hij zegt:

526
00:32:01,494 --> 00:32:03,097
Dit is mijn lichaam.

527
00:32:03,097 --> 00:32:07,529
Dit is mijn bloed, Hij spreekt op de
traditionele manier van het Pascha.

528
00:32:07,529 --> 00:32:10,099
„Is” betekent „stelt voor”.

529
00:32:10,099 --> 00:32:11,705
En zo praten wij ook.

530
00:32:11,705 --> 00:32:16,522
Als ik je een foto van mijn kinderen liet
zien en zei: “Dit hier is mijn oudste,

531
00:32:16,522 --> 00:32:20,135
en dit is mijn jongste, en
deze twee wonen in Hollywood,

532
00:32:20,135 --> 00:32:24,214
en deze woont in New Orleans,”
of wat dan ook, dan zeg ik:

533
00:32:24,214 --> 00:32:26,864
“Dit hier is mijn oudste dochter.”

534
00:32:26,864 --> 00:32:30,878
Maar in werkelijkheid is het gewoon een
gekleurd stuk papier met een afbeelding

535
00:32:30,878 --> 00:32:33,926
van haar erop. Zij is het niet echt.

536
00:32:33,926 --> 00:32:38,338
Mijn dochters zijn driedimensionaal,
niet tweedimensionaal.

537
00:32:38,338 --> 00:32:40,745
Ze zijn niet plat op een stuk papier.

538
00:32:40,745 --> 00:32:45,237
Maar je zou het niet vreemd vinden als
ik zei: “Dit is mijn oudste dochter.

539
00:32:45,237 --> 00:32:47,579
Dit hier is mijn oudste zoon.”

540
00:32:47,579 --> 00:32:50,852
En dit zijn mijn middelste
dochters en mijn jongste zoon.

541
00:32:50,852 --> 00:32:56,243
Met “dit is” wordt eenvoudig bedoeld
dat dit een afbeelding van hen is.

542
00:32:56,243 --> 00:33:00,560
Of als je iemand op een kaart laat
zien hoe je ergens komt, zeg je:

543
00:33:00,560 --> 00:33:04,572
“Deze lijn hier, dit is Interstate 5.”

544
00:33:04,572 --> 00:33:06,578
Nee, dat is hij niet.

545
00:33:06,578 --> 00:33:09,562
Het is een inktstreep op een stuk papier.

546
00:33:09,562 --> 00:33:12,355
Interstate 5 is gemaakt van asfalt.

547
00:33:12,355 --> 00:33:19,416
Maar als je zegt: “Dit is Interstate 5, en
dit is deze straat, en dit is die straat,”

548
00:33:19,416 --> 00:33:21,341
weten we wat dat betekent.

549
00:33:21,341 --> 00:33:23,187
Het stelt iets voor.

550
00:33:23,187 --> 00:33:24,471
Toen Jezus zei:

551
00:33:24,471 --> 00:33:29,366
Dit is mijn lichaam, dit is mijn bloed,
is het duidelijk dat Hij bedoelde:

552
00:33:29,366 --> 00:33:32,833
“Dit stelt Mijn lichaam
en Mijn bloed voor.”

553
00:33:32,833 --> 00:33:36,428
Eén manier waarop we weten dat de
discipelen begrepen dat Jezus dit niet

554
00:33:36,428 --> 00:33:40,456
letterlijk bedoelde, is dat
Petrus niet het woord nam en zei:

555
00:33:40,456 --> 00:33:41,804
Echt niet, Heer.

556
00:33:41,804 --> 00:33:47,036
Stel je voor dat Petrus werkelijk geloofde
dat Jezus hem vroeg echt bloed te drinken

557
00:33:47,036 --> 00:33:49,347
en echt mensenvlees te eten.

558
00:33:49,347 --> 00:33:54,022
Petrus zou ontzet zijn geweest, en
toch lezen we nergens dat hij ook maar

559
00:33:54,022 --> 00:33:55,708
enig bezwaar maakte.

560
00:33:55,708 --> 00:33:59,402
Als Petrus werkelijk geloofde dat
hij iedere keer dat hij aan de

561
00:33:59,402 --> 00:34:03,321
avondmaalsgemeenschap deelnam
echt het bloed van Jezus dronk,

562
00:34:03,321 --> 00:34:05,249
zou dat onrein zijn.

563
00:34:05,249 --> 00:34:08,461
Dan zou hij jaren later
niet op dit moment zeggen:

564
00:34:08,461 --> 00:34:13,698
Maar Petrus zei: Beslist niet, Heere, want
ik heb nooit iets gegeten wat onheilig

565
00:34:13,698 --> 00:34:15,125
of onrein is.

566
00:34:15,125 --> 00:34:17,065
Hij zou eraan gewend zijn geraakt.

567
00:34:17,065 --> 00:34:21,136
Als hij meende dat hij al die jaren
werkelijk en letterlijk het lichaam van

568
00:34:21,136 --> 00:34:24,341
Jezus had gegeten en
Zijn bloed had gedronken,

569
00:34:24,341 --> 00:34:27,483
zou hij zich allang hebben
neergelegd bij het feit:

570
00:34:27,483 --> 00:34:31,554
“Ik neem aan dat we ons niet aan de
spijswetten hoeven te blijven houden.”

571
00:34:31,554 --> 00:34:37,164
Mensenvlees eten is niet koosjer, en bloed
drinken is op geen enkele manier koosjer.

572
00:34:37,164 --> 00:34:41,587
Toch wijst hij erop dat hij, zelfs
nadat hij als christen jarenlang de

573
00:34:41,587 --> 00:34:46,080
avondmaalsgemeenschap heeft gevierd, nog
nooit iets heeft gegeten wat door de Joden

574
00:34:46,080 --> 00:34:48,329
als onrein zou worden beschouwd.

575
00:34:48,329 --> 00:34:50,738
En deze dieren waren dat wel.

576
00:34:50,738 --> 00:34:52,585
Jezus zegt tegen hem:

577
00:34:52,585 --> 00:34:58,190
En er kwam opnieuw, voor de tweede keer,
een stem tot hem: Wat God gereinigd heeft,

578
00:34:58,190 --> 00:35:00,519
mag u niet voor onheilig houden!

579
00:35:00,519 --> 00:35:03,409
Hij bedoelt: “Noem het niet onrein.”

580
00:35:03,409 --> 00:35:08,388
Daarmee bedoelt Hij: “Ik heb gereinigd
wat Ik je hier opdraag te eten.”

581
00:35:08,388 --> 00:35:12,083
Dat zou onder andere bewijzen,
mocht iemand zich dat afvragen,

582
00:35:12,083 --> 00:35:16,498
dat Christus niet wil dat wij
enig dier als onrein beschouwen.

583
00:35:16,498 --> 00:35:18,264
Hij heeft ze gereinigd.

584
00:35:18,264 --> 00:35:20,753
Hij gebood Petrus ze te eten.

585
00:35:20,753 --> 00:35:24,928
Natuurlijk was het slechts een visioen,
maar het was nog steeds een visioen

586
00:35:24,928 --> 00:35:27,112
met inhoud en betekenis.

587
00:35:27,112 --> 00:35:29,022
Jezus Zelf had gezegd:

588
00:35:29,022 --> 00:35:34,000
Wat de mond ingaat, verontreinigt de
mens niet; maar wat de mond uitkomt,

589
00:35:34,000 --> 00:35:35,927
dat verontreinigt de mens.

590
00:35:35,927 --> 00:35:40,020
Markus, die Jezus in Markus
hoofdstuk 7 aanhaalt, zegt:

591
00:35:40,020 --> 00:35:42,027
Zo wordt al het voedsel gereinigd.

592
00:35:42,027 --> 00:35:47,003
De Engelse vertaling waarop de spreker
hier voortbouwt, formuleert dit actief:

593
00:35:47,003 --> 00:35:50,053
„Zo verklaarde Hij al het voedsel rein.”

594
00:35:50,053 --> 00:35:54,725
Paulus zei, ongetwijfeld beïnvloed
door die uitspraak van Jezus,

595
00:35:54,725 --> 00:35:57,534
in Romeinen 14:14:

596
00:35:57,534 --> 00:36:03,233
Ik weet en ben ervan overtuigd in de Heere
Jezus dat niets in zichzelf onrein is.

597
00:36:03,233 --> 00:36:09,957
Alleen voor hem die van mening is dat
iets onrein is, voor die is het onrein.

598
00:36:09,957 --> 00:36:14,451
Jezus is Degene Die al het
voedsel rein heeft verklaard.

599
00:36:14,451 --> 00:36:17,099
Petrus had het bericht
nog niet meegekregen.

600
00:36:17,099 --> 00:36:19,426
Het is niet zo dat hij
het niet gehoord had.

601
00:36:19,426 --> 00:36:22,892
Het duurt even voordat
het tot hem doordringt.

602
00:36:22,892 --> 00:36:26,006
Ik denk dat Paulus het
eerder begreep dan Petrus.

603
00:36:26,006 --> 00:36:29,617
Maar Petrus begrijpt het
hier, pas na drie pogingen.

604
00:36:29,617 --> 00:36:33,484
Hij maakt drie keer dezelfde
fout, of op zijn minst twee keer,

605
00:36:33,484 --> 00:36:37,159
en de derde keer dringt het
tot zijn dikke hoofd door.

606
00:36:37,159 --> 00:36:40,529
Maar dat dikke hoofd krabt hij
ongetwijfeld terwijl hij denkt:

607
00:36:40,529 --> 00:36:44,621
“Waarom zegt Jezus tegen mij dat
ik deze onreine dingen moet eten?”

608
00:36:44,621 --> 00:36:47,109
Zoals we verderop in dit
hoofdstuk zullen zien,

609
00:36:47,109 --> 00:36:51,442
komt hij erachter dat hem wordt opgedragen
het huis van een heiden binnen te gaan.

610
00:36:51,442 --> 00:36:56,737
De onreine dieren komen overeen met mensen
die de Joden als onrein beschouwen—in dit

611
00:36:56,737 --> 00:36:58,901
geval onbesneden mensen.

612
00:36:58,901 --> 00:37:03,406
Petrus mocht mensen die God
aanvaardt niet als onrein beschouwen,

613
00:37:03,406 --> 00:37:05,634
ook al deden de Joden dat wel.

614
00:37:05,634 --> 00:37:10,219
Zelfs als de Joodse wet deze heidenen
tot de verlorenen zou hebben gerekend,

615
00:37:10,219 --> 00:37:11,886
aanvaardt God hen.

616
00:37:11,886 --> 00:37:13,265
Noem hen niet onrein.

617
00:37:13,265 --> 00:37:17,994
Een van de redenen waarom Joden de huizen
van heidenen niet binnengingen—en het was

618
00:37:17,994 --> 00:37:22,307
een gewoonte, geen wet van
Mozes, dat ze dat niet deden—was

619
00:37:22,307 --> 00:37:25,373
dat ze wisten dat heidenen
dingen in huis hadden

620
00:37:25,373 --> 00:37:28,246
en voedsel serveerden dat onrein was.

621
00:37:28,246 --> 00:37:31,553
Joden aten doorgaans niet
met heidenen aan tafel,

622
00:37:31,553 --> 00:37:34,267
omdat heidenen voedsel
hadden dat niet koosjer was.

623
00:37:34,267 --> 00:37:39,179
Petrus zou worden gevraagd het huis van
een heiden binnen te gaan en daar te eten,

624
00:37:39,179 --> 00:37:40,608
en dat deed hij.

625
00:37:40,608 --> 00:37:44,380
Naar later blijkt, at hij
daadwerkelijk met Cornelius.

626
00:37:44,380 --> 00:37:49,277
Het was noodzakelijk dat hij besefte dat
hij zich geen zorgen hoefde te maken over

627
00:37:49,277 --> 00:37:51,043
wat hem werd voorgezet.

628
00:37:51,043 --> 00:37:54,736
Wat God had gereinigd, en daar
zou ook voedsel onder vallen,

629
00:37:54,736 --> 00:37:57,626
hoefde hij niet als onrein te beschouwen.

630
00:37:57,626 --> 00:37:59,713
Hij kon met de heidenen eten.

631
00:37:59,713 --> 00:38:05,333
Maar belangrijker nog: het waren de mensen
die hij niet als onrein mocht beschouwen.

632
00:38:05,333 --> 00:38:10,632
Persoonlijk geloof ik dat al die wetten
over rein en onrein voedsel in het Oude

633
00:38:10,632 --> 00:38:16,653
Testament rituele wetten zijn, en rituele
wetten zijn van nature symbolisch.

634
00:38:16,653 --> 00:38:20,747
De meeste wijzen rechtstreeks
vooruit naar Christus: het Pascha,

635
00:38:20,747 --> 00:38:22,914
de offers, enzovoort.

636
00:38:22,914 --> 00:38:27,570
De reinheidswetten lijken reine
en onreine mensen voor te stellen.

637
00:38:27,570 --> 00:38:32,948
Dit visioen zou een voorbeeld zijn waarin
God die overeenkomst gebruikt om Petrus

638
00:38:32,948 --> 00:38:37,042
duidelijk te maken dat hij
geen enkel volk—heidenen,

639
00:38:37,042 --> 00:38:41,376
welke groep mensen dan ook—op
zichzelf onrein mag noemen.

640
00:38:41,376 --> 00:38:46,187
We zien dat Paulus, denk ik, die
opvatting hanteert in 2 Korinthe 6,

641
00:38:46,187 --> 00:38:47,630
wanneer hij zegt:

642
00:38:47,630 --> 00:38:50,757
Vorm geen ongelijk span met ongelovigen,

643
00:38:50,757 --> 00:38:54,462
want wat heeft gerechtigheid
gemeenschappelijk met wetteloosheid,

644
00:38:54,462 --> 00:38:57,973
en welke gemeenschap is er
tussen licht en duisternis?

645
00:38:57,973 --> 00:38:59,657
Waar komt dat vandaan?

646
00:38:59,657 --> 00:39:04,885
Die bewoording komt, meen ik, uit
Deuteronomium, waar de wet zegt:

647
00:39:04,885 --> 00:39:08,317
U mag niet ploegen met een
rund en een ezel tegelijk.

648
00:39:08,317 --> 00:39:12,171
Je legt geen juk over een
rein dier en een onrein dier.

649
00:39:12,171 --> 00:39:16,281
Je bindt een rein en een onrein
dier niet samen tot één span.

650
00:39:16,281 --> 00:39:19,332
In het Oude Testament ging het om dieren.

651
00:39:19,332 --> 00:39:24,293
Een ezel is een onrein dier;
een os is een rein dier.

652
00:39:24,293 --> 00:39:26,638
Paulus past het toe op mensen.

653
00:39:26,638 --> 00:39:30,154
Jij bent een rein mens;
je bent een christen.

654
00:39:30,154 --> 00:39:35,388
Vorm geen ongelijk span met
ongelovigen; zij zijn niet rein.

655
00:39:35,388 --> 00:39:40,671
En daarom denk ik dat het hele Nieuwe
Testament deze overeenkomst laat zien.

656
00:39:40,671 --> 00:39:44,525
De reine en onreine dieren
uit de Joodse voorstelling

657
00:39:44,525 --> 00:39:49,663
komen in de geestelijke werkelijkheid van
het nieuwe verbond overeen met personen.

658
00:39:49,663 --> 00:39:51,992
Dat is hier in elk geval zeker zo.

659
00:39:51,992 --> 00:39:55,460
Petrus weet nog steeds niet
zeker wat hier gaat gebeuren.

660
00:39:55,460 --> 00:39:57,371
In vers 17 staat:

661
00:39:57,371 --> 00:40:02,911
Toen Petrus bij zichzelf twijfelde wat het
visioen dat hij gezien had, kon betekenen,

662
00:40:02,911 --> 00:40:07,891
zie, daar stonden de mannen die door
Cornelius gestuurd waren, bij de poort,

663
00:40:07,891 --> 00:40:11,104
nadat zij naar het huis
van Simon gevraagd hadden.

664
00:40:11,104 --> 00:40:13,353
Dat kwam dus precies op tijd.

665
00:40:13,353 --> 00:40:17,145
Deze mannen hadden twee dagen
gereisd om daar te komen.

666
00:40:17,145 --> 00:40:21,707
En precies op het moment dat ze bij
de poort aankomen en naar hem vragen,

667
00:40:21,707 --> 00:40:24,598
heeft Petrus dit visioen net gehad.

668
00:40:24,598 --> 00:40:29,354
Ze liggen hem nog vers in het geheugen
en hij piekert over de betekenis ervan.

669
00:40:29,354 --> 00:40:33,997
En zij riepen iemand en vroegen of
Simon, die ook Petrus genoemd wordt,

670
00:40:33,997 --> 00:40:35,524
daar te gast was.

671
00:40:35,524 --> 00:40:41,067
Terwijl Petrus nog over dat visioen
nadacht, zei de Geest tegen hem: Zie,

672
00:40:41,067 --> 00:40:46,852
drie mannen zoeken u; sta daarom op,
ga naar beneden en reis met hen mee .

673
00:40:46,852 --> 00:40:50,000
Twijfel niet, want Ik heb hen gestuurd.

674
00:40:50,000 --> 00:40:53,800
En Petrus ging naar beneden, naar de
mannen die door Cornelius naar hem toe

675
00:40:53,800 --> 00:40:57,937
gestuurd waren, en zei:
Zie, ik ben het die u zoekt.

676
00:40:57,937 --> 00:40:59,639
Wat is de reden waarom u hier bent?

677
00:40:59,639 --> 00:41:04,844
En zij zeiden: Cornelius, een hoofdman
over honderd, een rechtvaardig man,

678
00:41:04,844 --> 00:41:09,920
die God vreest en van wie heel het volk
van de Joden een goed getuigenis geeft,

679
00:41:09,920 --> 00:41:15,124
is door een aanwijzing van God aangespoord
door een heilige engel om u naar zijn huis

680
00:41:15,124 --> 00:41:19,140
te ontbieden om van u woorden
van zaligheid te horen.

681
00:41:19,140 --> 00:41:23,573
Toen nodigde hij hen binnen en gaf
hun onderdak, kennelijk voor de nacht,

682
00:41:23,573 --> 00:41:28,616
omdat het die dag al zo laat was dat ze
die middag niet ver meer zouden komen.

683
00:41:28,616 --> 00:41:32,326
Toen riep hij hen naar binnen
en ontving hen als gast.

684
00:41:32,326 --> 00:41:35,217
En de volgende dag vertrok Petrus met hen,

685
00:41:35,217 --> 00:41:38,574
en enigen van de broeders
uit Joppe gingen met hem mee.

686
00:41:38,574 --> 00:41:42,348
Zoals we in hoofdstuk 11
zullen zien, waren dat er zes.

687
00:41:42,348 --> 00:41:47,407
Het is dus een gezelschap van tien
mensen dat van Joppe naar Caesarea reist:

688
00:41:47,407 --> 00:41:51,438
de drie afgevaardigden
van Cornelius, Petrus zelf

689
00:41:51,438 --> 00:41:54,233
en zes anderen uit de gemeente in Joppe,

690
00:41:54,233 --> 00:41:57,124
die getuige zouden zijn
van wat er gebeurde.

691
00:41:57,124 --> 00:42:01,059
Toen deze mensen zeiden dat er
een man was die Cornelius heette,

692
00:42:01,059 --> 00:42:06,038
zou Petrus’ eerste reactie
zijn: ‘O, een heiden—onrein.’

693
00:42:06,038 --> 00:42:09,330
Maar toen herinnerde
hij zich meteen: ‘Wacht,

694
00:42:09,330 --> 00:42:12,237
Jezus heeft zojuist drie keer gezegd:

695
00:42:12,237 --> 00:42:18,315
En er kwam opnieuw, voor de tweede keer,
een stem tot hem: Wat God gereinigd heeft,

696
00:42:18,315 --> 00:42:20,736
mag u niet voor onheilig houden!

697
00:42:20,736 --> 00:42:25,931
En zij zeiden: ‘Hij is een rechtvaardig
man, hij is een godvruchtig man,

698
00:42:25,931 --> 00:42:30,580
hij houdt van God, hij vreest
God en een engel heeft hem gezegd

699
00:42:30,580 --> 00:42:32,279
jou te laten halen.’

700
00:42:32,279 --> 00:42:36,432
Ik denk dat Petrus, terwijl hij
die reis naar Caesarea maakt,

701
00:42:36,432 --> 00:42:40,856
de boodschap begint te begrijpen:
dit is waar zijn visioen over ging.

702
00:42:40,856 --> 00:42:43,486
Ik denk niet dat hij
zo traag van begrip was

703
00:42:43,486 --> 00:42:46,291
dat hij dat op dit punt nog niet inzag.

704
00:42:46,291 --> 00:42:48,071
Vers 24:

705
00:42:48,071 --> 00:42:51,197
En de volgende dag kwamen
zij in Caesarea aan.

706
00:42:51,197 --> 00:42:54,467
En Cornelius verwachtte hen
en had zijn familieleden en

707
00:42:54,467 --> 00:42:56,711
beste vrienden bijeengeroepen.

708
00:42:56,711 --> 00:42:59,453
Hij had zijn huis dus
kennelijk vol mensen.

709
00:42:59,453 --> 00:43:04,423
En het gebeurde, toen Petrus naar binnen
ging, dat Cornelius hem tegemoetkwam,

710
00:43:04,423 --> 00:43:07,132
aan zijn voeten viel en hem aanbad.

711
00:43:07,132 --> 00:43:12,285
Maar Petrus richtte hem op en zei:
Sta op, ik ben zelf ook maar een mens.

712
00:43:12,285 --> 00:43:15,804
Als Petrus nog maar net begon te
aanvaarden dat hij het huis van een heiden

713
00:43:15,804 --> 00:43:21,749
binnenging, dan moet dit hem op zijn minst
nog één laatste keer hebben afgestoten:

714
00:43:21,749 --> 00:43:27,131
heidenen buigen veel te gemakkelijk neer
voor mensen, beelden en dat soort dingen.

715
00:43:27,131 --> 00:43:30,345
Joden verafschuwen zulk
gedrag van heidenen.

716
00:43:30,345 --> 00:43:34,041
Je buigt voor niemand
neer behalve voor Jahweh.

717
00:43:34,041 --> 00:43:36,787
Je aanbidt niemand behalve God.

718
00:43:36,787 --> 00:43:41,122
En hier komt Petrus binnen en
Cornelius buigt voor hem neer.

719
00:43:41,122 --> 00:43:43,514
Ik denk dat Petrus zich
hierdoor waarschijnlijk een

720
00:43:43,514 --> 00:43:45,537
beetje afgestoten voelde.

721
00:43:45,537 --> 00:43:50,755
Ik denk niet dat Petrus alleen maar
nederig is: ‘Geef mij geen enkele eer.

722
00:43:50,755 --> 00:43:52,360
Ik ben God niet.’

723
00:43:52,360 --> 00:43:54,993
Ik denk dat hij zegt: ‘Sta op.

724
00:43:54,993 --> 00:43:58,863
Het is niet de bedoeling dat je
daar neerligt en een mens aanbidt.

725
00:43:58,863 --> 00:44:00,468
Ik ben God niet.

726
00:44:00,468 --> 00:44:03,261
Ik ben een mens, net als jij.’

727
00:44:03,261 --> 00:44:07,833
Trouwens, in Openbaring hoofdstuk
19 raakt zelfs Johannes,

728
00:44:07,833 --> 00:44:10,962
die een Jood is en geen afgodendienaar,

729
00:44:10,962 --> 00:44:15,615
zo overweldigd in de aanwezigheid van
de openbaringen die hem zijn gegeven,

730
00:44:15,615 --> 00:44:19,547
dat hij aan de voeten van de
engel neervalt. De engel zegt:

731
00:44:19,547 --> 00:44:21,793
Sta op. Aanbid mij niet.

732
00:44:21,793 --> 00:44:23,718
Dit gebeurt twee keer.

733
00:44:23,718 --> 00:44:30,217
Johannes doet dit twee keer, eenmaal in
Openbaring 19 en eenmaal in Openbaring 22.

734
00:44:30,217 --> 00:44:35,516
Dus ik neem aan dat zelfs een Jood, zelfs
een christelijke Jood, die fout kan maken.

735
00:44:35,516 --> 00:44:38,889
Natuurlijk kan een engel indrukwekkender
zijn dan een mens en een grotere

736
00:44:38,889 --> 00:44:41,378
verleiding vormen om hem te aanbidden.

737
00:44:41,378 --> 00:44:43,883
Maar toch is het niet aanvaardbaar.

738
00:44:43,883 --> 00:44:46,516
Alleen God mag aanbeden worden.

739
00:44:46,516 --> 00:44:51,912
Dit is des te betekenisvoller wanneer je
beseft dat Jezus toestond dat mensen Hem

740
00:44:51,912 --> 00:44:55,204
aanbaden en dat Hij hen nooit terechtwees.

741
00:44:55,204 --> 00:44:59,218
Een van de manieren waarop we weten dat
Jezus Zich ervan bewust was dat Hij God

742
00:44:59,218 --> 00:45:03,459
onder ons was, is dat Hij Zich er
kennelijk niet ongemakkelijk bij voelde

743
00:45:03,459 --> 00:45:05,548
wanneer mensen Hem aanbaden.

744
00:45:05,548 --> 00:45:08,440
Petrus voelde zich daar
heel ongemakkelijk bij.

745
00:45:08,440 --> 00:45:11,010
Hij wist dat hij maar een mens was.

746
00:45:11,010 --> 00:45:15,027
Je aanbidt niet zomaar een mens
en je buigt niet voor hem neer.

747
00:45:15,027 --> 00:45:16,649
Toen zei hij tegen hen:

748
00:45:16,649 --> 00:45:21,549
En hij zei tegen hen: U weet dat het
een Joodse man niet toegestaan is om met

749
00:45:21,549 --> 00:45:25,469
iemand van een ander volk om te
gaan of bij hem binnen te gaan;

750
00:45:25,469 --> 00:45:30,929
maar God heeft mij laten zien dat ik
geen mens onheilig of onrein mag noemen.

751
00:45:30,929 --> 00:45:36,163
Dat is duidelijk. Dat zijn de woorden
van Jezus tot hem in het visioen:

752
00:45:36,163 --> 00:45:41,846
En er kwam opnieuw, voor de tweede keer,
een stem tot hem: Wat God gereinigd heeft,

753
00:45:41,846 --> 00:45:44,254
mag u niet voor onheilig houden!

754
00:45:44,254 --> 00:45:45,699
Dus zegt hij:

755
00:45:45,699 --> 00:45:50,050
God heeft me laten zien dat ik
geen enkel mens onrein mag noemen.

756
00:45:50,050 --> 00:45:53,486
In het visioen leek Jezus
over dieren te spreken.

757
00:45:53,486 --> 00:45:58,216
Maar Petrus begreep dat het visioen en de
werkelijkheid zo met elkaar overeenkwamen,

758
00:45:58,216 --> 00:46:02,241
dat de dieren mensen voorstelden die
Petrus als Jood normaal gesproken als

759
00:46:02,241 --> 00:46:07,196
onrein zou hebben beschouwd en van wie hij
zelfs het huis niet zou zijn binnengegaan.

760
00:46:07,196 --> 00:46:11,365
Daarom ben ik ook zonder tegenspreken
gekomen, toen ik ontboden werd.

761
00:46:11,365 --> 00:46:14,652
Dus vraag ik om welke
reden u mij hebt ontboden.

762
00:46:14,652 --> 00:46:16,031
Cornelius zei:

763
00:46:16,031 --> 00:46:21,003
En Cornelius zei: Vier dagen geleden
had ik tot dit uur toe gevast,

764
00:46:21,003 --> 00:46:23,654
en op het negende uur bad ik in mijn huis.

765
00:46:23,654 --> 00:46:29,358
En zie, er stond een man in blinkende
kleding voor mij en die zei: Cornelius,

766
00:46:29,358 --> 00:46:34,484
uw gebed is verhoord en uw liefdegaven
zijn bij God in gedachtenis gekomen.

767
00:46:34,484 --> 00:46:39,465
Stuur dan mensen naar Joppe en laat Simon
halen, die ook Petrus genoemd wordt;

768
00:46:39,465 --> 00:46:44,221
deze is te gast in het huis van
Simon, de leerlooier, bij de zee.

769
00:46:44,221 --> 00:46:47,257
Als hij hier gekomen is,
zal hij tot u spreken.

770
00:46:47,257 --> 00:46:50,406
Dus heb ik ogenblikkelijk
mensen naar u toe gestuurd,

771
00:46:50,406 --> 00:46:53,765
en u hebt er goed aan gedaan
dat u hier gekomen bent.

772
00:46:53,765 --> 00:46:57,958
Wij zijn dan nu allen hier aanwezig,
in de tegenwoordigheid van God,

773
00:46:57,958 --> 00:47:01,557
om alles te horen wat
u door God bevolen is.

774
00:47:01,557 --> 00:47:04,289
Petrus krijgt nu het volledige beeld.

775
00:47:04,289 --> 00:47:07,583
Het is de bedoeling dat hij
tot deze mensen predikt.

776
00:47:07,583 --> 00:47:11,680
Dat was hem nog niet verteld, maar ik denk
dat hij waarschijnlijk toch al geneigd zou

777
00:47:11,680 --> 00:47:15,129
zijn geweest om het te
doen. Maar Cornelius zegt:

778
00:47:15,129 --> 00:47:17,132
We zijn allemaal hier om te luisteren.

779
00:47:17,132 --> 00:47:21,234
Wat een gewillig gehoor: mensen
die niet eens Joods waren

780
00:47:21,234 --> 00:47:25,384
en die bereid waren te luisteren naar
een boodschap over de Joodse God,

781
00:47:25,384 --> 00:47:29,150
Zijn boodschapper Petrus en
wat Petrus te zeggen had.

782
00:47:29,150 --> 00:47:35,014
Toen opende Petrus zijn mond en zei:

783
00:47:35,014 --> 00:47:38,443
En Petrus opende zijn mond en zei: Ik zie
nu in waarheid in dat God niet iemand om

784
00:47:38,443 --> 00:47:43,739
de persoon aanneemt; maar in ieder volk
is degene die Hem vreest en gerechtigheid

785
00:47:43,739 --> 00:47:46,067
doet, Hem welgevallig.

786
00:47:46,067 --> 00:47:51,445
‘Door Hem aanvaard’ kan niet betekenen dat
hij het christelijke behoud heeft ervaren.

787
00:47:51,445 --> 00:47:55,635
Maar het betekent wel dat God
hem in zekere mate welgezind is,

788
00:47:55,635 --> 00:48:01,415
in elk geval genoeg om hem, zoals hier
gebeurt, een kans op behoud te geven.

789
00:48:01,415 --> 00:48:05,091
Als iemand een heiden is en niet
aan deze voorwaarde voldoet,

790
00:48:05,091 --> 00:48:08,704
God niet vreest en niet
doet wat rechtvaardig is,

791
00:48:08,704 --> 00:48:12,638
dan ziet God die persoon misschien
niet als een geschikte kandidaat.

792
00:48:12,638 --> 00:48:18,355
Het is belangrijk om op te merken dat
behoud meer is dan alleen rechtvaardiging.

793
00:48:18,355 --> 00:48:22,835
Abraham werd gerechtvaardigd door geloof,
maar hij werd nooit deel van het lichaam

794
00:48:22,835 --> 00:48:25,726
van Christus, want dat
was er toen nog niet.

795
00:48:25,726 --> 00:48:29,820
Het is zelfs niet duidelijk of de
Heilige Geest in Abraham woonde.

796
00:48:29,820 --> 00:48:31,747
Blijkbaar was dat niet zo.

797
00:48:31,747 --> 00:48:34,493
Daarover wordt in de Schrift niets gezegd.

798
00:48:34,493 --> 00:48:39,229
Er zijn dingen aan het christelijke
behoud die verder gaan dan wat Abraham

799
00:48:39,229 --> 00:48:42,343
en de gelovige Joden in
het Oude Testament hadden.

800
00:48:42,343 --> 00:48:46,758
Zij waren gerechtvaardigd, wat
betekent dat God hen vergaf.

801
00:48:46,758 --> 00:48:51,671
Wanneer zij stierven, zou er geen
obstakel tussen hen en God zijn.

802
00:48:51,671 --> 00:48:54,304
In die zin konden zij dus behouden worden.

803
00:48:54,304 --> 00:48:57,916
Maar zij ervoeren niet de aspecten
van het behoud die door Pinksteren

804
00:48:57,916 --> 00:48:59,361
tot stand kwamen.

805
00:48:59,361 --> 00:49:04,976
Jeremia 31 vertelt ons zelfs dat God in
het nieuwe verbond enkele vernieuwende

806
00:49:04,976 --> 00:49:07,943
dingen zou doen die Hij
daarvoor niet had gedaan:

807
00:49:07,943 --> 00:49:10,509
Hij zou Zijn wet in hun
binnenste schrijven.

808
00:49:10,509 --> 00:49:14,359
Hij zou niet meer aan hun zonden
en ongerechtigheden denken.

809
00:49:14,359 --> 00:49:18,465
Zij zouden Hem allen kennen,
van de kleinste tot de grootste.

810
00:49:18,465 --> 00:49:21,817
Er waren dus aspecten van het
behoud in het nieuwe verbond

811
00:49:21,817 --> 00:49:25,346
die in het Oude Testament
eenvoudigweg onbekend waren,

812
00:49:25,346 --> 00:49:29,676
hoewel mensen in het Oude Testament wel
door geloof gerechtvaardigd konden worden.

813
00:49:29,676 --> 00:49:32,818
David was dat, Mozes was dat zeker,

814
00:49:32,818 --> 00:49:36,168
en van Abraham wordt het
ons uitdrukkelijk verteld.

815
00:49:36,168 --> 00:49:40,576
Hebreeën 11 geeft ons een overzicht
van heiligen in het Oude Testament,

816
00:49:40,576 --> 00:49:43,477
die stuk voor stuk iets door geloof deden.

817
00:49:43,477 --> 00:49:47,324
Er is geopperd dat rechtvaardiging
door geloof in de ogen van God

818
00:49:47,324 --> 00:49:50,995
altijd de manier is geweest
waarop God te werk ging:

819
00:49:50,995 --> 00:49:54,201
Door het geloof bracht
Abel een beter offer.

820
00:49:54,201 --> 00:49:57,326
Door het geloof wandelde Henoch met God.

821
00:49:57,326 --> 00:50:00,292
Door het geloof bouwde Noach een ark.

822
00:50:00,292 --> 00:50:05,181
Door het geloof verliet Abraham
zijn vaderland en offerde hij Izak.

823
00:50:05,181 --> 00:50:09,028
Zo gaat het verder door het
hele Oude Testament heen.

824
00:50:09,028 --> 00:50:14,174
De schrijver van Hebreeën vertelt ons in
hoofdstuk 11 dat al deze mensen uit het

825
00:50:14,174 --> 00:50:19,143
Oude Testament God gehoorzaamden en
vanwege hun geloof rechtvaardig waren

826
00:50:19,143 --> 00:50:20,730
in Gods ogen.

827
00:50:20,730 --> 00:50:23,953
Behoud in de zin van
rechtvaardiging door geloof

828
00:50:23,953 --> 00:50:28,209
is dus geen nieuw verschijnsel dat
met de komst van Jezus ontstond.

829
00:50:28,209 --> 00:50:31,726
Er was in Israël altijd
een gelovig overblijfsel

830
00:50:31,726 --> 00:50:34,537
dat door zijn geloof
gerechtvaardigd zou worden.

831
00:50:34,537 --> 00:50:39,034
Maar er zijn aspecten van het christelijke
behoud die inhouden dat je opnieuw geboren

832
00:50:39,034 --> 00:50:44,270
wordt, dat de Heilige Geest in je
woont en dat je God innerlijk kent.

833
00:50:44,270 --> 00:50:48,350
Abraham daarentegen heeft God
in misschien wel honderd jaar

834
00:50:48,350 --> 00:50:53,345
waarin hij met God wandelde, ongeveer
twaalf keer aan hem zien verschijnen.

835
00:50:53,345 --> 00:50:55,979
Abraham was een vriend van God.

836
00:50:55,979 --> 00:51:00,315
Maar voor zover wij weten, heeft hij
God tijdens een lang leven toch maar

837
00:51:00,315 --> 00:51:02,804
betrekkelijk weinig keren ontmoet.

838
00:51:02,804 --> 00:51:05,615
Wij hebben God echter in ons wonen.

839
00:51:05,615 --> 00:51:09,951
Dit is beslist een groter
voorrecht in het Nieuwe Testament.

840
00:51:09,951 --> 00:51:15,250
Het behoud in Christus is groter dan de
aspecten van het behoud die mensen vóór

841
00:51:15,250 --> 00:51:17,017
Christus konden ervaren.

842
00:51:17,017 --> 00:51:21,609
Misschien beschouwde God Cornelius,
omdat zijn hart zo was als het was,

843
00:51:21,609 --> 00:51:26,490
op dezelfde manier als Hij iedere
Jood uit het gelovige overblijfsel

844
00:51:26,490 --> 00:51:28,016
zou hebben beschouwd.

845
00:51:28,016 --> 00:51:29,862
Maar hij was niet besneden.

846
00:51:29,862 --> 00:51:34,840
God heeft de besnijdenis nooit werkelijk
als voorwaarde voor behoud gesteld.

847
00:51:34,840 --> 00:51:39,255
Hij eiste de besnijdenis om tot
de familie van Abraham te behoren,

848
00:51:39,255 --> 00:51:42,146
maar mensen als Noach zijn nooit besneden.

849
00:51:42,146 --> 00:51:46,655
Voor zover wij weten, waren
Henoch en Abel evenmin besneden,

850
00:51:46,655 --> 00:51:49,287
en zij werden door geloof behouden.

851
00:51:49,287 --> 00:51:53,957
Laat me je vertellen wat Paulus zei
over heidenen en de besnijdenis.

852
00:51:53,957 --> 00:51:58,595
Als je kijkt naar Romeinen
hoofdstuk 2, vers 25, zei Paulus:

853
00:51:58,595 --> 00:52:02,045
Want de besnijdenis heeft
wel nut als u de wet houdt,

854
00:52:02,045 --> 00:52:04,308
maar als u een overtreder van de wet bent,

855
00:52:04,308 --> 00:52:07,341
is uw besneden zijn tot
onbesneden zijn geworden.

856
00:52:07,341 --> 00:52:09,203
Nu vers 26:

857
00:52:09,203 --> 00:52:13,763
Als dan een onbesnedene de
verordeningen van de wet in acht neemt,

858
00:52:13,763 --> 00:52:18,579
zal zijn onbesneden zijn dan niet
tot besnijdenis gerekend worden?

859
00:52:18,579 --> 00:52:21,084
Hij zegt dat dit inderdaad zo zal zijn.

860
00:52:21,084 --> 00:52:26,768
Als een onbesneden man het rechtvaardige
leven leidt dat God van de Joden vroeg,

861
00:52:26,768 --> 00:52:32,066
maar hij niet besneden is, zal hij wat
God betreft als besneden worden beschouwd.

862
00:52:32,066 --> 00:52:36,803
Natuurlijk zegt hij aan het einde
van dit hoofdstuk, in vers 28:

863
00:52:36,803 --> 00:52:40,273
Want niet híj is Jood die
het in het openbaar is,

864
00:52:40,273 --> 00:52:45,236
en niet dát is besnijdenis die in het
openbaar in het vlees plaatsvindt,

865
00:52:45,236 --> 00:52:50,857
maar híj is Jood die het in het
verborgene is, en dát is besnijdenis,

866
00:52:50,857 --> 00:52:54,953
die van het hart is, naar de
geest, niet naar de letter.

867
00:52:54,953 --> 00:52:58,004
Zijn lof is niet uit mensen maar uit God.

868
00:52:58,004 --> 00:53:02,517
Paulus zegt dus: wie kan zeggen dat
het God, als het gaat om hun hart,

869
00:53:02,517 --> 00:53:08,378
iets uitmaakt of heidenen, die onbesneden
zijn, wel of niet besneden zijn?

870
00:53:08,378 --> 00:53:13,355
Als hun hart besneden is, dan is
lichamelijke besnijdenis niet verplicht.

871
00:53:13,355 --> 00:53:17,193
En daarom denk ik dat we zouden
kunnen stellen dat Cornelius,

872
00:53:17,193 --> 00:53:19,858
wat Gods beoordeling van een mens betreft,

873
00:53:19,858 --> 00:53:24,097
al in een toestand verkeerde die
vergelijkbaar was met die van een trouwe

874
00:53:24,097 --> 00:53:28,272
Jood vóór de komst van
Christus. Hij vreesde God.

875
00:53:28,272 --> 00:53:32,383
Hij deed wat hij wist dat hij
moest doen om God te dienen.

876
00:53:32,383 --> 00:53:38,470
En dus zegt Petrus dat je geen Jood hoeft
te zijn om voor God aanvaardbaar te zijn.

877
00:53:38,470 --> 00:53:43,046
Mensen uit ieder volk die God
vrezen en doen wat juist is,

878
00:53:43,046 --> 00:53:44,733
zijn voor Hem aanvaardbaar.

879
00:53:44,733 --> 00:53:48,362
Toen ik als kind in de
baptistengemeente leerde evangeliseren,

880
00:53:48,362 --> 00:53:51,718
en ook in evangelische kringen
buiten de baptistengemeente,

881
00:53:51,718 --> 00:53:53,966
waar ik lange tijd deel
van heb uitgemaakt,

882
00:53:53,966 --> 00:53:56,632
las ik boeken over evangelisatie.

883
00:53:56,632 --> 00:54:00,646
Ik volgde evangelisatiecursussen
voor een Billy Graham-campagne,

884
00:54:00,646 --> 00:54:03,841
omdat ik op mijn vijftiende
nazorgmedewerker was bij een Billy

885
00:54:03,841 --> 00:54:08,016
Graham-campagne in Anaheim en
die cursussen moest volgen.

886
00:54:08,016 --> 00:54:13,090
Wie ik ook las of hoorde, mij werd altijd
verteld dat je bij evangelisatie de mensen

887
00:54:13,090 --> 00:54:15,723
eerst moet laten weten
dat ze zondaars zijn.

888
00:54:15,723 --> 00:54:19,737
Ze zullen het medicijn niet willen
als ze niet denken dat ze ziek zijn.

889
00:54:19,737 --> 00:54:22,867
Ze zullen niet geïnteresseerd
zijn in behoud door genade,

890
00:54:22,867 --> 00:54:26,574
tenzij ze weten dat ze zonder
Christus verdoemd zijn.

891
00:54:26,574 --> 00:54:29,447
En dus is de vaste evangelisatiemethode

892
00:54:29,447 --> 00:54:32,818
van evangelischen natuurlijk
vaak geweest dat je eerst de

893
00:54:32,818 --> 00:54:34,904
Romeinenweg moet doorlopen.

894
00:54:34,904 --> 00:54:40,522
Je begint in Romeinen
3:23 — of is het vers 26?

895
00:54:40,522 --> 00:54:44,390
Want allen hebben gezondigd en
missen de heerlijkheid van God,

896
00:54:44,390 --> 00:54:47,580
En dan Romeinen 6:23:

897
00:54:47,580 --> 00:54:49,903
Want het loon van de zonde is de dood,

898
00:54:49,903 --> 00:54:56,329
maar de genadegave van God is eeuwig
leven, door Jezus Christus, onze Heere.

899
00:54:56,329 --> 00:54:57,675
En uiteindelijk:

900
00:54:57,675 --> 00:55:02,643
Daarom zal uit werken van de wet geen
vlees voor Hem gerechtvaardigd worden.

901
00:55:02,643 --> 00:55:05,207
Door de wet is immers kennis van zonde.

902
00:55:05,207 --> 00:55:08,347
Dus staat er in Romeinen 10:9:

903
00:55:08,347 --> 00:55:13,785
Als u met uw mond de Heere Jezus belijdt
en met uw hart gelooft dat God Hem uit de

904
00:55:13,785 --> 00:55:17,077
doden heeft opgewekt, zult u zalig worden.

905
00:55:17,077 --> 00:55:18,843
Je doorloopt het hele proces.

906
00:55:18,843 --> 00:55:24,399
Dit is een soort evangelisatie volgens een
vaste formule, maar het begint altijd met:

907
00:55:24,399 --> 00:55:26,310
Iedereen heeft gezondigd.

908
00:55:26,310 --> 00:55:30,581
Nu hebben allen gezondigd, maar
het is interessant dat Petrus...

909
00:55:30,581 --> 00:55:34,338
Ik las dit een aantal jaren
geleden en dacht: ‘Petrus,

910
00:55:34,338 --> 00:55:36,746
jij weet niet hoe je moet evangeliseren.

911
00:55:36,746 --> 00:55:39,956
Je gaat niet het huis van een
zondaar binnen om te zeggen:

912
00:55:39,956 --> 00:55:42,042
“Je bent aanvaardbaar voor God.”

913
00:55:42,042 --> 00:55:47,258
Nee, het eerste wat ze moeten weten, is
dat ze niet aanvaardbaar zijn voor God,

914
00:55:47,258 --> 00:55:50,869
dat ze naar de hel gaan
zolang ze Jezus niet kennen.’

915
00:55:50,869 --> 00:55:53,757
Petrus kwam er eigenlijk
nooit aan toe dat te zeggen.

916
00:55:53,757 --> 00:55:56,967
Hij begint door te zeggen: ‘Je vreest God.

917
00:55:56,967 --> 00:55:58,829
Je probeert God te behagen.

918
00:55:58,829 --> 00:56:01,958
Je bent geen Jood, je bent een heiden.

919
00:56:01,958 --> 00:56:05,566
Je bent onbesneden, maar je hoeft
geen Jood te zijn om voor God

920
00:56:05,566 --> 00:56:07,153
aanvaardbaar te zijn.

921
00:56:07,153 --> 00:56:10,920
Mensen uit ieder volk die
dit doen, worden aanvaard.’

922
00:56:10,920 --> 00:56:15,569
Tenminste, als hun hart oprecht
is, aanvaardt Hij wat ze doen.

923
00:56:15,569 --> 00:56:18,935
Dat betekent niet dat ze op die
manier hun behoud verdienen.

924
00:56:18,935 --> 00:56:20,779
Niemand verdient behoud.

925
00:56:20,779 --> 00:56:23,103
Dan zegt hij in vers 36:

926
00:56:23,103 --> 00:56:26,630
Dit is het woord dat Hij gezonden
heeft tot de Israëlieten,

927
00:56:26,630 --> 00:56:32,486
waardoor Hij vrede verkondigt door Jezus
Christus; Deze is de Heere van allen.

928
00:56:32,486 --> 00:56:36,500
Misschien is het invoegen van
‘Hij is de Heer van iedereen’

929
00:56:36,500 --> 00:56:40,192
hier een manier om te zeggen:
‘Niet alleen van de Joden.’

930
00:56:40,192 --> 00:56:42,681
Petrus begrijpt dit nu beter dan ooit.

931
00:56:42,681 --> 00:56:47,256
Hij is niet alleen de Heere van Israël,
Hij is de Heere van de heidenen.

932
00:56:47,256 --> 00:56:49,922
Daarom evangeliseert Petrus hen.

933
00:56:49,922 --> 00:56:52,474
U weet wat er gebeurd is in heel Judea,

934
00:56:52,474 --> 00:56:55,846
wat begon in Galilea na de doop
die Johannes gepredikt heeft:

935
00:56:55,846 --> 00:56:58,651
Nu suggereert ‘het
woord dat jullie kennen’

936
00:56:58,651 --> 00:57:02,435
dat Petrus ervan uitgaat dat de
familie van Cornelius iets over

937
00:57:02,435 --> 00:57:04,102
Jezus heeft gehoord.

938
00:57:04,102 --> 00:57:08,190
Ze kennen het Evangelie niet,
maar ze hebben over Hem gehoord.

939
00:57:08,190 --> 00:57:10,835
Hij had tenslotte nog
maar enkele jaren daarvoor

940
00:57:10,835 --> 00:57:13,721
nogal wat opzien gebaard in die streek.

941
00:57:13,721 --> 00:57:18,530
Jezus stond in heel Galilea
en Judea, en zelfs in Samaria,

942
00:57:18,530 --> 00:57:21,896
bekend als iemand die
wonderen deed en predikte.

943
00:57:21,896 --> 00:57:25,679
Natuurlijk waren er veel
rondtrekkende predikers en dergelijke,

944
00:57:25,679 --> 00:57:29,831
en misschien hadden sommigen van hen
de reputatie dat er wonderen gebeurden.

945
00:57:29,831 --> 00:57:32,876
Niet iedereen zou daar
zoveel aandacht aan besteden,

946
00:57:32,876 --> 00:57:36,563
maar Petrus gaat ervan uit dat
ze over Jezus hebben gehoord.

947
00:57:36,563 --> 00:57:37,604
Hij zegt:

948
00:57:37,604 --> 00:57:41,932
Jullie kennen die boodschap, die in
heel Judea bekend werd gemaakt en vanuit

949
00:57:41,932 --> 00:57:46,420
Galilea werd verspreid, na de
doop waarover Johannes predikte.

950
00:57:46,420 --> 00:57:51,007
Hij gaat ervan uit dat Cornelius ook
weet wie Johannes was, Johannes de Doper.

951
00:57:51,007 --> 00:57:52,035
Er staat:

952
00:57:52,035 --> 00:57:57,269
hoe God Jezus van Nazareth gezalfd
heeft met de Heilige Geest en met kracht

953
00:57:57,269 --> 00:58:02,006
en hoe Hij het land doorgegaan is, terwijl
Hij goeddeed en allen die door de duivel

954
00:58:02,006 --> 00:58:05,843
overweldigd waren, genas,
want God was met Hem.

955
00:58:05,843 --> 00:58:09,456
Nu genas Hij allen die door
de duivel onderdrukt werden.

956
00:58:09,456 --> 00:58:15,236
Verwijst Petrus hier naar ziekte of naar
demonische bezetenheid? Hij zegt het niet.

957
00:58:15,236 --> 00:58:19,732
Hij gebruikt het woord ‘genas’, wat veel
mensen ertoe heeft gebracht te denken dat

958
00:58:19,732 --> 00:58:21,498
hij het over ziekte heeft.

959
00:58:21,498 --> 00:58:26,315
Daarom zouden zij zeggen dat Petrus ons
vertelt dat ziekte onderdrukking door de

960
00:58:26,315 --> 00:58:31,213
duivel is, en niet alleen maar een
lichamelijk probleem. Het is demonisch.

961
00:58:31,213 --> 00:58:36,929
Jezus genas mensen, en daarmee genas Hij
hen van de onderdrukking door de duivel.

962
00:58:36,929 --> 00:58:40,510
Aan de andere kant worden
exorcismen ook genezingen genoemd.

963
00:58:40,510 --> 00:58:46,077
In Mattheüs 12 bijvoorbeeld dreef Jezus
een demon uit een man die niet kon spreken

964
00:58:46,077 --> 00:58:47,424
en blind was.

965
00:58:47,424 --> 00:58:51,275
Daar staat dat Hij hem genas
door de demonen uit te drijven.

966
00:58:51,275 --> 00:58:54,002
Hij zou dus naar exorcismen
kunnen verwijzen.

967
00:58:54,002 --> 00:58:55,767
Het maakt eigenlijk niet uit.

968
00:58:55,767 --> 00:58:59,297
Het punt is dat de bediening
van Jezus het werk van de duivel

969
00:58:59,297 --> 00:59:01,623
zeer doeltreffend tegenging.

970
00:59:01,623 --> 00:59:06,356
Daarmee liet Hij zien dat Hij Gods
Gezondene was om mensen te bevrijden van

971
00:59:06,356 --> 00:59:09,745
wat satan had gedaan om
hun kwaad te berokkenen.

972
00:59:09,745 --> 00:59:10,934
En hij zegt:

973
00:59:10,934 --> 00:59:16,554
Deze heeft God opgewekt op de derde dag en
Hij heeft gegeven dat Hij zou verschijnen,

974
00:59:16,554 --> 00:59:20,730
niet aan heel het volk, maar aan de
getuigen die door God tevoren verkozen

975
00:59:20,730 --> 00:59:25,580
waren, aan ons namelijk , die met
Hem gegeten en gedronken hebben,

976
00:59:25,580 --> 00:59:28,278
nadat Hij uit de doden opgestaan was.

977
00:59:28,278 --> 00:59:30,848
Daarmee bedoelt hij het volk Israël.

978
00:59:30,848 --> 00:59:35,099
Van Hem getuigen al de profeten
dat ieder die in Hem gelooft,

979
00:59:35,099 --> 00:59:38,977
vergeving van zonden
ontvangen zal door Zijn Naam.

980
00:59:38,977 --> 00:59:43,608
Rechtvaardiging door geloof komt
dus in elk geval in deze preek voor.

981
00:59:43,608 --> 00:59:47,758
Als je in Hem gelooft, zul je
vergeving van zonden ontvangen.

982
00:59:47,758 --> 00:59:49,440
Petrus kwam niet verder.

983
00:59:49,440 --> 00:59:53,222
Hij was eigenlijk van plan meer
te zeggen. Hoe weten we dat?

984
00:59:53,222 --> 00:59:56,411
Omdat hij hiervan verslag
doet in hoofdstuk 11.

985
00:59:56,411 --> 01:00:01,559
Hij vertelt de mensen in Jeruzalem over
deze gebeurtenis en zegt in vers 15:

986
01:00:01,559 --> 01:00:05,332
En toen ik begon te spreken,
viel de Heilige Geest op hen,

987
01:00:05,332 --> 01:00:07,098
evenals op ons in het begin.

988
01:00:07,098 --> 01:00:11,657
Eigenlijk had hij al heel wat gezegd
voordat de Heilige Geest op hen viel,

989
01:00:11,657 --> 01:00:14,788
maar blijkbaar was hij van
plan nog veel meer te zeggen.

990
01:00:14,788 --> 01:00:17,758
Hij dacht dat hij nog maar net
aan zijn preek was begonnen.

991
01:00:17,758 --> 01:00:21,531
Toen hij begon te spreken,
viel de Heilige Geest op hen.

992
01:00:21,531 --> 01:00:27,086
We weten hoeveel hij heeft gezegd, en dan
lezen we in vers 44 dat de Heilige Geest

993
01:00:27,086 --> 01:00:28,435
op hen viel:

994
01:00:28,435 --> 01:00:32,611
Terwijl Petrus deze woorden nog sprak,
viel de Heilige Geest op allen die

995
01:00:32,611 --> 01:00:34,137
het Woord hoorden.

996
01:00:34,137 --> 01:00:38,876
Daarmee worden Cornelius en de mensen
die hij had bijeengeroepen bedoeld.

997
01:00:38,876 --> 01:00:42,329
De zes mannen die met Petrus
uit Joppe waren meegekomen,

998
01:00:42,329 --> 01:00:45,397
waren de Joodse getuigen
van wat er gebeurde.

999
01:00:45,397 --> 01:00:48,272
En de gelovigen die van
de besnijdenis waren,

1000
01:00:48,272 --> 01:00:51,244
zovelen als er met
Petrus waren meegekomen,

1001
01:00:51,244 --> 01:00:55,434
waren buiten zichzelf dat de gave van
de Heilige Geest ook op de heidenen

1002
01:00:55,434 --> 01:00:59,682
uitgestort werd, want zij hoorden
hen spreken in vreemde talen

1003
01:00:59,682 --> 01:01:01,669
en God grootmaken.

1004
01:01:01,669 --> 01:01:03,753
Toen antwoordde Petrus:

1005
01:01:03,753 --> 01:01:05,757
Toen antwoordde Petrus:

1006
01:01:05,757 --> 01:01:09,525
Kan iemand soms het water
weren, zodat deze mensen ,

1007
01:01:09,525 --> 01:01:14,589
die evenals wij de Heilige Geest ontvangen
hebben, niet gedoopt zouden worden?

1008
01:01:14,589 --> 01:01:18,741
En hij gebood dat zij in de Naam
van de Heere gedoopt zouden worden.

1009
01:01:18,741 --> 01:01:21,626
Toen vroegen ze hem nog
een paar dagen te blijven.

1010
01:01:21,626 --> 01:01:26,676
Dit was zo radicaal dat God Petrus
boven elke twijfel moest laten zien

1011
01:01:26,676 --> 01:01:29,738
dat het in orde was dat
heidenen behouden werden.

1012
01:01:29,738 --> 01:01:34,226
Afgezien van de dag van Pinksteren is
dit in het boek Handelingen het enige

1013
01:01:34,226 --> 01:01:39,035
opgetekende geval waarin mensen zonder
handoplegging met de Geest vervuld werden.

1014
01:01:39,035 --> 01:01:42,962
Ik zeg niet dat er in de eerste
eeuw geen andere gevallen waren.

1015
01:01:42,962 --> 01:01:45,912
Ik zeg alleen dat we,
wat het verslag betreft,

1016
01:01:45,912 --> 01:01:51,064
vijf opgetekende gevallen hebben waarin
mensen met de Geest gedoopt werden.

1017
01:01:51,064 --> 01:01:54,678
In drie daarvan gebeurde
dat door handoplegging.

1018
01:01:54,678 --> 01:01:58,838
Eén daarvan was Pinksteren,
wat een uniek geval was.

1019
01:01:58,838 --> 01:02:03,576
Dit is het enige andere geval waarin
geen handoplegging plaatsvond.

1020
01:02:03,576 --> 01:02:05,279
Waarom zou dat zo zijn?

1021
01:02:05,279 --> 01:02:09,198
Ik denk niet dat Petrus er erg
snel toe bereid zou zijn geweest

1022
01:02:09,198 --> 01:02:14,033
hun de handen op te leggen. Het
zijn heidenen. Ze zijn onrein.

1023
01:02:14,033 --> 01:02:17,872
Er was hem zojuist gezegd dat
hij hen niet onrein mocht noemen,

1024
01:02:17,872 --> 01:02:20,040
maar hij moet hier nog steeds aan wennen.

1025
01:02:20,040 --> 01:02:22,787
Dus legt God Zijn handen op hen.

1026
01:02:22,787 --> 01:02:27,188
God laat Petrus zien: ‘Ik
aanvaard deze mensen.’

1027
01:02:27,188 --> 01:02:30,079
Hij stort Zijn Geest over hen uit.

1028
01:02:30,079 --> 01:02:33,693
Toen Petrus hierover in hoofdstuk
11 verantwoording aflegde,

1029
01:02:33,693 --> 01:02:37,082
zei hij dat Hij hun de
Geest op dezelfde manier gaf

1030
01:02:37,082 --> 01:02:39,958
als Hij die aan ons met Pinksteren gaf.

1031
01:02:39,958 --> 01:02:42,368
Dit is Pinksteren voor de heidenen.

1032
01:02:42,368 --> 01:02:44,858
Ze hoorden hen in talen spreken.

1033
01:02:44,858 --> 01:02:48,152
Petrus en de andere Joodse
christenen die bij hem waren,

1034
01:02:48,152 --> 01:02:53,132
stonden er versteld van dat heidenen
werkelijk de Geest van God konden hebben.

1035
01:02:53,132 --> 01:02:56,587
Daarom zei Petrus: ‘Wie zou hun
het water kunnen onthouden?’

1036
01:02:56,587 --> 01:03:00,443
Het is interessant dat sommige mensen
zeggen dat je pas behouden bent wanneer

1037
01:03:00,443 --> 01:03:01,969
je gedoopt bent.

1038
01:03:01,969 --> 01:03:06,483
Deze mensen waren duidelijk behouden,
en ze waren niet met water gedoopt.

1039
01:03:06,483 --> 01:03:11,121
Aan de andere kant zeggen sommige mensen
dat de waterdoop niet erg belangrijk is,

1040
01:03:11,121 --> 01:03:12,966
zolang je maar behouden bent.

1041
01:03:12,966 --> 01:03:17,780
Maar het eerste wat Petrus zei,
was: ‘Laat deze mensen dopen.’

1042
01:03:17,780 --> 01:03:21,470
Mensen lijken in hun dwalingen
tot uitersten te neigen.

1043
01:03:21,470 --> 01:03:26,605
De ene dwaling is te zeggen dat niemand
behouden kan worden tenzij hij gedoopt is.

1044
01:03:26,605 --> 01:03:30,055
Deze mensen waren behouden
en ze waren ongedoopt.

1045
01:03:30,055 --> 01:03:34,067
De andere dwaling is te zeggen dat
de doop niet erg belangrijk is.

1046
01:03:34,067 --> 01:03:38,082
Petrus zei: ‘Ze zijn behouden. Doop hen.’

1047
01:03:38,082 --> 01:03:41,054
Hij gebood dat ze meteen
gedoopt zouden worden.

1048
01:03:41,054 --> 01:03:46,274
Deze daad, het dopen van hen, betekende
hun formele opname in de gemeenschap van

1049
01:03:46,274 --> 01:03:50,547
de heiligen, die tot dan toe
volledig Joods was geweest.

1050
01:03:50,547 --> 01:03:54,546
Er waren honderdduizenden
christenen geweest, allemaal Joods.

1051
01:03:54,546 --> 01:03:59,043
Dit was de eerste keer dat Petrus zelfs
maar op het idee kwam mensen die geen

1052
01:03:59,043 --> 01:04:03,237
Joden en geen proselieten waren,
door de doop in de gemeente,

1053
01:04:03,237 --> 01:04:06,113
in het lichaam van Christus, op te nemen.

1054
01:04:06,113 --> 01:04:08,683
Het verhaal wordt hier
nog een keer verteld.

1055
01:04:08,683 --> 01:04:13,439
We hebben het verhaal over de engel die
naar Cornelius kwam twee keer gehoord:

1056
01:04:13,439 --> 01:04:18,661
eerst in het verslag van Lukas en
daarna toen Cornelius zelf verslag deed.

1057
01:04:18,661 --> 01:04:23,626
In hoofdstuk 11 zullen we het hele
verhaal opnieuw tot in detail horen.

1058
01:04:23,626 --> 01:04:26,276
Dan hoeven we niet overal
commentaar op te geven,

1059
01:04:26,276 --> 01:04:29,259
maar dit verhaal is duidelijk
belangrijk voor Lukas,

1060
01:04:29,259 --> 01:04:31,648
aangezien hij het hele
verhaal twee keer vertelt.

1061
01:04:31,648 --> 01:04:36,780
Dat lijkt enigszins overbodig, maar
Lukas wil niet dat dit ons ontgaat.

1062
01:04:36,780 --> 01:04:40,645
Dit is een belangrijk keerpunt
met wereldwijde gevolgen.

1063
01:04:40,645 --> 01:04:45,199
Als dit, of iets wat ermee
vergelijkbaar is, niet was gebeurd,

1064
01:04:45,199 --> 01:04:48,984
zou de wereldwijde gemeente
volledig Joods zijn.

1065
01:04:48,984 --> 01:04:53,794
En ieder van ons die christen wilde
worden, zou eerst Jood moeten worden.

1066
01:04:53,794 --> 01:04:58,733
We zien dat dit zelfs tot en met
hoofdstuk 15 omstreden bleef.

1067
01:04:58,733 --> 01:05:01,129
De volgende keer
behandelen we hoofdstuk 11.