1
00:00:02,070 --> 00:00:04,590
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,590 --> 00:00:13,230
Deze keer behandelen we Handelingen 22
vers 22 tot en met hoofdstuk 24 vers 27.

3
00:00:13,230 --> 00:00:17,730
Zoals je weet, zijn we onze vorige
bijeenkomst geëindigd midden in hoofdstuk

4
00:00:17,730 --> 00:00:19,350
22 van Handelingen.

5
00:00:19,350 --> 00:00:24,090
We stopten aan het einde van Paulus’
toespraak tot de menigte in Jeruzalem.

6
00:00:24,090 --> 00:00:27,750
Hij had zich aan geen enkele
provocatie schuldig gemaakt.

7
00:00:27,750 --> 00:00:31,110
Maar Joden uit Asia hadden ten onrechte of

8
00:00:31,110 --> 00:00:35,670
oneerlijk beweerd dat hij de tempel had
geschonden door een heiden mee te nemen

9
00:00:35,670 --> 00:00:39,810
naar het gebied voorbij het punt
waar heidenen mochten komen.

10
00:00:39,810 --> 00:00:41,550
Paulus had dit niet gedaan.

11
00:00:41,550 --> 00:00:43,410
Hij zou dit niet doen.

12
00:00:43,410 --> 00:00:47,910
Maar hij werd ervan beschuldigd, en
voordat iemand besloot hem een eerlijk

13
00:00:47,910 --> 00:00:52,170
proces te geven, besloot de
hele menigte die bij de tempel

14
00:00:52,170 --> 00:00:54,390
aanbad dat hij de schuldige was.

15
00:00:54,390 --> 00:00:57,810
Ze begonnen hem te slaan
en probeerden hem te doden.

16
00:00:57,810 --> 00:01:01,710
Zoals zo vaak het geval is, zijn
de Romeinen de goede mannen in

17
00:01:01,710 --> 00:01:03,330
het boek Handelingen.

18
00:01:03,330 --> 00:01:05,730
De Romeinen komen tussenbeide.

19
00:01:05,730 --> 00:01:11,070
Deze overste, Claudius Lysias, brengt
enkele soldaten vanuit de vesting naar

20
00:01:11,070 --> 00:01:14,070
beneden en redt Paulus uit hun handen.

21
00:01:14,070 --> 00:01:16,650
Terwijl ze de trappen
naar de kazerne oplopen,

22
00:01:16,650 --> 00:01:21,510
vraagt Paulus hem toestemming om de
groep toe te spreken, en die krijgt hij.

23
00:01:21,510 --> 00:01:26,010
Aan het begin van hoofdstuk 22
houdt Paulus deze toespraak,

24
00:01:26,010 --> 00:01:28,710
die eindigde in vers 21.

25
00:01:28,710 --> 00:01:34,350
De toespraak bestond grotendeels uit een
relaas van zijn eigen leven en bekering.

26
00:01:34,350 --> 00:01:38,370
Als je erover nadenkt, zou
zo’n getuigenis ideaal zijn.

27
00:01:38,370 --> 00:01:41,310
Dat zou je bij iedere
gelegenheid gebruiken.

28
00:01:41,310 --> 00:01:45,630
Stel je voor dat je voor een
onbekeerd publiek, voor ongelovigen,

29
00:01:45,630 --> 00:01:49,590
zou kunnen staan en getuigen dat
je een beruchte vervolger van de

30
00:01:49,590 --> 00:01:50,910
christelijke gemeente was.

31
00:01:50,910 --> 00:01:55,651
En dat je juist daarmee bezig was toen
een visioen uit de hemel je blind maakte —

32
00:01:55,651 --> 00:02:00,211
je letterlijk op bovennatuurlijke
wijze drie dagen lang blind maakte —

33
00:02:00,211 --> 00:02:04,470
en dat je gezichtsvermogen daarna op
bovennatuurlijke wijze werd hersteld

34
00:02:04,470 --> 00:02:06,030
toen je gedoopt werd.

35
00:02:06,030 --> 00:02:10,950
Wat een geweldig getuigenis om in een
evangelistische situatie te geven.

36
00:02:10,950 --> 00:02:15,390
Er zijn zelfs geleerden geweest die zeiden
dat alleen het getuigenis van Paulus al

37
00:02:15,390 --> 00:02:19,110
nodig is om te bewijzen dat
het christendom waar is.

38
00:02:19,110 --> 00:02:22,770
Van alle andere apologetische
argumenten die beschikbaar zijn

39
00:02:22,770 --> 00:02:26,490
om te bewijzen dat Jezus
is Wie Hij zei dat Hij was,

40
00:02:26,490 --> 00:02:30,270
heb je er geen enkel nodig als je
het getuigenis van Paulus hebt.

41
00:02:30,270 --> 00:02:34,110
Ik denk dat het werkelijk zo is
dat het getuigenis van Paulus

42
00:02:34,110 --> 00:02:36,990
een van de sterkste bewijzen
voor het christendom is,

43
00:02:36,990 --> 00:02:39,990
omdat hij een bekende
historische figuur is.

44
00:02:39,990 --> 00:02:44,730
Hoewel sommige mensen dwaas genoeg
beweren dat Jezus slechts een mythe is,

45
00:02:44,730 --> 00:02:48,450
heeft niemand ooit beweerd
dat Paulus een mythe was.

46
00:02:48,450 --> 00:02:51,390
We hebben brieven die
door hem geschreven zijn.

47
00:02:51,390 --> 00:02:53,970
Hij is de stichter van
een hele groep gemeenten,

48
00:02:53,970 --> 00:02:56,790
waarvan sommige vandaag
de dag nog bestaan.

49
00:02:56,790 --> 00:03:01,350
Laten we eerlijk zijn: beweren dat
hij een mythe is, is belachelijk.

50
00:03:01,350 --> 00:03:04,470
Maar iedereen vertelt
hetzelfde verhaal over hem.

51
00:03:04,470 --> 00:03:07,110
Hij was een Jood die
de gemeente vervolgde.

52
00:03:07,110 --> 00:03:09,870
Iets veranderde hem. Wat was het?

53
00:03:09,870 --> 00:03:13,050
Niemand kan ontkennen
dat iets hem veranderde.

54
00:03:13,050 --> 00:03:17,550
Mensen kunnen verschillende theorieën
bedenken over waarom hij veranderde,

55
00:03:17,550 --> 00:03:20,490
zonder ermee in te
stemmen dat hij Jezus zag.

56
00:03:20,490 --> 00:03:23,970
Sommige mensen hebben gezegd dat
hij misschien epileptisch was,

57
00:03:23,970 --> 00:03:28,770
een aanval kreeg en die ten onrechte
voor een visioen van Christus hield,

58
00:03:28,770 --> 00:03:30,090
of iets dergelijks.

59
00:03:30,090 --> 00:03:35,070
Maar geen van de alternatieve verhalen
doet recht aan het bewijsmateriaal.

60
00:03:35,070 --> 00:03:40,050
Evenmin doet een van de alternatieve
verhalen over de opstanding van Christus

61
00:03:40,050 --> 00:03:45,750
recht aan het bewijs van het lege graf en
het feit dat Christus na Zijn opstanding

62
00:03:45,750 --> 00:03:47,430
zichtbaar is verschenen.

63
00:03:47,430 --> 00:03:51,390
In elk geval kunnen de bekende
feiten eigenlijk maar op één manier

64
00:03:51,390 --> 00:03:52,890
goed worden verklaard.

65
00:03:52,890 --> 00:03:57,570
De bekering van Paulus is beslist een van
die gebeurtenissen die een verbluffend

66
00:03:57,570 --> 00:03:59,430
sterk bewijs opleveren.

67
00:03:59,430 --> 00:04:03,330
Paulus geeft dat getuigenis iedere
keer dat hij daartoe de kans krijgt

68
00:04:03,330 --> 00:04:04,530
aan de Joden.

69
00:04:04,530 --> 00:04:08,190
Dat deed hij hier, en ze
luisterden aandachtig.

70
00:04:08,190 --> 00:04:10,110
In vers 22 staat:

71
00:04:10,110 --> 00:04:12,690
Zij hoorden hem nu aan tot dit woord toe,

72
00:04:12,690 --> 00:04:17,250
maar daarna verhieven zij hun stem en
zeiden: Weg van de aarde met zo iemand,

73
00:04:17,250 --> 00:04:19,710
want hij behoort niet te blijven leven.

74
00:04:19,710 --> 00:04:24,810
Welk woord? Het woord ‘heidenen’,
het laatste woord van zijn preek.

75
00:04:24,810 --> 00:04:28,230
Het was misschien niet zijn bedoeling
dat dit het laatste woord van zijn

76
00:04:28,230 --> 00:04:29,430
preek zou zijn.

77
00:04:29,430 --> 00:04:33,510
Maar het laatste woord dat hij eruit
wist te krijgen voordat de menigte hem

78
00:04:33,510 --> 00:04:36,090
onderbrak, was ‘heidenen’.

79
00:04:36,090 --> 00:04:40,470
Hij zei dat hij een visioen van Jezus
zag terwijl hij in de tempel bad.

80
00:04:40,470 --> 00:04:41,910
En Jezus zei:

81
00:04:41,910 --> 00:04:47,670
En Hij zei tegen mij: Ga, want Ik zal
u ver weg zenden, naar de heidenen.

82
00:04:47,670 --> 00:04:52,230
Dit wijst er natuurlijk op dat Jezus,
toen Hij een belangrijke gezant koos,

83
00:04:52,230 --> 00:04:55,230
hem niet naar de Joden zou
sturen, maar naar de heidenen.

84
00:04:55,230 --> 00:04:59,370
In die zin gaf Jezus de voorkeur
aan de heidenen boven de Joden

85
00:04:59,370 --> 00:05:04,290
en bevoorrechtte Hij hen met de boodschap
die Paulus hun zou gaan prediken.

86
00:05:04,290 --> 00:05:08,910
Dit bevestigde in de gedachten van
degenen die Paulus al haatten alleen maar

87
00:05:08,910 --> 00:05:13,740
dat hij een liefhebber van heidenen
was, een overloper, een meshumad.

88
00:05:13,740 --> 00:05:17,850
Meshumad is het Joodse
woord voor een verrader.

89
00:05:17,850 --> 00:05:21,210
Zo denken hedendaagse Joden over Saulus.

90
00:05:21,210 --> 00:05:25,290
Ze kennen zijn verhaal, maar
zouden hem meshumad noemen.

91
00:05:25,290 --> 00:05:27,870
Hij is een verrader van het Joodse volk.

92
00:05:27,870 --> 00:05:32,250
Dat was hij natuurlijk niet, en hij deed
niets waartoe hij niet gedwongen was.

93
00:05:32,250 --> 00:05:34,470
Hoe had hij anders kunnen reageren?

94
00:05:34,470 --> 00:05:37,350
Hij had er niet om gevraagd
christen te worden.

95
00:05:37,350 --> 00:05:40,530
Hij had er niet om
gevraagd apostel te worden.

96
00:05:40,530 --> 00:05:45,930
Uit eigen keuze volgde hij een totaal
andere koers, en Jezus greep hem.

97
00:05:45,930 --> 00:05:48,510
Zoals Paulus in Filippenzen zegt:

98
00:05:48,510 --> 00:05:51,870
Niet dat ik het al verkregen
heb of al volmaakt ben,

99
00:05:51,870 --> 00:05:54,870
maar ik jaag ernaar om het ook te grijpen.

100
00:05:54,870 --> 00:05:57,990
Daartoe ben ik ook door
Christus Jezus gegrepen.

101
00:05:57,990 --> 00:06:02,730
Het is alsof Christus hem arresteerde
en hem een andere kant op liet gaan.

102
00:06:02,730 --> 00:06:06,270
Paulus had nee kunnen zeggen,
maar hoe zou je dat kunnen?

103
00:06:06,270 --> 00:06:09,090
Hoe zou je daar werkelijk
nee tegen kunnen zeggen?

104
00:06:09,090 --> 00:06:12,570
Dus in zekere zin: arme Paulus.

105
00:06:12,570 --> 00:06:15,570
Maar ook: bevoorrechte Paulus.

106
00:06:15,570 --> 00:06:18,930
Hij had het grote voorrecht
openbaringen te ontvangen,

107
00:06:18,930 --> 00:06:22,170
wonderen te verrichten
en gemeenten te stichten.

108
00:06:22,170 --> 00:06:25,890
Wat wonderbaarlijk, en wat een
loon heeft hij in de hemel.

109
00:06:25,890 --> 00:06:30,750
Maar tegelijkertijd had alle ellende
die ze hem aandeden niets te maken met

110
00:06:30,750 --> 00:06:33,030
enige keuze die hij hierin had.

111
00:06:33,030 --> 00:06:37,350
In elk geval deed hij eenvoudig wat
hem in zekere zin door een goddelijk

112
00:06:37,350 --> 00:06:39,150
visioen was opgedragen.

113
00:06:39,150 --> 00:06:44,430
Hij haalt alleen maar aan wat Jezus tegen
hem zei: ‘Ik stuur je naar de heidenen.’

114
00:06:44,430 --> 00:06:48,690
Voor zijn Joodse toehoorders daar,
die al enigszins opgewonden waren,

115
00:06:48,690 --> 00:06:51,330
was dat een ondraaglijke uitspraak.

116
00:06:51,330 --> 00:06:53,130
Vers 22 zegt:

117
00:06:53,130 --> 00:06:56,070
En ze luisterden naar hem tot hij dit zei,

118
00:06:56,070 --> 00:06:58,950
Zij hoorden hem nu aan tot dit woord toe,

119
00:06:58,950 --> 00:07:03,810
maar daarna verhieven zij hun stem en
zeiden: Weg van de aarde met zo iemand,

120
00:07:03,810 --> 00:07:06,150
want hij behoort niet te blijven leven.

121
00:07:06,150 --> 00:07:10,290
—wat een teken is dat ze diep
beledigd en gegriefd zijn—

122
00:07:10,290 --> 00:07:15,390
En toen zij schreeuwden en de kleren van
zich afsmeten en stof in de lucht gooiden,

123
00:07:15,390 --> 00:07:18,630
Dit is eigenlijk gewoon
een enorme driftbui.

124
00:07:18,630 --> 00:07:22,050
De Joden schudden gewoonlijk
het stof van hun kleren of

125
00:07:22,050 --> 00:07:24,570
stampten het stof van hun voeten als een

126
00:07:24,570 --> 00:07:29,430
daad waarmee ze iedere verbondenheid
met iemand afzwoeren of ontkenden.

127
00:07:29,430 --> 00:07:33,090
Dat deden de Joden wanneer ze
uit een heidens land kwamen.

128
00:07:33,090 --> 00:07:37,530
Ze kwamen dan terug in Israël en
schudden het heidense stof van hun kleren

129
00:07:37,530 --> 00:07:38,970
en hun voeten.

130
00:07:38,970 --> 00:07:42,630
Paulus deed dit zelf in
Antiochië, bij de synagoge.

131
00:07:42,630 --> 00:07:46,290
Later deed hij het nog een
keer, toen de Joden hem afwezen

132
00:07:46,290 --> 00:07:49,530
en hij het stof van zijn
voeten of zijn kleren schudde.

133
00:07:49,530 --> 00:07:53,670
Hier smijten ze hun kleren van zich
af en gooien ze stof in de lucht.

134
00:07:53,670 --> 00:07:57,210
Dat is niet het gebruikelijke
ritueel van het afschudden van stof.

135
00:07:57,210 --> 00:07:59,190
Dat is niet wat men normaal doet.

136
00:07:59,190 --> 00:08:03,690
Ze gedragen zich gewoon als een stel
verwende kinderen dat een driftbui heeft.

137
00:08:03,690 --> 00:08:04,770
Ze zeggen:

138
00:08:04,770 --> 00:08:08,550
Hij verdient het niet om te leven,
weg met hem van de aardbodem,

139
00:08:08,550 --> 00:08:11,010
beval de overste hem in
de kazerne te brengen,

140
00:08:11,010 --> 00:08:14,190
en hij zei dat men hem onder
geseling moest verhoren,

141
00:08:14,190 --> 00:08:17,910
om aan de weet te komen waarom
zij zo tegen hem tekeergingen.

142
00:08:17,910 --> 00:08:21,870
De tribuun kende kennelijk niet
genoeg Aramees om ook maar te weten

143
00:08:21,870 --> 00:08:23,610
waarover gesproken werd.

144
00:08:23,610 --> 00:08:27,210
Hij heeft Paulus gewoon in een
vreemde taal horen spreken.

145
00:08:27,210 --> 00:08:31,230
Plotseling barst de menigte los, en
de Romein heeft geen idee wat er aan

146
00:08:31,230 --> 00:08:32,430
de hand is.

147
00:08:32,430 --> 00:08:35,070
Dus zegt hij: ‘Verhoor hem.’

148
00:08:35,070 --> 00:08:39,330
De gebruikelijke manier om een gevangene
te verhoren was hem te geselen.

149
00:08:39,330 --> 00:08:42,630
Dat betekende dat hij aan een
geselpaal werd vastgebonden

150
00:08:42,630 --> 00:08:45,750
en werd gegeseld tot hij informatie gaf.

151
00:08:45,750 --> 00:08:48,930
Zo verhoorden ze mensen om
informatie te verkrijgen.

152
00:08:48,930 --> 00:08:53,970
Als iemand niet direct bruikbare
informatie gaf, geselden ze hem harder.

153
00:08:53,970 --> 00:08:57,930
Iedere volgende zweepslag die nodig was om
hem te laten bekennen wat er aan de hand

154
00:08:57,930 --> 00:08:59,970
was, werd zwaarder.

155
00:08:59,970 --> 00:09:02,670
Zo dwing je iemand tot een bekentenis.

156
00:09:02,670 --> 00:09:05,070
Zo krijg je informatie uit hem.

157
00:09:05,070 --> 00:09:08,250
Claudius Lysias had de Joden
om informatie gevraagd,

158
00:09:08,250 --> 00:09:10,590
maar hij kon geen
duidelijk antwoord krijgen.

159
00:09:10,590 --> 00:09:15,450
Dus dacht hij: ‘Ik ga het rechtstreeks
uit de mond van de betrokkene horen.

160
00:09:15,450 --> 00:09:17,970
Verhoor hem. Gesel hem.’

161
00:09:17,970 --> 00:09:20,850
Geselen betekent met een zweep slaan.

162
00:09:20,850 --> 00:09:24,570
En terwijl zij hem met de riemen
in gestrekte houding vastbonden,

163
00:09:24,570 --> 00:09:28,230
zei Paulus tegen de hoofdman
over honderd die erbij stond:

164
00:09:28,230 --> 00:09:33,750
Is het u geoorloofd een Romein te
geselen, en dat nog wel onveroordeeld?

165
00:09:33,750 --> 00:09:37,770
Het was niet alleen onwettig om
een man te geselen die Romein was

166
00:09:37,770 --> 00:09:40,170
en niet door een
rechtbank was veroordeeld,

167
00:09:40,170 --> 00:09:43,410
maar het was ook verboden
hem vast te binden.

168
00:09:43,410 --> 00:09:46,830
Een van de rechten van Romeinse
burgers was dat ze niet

169
00:09:46,830 --> 00:09:51,810
vastgebonden of gegeseld mochten worden
zolang ze niet door een rechtbank voor een

170
00:09:51,810 --> 00:09:53,910
misdrijf waren veroordeeld.

171
00:09:53,910 --> 00:09:56,130
En Paulus was niet veroordeeld.

172
00:09:56,130 --> 00:10:00,870
Ze hadden hem al vastgebonden en
maakten zich gereed om hem te geselen.

173
00:10:00,870 --> 00:10:03,570
Paulus lijkt dit heel terloops te zeggen.

174
00:10:03,570 --> 00:10:07,290
Paulus wist dat hij een sterke
onderhandelingspositie had.

175
00:10:07,290 --> 00:10:09,390
Hij hoefde niet boos te worden.

176
00:10:09,390 --> 00:10:12,330
Hij hoefde niet stellig
op zijn strepen te staan.

177
00:10:12,330 --> 00:10:18,090
Je zou zijn terloopse houding vrij kunnen
weergeven als: ‘Trouwens, is dit wettig?

178
00:10:18,090 --> 00:10:19,470
Zoek het even na.

179
00:10:19,470 --> 00:10:23,910
Ik heb de wetboeken de laatste tijd niet
gelezen, maar misschien weet jij het:

180
00:10:23,910 --> 00:10:28,590
is het wettig dat jullie een man geselen
die Romein is en niet veroordeeld?’

181
00:10:28,590 --> 00:10:33,690
Plotseling boezemt dit niet alleen de
centurio angst in, maar ook de tribuun,

182
00:10:33,690 --> 00:10:37,470
want ze hebben hem al
vastgebonden. Dat is onwettig.

183
00:10:37,470 --> 00:10:41,790
Ze hebben hem nog niet gegeseld, maar
ze hebben zijn rechten al geschonden.

184
00:10:41,790 --> 00:10:45,570
Als hij een aanklacht wilde indienen,
kon dat heel slecht uitpakken

185
00:10:45,570 --> 00:10:46,650
voor hun loopbaan.

186
00:10:46,650 --> 00:10:50,070
En de overste antwoordde: Ik
heb dit burgerrecht voor een

187
00:10:50,070 --> 00:10:51,870
groot bedrag verkregen.

188
00:10:51,870 --> 00:10:55,830
En Paulus zei: Maar ik
ben zelfs zo geboren.

189
00:10:55,830 --> 00:10:58,230
Je kon het burgerrecht kopen.

190
00:10:58,230 --> 00:11:03,030
Dat was heel duur, omdat de voorrechten
als zeer waardevol werden beschouwd.

191
00:11:03,030 --> 00:11:06,390
Deze tribuun had kennelijk
zelf het Romeinse burgerrecht

192
00:11:06,390 --> 00:11:09,030
en had het voor een
aanzienlijk bedrag gekocht.

193
00:11:09,030 --> 00:11:11,370
Paulus hoefde geen cent te betalen.

194
00:11:11,370 --> 00:11:16,230
Hij was met dat voorrecht geboren, wat
betekent dat zijn vader of grootvader het

195
00:11:16,230 --> 00:11:18,450
voor zijn familie had verkregen.

196
00:11:18,450 --> 00:11:23,070
Zoals ik eerder zei, werd het burgerrecht
niet gemakkelijk aan mensen verleend.

197
00:11:23,070 --> 00:11:27,030
De meeste mensen in het Romeinse
Rijk hadden dat voorrecht niet.

198
00:11:27,030 --> 00:11:31,350
Daarom nam men niet aan dat hij een
Romeins burger was totdat hij er zelf

199
00:11:31,350 --> 00:11:32,970
aanspraak op maakte.

200
00:11:32,970 --> 00:11:35,130
Men nam aan dat hij het niet was.

201
00:11:35,130 --> 00:11:39,750
Het kwam zelden voor dat iemand een
Romeins burger was, en zeker een Jood.

202
00:11:39,750 --> 00:11:44,250
Toch vertelt Paulus ons elders dat
hij de zoon van een Farizeeër was.

203
00:11:44,250 --> 00:11:47,850
Zijn vader, een Farizeeër,
had het Romeinse burgerrecht.

204
00:11:47,850 --> 00:11:51,750
Je kon het burgerrecht hoofdzakelijk
op twee manieren verkrijgen:

205
00:11:51,750 --> 00:11:56,370
door de keizer een enorme dienst
te bewijzen of door het te kopen.

206
00:11:56,370 --> 00:12:00,630
Zo’n dienst bestond meestal uit een
buitengewone heldendaad voor Rome in een

207
00:12:00,630 --> 00:12:05,910
oorlog, hoewel Farizeeën over het algemeen
waarschijnlijk geen grote krijgers en ook

208
00:12:05,910 --> 00:12:08,730
geen grote patriotten van Rome waren.

209
00:12:08,730 --> 00:12:11,670
Zijn vader was dus
waarschijnlijk erg rijk.

210
00:12:11,670 --> 00:12:15,750
Omdat hij wist welke voordelen
het Romeinse burgerschap bood,

211
00:12:15,750 --> 00:12:18,750
had hij het waarschijnlijk
gekocht, net zoals deze

212
00:12:18,750 --> 00:12:21,690
tribuun het voor een
hoge prijs had gekocht.

213
00:12:21,690 --> 00:12:24,990
Het verschil is dat de vader
van Paulus dat had gedaan,

214
00:12:24,990 --> 00:12:27,870
zodat Paulus het zelf niet hoefde te doen.

215
00:12:27,870 --> 00:12:31,530
Paulus was van geboorte
een vrij Romeins burger.

216
00:12:31,530 --> 00:12:33,570
Wat een voorrecht was dat.

217
00:12:33,570 --> 00:12:37,410
Zonder dat het hem iets kostte,
genoot hij deze voordelen.

218
00:12:37,410 --> 00:12:42,510
Ik weet zeker dat hij dat waardeerde,
vooral op dit specifieke moment.

219
00:12:42,510 --> 00:12:45,150
‘Bedankt, pa, waar je ook bent.

220
00:12:45,150 --> 00:12:48,030
Bedankt dat je het burgerschap
voor me hebt gekocht,

221
00:12:48,030 --> 00:12:50,970
want daardoor ontkom ik
aan nog een geseling.’

222
00:12:50,970 --> 00:12:55,890
Het is interessant dat hij eerder, toen
hij in hoofdstuk 16 in Filippi was,

223
00:12:55,890 --> 00:12:57,930
ook al Romeins burger was.

224
00:12:57,930 --> 00:13:02,610
Maar hij liet hen hem geselen zonder
hun te vertellen dat hij een burger was.

225
00:13:02,610 --> 00:13:06,870
Hij liet zich slaan, terwijl hij dat
gemakkelijk had kunnen voorkomen door het

226
00:13:06,870 --> 00:13:08,430
alleen maar te zeggen.

227
00:13:08,430 --> 00:13:10,890
Maar hij onderging die afranseling.

228
00:13:10,890 --> 00:13:15,210
Hij ving de klappen op voor de rest,
omdat hij wist dat hij het hun later

229
00:13:15,210 --> 00:13:19,590
kon aanrekenen als hij zich door
hen liet slaan. En dat deed hij.

230
00:13:19,590 --> 00:13:23,070
Toen ze hem de volgende dag
wilden vrijlaten, zei hij:

231
00:13:23,070 --> 00:13:24,270
‘Wacht eens even.

232
00:13:24,270 --> 00:13:27,930
Ik vertrek niet voordat jullie mij
openlijk in het gelijk hebben gesteld,

233
00:13:27,930 --> 00:13:29,790
want ik ben een Romein.

234
00:13:29,790 --> 00:13:34,410
Dat wisten jullie niet toen jullie mij
sloegen, maar nu weten jullie het wel.’

235
00:13:34,410 --> 00:13:36,630
Hij had hen dus echt in de tang.

236
00:13:36,630 --> 00:13:39,990
In dit geval besloot hij
dat spel niet te spelen.

237
00:13:39,990 --> 00:13:42,990
Hij wilde gewoon niet
geslagen worden, denk ik.

238
00:13:42,990 --> 00:13:48,030
Paulus droeg door alle afranselingen de
littekens van Christus in zijn lichaam.

239
00:13:48,030 --> 00:13:51,990
Als je 2 Korinthe leest, waarin
wordt gesproken over wat Paulus

240
00:13:51,990 --> 00:13:56,310
vóór deze tijd had geleden, want hij
schreef 2 Korinthe vóór deze tijd,

241
00:13:56,310 --> 00:14:00,750
dan somt hij veel van de afranselingen
op die hij had ondergaan.

242
00:14:00,750 --> 00:14:04,410
Blijkbaar beriep hij zich vaak
niet op zijn Romeinse burgerschap,

243
00:14:04,410 --> 00:14:07,590
of anders werden de rechten die
daaraan verbonden waren door

244
00:14:07,590 --> 00:14:09,810
de autoriteiten geschonden.

245
00:14:09,810 --> 00:14:13,710
In 2 Korinthe 11:23 zegt Paulus:

246
00:14:13,710 --> 00:14:16,350
Zijn zíj dienaars van Christus?

247
00:14:16,350 --> 00:14:19,891
— ik spreek als een waanzinnige
— ik sta boven hen ;

248
00:14:19,891 --> 00:14:24,570
in ingespannen arbeid veel
vaker, in slagen bovenmate,

249
00:14:24,570 --> 00:14:28,890
in gevangenissen veel vaker,
dikwijls in doods gevaar .

250
00:14:28,890 --> 00:14:32,310
Hij heeft het over valse
leraren in de gemeente.

251
00:14:32,310 --> 00:14:35,970
Die slagen waren onder meer
het gevolg van geselingen.

252
00:14:35,970 --> 00:14:39,450
Hij kon de slagen die hij had
gekregen niet eens tellen.

253
00:14:39,450 --> 00:14:42,810
‘Het valt niet meer te meten
hoeveel slagen ik heb gekregen.’

254
00:14:42,810 --> 00:14:46,230
Ik kan me voorstellen dat je
de tel bijhoudt zolang je kunt,

255
00:14:46,230 --> 00:14:48,930
maar uiteindelijk raak je de tel kwijt.

256
00:14:48,930 --> 00:14:52,770
Hij kreeg vijf keer negenendertig
zweepslagen van de Joden.

257
00:14:52,770 --> 00:14:56,850
De Joden waren geen Romeinen en daarom
hielden ze misschien geen rekening met

258
00:14:56,850 --> 00:14:58,770
zijn Romeinse burgerschap.

259
00:14:58,770 --> 00:15:00,930
We weten niet wanneer ze dit deden.

260
00:15:00,930 --> 00:15:03,330
We hebben nergens
vastgelegd dat dit gebeurde,

261
00:15:03,330 --> 00:15:07,050
maar het gebeurde allemaal in de
periode van zijn leven waarover we

262
00:15:07,050 --> 00:15:08,610
al hebben gelezen.

263
00:15:08,610 --> 00:15:13,590
Ergens in die periode waren die
vijf gelegenheden waarop hij telkens

264
00:15:13,590 --> 00:15:15,570
negenendertig zweepslagen kreeg.

265
00:15:15,570 --> 00:15:19,170
Dat zijn bij elkaar al bijna
tweehonderd zweepslagen.

266
00:15:19,170 --> 00:15:20,490
Hij zegt:

267
00:15:20,490 --> 00:15:24,750
Driemaal ben ik met de roede
gegeseld, eenmaal ben ik gestenigd,

268
00:15:24,750 --> 00:15:28,290
driemaal heb ik schipbreuk
geleden, een heel etmaal heb ik in

269
00:15:28,290 --> 00:15:30,030
volle zee doorgebracht.

270
00:15:30,030 --> 00:15:32,730
Dit is mogelijk ook niet
door de Romeinen gedaan.

271
00:15:32,730 --> 00:15:35,490
De Romeinen gebruikten
gewoonlijk geen stokken.

272
00:15:35,490 --> 00:15:39,990
Het kunnen heidense menigten zijn geweest,
van hetzelfde soort als de mensen die hem

273
00:15:39,990 --> 00:15:41,730
in Lystra stenigden.

274
00:15:41,730 --> 00:15:46,050
Op sommige plaatsen kunnen er menigten
zijn geweest die hem met stokken sloegen.

275
00:15:46,050 --> 00:15:48,630
In ieder geval had hij veel striemen.

276
00:15:48,630 --> 00:15:52,230
Drie keer leed hij schipbreuk, en de
schipbreuk aan het einde van het boek

277
00:15:52,230 --> 00:15:54,870
Handelingen had nog niet plaatsgevonden.

278
00:15:54,870 --> 00:15:58,350
De schipbreuk die aan het einde van
het boek Handelingen wordt beschreven,

279
00:15:58,350 --> 00:16:00,690
zou dus de vierde keer zijn.

280
00:16:00,690 --> 00:16:02,790
Varen was in die tijd gevaarlijk.

281
00:16:02,790 --> 00:16:07,650
Hij voer veel, maar op vier verschillende
momenten verging het schip waarop hij zat.

282
00:16:07,650 --> 00:16:12,630
De kans dat je in die tijd per schip je
bestemming bereikte, leek niet erg groot.

283
00:16:12,630 --> 00:16:15,990
De kans was aanzienlijk dat
je schipbreuk zou lijden.

284
00:16:15,990 --> 00:16:19,530
Zoveel had Paulus geleden,
waaronder veel afranselingen.

285
00:16:19,530 --> 00:16:23,310
Op dit punt dacht hij volgens
mij: ‘Ik heb genoeg gehad.

286
00:16:23,310 --> 00:16:25,710
Ik denk dat ik deze maar eens oversla.

287
00:16:25,710 --> 00:16:27,570
Ik ben Romeins burger.

288
00:16:27,570 --> 00:16:29,370
Jullie mogen me niet slaan.’

289
00:16:29,370 --> 00:16:34,350
Hij nam eenvoudig dat besluit: ‘Deze
keer laat ik me niet slaan, dank je wel.’

290
00:16:34,350 --> 00:16:36,090
Toen zei de bevelhebber:

291
00:16:36,090 --> 00:16:39,630
En de overste antwoordde: Ik
heb dit burgerrecht voor een

292
00:16:39,630 --> 00:16:41,550
groot bedrag verkregen.

293
00:16:41,550 --> 00:16:45,270
En Paulus zei: Maar ik
ben zelfs zo geboren.

294
00:16:45,270 --> 00:16:46,650
Paulus zei:

295
00:16:46,650 --> 00:16:48,510
Daar ben ik mee geboren.

296
00:16:48,510 --> 00:16:50,430
Vers 29 zegt:

297
00:16:50,430 --> 00:16:54,330
Meteen lieten zij die hem zouden
verhoren hem verder ongemoeid.

298
00:16:54,330 --> 00:16:58,890
En ook de overste werd bevreesd, toen
hij merkte dat hij een Romein was

299
00:16:58,890 --> 00:17:01,050
en dat hij hem had vastgebonden.

300
00:17:01,050 --> 00:17:06,570
Dat wil zeggen: degenen die op het punt
stonden hem te geselen om hem te verhoren.

301
00:17:06,570 --> 00:17:08,790
Waarschijnlijk heel zenuwachtig.

302
00:17:08,790 --> 00:17:12,870
Hij had de rechten die Paulus als
Romeins burger had al geschonden.

303
00:17:12,870 --> 00:17:16,350
Nu moest hij zich heel verzoenend
tegenover Paulus opstellen,

304
00:17:16,350 --> 00:17:19,170
want Paulus kon hem hiervoor aanklagen.

305
00:17:19,170 --> 00:17:22,590
We zien dus dat de tribuun zich
nu heel vriendelijk tegenover

306
00:17:22,590 --> 00:17:24,330
Paulus gaat gedragen.

307
00:17:24,330 --> 00:17:27,990
Natuurlijk was hij daarvoor ook al
behoorlijk goed voor Paulus geweest.

308
00:17:27,990 --> 00:17:32,190
Dat hij de gevangene op diens verzoek
toestond de menigte toe te spreken,

309
00:17:32,190 --> 00:17:35,130
was iets wat de tribuun
niet hoefde te doen.

310
00:17:35,130 --> 00:17:39,510
Opnieuw worden de Romeinen voorgesteld
als tamelijk redelijke en zelfs

311
00:17:39,510 --> 00:17:42,870
meelevende mensen, in
tegenstelling tot de Joden.

312
00:17:42,870 --> 00:17:45,270
Zo stelt Lukas de zaken voor.

313
00:17:45,270 --> 00:17:47,790
De Romeinen zijn behoorlijk goede mensen.

314
00:17:47,790 --> 00:17:52,110
De Joden zijn behoorlijk
onredelijke en gewelddadige mensen.

315
00:17:52,110 --> 00:17:55,350
Dat is het beeld dat we in deze
verhalen over Paulus krijgen.

316
00:17:55,350 --> 00:17:58,830
En omdat hij met zekerheid wilde weten
waarvan hij door de Joden beschuldigd

317
00:17:58,830 --> 00:18:01,890
werd, maakte hij de
volgende dag zijn boeien los

318
00:18:01,890 --> 00:18:06,750
en gaf hij bevel dat de overpriesters
en heel hun Raad bijeen zouden komen;

319
00:18:06,750 --> 00:18:10,230
en hij bracht Paulus naar
beneden en leidde hem voor hen.

320
00:18:10,230 --> 00:18:11,250
Er staat:

321
00:18:11,250 --> 00:18:13,290
hij maakte zijn boeien los.

322
00:18:13,290 --> 00:18:17,370
Het klinkt alsof hij hem geboeid hield,
ook al was hij bang geworden nadat hij hem

323
00:18:17,370 --> 00:18:18,690
had laten boeien.

324
00:18:18,690 --> 00:18:21,810
Misschien dacht hij: ‘Ik
heb het nu al gedaan.

325
00:18:21,810 --> 00:18:25,590
Als Paulus een aanklacht gaat indienen,
zal het er wel niet erger op worden

326
00:18:25,590 --> 00:18:27,750
als ik hem nog een dag geboeid laat.’

327
00:18:27,750 --> 00:18:32,130
Misschien probeert hij Paulus het gevoel
te geven dat Lysias de situatie nog steeds

328
00:18:32,130 --> 00:18:36,390
enigszins onder controle heeft:
‘Dus ik houd je nog één dag, of

329
00:18:36,390 --> 00:18:38,310
één nacht, geboeid.’

330
00:18:38,310 --> 00:18:42,330
Of misschien doelt het losmaken van zijn
boeien hier ruimer op zijn vrijlating

331
00:18:42,330 --> 00:18:43,770
uit de gevangenis.

332
00:18:43,770 --> 00:18:47,730
Het is mogelijk dat de formulering
in die betekenis moet worden opgevat.

333
00:18:47,730 --> 00:18:50,670
Het was niet onwettig om hem
in de gevangenis te houden

334
00:18:50,670 --> 00:18:53,490
terwijl ze op de behandeling
van zijn zaak wachtten.

335
00:18:53,490 --> 00:18:55,530
Misschien maakte hij hem dus los,

336
00:18:55,530 --> 00:18:59,790
of misschien betekent het eenvoudigweg
dat hij hem uit de gevangenis liet komen.

337
00:18:59,790 --> 00:19:03,690
Hij bracht hem naar beneden en
stelde hem voor de Joodse Raad.

338
00:19:03,690 --> 00:19:06,570
Dat zou een bijeenkomst
van het Sanhedrin zijn.

339
00:19:06,570 --> 00:19:10,170
Er zou minstens een quorum
van het Sanhedrin bijeenkomen,

340
00:19:10,170 --> 00:19:12,210
zo niet het hele Sanhedrin.

341
00:19:12,210 --> 00:19:15,930
Er staat dat hij dit deed omdat hij
met zekerheid wilde uitzoeken wat

342
00:19:15,930 --> 00:19:17,190
de beschuldigingen waren.

343
00:19:17,190 --> 00:19:20,730
Nu lijkt het erop dat hij
Paulus gewoon had kunnen vragen:

344
00:19:20,730 --> 00:19:22,710
‘Waar beschuldigen ze je van?

345
00:19:22,710 --> 00:19:24,270
Waarom zijn ze boos op je?

346
00:19:24,270 --> 00:19:25,890
Waarom ben je hier?’

347
00:19:25,890 --> 00:19:29,010
Paulus zou hebben gezegd:
‘Ze mogen me niet.

348
00:19:29,010 --> 00:19:32,250
Ze beschuldigen me ervan dat ik in
de tempel iets heb gedaan wat ik

349
00:19:32,250 --> 00:19:33,690
niet heb gedaan.

350
00:19:33,690 --> 00:19:37,230
Maar ze doen dat niet vanwege
iets wat ik heb gedaan.

351
00:19:37,230 --> 00:19:41,130
Ze doen het omdat ze al heel
lang een wrok tegen me koesteren

352
00:19:41,130 --> 00:19:44,370
omdat ik het evangelie aan
de heidenen verkondig.’

353
00:19:44,370 --> 00:19:46,830
Paulus had hem de
waarheid kunnen vertellen,

354
00:19:46,830 --> 00:19:52,290
en niets daarvan zou voor een Romein
ook maar enigszins logisch zijn geweest.

355
00:19:52,290 --> 00:19:56,310
Zelfs als Paulus had geprobeerd hem
uit te leggen wat er aan de hand was,

356
00:19:56,310 --> 00:20:00,930
had de tribuun nog steeds het gevoel
dat hij het niet helemaal begreep.

357
00:20:00,930 --> 00:20:04,530
Het is moeilijk te begrijpen,
want om te beginnen had

358
00:20:04,530 --> 00:20:10,230
Paulus geen enkel misdrijf begaan, en
toch bleef hij vier jaar gevangenzitten.

359
00:20:10,230 --> 00:20:15,510
Felix, Festus en Agrippa,
allemaal Romeinse gezagsdragers,

360
00:20:15,510 --> 00:20:17,250
hoorden zijn zaak aan.

361
00:20:17,250 --> 00:20:21,450
Ze konden niets verkeerds bij hem
vinden, maar ze lieten hem niet vrij.

362
00:20:21,450 --> 00:20:24,030
Je zou denken dat ze hem zouden vrijlaten,

363
00:20:24,030 --> 00:20:26,670
aangezien hij inderdaad
voor hen terechtstond.

364
00:20:26,670 --> 00:20:31,530
Maar er staat dat ze, om de Joden ter
wille te zijn, het volgende deden:

365
00:20:31,530 --> 00:20:37,110
Maar toen er twee jaar verstreken was,
kreeg Felix Porcius Festus als opvolger;

366
00:20:37,110 --> 00:20:42,510
en Felix, die de Joden een gunst wilde
bewijzen, liet Paulus gevangen achter.

367
00:20:42,510 --> 00:20:46,650
De Joden waren, zoals ik
al zei, een opstandig volk.

368
00:20:46,650 --> 00:20:50,430
De Romeinen hadden er moeite mee te
voorkomen dat ze in geweld uitbarstten.

369
00:20:50,430 --> 00:20:53,130
Paulus was kennelijk zo’n
kruitvat dat de Romeinen,

370
00:20:53,130 --> 00:20:56,610
hoewel ze tot de conclusie waren gekomen
dat hij niets verkeerds had gedaan,

371
00:20:56,610 --> 00:21:01,590
dachten: ‘Als we hem vrijlaten, zullen de
Joden ons nog meer problemen bezorgen.’

372
00:21:01,590 --> 00:21:04,710
Het was eenvoudiger om hem
gewoon gevangen te houden.

373
00:21:04,710 --> 00:21:08,790
Het moet voor Paulus heel frustrerend zijn
geweest om te weten dat er om te beginnen

374
00:21:08,790 --> 00:21:12,210
geen formele beschuldigingen
tegen hem waren ingediend.

375
00:21:12,210 --> 00:21:15,390
Zijn bewakers wisten zelf dat
hij niets verkeerds had gedaan,

376
00:21:15,390 --> 00:21:18,990
en toch hielden ze hem
gevangen. Dat is onrecht.

377
00:21:18,990 --> 00:21:21,030
Als je zo’n soort onrecht ondergaat,

378
00:21:21,030 --> 00:21:23,670
zou je waarschijnlijk
behoorlijk van streek zijn.

379
00:21:23,670 --> 00:21:25,350
Hoofdstuk 23:

380
00:21:25,350 --> 00:21:30,150
En Paulus zei, terwijl hij de ogen op
de Raad gevestigd hield: Mannenbroeders,

381
00:21:30,150 --> 00:21:34,590
ik heb voor God met een volkomen zuiver
geweten gewandeld tot op deze dag.

382
00:21:34,590 --> 00:21:37,410
Dit is het Sanhedrin
dat nu bijeengekomen is,

383
00:21:37,410 --> 00:21:40,530
en Claudius Lysias heeft
Paulus voor hen gebracht,

384
00:21:40,530 --> 00:21:43,110
zodat hij tegenover zijn
aanklagers kon staan

385
00:21:43,110 --> 00:21:46,230
en Claudius kon uitzoeken
waarvan ze hem beschuldigden.

386
00:21:46,230 --> 00:21:48,450
Maar Paulus spreekt als eerste.

387
00:21:48,450 --> 00:21:53,910
Daarop beveelt de hogepriester Ananias
de omstanders Paulus op de mond te slaan.

388
00:21:53,910 --> 00:21:58,410
Paulus antwoordt dat God hem zal slaan
en noemt hem een witgepleisterde wand,

389
00:21:58,410 --> 00:22:01,830
omdat hij Paulus volgens de
Wet zegt te oordelen maar hem

390
00:22:01,830 --> 00:22:03,810
in strijd met de Wet laat slaan.

391
00:22:03,810 --> 00:22:08,610
De Wet van Mozes stond niet toe dat je
een gevangene sloeg wanneer hij nergens

392
00:22:08,610 --> 00:22:10,050
schuldig aan was bevonden.

393
00:22:10,050 --> 00:22:13,290
Hier leidt de hogepriester
de behandeling van de zaak,

394
00:22:13,290 --> 00:22:18,510
die een wettige procedure hoort te zijn,
en hij overtreedt de Joodse Wet door te

395
00:22:18,510 --> 00:22:21,030
bevelen dat Paulus geslagen wordt.

396
00:22:21,030 --> 00:22:24,870
Toch wordt hij geacht Paulus
volgens de Wet te oordelen.

397
00:22:24,870 --> 00:22:27,750
Paulus zegt: ‘Je bent een huichelaar.’

398
00:22:27,750 --> 00:22:32,190
Het citaat komt uit Exodus 22, vers 28.

399
00:22:32,190 --> 00:22:35,850
Hij zei: ‘Ik zou het niet hebben
gedaan als ik had geweten dat hij

400
00:22:35,850 --> 00:22:37,470
de hogepriester was.

401
00:22:37,470 --> 00:22:41,850
Ik ken de Wet goed genoeg om te weten
dat ik de leider van mijn volk niet

402
00:22:41,850 --> 00:22:43,290
hoor te beschimpen.’

403
00:22:43,290 --> 00:22:47,610
De vraag rijst waarom Paulus niet
wist dat hij de hogepriester was,

404
00:22:47,610 --> 00:22:52,470
en die vraag wordt voor ons nooit echt
volledig of aanvaardbaar beantwoord.

405
00:22:52,470 --> 00:22:56,190
Het is waar dat dit niet
dezelfde hogepriester was die hem

406
00:22:56,190 --> 00:22:58,230
jaren eerder op pad had gestuurd.

407
00:22:58,230 --> 00:23:00,150
Dat was Kajafas geweest.

408
00:23:00,150 --> 00:23:02,850
Maar terwijl Paulus weg
was, was er een andere

409
00:23:02,850 --> 00:23:05,670
hogepriester gekomen die daar nu zat.

410
00:23:05,670 --> 00:23:10,170
De hogepriester zou normaal gesproken
zijn bijzondere gewaden dragen,

411
00:23:10,170 --> 00:23:14,070
gemakkelijk te onderscheiden zijn
en op een bijzondere plaats zitten.

412
00:23:14,070 --> 00:23:18,810
Je zou dus denken dat Paulus zou
weten dat hij de hogepriester was.

413
00:23:18,810 --> 00:23:22,530
Sommige mensen zeggen: ‘Misschien
had Paulus slechte ogen,

414
00:23:22,530 --> 00:23:26,250
en misschien was de priester daar
in zijn gewone kleren en droeg hij

415
00:23:26,250 --> 00:23:27,810
zijn gewaden niet.

416
00:23:27,810 --> 00:23:31,170
Misschien droeg hij vrijetijdskleding,
zodat Paulus hem niet

417
00:23:31,170 --> 00:23:33,330
als hogepriester herkende.’

418
00:23:33,330 --> 00:23:37,110
Paulus zei: ‘Ik wist niet
dat hij de hogepriester was.

419
00:23:37,110 --> 00:23:41,190
Ik hoor werkelijk niet kwaad te
spreken over de leider van mijn volk.’

420
00:23:41,190 --> 00:23:44,910
Hij bindt inderdaad in en biedt
zijn verontschuldigingen aan.

421
00:23:44,910 --> 00:23:48,090
Maar de meeste geleerden
die deze kwestie bespreken,

422
00:23:48,090 --> 00:23:50,910
vinden het moeilijk te geloven
dat Paulus werkelijk niet

423
00:23:50,910 --> 00:23:53,370
wist dat hij de hogepriester was.

424
00:23:53,370 --> 00:23:56,250
Hoe kon hij zo slecht
op de hoogte zijn van

425
00:23:56,250 --> 00:23:58,770
wie binnen het jodendom
de hogepriester was?

426
00:23:58,770 --> 00:24:02,850
Veel mensen denken daarom dat Paulus
sarcastisch is wanneer hij zegt:

427
00:24:02,850 --> 00:24:07,650
„Ik wist niet dat zo iemand als een
hogepriester zo'n klootzak kon zijn”, of,

428
00:24:07,650 --> 00:24:12,510
preciezer gezegd: „Ik wist niet dat
zo'n klootzak de hogepriester kon zijn.

429
00:24:12,510 --> 00:24:16,110
Ik wist niet dat iemand die
rechtvaardigheid en juist gedrag

430
00:24:16,110 --> 00:24:19,230
zo veracht, een hogepriester kon zijn.”

431
00:24:19,230 --> 00:24:22,950
Sommige mensen denken dat Paulus
dat bedoelt wanneer hij zegt:

432
00:24:22,950 --> 00:24:26,010
„Ik wist niet dat hij een
hogepriester kon zijn.”

433
00:24:26,010 --> 00:24:28,470
Dan voegt hij dus nog een belediging toe.

434
00:24:28,470 --> 00:24:33,030
Maar hij zegt: „Natuurlijk behoor ik dat
niet te doen, want in onze wet staat:

435
00:24:33,030 --> 00:24:38,250
En zij die daarbij stonden, zeiden:
Scheldt u de hogepriester van God uit?

436
00:24:38,250 --> 00:24:42,450
Toen zei Paulus: Ik wist niet,
broeders, dat hij hogepriester is;

437
00:24:42,450 --> 00:24:47,310
want er staat geschreven: U mag geen
kwaad spreken van de leider van uw volk.

438
00:24:47,310 --> 00:24:47,311
”

439
00:24:47,311 --> 00:24:50,790
Aan de andere kant erkende Paulus
de hogepriester misschien niet

440
00:24:50,790 --> 00:24:55,350
langer als de leider van Gods volk, omdat
de hogepriester een leider was in een

441
00:24:55,350 --> 00:24:57,750
andere godsdienst dan het christendom.

442
00:24:57,750 --> 00:25:00,870
Daarom speelde Paulus
misschien een beetje met hen.

443
00:25:00,870 --> 00:25:05,430
Hij betaalde de prijs door een klap te
krijgen om dat plezier te kunnen hebben.

444
00:25:05,430 --> 00:25:07,170
Het is moeilijk te zeggen.

445
00:25:07,170 --> 00:25:09,870
We weten niet echt hoe
Paulus dit bedoelde.

446
00:25:09,870 --> 00:25:14,130
Vernederde hij zich werkelijk en zei
hij: „Het spijt me verschrikkelijk.

447
00:25:14,130 --> 00:25:15,990
Ik wist niet wie u was”?

448
00:25:15,990 --> 00:25:18,210
Maar als de hogepriester een bevel geeft

449
00:25:18,210 --> 00:25:20,970
en een soldaat die erbij
staat Paulus slaat,

450
00:25:20,970 --> 00:25:26,250
dan moest Paulus wel aannemen dat degene
die het bevel gaf iemand met gezag was.

451
00:25:26,250 --> 00:25:28,830
Waarom zou het bevel
anders worden opgevolgd?

452
00:25:28,830 --> 00:25:32,790
Zelf neig ik naar de opvatting dat
hij waarschijnlijk sarcastisch was.

453
00:25:32,790 --> 00:25:35,850
Maar het is mogelijk dat
Paulus om een of andere

454
00:25:35,850 --> 00:25:39,870
onverklaarde reden bij die gelegenheid
op de een of andere manier niet

455
00:25:39,870 --> 00:25:42,150
wist wie de hogepriester was.

456
00:25:42,150 --> 00:25:48,390
Maar toen Paulus — dit kleine voorval was
inmiddels voorbij — de menigte rondkeek,

457
00:25:48,390 --> 00:25:52,470
zag hij iets en zei
hij: „Ik zie hier iets.”

458
00:25:52,470 --> 00:25:57,390
Het Sanhedrin bestond deels uit
Farizeeën en deels uit Sadduceeën.

459
00:25:57,390 --> 00:26:01,590
Zelf was hij vroeger Farizeeër
geweest en hij kwam uit Palestina

460
00:26:01,590 --> 00:26:04,050
en had in Jeruzalem gestudeerd.

461
00:26:04,050 --> 00:26:07,650
Daarom wist hij heel goed hoeveel
spanning er tussen de Sadduceeën en

462
00:26:07,650 --> 00:26:09,570
de Farizeeën bestond.

463
00:26:09,570 --> 00:26:15,030
Zoals ik al zei, het leek op ons Congres
met de Democraten en de Republikeinen.

464
00:26:15,030 --> 00:26:18,930
Het moet heel onaangenaam zijn
om in het Congres te zitten,

465
00:26:18,930 --> 00:26:20,790
aan welke kant je ook staat,

466
00:26:20,790 --> 00:26:25,350
want er bestaat enorme spanning
tussen Republikeinen en Democraten,

467
00:26:25,350 --> 00:26:28,590
meer dan ooit tevoren, bijna haat.

468
00:26:28,590 --> 00:26:33,510
De Sadduceeën en Farizeeën hadden
deze al lang bestaande vijandschap.

469
00:26:33,510 --> 00:26:37,770
Die was gebaseerd op het feit dat de
Farizeeën bepaalde dingen geloofden

470
00:26:37,770 --> 00:26:40,050
die de Sadduceeën niet geloofden.

471
00:26:40,050 --> 00:26:43,710
Omdat ze niet hetzelfde
geloofden, verachtten ze elkaar

472
00:26:43,710 --> 00:26:46,290
en hadden ze veel met elkaar gevochten.

473
00:26:46,290 --> 00:26:48,090
Er was daar dus veel spanning.

474
00:26:48,090 --> 00:26:49,410
Er staat:

475
00:26:49,410 --> 00:26:54,870
En Paulus, die wist dat het ene deel
bestond uit Sadduceeën en het andere uit

476
00:26:54,870 --> 00:26:58,350
Farizeeën, riep in de
Raad: Mannenbroeders,

477
00:26:58,350 --> 00:27:02,010
ik ben een Farizeeër en
zoon van een Farizeeër.

478
00:27:02,010 --> 00:27:05,970
Ik word geoordeeld over de hoop
en de opstanding van de doden.

479
00:27:05,970 --> 00:27:08,730
In vers 8 wordt een verklaring gegeven:

480
00:27:08,730 --> 00:27:13,830
De Sadduceeën zeggen namelijk dat er geen
opstanding is en geen engel of geest,

481
00:27:13,830 --> 00:27:16,650
maar de Farizeeën belijden het beide.

482
00:27:16,650 --> 00:27:20,070
Dit was het theologische
verschil tussen die twee groepen.

483
00:27:20,070 --> 00:27:23,250
Het lag heel gevoelig
en was zeer omstreden,

484
00:27:23,250 --> 00:27:26,610
en Paulus maakte daar op dit
moment bewust gebruik van.

485
00:27:26,610 --> 00:27:28,890
Hij wilde hen tegen elkaar opzetten.

486
00:27:28,890 --> 00:27:31,230
Op dat moment waren ze allemaal tegen hem,

487
00:27:31,230 --> 00:27:34,710
en hij wilde ervoor zorgen dat ze
hun aandacht op elkaar richtten.

488
00:27:34,710 --> 00:27:36,570
Er staat in vers 7:

489
00:27:36,570 --> 00:27:40,890
En toen hij dat gezegd had, ontstond
er onenigheid tussen de Farizeeën en de

490
00:27:40,890 --> 00:27:44,130
Sadduceeën, en de menigte raakte verdeeld.

491
00:27:44,130 --> 00:27:49,290
De Sadduceeën zeggen namelijk dat er geen
opstanding is en geen engel of geest,

492
00:27:49,290 --> 00:27:52,110
maar de Farizeeën belijden het beide.

493
00:27:52,110 --> 00:27:56,190
En er ontstond luid geschreeuw en de
schriftgeleerden van de partij van de

494
00:27:56,190 --> 00:28:01,890
Farizeeën stonden op en betoogden fel:
Wij vinden geen kwaad in deze man.

495
00:28:01,890 --> 00:28:05,430
En als er een geest tot hem
gesproken heeft, of een engel,

496
00:28:05,430 --> 00:28:07,950
laten wij dan niet tegen God strijden.

497
00:28:07,950 --> 00:28:11,730
Nu waren het uitsluitend de
Farizeeën en de Sadduceeën die het

498
00:28:11,730 --> 00:28:13,350
met elkaar uitvochten.

499
00:28:13,350 --> 00:28:17,550
De Farizeeën zeiden: „Misschien is
er een engel aan hem verschenen,

500
00:28:17,550 --> 00:28:19,410
misschien een geest.”

501
00:28:19,410 --> 00:28:23,610
Lukas heeft ons zojuist verteld
dat de Sadduceeën niet in engelen,

502
00:28:23,610 --> 00:28:26,250
geesten of de opstanding geloofden.

503
00:28:26,250 --> 00:28:29,130
Paulus zei: „Ik ben een Farizeeër.

504
00:28:29,130 --> 00:28:32,610
Ik sta hier terecht omdat
ik in de opstanding geloof.”

505
00:28:32,610 --> 00:28:36,210
De Farizeeën zeiden:
„Hij staat aan onze kant.

506
00:28:36,210 --> 00:28:38,070
Wij kunnen geen kwaad in hem vinden.

507
00:28:38,070 --> 00:28:41,910
Misschien heeft een engel of
een geest tot hem gesproken.”

508
00:28:41,910 --> 00:28:45,330
Natuurlijk wisten ze dat alleen
al het zeggen daarvan betekende

509
00:28:45,330 --> 00:28:49,470
dat ze dit meningsverschil de
Sadduceeën onder de neus wreven.

510
00:28:49,470 --> 00:28:52,410
Daardoor liep de zaak alleen
maar verder uit de hand.

511
00:28:52,410 --> 00:28:56,430
En toen er grote onenigheid
ontstond, gaf de overste,

512
00:28:56,430 --> 00:29:00,150
die bevreesd was dat Paulus
door hen verscheurd zou worden,

513
00:29:00,150 --> 00:29:02,970
bevel dat zijn soldaten
naar beneden moesten gaan om

514
00:29:02,970 --> 00:29:06,810
Paulus uit hun midden weg te rukken
en naar de kazerne te brengen.

515
00:29:06,810 --> 00:29:11,130
de Romeinse overste, Hij deed dus één
poging om te ontdekken wat het probleem

516
00:29:11,130 --> 00:29:13,530
was door Paulus bij hen te brengen.

517
00:29:13,530 --> 00:29:16,710
Als ze Aramees spraken, wist hij
waarschijnlijk nog steeds niet

518
00:29:16,710 --> 00:29:18,090
wat ze zeiden.

519
00:29:18,090 --> 00:29:23,070
Iedere keer dat Paulus deze mensen
confronteerde, eindigde het in een oproer.

520
00:29:23,070 --> 00:29:25,770
Er was een oproer waardoor
de Romeinen in de eerste

521
00:29:25,770 --> 00:29:28,350
plaats bij de situatie betrokken raakten.

522
00:29:28,350 --> 00:29:33,570
Daarna sprak Paulus op de trappen van
de vesting, en daarop volgde een oproer.

523
00:29:33,570 --> 00:29:36,510
Nu sprak hij tijdens de
verhoren voor het Sanhedrin

524
00:29:36,510 --> 00:29:39,210
en daardoor ontstond er een oproer.

525
00:29:39,210 --> 00:29:42,870
Deze Romeinse leider moet
heel verbijsterd zijn geweest.

526
00:29:42,870 --> 00:29:45,570
Wat veroorzaakte al die emoties?

527
00:29:45,570 --> 00:29:48,150
Wat veroorzaakte al die strijd?

528
00:29:48,150 --> 00:29:51,090
Daarom bracht hij Paulus
terug naar de kazerne,

529
00:29:51,090 --> 00:29:55,770
opnieuw in beschermende hechtenis,
omdat Paulus gevaar liep door deze

530
00:29:55,770 --> 00:29:58,410
mensen uit elkaar getrokken te worden.

531
00:29:58,410 --> 00:30:04,170
En de volgende nacht stond de Heere
bij hem en zei: Heb goede moed, Paulus,

532
00:30:04,170 --> 00:30:07,710
want zoals u in Jeruzalem
van Mijn zaak getuigd hebt,

533
00:30:07,710 --> 00:30:10,290
zo moet u ook in Rome getuigen.

534
00:30:10,290 --> 00:30:13,830
vers 11. Blijkbaar kwam
Jezus naar Paulus toe.

535
00:30:13,830 --> 00:30:19,230
Dit kan een visioen zijn geweest, of het
kan Jezus Zelf zijn geweest. Er staat:

536
00:30:19,230 --> 00:30:22,950
De Heer kwam bij hem staan
en zei: ‘Houd moed, Paulus,

537
00:30:22,950 --> 00:30:28,590
want zoals je in Jeruzalem over Mij hebt
getuigd, zo moet je ook in Rome getuigen.’

538
00:30:28,590 --> 00:30:31,410
Paulus kreeg een aantal
visioenen van Jezus.

539
00:30:31,410 --> 00:30:34,350
Een daarvan vond natuurlijk
plaats bij zijn bekering.

540
00:30:34,350 --> 00:30:38,010
Hij kreeg een visioen van
Jezus op de weg naar Damascus.

541
00:30:38,010 --> 00:30:41,730
In hoofdstuk 22 zagen we,
toen hij zijn getuigenis gaf,

542
00:30:41,730 --> 00:30:45,510
dat hij drie jaar na zijn bekering
in Jeruzalem aan het bidden was.

543
00:30:45,510 --> 00:30:49,710
Hij zag Jezus in de tempel,
en Jezus sprak tot hem en gaf

544
00:30:49,710 --> 00:30:52,230
hem specifieke aanwijzingen.

545
00:30:52,230 --> 00:30:56,311
Later, wanneer hij op het schip is,
zal er een engel naar hem toe komen —

546
00:30:56,311 --> 00:30:59,610
deze keer niet Jezus
— en tegen hem zeggen:

547
00:30:59,610 --> 00:31:02,490
Maar nu roep ik u ertoe
op goede moed te hebben,

548
00:31:02,490 --> 00:31:07,350
want er zal geen verlies van iemands leven
onder u zijn, maar alleen van het schip.

549
00:31:07,350 --> 00:31:10,230
Want deze nacht stond er
bij mij een engel van God,

550
00:31:10,230 --> 00:31:16,410
van Wie ik ben en Die ik ook dien;
die zei: Wees niet bevreesd, Paulus,

551
00:31:16,410 --> 00:31:20,970
u moet voor de keizer terecht staan;
en zie, God heeft u allen die met

552
00:31:20,970 --> 00:31:23,130
u varen, geschonken.

553
00:31:23,130 --> 00:31:27,570
Dat gebeurt tijdens een verschrikkelijke
storm waarin iedereen bang is.

554
00:31:27,570 --> 00:31:30,030
Paulus ontving deze visioenen.

555
00:31:30,030 --> 00:31:32,550
Verplaats je eens in zijn positie.

556
00:31:32,550 --> 00:31:37,350
Stel dat Jezus werkelijk bij je op
bezoek kwam en zei: „Je doet het goed.

557
00:31:37,350 --> 00:31:39,030
Maak je geen zorgen.

558
00:31:39,030 --> 00:31:40,890
Het zal goed met je gaan.”

559
00:31:40,890 --> 00:31:43,590
Dat zou je beslist veel moed geven.

560
00:31:43,590 --> 00:31:47,310
Wij hebben beloften van God
en lezen die in de Bijbel.

561
00:31:47,310 --> 00:31:51,690
Maar het is een heel andere ervaring als
Jezus Zelf verschijnt en die verzekeringen

562
00:31:51,690 --> 00:31:54,570
geeft, heel specifieke verzekeringen.

563
00:31:54,570 --> 00:32:00,210
Je kunt namelijk niet in de Bijbel lezen
dat jij specifiek in Rome zult getuigen.

564
00:32:00,210 --> 00:32:05,010
Om in Rome te kunnen getuigen, moet
hij deze eerste beproevingen overleven.

565
00:32:05,010 --> 00:32:07,590
Hij zal op een dag in
Rome moeten aankomen,

566
00:32:07,590 --> 00:32:10,290
en dus had hij die belofte van Christus.

567
00:32:10,290 --> 00:32:14,610
Zelfs toen hij per schip naar Rome ging en
het schip in een storm aan het zinken was,

568
00:32:14,610 --> 00:32:16,170
wist hij nog steeds:

569
00:32:16,170 --> 00:32:20,010
Jezus zei dat ik naar Rome
ga, dus ga ik naar Rome.

570
00:32:20,010 --> 00:32:22,230
Hij had geen reden om bang te zijn.

571
00:32:22,230 --> 00:32:25,110
Hij had in deze situatie
reden om moedig te zijn,

572
00:32:25,110 --> 00:32:28,530
en hij toonde tijdens dit
hele gebeuren inderdaad moed.

573
00:32:28,530 --> 00:32:32,550
En toen het dag geworden was,
smeedden enkele Joden een complot:

574
00:32:32,550 --> 00:32:36,630
zij vervloekten zichzelf en zeiden
dat zij niet zouden eten en drinken

575
00:32:36,630 --> 00:32:39,210
voordat zij Paulus gedood zouden hebben.

576
00:32:39,210 --> 00:32:42,510
Deze gerechtelijke
procedures leverden niets op,

577
00:32:42,510 --> 00:32:46,110
dus besloten ze het op hun manier
te doen en er een paar moordenaars

578
00:32:46,110 --> 00:32:47,310
bij te betrekken.

579
00:32:47,310 --> 00:32:51,330
Het waren er meer dan veertig
die deze samenzwering beraamden.

580
00:32:51,330 --> 00:32:56,430
Je hebt hier veertig Joodse mannen die
besloten hebben: „We doden hem gewoon.

581
00:32:56,430 --> 00:32:59,190
We zijn zelfs zo
vastbesloten hem te doden,

582
00:32:59,190 --> 00:33:01,770
dat ieder van ons zich
met een eed verbindt:

583
00:33:01,770 --> 00:33:05,310
ik zal niet eten of drinken
voordat hij dood is.”

584
00:33:05,310 --> 00:33:08,910
Paulus bleef hierna nog verscheidene
jaren leven, dus je moet wel

585
00:33:08,910 --> 00:33:13,650
aannemen dat ze hun eed hebben gebroken
of erg veel honger hebben gekregen.

586
00:33:13,650 --> 00:33:15,150
Maar ze waren vastbesloten.

587
00:33:15,150 --> 00:33:19,110
Wanneer je een eed op leven en
dood aflegt, is het duidelijk:

588
00:33:19,110 --> 00:33:21,330
„Ik ga geen maaltijd eten.”

589
00:33:21,330 --> 00:33:25,590
Ongetwijfeld dachten ze dat ze hem voor
de avond wel gedood zouden krijgen:

590
00:33:25,590 --> 00:33:28,050
„Ik ben voor het avondeten thuis.”

591
00:33:28,050 --> 00:33:31,470
Deze meer dan veertig mannen
die deze eed hadden afgelegd,

592
00:33:31,470 --> 00:33:34,770
gingen naar de overpriesters
en oudsten en zeiden:

593
00:33:34,770 --> 00:33:38,220
Zij gingen naar de overpriesters
en de oudsten en zeiden:

594
00:33:38,220 --> 00:33:42,750
Wij hebben onszelf vervloekt met een
vervloeking dat wij niets zullen nuttigen

595
00:33:42,750 --> 00:33:45,090
voordat wij Paulus gedood hebben.

596
00:33:45,090 --> 00:33:48,570
U dan nu, laat de overste
evenals de Raad weten

597
00:33:48,570 --> 00:33:51,090
dat hij hem morgen naar
u toe moet brengen,

598
00:33:51,090 --> 00:33:55,050
onder het voorwendsel dat u zijn
zaak nauwkeuriger wilt onderzoeken;

599
00:33:55,050 --> 00:33:58,590
wij staan klaar om hem te
doden nog voor hij bij u komt.

600
00:33:58,590 --> 00:34:01,110
Ze zouden langs de weg
op de loer gaan liggen.

601
00:34:01,110 --> 00:34:05,670
Hoewel Paulus vrijwel zeker door
Romeinse bewakers begeleid zou worden,

602
00:34:05,670 --> 00:34:09,810
waren deze veertig mannen bereid een
gewapend treffen met de Romeinen aan te

603
00:34:09,810 --> 00:34:14,370
gaan om ervoor te zorgen dat Paulus
de overpriesters niet bereikte.

604
00:34:14,370 --> 00:34:17,790
Dat klonk de overpriesters
als een goed plan in de oren.

605
00:34:17,790 --> 00:34:20,610
Het laat je zien wat voor soort
mannen daar de leiding hadden

606
00:34:20,610 --> 00:34:22,170
over een godsdienst.

607
00:34:22,170 --> 00:34:27,450
Ze zeiden: „We gaan liegen en we gaan
deze man vermoorden. Dat klinkt goed.

608
00:34:27,450 --> 00:34:28,710
We doen mee.”

609
00:34:28,710 --> 00:34:32,670
Op dit specifieke moment was de
leiding van de Joodse godsdienst

610
00:34:32,670 --> 00:34:35,010
dus buitengewoon verdorven.

611
00:34:35,010 --> 00:34:36,270
Vers 16:

612
00:34:36,270 --> 00:34:39,810
Maar toen de zoon van Paulus'
zuster van deze hinderlaag hoorde,

613
00:34:39,810 --> 00:34:44,970
ging hij naar de kazerne toe; hij ging
naar binnen en berichtte het aan Paulus.

614
00:34:44,970 --> 00:34:46,230
Dit is interessant.

615
00:34:46,230 --> 00:34:50,370
En Paulus riep een van de hoofdmannen
over honderd bij zich en zei:

616
00:34:50,370 --> 00:34:54,630
Leid deze jongeman naar de overste,
want hij heeft hem iets te berichten.

617
00:34:54,630 --> 00:34:58,290
Die nam hem dus mee, bracht
hem bij de overste en zei:

618
00:34:58,290 --> 00:35:03,510
De gevangene Paulus heeft mij bij zich
geroepen en mij gevraagd deze jongeman bij

619
00:35:03,510 --> 00:35:04,710
u te brengen.

620
00:35:04,710 --> 00:35:06,630
Hij heeft u iets te vertellen.

621
00:35:06,630 --> 00:35:09,870
Dit wijst erop dat het
een vrij jonge jongen was.

622
00:35:09,870 --> 00:35:13,950
We weten niet hoe oud hij was, maar je
neemt een volwassen man niet op deze

623
00:35:13,950 --> 00:35:15,450
manier bij de hand.

624
00:35:15,450 --> 00:35:19,470
Hij nam hem even apart en vroeg
hem: Wat wil je me vertellen?

625
00:35:19,470 --> 00:35:20,850
De jongen zei:

626
00:35:20,850 --> 00:35:26,370
En hij zei: De Joden hebben afgesproken
om u te vragen of u Paulus morgen naar de

627
00:35:26,370 --> 00:35:30,690
Raad wilt brengen, onder het voorwendsel
dat zij iets met betrekking tot hem

628
00:35:30,690 --> 00:35:33,090
nauwkeuriger zouden willen onderzoeken.

629
00:35:33,090 --> 00:35:37,710
Maar laat u niet door hen overtuigen, want
meer dan veertig mannen uit hun midden

630
00:35:37,710 --> 00:35:39,750
leggen een hinderlaag voor hem.

631
00:35:39,750 --> 00:35:44,070
Zij hebben zich met een vervloeking
verplicht niet te eten of te drinken

632
00:35:44,070 --> 00:35:46,290
voordat zij hem gedood zullen hebben.

633
00:35:46,290 --> 00:35:49,710
Zij staan nu klaar en
wachten op uw toezegging.

634
00:35:49,710 --> 00:35:53,550
Toen liet de commandant de
jongeman gaan en zei tegen hem:

635
00:35:53,550 --> 00:35:56,430
Vertel niemand dat je
mij dit hebt verteld.

636
00:35:56,430 --> 00:36:00,630
Het feit dat Paulus daar in Jeruzalem
een neef had, is interessant,

637
00:36:00,630 --> 00:36:04,590
omdat we zo weinig weten over
het gezinsleven van Paulus.

638
00:36:04,590 --> 00:36:07,710
We weten dat hij uit
een Farizees gezin kwam.

639
00:36:07,710 --> 00:36:10,710
We weten niet hoeveel
broers en zussen hij had.

640
00:36:10,710 --> 00:36:15,310
Het is duidelijk dat hij ten minste
één zus had, want zij had een zoon —

641
00:36:15,310 --> 00:36:16,230
ten minste één.

642
00:36:16,230 --> 00:36:20,550
Hoeveel andere familieleden van
Paulus waren er in Jeruzalem?

643
00:36:20,550 --> 00:36:22,950
Hoeveel waren er in Tarsus?

644
00:36:22,950 --> 00:36:25,890
Wat vonden zij ervan dat hij christen was?

645
00:36:25,890 --> 00:36:28,110
Het waren Farizeeën.

646
00:36:28,110 --> 00:36:31,470
De familie van Saulus
bestond uit Farizeeën.

647
00:36:31,470 --> 00:36:33,150
Was zijn zus bekeerd?

648
00:36:33,150 --> 00:36:36,690
Was zijn zus boos op Paulus
omdat hij christen was?

649
00:36:36,690 --> 00:36:40,350
We weten het niet, maar zijn neef
was er in elk geval tegen dat hij

650
00:36:40,350 --> 00:36:41,910
vermoord zou worden.

651
00:36:41,910 --> 00:36:45,810
We lezen niet dat de neef dezelfde
opvattingen had als zijn moeder.

652
00:36:45,810 --> 00:36:48,990
We weten niet of zijn moeder
aan de kant van Paulus stond,

653
00:36:48,990 --> 00:36:52,470
maar de neef was hem
duidelijk gunstig gezind.

654
00:36:52,470 --> 00:36:54,330
Hij ging dus naar de kazerne.

655
00:36:54,330 --> 00:36:57,690
Hoe de jongen toegang kreeg
tot Paulus weten we niet.

656
00:36:57,690 --> 00:37:01,710
Maar het is mogelijk dat de bewakers
hem een gesprek met Paulus toestonden,

657
00:37:01,710 --> 00:37:05,790
omdat hij nog jong was en beslist
geen bedreiging voor hen vormde,

658
00:37:05,790 --> 00:37:08,790
en omdat hij zich voorstelde
als een familielid.

659
00:37:08,790 --> 00:37:10,950
Hij vertelde Paulus erover.

660
00:37:10,950 --> 00:37:15,150
Paulus zei tegen de centurio dat hij
hem naar de commandant moest brengen.

661
00:37:15,150 --> 00:37:19,050
Hij vertelde het de commandant,
en die nam hem serieus.

662
00:37:19,050 --> 00:37:22,590
Opnieuw lijkt de commandant
de kant van Paulus te kiezen.

663
00:37:22,590 --> 00:37:27,210
Overal worden de Romeinen voorgesteld als
mensen die belangstellen in gerechtigheid,

664
00:37:27,210 --> 00:37:30,870
ook al zou het voor de commandant
gemakkelijker zijn geweest als dit hele

665
00:37:30,870 --> 00:37:32,490
plan was uitgevoerd.

666
00:37:32,490 --> 00:37:36,270
Als hij Paulus daarheen stuurde
en moordenaars hem doodden,

667
00:37:36,270 --> 00:37:39,750
kon de Romein tegen zijn meerderen
zeggen: ‘Ik wist het niet.

668
00:37:39,750 --> 00:37:43,770
Het was een bende opstandelingen
die hem te pakken heeft gekregen.’

669
00:37:43,770 --> 00:37:48,630
Als Lysias vreesde dat Paulus hem zou
aangeven of een aanklacht tegen hem zou

670
00:37:48,630 --> 00:37:52,530
indienen omdat hij hem als Romeins
burger had laten vastbinden,

671
00:37:52,530 --> 00:37:56,490
zou het hem goed zijn uitgekomen
als Paulus toevallig werd gedood.

672
00:37:56,490 --> 00:38:00,270
Deze commandant werd door niets
gedwongen om hier het juiste te doen,

673
00:38:00,270 --> 00:38:02,430
behalve door zijn eigen geweten.

674
00:38:02,430 --> 00:38:05,970
Hij handhaafde het Romeinse
recht zoals hij dat wilde doen.

675
00:38:05,970 --> 00:38:09,210
Door heel het boek Handelingen
heen worden de Romeinen als

676
00:38:09,210 --> 00:38:11,250
eerbare mensen voorgesteld.

677
00:38:11,250 --> 00:38:15,750
De commandant liet twee centurio’s roepen,
die natuurlijk elk het bevel voerden

678
00:38:15,750 --> 00:38:17,430
over honderd soldaten.

679
00:38:17,430 --> 00:38:20,250
Er waren tien centurio’s in Jeruzalem.

680
00:38:20,250 --> 00:38:25,050
Er was een cohort van duizend
soldaten, dus waren er tien centuriën.

681
00:38:25,050 --> 00:38:26,790
Hij nam twee van hen en zei:

682
00:38:26,790 --> 00:38:31,790
En toen hij twee van de hoofdmannen over
honderd bij zich geroepen had, zei hij:

683
00:38:31,790 --> 00:38:36,690
Maak tweehonderd soldaten gereed om vanaf
het derde uur van de nacht naar Caesarea

684
00:38:36,690 --> 00:38:41,010
te gaan, met zeventig ruiters
en tweehonderd boogschutters.

685
00:38:41,010 --> 00:38:45,150
En laten zij ook voor rijdieren
zorgen om Paulus daarop te zetten

686
00:38:45,150 --> 00:38:48,270
en behouden naar Felix,
de stadhouder, te brengen.

687
00:38:48,270 --> 00:38:53,430
Het lijkt een ontzettend grote gewapende
escorte om één gevangene te vervoeren,

688
00:38:53,430 --> 00:38:56,370
vooral omdat slechts ongeveer
veertig mensen hem te pakken

689
00:38:56,370 --> 00:38:57,810
probeerden te krijgen.

690
00:38:57,810 --> 00:39:01,350
Er waren tweehonderd soldaten,
die zouden te voet gaan.

691
00:39:01,350 --> 00:39:05,370
Dan waren er zeventig ruiters
en vervolgens, volgens de

692
00:39:05,370 --> 00:39:07,950
HSV, tweehonderd boogschutters.

693
00:39:07,950 --> 00:39:11,610
Het zeldzame Griekse woord wordt
in andere vertalingen onder meer

694
00:39:11,610 --> 00:39:14,310
met ‘speerdragers’ weergegeven.

695
00:39:14,310 --> 00:39:17,310
Als dat klopt, hebben we
vierhonderdzeventig mensen

696
00:39:17,310 --> 00:39:19,110
die Paulus bewaakten.

697
00:39:19,110 --> 00:39:23,550
Dat is bijna de helft van het hele
cohort dat in Jeruzalem gelegerd was.

698
00:39:23,550 --> 00:39:28,050
Interessant genoeg is het Griekse woord
dat in de Engelse vertaling hier met

699
00:39:28,050 --> 00:39:32,070
‘speerdragers’ is weergegeven,
nergens anders in de Bijbel

700
00:39:32,070 --> 00:39:34,590
of in de Griekse literatuur te vinden.

701
00:39:34,590 --> 00:39:39,210
Met andere woorden, in alle bekende
Griekse literatuur komt dit woord

702
00:39:39,210 --> 00:39:41,610
nergens voor behalve hier.

703
00:39:41,610 --> 00:39:44,790
Daardoor is het erg moeilijk
om te weten wat het betekent.

704
00:39:44,790 --> 00:39:47,130
Wanneer je te maken hebt met een oude taal

705
00:39:47,130 --> 00:39:50,190
en er maar weinig voorbeelden
van een bepaald woord zijn,

706
00:39:50,190 --> 00:39:53,130
is het moeilijk om te
weten wat het betekent.

707
00:39:53,130 --> 00:39:55,950
Er bestaan dan ook
verschillende opvattingen over.

708
00:39:55,950 --> 00:39:58,590
Hier staat ‘speerdragers’.

709
00:39:58,590 --> 00:40:00,270
Sommige vertalers denken dat het

710
00:40:00,270 --> 00:40:03,030
‘slingeraars met
katapulten’ zou moeten zijn.

711
00:40:03,030 --> 00:40:07,650
Maar een groeiend aantal geleerden meent
dat het helemaal niet over mannen gaat

712
00:40:07,650 --> 00:40:11,310
en dat het woord vertaald zou
moeten worden met ‘handpaarden’,

713
00:40:11,310 --> 00:40:13,890
paarden die zonder
ruiters worden meegevoerd.

714
00:40:13,890 --> 00:40:16,230
Dat zou mogelijk logisch zijn als je

715
00:40:16,230 --> 00:40:18,870
tweehonderd soldaten naar
Caesarea laat marcheren,

716
00:40:18,870 --> 00:40:21,390
zodat ze op paarden
naar huis konden rijden.

717
00:40:21,390 --> 00:40:24,390
Ze zouden paarden zonder
ruiters voor hen meevoeren,

718
00:40:24,390 --> 00:40:28,710
waarop ze na een lange mars naar
huis konden rijden. Het is denkbaar.

719
00:40:28,710 --> 00:40:30,090
We weten het niet.

720
00:40:30,090 --> 00:40:31,710
Het kunnen speerdragers zijn.

721
00:40:31,710 --> 00:40:35,130
Het kan zijn dat vierhonderdzeventig
mensen Paulus bewaakten,

722
00:40:35,130 --> 00:40:38,670
maar het kunnen er ook maar
tweehonderdzeventig zijn geweest:

723
00:40:38,670 --> 00:40:41,790
zeventig te paard en tweehonderd te voet.

724
00:40:41,790 --> 00:40:45,330
Voor ons is het niet erg belangrijk
om het antwoord daarop te weten.

725
00:40:45,330 --> 00:40:50,370
Maar wat het woord ‘speerdragers’ betreft:
niemand weet echt zeker wat dat Griekse

726
00:40:50,370 --> 00:40:54,090
woord betekent en er bestaan
verschillende theorieën over.

727
00:40:54,090 --> 00:40:56,910
Het was het derde uur
van de nacht, dus het was

728
00:40:56,910 --> 00:40:59,910
negen uur ’s avonds toen
ze aan hun reis begonnen.

729
00:40:59,910 --> 00:41:03,570
Dat was lang nadat het donker
was geworden en lang nadat

730
00:41:03,570 --> 00:41:05,670
overal de lichten waren gedoofd.

731
00:41:05,670 --> 00:41:09,510
De Joden, en de meeste
andere mensen, zouden slapen.

732
00:41:09,510 --> 00:41:13,470
Ze gingen hem dus de stad uit smokkelen
naar een beter beveiligde plaats,

733
00:41:13,470 --> 00:41:16,650
Caesarea, onder het
toezicht van de stadhouder.

734
00:41:16,650 --> 00:41:20,790
En ze zouden dat doen voordat de
samenzweerders tegen Paulus wakker werden

735
00:41:20,790 --> 00:41:23,130
en ontdekten dat hij weg was.

736
00:41:23,130 --> 00:41:26,250
Er staat dat hij een brief
schreef om hem mee te geven.

737
00:41:26,250 --> 00:41:30,810
Omdat hij een gevangene naar Felix moest
sturen, moest hij uitleggen waarom.

738
00:41:30,810 --> 00:41:32,970
We hebben dus de eigenlijke brief.

739
00:41:32,970 --> 00:41:36,150
Ik weet niet hoe Lukas deze
brief in handen heeft gekregen,

740
00:41:36,150 --> 00:41:39,810
maar misschien was hij later
opgenomen in de openbare archieven,

741
00:41:39,810 --> 00:41:42,270
zodat iemand er toegang toe kon krijgen.

742
00:41:42,270 --> 00:41:44,070
De commandant schrijft:

743
00:41:44,070 --> 00:41:49,350
Claudius Lysias aan de zeer
machtige stadhouder Felix: Gegroet!

744
00:41:49,350 --> 00:41:53,730
Toen deze man door de Joden gegrepen
was en door hen omgebracht zou worden,

745
00:41:53,730 --> 00:41:57,210
ben ik er met mijn soldaten
op afgegaan en heb hem ontzet,

746
00:41:57,210 --> 00:42:00,150
omdat ik vernomen had
dat hij een Romein was.

747
00:42:00,150 --> 00:42:01,830
Hij kleurt het verhaal een beetje.

748
00:42:01,830 --> 00:42:05,730
Hij kwam er pas achter dat Paulus
een Romein was nadat hij hem al had

749
00:42:05,730 --> 00:42:08,850
aangehouden, maar zo komt
hij er iets beter uit:

750
00:42:08,850 --> 00:42:13,170
‘Ik had gehoord dat hij een Romein was,
dus wilde ik hem natuurlijk redden.’

751
00:42:13,170 --> 00:42:16,470
En omdat ik de reden wilde weten
waarom zij hem beschuldigden,

752
00:42:16,470 --> 00:42:18,330
bracht ik hem naar hun Raad.

753
00:42:18,330 --> 00:42:23,610
Het bleek mij dat hij beschuldigd werd in
verband met geschilpunten inzake hun wet,

754
00:42:23,610 --> 00:42:26,070
maar dat er geen
beschuldiging tegen hem was

755
00:42:26,070 --> 00:42:28,650
die de dood of gevangenschap verdiende.

756
00:42:28,650 --> 00:42:31,650
Dus hij zegt dat er niet eens
beschuldigingen tegen de man zijn

757
00:42:31,650 --> 00:42:34,950
ingebracht, laat staan
dat hij veroordeeld is.

758
00:42:34,950 --> 00:42:37,710
Niets wat iemand ooit
over hem heeft gezegd,

759
00:42:37,710 --> 00:42:42,390
zou zelfs maar rechtvaardigen dat hij
geboeid is, en toch is hij geboeid.

760
00:42:42,390 --> 00:42:47,610
Maar ik ga hem aan jou overdragen, zodat
jij beslist of hij geboeid moet blijven.

761
00:42:47,610 --> 00:42:50,910
In feite draagt hij de zaak
over aan een hogere instantie,

762
00:42:50,910 --> 00:42:53,370
die dan voor Paulus verantwoordelijk is.

763
00:42:53,370 --> 00:42:57,930
En toen mij te kennen gegeven was, dat er
door de Joden een hinderlaag voor deze man

764
00:42:57,930 --> 00:43:01,530
gelegd zou worden, heb ik hem
ogenblikkelijk naar u toe gestuurd

765
00:43:01,530 --> 00:43:05,130
en ook de aanklagers geboden in
uw tegenwoordigheid te vertellen

766
00:43:05,130 --> 00:43:08,190
wat zij tegen hem hadden. Vaarwel.

767
00:43:08,190 --> 00:43:12,210
Nu, hij heeft de aanklagers niet
opgedragen de beschuldigingen uiteen te

768
00:43:12,210 --> 00:43:14,790
zetten, maar dat was hij wel van plan.

769
00:43:14,790 --> 00:43:18,990
Tegen de tijd dat Felix de brief
zou lezen, zou dit waar zijn.

770
00:43:18,990 --> 00:43:21,330
De aanklagers zouden nu te horen krijgen

771
00:43:21,330 --> 00:43:26,010
dat de zaak was overgebracht naar
Caesarea, de hoofdstad van de provincie,

772
00:43:26,010 --> 00:43:28,590
en dat ze voor de gouverneur
zouden moeten verschijnen

773
00:43:28,590 --> 00:43:31,950
in plaats van voor een plaatselijke
militaire functionaris.

774
00:43:31,950 --> 00:43:35,010
Ze zouden voor een politieke
functionaris verschijnen.

775
00:43:35,010 --> 00:43:39,150
Vervolgens namen de soldaten
Paulus mee, zoals hun bevolen was,

776
00:43:39,150 --> 00:43:41,730
en brachten hem ’s nachts naar Antipatris.

777
00:43:41,730 --> 00:43:47,010
Antipatris ligt 32 mijl van Jeruzalem,
en het klinkt alsof ze tijdens

778
00:43:47,010 --> 00:43:50,790
één deel van hun reis 32 mijl aflegden.

779
00:43:50,790 --> 00:43:54,150
Paulus zat op een paard,
en sommige soldaten ook.

780
00:43:54,150 --> 00:43:58,470
Dat is een lange afstand voor de
soldaten om te voet af te leggen.

781
00:43:58,470 --> 00:44:01,170
Misschien hadden ze daarom
enkele paarden zonder

782
00:44:01,170 --> 00:44:04,110
berijder bij zich om de
soldaten terug te brengen.

783
00:44:04,110 --> 00:44:05,790
Het is moeilijk te zeggen.

784
00:44:05,790 --> 00:44:09,090
Maar dat was de eerste
halte op weg naar Caesarea.

785
00:44:09,090 --> 00:44:12,930
De volgende dag lieten ze de ruiters
met hem verdergaan en keerden ze terug

786
00:44:12,930 --> 00:44:14,490
naar hun kazerne.

787
00:44:14,490 --> 00:44:19,290
Er waren 200 voetsoldaten, en
als er 200 speerdragers waren,

788
00:44:19,290 --> 00:44:22,710
keerden ook zij om en
gingen terug naar Jeruzalem.

789
00:44:22,710 --> 00:44:25,170
Het onmiddellijke gevaar was voorbij.

790
00:44:25,170 --> 00:44:29,310
Ze hadden een voorsprong van
32 mijl op de samenzweerders,

791
00:44:29,310 --> 00:44:32,190
die hen onmogelijk zouden kunnen inhalen.

792
00:44:32,190 --> 00:44:36,930
Er waren nog altijd 70 ruiters bij
Paulus, dus hij was niet onbewaakt.

793
00:44:36,930 --> 00:44:41,490
Het ergste was voorbij, en daarom
stuurden ze de soldaten terug.

794
00:44:41,490 --> 00:44:43,950
Misschien waren ze in Jeruzalem nodig.

795
00:44:43,950 --> 00:44:48,330
En toen ze in Caesarea aankwamen,
nog eens 25 mijl verder,

796
00:44:48,330 --> 00:44:51,090
en de brief aan de gouverneur
hadden overhandigd,

797
00:44:51,090 --> 00:44:53,310
brachten ze ook Paulus bij hem.

798
00:44:53,310 --> 00:44:58,290
Nadat de gouverneur de brief had gelezen,
vroeg hij uit welke provincie hij kwam.

799
00:44:58,290 --> 00:45:01,770
Toen hij begreep dat hij
uit Cilicië kwam, zei hij:

800
00:45:01,770 --> 00:45:05,670
Deze overhandigden, toen zij
in Caesarea gekomen waren,

801
00:45:05,670 --> 00:45:09,330
de brief aan de stadhouder en
droegen Paulus aan hem over.

802
00:45:09,330 --> 00:45:14,730
En de stadhouder vroeg, nadat hij de brief
gelezen had, uit welke provincie hij kwam;

803
00:45:14,730 --> 00:45:18,750
en toen hij vernomen had dat
hij uit Cilicië kwam, zei hij:

804
00:45:18,750 --> 00:45:22,830
Ik zal u verhoren als ook uw
aanklagers hier gekomen zijn.

805
00:45:22,830 --> 00:45:27,750
En hij gaf bevel hem in het gerechtsgebouw
van Herodes in bewaring te stellen.

806
00:45:27,750 --> 00:45:32,850
En hij beval dat Paulus in het pretorium
van Herodes bewaakt moest worden.

807
00:45:32,850 --> 00:45:36,930
Herodes de Grote had dit
gebouw laten bouwen in de tijd

808
00:45:36,930 --> 00:45:41,310
vóór de geboorte van Jezus, en het was
nu het hoofdkwartier van het Romeinse

809
00:45:41,310 --> 00:45:45,450
provinciale bestuur over
alles wat Syrië werd genoemd.

810
00:45:45,450 --> 00:45:49,890
Israël en Fenicië maakten op de
Romeinse kaarten deel uit van wat

811
00:45:49,890 --> 00:45:54,210
Syrië werd genoemd, en dit was de
Romeinse hoofdstad van dat gebied.

812
00:45:54,210 --> 00:45:57,810
Toen Felix Paulus vroeg uit
welke provincie hij kwam,

813
00:45:57,810 --> 00:46:00,450
zei Paulus dat hij uit Cilicië kwam.

814
00:46:00,450 --> 00:46:04,170
Blijkbaar gaf dat Felix de keuze
om hem naar Cilicië te sturen,

815
00:46:04,170 --> 00:46:07,230
zodat de autoriteiten daar
over hem konden oordelen,

816
00:46:07,230 --> 00:46:09,630
of om de zaak zelf te behandelen.

817
00:46:09,630 --> 00:46:12,510
Hij besloot de zaak zelf te behandelen.

818
00:46:12,510 --> 00:46:15,690
Waarom hij er belangstelling
voor had, weten we niet.

819
00:46:15,690 --> 00:46:19,890
Misschien vond hij het gewoon een
interessante zaak. Dus zei hij:

820
00:46:19,890 --> 00:46:24,390
Ik zal naar je luisteren, maar we moeten
wachten tot je aanklagers er zijn.

821
00:46:24,390 --> 00:46:26,550
Nu hoofdstuk 24:

822
00:46:26,550 --> 00:46:30,810
En vijf dagen daarna kwam de
hogepriester Ananias daar met de oudsten

823
00:46:30,810 --> 00:46:33,390
en een zekere advocaat, Tertullus.

824
00:46:33,390 --> 00:46:36,630
Die verschenen voor de stadhouder
met een aanklacht tegen Paulus.

825
00:46:36,630 --> 00:46:41,250
En toen deze geroepen was, begon
Tertullus hem als volgt te beschuldigen:

826
00:46:41,250 --> 00:46:45,870
Dat wij door uw toedoen grote vrede
gekregen hebben en dat er veel

827
00:46:45,870 --> 00:46:50,610
prijzenswaardige diensten aan dit volk
bewezen worden door uw wijs beleid,

828
00:46:50,610 --> 00:46:56,610
zeer machtige Felix, erkennen wij ten
volle en overal met alle dankbaarheid.

829
00:46:56,610 --> 00:47:00,870
Maar, om u niet lang op te
houden, verzoek ik u dat u ons,

830
00:47:00,870 --> 00:47:05,190
met de welwillendheid die u
eigen is, een ogenblik aanhoort.

831
00:47:05,190 --> 00:47:09,330
Ons is namelijk gebleken dat deze
man een pest is en iemand die

832
00:47:09,330 --> 00:47:12,750
oproer verwekt onder al de
Joden in heel de wereld,

833
00:47:12,750 --> 00:47:17,370
en een vooraanstaand persoon is
binnen de sekte van de Nazarenen.

834
00:47:17,370 --> 00:47:22,890
De vroege christenen werden niet alleen
de Weg genoemd, maar ook de Nazareners.

835
00:47:22,890 --> 00:47:28,290
Jezus was een Nazarener, wat
betekent dat Hij uit Nazareth kwam.

836
00:47:28,290 --> 00:47:32,250
Zij waren volgelingen van de
Nazarener, en die benaming

837
00:47:32,250 --> 00:47:34,710
werd op hen als groep toegepast.

838
00:47:34,710 --> 00:47:38,370
Ze werden beschouwd als een
sekte binnen het jodendom.

839
00:47:38,370 --> 00:47:41,130
Als ze geen sekte binnen
het jodendom waren,

840
00:47:41,130 --> 00:47:45,090
zouden de Joden geen bijzondere
bevoegdheid over hen hebben.

841
00:47:45,090 --> 00:47:51,750
Maar in die tijd waren er de Farizeeën, de
Sadduceeën, de Essenen en de Nazareners.

842
00:47:51,750 --> 00:47:55,770
Dat wil zeggen, christelijke Joden
werden beschouwd als een sekte

843
00:47:55,770 --> 00:47:59,130
binnen het jodendom, en
zo stelt hij hen voor.

844
00:47:59,130 --> 00:48:02,250
Hij heeft ook geprobeerd
de tempel te ontheiligen.

845
00:48:02,250 --> 00:48:05,670
Wij hebben hem dan ook
gevangengenomen om naar onze wet een

846
00:48:05,670 --> 00:48:07,350
oordeel over hem te vellen,

847
00:48:07,350 --> 00:48:11,190
Dus hier worden de daadwerkelijke
beschuldigingen ingebracht die ze tegen

848
00:48:11,190 --> 00:48:15,630
hem hadden: dat hij de tempel had
ontwijd, wat volledig verzonnen was.

849
00:48:15,630 --> 00:48:18,570
Dit was absoluut nergens op gebaseerd.

850
00:48:18,570 --> 00:48:23,970
maar Lysias, de overste, kwam daarop af,
trok hem met veel geweld uit onze handen

851
00:48:23,970 --> 00:48:25,530
en voerde hem weg

852
00:48:25,530 --> 00:48:28,650
Wij stonden hier op het
punt deze man recht te doen,

853
00:48:28,650 --> 00:48:31,470
en jouw Romeinse kerel kwam tussenbeide.

854
00:48:31,470 --> 00:48:33,510
Hij was gewoon ongemanierd.

855
00:48:33,510 --> 00:48:37,470
Hij rukte hem met geweld uit onze
handen toen wij op het punt stonden het

856
00:48:37,470 --> 00:48:38,550
juiste te doen.

857
00:48:38,550 --> 00:48:41,910
en gaf zijn aanklagers
bevel naar u toe te gaan.

858
00:48:41,910 --> 00:48:46,590
Als u hem ondervraagt, zult u zelf van
hem alles kunnen te weten komen waarvan

859
00:48:46,590 --> 00:48:48,270
wij hem beschuldigen.

860
00:48:48,270 --> 00:48:52,650
En ook de Joden bevestigden het
en beweerden dat het zo was.

861
00:48:52,650 --> 00:48:57,930
Deze man Tertullus was blijkbaar een
jurist die speciaal was ingehuurd als

862
00:48:57,930 --> 00:48:59,970
advocaat voor deze zaak.

863
00:48:59,970 --> 00:49:02,850
Nadat Tertullus zijn
verklaring had afgelegd,

864
00:49:02,850 --> 00:49:05,670
bevestigden de Joden dat hij gelijk had.

865
00:49:05,670 --> 00:49:10,110
Maar Paulus antwoordde, nadat de
stadhouder hem een wenk had gegeven dat

866
00:49:10,110 --> 00:49:15,810
hij kon spreken: Omdat ik weet dat u al
vele jaren rechter over dit volk bent,

867
00:49:15,810 --> 00:49:19,290
verdedig ik mijn zaak met
des te meer vertrouwen.

868
00:49:19,290 --> 00:49:21,930
Hij richt zich nu tot Felix.

869
00:49:21,930 --> 00:49:26,190
U kunt immers weten dat het niet
meer dan twaalf dagen geleden is

870
00:49:26,190 --> 00:49:29,250
sinds ik naar Jeruzalem
ging om te aanbidden.

871
00:49:29,250 --> 00:49:34,470
en van die dagen heeft hij er een aantal
in de gevangenis gezeten. Hij zei:

872
00:49:34,470 --> 00:49:37,590
En zij hebben mij niet
aangetroffen in de tempel,

873
00:49:37,590 --> 00:49:42,270
in gesprek met iemand of bezig met
het veroorzaken van een samenscholing,

874
00:49:42,270 --> 00:49:45,390
niet in de synagogen
en ook niet in de stad,

875
00:49:45,390 --> 00:49:46,470
En hij zegt:

876
00:49:46,470 --> 00:49:49,950
Ze hebben me niet in de tempel
aangetroffen terwijl ik met iemand

877
00:49:49,950 --> 00:49:54,570
discussieerde of de menigte ophitste,
en ook niet in de synagogen of ergens

878
00:49:54,570 --> 00:49:55,710
in de stad.

879
00:49:55,710 --> 00:49:59,070
Hun beschuldiging was dat
hij de tempel had ontwijd.

880
00:49:59,070 --> 00:50:03,030
De Romeinse autoriteiten zeiden:
‘Wat kan ons dat schelen?’

881
00:50:03,030 --> 00:50:06,990
Maar waar de Romeinse functionarissen
zich wel druk om maakten, was:

882
00:50:06,990 --> 00:50:09,270
‘Ben je een oproerkraaier?’

883
00:50:09,270 --> 00:50:11,310
Daar geven Romeinen wel om.

884
00:50:11,310 --> 00:50:15,570
Ze bewaren graag de vrede en zouden
belangstelling hebben voor iedereen die

885
00:50:15,570 --> 00:50:17,130
een oproerkraaier is.

886
00:50:17,130 --> 00:50:22,050
Hij zegt: ‘Luister, ik zal niet eens
ingaan op de kwestie van het ontwijden

887
00:50:22,050 --> 00:50:23,250
van de tempel.

888
00:50:23,250 --> 00:50:26,010
Maar ik zal je wel zeggen
dat niemand mij heeft

889
00:50:26,010 --> 00:50:28,770
betrapt op het veroorzaken van oproer.

890
00:50:28,770 --> 00:50:30,990
Ik was niet aan het redetwisten.

891
00:50:30,990 --> 00:50:33,390
Ik veroorzaakte geen opschudding.

892
00:50:33,390 --> 00:50:38,610
Ik veroorzaakte absoluut geen
onrust — niet in de tempel, niet in

893
00:50:38,610 --> 00:50:41,130
de synagogen, nergens.’

894
00:50:41,130 --> 00:50:44,910
Hij gaat eigenlijk niet in op
datgene waarvan hij werd beschuldigd,

895
00:50:44,910 --> 00:50:49,350
maar op datgene waar de Romeinen
zich werkelijk druk om zouden maken.

896
00:50:49,350 --> 00:50:51,510
Dan zegt hij in vers 13:

897
00:50:51,510 --> 00:50:56,190
en zij kunnen ook niets bewijzen van
datgene waarvan zij mij nu beschuldigen.

898
00:50:56,190 --> 00:51:01,170
Wat de dingen betreft die ze daadwerkelijk
beweren: ook die kunnen ze niet bewijzen,

899
00:51:01,170 --> 00:51:03,570
want ze zijn gewoonweg niet waar.

900
00:51:03,570 --> 00:51:08,730
Maar dit erken ik voor u: dat ik
volgens die Weg die zij sekte noemen,

901
00:51:08,730 --> 00:51:14,250
op die manier de God van de vaderen dien,
en dat ik alles geloof wat er in de Wet en

902
00:51:14,250 --> 00:51:16,410
in de Profeten geschreven staat.

903
00:51:16,410 --> 00:51:20,551
Ik heb hoop op God — zij
zelf verwachten het ook —

904
00:51:20,551 --> 00:51:23,610
dat er een opstanding van
de doden zal zijn van zowel

905
00:51:23,610 --> 00:51:26,490
rechtvaardigen als onrechtvaardigen.

906
00:51:26,490 --> 00:51:31,290
En daarom oefen ik mijzelf om altijd
een zuiver geweten te hebben voor God

907
00:51:31,290 --> 00:51:32,670
en de mensen.

908
00:51:32,670 --> 00:51:36,930
En na verscheidene jaren kwam ik om
liefdegaven aan mijn volk te brengen en

909
00:51:36,930 --> 00:51:38,190
om te offeren.

910
00:51:38,190 --> 00:51:43,530
Terwijl ik dat deed, troffen enige Joden
uit Asia mij, nadat ik gereinigd was,

911
00:51:43,530 --> 00:51:48,450
in de tempel aan, niet met een
menigte en ook niet met opschudding.

912
00:51:48,450 --> 00:51:52,230
Die hadden hier voor u moeten
verschijnen en mij moeten beschuldigen

913
00:51:52,230 --> 00:51:54,330
als zij iets tegen mij zouden hebben.

914
00:51:54,330 --> 00:51:58,290
Dat wil zeggen: de Joden uit
Asia die hiermee begonnen zijn,

915
00:51:58,290 --> 00:52:00,810
zijn na Pinksteren weer naar huis gegaan.

916
00:52:00,810 --> 00:52:04,770
Ze zijn teruggegaan naar
Asia. Ze zijn niet hier.

917
00:52:04,770 --> 00:52:09,510
Als ze denken dat ik iets verkeerds
heb gedaan, laat ze dan hierheen komen.

918
00:52:09,510 --> 00:52:11,610
Zij zouden de getuigen zijn.

919
00:52:11,610 --> 00:52:13,830
Zij hebben de beschuldiging geuit.

920
00:52:13,830 --> 00:52:16,470
Dit Sanhedrin hier was er niet eens bij.

921
00:52:16,470 --> 00:52:19,830
Zij kunnen niet getuigen of
ik iets heb gedaan of niet.

922
00:52:19,830 --> 00:52:24,810
Laat de mensen die de beschuldiging hebben
geuit hier verschijnen. Waar zijn ze?

923
00:52:24,810 --> 00:52:25,830
Hij zegt:

924
00:52:25,830 --> 00:52:30,630
Of laten deze mannen hier zelf zeggen of
zij enige ongerechtigheid in mij vonden,

925
00:52:30,630 --> 00:52:34,470
toen ik voor de Raad stond, of het
moest zijn met betrekking tot dit

926
00:52:34,470 --> 00:52:37,650
ene woord dat ik uitriep
toen ik in hun midden stond:

927
00:52:37,650 --> 00:52:41,850
Over de opstanding van de doden
word ik heden door u geoordeeld!

928
00:52:41,850 --> 00:52:43,890
We weten dat hij dat gezegd heeft.

929
00:52:43,890 --> 00:52:47,550
Hij zei: misschien is dat
wat ze tegen mij hebben.

930
00:52:47,550 --> 00:52:50,670
Dat is eigenlijk alles
wat ze konden aanvoeren.

931
00:52:50,670 --> 00:52:53,550
Kunnen ze zeggen dat ik
moeilijkheden heb veroorzaakt?

932
00:52:53,550 --> 00:52:56,250
Misschien was het enige
wat ik hun wél heb gezegd,

933
00:52:56,250 --> 00:52:59,910
dat ik terechtstond vanwege
de opstanding van de doden.

934
00:52:59,910 --> 00:53:04,350
Hoe kan mij enig oproer worden
verweten dat daaruit is ontstaan?

935
00:53:04,350 --> 00:53:08,130
In wezen zegt hij: ‘Ik
ben geen onruststoker’,

936
00:53:08,130 --> 00:53:11,370
en dat is waar de Romeinen
zich het meest om bekommeren.

937
00:53:11,370 --> 00:53:15,990
En hij zegt: ‘Bovendien zijn deze
beschuldigingen die ze naar voren brengen

938
00:53:15,990 --> 00:53:19,350
eenvoudigweg niet waar,
hoewel het u, Felix,

939
00:53:19,350 --> 00:53:21,690
waarschijnlijk niet eens iets kan schelen.

940
00:53:21,690 --> 00:53:23,790
De aanklagers zijn niet hier.

941
00:53:23,790 --> 00:53:25,530
Ze kunnen niet getuigen.

942
00:53:25,530 --> 00:53:29,130
Degenen die hier zijn, weten
niet of het waar is of niet.

943
00:53:29,130 --> 00:53:32,490
Het enige wat ze weten, is dat
ik heb gezegd dat ik terechtsta

944
00:53:32,490 --> 00:53:34,170
vanwege de opstanding.

945
00:53:34,170 --> 00:53:36,270
Daar werden ze allemaal boos om.’

946
00:53:36,270 --> 00:53:38,970
Paulus zegt dat er hier
werkelijk geen zaak is.

947
00:53:38,970 --> 00:53:40,770
Er zijn geen getuigen.

948
00:53:40,770 --> 00:53:42,570
Er is geen misdrijf.

949
00:53:42,570 --> 00:53:46,230
En welk oproer er ook was,
ik heb dat niet veroorzaakt.

950
00:53:46,230 --> 00:53:47,910
Het was niet mijn schuld.

951
00:53:47,910 --> 00:53:52,050
Ik wil ergens op wijzen, omdat
daar controverse over bestaat.

952
00:53:52,050 --> 00:53:56,670
Ik heb Torahgetrouwe christenen
uit de Hebrew Roots-beweging vers

953
00:53:56,670 --> 00:54:01,530
14 horen gebruiken om te zeggen dat Paulus
zei dat hij alles onderhoudt wat in de Wet

954
00:54:01,530 --> 00:54:06,690
en de Profeten staat, en om daarmee
te betogen dat hij Torahgetrouw was.

955
00:54:06,690 --> 00:54:10,050
Hij zegt niet dat hij de Wet
en de Profeten onderhoudt.

956
00:54:10,050 --> 00:54:14,130
Hij zegt dat wat hij volgt de
Weg is, de christelijke weg,

957
00:54:14,130 --> 00:54:18,510
maar dat hij alles gelooft wat in de
Wet en de Profeten geschreven staat.

958
00:54:18,510 --> 00:54:21,390
Christenen doen dat tenslotte. Ik ook.

959
00:54:21,390 --> 00:54:25,170
Ik ben niet Torahgetrouw, maar ik
geloof alles wat in de Wet en de

960
00:54:25,170 --> 00:54:27,030
Profeten geschreven staat.

961
00:54:27,030 --> 00:54:31,170
Maar ik volg God niet overeenkomstig
de Wet en de Profeten.

962
00:54:31,170 --> 00:54:34,890
Ik heb dit verkeerd horen citeren in
een debat dat ik met iemand uit de

963
00:54:34,890 --> 00:54:36,870
Hebrew Roots-beweging had.

964
00:54:36,870 --> 00:54:42,510
Hij dacht dat Paulus zei dat hij, Paulus,
alles uit het Oude Testament onderhield.

965
00:54:42,510 --> 00:54:45,690
Het is duidelijk dat Paulus
helemaal niet zoiets zegt.

966
00:54:45,690 --> 00:54:47,010
Verder zegt hij:

967
00:54:47,010 --> 00:54:51,810
Ik vertrouw net als zij op God en
geloof dat de doden zullen opstaan,

968
00:54:51,810 --> 00:54:54,690
zowel de rechtvaardigen
als de onrechtvaardigen.

969
00:54:54,690 --> 00:54:57,990
In dit geval zegt hij dat zijn
opvatting over de opstanding

970
00:54:57,990 --> 00:55:01,410
vrijwel overeenkomt met
wat de Farizeeën geloven.

971
00:55:01,410 --> 00:55:05,490
Met andere woorden, wat hij
zei is niet zo controversieel.

972
00:55:05,490 --> 00:55:09,450
Dat zou het niet moeten zijn, want
er zijn Joden die dit geloven.

973
00:55:09,450 --> 00:55:12,150
Het is toegestaan dit te geloven.

974
00:55:12,150 --> 00:55:14,790
Sommigen van het Sanhedrin
hier geloven het.

975
00:55:14,790 --> 00:55:17,790
Dus als dat datgene is
waarvoor ik terechtsta,

976
00:55:17,790 --> 00:55:20,010
hoe kan dat dan een misdrijf zijn?

977
00:55:20,010 --> 00:55:21,930
Zelfs zij aanvaarden dat.

978
00:55:21,930 --> 00:55:25,710
We weten dat de Farizeeën,
als je dit nader bestudeert,

979
00:55:25,710 --> 00:55:29,730
geloofden in een opstanding van zowel de
rechtvaardigen als de onrechtvaardigen op

980
00:55:29,730 --> 00:55:33,690
de laatste dag, wanneer de
dode lichamen zouden opstaan.

981
00:55:33,690 --> 00:55:36,630
Paulus zei dat hij die
opvatting ook aanhing,

982
00:55:36,630 --> 00:55:38,910
en we weten dat hij dat inderdaad deed,

983
00:55:38,910 --> 00:55:42,090
omdat hij het op veel plaatsen
in zijn geschriften zei.

984
00:55:42,090 --> 00:55:45,990
Maar hier stelt hij dat zijn opvattingen
over dit onderwerp eigenlijk niet

985
00:55:45,990 --> 00:55:47,970
verschillen van die van de Joden.

986
00:55:47,970 --> 00:55:51,390
Hij weet dus niet goed waarom
het zo omstreden zou moeten zijn,

987
00:55:51,390 --> 00:55:54,630
of waarom zij er zo
aanstoot aan zouden nemen.

988
00:55:54,630 --> 00:55:56,490
Nu vers 22:

989
00:55:56,490 --> 00:56:02,070
Toen Felix, die vrij nauwkeurig op de
hoogte was van de Weg, dit gehoord had,

990
00:56:02,070 --> 00:56:07,170
verdaagde hij hun zaak, en zei:
Als Lysias, de overste, gekomen is,

991
00:56:07,170 --> 00:56:09,870
zal ik een onderzoek
instellen naar uw zaak.

992
00:56:09,870 --> 00:56:13,950
We lezen niet dat commandant Lysias
ooit inderdaad naar beneden kwam.

993
00:56:13,950 --> 00:56:17,670
Ook lezen we niet dat Felix
daarna nog een onderzoek instelde

994
00:56:17,670 --> 00:56:22,050
of een beslissing over de zaak van
Paulus nam, wat heel verdrietig is.

995
00:56:22,050 --> 00:56:25,170
Er staat dat Felix nauwkeuriger
kennis had van de Weg,

996
00:56:25,170 --> 00:56:27,030
waarmee het christendom wordt bedoeld.

997
00:56:27,030 --> 00:56:30,990
Dus hoewel Felix niet veel
over deze specifieke zaak wist,

998
00:56:30,990 --> 00:56:34,170
was hij enigszins bekend met
de christelijke boodschap.

999
00:56:34,170 --> 00:56:37,590
Hij wist ervan en was er
enigszins mee vertrouwd.

1000
00:56:37,590 --> 00:56:41,970
Hij zei: ‘Ik zal hierover nadenken,
maar ik neem geen beslissing

1001
00:56:41,970 --> 00:56:44,250
voordat Lysias naar beneden komt.’

1002
00:56:44,250 --> 00:56:49,290
Welnu, Lysias kwam nooit naar beneden,
dus Paulus kreeg na deze zitting hier

1003
00:56:49,290 --> 00:56:51,210
geen verdere hoorzitting.

1004
00:56:51,210 --> 00:56:55,470
Eigenlijk had Felix moeten zeggen:
‘Goed, ik heb jullie gehoord en ik

1005
00:56:55,470 --> 00:56:56,970
heb Paulus gehoord.

1006
00:56:56,970 --> 00:56:59,070
Ik zie hier geen enkel bewijs.

1007
00:56:59,070 --> 00:57:02,610
Ik zie geen getuigen die hebben
gezien dat hij regels overtrad.

1008
00:57:02,610 --> 00:57:06,270
Ik laat de gevangene vrij.’
Dat had hij moeten doen.

1009
00:57:06,270 --> 00:57:11,430
Maar later, in vers 27, staat dat hij
Paulus gevangengehouden achterliet

1010
00:57:11,430 --> 00:57:14,190
omdat hij de Joden ter wille wilde zijn.

1011
00:57:14,190 --> 00:57:17,430
In deze resterende verzen aan
het einde van dit hoofdstuk

1012
00:57:17,430 --> 00:57:21,570
stuurt hij de Joden eenvoudig weg:
‘Ik zal de zaak later behandelen,

1013
00:57:21,570 --> 00:57:23,910
wanneer Lysias naar beneden komt.’

1014
00:57:23,910 --> 00:57:25,890
In vers 23 staat:

1015
00:57:25,890 --> 00:57:30,270
En hij gaf de hoofdman over honderd
opdracht Paulus in hechtenis te houden,

1016
00:57:30,270 --> 00:57:34,470
maar onder betere omstandigheden, en
niemand van de zijnen te verhinderen hem

1017
00:57:34,470 --> 00:57:37,170
van dienst te zijn of
naar hem toe te komen.

1018
00:57:37,170 --> 00:57:41,910
Hij liet hem niet vrij uit de gevangenis,
maar hij liet hem minder streng bewaken.

1019
00:57:41,910 --> 00:57:44,730
Hij wist dat Paulus geen misdadiger was.

1020
00:57:44,730 --> 00:57:47,190
Hij wist dat Paulus niet schuldig was.

1021
00:57:47,190 --> 00:57:51,090
Waarschijnlijk wist hij ook dat
Paulus, als hij één voet buiten dit

1022
00:57:51,090 --> 00:57:55,650
specifieke pretorium zette, door
een menigte uiteengetrokken of door

1023
00:57:55,650 --> 00:57:57,570
sluipmoordenaars gedood zou worden.

1024
00:57:57,570 --> 00:58:02,250
In zekere zin deed hij dit dus misschien
gedeeltelijk als gunst voor Paulus,

1025
00:58:02,250 --> 00:58:05,790
maar het was vooral om problemen
met de Joden te vermijden.

1026
00:58:05,790 --> 00:58:10,830
De centurio kreeg het bevel Paulus onder
betere omstandigheden vast te houden

1027
00:58:10,830 --> 00:58:15,510
en niemand van de zijnen te verhinderen
hem te verzorgen of te bezoeken.

1028
00:58:15,510 --> 00:58:18,570
Het was daardoor alsof
Paulus daar in de gevangenis

1029
00:58:18,570 --> 00:58:22,770
enigszins een woning kon inrichten:
mensen konden hem bezoeken

1030
00:58:22,770 --> 00:58:24,870
en hem benodigdheden brengen.

1031
00:58:24,870 --> 00:58:30,270
En na enige dagen kwam Felix daar met
zijn vrouw Drusilla, die een Jodin was.

1032
00:58:30,270 --> 00:58:35,010
En hij ontbood Paulus en hoorde
hem over het geloof in Christus.

1033
00:58:35,010 --> 00:58:38,130
Hij wilde dus werkelijk
over het geloof horen.

1034
00:58:38,130 --> 00:58:40,530
Misschien was zijn vrouw geïnteresseerd.

1035
00:58:40,530 --> 00:58:44,670
Hij en zijn vrouw lieten Paulus bij
zich komen voor een persoonlijk gesprek,

1036
00:58:44,670 --> 00:58:48,030
of voor een preek in besloten
kring, zouden we kunnen zeggen.

1037
00:58:48,030 --> 00:58:50,490
En toen hij sprak over rechtvaardigheid,

1038
00:58:50,490 --> 00:58:53,970
zelfbeheersing en over
het toekomstige oordeel,

1039
00:58:53,970 --> 00:58:59,910
werd Felix zeer bevreesd en antwoordde: Nu
kunt u gaan; wanneer ik gelegenheid heb,

1040
00:58:59,910 --> 00:59:01,770
zal ik u weer laten halen.

1041
00:59:01,770 --> 00:59:05,850
Blijkbaar heeft zich geen geschikt
moment voorgedaan, want er staat:

1042
00:59:05,850 --> 00:59:09,630
En tegelijkertijd hoopte hij ook
dat Paulus hem geld zou geven om

1043
00:59:09,630 --> 00:59:11,310
losgelaten te worden.

1044
00:59:11,310 --> 00:59:15,150
Daarom ontbood hij hem ook
dikwijls en sprak hij met hem.

1045
00:59:15,150 --> 00:59:19,290
Hij hoopte op steekpenningen, zodat
hij hem misschien zou vrijlaten.

1046
00:59:19,290 --> 00:59:22,830
Hij wist dat Paulus eigenlijk niet
rechtvaardig kon worden vastgehouden,

1047
00:59:22,830 --> 00:59:27,150
maar hij wilde hem niet vrijlaten als er
een kans bestond geld van hem te krijgen.

1048
00:59:27,150 --> 00:59:32,130
Om de een of andere reden bood Paulus hem
geen steekpenningen aan om vrij te komen.

1049
00:59:32,130 --> 00:59:35,610
Dat was blijkbaar nog een reden
waarom Felix hem vasthield.

1050
00:59:35,610 --> 00:59:41,370
Maar toen er twee jaar verstreken was,
kreeg Felix Porcius Festus als opvolger;

1051
00:59:41,370 --> 00:59:46,830
en Felix, die de Joden een gunst wilde
bewijzen, liet Paulus gevangen achter.

1052
00:59:46,830 --> 00:59:50,790
Met Paulus had Felix een
heet hangijzer in handen:

1053
00:59:50,790 --> 00:59:53,910
een man van wie hij wist
dat hij onschuldig was,

1054
00:59:53,910 --> 00:59:56,850
en een man die hem bepaalde
dingen over God kon vertellen

1055
00:59:56,850 --> 00:59:59,790
waardoor Felix uit schuldbesef zou beven.

1056
00:59:59,790 --> 01:00:04,890
Paulus sprak over gerechtigheid,
zelfbeheersing en het komende oordeel.

1057
01:00:04,890 --> 01:00:09,210
Dat waren niet per se dingen waar een
genotzuchtige Romein naar wilde leven.

1058
01:00:09,210 --> 01:00:11,730
Hij wilde zichzelf niet beheersen.

1059
01:00:11,730 --> 01:00:16,290
Misschien wilde hij het land beheersen,
maar hij wilde zichzelf niet beheersen.

1060
01:00:16,290 --> 01:00:20,790
Paulus sprak over de noodzaak daarvan,
en Felix voelde blijkbaar aan dat Paulus

1061
01:00:20,790 --> 01:00:24,330
gelijk had, en hij werd bang. Hij beefde.

1062
01:00:24,330 --> 01:00:28,230
Hij zei: ‘Goed, Paulus,
dat is genoeg voor vandaag.

1063
01:00:28,230 --> 01:00:31,290
Ik laat je weer roepen
wanneer ik er klaar voor ben.’

1064
01:00:31,290 --> 01:00:34,110
Blijkbaar liet hij hem inderdaad
nog een paar keer roepen,

1065
01:00:34,110 --> 01:00:38,790
maar nooit om hem vrij te spreken
of te zeggen: ‘Goed, je hebt gelijk.

1066
01:00:38,790 --> 01:00:40,230
Ik laat je gaan.’

1067
01:00:40,230 --> 01:00:43,830
Toen het moment aanbrak waarop
Festus Felix zou opvolgen,

1068
01:00:43,830 --> 01:00:48,030
dacht Felix in plaats daarvan:
‘Ik wil deze man niet laten gaan,

1069
01:00:48,030 --> 01:00:51,090
want dan zullen de Joden
werkelijk woedend zijn.

1070
01:00:51,090 --> 01:00:54,630
En wanneer Joden woedend worden,
doen ze waanzinnige dingen.

1071
01:00:54,630 --> 01:00:56,190
Ik wil hem ook niet houden.

1072
01:00:56,190 --> 01:00:59,850
Ik wil hem niet veroordelen,
want hij is nergens schuldig aan.

1073
01:00:59,850 --> 01:01:02,310
Dus ik schuif dit gewoon door naar Festus

1074
01:01:02,310 --> 01:01:04,830
en laat hem zich er
maar zorgen over maken.’

1075
01:01:04,830 --> 01:01:07,530
En zo liet hij Paulus
gevangengehouden achter.

1076
01:01:07,530 --> 01:01:11,670
Het gevolg was dat Paulus daar in
Caesarea twee jaar gevangenzat,

1077
01:01:11,670 --> 01:01:15,810
omdat de Romeinen uiteindelijk
niet over zijn zaak beraadslaagden.

1078
01:01:15,810 --> 01:01:20,010
Hij kwam pas uit Caesarea weg
toen hij zich op de keizer beriep,

1079
01:01:20,010 --> 01:01:22,410
zoals we in het volgende
hoofdstuk zullen zien.

1080
01:01:22,410 --> 01:01:24,870
Hij beriep zich met
zijn zaak op de keizer,

1081
01:01:24,870 --> 01:01:27,390
dus moesten ze hem naar Rome sturen.

1082
01:01:27,390 --> 01:01:31,410
Maar in wezen gebeurde er twee
jaar lang niets met zijn zaak,

1083
01:01:31,410 --> 01:01:34,410
behalve dat hij blijkbaar
wel de gelegenheid kreeg

1084
01:01:34,410 --> 01:01:38,190
om meer dan eens tegenover
Felix en zijn vrouw te getuigen.

1085
01:01:38,190 --> 01:01:42,270
Toen Paulus tot bekering kwam,
werd hem gezegd dat hij tegenover

1086
01:01:42,270 --> 01:01:46,230
koningen en machthebbers
enzovoort een getuige zou zijn.

1087
01:01:46,230 --> 01:01:50,430
Dit is een van de manieren
waarop God dat zo heeft geleid.

1088
01:01:50,430 --> 01:01:54,210
Hij liet hem als gevangene in het
paleis van de gouverneur verblijven,

1089
01:01:54,210 --> 01:01:59,070
en Paulus kreeg inderdaad meer dan eens de
gelegenheid om tegenover hem te getuigen.
