1
00:00:02,010 --> 00:00:04,470
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,470 --> 00:00:10,050
Deze keer behandelen we Jeremia
hoofdstuk 11 tot en met 13.

3
00:00:10,050 --> 00:00:15,210
In hoofdstuk 11 lijkt op de achtergrond
de ontdekking van het boek Deuteronomium

4
00:00:15,210 --> 00:00:17,850
door de priester Hilkia mee te spelen.

5
00:00:17,850 --> 00:00:21,090
Die vond plaats tijdens
de bediening van Jeremia.

6
00:00:21,090 --> 00:00:25,110
Jeremia geeft geen informatie
over de omstandigheden of de datum

7
00:00:25,110 --> 00:00:26,790
van deze profetie.

8
00:00:26,790 --> 00:00:31,230
We weten dus niet zeker of ze kort na de
vondst van het boek werd uitgesproken.

9
00:00:31,230 --> 00:00:35,970
Toch klinken sommige uitspraken in de
profetie die we zo gaan lezen alsof zijn

10
00:00:35,970 --> 00:00:40,290
toehoorders onlangs met het boek
Deuteronomium bekend zijn geraakt

11
00:00:40,290 --> 00:00:42,090
en hij daarnaar verwijst.

12
00:00:42,090 --> 00:00:44,490
In vers 2 zegt hij bijvoorbeeld:

13
00:00:44,490 --> 00:00:48,930
Luister naar de woorden van dit verbond
en spreek tot de mannen van Juda

14
00:00:48,930 --> 00:00:51,210
en tot de inwoners van Jeruzalem,

15
00:00:51,210 --> 00:00:53,370
Hij presenteert geen verbond.

16
00:00:53,370 --> 00:00:57,150
Hij verwijst naar een
verbond als ‘dit verbond’,

17
00:00:57,150 --> 00:00:59,970
alsof het om dit boek Deuteronomium gaat,

18
00:00:59,970 --> 00:01:03,990
het verbondsdocument dat God
door Mozes heeft gegeven.

19
00:01:03,990 --> 00:01:08,010
Hij spoort de mensen aan om
naar dit verbond te luisteren.

20
00:01:08,010 --> 00:01:12,450
‘Dit verbond’ lijkt te verwijzen naar iets
anders dan wat hij hier voor het eerst

21
00:01:12,450 --> 00:01:13,830
naar voren brengt.

22
00:01:13,830 --> 00:01:17,490
Het woord dat van de HEERE
gekomen is tot Jeremia:

23
00:01:17,490 --> 00:01:21,990
Luister naar de woorden van dit verbond
en spreek tot de mannen van Juda

24
00:01:21,990 --> 00:01:27,030
en tot de inwoners van Jeruzalem,
en zeg tegen hen: Zo zegt de HEERE,

25
00:01:27,030 --> 00:01:30,690
de God van Israël:
Vervloekt is de man die niet

26
00:01:30,690 --> 00:01:33,150
luistert naar de woorden van dit verbond,

27
00:01:33,150 --> 00:01:37,710
Dat zou rechtstreeks ontleend
zijn aan Deuteronomium 28,

28
00:01:37,710 --> 00:01:41,310
waar God de zegeningen en
de vervloekingen opsomde.

29
00:01:41,310 --> 00:01:45,510
Als jullie Mij gehoorzamen, zullen
deze zegeningen over jullie komen.

30
00:01:45,510 --> 00:01:49,710
Als jullie ongehoorzaam zijn,
zullen deze vervloekingen komen.

31
00:01:49,710 --> 00:01:53,550
Er staat een behoorlijk lange opsomming
van vervloekingen in Deuteronomium

32
00:01:53,550 --> 00:01:56,970
hoofdstuk 28, vanaf vers 15.

33
00:01:56,970 --> 00:02:00,030
Op grond van wat daar in
Deuteronomium te lezen is,

34
00:02:00,030 --> 00:02:04,890
kan hij met gezag zeggen dat de
vloek over Juda en Israël is gekomen,

35
00:02:04,890 --> 00:02:07,590
en over iedereen die
het verbond verbreekt.

36
00:02:07,590 --> 00:02:08,730
Er staat:

37
00:02:08,730 --> 00:02:13,590
en zeg tegen hen: Zo zegt
de HEERE, de God van Israël:

38
00:02:13,590 --> 00:02:17,670
Vervloekt is de man die niet luistert
naar de woorden van dit verbond,

39
00:02:17,670 --> 00:02:23,250
dat Ik uw vaderen geboden heb op de dag
dat Ik hen geleid heb uit het land Egypte,

40
00:02:23,250 --> 00:02:28,350
uit de ijzeroven: Luister naar
Mijn stem en doe deze woorden,

41
00:02:28,350 --> 00:02:31,230
overeenkomstig alles wat Ik u gebied.

42
00:02:31,230 --> 00:02:36,150
Dan zult u Mij tot een volk zijn
en zal Ík u tot een God zijn,

43
00:02:36,150 --> 00:02:40,830
De ijzeroven is ook een term die
aan Deuteronomium is ontleend.

44
00:02:40,830 --> 00:02:43,830
Die verwijst naar de slavernij in Egypte.

45
00:02:43,830 --> 00:02:47,970
Hij noemt die de ijzeroven
in Deuteronomium 4:20,

46
00:02:47,970 --> 00:02:51,450
en Jeremia neemt die bewoording
duidelijk van daar over.

47
00:02:51,450 --> 00:02:57,270
Dit is natuurlijk de manier waarop God
het verbond vormgaf: Hij zou hun God zijn;

48
00:02:57,270 --> 00:03:02,130
zij zouden Zijn volk zijn, op
voorwaarde dat ze gehoorzaam waren.

49
00:03:02,130 --> 00:03:05,070
Dit is geen onvoorwaardelijke relatie.

50
00:03:05,070 --> 00:03:09,570
God heeft de Joden niet onvoorwaardelijk
tot Zijn uitverkoren volk gemaakt.

51
00:03:09,570 --> 00:03:13,470
Maar ze konden Zijn volk zijn
als ze Hem gehoorzaam waren.

52
00:03:13,470 --> 00:03:18,150
opdat Ik de eed gestand doe die
Ik uw vaderen gezworen heb om

53
00:03:18,150 --> 00:03:22,350
hun een land te geven dat
overvloeit van melk en honing,

54
00:03:22,350 --> 00:03:24,390
zoals het heden ten dage is.

55
00:03:24,390 --> 00:03:27,930
Toen antwoordde ik en zei: Amen, HEERE.

56
00:03:27,930 --> 00:03:29,190
God zegt:

57
00:03:29,190 --> 00:03:33,870
Luister naar Mij, zodat Ik de eed
die Ik heb gezworen kan nakomen.

58
00:03:33,870 --> 00:03:36,930
De gedachte is dat de
eed voorwaardelijk was.

59
00:03:36,930 --> 00:03:41,730
Hij zwoer hun bepaalde goede dingen
toe als ze aan de voorwaarden voldeden.

60
00:03:41,730 --> 00:03:45,450
Wees dus gehoorzaam, zodat
Hij Zijn eed kan houden.

61
00:03:45,450 --> 00:03:49,110
Het is heel duidelijk dat God
Zijn eed niet zou houden als ze

62
00:03:49,110 --> 00:03:51,570
inderdaad ongehoorzaam waren.

63
00:03:51,570 --> 00:03:54,480
Dit is belangrijk, want er
zijn tegenwoordig mensen,

64
00:03:54,480 --> 00:03:57,930
en trouwens ook de Joden
in Jeremia’s eigen tijd,

65
00:03:57,930 --> 00:04:03,750
die geloofden dat alleen al het feit dat
ze Joods waren hen tot Gods volk maakte.

66
00:04:03,750 --> 00:04:08,070
Er zijn tegenwoordig zelfs christenen
die dit over de Joden denken.

67
00:04:08,070 --> 00:04:12,810
Ze denken dat het feit dat ze
Joods zijn hen tot Gods volk maakt,

68
00:04:12,810 --> 00:04:15,030
alleen vanwege hun afkomst.

69
00:04:15,030 --> 00:04:16,830
Dit is niet wat God zegt.

70
00:04:16,830 --> 00:04:19,770
Dit is zelfs niet wat
het Oude Testament zegt.

71
00:04:19,770 --> 00:04:24,330
Sommige mensen denken: ‘Nou, het Nieuwe
Testament lijkt de Joden hun bijzondere

72
00:04:24,330 --> 00:04:26,130
voorrechten af te nemen.’

73
00:04:26,130 --> 00:04:28,830
Nee, dat doet het Oude Testament.

74
00:04:28,830 --> 00:04:32,910
Het is het Oude Testament dat
verklaart dat ze niet Gods volk zijn

75
00:04:32,910 --> 00:04:35,190
wanneer ze ongehoorzaam zijn.

76
00:04:35,190 --> 00:04:40,110
Het Nieuwe Testament legt alleen een
nieuwe fase van hun ongehoorzaamheid vast,

77
00:04:40,110 --> 00:04:42,270
toen ze de Messias verwierpen.

78
00:04:42,270 --> 00:04:47,610
Alles wat we tot en met vers 5 hebben
gehad, is wat God tegen Jeremia zei,

79
00:04:47,610 --> 00:04:50,310
niet wat Jeremia tegen anderen zei.

80
00:04:50,310 --> 00:04:54,690
Dus zegt hij: ‘Ja, Heere,
ik ga hun dat vertellen.’

81
00:04:54,690 --> 00:04:57,990
Toen zei de HEERE tegen
mij: Predik al deze

82
00:04:57,990 --> 00:05:02,070
woorden in de steden van Juda
en op de straten van Jeruzalem:

83
00:05:02,070 --> 00:05:05,310
Luister naar de woorden
van dit verbond en doe ze.

84
00:05:05,310 --> 00:05:08,550
Want Ik heb uw vaderen
ernstig gewaarschuwd

85
00:05:08,550 --> 00:05:12,390
vanaf de dag dat Ik hen uit het
land Egypte leidde tot op deze dag,

86
00:05:12,390 --> 00:05:15,690
vroeg en laat: Luister naar Mijn stem!

87
00:05:15,690 --> 00:05:19,590
Zij hebben echter niet geluisterd
en zij hebben hun oor niet geneigd,

88
00:05:19,590 --> 00:05:24,930
maar ze gingen door, ieder overeenkomstig
zijn verharde, boosaardige hart.

89
00:05:24,930 --> 00:05:28,050
Daarom bracht Ik over hen al
de woorden van dit verbond

90
00:05:28,050 --> 00:05:31,890
dat Ik geboden heb te doen,
maar die zij niet gedaan hebben.

91
00:05:31,890 --> 00:05:37,350
Zelfs de geschiedenis van hoe God hun deze
dingen gebood en zij ongehoorzaam waren,

92
00:05:37,350 --> 00:05:40,650
lijkt kennis van het boek
Deuteronomium te veronderstellen,

93
00:05:40,650 --> 00:05:43,350
of in elk geval van
enkele van de wetboeken.

94
00:05:43,350 --> 00:05:46,650
Want in de wetboeken staat
deze geschiedenis opgetekend,

95
00:05:46,650 --> 00:05:50,250
van hoe God hen uit
Egypte leidde, enzovoort.

96
00:05:50,250 --> 00:05:52,410
Hoewel de Joden de boeken van de wet

97
00:05:52,410 --> 00:05:56,130
vóór de herontdekking ervan in de
dagen van Josia waren kwijtgeraakt —

98
00:05:56,130 --> 00:06:01,050
ze waren ze kwijtgeraakt, hadden
ze genegeerd of waren ze vergeten —

99
00:06:01,050 --> 00:06:03,870
zouden ze zich de uittocht wel herinneren,

100
00:06:03,870 --> 00:06:07,350
eenvoudigweg doordat het vieren van
het Pascha daar een voortdurende

101
00:06:07,350 --> 00:06:08,730
herinnering aan was.

102
00:06:08,730 --> 00:06:11,790
Maar de bijzonderheden van
het verbond dat God met hen

103
00:06:11,790 --> 00:06:15,870
sloot toen ze uit Egypte kwamen, en
de vervloekingen en zegeningen en de

104
00:06:15,870 --> 00:06:19,050
voorwaarden, zouden ze
niet uit zichzelf kennen.

105
00:06:19,050 --> 00:06:21,690
Het lijkt erop dat ze hun
wetten waren vergeten,

106
00:06:21,690 --> 00:06:23,850
en zelfs dat het wetboek bestond.

107
00:06:23,850 --> 00:06:27,930
Want toen de priester Hilkia
het vond, zei hij: ‘Wat is dit?’

108
00:06:27,930 --> 00:06:29,850
Hij wist niet eens wat het was.

109
00:06:29,850 --> 00:06:33,510
Zozeer had het jodendom
gefunctioneerd zonder hun Bijbel

110
00:06:33,510 --> 00:06:36,270
en zonder zelfs maar te
weten dat hun Bijbel bestond.

111
00:06:36,270 --> 00:06:40,350
Zonder die boeken van de wet lijkt
het onmogelijk dat zelfs Jeremia of

112
00:06:40,350 --> 00:06:44,910
wie dan ook vertrouwd zou zijn met de
geschiedenis en met wat God had gezegd.

113
00:06:44,910 --> 00:06:48,210
Natuurlijk zouden we kunnen zeggen
dat God het gewoon rechtstreeks aan

114
00:06:48,210 --> 00:06:50,070
Jeremia zou openbaren.

115
00:06:50,070 --> 00:06:54,270
Maar het is waarschijnlijker dat hij
reageert op de herontdekking van deze

116
00:06:54,270 --> 00:06:59,970
informatie en Gods toepassing daarvan
op hun toenmalige situatie overbrengt.

117
00:06:59,970 --> 00:07:03,390
Want ze hebben inderdaad de
vervloekingen die in het boek staan

118
00:07:03,390 --> 00:07:05,550
over zichzelf afgeroepen.

119
00:07:05,550 --> 00:07:06,930
Vers 9:

120
00:07:06,930 --> 00:07:11,070
Daarop zei de HEERE tegen mij:
Er is een samenzwering ontdekt

121
00:07:11,070 --> 00:07:14,730
onder de mannen van Juda en
de inwoners van Jeruzalem.

122
00:07:14,730 --> 00:07:18,870
Zij zijn teruggekeerd tot de
ongerechtigheden van hun voorvaderen,

123
00:07:18,870 --> 00:07:22,290
die geweigerd hebben naar
Mijn woorden te luisteren.

124
00:07:22,290 --> 00:07:27,330
Wat hen betreft, zij zijn andere
goden achternagegaan om die te dienen.

125
00:07:27,330 --> 00:07:32,370
Het huis van Israël en het huis van
Juda hebben Mijn verbond verbroken,

126
00:07:32,370 --> 00:07:34,890
dat Ik met hun vaderen gesloten had.

127
00:07:34,890 --> 00:07:39,450
Tot en met vers 8 herinnert Hij
eenvoudigweg aan de ongehoorzaamheid

128
00:07:39,450 --> 00:07:42,090
van een eerdere generatie Joden.

129
00:07:42,090 --> 00:07:43,650
God had tegen hen gezegd:

130
00:07:43,650 --> 00:07:49,110
dat Ik uw vaderen geboden heb op de dag
dat Ik hen geleid heb uit het land Egypte,

131
00:07:49,110 --> 00:07:54,090
uit de ijzeroven: Luister naar
Mijn stem en doe deze woorden,

132
00:07:54,090 --> 00:07:56,970
overeenkomstig alles wat Ik u gebied.

133
00:07:56,970 --> 00:08:01,530
Dan zult u Mij tot een volk zijn
en zal Ík u tot een God zijn,

134
00:08:01,530 --> 00:08:06,450
opdat Ik de eed gestand doe die Ik uw
vaderen gezworen heb om hun een land te

135
00:08:06,450 --> 00:08:12,150
geven dat overvloeit van melk en
honing, zoals het heden ten dage is.

136
00:08:12,150 --> 00:08:15,450
Toen antwoordde ik en zei: Amen, HEERE.

137
00:08:15,450 --> 00:08:16,650
En Hij zegt:

138
00:08:16,650 --> 00:08:17,970
Maar ze wilden niet.

139
00:08:17,970 --> 00:08:22,410
Maar nu zegt Hij dat deze
generatie, de generatie van Jeremia,

140
00:08:22,410 --> 00:08:27,450
die vele eeuwen later leeft, een
veel latere generatie Israëlieten,

141
00:08:27,450 --> 00:08:29,670
het er niet beter van heeft afgebracht.

142
00:08:29,670 --> 00:08:32,130
Hij zegt dat deze mensen zijn teruggekeerd

143
00:08:32,130 --> 00:08:35,010
tot de ongerechtigheden
van hun voorvaderen.

144
00:08:35,010 --> 00:08:38,970
Hun voorvaderen deden het
verkeerde, en nu maakt deze huidige

145
00:08:38,970 --> 00:08:41,490
generatie dezelfde fout.

146
00:08:41,490 --> 00:08:42,810
Vers 11:

147
00:08:42,810 --> 00:08:48,690
Daarom, zo zegt de HEERE: Zie, Ik ga
over hen onheil brengen waaraan zij

148
00:08:48,690 --> 00:08:50,490
niet kunnen ontkomen.

149
00:08:50,490 --> 00:08:54,030
Als zij dan tot Mij roepen,
zal Ik niet naar hen luisteren.

150
00:08:54,030 --> 00:08:57,690
Dan zullen de steden van Juda
en de inwoners van Jeruzalem

151
00:08:57,690 --> 00:09:01,290
gaan roepen tot de goden aan wie
zij reukoffers gebracht hebben,

152
00:09:01,290 --> 00:09:05,610
maar die zullen hen zeker niet kunnen
verlossen in de tijd van hun onheil.

153
00:09:05,610 --> 00:09:10,950
Immers, het aantal van uw goden is even
groot als uw steden geworden, Juda,

154
00:09:10,950 --> 00:09:15,090
en u hebt evenveel altaren gemaakt
voor die schande als het aantal

155
00:09:15,090 --> 00:09:19,830
straten van Jeruzalem, altaren om
reukoffers te brengen aan de Baäl.

156
00:09:19,830 --> 00:09:25,650
En u, bid niet voor dit volk, en hef
voor hen geen geroep of gebed aan,

157
00:09:25,650 --> 00:09:30,750
want Ik zal niet luisteren op het moment
dat zij over hun onheil tot Mij roepen.

158
00:09:30,750 --> 00:09:32,550
zegt God tegen Jeremia.

159
00:09:32,550 --> 00:09:35,190
Dit is de tweede keer dat Hij dat zegt.

160
00:09:35,190 --> 00:09:38,730
De eerste keer was in
hoofdstuk 7, vers 16.

161
00:09:38,730 --> 00:09:41,010
Hij zal het later opnieuw zeggen.

162
00:09:41,010 --> 00:09:42,930
Bid niet voor hen.

163
00:09:42,930 --> 00:09:48,750
God is klaar met hen, voorlopig in
elk geval, met deze generatie Joden.

164
00:09:48,750 --> 00:09:51,390
Wat heeft Mijn beminde
in Mijn huis te doen,

165
00:09:51,390 --> 00:09:55,770
terwijl zij de schanddaad met velen doet,
en het offervlees van het heiligdom van

166
00:09:55,770 --> 00:09:56,790
u zal wijken?

167
00:09:56,790 --> 00:10:00,870
Ja, wanneer u kwaad doet,
dan springt u op van vreugde.

168
00:10:00,870 --> 00:10:07,050
Een bladerrijke olijfboom, met welgevormde
vruchten, had de HEERE u als naam gegeven.

169
00:10:07,050 --> 00:10:10,350
Maar nu heeft Hij onder het
geluid van een groot gedruis een

170
00:10:10,350 --> 00:10:14,310
vuur onder hem aangestoken,
zodat zijn takken gebroken zijn.

171
00:10:14,310 --> 00:10:19,110
Het is duidelijk dat juist dit vers de
beeldspraak levert die Paulus in Romeinen

172
00:10:19,110 --> 00:10:21,030
hoofdstuk 11 overneemt.

173
00:10:21,030 --> 00:10:26,310
Hij spreekt over Israël als een olijfboom,
maar niet alleen als een olijfboom:

174
00:10:26,310 --> 00:10:30,210
als een olijfboom waarvan
sommige takken zijn afgebroken.

175
00:10:30,210 --> 00:10:33,990
Dit beeld, waarin Israël een
groene olijfboom wordt genoemd

176
00:10:33,990 --> 00:10:38,250
en vervolgens aan het einde wordt
gezegd dat zijn takken zijn afgebroken,

177
00:10:38,250 --> 00:10:42,150
verwijst naar het feit dat de takken,
de Joden uit de tijd van Jeremia,

178
00:10:42,150 --> 00:10:44,550
in ballingschap zouden gaan.

179
00:10:44,550 --> 00:10:49,470
Ze zouden worden afgebroken van het
land Israël en van God en het verbond.

180
00:10:49,470 --> 00:10:52,890
Ze worden dus uit Israël
verwijderd, hoewel ze op dat moment,

181
00:10:52,890 --> 00:10:57,570
toen Jeremia sprak, nog niet
lichamelijk uit Israël waren verwijderd.

182
00:10:57,570 --> 00:11:02,790
Dat zou wel gebeuren, maar ze
waren al van God afgebroken. Hoe?

183
00:11:02,790 --> 00:11:06,150
Zoals het hoofdstuk zegt:
ze verbraken het verbond.

184
00:11:06,150 --> 00:11:08,910
De verbinding met God is het verbond.

185
00:11:08,910 --> 00:11:12,450
Trouw aan het verbond is
wat mensen met God verbindt.

186
00:11:12,450 --> 00:11:17,130
In feite is dat wat de olijfboom
en zijn rechtmatige takken vormt.

187
00:11:17,130 --> 00:11:23,670
De olijfboom, Israël, wordt bepaald door
trouw aan het verbond. Daarom zegt Hij:

188
00:11:23,670 --> 00:11:28,230
Daarop zei de HEERE tegen mij: Er is een
samenzwering ontdekt onder de mannen van

189
00:11:28,230 --> 00:11:30,630
Juda en de inwoners van Jeruzalem.

190
00:11:30,630 --> 00:11:34,410
Zij zijn teruggekeerd tot de
ongerechtigheden van hun voorvaderen,

191
00:11:34,410 --> 00:11:37,890
die geweigerd hebben naar
Mijn woorden te luisteren.

192
00:11:37,890 --> 00:11:43,110
Wat hen betreft, zij zijn andere
goden achternagegaan om die te dienen.

193
00:11:43,110 --> 00:11:48,030
Het huis van Israël en het huis van
Juda hebben Mijn verbond verbroken,

194
00:11:48,030 --> 00:11:50,430
dat Ik met hun vaderen gesloten had.

195
00:11:50,430 --> 00:11:56,010
Daarom zijn deze takken, deze
Joden, afgebroken van wat Israël is.

196
00:11:56,010 --> 00:12:00,270
Paulus neemt datzelfde idee en
past het toe op zijn eigen tijd.

197
00:12:00,270 --> 00:12:05,310
In Romeinen hoofdstuk 11, een gedeelte dat
naar ik zou denken bij iedereen bekend is,

198
00:12:05,310 --> 00:12:08,850
pakt Paulus dit op en zegt hij in vers 16:

199
00:12:08,850 --> 00:12:14,010
En als de eerstelingen heilig zijn, dan
het deeg ook, en als de wortel heilig is,

200
00:12:14,010 --> 00:12:15,630
dan de takken ook.

201
00:12:15,630 --> 00:12:18,810
Dat betekent dat ze onder de
wet, wanneer ze hun eerste

202
00:12:18,810 --> 00:12:23,910
koeken en dergelijke van de oogst maakten,
de eerstelingen daarvan aan God offerden.

203
00:12:23,910 --> 00:12:28,110
Daarmee gaven ze aan dat de hele
oogst eigenlijk van de Heere was.

204
00:12:28,110 --> 00:12:32,580
Ze geven Hem er een symbolisch deel
van om te laten zien dat het hele deeg,

205
00:12:32,580 --> 00:12:36,210
de hele hoeveelheid,
eigenlijk van de Heere is.

206
00:12:36,210 --> 00:12:39,930
Maar ze geven Hem alleen de
eerstelingen als teken daarvan.

207
00:12:39,930 --> 00:12:41,010
Hij zegt:

208
00:12:41,010 --> 00:12:46,230
En als de eerstelingen heilig zijn, dan
het deeg ook, en als de wortel heilig is,

209
00:12:46,230 --> 00:12:47,850
dan de takken ook.

210
00:12:47,850 --> 00:12:53,490
Als nu enige van die takken afgerukt
zijn, en u, die een wilde olijfboom bent,

211
00:12:53,490 --> 00:12:58,470
in hun plaats bent geënt en mede deel hebt
gekregen aan de wortel en de vettigheid

212
00:12:58,470 --> 00:13:00,030
van de olijfboom,

213
00:13:00,030 --> 00:13:02,550
Daarmee bedoelt hij de
heidenen, die een andere

214
00:13:02,550 --> 00:13:06,330
oorsprong hebben en niet tot het
oorspronkelijke Israël behoren.

215
00:13:06,330 --> 00:13:11,850
Dat betekent dat jullie heidenen nu
deel uitmaken van Israël, de olijfboom.

216
00:13:11,850 --> 00:13:14,190
beroem u dan niet tegenover de takken.

217
00:13:14,190 --> 00:13:20,250
En als u zich beroemt: U draagt de wortel
niet, maar de wortel u. U zult dan zeggen:

218
00:13:20,250 --> 00:13:25,050
De takken zijn afgerukt, opdat
ik zou worden geënt. Dat is waar.

219
00:13:25,050 --> 00:13:29,190
Door ongeloof zijn zij afgerukt
en u staat door het geloof.

220
00:13:29,190 --> 00:13:32,610
Heb geen hoge dunk van uzelf, maar vrees.

221
00:13:32,610 --> 00:13:35,610
Want als God de natuurlijke
takken niet gespaard heeft,

222
00:13:35,610 --> 00:13:38,610
dan is het ook mogelijk
dat Hij u niet spaart.

223
00:13:38,610 --> 00:13:42,510
Daarmee bedoelt hij de Joden die
niet in Christus hebben geloofd.

224
00:13:42,510 --> 00:13:46,230
Zie dan de goedertierenheid
en de strengheid van God:

225
00:13:46,230 --> 00:13:51,030
strengheid over hen die gevallen
zijn, over u echter goedertierenheid,

226
00:13:51,030 --> 00:13:53,490
als u in de goedertierenheid blijft.

227
00:13:53,490 --> 00:13:56,010
Anders zult ook u afgehouwen worden.

228
00:13:56,010 --> 00:14:00,450
En ook zij zullen, als zij niet in
het ongeloof blijven, geënt worden,

229
00:14:00,450 --> 00:14:03,390
want God is machtig hen opnieuw te enten.

230
00:14:03,390 --> 00:14:08,910
Zij zijn dus afgebroken vanwege
ongeloof; jij bent geënt vanwege geloof.

231
00:14:08,910 --> 00:14:12,150
Jij kunt worden afgehakt
als je je geloof verliest,

232
00:14:12,150 --> 00:14:16,230
en zij kunnen worden geënt als ze
ophouden in ongeloof te blijven.

233
00:14:16,230 --> 00:14:19,770
Met andere woorden, de hele
verbinding met deze boom,

234
00:14:19,770 --> 00:14:23,070
of je nu een natuurlijke tak
bent of een tak van elders,

235
00:14:23,070 --> 00:14:25,950
is gebaseerd op wat Paulus geloof noemt.

236
00:14:25,950 --> 00:14:30,930
Maar wat Paulus geloof noemt, wijst
op de hele relatie van oprechte trouw.

237
00:14:30,930 --> 00:14:35,850
Het is niet alleen feiten over Jezus
geloven; het is die feiten omarmen.

238
00:14:35,850 --> 00:14:38,250
Het is trouw zijn aan het verbond.

239
00:14:38,250 --> 00:14:42,510
Paulus omschrijft Israël als een
olijfboom omdat hij hierin het voorbeeld

240
00:14:42,510 --> 00:14:44,190
van Jeremia volgt.

241
00:14:44,190 --> 00:14:48,390
Net als Jeremia zei hij dat de Joden
die ontrouw zijn aan het verbond,

242
00:14:48,390 --> 00:14:49,830
afgebroken takken zijn.

243
00:14:49,830 --> 00:14:53,970
Ze maken geen deel meer uit van
Israël, geen deel meer van de boom.

244
00:14:53,970 --> 00:14:56,310
Maar Jezus is het nieuwe verbond.

245
00:14:56,310 --> 00:15:00,990
God heeft Hem volgens Jesaja als
een verbond aan de volken gegeven.

246
00:15:00,990 --> 00:15:03,810
Jeremia spreekt ook
over het nieuwe verbond,

247
00:15:03,810 --> 00:15:07,830
en trouw aan het nieuwe verbond
betekent trouw aan Jezus.

248
00:15:07,830 --> 00:15:11,010
Paulus neemt dus de
beeldspraak van Jeremia over.

249
00:15:11,010 --> 00:15:14,370
Jeremia spreekt daarin over
mensen die ontrouw zijn

250
00:15:14,370 --> 00:15:19,890
aan het oude verbond van Deuteronomium,
en Paulus past hetzelfde beginsel toe op

251
00:15:19,890 --> 00:15:23,190
ontrouw aan het nieuwe
verbond, aan Christus.

252
00:15:23,190 --> 00:15:27,150
Joden die niet in Christus geloven,
hebben het verbond verbroken

253
00:15:27,150 --> 00:15:29,790
en maken geen deel meer uit van de boom.

254
00:15:29,790 --> 00:15:34,170
Heidenen die Christus gehoorzamen,
die trouw zijn aan Christus,

255
00:15:34,170 --> 00:15:38,130
zijn trouw aan het verbond
en zitten daarom in de boom.

256
00:15:38,130 --> 00:15:41,010
Israël wordt dus niet bepaald
door etnische afkomst,

257
00:15:41,010 --> 00:15:43,410
maar door trouw aan het verbond.

258
00:15:43,410 --> 00:15:47,310
In beide Testamenten is het
nooit alleen een kwestie van ras.

259
00:15:47,310 --> 00:15:49,950
Nu Jeremia 11:17:

260
00:15:49,950 --> 00:15:53,070
Want de HEERE van de
legermachten, Die u geplant heeft,

261
00:15:53,070 --> 00:15:57,270
heeft onheil over u aangekondigd
vanwege het kwaad van het huis van

262
00:15:57,270 --> 00:15:59,610
Israël en het huis van Juda.

263
00:15:59,610 --> 00:16:02,610
Dat hebben zij zichzelf
aangedaan door Mij tot

264
00:16:02,610 --> 00:16:05,790
toorn te verwekken met
hun reukoffers aan Baäl.

265
00:16:05,790 --> 00:16:08,070
Ze hebben zichzelf schade toegebracht.

266
00:16:08,070 --> 00:16:10,170
Ze hebben tegen zichzelf gezondigd.

267
00:16:10,170 --> 00:16:13,590
Hij bedoelt niet dat zij het voornaamste
en belangrijkste slachtoffer van

268
00:16:13,590 --> 00:16:15,090
hun zonde zijn.

269
00:16:15,090 --> 00:16:19,290
God is altijd Degene Die er wezenlijk
door gekwetst en beledigd wordt wanneer er

270
00:16:19,290 --> 00:16:23,370
gezondigd wordt, maar deze zonde
heeft tot hun eigen ondergang geleid.

271
00:16:23,370 --> 00:16:26,250
Daarom brengen ze zichzelf schade toe.

272
00:16:26,250 --> 00:16:29,010
Ze slaan zichzelf met
de hamer op het hoofd.

273
00:16:29,010 --> 00:16:33,030
Door te zondigen roepen ze de
toorn van God over zich af.

274
00:16:33,030 --> 00:16:36,030
Dat is niet goed voor hen. Ze zondigen.

275
00:16:36,030 --> 00:16:39,150
Ze hebben dit als het ware
tegen zichzelf gedaan.

276
00:16:39,150 --> 00:16:40,530
Vers 18:

277
00:16:40,530 --> 00:16:44,430
De HEERE heeft het mij doen
weten en toen wist ik het,

278
00:16:44,430 --> 00:16:47,190
toen U mij hun daden hebt doen zien.

279
00:16:47,190 --> 00:16:52,710
Waarvan dan? Er was een samenzwering
tegen Jeremia onder zijn stadsgenoten.

280
00:16:52,710 --> 00:16:57,570
Hij kwam uit de priesterstad Anathoth,
op vijf kilometer van Jeruzalem.

281
00:16:57,570 --> 00:17:00,390
Maar de priesters hadden
allemaal hun trouw verloochend,

282
00:17:00,390 --> 00:17:02,670
zoals Jeremia al heeft gezegd.

283
00:17:02,670 --> 00:17:07,650
Dat ze Levitische priesters waren,
betekent nog niet dat ze de goeden waren.

284
00:17:07,650 --> 00:17:10,410
In feite waren ze de slechteriken.

285
00:17:10,410 --> 00:17:12,630
Ze hadden hun trouw verloochend.

286
00:17:12,630 --> 00:17:14,850
Ze heersten op eigen gezag.

287
00:17:14,850 --> 00:17:17,970
Ze lieten toe dat er
afgoden werden aanbeden en

288
00:17:17,970 --> 00:17:22,590
gruweldaden werden gepleegd in de tempel,
en zelfs dat er onschuldig bloed werd

289
00:17:22,590 --> 00:17:25,950
vergoten op het terrein
van het huis van de HEERE.

290
00:17:25,950 --> 00:17:30,870
Jeremia heeft al die dingen gezegd,
en dit is de schuld van de priesters.

291
00:17:30,870 --> 00:17:33,630
Hij was ook een priester, uit die stad,

292
00:17:33,630 --> 00:17:37,470
maar hij was een priester die
zijn trouw niet had verloochend.

293
00:17:37,470 --> 00:17:40,410
Hij was een profeet, een trouw man.

294
00:17:40,410 --> 00:17:42,930
De andere priesters waren allemaal slecht,

295
00:17:42,930 --> 00:17:48,150
en de priesters van zijn geboortestad
begonnen plannen te maken om hem te doden.

296
00:17:48,150 --> 00:17:51,690
Ik weet niet hoe hij
ervan hoorde. Hij zei:

297
00:17:51,690 --> 00:17:53,790
De Heer liet het me weten.

298
00:17:53,790 --> 00:17:55,710
De Heer maakte het me duidelijk.

299
00:17:55,710 --> 00:17:58,830
Het kan uitsluitend door
openbaring zijn geweest,

300
00:17:58,830 --> 00:18:02,850
of God kan er in Zijn voorzienigheid
voor hebben gezorgd dat de informatie

301
00:18:02,850 --> 00:18:04,950
ergens via iemand uitlekte.

302
00:18:04,950 --> 00:18:09,450
Het is net als toen veertig mannen een
plan hadden beraamd om Paulus te doden.

303
00:18:09,450 --> 00:18:14,130
Ze zeiden dat ze niet zouden eten of
drinken voordat ze Paulus hadden gedood.

304
00:18:14,130 --> 00:18:17,310
God heeft er duidelijk in Zijn
voorzienigheid voor gezorgd

305
00:18:17,310 --> 00:18:22,590
dat de neef van Paulus toevallig binnen
gehoorsafstand van de samenzweerders was.

306
00:18:22,590 --> 00:18:25,170
Hoe groot is de kans dat zoiets gebeurt?

307
00:18:25,170 --> 00:18:27,690
Zo werd Paulus ervan
op de hoogte gebracht,

308
00:18:27,690 --> 00:18:30,390
ook al was het een geheime samenzwering.

309
00:18:30,390 --> 00:18:35,190
Zoiets kan Jeremia ook zijn overkomen, of
het kan door rechtstreekse openbaring zijn

310
00:18:35,190 --> 00:18:38,010
geweest, aangezien hij een profeet was.

311
00:18:38,010 --> 00:18:39,150
Hij zegt:

312
00:18:39,150 --> 00:18:42,390
De HEERE heeft het mij doen
weten en toen wist ik het,

313
00:18:42,390 --> 00:18:44,970
toen U mij hun daden hebt doen zien.

314
00:18:44,970 --> 00:18:48,450
Ik was als een argeloos lam
dat ter slachting wordt geleid,

315
00:18:48,450 --> 00:18:52,470
want ik wist niet dat zij tegen mij
plannen bedachten, door te zeggen:

316
00:18:52,470 --> 00:18:55,710
Laten wij de boom met zijn
vrucht te gronde richten,

317
00:18:55,710 --> 00:18:58,650
laten wij hem uit het land
der levenden afhakken,

318
00:18:58,650 --> 00:19:01,290
zodat er aan zijn naam
niet meer gedacht wordt.

319
00:19:01,290 --> 00:19:03,510
Ze wilden Jeremia dus doden.

320
00:19:03,510 --> 00:19:07,890
Maar, HEERE van de legermachten,
rechtvaardige Rechter,

321
00:19:07,890 --> 00:19:12,570
U Die de nieren en het hart beproeft,
laat mij Uw wraak aan hen zien,

322
00:19:12,570 --> 00:19:15,750
want aan U heb ik mijn
rechtszaak bekendgemaakt.

323
00:19:15,750 --> 00:19:19,590
Dus opnieuw wenst hij degenen die
hem probeerden te doden onheil toe.

324
00:19:19,590 --> 00:19:22,650
Daarom, zo zegt de
HEERE over de mannen van

325
00:19:22,650 --> 00:19:25,590
Anathoth die u naar het
leven staan en zeggen:

326
00:19:25,590 --> 00:19:30,510
Profeteer niet in de Naam van de HEERE,
opdat u niet door onze hand sterft.

327
00:19:30,510 --> 00:19:36,090
Daarom, zo zegt de HEERE van de
legermachten: Zie, Ik ga hen straffen:

328
00:19:36,090 --> 00:19:40,230
de jongemannen zullen sterven door het
zwaard en hun zonen en hun dochters

329
00:19:40,230 --> 00:19:42,210
zullen sterven van de honger.

330
00:19:42,210 --> 00:19:45,690
Er zal geen overblijfsel
van hen zijn, want Ik zal

331
00:19:45,690 --> 00:19:50,190
onheil brengen over de mannen van Anathoth
in het jaar van de vergelding aan hen.

332
00:19:50,190 --> 00:19:53,850
Elke nakomeling van die
plaatselijke priesters zou in

333
00:19:53,850 --> 00:19:55,890
Anathoth worden uitgeroeid.

334
00:19:55,890 --> 00:19:58,410
Laten we nu naar hoofdstuk 12 gaan.

335
00:19:58,410 --> 00:20:01,830
Jeremia spreekt niet tot
het volk, maar tot God.

336
00:20:01,830 --> 00:20:05,310
Hij is bepaald niet gelukkig,
en daar zijn redenen voor.

337
00:20:05,310 --> 00:20:09,150
Ten eerste gaat het slecht met hem, en
daarnaast staat de boodschap die hij moet

338
00:20:09,150 --> 00:20:11,250
brengen hem gewoon niet aan.

339
00:20:11,250 --> 00:20:14,310
Het lijkt wel alsof alles
voor hem ellendig is.

340
00:20:14,310 --> 00:20:18,990
Zijn eigen medepriesters in Anathoth
beramen een plan om hem te doden.

341
00:20:18,990 --> 00:20:23,130
En hoewel God het volk heeft veroordeeld
en heeft gezegd dat het oordeel over

342
00:20:23,130 --> 00:20:27,390
hen zal komen, gaat het de slechte
mensen op dit moment voor de wind.

343
00:20:27,390 --> 00:20:29,190
Het gaat prima met hen.

344
00:20:29,190 --> 00:20:32,010
Het lijkt er niet op dat
het oordeel over hen komt,

345
00:20:32,010 --> 00:20:36,150
terwijl het met de rechtvaardigen,
zoals hijzelf, niet goed gaat.

346
00:20:36,150 --> 00:20:39,870
David en anderen uitten in
de Psalmen dezelfde klachten.

347
00:20:39,870 --> 00:20:45,390
In Psalm 73 klaagden de zonen van
Asaf inderdaad over precies ditzelfde.

348
00:20:45,390 --> 00:20:49,830
De schrijver van Psalm 73 zei
dat hij bijna was teruggevallen,

349
00:20:49,830 --> 00:20:53,070
zich bijna van God had
afgekeerd, omdat hij nadacht

350
00:20:53,070 --> 00:20:55,470
over hoe het de goddelozen
voor de wind gaat

351
00:20:55,470 --> 00:20:57,870
en de rechtvaardigen
hun slachtoffers worden,

352
00:20:57,870 --> 00:21:00,150
terwijl God niet lijkt in te grijpen.

353
00:21:00,150 --> 00:21:02,730
Het lijkt wel alsof er geen God is.

354
00:21:02,730 --> 00:21:06,150
Het lijkt er op zijn minst op
dat God Zijn werk niet doet,

355
00:21:06,150 --> 00:21:09,510
en daardoor begon hij
te twijfelen. Hij zegt:

356
00:21:09,510 --> 00:21:14,190
Mijn voeten waren bijna uitgegleden, mijn
stappen bijna aan het wankelen gebracht.

357
00:21:14,190 --> 00:21:15,450
Maar hij zegt:

358
00:21:15,450 --> 00:21:20,010
Toen ging ik Gods heiligdom binnen en
begreep ik hoe het met hen zou aflopen.

359
00:21:20,010 --> 00:21:22,950
Hij begreep dus dat het
niet goed met hen afloopt.

360
00:21:22,950 --> 00:21:25,050
Vervolgens zei hij aan het einde:

361
00:21:25,050 --> 00:21:27,870
Het is goed voor mij
om tot God te naderen.

362
00:21:27,870 --> 00:21:30,390
Het gaat niet goed met
mij, zei de psalmist,

363
00:21:30,390 --> 00:21:33,750
maar het is nog steeds goed
voor mij om tot God te naderen.

364
00:21:33,750 --> 00:21:38,850
Het is altijd beter om tot God te
naderen, zelfs als je vervolgd wordt,

365
00:21:38,850 --> 00:21:42,210
zelfs als het erop lijkt dat
de goddelozen degenen zijn

366
00:21:42,210 --> 00:21:44,910
die op korte termijn de voordelen krijgen.

367
00:21:44,910 --> 00:21:47,430
De psalmist kwam daarmee in het reine.

368
00:21:47,430 --> 00:21:49,290
Dat was bijna niet gebeurd.

369
00:21:49,290 --> 00:21:53,430
Hij zegt dat het zijn geloof
aanvankelijk bijna te gronde richtte.

370
00:21:53,430 --> 00:21:56,790
Maar toen begon hij
realistischer na te denken

371
00:21:56,790 --> 00:22:01,410
over hoe het met de goddelozen
zou aflopen, en hij zei: ‘Nou,

372
00:22:01,410 --> 00:22:03,870
ik ben beter af als ik God zoek.’

373
00:22:03,870 --> 00:22:08,670
Jeremia worstelt aan het begin van
hoofdstuk 12 met dezelfde vragen.

374
00:22:08,670 --> 00:22:09,750
Hij zegt:

375
00:22:09,750 --> 00:22:15,330
HEERE, U zou rechtvaardig blijken, wanneer
ik met U een rechtszaak zou voeren.

376
00:22:15,330 --> 00:22:19,050
Toch wil ik met U over
Uw oordelen spreken.

377
00:22:19,050 --> 00:22:23,850
Waarom is de weg van de goddelozen
voorspoedig, waarom hebben rust,

378
00:22:23,850 --> 00:22:26,910
allen die in ontrouw trouweloos handelen?

379
00:22:26,910 --> 00:22:31,830
Wel, God, ik zal om te beginnen
zeggen: ‘Ik weet dat U gelijk hebt.’

380
00:22:31,830 --> 00:22:36,390
Maar er zijn een paar dingen die ik niet
begrijp en waarover ik met U moet praten.

381
00:22:36,390 --> 00:22:40,650
De manier waarop U situaties
beoordeelt, de manier waarop U hier

382
00:22:40,650 --> 00:22:45,870
Uw Koninkrijk bestuurt, het lijkt erop
dat de verkeerde mensen gezegend worden.

383
00:22:45,870 --> 00:22:47,130
Hij zegt:

384
00:22:47,130 --> 00:22:52,590
HEERE, U zou rechtvaardig blijken, wanneer
ik met U een rechtszaak zou voeren.

385
00:22:52,590 --> 00:22:56,430
Toch wil ik met U over
Uw oordelen spreken.

386
00:22:56,430 --> 00:23:00,750
Waarom is de weg van de goddelozen
voorspoedig, waarom hebben rust,

387
00:23:00,750 --> 00:23:03,870
allen die in ontrouw trouweloos handelen?

388
00:23:03,870 --> 00:23:08,910
U hebt hen geplant, ook hebben zij
wortel geschoten, zij gaan hun gang,

389
00:23:08,910 --> 00:23:10,830
ook dragen zij vrucht.

390
00:23:10,830 --> 00:23:14,910
U bent nabij in hun mond,
maar ver van hun nieren.

391
00:23:14,910 --> 00:23:19,950
Dat doet ons denken aan wat Jesaja
zei, wat Jezus Zelf ook aanhaalde.

392
00:23:19,950 --> 00:23:22,830
Jesaja 29:13:

393
00:23:22,830 --> 00:23:27,570
De Heere zei: Omdat dit volk
tot Mij nadert met zijn mond

394
00:23:27,570 --> 00:23:32,010
en zij Mij eren met hun lippen,
maar hun hart ver van Mij houden,

395
00:23:32,010 --> 00:23:36,510
en hun vrees voor Mij slechts een
aangeleerd gebod van mensen is,

396
00:23:36,510 --> 00:23:41,010
Jezus zei dat dit ook op Zijn
eigen generatie van toepassing was.

397
00:23:41,010 --> 00:23:44,550
Jesaja had het gezegd,
en Jezus haalt hem aan,

398
00:23:44,550 --> 00:23:49,350
maar Hij had over hetzelfde punt
ook Jeremia kunnen aanhalen.

399
00:23:49,350 --> 00:23:54,090
Ze weten het allemaal mooi en vroom
te zeggen, maar het is niet oprecht.

400
00:23:54,090 --> 00:23:56,010
Het leeft niet in hun hart.

401
00:23:56,010 --> 00:24:03,030
U echter, HEERE, kent mij, U ziet mij,
U beproeft mijn hart, dat met U is.

402
00:24:03,030 --> 00:24:08,490
Ruk hen weg als schapen ter slachting,
bereid hen voor op de dag van de slacht.

403
00:24:08,490 --> 00:24:11,310
Opnieuw uit hij zijn woede tegenover hen.

404
00:24:11,310 --> 00:24:15,810
Hoelang moet het land treuren, het
gewas op heel het veld verdorren?

405
00:24:15,810 --> 00:24:20,430
Vanwege het kwaad van wie daarin
wonen, vergaan de dieren en de vogels,

406
00:24:20,430 --> 00:24:24,090
omdat zij gezegd hebben:
Hij ziet ons einde niet.

407
00:24:24,090 --> 00:24:29,730
Wat hij zegt is: God, ik moet
met U praten over Uw oordelen,

408
00:24:29,730 --> 00:24:33,750
want deze mensen zijn degenen
die U zou moeten oordelen.

409
00:24:33,750 --> 00:24:36,570
Deze mensen zijn degenen
die gelukkig zijn.

410
00:24:36,570 --> 00:24:41,070
Ze dragen vrucht. Ze schieten
wortel. Ze zijn veilig.

411
00:24:41,070 --> 00:24:44,430
Het gaat hun voor de
wind. Ik begrijp het niet.

412
00:24:44,430 --> 00:24:49,050
Het lijkt me dat U hen zou moeten
wegslepen als schapen naar de slacht.

413
00:24:49,050 --> 00:24:52,950
Hoelang gaat U hen de dingen voor
alle anderen laten verpesten?

414
00:24:52,950 --> 00:24:56,010
Zij zijn degenen die
deze rampen veroorzaken.

415
00:24:56,010 --> 00:24:59,730
Hun gedrag heeft ervoor gezorgd
dat alle vogels vluchten,

416
00:24:59,730 --> 00:25:03,270
dat de dieren omkomen en
dat de planten verdorren.

417
00:25:03,270 --> 00:25:08,130
Al het oordeel dat over ons komt,
is hun schuld. Dood hen dus.

418
00:25:08,130 --> 00:25:14,490
Nogmaals, dat klinkt niet erg christelijk,
maar ten eerste is Jeremia geen christen.

419
00:25:14,490 --> 00:25:17,910
Ten tweede bevindt hij zich in
omstandigheden waarin wij ons niet

420
00:25:17,910 --> 00:25:22,590
bevinden, en wij zouden geneigd
kunnen zijn hetzelfde te voelen.

421
00:25:22,590 --> 00:25:27,450
‘God, dit hele land gaat naar de knoppen
door een paar mensen aan de macht die het

422
00:25:27,450 --> 00:25:29,790
voor alle anderen kapotmaken.

423
00:25:29,790 --> 00:25:31,590
Waarom mogen ze dat doen?

424
00:25:31,590 --> 00:25:33,750
Waarom schakelt U hen niet uit?

425
00:25:33,750 --> 00:25:37,590
Er lijden tenslotte heel veel
mensen onder deze mensen.

426
00:25:37,590 --> 00:25:40,470
Dit is een nationale ramp’, zegt hij.

427
00:25:40,470 --> 00:25:45,870
Zijn gevoelens zijn zeker begrijpelijk,
maar God wijst hem terecht in vers 5.

428
00:25:45,870 --> 00:25:47,550
God zegt tegen hem:

429
00:25:47,550 --> 00:25:51,390
Wanneer u met hardlopers
meerent, en die maken u al moe,

430
00:25:51,390 --> 00:25:53,910
hoe moet u dan wedijveren met paarden?

431
00:25:53,910 --> 00:25:57,030
Wanneer u het alleen in een
land van vrede vertrouwt,

432
00:25:57,030 --> 00:25:59,970
hoe moet u het dan maken in
de glorie van de Jordaan?

433
00:25:59,970 --> 00:26:05,010
Dat wil zeggen: je hebt nog niets
meegemaakt, Jeremia, en je bezwijkt nu al.

434
00:26:05,010 --> 00:26:06,930
Je raakt nu al uitgeput.

435
00:26:06,930 --> 00:26:09,510
Je zult nog veel ergere dingen meemaken.

436
00:26:09,510 --> 00:26:12,090
Het is zwaar om een
hardloopwedstrijd te lopen.

437
00:26:12,090 --> 00:26:16,650
Het kost inspanning, zelfs als je alleen
tegen andere mensen te voet loopt.

438
00:26:16,650 --> 00:26:20,850
Maar er zijn momenten waarop je een
wedstrijd zult lopen waarbij het lijkt

439
00:26:20,850 --> 00:26:25,950
alsof je tegenstanders, de deelnemers
die tegen je lopen, te paard zitten.

440
00:26:25,950 --> 00:26:27,510
Dat is oneerlijk.

441
00:26:27,510 --> 00:26:31,890
Je zult hier bovennatuurlijke hulp
nodig hebben, en die heb je nu nodig.

442
00:26:31,890 --> 00:26:36,090
Niet pas wanneer de paarden komen,
maar wanneer de mensen te voet er zijn.

443
00:26:36,090 --> 00:26:39,690
Wanneer je tegen mensen te
voet loopt, raak je vermoeid.

444
00:26:39,690 --> 00:26:44,130
Als je niet uit Gods kracht put, zul
je merken dat je zelfs tegen de mensen

445
00:26:44,130 --> 00:26:45,870
te voet vermoeid raakt.

446
00:26:45,870 --> 00:26:48,390
Wat gebeurt er dan
wanneer het erger wordt?

447
00:26:48,390 --> 00:26:49,950
Je zult instorten.

448
00:26:49,950 --> 00:26:52,290
Je zult tegen je grens aanlopen.

449
00:26:52,290 --> 00:26:54,750
Je zult helemaal niet meer kunnen lopen.

450
00:26:54,750 --> 00:27:01,050
Denk aan wat Jesaja hierover zei in
Jesaja hoofdstuk 40, vers 28 en verder.

451
00:27:01,050 --> 00:27:02,610
Jesaja zei:

452
00:27:02,610 --> 00:27:05,490
Weet u het niet? Hebt u het niet gehoord?

453
00:27:05,490 --> 00:27:09,810
De eeuwige God, de HEERE, de
Schepper van de einden der aarde,

454
00:27:09,810 --> 00:27:12,630
wordt niet moe en niet afgemat.

455
00:27:12,630 --> 00:27:15,330
Er is geen doorgronding van Zijn inzicht.

456
00:27:15,330 --> 00:27:17,550
God heeft onbeperkte energie.

457
00:27:17,550 --> 00:27:21,750
Hij wordt nooit moe, bezwijkt
nooit en raakt nooit vermoeid.

458
00:27:21,750 --> 00:27:25,710
Hij geeft de vermoeide kracht en
Hij vermeerdert de sterkte van

459
00:27:25,710 --> 00:27:27,030
wie geen krachten heeft.

460
00:27:27,030 --> 00:27:31,950
Jongeren zullen moe en afgemat worden,
jonge mannen zullen zeker struikelen;

461
00:27:31,950 --> 00:27:35,490
maar wie de HEERE verwachten,
zullen hun kracht vernieuwen,

462
00:27:35,490 --> 00:27:38,190
zij zullen hun vleugels
uitslaan als arenden,

463
00:27:38,190 --> 00:27:41,370
zij zullen snel lopen
en niet afgemat worden,

464
00:27:41,370 --> 00:27:44,190
zij zullen lopen en niet moe worden.

465
00:27:44,190 --> 00:27:48,450
Met andere woorden, de wedloop
maakt mensen wel degelijk moe.

466
00:27:48,450 --> 00:27:51,930
Zelfs jonge mannen worden moe
wanneer ze een wedloop lopen.

467
00:27:51,930 --> 00:27:54,210
Niet alleen oude mannen, maar:

468
00:27:54,210 --> 00:27:59,310
Jongeren raken uitgeput en worden moe,
en jonge mannen gaan helemaal onderuit.

469
00:27:59,310 --> 00:28:03,990
Het is uitputtend om een wedloop te
lopen, en zelfs een man in goede conditie,

470
00:28:03,990 --> 00:28:07,770
in de kracht van zijn leven,
zal uiteindelijk moe worden.

471
00:28:07,770 --> 00:28:10,110
Maar degene die op de Heere wacht niet.

472
00:28:10,110 --> 00:28:16,350
Hij kan een wedloop lopen zonder vermoeid
te raken, zonder te bezwijken. Waarom?

473
00:28:16,350 --> 00:28:19,950
Omdat hij zijn tijdelijke
en beperkte kracht inruilt

474
00:28:19,950 --> 00:28:22,350
voor Gods onbeperkte kracht.

475
00:28:22,350 --> 00:28:27,090
Het is God Die in vers 28 niet
bezwijkt of vermoeid raakt.

476
00:28:27,090 --> 00:28:30,090
God heeft kracht die onuitputtelijk is.

477
00:28:30,090 --> 00:28:33,690
Dat is wat je nodig hebt, of je
nu tegen mensen te voet gaat lopen

478
00:28:33,690 --> 00:28:35,250
of tegen paarden.

479
00:28:35,250 --> 00:28:39,990
Maar als je in Gods kracht loopt, maakt
het niet uit of het mensen te voet zijn of

480
00:28:39,990 --> 00:28:43,290
paarden, want God is
sneller dan zij allemaal.

481
00:28:43,290 --> 00:28:47,190
Je kunt de wedstrijd winnen als
je niet in je eigen kracht loopt.

482
00:28:47,190 --> 00:28:51,330
Op de Heere wachten, met als
gevolg dat je je kracht vernieuwt,

483
00:28:51,330 --> 00:28:55,050
betekent dat je jouw kracht
inruilt voor de Zijne.

484
00:28:55,050 --> 00:28:59,070
Het woord ‘vernieuwen’ betekent
in het Hebreeuws ‘inruilen’.

485
00:28:59,070 --> 00:29:02,310
Daar in Jesaja staat in vers 29:

486
00:29:02,310 --> 00:29:08,070
Hij geeft kracht aan wie zwak is, en wie
geen kracht meer heeft, maakt Hij sterker.

487
00:29:08,070 --> 00:29:12,510
God geeft Zijn kracht aan mensen
bij wie de eigen kracht op is.

488
00:29:12,510 --> 00:29:15,570
Ze hebben de grens van hun
eigen mogelijkheden bereikt.

489
00:29:15,570 --> 00:29:20,310
Dan moeten ze naar God opzien, en dan
geeft Hij hun bovennatuurlijke kracht.

490
00:29:20,310 --> 00:29:23,790
Een voorbeeld van iemand die door
bovennatuurlijke kracht tegen

491
00:29:23,790 --> 00:29:26,430
paarden liep, is de profeet Elia.

492
00:29:26,430 --> 00:29:30,570
Toen Elia bad dat de regen zou
komen na drieënhalf jaar droogte,

493
00:29:30,570 --> 00:29:35,310
en hij een wolkje zag opkomen, wist
hij dat de stortregen dichtbij was.

494
00:29:35,310 --> 00:29:37,890
Hij ging naar de koning en zei tegen hem:

495
00:29:37,890 --> 00:29:42,630
En het gebeurde bij de zevende maal
dat hij zei: Zie, een kleine wolk,

496
00:29:42,630 --> 00:29:45,750
als de hand van een man,
opkomend uit de zee.

497
00:29:45,750 --> 00:29:50,130
En hij zei: Ga tegen
Achab zeggen: Span in,

498
00:29:50,130 --> 00:29:53,550
daal af en laat de regen u niet ophouden.

499
00:29:53,550 --> 00:29:54,990
Dat deed de koning.

500
00:29:54,990 --> 00:29:59,610
Hij reed er met zijn paarden naartoe, maar
Elia liep hem te voet voorbij en kwam er

501
00:29:59,610 --> 00:30:00,930
als eerste aan.

502
00:30:00,930 --> 00:30:03,090
Het zou grappig zijn om
dat te zien gebeuren,

503
00:30:03,090 --> 00:30:05,850
om een man sneller te
zien lopen dan een paard.

504
00:30:05,850 --> 00:30:08,130
Het zou er bijna komisch uitzien.

505
00:30:08,130 --> 00:30:11,490
Het ziet er toch al een beetje
onhandig uit als een man rent.

506
00:30:11,490 --> 00:30:15,990
In de Joodse samenleving zou een man
in de meeste gevallen niet rennen.

507
00:30:15,990 --> 00:30:18,270
Dat werd als onwaardig beschouwd.

508
00:30:18,270 --> 00:30:23,670
Maar stel je een man voor die zo hard
rent dat hij paarden en wagens inhaalt.

509
00:30:23,670 --> 00:30:27,450
Het is duidelijk dat dit niet
in zijn eigen kracht gebeurde.

510
00:30:27,450 --> 00:30:29,670
Elia was geen gewone man.

511
00:30:29,670 --> 00:30:32,190
Hij was een man die
vervuld was met de Geest,

512
00:30:32,190 --> 00:30:35,070
en het was ongetwijfeld
iets wonderbaarlijks.

513
00:30:35,070 --> 00:30:37,830
Het was niet in zijn
eigen kracht dat hij liep.

514
00:30:37,830 --> 00:30:39,990
Dus God zegt tegen Jeremia:

515
00:30:39,990 --> 00:30:43,410
Wanneer u met hardlopers
meerent, en die maken u al moe,

516
00:30:43,410 --> 00:30:45,870
hoe moet u dan wedijveren met paarden?

517
00:30:45,870 --> 00:30:48,870
Wanneer u het alleen in een
land van vrede vertrouwt,

518
00:30:48,870 --> 00:30:52,170
hoe moet u het dan maken in
de glorie van de Jordaan?

519
00:30:52,170 --> 00:30:54,450
‘Je vertrouwt kennelijk op jezelf.

520
00:30:54,450 --> 00:30:57,450
Je vertrouwt kennelijk op
je eigen mogelijkheden.

521
00:30:57,450 --> 00:31:02,130
Je zult het niet kunnen volhouden, vooral
wanneer je tegen paarden moet lopen.

522
00:31:02,130 --> 00:31:03,630
Mensen kunnen dat niet.’

523
00:31:03,630 --> 00:31:07,710
Je raakt uitgeput in een land
waar betrekkelijke vrede heerst.

524
00:31:07,710 --> 00:31:09,930
Dit is nog niet echt het zware werk.

525
00:31:09,930 --> 00:31:12,510
Wat gebeurt er als de Jordaan overstroomt?

526
00:31:12,510 --> 00:31:15,990
Dat is gewoon een beeld van een
ramp die nog niet gekomen is.

527
00:31:15,990 --> 00:31:18,930
[Vertalersnoot: De spreker
volgt hier de Engelse weergave

528
00:31:18,930 --> 00:31:24,090
‘the flooding of the Jordan’, oftewel
‘het overstromen van de Jordaan’.

529
00:31:24,090 --> 00:31:29,490
Het hierboven aangehaalde Nederlandse
vers heeft ‘de glorie van de Jordaan’.]

530
00:31:29,490 --> 00:31:32,731
Want ook uw broeders en
het huis van uw vader —

531
00:31:32,731 --> 00:31:37,590
ook zij handelen trouweloos tegen
u, ook zij roepen u luid na.

532
00:31:37,590 --> 00:31:40,650
Vertrouw hen niet als ze
vriendelijk tot u spreken.

533
00:31:40,650 --> 00:31:45,390
Daarmee bedoelt Hij blijkbaar de mensen
in Anathoth die tegen hem samenzweren.

534
00:31:45,390 --> 00:31:49,770
Met andere woorden, ze zullen proberen
je in een hinderlaag te lokken.

535
00:31:49,770 --> 00:31:53,250
Als ze vriendelijk tegen je
beginnen te praten en zeggen: ‘O,

536
00:31:53,250 --> 00:31:54,810
kom toch eens bij ons langs.

537
00:31:54,810 --> 00:31:58,650
We hebben al een tijdje niet meer
samen gegeten’, of iets dergelijks.

538
00:31:58,650 --> 00:32:03,030
Als ze vriendelijk tegen je beginnen te
doen, lokken ze je in een hinderlaag.

539
00:32:03,030 --> 00:32:03,990
Geloof hen niet.

540
00:32:03,990 --> 00:32:07,950
Ik heb Mijn huis verlaten, Mijn
eigendom in de steek gelaten.

541
00:32:07,950 --> 00:32:12,150
Ik heb de beminde van Mijn ziel in
de hand van haar vijanden gegeven.

542
00:32:12,150 --> 00:32:15,390
Met ‘Mijn huis’ bedoelt Hij de tempel.

543
00:32:15,390 --> 00:32:18,270
Met ‘Mijn eigendom’ bedoelt Hij Juda.

544
00:32:18,270 --> 00:32:22,050
Mijn eigendom is voor Mij geworden
als een leeuw in het woud.

545
00:32:22,050 --> 00:32:26,970
Hij heeft zijn stem tegen Mij laten
klinken, daarom ben Ik hem gaan haten.

546
00:32:26,970 --> 00:32:30,450
Mijn eigendom is voor Mij
een gespikkelde roofvogel,

547
00:32:30,450 --> 00:32:35,910
de roofvogels zijn rondom tegen hem: Kom,
verzamel u, alle dieren van het veld,

548
00:32:35,910 --> 00:32:37,770
laat ze komen om te eten!

549
00:32:37,770 --> 00:32:41,610
Dit bijeenroepen van de dieren van
het veld om Israël te verslinden

550
00:32:41,610 --> 00:32:46,050
doet denken aan wat Jesaja in
Jesaja 5 over de wijngaard zei.

551
00:32:46,050 --> 00:32:48,510
God zou nu de omheining
die Hij had gebouwd

552
00:32:48,510 --> 00:32:51,690
en de bescherming rondom
de wijngaard afbreken.

553
00:32:51,690 --> 00:32:55,350
Hij zou de dieren van het veld laten
binnenkomen om hem te vertrappen

554
00:32:55,350 --> 00:32:56,730
en te verslinden.

555
00:32:56,730 --> 00:32:59,550
Dit is een verwijzing naar
de komst van heidenen.

556
00:32:59,550 --> 00:33:02,490
Deze heidenen zijn de Babyloniërs.

557
00:33:02,490 --> 00:33:03,810
Vers 10:

558
00:33:03,810 --> 00:33:07,590
Vele herders hebben Mijn
wijngaard te gronde gericht,

559
00:33:07,590 --> 00:33:12,150
zij hebben Mijn stuk land vertrapt,
Mijn begerenswaardige stuk land

560
00:33:12,150 --> 00:33:14,670
gemaakt tot een woeste wildernis.

561
00:33:14,670 --> 00:33:19,530
Opnieuw hebben we de beeldspraak
uit Jesaja 5, uit diezelfde passage.

562
00:33:19,530 --> 00:33:23,970
Men heeft er een woestenij van
gemaakt, verwoest treurt het voor Mij,

563
00:33:23,970 --> 00:33:27,990
heel het land is verwoest, omdat
niemand het ter harte neemt.

564
00:33:27,990 --> 00:33:31,590
Op alle kale hoogten in de
woestijn zijn verwoesters gekomen,

565
00:33:31,590 --> 00:33:36,690
want het zwaard van de HEERE verslindt van
het ene einde van het land tot het andere

566
00:33:36,690 --> 00:33:38,130
einde van het land.

567
00:33:38,130 --> 00:33:40,590
Er is voor geen enkel vlees vrede.

568
00:33:40,590 --> 00:33:44,790
Hij gebruikt opnieuw beeldspraak
uit Jesaja 5 over de wijngaard,

569
00:33:44,790 --> 00:33:48,510
en Hij roept de wilde dieren
binnen om hem te komen vertrappen.

570
00:33:48,510 --> 00:33:51,090
Dat komt overeen met wat Jesaja 5 zei.

571
00:33:51,090 --> 00:33:54,630
Maar in Jesaja stond dat
God klaagde omdat Hij niet

572
00:33:54,630 --> 00:33:57,630
de juiste soort vruchten
van de wijngaard kreeg.

573
00:33:57,630 --> 00:34:02,130
Hij zei niet wie daarvoor
verantwoordelijk was, behalve Juda zelf.

574
00:34:02,130 --> 00:34:07,350
Hier legt Hij de verantwoordelijkheid
bij de heersers van Juda. In vers 10:

575
00:34:07,350 --> 00:34:10,350
Veel leiders hebben
Mijn wijngaard verwoest.

576
00:34:10,350 --> 00:34:13,290
Hierin staat Hij dichter
bij Jezus’ gelijkenis

577
00:34:13,290 --> 00:34:17,790
over de pachters van de wijngaard
in Mattheüs hoofdstuk 21.

578
00:34:17,790 --> 00:34:21,870
Daar verpachtte de landeigenaar
zijn wijngaard aan pachters.

579
00:34:21,870 --> 00:34:25,950
Zij moesten de vruchten voor hem
voortbrengen, en dat weigerden ze.

580
00:34:25,950 --> 00:34:30,750
Met deze toevoeging van de pachters gaat
Jezus’ gelijkenis verder dan de gelijkenis

581
00:34:30,750 --> 00:34:35,370
van Jesaja, hoewel Jezus’ gelijkenis
begint met bewoordingen die

582
00:34:35,370 --> 00:34:37,650
sterk op Jesaja 5 lijken.

583
00:34:37,650 --> 00:34:43,170
Maar de gedachte van de pachters verbindt
Jesaja 5 eigenlijk met deze passage.

584
00:34:43,170 --> 00:34:47,190
Hier zijn de heersers werkelijk degenen
die ervoor verantwoordelijk zijn

585
00:34:47,190 --> 00:34:52,230
dat de wijngaard zijn vruchten niet
voortbrengt en in een woestenij verandert.

586
00:34:52,230 --> 00:34:54,330
Er staat aan het einde van vers 12:

587
00:34:54,330 --> 00:34:56,970
Van de ene kant van
het land tot de andere,

588
00:34:56,970 --> 00:35:01,350
Dat betekent van het ene uiteinde
van Israël tot het andere.

589
00:35:01,350 --> 00:35:05,010
In Openbaring hoofdstuk 14
wordt in beeldende taal een

590
00:35:05,010 --> 00:35:06,930
bloedige oorlog beschreven.

591
00:35:06,930 --> 00:35:09,630
De afstand waarover het
bloedbad zich uitstrekt,

592
00:35:09,630 --> 00:35:14,010
is naar verluidt in wezen dezelfde
als de lengte van het land Israël,

593
00:35:14,010 --> 00:35:16,710
van het ene uiteinde tot het andere.

594
00:35:16,710 --> 00:35:20,730
Dat is de passage over het bloed dat
door het hele land tot aan de teugels van

595
00:35:20,730 --> 00:35:21,870
de paarden stroomt.

596
00:35:21,870 --> 00:35:26,130
Hier hebben we ook het zwaard van de Heere
dat van het ene uiteinde van het land

597
00:35:26,130 --> 00:35:27,930
tot het andere verslindt.

598
00:35:27,930 --> 00:35:32,730
Dezelfde beeldspraak: elk deel van
het land Israël bedekt met bloed.

599
00:35:32,730 --> 00:35:36,150
Zij hebben tarwe gezaaid,
maar dorens geoogst.

600
00:35:36,150 --> 00:35:40,470
Zij hebben zich pijn gedaan, maar
hebben er geen voordeel van gehad.

601
00:35:40,470 --> 00:35:45,210
Schaam u over uw opbrengsten, vanwege
de brandende toorn van de HEERE.

602
00:35:45,210 --> 00:35:51,450
Zo zegt de HEERE: Wat betreft al Mijn
slechte buren die aan Mijn eigendom komen,

603
00:35:51,450 --> 00:35:56,130
dat Ik Mijn volk Israël in
erfelijk bezit gegeven heb, zie,

604
00:35:56,130 --> 00:36:01,830
Ik ga hen uit hun land wegrukken, en het
huis van Juda ruk Ik uit hun midden weg.

605
00:36:01,830 --> 00:36:05,790
Dit lijkt te gaan over het redden van het
overblijfsel uit Babylon aan het einde

606
00:36:05,790 --> 00:36:07,350
van de gevangenschap.

607
00:36:07,350 --> 00:36:10,831
Al die slechte buren, al
die slechte heidenen —

608
00:36:10,831 --> 00:36:16,410
God zal Israël of Juda uit hun midden
weghalen, blijkbaar na de ballingschap.

609
00:36:16,410 --> 00:36:20,430
Maar nadat Ik hen weggerukt heb, zal
het gebeuren dat Ik zal terugkeren

610
00:36:20,430 --> 00:36:22,710
en Mij over hen zal ontfermen.

611
00:36:22,710 --> 00:36:26,550
Ik zal hen terugbrengen, eenieder
naar zijn erfelijk bezit en

612
00:36:26,550 --> 00:36:28,050
eenieder naar zijn land.

613
00:36:28,050 --> 00:36:32,490
En het zal gebeuren, wanneer zij werkelijk
de wegen van Mijn volk zullen leren,

614
00:36:32,490 --> 00:36:36,691
zodat zij bij Mijn Naam zweren:
Zo waar de HEERE leeft —

615
00:36:36,691 --> 00:36:40,231
zoals zij Mijn volk geleerd
hebben te zweren bij de Baäl —

616
00:36:40,231 --> 00:36:43,350
dan zullen zij te midden van
Mijn volk gebouwd worden.

617
00:36:43,350 --> 00:36:48,210
Maar als zij niet willen luisteren, zal Ik
dat volk voorgoed wegrukken en ombrengen,

618
00:36:48,210 --> 00:36:49,590
spreekt de HEERE.

619
00:36:49,590 --> 00:36:54,510
Dit is dubbelzinnig, want het gaat over de
slechte buren, dat wil zeggen de heidenen,

620
00:36:54,510 --> 00:36:56,310
die Israël hadden geslagen.

621
00:36:56,310 --> 00:36:59,670
Er wordt gesproken over hoe
Hij Juda uit hun hand wegrukt.

622
00:36:59,670 --> 00:37:02,970
Maar is het Juda, of zijn
het die volken die in vers

623
00:37:02,970 --> 00:37:05,670
15 tot en met 17 worden beschreven?

624
00:37:05,670 --> 00:37:08,010
Misschien is het opzettelijk dubbelzinnig.

625
00:37:08,010 --> 00:37:11,310
De bewoordingen klinken alsof het
over de volken zou kunnen gaan,

626
00:37:11,310 --> 00:37:14,190
want aan het einde van
vers 15 staat dat God

627
00:37:14,190 --> 00:37:18,570
iedereen zal terugbrengen naar zijn
erfdeel en iedereen naar zijn land.

628
00:37:18,570 --> 00:37:21,630
Daarmee zouden dan de verschillende
landen worden bedoeld,

629
00:37:21,630 --> 00:37:23,790
elk naar hun eigen grondgebied.

630
00:37:23,790 --> 00:37:25,830
En in vers 16 staat:

631
00:37:25,830 --> 00:37:29,370
Als ze leren leven zoals
Mijn volk, Dat wil zeggen,

632
00:37:29,370 --> 00:37:33,030
als de heidenen Gods wegen
leren uit Gods wetten enzovoort,

633
00:37:33,030 --> 00:37:35,130
dan zullen ze gevestigd worden.

634
00:37:35,130 --> 00:37:39,870
En dan staat er in vers 17 dat als
ze niet gehoorzamen, dat wil zeggen,

635
00:37:39,870 --> 00:37:44,370
als de heidenen niet gehoorzamen, ze
uit hun land zullen worden weggerukt.

636
00:37:44,370 --> 00:37:45,270
En er staat:

637
00:37:45,270 --> 00:37:50,190
dat volk, Dat lijkt op de heidense
volken in het algemeen te slaan.

638
00:37:50,190 --> 00:37:52,950
Of dat is in elk geval
één manier waarop de

639
00:37:52,950 --> 00:37:55,230
Joden het waarschijnlijk zouden begrijpen.

640
00:37:55,230 --> 00:38:00,630
Toch lijkt het mij waarschijnlijker dat
met ‘dat volk’ het volk wordt bedoeld dat

641
00:38:00,630 --> 00:38:02,910
na de ballingschap is hersteld.

642
00:38:02,910 --> 00:38:05,850
En dat iedereen naar zijn
eigen erfdeel teruggaat,

643
00:38:05,850 --> 00:38:09,930
zou dan gewoon betekenen dat de Joden
teruggaan naar het grondgebied van

644
00:38:09,930 --> 00:38:11,370
hun eigen stam.

645
00:38:11,370 --> 00:38:14,430
Het is niet duidelijk, maar
als het over Juda gaat,

646
00:38:14,430 --> 00:38:17,970
en ik denk dat dat waarschijnlijk
zo is, dan zegt Hij dat Hij

647
00:38:17,970 --> 00:38:22,650
hen uit de heidense landen zal
terugbrengen en hen opnieuw zal vestigen.

648
00:38:22,650 --> 00:38:26,250
Dat heeft Hij natuurlijk ook gedaan,
door het ingrijpen van Cyrus.

649
00:38:26,250 --> 00:38:30,330
En vervolgens gaf Hij hun de
kans om het opnieuw goed te doen.

650
00:38:30,330 --> 00:38:32,850
Maar als ze het niet
opnieuw goed zouden doen,

651
00:38:32,850 --> 00:38:36,870
zou Hij hen wegrukken en hun
volk opnieuw vernietigen.

652
00:38:36,870 --> 00:38:41,070
Dat zou dan zijn wat er in het
jaar 70 na Christus gebeurde.

653
00:38:41,070 --> 00:38:45,510
Dat wil zeggen, ze hadden één
ballingschap in Babel meegemaakt.

654
00:38:45,510 --> 00:38:47,490
Daaruit waren ze teruggebracht.

655
00:38:47,490 --> 00:38:50,910
Ze kregen de kans om deze
keer gehoorzaam te zijn.

656
00:38:50,910 --> 00:38:54,690
Maar als ze niet gehoorzaam zijn,
zal hun volk opnieuw vernietigd

657
00:38:54,690 --> 00:38:56,310
en weggerukt worden.

658
00:38:56,310 --> 00:39:00,510
En het klinkt alsof hier wordt gezegd
dat de Babylonische ballingschap

659
00:39:00,510 --> 00:39:05,190
misschien niet de laatste keer is
dat God hen uit hun land verdrijft.

660
00:39:05,190 --> 00:39:08,490
En we weten dat het niet
de laatste keer was.

661
00:39:08,490 --> 00:39:10,350
Nu hoofdstuk 13:

662
00:39:10,350 --> 00:39:15,210
Zo heeft de HEERE tegen mij gezegd:
Ga voor u een linnen gordel kopen,

663
00:39:15,210 --> 00:39:19,110
doe hem om uw middel en laat
hem niet in het water komen.

664
00:39:19,110 --> 00:39:22,290
Ik kocht de gordel overeenkomstig
het woord van de HEERE,

665
00:39:22,290 --> 00:39:24,150
en deed hem om mijn middel.

666
00:39:24,150 --> 00:39:27,870
Toen kwam het woord van de HEERE
voor de tweede keer tot mij:

667
00:39:27,870 --> 00:39:32,550
Neem de gordel die u gekocht hebt,
die om uw middel zit, en sta op,

668
00:39:32,550 --> 00:39:36,990
ga naar de Eufraat en verberg hem
daar in de kloof van een rots.

669
00:39:36,990 --> 00:39:42,150
Ik ging en verborg hem bij de Eufraat,
zoals de HEERE mij geboden had.

670
00:39:42,150 --> 00:39:47,850
Nu gebeurde het na verloop van vele
dagen, dat de HEERE tegen mij zei: Sta op,

671
00:39:47,850 --> 00:39:51,330
ga naar de Eufraat en neem
vandaar de gordel mee,

672
00:39:51,330 --> 00:39:54,630
waarvan Ik u had geboden
hem daar te verbergen.

673
00:39:54,630 --> 00:39:59,370
Ik ging naar de Eufraat, zocht ernaar, en
nam de gordel weg van de plaats waar ik

674
00:39:59,370 --> 00:40:00,930
hem verborgen had.

675
00:40:00,930 --> 00:40:03,570
En zie, de gordel was vergaan.

676
00:40:03,570 --> 00:40:05,850
Hij deugde nergens meer voor.

677
00:40:05,850 --> 00:40:08,070
Ongetwijfeld erg beschimmeld.

678
00:40:08,070 --> 00:40:12,630
Hij was begraven aan de rivieroever,
waar het waarschijnlijk vochtig was.

679
00:40:12,630 --> 00:40:15,450
Nu was hem gezegd dat hij
er geen water op mocht doen.

680
00:40:15,450 --> 00:40:18,570
Hij zou dus niet zelf bijdragen
aan het vergaan ervan,

681
00:40:18,570 --> 00:40:20,850
maar het zou gewoon gebeuren.

682
00:40:20,850 --> 00:40:22,830
Hij heeft het niet veroorzaakt.

683
00:40:22,830 --> 00:40:25,290
Hij heeft er geen water op gedaan.

684
00:40:25,290 --> 00:40:26,550
En er staat:

685
00:40:26,550 --> 00:40:31,830
Toen kwam het woord van de
HEERE tot mij: Zo zegt de HEERE:

686
00:40:31,830 --> 00:40:37,110
Zo zal Ik de trots van Juda en de
grote trots van Jeruzalem doen vergaan.

687
00:40:37,110 --> 00:40:41,790
Dit boosaardige volk, dat weigert
naar Mijn woorden te luisteren,

688
00:40:41,790 --> 00:40:48,090
dat hun verharde hart volgt, andere goden
achternagaat om hen te dienen en zich

689
00:40:48,090 --> 00:40:52,290
voor hen neer te buigen — dat
zal worden als deze gordel,

690
00:40:52,290 --> 00:40:54,630
die nergens meer voor deugt.

691
00:40:54,630 --> 00:40:59,790
Nu zou je kunnen zeggen: waarom zou
Hij uitgerekend een gordel kiezen als

692
00:40:59,790 --> 00:41:02,490
beeld van het volk dat verdorven raakt?

693
00:41:02,490 --> 00:41:07,950
Een gordel die beschimmeld en verrot
raakt, nergens meer goed voor is?

694
00:41:07,950 --> 00:41:09,750
Waarom juist dat beeld?

695
00:41:09,750 --> 00:41:12,270
Hij geeft het antwoord in vers 11:

696
00:41:12,270 --> 00:41:16,170
Want zoals een gordel gehecht
zit aan het middel van een man,

697
00:41:16,170 --> 00:41:21,570
zo heb Ik heel het huis van Israël en
heel het huis van Juda aan Mij gehecht,

698
00:41:21,570 --> 00:41:25,290
spreekt de HEERE, zodat het
Mij zal zijn tot een volk,

699
00:41:25,290 --> 00:41:31,170
tot een naam en tot lof en tot luister,
maar zij hebben niet geluisterd.

700
00:41:31,170 --> 00:41:35,730
Nu is een gordel een kledingstuk dat
eigenlijk nergens anders goed voor is

701
00:41:35,730 --> 00:41:38,670
dan om een gewaad om het
middel vast te binden.

702
00:41:38,670 --> 00:41:40,410
Hij heeft één functie.

703
00:41:40,410 --> 00:41:43,230
Het is niet echt een heel
veelzijdig kledingstuk,

704
00:41:43,230 --> 00:41:47,130
maar het doel ervan is om rond zijn
eigenaar vastgebonden te worden,

705
00:41:47,130 --> 00:41:49,770
om zich aan zijn eigenaar vast te hechten.

706
00:41:49,770 --> 00:41:54,150
En als hij daar niet voor gebruikt
kan worden, is hij nergens goed voor.

707
00:41:54,150 --> 00:41:58,350
Zodra een gordel beschimmeld en verrot
is, ga je die niet meer gebruiken.

708
00:41:58,350 --> 00:42:01,470
En je zult hem ook nergens
anders voor kunnen gebruiken.

709
00:42:01,470 --> 00:42:03,270
Dus doe je hem gewoon weg.

710
00:42:03,270 --> 00:42:08,370
En zo zegt Hij dat Israël en Juda voor
Hem als een kledingstuk zijn dat maar

711
00:42:08,370 --> 00:42:09,810
één functie heeft.

712
00:42:09,810 --> 00:42:14,430
En ze hebben die functie niet vervuld
en zijn er nu ongeschikt voor geworden.

713
00:42:14,430 --> 00:42:17,850
En dus zit er niets anders
op dan hen weg te doen.

714
00:42:17,850 --> 00:42:19,110
Vers 12:

715
00:42:19,110 --> 00:42:24,990
Zeg daarom dit woord tegen hen: Zo
zegt de HEERE, de God van Israël:

716
00:42:24,990 --> 00:42:27,990
Elke kruik wordt gevuld met wijn.

717
00:42:27,990 --> 00:42:30,930
Zij zullen dan tegen u
zeggen: Weten wij niet

718
00:42:30,930 --> 00:42:34,230
zeer goed dat elke kruik
met wijn gevuld wordt?

719
00:42:34,230 --> 00:42:37,950
Nu, dit was blijkbaar een
raadselachtige uitspraak.

720
00:42:37,950 --> 00:42:40,050
Hij moest de mensen gaan vertellen:

721
00:42:40,050 --> 00:42:42,870
‘Elke fles zal met wijn worden gevuld.’

722
00:42:42,870 --> 00:42:47,550
Op het eerste gezicht klinkt dat
alsof hij zegt: ‘Er komt voorspoed.

723
00:42:47,550 --> 00:42:49,890
De wijngaarden zullen het goed doen.

724
00:42:49,890 --> 00:42:52,950
We krijgen dit jaar een
geweldige wijnoogst.

725
00:42:52,950 --> 00:42:55,410
We gaan alle flessen met wijn vullen.

726
00:42:55,410 --> 00:42:57,450
Dit wordt een heel goed jaar.’

727
00:42:57,450 --> 00:42:59,430
Maar dat bedoelt hij natuurlijk niet.

728
00:42:59,430 --> 00:43:02,430
Toch wordt verwacht dat
ze het zo zullen opvatten.

729
00:43:02,430 --> 00:43:07,830
Met andere woorden: we verwachten
een overvloedige oogst. Dat weten we.

730
00:43:07,830 --> 00:43:09,750
Dat hoef je ons niet te vertellen.

731
00:43:09,750 --> 00:43:10,950
En Hij zegt:

732
00:43:10,950 --> 00:43:17,550
Zeg dan tegen hen: Zo zegt de HEERE:
Zie, Ik ga alle inwoners van dit land,

733
00:43:17,550 --> 00:43:21,450
zelfs de koningen die in de plaats
van David op zijn troon zitten,

734
00:43:21,450 --> 00:43:25,650
de priesters en de profeten
en alle inwoners van Jeruzalem

735
00:43:25,650 --> 00:43:27,570
vullen tot zij dronken zijn.

736
00:43:27,570 --> 00:43:33,030
Ik zal hen stukslaan, de een tegen de
ander, de vaders samen met de kinderen,

737
00:43:33,030 --> 00:43:36,390
spreekt de HEERE, Ik zal
geen medelijden hebben,

738
00:43:36,390 --> 00:43:40,770
niet ontzien en Mij niet ontfermen,
maar hen te gronde richten.

739
00:43:40,770 --> 00:43:44,310
Zijn uitspraak ‘De flessen
zullen met wijn worden gevuld’

740
00:43:44,310 --> 00:43:49,710
betekent dat de inwoners van Jeruzalem in
wezen met oordeel gevuld zullen worden.

741
00:43:49,710 --> 00:43:51,090
Zij zijn de flessen.

742
00:43:51,090 --> 00:43:53,790
Ze zullen dronken zijn van het oordeel.

743
00:43:53,790 --> 00:43:57,510
Soms zei hij in Jesaja dat de
mensen zullen wankelen en zwalken,

744
00:43:57,510 --> 00:43:59,010
maar niet van wijn.

745
00:43:59,010 --> 00:44:03,810
Met andere woorden: ze zullen
verschijnselen van desoriëntatie vertonen,

746
00:44:03,810 --> 00:44:06,510
zoals iemand die dronken
is die kan hebben.

747
00:44:06,510 --> 00:44:10,410
Maar in feite zijn ze dronken
van de grimmigheid van de HEERE.

748
00:44:10,410 --> 00:44:11,910
Ze zijn versuft.

749
00:44:11,910 --> 00:44:17,310
Het is alsof ze zo zwaar onder het oordeel
liggen dat ze gedesoriënteerd zijn,

750
00:44:17,310 --> 00:44:19,710
alsof ze dronken zijn van wijn.

751
00:44:19,710 --> 00:44:24,690
Dit beeld, waarin Gods oordeel wordt
vergeleken met het gevuld worden met wijn,

752
00:44:24,690 --> 00:44:29,370
houdt enigszins verband met een later
visioen van Jeremia, in hoofdstuk

753
00:44:29,370 --> 00:44:31,410
25, vers 15.

754
00:44:31,410 --> 00:44:33,090
Daar zei de HEERE tegen hem:

755
00:44:33,090 --> 00:44:37,770
Want zo heeft de HEERE, de God
van Israël, tegen mij gezegd:

756
00:44:37,770 --> 00:44:41,490
Neem deze beker van de wijn van
de grimmigheid uit Mijn hand,

757
00:44:41,490 --> 00:44:45,330
en geef die te drinken aan al
de volken tot wie Ik u zend,

758
00:44:45,330 --> 00:44:50,070
zodat zij drinken en waggelen en
zich als een waanzinnige gedragen

759
00:44:50,070 --> 00:44:53,130
vanwege het zwaard dat Ik onder hen zend.

760
00:44:53,130 --> 00:44:54,390
Jeremia zegt:

761
00:44:54,390 --> 00:44:57,030
Toen nam ik deze beker
uit de hand van de HEERE

762
00:44:57,030 --> 00:45:01,590
en gaf die te drinken aan al de volken
tot wie de HEERE mij gezonden had:

763
00:45:01,590 --> 00:45:06,330
aan Jeruzalem en de steden van
Juda, zijn koningen en zijn vorsten,

764
00:45:06,330 --> 00:45:09,690
om die te maken tot een
puinhoop, tot een verschrikking,

765
00:45:09,690 --> 00:45:14,370
tot een aanfluiting en tot een
vloek, zoals het heden ten dage is,

766
00:45:14,370 --> 00:45:15,510
Vers 19:

767
00:45:15,510 --> 00:45:21,540
aan de farao, de koning van Egypte, zijn
dienaren, zijn vorsten en heel zijn volk,

768
00:45:21,540 --> 00:45:25,650
Enkele Filistijnse steden
worden in vers 20 genoemd.

769
00:45:25,650 --> 00:45:27,330
Vers 21 zegt:

770
00:45:27,330 --> 00:45:30,210
aan Edom, Moab en de Ammonieten,

771
00:45:30,210 --> 00:45:31,530
Vers 22:

772
00:45:31,530 --> 00:45:35,310
aan al de koningen van Tyrus,
al de koningen van Sidon,

773
00:45:35,310 --> 00:45:38,970
en de koningen van de kustlanden die
liggen aan de overkant van de zee,

774
00:45:38,970 --> 00:45:45,150
aan Dedan, Tema, Buz, en allen die
kaalgeschoren zijn aan hun slapen,

775
00:45:45,150 --> 00:45:50,730
En in de volgende verzen nog enkele
andere plaatsen, Arabië enzovoort.

776
00:45:50,730 --> 00:45:53,670
Hij liet hen allemaal
van deze wijn drinken.

777
00:45:53,670 --> 00:45:56,070
Hij zegt in vers 27:

778
00:45:56,070 --> 00:46:00,630
Dan moet u tegen hen zeggen: Zo
zegt de HEERE van de legermachten,

779
00:46:00,630 --> 00:46:06,390
de God van Israël: Drink,
word dronken, spuw uit,

780
00:46:06,390 --> 00:46:11,850
val neer zodat u niet weer opstaat,
vanwege het zwaard dat Ik onder u zend.

781
00:46:11,850 --> 00:46:15,510
Dus deze militaire nederlaag
die over deze volken komt,

782
00:46:15,510 --> 00:46:19,650
wordt vergeleken met dronken zijn
en het drinken van deze wijn.

783
00:46:19,650 --> 00:46:23,490
Want zie, in de stad waarover
Mijn Naam is uitgeroepen,

784
00:46:23,490 --> 00:46:26,970
begin Ik met onheil aan
te richten en zou u dan in

785
00:46:26,970 --> 00:46:29,910
enig opzicht voor
onschuldig worden gehouden?

786
00:46:29,910 --> 00:46:32,670
U zult niet voor
onschuldig worden gehouden,

787
00:46:32,670 --> 00:46:36,330
want Ik roep het zwaard op tegen
alle bewoners van de aarde,

788
00:46:36,330 --> 00:46:38,910
spreekt de HEERE van de legermachten.

789
00:46:38,910 --> 00:46:40,110
Jeruzalem.

790
00:46:40,110 --> 00:46:44,970
Dus Hij zegt: ‘Als Ik dit met
Jeruzalem ga doen, met Mijn eigen volk,

791
00:46:44,970 --> 00:46:49,530
hoeveel te meer zal Ik dit dan doen
met Tyrus en Sidon en de Filistijnen

792
00:46:49,530 --> 00:46:52,230
en die mensen, Egypte en dat allemaal?’

793
00:46:52,230 --> 00:46:55,590
Nu, waar het om gaat, is
dat Jeremia de opdracht

794
00:46:55,590 --> 00:47:00,630
krijgt deze landen uit de wijnbeker te
laten drinken, die het oordeel voorstelt.

795
00:47:00,630 --> 00:47:03,450
Zo ook zijn eigen volk. Hij zegt:

796
00:47:03,450 --> 00:47:08,970
Zeg daarom dit woord tegen hen: Zo
zegt de HEERE, de God van Israël:

797
00:47:08,970 --> 00:47:11,550
Elke kruik wordt gevuld met wijn.

798
00:47:11,550 --> 00:47:16,170
Zij zullen dan tegen u zeggen: Weten
wij niet zeer goed dat elke kruik met

799
00:47:16,170 --> 00:47:17,310
wijn gevuld wordt?

800
00:47:17,310 --> 00:47:22,530
Deze mensen zullen met deze wijn gevuld
worden, de wijn van Gods grimmigheid,

801
00:47:22,530 --> 00:47:24,690
het zwaard dat over hen komt.

802
00:47:24,690 --> 00:47:26,370
Hetzelfde beeld.

803
00:47:26,370 --> 00:47:28,890
Als je het begin van hoofdstuk 13 leest,

804
00:47:28,890 --> 00:47:34,170
en wat we zojuist in hoofdstuk 25
hebben gelezen, roept dat de vraag op:

805
00:47:34,170 --> 00:47:36,390
had Jeremia een reisagent?

806
00:47:36,390 --> 00:47:39,990
In hoofdstuk 13 gaat hij
naar de rivier de Eufraat.

807
00:47:39,990 --> 00:47:43,290
Dat is bepaald geen korte
reis vanuit Jeruzalem.

808
00:47:43,290 --> 00:47:47,730
Het zou hem mogelijk weken hebben
gekost om daar te voet of op een ezel of

809
00:47:47,730 --> 00:47:49,470
kameel naartoe te reizen.

810
00:47:49,470 --> 00:47:51,630
Daar legde hij die gordel neer.

811
00:47:51,630 --> 00:47:55,710
Toen ging hij naar huis, en
vervolgens ging hij enige dagen later

812
00:47:55,710 --> 00:47:58,590
weer terug naar de Eufraat
om hem op te halen.

813
00:47:58,590 --> 00:48:06,690
In hoofdstuk 25 lijkt hij al deze landen
langs te gaan: Tyrus, Sidon, Egypte, Edom,

814
00:48:06,690 --> 00:48:09,990
Moab, de Filistijnen, zelfs Babel.

815
00:48:09,990 --> 00:48:12,090
Is hij naar al die plaatsen gegaan

816
00:48:12,090 --> 00:48:16,410
en heeft hij werkelijk een wijnbeker de
troonzaal van de koning binnengebracht en

817
00:48:16,410 --> 00:48:20,250
gezegd: ‘Hier, God zegt
dat je dit moet drinken’?

818
00:48:20,250 --> 00:48:21,750
Dat is niet bekend.

819
00:48:21,750 --> 00:48:26,250
Dat is een van de dingen waarvan geleerden
niet goed weten wat ze ermee aan moeten.

820
00:48:26,250 --> 00:48:29,610
Heeft Jeremia al deze
reizen werkelijk gemaakt?

821
00:48:29,610 --> 00:48:32,070
Of was dit meer een visioen dat hij had?

822
00:48:32,070 --> 00:48:34,170
Gebeurde dit tijdens een visioen?

823
00:48:34,170 --> 00:48:37,950
In hoofdstuk 11 vertelt Zacharia
bijvoorbeeld wat hij deed.

824
00:48:37,950 --> 00:48:41,010
Sommige dingen die hij beschrijft,
lijken haast niet op een

825
00:48:41,010 --> 00:48:43,290
natuurlijke manier uitvoerbaar.

826
00:48:43,290 --> 00:48:47,130
Dan moet je je afvragen:
is dit een soort visioen?

827
00:48:47,130 --> 00:48:50,250
Een beetje zoals iemand droomt
dat hij bepaalde dingen doet,

828
00:48:50,250 --> 00:48:53,010
maar een droom van God
zou profetisch zijn.

829
00:48:53,010 --> 00:48:58,110
Een visioen, neem ik aan, is als
een droom, alleen ben je dan wakker.

830
00:48:58,110 --> 00:49:01,890
Het kan dus zijn dat Jeremia
deze dingen in een visioen deed,

831
00:49:01,890 --> 00:49:05,190
in plaats van dat hij ze
lichamelijk op die plaatsen deed.

832
00:49:05,190 --> 00:49:06,750
Dat is moeilijk te zeggen.

833
00:49:06,750 --> 00:49:08,430
Het is niet onmogelijk.

834
00:49:08,430 --> 00:49:12,630
Hij heeft vijftig of veertig
en nog wat jaar geprofeteerd.

835
00:49:12,630 --> 00:49:15,570
Hij kan de tijd hebben gehad
om deze reizen te maken.

836
00:49:15,570 --> 00:49:19,590
Maar het zou een tijdrovende godsspraak
zijn geweest om over te brengen.

837
00:49:19,590 --> 00:49:21,390
Dat is moeilijk te zeggen.

838
00:49:21,390 --> 00:49:25,710
Geleerden weten het niet zeker: is
hij echt naar die plaatsen gegaan?

839
00:49:25,710 --> 00:49:29,010
Het zou precies zo beschreven
kunnen worden als het er staat,

840
00:49:29,010 --> 00:49:33,930
ook als het alleen maar een visioen was en
hij in het visioen een rol speelde en al

841
00:49:33,930 --> 00:49:35,490
die koningen bezocht.

842
00:49:35,490 --> 00:49:38,310
Nu hoofdstuk 13, vers 15:

843
00:49:38,310 --> 00:49:43,710
Luister en neem ter ore, doe niet uit de
hoogte, want de HEERE heeft gesproken.

844
00:49:43,710 --> 00:49:46,470
Dit is dus een oproep om nederig te zijn.

845
00:49:46,470 --> 00:49:48,570
Hij zei in vers 15:

846
00:49:48,570 --> 00:49:51,750
Wees niet trots, In vers 18 zegt hij:

847
00:49:51,750 --> 00:49:56,250
Zeg tegen de koning en tegen
de koningin-moeder: Verneder u,

848
00:49:56,250 --> 00:50:00,750
ga op de laagste plaats zitten, want
wat op uw hoofd is, uw sierlijke

849
00:50:00,750 --> 00:50:02,970
kroon, is neergevallen.

850
00:50:02,970 --> 00:50:04,830
In vers 17 zegt hij:

851
00:50:04,830 --> 00:50:09,330
Als u dan nog niet luistert, zal mijn ziel
wenen op verborgen plaatsen vanwege de

852
00:50:09,330 --> 00:50:15,030
hoogmoed, bitter schreien, ja, tranen
stromen er uit mijn ogen naar beneden,

853
00:50:15,030 --> 00:50:18,450
want de kudde van de HEERE
is gevangen weggevoerd.

854
00:50:18,450 --> 00:50:23,010
Je zou dit zo kunnen opvatten dat
hoogmoed op zichzelf de zonde is

855
00:50:23,010 --> 00:50:24,690
waarvoor God hen oordeelt.

856
00:50:24,690 --> 00:50:28,530
Of het zou kunnen betekenen dat God
hen om een heleboel zonden oordeelt,

857
00:50:28,530 --> 00:50:33,090
maar dat alleen hun hoogmoed hen ervan
zou weerhouden zich te vernederen.

858
00:50:33,090 --> 00:50:37,230
Alleen hun hoogmoed zou hen
ervan weerhouden zich te bekeren.

859
00:50:37,230 --> 00:50:41,250
Ze hebben veel waarvan ze zich moeten
bekeren, niet alleen hun hoogmoed.

860
00:50:41,250 --> 00:50:44,970
Ze moeten zich bekeren van
overspel en afgoderij en

861
00:50:44,970 --> 00:50:48,510
moorden en allerlei dingen
die Jeremia genoemd heeft.

862
00:50:48,510 --> 00:50:50,430
Waarom zouden ze dat niet doen?

863
00:50:50,430 --> 00:50:52,290
Hoogmoed zou dat verhinderen.

864
00:50:52,290 --> 00:50:56,730
Dus in zekere zin zouden de woorden niet
noodzakelijk betekenen dat alle trots

865
00:50:56,730 --> 00:51:01,890
zondig is, maar eerder dat deze hoogmoed
je ervan weerhoudt te doen wat je zou doen

866
00:51:01,890 --> 00:51:04,350
als je wijzer en nederiger was.

867
00:51:04,350 --> 00:51:08,430
De arrogantie van die mensen
wordt ook door Jesaja veroordeeld.

868
00:51:08,430 --> 00:51:11,430
In Jesaja hoofdstuk 2 sprak hij erover

869
00:51:11,430 --> 00:51:16,410
hoe de hooghartige blikken neergeslagen
zouden worden en alles wat hoogmoedig is,

870
00:51:16,410 --> 00:51:17,970
vernederd zou worden.

871
00:51:17,970 --> 00:51:21,270
Jesaja sprak vaak over
die specifieke aanklacht

872
00:51:21,270 --> 00:51:25,110
tegen de mensen die goddeloos
waren: dat ze hoogmoedig waren

873
00:51:25,110 --> 00:51:28,410
en dat het ongepast was
om hoogmoedig te zijn.

874
00:51:28,410 --> 00:51:33,990
Ze zouden moeten huilen en rouwen en
zich vernederen, maar ze waren arrogant,

875
00:51:33,990 --> 00:51:36,750
vol zelfvertrouwen, enzovoort.

876
00:51:36,750 --> 00:51:40,110
Daarom zegt hij zelfs tegen de
koning en de koningin-moeder

877
00:51:40,110 --> 00:51:43,950
dat ze zich moeten vernederen,
en hij vertelt hun dat hun land

878
00:51:43,950 --> 00:51:45,210
in ballingschap gaat.

879
00:51:45,210 --> 00:51:49,290
Dat zou een bijzonder politiek
beladen boodschap zijn om te brengen.

880
00:51:49,290 --> 00:51:52,230
Wij zijn er in de Verenigde
Staten aan gewend dat we

881
00:51:52,230 --> 00:51:54,510
vrijheid van meningsuiting hebben.

882
00:51:54,510 --> 00:51:57,390
Het recht om kritiek te
leveren op de regering

883
00:51:57,390 --> 00:52:01,170
is zelfs een van onze
grondwettelijk gewaarborgde rechten.

884
00:52:01,170 --> 00:52:03,390
Maar zij hadden niet zo'n grondwet.

885
00:52:03,390 --> 00:52:06,510
Mensen vóór de tijd van
de Amerikaanse Revolutie

886
00:52:06,510 --> 00:52:09,330
hadden dat soort
grondwettelijke rechten niet.

887
00:52:09,330 --> 00:52:12,870
Als je de koning gaat veroordelen
zoals Johannes de Doper deed,

888
00:52:12,870 --> 00:52:16,410
kun je in de gevangenis
belanden. Wat is de aanklacht?

889
00:52:16,410 --> 00:52:19,410
De koning was niet blij
met je, dat is het.

890
00:52:19,410 --> 00:52:20,730
Is dat de enige misdaad?

891
00:52:20,730 --> 00:52:25,530
Dat is de enige aanklacht die hij
nodig heeft. Hij is de koning.

892
00:52:25,530 --> 00:52:29,850
Je veroordeelt de koning niet zonder het
risico te lopen gevangengezet te worden

893
00:52:29,850 --> 00:52:32,730
en, in het geval van Johannes, onthoofd.

894
00:52:32,730 --> 00:52:37,530
Jeremia veroordeelt nu de koning
en de koningin en zegt tegen hen:

895
00:52:37,530 --> 00:52:39,870
Jullie moeten je nederig opstellen.

896
00:52:39,870 --> 00:52:44,910
Daar zou veel vrijmoedigheid voor nodig
zijn, in zijn tijd meer dan in de onze.

897
00:52:44,910 --> 00:52:48,150
Eerlijk gezegd weet ik niet of ik
de vrijmoedigheid zou hebben om naar

898
00:52:48,150 --> 00:52:52,110
Washington te gaan, daar op de
trappen van het Capitool te gaan staan

899
00:52:52,110 --> 00:52:54,510
en de politici te gaan veroordelen.

900
00:52:54,510 --> 00:52:58,170
Ik denk dat ik het waarschijnlijk
wel zou doen als God het me opdroeg.

901
00:52:58,170 --> 00:53:00,030
Het is niet erg gevaarlijk.

902
00:53:00,030 --> 00:53:03,930
Het ergste wat er zou gebeuren, is
dat de beveiliging van het Capitool

903
00:53:03,930 --> 00:53:07,770
zou zeggen dat je een bepaalde
afstand moet nemen om dat te doen.

904
00:53:07,770 --> 00:53:11,850
Hier heeft dat eigenlijk geen gevolgen,
maar dat zou wel zo zijn in elk land

905
00:53:11,850 --> 00:53:12,930
dat koningen had.

906
00:53:12,930 --> 00:53:16,170
En dan tegen de koning en
de koningin-moeder zeggen:

907
00:53:16,170 --> 00:53:18,030
‘Jullie moeten je vernederen.

908
00:53:18,030 --> 00:53:20,610
Jullie moeten je
vernederen en gaan zitten.

909
00:53:20,610 --> 00:53:24,330
Jullie land staat op het punt in
ballingschap te worden gevoerd,

910
00:53:24,330 --> 00:53:27,270
en jullie veroorzaken dat
door jullie arrogantie

911
00:53:27,270 --> 00:53:30,210
en jullie weigering om je te bekeren.’

912
00:53:30,210 --> 00:53:31,650
Vers 20:

913
00:53:31,650 --> 00:53:35,670
Sla uw ogen op en zie wie
daar uit het noorden komen!

914
00:53:35,670 --> 00:53:40,410
Waar is de kudde, u eens gegeven,
uw luisterrijke kleinvee?

915
00:53:40,410 --> 00:53:42,150
Uiteraard Babylon.

916
00:53:42,150 --> 00:53:45,270
Wat zult u zeggen wanneer
Hij u zal straffen,

917
00:53:45,270 --> 00:53:50,430
aangezien u zelf hun geleerd hebt
om leiders, hoofden over u te zijn?

918
00:53:50,430 --> 00:53:54,450
Zullen de weeën u niet aangrijpen
zoals een barende vrouw?

919
00:53:54,450 --> 00:53:58,650
Blijkbaar bedoelt hij dat de Babyloniërs
jullie aanvoerders zullen worden

920
00:53:58,650 --> 00:54:03,510
en over jullie zullen heersen, en
dat dat jullie eigen schuld is.

921
00:54:03,510 --> 00:54:06,630
Jullie hebben je schapen
in feite geleerd hoe ze

922
00:54:06,630 --> 00:54:09,270
onder dit soort
onderdrukking terechtkomen.

923
00:54:09,270 --> 00:54:14,670
Dat wil zeggen: opstand tegen God zal
deze onderdrukking over jullie brengen.

924
00:54:14,670 --> 00:54:19,470
Het komt door de koning en de koningin
die hier terechtgewezen worden.

925
00:54:19,470 --> 00:54:23,190
Zij hebben in feite het gedrag
aangemoedigd dat deze ramp

926
00:54:23,190 --> 00:54:24,570
over hen brengt.

927
00:54:24,570 --> 00:54:29,550
Wanneer u dan in uw hart zegt: Waarom
zijn deze dingen mij overkomen?

928
00:54:29,550 --> 00:54:32,550
Vanwege de grootheid
van uw ongerechtigheid

929
00:54:32,550 --> 00:54:37,290
zijn de zomen van uw kleding opgetild,
worden uw hielen overweldigd.

930
00:54:37,290 --> 00:54:42,030
Kan ook een Cusjiet zijn huid
veranderen, of een luipaard zijn vlekken?

931
00:54:42,030 --> 00:54:46,890
Zou ook u dan goed kunnen gaan doen,
gewend als u bent om kwaad te doen?

932
00:54:46,890 --> 00:54:49,290
Dit is een heel bekend vers in Jeremia.

933
00:54:49,290 --> 00:54:51,330
Een van de dingen die het zo bekend maken,

934
00:54:51,330 --> 00:54:55,590
is dat het vaak wordt aangehaald
in een evangelisatiecontext.

935
00:54:55,590 --> 00:54:58,830
Maar het wordt ook aangehaald
in theologische debatten,

936
00:54:58,830 --> 00:55:03,210
vooral door calvinisten, omdat dit
een van de vele verzen is die worden

937
00:55:03,210 --> 00:55:06,630
aangehaald om totale
verdorvenheid te bewijzen.

938
00:55:06,630 --> 00:55:08,910
Wat is totale verdorvenheid?

939
00:55:08,910 --> 00:55:12,810
Het is de leer dat iemand
die niet wedergeboren is,

940
00:55:12,810 --> 00:55:16,050
iemand die de wedergeboorte
niet heeft ondergaan,

941
00:55:16,050 --> 00:55:19,410
geen vermogen heeft om zich
tot het goede te keren,

942
00:55:19,410 --> 00:55:24,570
geen vermogen om zich te bekeren,
geen vermogen om God te geloven,

943
00:55:24,570 --> 00:55:26,970
geen vermogen om iets goeds te doen.

944
00:55:26,970 --> 00:55:30,630
Zo iemand is helemaal
doortrokken van het kwaad.

945
00:55:30,630 --> 00:55:35,070
Dat is de natuurlijke toestand van
iemand die niet wedergeboren is.

946
00:55:35,070 --> 00:55:38,190
Het wordt totale verdorvenheid genoemd.

947
00:55:38,190 --> 00:55:42,930
Daaruit volgt dat er een leer van
onvoorwaardelijke uitverkiezing moet zijn.

948
00:55:42,930 --> 00:55:47,970
Als iemand behouden zal worden, zal dat
niet gebeuren door zijn eigen keuzes of

949
00:55:47,970 --> 00:55:53,070
doordat hij aan bepaalde voorwaarden
voldoet, want hij is totaal verdorven.

950
00:55:53,070 --> 00:55:55,470
Hij kan geen goede keuzes maken.

951
00:55:55,470 --> 00:55:58,770
Hij kan aan geen enkele
voorwaarde voldoen.

952
00:55:58,770 --> 00:56:04,230
Als God dus mensen gaat behouden, zal Hij
hen onvoorwaardelijk moeten uitkiezen.

953
00:56:04,230 --> 00:56:07,830
Degenen die Hij wil behouden,
kiest Hij gewoon uit.

954
00:56:07,830 --> 00:56:11,670
Hij kan niet van hen eisen dat ze
aan bepaalde voorwaarden voldoen,

955
00:56:11,670 --> 00:56:13,290
want dat kunnen ze niet.

956
00:56:13,290 --> 00:56:15,750
Ze zijn totaal verdorven.

957
00:56:15,750 --> 00:56:20,190
Totale verdorvenheid is eigenlijk
een leer van totaal onvermogen.

958
00:56:20,190 --> 00:56:25,230
In wezen zegt die dat zondaars in zekere
zin niet echt een vrije keuze hebben.

959
00:56:25,230 --> 00:56:27,030
Ze kunnen niet voor het goede kiezen.

960
00:56:27,030 --> 00:56:30,870
Ter ondersteuning hiervan worden
vaak een aantal verzen aangehaald.

961
00:56:30,870 --> 00:56:34,770
Daaronder is Genesis
hoofdstuk 6, waar staat dat

962
00:56:34,770 --> 00:56:37,830
God zag dat de slechtheid
op aarde groot was

963
00:56:37,830 --> 00:56:41,610
en dat de gedachten en overleggingen
van de mensen voortdurend alleen

964
00:56:41,610 --> 00:56:43,230
maar slecht waren.

965
00:56:43,230 --> 00:56:46,170
Een ander komt uit Jeremia 17:

966
00:56:46,170 --> 00:56:52,410
Arglistig is het hart, boven alles, ja,
ongeneeslijk is het, wie zal het kennen?

967
00:56:52,410 --> 00:56:54,450
Weer een ander komt uit Jesaja:

968
00:56:54,450 --> 00:56:57,630
Echter, wij zijn allen als een onreine,

969
00:56:57,630 --> 00:57:01,350
al onze rechtvaardige daden
zijn als een bezoedeld kleed

970
00:57:01,350 --> 00:57:06,870
wij allen vallen af als een blad en onze
misdaden voeren ons weg als de wind.

971
00:57:06,870 --> 00:57:08,610
En dan is er dit vers:

972
00:57:08,610 --> 00:57:13,290
Kan een Ethiopiër zijn huidskleur
veranderen of een luipaard zijn vlekken?

973
00:57:13,290 --> 00:57:17,250
Dan kunnen jullie, die gewend
zijn kwaad te doen, ook goed doen.

974
00:57:17,250 --> 00:57:20,370
Met andere woorden, je
kunt het niet beter doen.

975
00:57:20,370 --> 00:57:23,730
Je bent gewoon door en door slecht.

976
00:57:23,730 --> 00:57:28,890
Naast deze verzen halen ze nog veel
andere aan, waaronder Psalm 14:

977
00:57:28,890 --> 00:57:34,950
Zij allen zijn afgedwaald, tezamen zijn
zij verdorven; er is niemand die goeddoet,

978
00:57:34,950 --> 00:57:36,330
zelfs niet één.

979
00:57:36,330 --> 00:57:39,090
Heel veel verzen uit het Oude Testament.

980
00:57:39,090 --> 00:57:43,050
Als je iets van een calvinist leest
of naar een calvinist luistert

981
00:57:43,050 --> 00:57:48,270
die totale verdorvenheid probeert aan te
tonen, of als je met hen in debat gaat,

982
00:57:48,270 --> 00:57:53,130
zoals ik doe, rijgen ze die verzen
meestal aaneen als een parelsnoer.

983
00:57:53,130 --> 00:57:57,990
Tegen niet-calvinisten zoals ik zeggen ze:
‘Dus jullie geloven dat iemand zich tot

984
00:57:57,990 --> 00:57:59,370
God kan keren.

985
00:57:59,370 --> 00:58:03,090
Jullie geloven dat iemand een
vrije wil heeft om zich te bekeren.

986
00:58:03,090 --> 00:58:07,290
Hoe kan iemand zich bekeren als al
zijn gedachtespinsels elke dag alleen

987
00:58:07,290 --> 00:58:08,790
maar slecht zijn?’

988
00:58:08,790 --> 00:58:12,150
Daarbij verwijzen ze naar Genesis 6:5:

989
00:58:12,150 --> 00:58:16,410
En de HEERE zag dat de slechtheid
van de mens op de aarde groot was,

990
00:58:16,410 --> 00:58:21,810
en dat al de gedachtespinsels van zijn
hart elke dag alleen maar slecht waren.

991
00:58:21,810 --> 00:58:26,610
Ze zullen zeggen: ‘Hoe kun je geloven
dat een zondaar zich kan bekeren als

992
00:58:26,610 --> 00:58:32,550
al zijn gedachtespinsels elke dag alleen
maar slecht zijn en zijn hart arglistig en

993
00:58:32,550 --> 00:58:35,790
ongeneeslijk is, zodat
niemand het kan kennen?’

994
00:58:35,790 --> 00:58:39,750
Daarbij halen ze ook Jeremia 17:9 aan:

995
00:58:39,750 --> 00:58:45,870
Arglistig is het hart, boven alles, ja,
ongeneeslijk is het, wie zal het kennen?

996
00:58:45,870 --> 00:58:49,230
Zoals een Ethiopiër zijn
huidskleur niet kan veranderen

997
00:58:49,230 --> 00:58:51,750
en een luipaard zijn
vlekken niet kan veranderen,

998
00:58:51,750 --> 00:58:55,830
kunnen zij hun slechte levenswijze
niet veranderen, enzovoort.

999
00:58:55,830 --> 00:58:58,290
Wat we moeten begrijpen, is dat al die

1000
00:58:58,290 --> 00:59:01,650
verzen die ze aanhalen een
context hebben die ze negeren.

1001
00:59:01,650 --> 00:59:04,410
Dat lijkt zelfs de strategie te zijn:

1002
00:59:04,410 --> 00:59:08,730
zinnen uit die verzen zo snel achter
elkaar aanhalen dat er niet eens tijd is

1003
00:59:08,730 --> 00:59:12,750
om na te denken over de mogelijke
context van elk van die verzen.

1004
00:59:12,750 --> 00:59:17,850
Het vers in Genesis 6 beschrijft duidelijk
de verdorven toestand van de mensen vlak

1005
00:59:17,850 --> 00:59:20,670
voor de zondvloed, hoe
slecht het ervoor stond

1006
00:59:20,670 --> 00:59:23,910
en waarom God met de
zondvloed moest ingrijpen.

1007
00:59:23,910 --> 00:59:26,850
Het gaat niet over ieder
mens die ooit heeft geleefd,

1008
00:59:26,850 --> 00:59:29,610
of over de omstandigheden in alle tijden.

1009
00:59:29,610 --> 00:59:33,810
Hij beschrijft een uitzonderlijk
slechte situatie vóór de zondvloed.

1010
00:59:33,810 --> 00:59:38,250
Jesaja en Jeremia beschrijven
allebei de mensen van hun eigen tijd.

1011
00:59:38,250 --> 00:59:40,830
Maar dit specifieke vers zegt niets over

1012
00:59:40,830 --> 00:59:44,130
totale verdorvenheid als
een overgeërfde toestand.

1013
00:59:44,130 --> 00:59:47,790
Het gaat over mensen die eraan
gewend zijn geraakt om kwaad te doen.

1014
00:59:47,790 --> 00:59:50,610
Ze hebben gewoonten
gevormd om kwaad te doen.

1015
00:59:50,610 --> 00:59:54,570
Die gewoonten zijn zo diep
ingesleten dat ze zichzelf net

1016
00:59:54,570 --> 00:59:59,430
zomin kunnen veranderen als iemand zijn
huidskleur kan veranderen of een dier het

1017
00:59:59,430 --> 01:00:01,710
patroon van zijn vacht kan veranderen.

1018
01:00:01,710 --> 01:00:06,090
Dat wil zeggen, zondigen is zo
natuurlijk voor hen geworden dat ze

1019
01:00:06,090 --> 01:00:07,770
niet kunnen veranderen.

1020
01:00:07,770 --> 01:00:11,670
Maar dit wordt niet beschouwd als
een toestand waarin ze geboren zijn.

1021
01:00:11,670 --> 01:00:14,190
Dit is geen oorspronkelijke toestand.

1022
01:00:14,190 --> 01:00:16,530
Het is een verworven toestand.

1023
01:00:16,530 --> 01:00:21,510
Kan ook een Cusjiet zijn huid
veranderen, of een luipaard zijn vlekken?

1024
01:00:21,510 --> 01:00:26,070
Zou ook u dan goed kunnen gaan doen,
gewend als u bent om kwaad te doen?

1025
01:00:26,070 --> 01:00:30,570
Je hebt jezelf eraan gewend, je hebt
gewoonten gevormd om kwaad te doen,

1026
01:00:30,570 --> 01:00:34,590
en je bent op een punt gekomen
waarop je die gewoonten echt niet

1027
01:00:34,590 --> 01:00:36,270
meer kunt doorbreken.

1028
01:00:36,270 --> 01:00:41,490
Dat is iets heel anders dan beweren
dat alle mensen vanaf hun geboorte in

1029
01:00:41,490 --> 01:00:43,650
deze toestand verkeren.

1030
01:00:43,650 --> 01:00:48,090
Dit is een toestand die hij beschrijft
van mensen die door hun gebruikelijke

1031
01:00:48,090 --> 01:00:51,270
gedrag in deze toestand
terecht zijn gekomen.

1032
01:00:51,270 --> 01:00:55,050
Als ik zeg dat Jeremia het over
de mensen van zijn tijd heeft

1033
01:00:55,050 --> 01:00:58,350
of dat Jesaja het over de
mensen van zijn tijd heeft,

1034
01:00:58,350 --> 01:01:00,870
zeg ik niet dat er geen andere mensen zijn

1035
01:01:00,870 --> 01:01:03,870
op wie deze beschrijvingen
van toepassing zouden zijn.

1036
01:01:03,870 --> 01:01:07,710
Er zijn veel mensen op wie deze
beschrijvingen van toepassing zijn.

1037
01:01:07,710 --> 01:01:12,090
In alle tijden en op veel plaatsen vind
je mensen voor wie deze beschrijving

1038
01:01:12,090 --> 01:01:13,410
passend zou zijn.

1039
01:01:13,410 --> 01:01:17,850
Maar wat ik zeg, is dat het geen
algemene uitspraak over de mensheid is.

1040
01:01:17,850 --> 01:01:20,490
Dit is geen antropomorfe uitspraak.

1041
01:01:20,490 --> 01:01:22,830
Het is geen theologische uitspraak.

1042
01:01:22,830 --> 01:01:25,530
Het is een profetische veroordeling.

1043
01:01:25,530 --> 01:01:29,010
Kijk, calvinisten willen
dit gebruiken alsof deze

1044
01:01:29,010 --> 01:01:32,790
Schriftgedeelten ons een theologie
van de mens proberen te leren,

1045
01:01:32,790 --> 01:01:35,370
een antropomorfe kijk op de mens.

1046
01:01:35,370 --> 01:01:40,530
Alsof deze Schriftgedeelten bedoeld zijn
als stukjes van een puzzel die een beeld

1047
01:01:40,530 --> 01:01:45,690
van alle mensen vormt, zodat we een leer
van totale verdorvenheid kunnen hebben en

1048
01:01:45,690 --> 01:01:47,970
die op alle mensen kunnen toepassen.

1049
01:01:47,970 --> 01:01:52,230
Als die leer waar is, zeggen
deze Schriftgedeelten dat niet.

1050
01:01:52,230 --> 01:01:54,450
Dat is het enige wat we kunnen zeggen.

1051
01:01:54,450 --> 01:01:56,370
Misschien is die leer waar.

1052
01:01:56,370 --> 01:01:59,370
Ik denk van niet, maar als ze waar is,

1053
01:01:59,370 --> 01:02:02,670
dragen deze Schriftgedeelten
daar niet aan bij.

1054
01:02:02,670 --> 01:02:05,550
Deze Schriftgedeelten
zijn in alle gevallen

1055
01:02:05,550 --> 01:02:09,870
profetische aanklachten tegen de toestand
van mensen die in een toestand zijn

1056
01:02:09,870 --> 01:02:13,650
geraakt waarover God op
het punt staat te oordelen.

1057
01:02:13,650 --> 01:02:16,830
Of alle mensen in deze
toestand verkeren of niet,

1058
01:02:16,830 --> 01:02:19,710
valt buiten wat deze verzen behandelen.

1059
01:02:19,710 --> 01:02:21,270
Vers 24:

1060
01:02:21,270 --> 01:02:26,430
Ik zal hen verspreiden als stoppels
die wegstuiven door de woestijnwind.

1061
01:02:26,430 --> 01:02:31,590
Dit zal uw lot zijn, uw deel door
Mij u toegemeten, spreekt de HEERE,

1062
01:02:31,590 --> 01:02:35,430
omdat u Mij hebt vergeten
en op leugen vertrouwde.

1063
01:02:35,430 --> 01:02:40,170
Daarom zal Ik ook de zomen van uw kleding
omhoog tillen tot over uw gezicht,

1064
01:02:40,170 --> 01:02:45,210
zodat uw schande gezien wordt:
uw overspeligheid en uw gehinnik,

1065
01:02:45,210 --> 01:02:47,550
uw schandalige hoererij.

1066
01:02:47,550 --> 01:02:52,410
Op de heuvels en in het veld heb
Ik uw afschuwelijke afgoden gezien.

1067
01:02:52,410 --> 01:02:55,830
Wee u, Jeruzalem, moet u niet rein worden?

1068
01:02:55,830 --> 01:02:57,690
Hoelang zal dat nog duren?

1069
01:02:57,690 --> 01:03:01,530
Het is interessant dat Hij wel aangeeft
dat ze gereinigd kunnen worden.

1070
01:03:01,530 --> 01:03:06,330
De spreker duidt de Engelse vraag
‘Will you still not be made clean?’

1071
01:03:06,330 --> 01:03:09,990
hier als: ‘Wil je dan nog
steeds niet gereinigd worden?’

1072
01:03:09,990 --> 01:03:12,930
Volgens hem gaat het dus om hun onwil.

1073
01:03:12,930 --> 01:03:16,530
[Vertalersnoot: Deze uitleg berust
op de Engelse formulering met ‘will’.

1074
01:03:16,530 --> 01:03:20,910
De aangehaalde Nederlandse vertaling
heeft ‘moet u niet rein worden?’

1075
01:03:20,910 --> 01:03:23,970
en bevat die verwijzing
naar willen niet expliciet.]

1076
01:03:23,970 --> 01:03:28,410
Er wordt in deze fase van Jeremia's
bediening dus nog steeds hoop geboden.

1077
01:03:28,410 --> 01:03:30,630
Ze zijn al heel ver afgedwaald.

1078
01:03:30,630 --> 01:03:32,910
Daar bestaat geen twijfel over.

1079
01:03:32,910 --> 01:03:35,790
Ze kunnen zichzelf
beslist niet veranderen.

1080
01:03:35,790 --> 01:03:40,470
In de toestand waarin ze verkeren, is hun
slechtheid zozeer een gewoonte geworden

1081
01:03:40,470 --> 01:03:44,070
dat de gedachte om te veranderen
niet eens bij hen opkomt.

1082
01:03:44,070 --> 01:03:48,030
Daarom zouden ze zich beslist tot
God moeten wenden om te veranderen,

1083
01:03:48,030 --> 01:03:49,590
maar dat doen ze niet.

1084
01:03:49,590 --> 01:03:53,910
In zijn bediening houdt Jeremia er
uiteindelijk mee op hun het vooruitzicht

1085
01:03:53,910 --> 01:03:55,950
op bekering voor te houden.

1086
01:03:55,950 --> 01:04:00,330
In deze vroege fase roept hij het
volk nog steeds op tot bekering,

1087
01:04:00,330 --> 01:04:05,550
maar later zal hij alleen nog maar zeggen:
‘De ramp staat vast. Die komt eraan.

1088
01:04:05,550 --> 01:04:07,650
Er valt niet aan te ontkomen.

1089
01:04:07,650 --> 01:04:09,750
Geef je er gewoon aan over.’

1090
01:04:09,750 --> 01:04:13,410
Zijn boodschap aan het volk zal
dus in zekere zin veranderen

1091
01:04:13,410 --> 01:04:17,191
zodra hij ziet dat bekering voor
hen zelfs geen mogelijkheid meer is.