1
00:00:02,010 --> 00:00:04,770
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,770 --> 00:00:10,590
Deze keer behandelen we Jeremia
hoofdstuk 6 tot en met 8.

3
00:00:10,590 --> 00:00:13,950
Laten we beginnen met lezen
in Jeremia hoofdstuk 6.

4
00:00:13,950 --> 00:00:17,850
Jeremia kwam uit Anathoth, een
stad in het gebied van Benjamin.

5
00:00:17,850 --> 00:00:21,750
Misschien spreekt hij daarom op dit
punt de kinderen van Benjamin aan.

6
00:00:21,750 --> 00:00:25,350
Het is mogelijk dat hij deze preek zelfs
in zijn eigen woonplaats hield voor

7
00:00:25,350 --> 00:00:26,910
de Benjaminieten daar.

8
00:00:26,910 --> 00:00:30,810
Of misschien was hij in Jeruzalem en
richtte hij zijn opmerkingen tot de

9
00:00:30,810 --> 00:00:34,350
Benjaminieten uit zijn eigen
stad of zijn eigen streek.

10
00:00:34,350 --> 00:00:38,970
Maar hij waarschuwt hen voor de legers
die eraan komen en het komende oordeel.

11
00:00:38,970 --> 00:00:40,170
Hij zegt:

12
00:00:40,170 --> 00:00:45,150
Breng u in veiligheid, nakomelingen van
Benjamin, uit het midden van Jeruzalem!

13
00:00:45,150 --> 00:00:49,770
Blaas de bazuin in Tekoa, geef een
vuursignaal af boven Beth-Cherem!

14
00:00:49,770 --> 00:00:53,670
Want er ziet onheil neer vanuit
het noorden, een grote ramp!

15
00:00:53,670 --> 00:00:58,410
Die bekoorlijke en die verwende,
Ik roei de dochter van Sion uit.

16
00:00:58,410 --> 00:01:00,930
Er komen herders naar
haar toe met hun kudden.

17
00:01:00,930 --> 00:01:05,430
Zij zetten rondom tegen haar tenten
op, ieder weidt zijn stukje af.

18
00:01:05,430 --> 00:01:07,410
Verklaar haar de oorlog!

19
00:01:07,410 --> 00:01:10,230
Sta op, laten we midden
op de dag oprukken!

20
00:01:10,230 --> 00:01:15,390
Wee ons, want de dag is bijna verstreken,
want de avondschaduwen worden langer.

21
00:01:15,390 --> 00:01:20,490
Sta op, laten we dan in de nacht oprukken,
laten we haar paleizen te gronde richten!

22
00:01:20,490 --> 00:01:23,310
Nu is deze beeldspraak
niet zo vanzelfsprekend.

23
00:01:23,310 --> 00:01:25,710
Hij vergelijkt Sion met een tere vrouw,

24
00:01:25,710 --> 00:01:29,370
om wie heen herders hun kamp hebben
opgeslagen die kennelijk oorlog

25
00:01:29,370 --> 00:01:30,210
tegen haar voeren.

26
00:01:30,210 --> 00:01:34,470
[Vertalersnoot: de Engelse Bijbelvertaling
die de spreker gebruikt, heeft in vers 2:

27
00:01:34,470 --> 00:01:38,850
‘Ik heb de dochter van Sion vergeleken
met een lieflijke, tere vrouw.’]

28
00:01:38,850 --> 00:01:42,870
Het lijkt geen erg natuurlijk
beeld: herders die hun kamp opslaan

29
00:01:42,870 --> 00:01:45,270
en oorlog voeren tegen een vrouw.

30
00:01:45,270 --> 00:01:49,050
Misschien wordt ze voorgesteld als een
vrouw die zonder bescherming buiten in

31
00:01:49,050 --> 00:01:50,310
het veld is.

32
00:01:50,310 --> 00:01:53,850
En de herders, die daar zo
ongeveer de dienst uitmaken,

33
00:01:53,850 --> 00:01:58,110
zien haar als een gemakkelijk slachtoffer
van wie ze misbruik kunnen maken.

34
00:01:58,110 --> 00:02:00,870
Ik weet niet precies waarom
herders en vrouwen in dit

35
00:02:00,870 --> 00:02:03,510
specifieke beeld door
elkaar worden gebruikt.

36
00:02:03,510 --> 00:02:08,250
Maar vers 4 en 5 lijken de woorden te
zijn van degenen die Jeruzalem willen

37
00:02:08,250 --> 00:02:10,470
aanvallen. Ze zeggen:

38
00:02:10,470 --> 00:02:12,450
Verklaar haar de oorlog!

39
00:02:12,450 --> 00:02:15,390
Sta op, laten we midden
op de dag oprukken!

40
00:02:15,390 --> 00:02:20,730
Wee ons, want de dag is bijna verstreken,
want de avondschaduwen worden langer.

41
00:02:20,730 --> 00:02:26,550
Sta op, laten we dan in de nacht oprukken,
laten we haar paleizen te gronde richten!

42
00:02:26,550 --> 00:02:30,330
Met andere woorden, we willen
Jeruzalem zo graag verwoesten

43
00:02:30,330 --> 00:02:32,910
dat we voor de nacht
niet hoeven op te houden.

44
00:02:32,910 --> 00:02:35,190
We willen gewoon blijven vechten.

45
00:02:35,190 --> 00:02:38,910
Jammer dat de dag ten einde
loopt; we zullen moeten ophouden.

46
00:02:38,910 --> 00:02:40,950
Maar dan houden ze toch niet op.

47
00:02:40,950 --> 00:02:44,430
Dit lijkt eenvoudigweg een
houding te beschrijven van

48
00:02:44,430 --> 00:02:48,930
zo graag willen verwoesten, dat ze er
bijna moeite mee zouden hebben dat de dag

49
00:02:48,930 --> 00:02:53,370
ten einde loopt, waardoor ze hun
aanval tijdelijk zouden moeten staken.

50
00:02:53,370 --> 00:02:55,290
Ze blijven maar aanvallen.

51
00:02:55,290 --> 00:02:57,270
Dat is in elk geval wat ze willen doen.

52
00:02:57,270 --> 00:03:02,250
Want zo zegt de HEERE van de
legermachten: Hak bomen om,

53
00:03:02,250 --> 00:03:05,790
werp tegen Jeruzalem
een belegeringsdam op.

54
00:03:05,790 --> 00:03:11,010
Dit is de stad die gestraft zal worden,
enkel onderdrukking is in haar midden!

55
00:03:11,010 --> 00:03:15,930
Zoals een bron zijn water opwelt,
zo welt zij haar slechtheid op.

56
00:03:15,930 --> 00:03:18,870
Geweld en verwoesting
wordt in haar gehoord,

57
00:03:18,870 --> 00:03:22,890
voor Mijn aangezicht is
voortdurend ziekte en plaag.

58
00:03:22,890 --> 00:03:27,270
Laat u straffen, Jeruzalem, anders
zal Mijn ziel zich van u losrukken,

59
00:03:27,270 --> 00:03:31,470
anders zal Ik een woestenij van
u maken, een onbewoond land!

60
00:03:31,470 --> 00:03:36,690
Zo zegt de HEERE van de legermachten: Zij
zullen het overblijfsel van Israël als een

61
00:03:36,690 --> 00:03:39,150
wijnstok nauwkeurig nalopen.

62
00:03:39,150 --> 00:03:43,170
Laat uw hand terugkeren als een
druivenplukker langs de ranken.

63
00:03:43,170 --> 00:03:46,410
Er staat hier dus dat ze
grondig zullen nalezen.

64
00:03:46,410 --> 00:03:50,010
Dat betekent dat ze werkelijk
niets zullen overlaten.

65
00:03:50,010 --> 00:03:51,990
Maar dat is niet helemaal waar.

66
00:03:51,990 --> 00:03:54,510
Dit is enigszins een overdrijving.

67
00:03:54,510 --> 00:04:00,330
Er bleef heel, heel weinig achter toen
de Babyloniërs de stad platbrandden en de

68
00:04:00,330 --> 00:04:02,430
rest van de bevolking wegvoerden.

69
00:04:02,430 --> 00:04:06,030
Een paar arme
plattelandsbewoners, boeren en

70
00:04:06,030 --> 00:04:11,010
andere mensen die geen bedreiging vormden
voor de Babyloniërs, werden achtergelaten.

71
00:04:11,010 --> 00:04:15,510
Maar er wordt bijna gesproken alsof
er helemaal geen overblijfsel is,

72
00:04:15,510 --> 00:04:17,850
alsof dit een grondige zuivering is,

73
00:04:17,850 --> 00:04:21,270
waarbij de takken volledig
worden kaalgeplukt.

74
00:04:21,270 --> 00:04:26,490
Tegen wie zal ik spreken, en wie zal ik
waarschuwen dat zij zullen luisteren?

75
00:04:26,490 --> 00:04:32,490
Zie, onbesneden is hun oor, zodat ze niet
in staat zijn om er acht op te slaan, zie,

76
00:04:32,490 --> 00:04:37,110
het woord van de HEERE is hun tot
smaad, ze vinden er geen vreugde in.

77
00:04:37,110 --> 00:04:39,810
Daarom ben ik vol van de
grimmigheid van de HEERE,

78
00:04:39,810 --> 00:04:42,150
ik ben het moe haar in te houden.

79
00:04:42,150 --> 00:04:44,970
Giet haar dan uit over de
kleine kinderen op straat,

80
00:04:44,970 --> 00:04:47,550
over de kring van de
jongemannen bij elkaar.

81
00:04:47,550 --> 00:04:51,090
Ja, ook de man zal met de
vrouw gevangen worden genomen,

82
00:04:51,090 --> 00:04:53,430
de oudere met de hoogbejaarde.

83
00:04:53,430 --> 00:04:57,630
Het gedeelte dat we nu gaan
lezen, vers 12 tot en met 15,

84
00:04:57,630 --> 00:05:00,210
is een profetie die wordt herhaald.

85
00:05:00,210 --> 00:05:02,370
Het is niet woordelijk hetzelfde.

86
00:05:02,370 --> 00:05:07,530
Tenminste, het eerste deel is bij de
tweede keer niet woordelijk hetzelfde,

87
00:05:07,530 --> 00:05:10,710
maar een groot deel van
het latere gedeelte wel.

88
00:05:10,710 --> 00:05:16,350
Het wordt herhaald in hoofdstuk 8,
vers 10 tot en met 12. Er staat:

89
00:05:16,350 --> 00:05:19,770
Hun huizen zullen overgaan
in de handen van anderen,

90
00:05:19,770 --> 00:05:23,190
samen met de akkers en de
vrouwen, want Ik zal Mijn hand

91
00:05:23,190 --> 00:05:27,330
uitstrekken tegen de inwoners
van dit land, spreekt de HEERE.

92
00:05:27,330 --> 00:05:32,610
Want van hun kleinste tot hun grootste,
ieder van hen is uit op winstbejag.

93
00:05:32,610 --> 00:05:36,510
Van profeet tot priester
pleegt ieder van hen bedrog.

94
00:05:36,510 --> 00:05:42,210
Zij genezen de breuk van Mijn volk op het
lichtst, door te zeggen: Vrede, vrede!

95
00:05:42,210 --> 00:05:44,190
Maar er is geen vrede.

96
00:05:44,190 --> 00:05:48,150
Staan zij beschaamd, omdat zij
een gruweldaad gedaan hebben?

97
00:05:48,150 --> 00:05:52,950
Ze schamen zich niet in het minst,
ja, zij weten van geen blozen.

98
00:05:52,950 --> 00:05:57,990
Daarom zullen zij vallen onder hen die
vallen; ten tijde dat Ik hen zal straffen,

99
00:05:57,990 --> 00:06:00,330
zullen zij struikelen, zegt de HEERE.

100
00:06:00,330 --> 00:06:04,530
Ze zullen dus hun huizen, hun
akkers en hun vrouwen verliezen.

101
00:06:04,530 --> 00:06:07,830
Kennelijk zullen hun vrouwen door
degenen die hen gevangennemen als

102
00:06:07,830 --> 00:06:09,690
slavinnen worden meegenomen.

103
00:06:09,690 --> 00:06:12,510
En waarschijnlijk zullen
ze als seksslavinnen worden

104
00:06:12,510 --> 00:06:15,690
gebruikt wanneer ze naar
Babylon worden teruggebracht.

105
00:06:15,690 --> 00:06:19,710
Je huis en je akkers verliezen
is een vreselijke tragedie.

106
00:06:19,710 --> 00:06:23,070
Maar zien hoe je gezin op
deze manier wordt verwoest,

107
00:06:23,070 --> 00:06:27,870
zien hoe je vrouw door degenen die jullie
gevangennemen bij je wordt weggehaald,

108
00:06:27,870 --> 00:06:30,750
zou gewoon, als je ook
maar iets om je vrouw gaf,

109
00:06:30,750 --> 00:06:33,750
het allerergste zijn
wat je zou kunnen zien.

110
00:06:33,750 --> 00:06:37,650
Behalve misschien dat je kinderen voor
je ogen worden gemarteld of gedood.

111
00:06:37,650 --> 00:06:39,510
Maar dat zouden ze ook zien.

112
00:06:39,510 --> 00:06:41,730
Er staat dus dat ze de verwonding van

113
00:06:41,730 --> 00:06:45,150
Mijn volk oppervlakkig hebben
genezen door te zeggen:

114
00:06:45,150 --> 00:06:48,870
Vrede, vrede, terwijl er geen vrede is.

115
00:06:48,870 --> 00:06:51,990
Bedenk wat de genezing was
waar Jesaja het over had.

116
00:06:51,990 --> 00:06:56,670
Het oordeel van God dat over hen
kwam vanwege hun opstand tegen Hem,

117
00:06:56,670 --> 00:06:59,790
dat was hun ziekte. Ze waren gewond.

118
00:06:59,790 --> 00:07:01,770
Ze hadden genezing nodig.

119
00:07:01,770 --> 00:07:04,710
Niemand had hen verzorgd, zei Jesaja.

120
00:07:04,710 --> 00:07:07,650
En verderop in Jesaja
wordt Jezus voorgesteld

121
00:07:07,650 --> 00:07:10,170
als Degene Die de Genezer zal zijn.

122
00:07:10,170 --> 00:07:15,330
Maar Hij is om onze overtredingen verwond,
om onze ongerechtigheden verbrijzeld.

123
00:07:15,330 --> 00:07:18,510
De straf die ons de vrede
aanbrengt, was op Hem,

124
00:07:18,510 --> 00:07:21,930
en door Zijn striemen is er
voor ons genezing gekomen.

125
00:07:21,930 --> 00:07:26,130
Hij is Degene Die de gebrokenen
van hart verbindt, om zo te zeggen,

126
00:07:26,130 --> 00:07:27,930
Die de wonden verbindt.

127
00:07:27,930 --> 00:07:33,330
Bij Jesaja loopt dit thema door het hele
boek heen: het volk is ziek en gewond.

128
00:07:33,330 --> 00:07:36,090
Het lijkt heel sterk op
de man die in handen van

129
00:07:36,090 --> 00:07:39,810
rovers viel in het verhaal
van de barmhartige Samaritaan.

130
00:07:39,810 --> 00:07:41,550
Niemand zorgt voor hem.

131
00:07:41,550 --> 00:07:44,610
Zijn wonden liggen open. Hij bloedt.

132
00:07:44,610 --> 00:07:47,430
Zijn wonden zijn
ongetwijfeld aan het etteren.

133
00:07:47,430 --> 00:07:48,990
Hij is er slecht aan toe.

134
00:07:48,990 --> 00:07:52,230
Als iemand hem niet snel
helpt, zal hij sterven.

135
00:07:52,230 --> 00:07:54,690
In Jesaja is het volk er zo aan toe,

136
00:07:54,690 --> 00:07:58,590
omdat God het oordeel over
hen brengt vanwege hun kwaad.

137
00:07:58,590 --> 00:08:02,430
En ze zijn van God vervreemd,
maar er is geen genezer.

138
00:08:02,430 --> 00:08:05,910
En dan komt de Messias, Die de Genezer is.

139
00:08:05,910 --> 00:08:11,250
Jeremia gebruikt het beeld van de wond en
de genezing op een vergelijkbare manier.

140
00:08:11,250 --> 00:08:15,690
Er is daar in feite geen genezer,
maar er zijn nepgenezers.

141
00:08:15,690 --> 00:08:19,530
Er zijn valse profeten die beweren
dat ze vrede zullen hebben.

142
00:08:19,530 --> 00:08:24,870
Ze verlichten de angst en de stress en
de spanning door valse hoop te geven.

143
00:08:24,870 --> 00:08:28,530
Het voelt als genezing,
omdat de pijn wordt verlicht.

144
00:08:28,530 --> 00:08:32,070
Het is alsof je een aspirientje
neemt als je hoofdpijn hebt.

145
00:08:32,070 --> 00:08:34,830
Dat geneest je hoofdpijn oppervlakkig.

146
00:08:34,830 --> 00:08:36,870
Het geneest die niet echt.

147
00:08:36,870 --> 00:08:40,530
Wat de hoofdpijn ook veroorzaakt,
het blijft een probleem,

148
00:08:40,530 --> 00:08:42,390
maar je voelt het niet meer.

149
00:08:42,390 --> 00:08:46,650
Zo waren de valse profeten deze
ramp in het leven van de gemeenschap

150
00:08:46,650 --> 00:08:50,070
oppervlakkig aan het
genezen, als een aspirientje.

151
00:08:50,070 --> 00:08:53,430
Ze gaven hun een vals gevoel
van verlichting met een valse

152
00:08:53,430 --> 00:08:55,050
boodschap van vrede.

153
00:08:55,050 --> 00:09:01,350
Zo zegt de HEERE: Ga staan op de wegen,
en zie, vraag naar de aloude paden,

154
00:09:01,350 --> 00:09:04,410
waar toch de goede weg
is, en bewandel die.

155
00:09:04,410 --> 00:09:06,930
Dan zult u rust vinden voor uw ziel.

156
00:09:06,930 --> 00:09:10,050
Maar zij zeggen: Wij bewandelen die niet.

157
00:09:10,050 --> 00:09:11,430
Datzelfde:

158
00:09:11,430 --> 00:09:13,950
Jullie zullen rust vinden voor je ziel.

159
00:09:13,950 --> 00:09:19,050
citeert Jezus rechtstreeks met betrekking
tot degenen die Hem zouden volgen,

160
00:09:19,050 --> 00:09:23,130
in Mattheüs 11:29. Hij zei:

161
00:09:23,130 --> 00:09:28,470
Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat
Ik zachtmoedig ben en nederig van hart;

162
00:09:28,470 --> 00:09:31,530
en u zult rust vinden voor uw ziel;

163
00:09:31,530 --> 00:09:34,890
Interessant, dat is de
passage over het juk.

164
00:09:34,890 --> 00:09:37,530
Jeremia droeg ook een juk. En:

165
00:09:37,530 --> 00:09:42,750
Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat
Ik zachtmoedig ben en nederig van hart;

166
00:09:42,750 --> 00:09:48,930
en u zult rust vinden voor uw ziel; want
Mijn juk is zacht en Mijn last is licht.

167
00:09:48,930 --> 00:09:54,570
zegt Hij. Dus Jezus citeert Jeremia
daadwerkelijk in deze ene regel.

168
00:09:54,570 --> 00:09:58,050
Jeremia zegt tegen het volk dat
ze moeten proberen na te gaan hoe

169
00:09:58,050 --> 00:09:59,550
men vroeger leefde.

170
00:09:59,550 --> 00:10:03,690
Dat wil zeggen, in de tijd dat
Israël nog niet afvallig was.

171
00:10:03,690 --> 00:10:05,490
Vraag naar de oude paden.

172
00:10:05,490 --> 00:10:08,250
Welke weg moesten ze volgens Mozes gaan?

173
00:10:08,250 --> 00:10:12,450
Toen de mensen in de dagen van Jozua in
een goede verhouding tot God leefden,

174
00:10:12,450 --> 00:10:15,090
wat was toen de oude manier van leven?

175
00:10:15,090 --> 00:10:20,070
Daar moet Israël naar terug, want dat is
de goede weg, en die moeten ze bewandelen.

176
00:10:20,070 --> 00:10:24,210
En als ze dat doen, zal het goed
gaan. Ze zullen rust hebben.

177
00:10:24,210 --> 00:10:26,310
De valse profeten zeggen:

178
00:10:26,310 --> 00:10:29,610
Vrede, vrede, maar er is geen vrede.

179
00:10:29,610 --> 00:10:31,830
Maar er zou vrede kunnen zijn.

180
00:10:31,830 --> 00:10:35,670
Als je de oude wegen
bewandelt, zul je vrede vinden.

181
00:10:35,670 --> 00:10:41,610
Zo zegt de HEERE: Ga staan op de wegen,
en zie, vraag naar de aloude paden,

182
00:10:41,610 --> 00:10:44,550
waar toch de goede weg
is, en bewandel die.

183
00:10:44,550 --> 00:10:47,130
Dan zult u rust vinden voor uw ziel.

184
00:10:47,130 --> 00:10:49,710
Maar zij zeggen: Wij bewandelen die niet.

185
00:10:49,710 --> 00:10:55,770
Daarom zegt hij: ‘Ik ben de ware profeet,
en ik zeg jullie dat er vrede kan zijn.’

186
00:10:55,770 --> 00:11:00,870
De valse profeten zeggen dat je vanzelf
vrede hebt door gewoon door te gaan

187
00:11:00,870 --> 00:11:02,610
zoals je nu bezig bent.

188
00:11:02,610 --> 00:11:06,270
Ik zeg dat je vrede zou kunnen
hebben als je teruggaat naar de oude

189
00:11:06,270 --> 00:11:07,710
manier van leven.

190
00:11:07,710 --> 00:11:11,130
Maar jullie willen die weg
niet bewandelen. Ze zeggen:

191
00:11:11,130 --> 00:11:13,050
Die weg gaan we niet.

192
00:11:13,050 --> 00:11:14,370
Vers 17:

193
00:11:14,370 --> 00:11:19,830
Ik heb wachters over u aangesteld:
Sla acht op het geluid van de bazuin!

194
00:11:19,830 --> 00:11:23,070
Maar zij zeggen: Daar
slaan wij geen acht op.

195
00:11:23,070 --> 00:11:27,810
Dus hij waarschuwt. De wachter op de
muur kijkt uit naar de indringers.

196
00:11:27,810 --> 00:11:31,410
En als hij de indringers ziet,
roept hij het volk tot de orde door

197
00:11:31,410 --> 00:11:33,210
op de bazuin te blazen.

198
00:11:33,210 --> 00:11:36,630
Het is een waarschuwing:
jullie worden aangevallen.

199
00:11:36,630 --> 00:11:39,450
En de mensen zeggen: ‘Dat
willen we niet horen.

200
00:11:39,450 --> 00:11:41,670
We gaan niet naar die bazuin luisteren.

201
00:11:41,670 --> 00:11:44,490
Hij speelt niet het deuntje
dat wij leuk vinden.’

202
00:11:44,490 --> 00:11:50,790
Daarom, heidenvolken, luister, weet,
gemeenschap, wat er onder hen leeft!

203
00:11:50,790 --> 00:11:55,110
Luister, aarde, zie, Ik
breng onheil over dit volk.

204
00:11:55,110 --> 00:11:57,330
Dat is de vrucht van hun gedachten.

205
00:11:57,330 --> 00:12:01,050
Want op Mijn woorden hebben zij
geen acht geslagen, en Mijn wet,

206
00:12:01,050 --> 00:12:02,910
die hebben zij verworpen.

207
00:12:02,910 --> 00:12:06,630
Waarom zou voor Mij wierook uit
Sjeba moeten komen en de beste

208
00:12:06,630 --> 00:12:08,610
kalmoes uit een ver land?

209
00:12:08,610 --> 00:12:11,250
Uw brandoffers zijn Mij niet welgevallig,

210
00:12:11,250 --> 00:12:14,250
en uw slachtoffers zijn
Mij niet aangenaam.

211
00:12:14,250 --> 00:12:17,670
Breng Mij niet al die verfijnde
wierook en dergelijke.

212
00:12:17,670 --> 00:12:21,570
Ik heb er geen belangstelling voor,
omdat jullie niet rechtvaardig zijn.

213
00:12:21,570 --> 00:12:24,630
Hetzelfde wat Jesaja in
zijn eerste hoofdstuk zei:

214
00:12:24,630 --> 00:12:27,510
dat God hun offers en hun wierook zat was,

215
00:12:27,510 --> 00:12:31,830
omdat ze op dezelfde dag dat ze hun
rituele aanbidding aan God brachten,

216
00:12:31,830 --> 00:12:36,690
ook bedrogen en onderdrukten en
kwade dingen deden die God krenkten.

217
00:12:36,690 --> 00:12:40,770
Daarom was hun aanbidding
aanstootgevend voor Hem. Zo ook hier:

218
00:12:40,770 --> 00:12:45,990
Ik wil jullie offers niet, ook jullie
brandoffers niet. Wat heb Ik daaraan?

219
00:12:45,990 --> 00:12:48,090
Jullie zijn niet echt oprecht.

220
00:12:48,090 --> 00:12:54,330
Daarom, zo zegt de HEERE: Zie, Ik ga dit
volk struikelblokken geven waarover zij

221
00:12:54,330 --> 00:12:59,610
zullen struikelen: de vaders samen met
de zonen, de buurman met zijn naaste,

222
00:12:59,610 --> 00:13:01,290
zij zullen omkomen.

223
00:13:01,290 --> 00:13:05,970
Zo zegt de HEERE: Zie, een volk
komt uit het land in het noorden,

224
00:13:05,970 --> 00:13:10,110
een grote natie zal opgewekt worden
van de uithoeken van de aarde.

225
00:13:10,110 --> 00:13:14,190
Boog en werpspies grijpen zij
vast, meedogenloos is het,

226
00:13:14,190 --> 00:13:16,230
zij zullen geen medelijden hebben.

227
00:13:16,230 --> 00:13:20,070
Hun geluid bruist als de zee,
en zij rijden op paarden,

228
00:13:20,070 --> 00:13:23,970
als mannen opgesteld voor de
strijd tegen u, dochter van Sion.

229
00:13:23,970 --> 00:13:28,170
Wij hebben het gerucht over hem
gehoord, wij hebben de moed verloren,

230
00:13:28,170 --> 00:13:32,790
benauwdheid heeft ons aangegrepen,
smart als van een barende vrouw.

231
00:13:32,790 --> 00:13:37,890
Trek het veld niet in, ga de weg niet op,
want daar is het zwaard van de vijand,

232
00:13:37,890 --> 00:13:39,630
angst van rondom.

233
00:13:39,630 --> 00:13:44,850
Dochter van Mijn volk, omgord u met
een rouwgewaad, wentel u in de as,

234
00:13:44,850 --> 00:13:49,650
bedrijf rouw over een enig kind,
betoon een zeer bittere rouwklacht,

235
00:13:49,650 --> 00:13:53,070
want plotseling zal over
ons de verwoester komen.

236
00:13:53,070 --> 00:13:58,110
Daar heb je dus de oproep tot bekering,
om je in een rouwgewaad te kleden en in de

237
00:13:58,110 --> 00:13:59,370
as te rollen.

238
00:13:59,370 --> 00:14:03,390
Dit klinkt als een wat uitbundiger vorm
van bekering dan alleen maar in de as

239
00:14:03,390 --> 00:14:07,230
zitten, zoals Job bijvoorbeeld
deed, en zoals ook van anderen in de

240
00:14:07,230 --> 00:14:08,670
Bijbel wordt gezegd.

241
00:14:08,670 --> 00:14:11,670
Ze krijgen te horen dat ze
in de as moeten rondrollen.

242
00:14:11,670 --> 00:14:15,690
Met andere woorden, je moet
je vol overgave bekeren.

243
00:14:15,690 --> 00:14:17,970
Je moet daarin tot het uiterste gaan.

244
00:14:17,970 --> 00:14:21,270
Je moet een stap verder
gaan dan gewone bekering.

245
00:14:21,270 --> 00:14:24,870
Rouw alsof je rouwde om het
verlies van je enige zoon.

246
00:14:24,870 --> 00:14:27,750
Dat is waarschijnlijk de
diepste vorm van rouw.

247
00:14:27,750 --> 00:14:30,870
Dat is waarschijnlijk de
diepste vorm van verdriet.

248
00:14:30,870 --> 00:14:32,910
Zulk verdriet heb je nodig.

249
00:14:32,910 --> 00:14:37,470
Ik heb u aangesteld tot keurmeester
onder Mijn volk, tot een vesting,

250
00:14:37,470 --> 00:14:39,990
opdat u hun weg zou kennen en beproeven.

251
00:14:39,990 --> 00:14:43,410
Een keurmeester is natuurlijk
iemand die de zuiverheid van

252
00:14:43,410 --> 00:14:46,290
goud en zilver en dergelijke
dingen onderzoekt.

253
00:14:46,290 --> 00:14:51,750
Jeremia heeft dus als het ware die rol:
kijken wat voor metaal deze mensen zijn.

254
00:14:51,750 --> 00:14:53,850
Hij beproeft dus hun karakter.

255
00:14:53,850 --> 00:14:59,070
In het Engels maakt de spreker hier
een woordspeling met ‘metal’ (metaal)

256
00:14:59,070 --> 00:15:01,710
en ‘mettle’ (karakter).

257
00:15:01,710 --> 00:15:06,390
Zij allen zijn de afvalligsten van de
afvalligen, zij gaan rond met lasterpraat,

258
00:15:06,390 --> 00:15:11,070
als koper en ijzer zijn ze,
verdervers zijn het, allemaal.

259
00:15:11,070 --> 00:15:15,270
De blaasbalg is verbrand, het
lood is door het vuur vergaan,

260
00:15:15,270 --> 00:15:18,390
tevergeefs heeft de smelter
zo ijverig gesmolten,

261
00:15:18,390 --> 00:15:20,970
want de slechten zijn niet uitgezuiverd.

262
00:15:20,970 --> 00:15:24,390
Dit is waarschijnlijk het beeld
van het opstoken van een vuur om

263
00:15:24,390 --> 00:15:27,270
goud te smelten en de
slakken eruit te halen,

264
00:15:27,270 --> 00:15:32,190
of om zilver te smelten en de
slakken eruit te halen. Er staat:

265
00:15:32,190 --> 00:15:36,630
De blaasbalg is verbrand, het
lood is door het vuur vergaan,

266
00:15:36,630 --> 00:15:39,990
tevergeefs heeft de smelter
zo ijverig gesmolten,

267
00:15:39,990 --> 00:15:43,050
want de slechten zijn niet uitgezuiverd.

268
00:15:43,050 --> 00:15:47,430
Verworpen zilver noemt men hen,
want de HEERE heeft hen verworpen.

269
00:15:47,430 --> 00:15:52,590
Hij zegt dat de woorden van Jeremia dienen
om te toetsen of hier werkelijk zilver of

270
00:15:52,590 --> 00:15:53,790
goud aanwezig is.

271
00:15:53,790 --> 00:15:57,870
Of er iets van waarde is, iets
wat het waard is om te behouden

272
00:15:57,870 --> 00:16:01,350
of het vuur te overleven. Dat is er niet.

273
00:16:01,350 --> 00:16:03,570
Deze mensen zijn niets waard.

274
00:16:03,570 --> 00:16:05,910
Ze zijn brons en ijzer.

275
00:16:05,910 --> 00:16:10,050
Dat er van hen wordt gezegd dat ze brons
en ijzer zijn in plaats van goud en

276
00:16:10,050 --> 00:16:14,370
zilver, doet denken aan wat
Jesaja in hoofdstuk 60 zei

277
00:16:14,370 --> 00:16:16,950
toen hij het over het
nieuwe Jeruzalem had.

278
00:16:16,950 --> 00:16:21,330
Hij deed een uitspraak die daar
zomaar staat, zonder enige uitleg,

279
00:16:21,330 --> 00:16:25,650
en die door deze beeldspraak
misschien enigszins wordt verklaard.

280
00:16:25,650 --> 00:16:28,410
De mensen die goud en
zilver zouden moeten zijn,

281
00:16:28,410 --> 00:16:33,150
zijn in werkelijkheid brons
en ijzer, in wezen waardeloos.

282
00:16:33,150 --> 00:16:35,430
Het zijn geen edelmetalen.

283
00:16:35,430 --> 00:16:38,790
In Jesaja 60, vers 17, staat:

284
00:16:38,790 --> 00:16:44,910
In plaats van koper zal Ik goud brengen,
in plaats van ijzer zal Ik zilver brengen,

285
00:16:44,910 --> 00:16:48,810
in plaats van hout koper,
in plaats van stenen ijzer.

286
00:16:48,810 --> 00:16:54,690
En als uw opzichter stel Ik vrede aan
en als uw opzieners gerechtigheid.

287
00:16:54,690 --> 00:16:59,490
Dit gaat waarschijnlijk over mensen:
dat mensen die waardeloos zijn,

288
00:16:59,490 --> 00:17:05,010
brons en ijzer, vervangen zullen worden
door mensen die goud en zilver zijn.

289
00:17:05,010 --> 00:17:10,470
Dit is belangrijk, omdat het in Jesaja
gaat over de val van het oude Jeruzalem

290
00:17:10,470 --> 00:17:13,050
en de komst van het nieuwe Jeruzalem.

291
00:17:13,050 --> 00:17:18,330
Het oude Jeruzalem werd gekenmerkt door
mensen zoals Jeremia die beschrijft.

292
00:17:18,330 --> 00:17:22,890
Ze zijn brons, ze zijn ijzer,
waardeloos wat God betreft.

293
00:17:22,890 --> 00:17:28,290
Maar de mensen van het nieuwe Jeruzalem
zijn mensen die echt, zuiver goud zijn,

294
00:17:28,290 --> 00:17:32,130
zuiver zilver, mensen
aan wie God waarde hecht.

295
00:17:32,130 --> 00:17:35,190
Kijk eens wat God in
Maleachi hoofdstuk 3 zei.

296
00:17:35,190 --> 00:17:39,150
Wanneer Maleachi het heeft over het
oordeel over Jeruzalem in het jaar

297
00:17:39,150 --> 00:17:43,350
70 na Christus, waar hoofdstuk
3 grotendeels over gaat,

298
00:17:43,350 --> 00:17:50,310
staat er in Maleachi 3:16 en 17 dit
korte gedeelte over het overblijfsel.

299
00:17:50,310 --> 00:17:53,850
Maleachi 3:16 en 17 zegt:

300
00:17:53,850 --> 00:17:58,650
Dan spreken zij die de HEERE
vrezen, ieder tot zijn naaste:

301
00:17:58,650 --> 00:18:01,830
De HEERE slaat er acht op en luistert.

302
00:18:01,830 --> 00:18:04,950
Er is een gedenkboek geschreven
voor Zijn aangezicht,

303
00:18:04,950 --> 00:18:08,910
voor wie de HEERE vrezen en
wie Zijn Naam hoogachten.

304
00:18:08,910 --> 00:18:12,690
En zij zullen voor Mij, zegt
de HEERE van de legermachten,

305
00:18:12,690 --> 00:18:16,830
op de dag die Ik maken zal,
een persoonlijk eigendom zijn.

306
00:18:16,830 --> 00:18:21,690
Ik zal hen sparen, zoals een man
zijn zoon spaart die hem dient.

307
00:18:21,690 --> 00:18:23,850
Dat is het overblijfsel in Israël.

308
00:18:23,850 --> 00:18:29,370
Het is alsof je, wanneer het huis in brand
staat, niet alles naar buiten kunt halen.

309
00:18:29,370 --> 00:18:33,210
Je moet snel uit het vuur wegkomen,
maar je grijpt de dingen die voor jou

310
00:18:33,210 --> 00:18:34,830
het waardevolst zijn.

311
00:18:34,830 --> 00:18:36,930
Je zou zeker je zoon redden.

312
00:18:36,930 --> 00:18:41,370
Je zou je kinderen grijpen, ze naar
buiten brengen, en je zilver en je

313
00:18:41,370 --> 00:18:43,350
goud, je juwelen.

314
00:18:43,350 --> 00:18:47,250
Je haalt je juwelen uit het
huis omdat ze waardevol zijn.

315
00:18:47,250 --> 00:18:50,430
Je laat het huis boven op
al het andere instorten,

316
00:18:50,430 --> 00:18:52,590
maar je neemt de kostbaarheden mee.

317
00:18:52,590 --> 00:18:56,130
Je neemt je kinderen mee,
je neemt je juwelen mee.

318
00:18:56,130 --> 00:18:59,670
En Hij zegt dat wanneer Jeruzalem
getroffen wordt door deze

319
00:18:59,670 --> 00:19:05,850
allesverterende brand, deze holocaust in
het jaar 70 na Christus, al het afval,

320
00:19:05,850 --> 00:19:09,210
alle waardeloze spullen,
verbrand zullen worden.

321
00:19:09,210 --> 00:19:11,850
Maar God zal de waardevolle dingen redden.

322
00:19:11,850 --> 00:19:15,210
Het overblijfsel werd uit Jeruzalem gered.

323
00:19:15,210 --> 00:19:20,130
Zij waren als de juwelen die God uit
het huis redde, of als Zijn kinderen.

324
00:19:20,130 --> 00:19:23,970
[Vertalersnoot: waar het
Nederlandse citaat van Maleachi 3:17

325
00:19:23,970 --> 00:19:28,410
‘een persoonlijk eigendom’ heeft,
spreekt de gebruikte Engelse vertaling

326
00:19:28,410 --> 00:19:30,750
over ‘Mijn juwelen’.]

327
00:19:30,750 --> 00:19:32,670
God vergelijkt Zijn volk dus met

328
00:19:32,670 --> 00:19:35,730
waardevolle dingen die
het bewaren waard zijn,

329
00:19:35,730 --> 00:19:39,210
tegenover dingen die het
bewaren niet waard zijn.

330
00:19:39,210 --> 00:19:44,790
Zilver en goud zijn een beeld dat Hij
daar in Jesaja en in Jeremia gebruikt.

331
00:19:44,790 --> 00:19:49,590
Ik wil er even op wijzen dat dit misschien
enig licht werpt op de uitleg van

332
00:19:49,590 --> 00:19:54,690
Paulus' woorden in 1 Korinthe 3, die
zo vaak verkeerd begrepen worden.

333
00:19:54,690 --> 00:19:59,550
Bedenk dat Paulus in 1 Korinthe
3, in vers 9, het volgende zei.

334
00:19:59,550 --> 00:20:03,870
En in die context betekent
‘wij’ Paulus en Apollos:

335
00:20:03,870 --> 00:20:07,110
Want Gods medearbeiders zijn wíj.

336
00:20:07,110 --> 00:20:10,710
Gods akker en Gods bouwwerk bent ú.

337
00:20:10,710 --> 00:20:14,670
Met ‘jullie’ bedoelt hij
de gemeente in Korinthe.

338
00:20:14,670 --> 00:20:16,470
Jullie zijn Gods akker.

339
00:20:16,470 --> 00:20:18,450
Jullie zijn Gods bouwwerk.

340
00:20:18,450 --> 00:20:24,270
Jullie zijn dus Gods akker, en Apollos
en ik zijn werkers op die akker.

341
00:20:24,270 --> 00:20:26,790
Ik plant en hij geeft water.

342
00:20:26,790 --> 00:20:29,190
Jullie zijn Gods bouwwerk.

343
00:20:29,190 --> 00:20:32,370
Apollos en ik zijn werkers aan dat gebouw.

344
00:20:32,370 --> 00:20:34,530
Ik heb het fundament gelegd.

345
00:20:34,530 --> 00:20:37,950
Apollos en anderen komen
op dat fundament bouwen.

346
00:20:37,950 --> 00:20:41,850
Hij heeft het over christelijke werkers
die de gemeente tot ontwikkeling brengen,

347
00:20:41,850 --> 00:20:43,650
die de gemeente bouwen.

348
00:20:43,650 --> 00:20:45,450
Hij zegt in vers 12:

349
00:20:45,450 --> 00:20:51,630
Of nu iemand op dit fundament bouwt
met goud, zilver, edelstenen, hout,

350
00:20:51,630 --> 00:20:52,980
hooi of stro,

351
00:20:52,980 --> 00:20:56,130
Paulus heeft het over het
bouwen van de gemeente.

352
00:20:56,130 --> 00:21:00,030
Hij heeft het over mensen zoals
Apollos, die na hem komen.

353
00:21:00,030 --> 00:21:02,490
Paulus heeft het fundament gelegd.

354
00:21:02,490 --> 00:21:07,830
Anderen, zoals Apollos, zullen
komen en op dat fundament bouwen.

355
00:21:07,830 --> 00:21:10,290
Waarmee zullen zij de gemeente bouwen?

356
00:21:10,290 --> 00:21:14,070
Zullen ze de gemeente bouwen
met hout, hooi en stro?

357
00:21:14,070 --> 00:21:17,490
Als dat zo is, zal die
gemeente ten onder gaan.

358
00:21:17,490 --> 00:21:20,250
Ze zal de beproeving niet doorstaan.

359
00:21:20,250 --> 00:21:23,850
Christenen zullen met vurige
beproevingen te maken krijgen,

360
00:21:23,850 --> 00:21:29,850
en gemeenten die met hout, hooi en stro
gebouwd zijn, zullen verteerd worden.

361
00:21:29,850 --> 00:21:31,950
Er zal niets overblijven.

362
00:21:31,950 --> 00:21:35,610
De voorganger die ze heeft
gebouwd, wordt misschien behouden,

363
00:21:35,610 --> 00:21:40,110
maar hij zal geen enkele beloning krijgen,
omdat zijn werken niet standhielden.

364
00:21:40,110 --> 00:21:44,130
Maar als je de gemeente bouwt
met goud en zilver en edelstenen,

365
00:21:44,130 --> 00:21:46,350
dan zijn dat beelden
uit het Oude Testament

366
00:21:46,350 --> 00:21:48,990
voor mensen die werkelijk
godvruchtig zijn.

367
00:21:48,990 --> 00:21:52,470
Dan zal de gemeente die je
bouwt de beproevingen doorstaan.

368
00:21:52,470 --> 00:21:55,890
De voorganger die de gemeente
op die manier heeft gebouwd,

369
00:21:55,890 --> 00:21:58,350
zal aan het einde een beloning krijgen.

370
00:21:58,350 --> 00:22:00,690
Dat is waar Paulus het over heeft.

371
00:22:00,690 --> 00:22:04,110
Predikers gebruiken deze
passage gewoonlijk om te zeggen:

372
00:22:04,110 --> 00:22:07,050
‘Het fundament is Jezus in je leven.’

373
00:22:07,050 --> 00:22:13,830
Nu bouw je je leven met hout, hooi en
stro, of met goud, zilver en edelstenen.

374
00:22:13,830 --> 00:22:19,290
Op de oordeelsdag zal wat je met je
leven hebt gedaan óf verbranden óf niet.

375
00:22:19,290 --> 00:22:22,830
Als je je leven alleen maar hebt
verspild aan goddeloze dingen,

376
00:22:22,830 --> 00:22:26,250
Als iemands werk verbrandt,
zal hij schade lijden.

377
00:22:26,250 --> 00:22:31,230
Hijzelf echter zal behouden worden,
maar wel zo: als door vuur heen.

378
00:22:31,230 --> 00:22:33,270
Je zult je beloningen verliezen.

379
00:22:33,270 --> 00:22:35,670
Maar daar heeft Paulus het niet over.

380
00:22:35,670 --> 00:22:38,610
Hij heeft het niet over
individuele levens.

381
00:22:38,610 --> 00:22:41,250
Hij heeft het over het
bouwen van de gemeente.

382
00:22:41,250 --> 00:22:43,170
Hij zegt tegen de gemeente:

383
00:22:43,170 --> 00:22:46,110
Want Gods medearbeiders zijn wíj.

384
00:22:46,110 --> 00:22:49,410
Gods akker en Gods bouwwerk bent ú.

385
00:22:49,410 --> 00:22:52,950
Apollos en ik zijn werkers op
het veld en aan het gebouw.

386
00:22:52,950 --> 00:22:58,170
We planten, geven het veld water, leggen
fundamenten en bouwen op de fundamenten

387
00:22:58,170 --> 00:22:59,550
van het gebouw.

388
00:22:59,550 --> 00:23:01,950
Dit is wat christelijke werkers doen.

389
00:23:01,950 --> 00:23:05,070
Zo wordt de gemeente opgebouwd. Hij zegt:

390
00:23:05,070 --> 00:23:10,530
Een werker kan de gemeente bouwen met
goud, zilver en edelstenen, of zonder.

391
00:23:10,530 --> 00:23:13,830
Wat hij heeft gedaan, zal
op de proef worden gesteld.

392
00:23:13,830 --> 00:23:17,850
De gemeente in Amerika zal misschien
met beproevingen te maken krijgen.

393
00:23:17,850 --> 00:23:20,370
Misschien krijgen we al
met beproevingen te maken,

394
00:23:20,370 --> 00:23:22,710
en misschien komen er nog ergere.

395
00:23:22,710 --> 00:23:27,630
We zullen zien welke gemeenten die gebouwd
zijn, nog steeds gemeenten zullen zijn,

396
00:23:27,630 --> 00:23:29,670
en welke musea zullen zijn.

397
00:23:29,670 --> 00:23:34,350
Want er zijn gemeenten die met
hout, hooi en stro gebouwd zijn.

398
00:23:34,350 --> 00:23:38,430
De mensen die de muren vormen,
zijn geen levende stenen.

399
00:23:38,430 --> 00:23:41,910
Ze zijn brandbaar, ontvlambaar materiaal.

400
00:23:41,910 --> 00:23:46,590
Het zijn mensen die niet werkelijk
bekeerd zijn volgens het echte Evangelie.

401
00:23:46,590 --> 00:23:49,530
Ze zijn om de verkeerde redenen gekomen.

402
00:23:49,530 --> 00:23:51,810
Ze hebben de verkeerde drijfveren.

403
00:23:51,810 --> 00:23:54,870
Ze hebben zich niet aan
Christus overgegeven.

404
00:23:54,870 --> 00:23:57,930
Wanneer de vervolging
komt, zullen ze weg zijn.

405
00:23:57,930 --> 00:23:59,490
Ze zullen niet blijven.

406
00:23:59,490 --> 00:24:03,810
Maar als je een gemeente bouwt door het
Evangelie van het Koninkrijk te prediken,

407
00:24:03,810 --> 00:24:07,890
de heerschappij van Jezus, en
mensen geven zich aan Hem over,

408
00:24:07,890 --> 00:24:10,290
dan zijn zij de echte christenen.

409
00:24:10,290 --> 00:24:16,350
Dan bouw je een gebouw van levende
stenen, van goud en zilver en edelstenen.

410
00:24:16,350 --> 00:24:19,410
Zo'n gemeente zal beproeving doorstaan.

411
00:24:19,410 --> 00:24:23,670
Dat is in de afgelopen eeuw of
daaromtrent in veel landen gebleken,

412
00:24:23,670 --> 00:24:29,070
toen de communisten de macht overnamen
in delen van Oost-Europa en in China.

413
00:24:29,070 --> 00:24:33,270
Sommige kerkgebouwen daar
werden eenvoudigweg musea.

414
00:24:33,270 --> 00:24:37,950
Andere gemeenten overleefden in
de bossen, 's nachts, ondergronds,

415
00:24:37,950 --> 00:24:40,530
omdat daar echte christenen waren.

416
00:24:40,530 --> 00:24:44,370
Degene die die gemeente had gebouwd,
die de ondergrondse gemeente werd,

417
00:24:44,370 --> 00:24:46,470
had de juiste materialen gebruikt.

418
00:24:46,470 --> 00:24:50,670
Jeruzalem in de tijd van Jeremia
bestond niet uit de juiste materialen.

419
00:24:50,670 --> 00:24:52,350
Ze waren waardeloos.

420
00:24:52,350 --> 00:24:55,530
Hij was een keurmeester van
metalen, en hij kon niet

421
00:24:55,530 --> 00:25:00,750
concluderen dat ze goud en zilver
waren, maar juist het tegenovergestelde.

422
00:25:00,750 --> 00:25:04,530
Ze waren brons en ijzer,
niet echt waardevol.

423
00:25:04,530 --> 00:25:09,150
Wanneer de stad afbrandt, grijp je
niet al je centen, je koperen centen,

424
00:25:09,150 --> 00:25:11,130
om ze uit je huis te halen.

425
00:25:11,130 --> 00:25:14,190
Tenzij je er misschien een
pot met duizenden van hebt.

426
00:25:14,190 --> 00:25:16,590
Maar als de centen op je bureau liggen,

427
00:25:16,590 --> 00:25:19,650
laat je ze gewoon liggen
wanneer je wegrent.

428
00:25:19,650 --> 00:25:21,690
Je grijpt je goudstaven.

429
00:25:21,690 --> 00:25:25,770
Deze mensen zijn het niet waard om
te behouden, dat is wat hij zegt.

430
00:25:25,770 --> 00:25:27,570
Ze zijn niet waardevol.

431
00:25:27,570 --> 00:25:30,090
Nu Jeremia hoofdstuk 7.

432
00:25:30,090 --> 00:25:32,250
Dit is een heel goed hoofdstuk.

433
00:25:32,250 --> 00:25:35,610
Er staan dingen in die voor
ons heel waardevol zijn.

434
00:25:35,610 --> 00:25:39,570
Jeremia gaat daadwerkelijk naar
de tempel en profeteert daar,

435
00:25:39,570 --> 00:25:42,030
in de voorhoven van de tempel zelf.

436
00:25:42,030 --> 00:25:46,290
Wat hij hier aan de orde stelt, is
de houding die veel Joden hadden.

437
00:25:46,290 --> 00:25:50,130
Omdat de tempel in Jeruzalem
stond, en dat Gods huis was,

438
00:25:50,130 --> 00:25:55,410
zou God dus nooit toelaten dat Jeruzalem
in handen van heidense invallers viel.

439
00:25:55,410 --> 00:26:00,210
Gods tempel was als een geluksbrenger
waarop ze vertrouwden om zombies of zoiets

440
00:26:00,210 --> 00:26:01,410
af te weren.

441
00:26:01,410 --> 00:26:05,370
Ze dachten dat Gods tempel zou
verhinderen dat welke aanvaller dan ook

442
00:26:05,370 --> 00:26:06,630
succes zou hebben.

443
00:26:06,630 --> 00:26:11,490
Want God zou Zijn tempel tot elke
prijs verdedigen, wat er ook gebeurde.

444
00:26:11,490 --> 00:26:15,450
Jeremia's boodschap is dat dit
niet helemaal waar is. Hij zei:

445
00:26:15,450 --> 00:26:18,150
Want ga toch naar Mijn
plaats die in Silo was,

446
00:26:18,150 --> 00:26:20,790
daar waar Ik vroeger Mijn
Naam heb laten wonen,

447
00:26:20,790 --> 00:26:25,710
en zie wat Ik daarmee gedaan heb vanwege
de slechtheid van Mijn volk Israël.

448
00:26:25,710 --> 00:26:27,510
Dat is een goede vraag.

449
00:26:27,510 --> 00:26:29,910
Waar was de tabernakel in Silo?

450
00:26:29,910 --> 00:26:34,110
De tabernakel van Silo bestond
tegen die tijd blijkbaar niet meer,

451
00:26:34,110 --> 00:26:38,730
en naar alle waarschijnlijkheid al lang
daarvoor niet meer. Hij was verlaten.

452
00:26:38,730 --> 00:26:43,590
Hij was ooit Gods huis geweest, zoals
de tempel dat op dat moment was.

453
00:26:43,590 --> 00:26:45,210
Daar stond de ark.

454
00:26:45,210 --> 00:26:46,950
Daar dienden de priesters.

455
00:26:46,950 --> 00:26:50,190
Daar gingen mensen naartoe
om God te ontmoeten.

456
00:26:50,190 --> 00:26:53,250
Daar was het heilige der heiligen.

457
00:26:53,250 --> 00:26:54,930
Maar dat was niet meer zo.

458
00:26:54,930 --> 00:26:59,190
Hij was onder Gods oordeel gekomen
bij een of andere gebeurtenis die

459
00:26:59,190 --> 00:27:01,050
niet is opgetekend.

460
00:27:01,050 --> 00:27:03,870
We hebben geen enkel verslag
van hoe dat is gebeurd.

461
00:27:03,870 --> 00:27:08,430
Maar Jeremia neemt als vaststaand
aan dat God Silo heeft verwoest,

462
00:27:08,430 --> 00:27:11,610
ongetwijfeld als een daad van oordeel.

463
00:27:11,610 --> 00:27:15,330
In principe verschilde dat niet
veel van wat Hij zou doen door

464
00:27:15,330 --> 00:27:17,370
hier de tempel te verwoesten.

465
00:27:17,370 --> 00:27:22,650
Dus hij herinnert hen aan Silo en zegt
in wezen: wat God met Silo heeft gedaan,

466
00:27:22,650 --> 00:27:24,570
gaat Hij hier ook doen.

467
00:27:24,570 --> 00:27:26,850
Silo had immers de tabernakel.

468
00:27:26,850 --> 00:27:30,510
Jeruzalem heeft de tempel.
Wat is het verschil?

469
00:27:30,510 --> 00:27:34,410
Als God Silo wilde verwoesten
terwijl de tabernakel daar stond,

470
00:27:34,410 --> 00:27:38,550
waarom zou Hij Jeruzalem dan niet
verwoesten terwijl de tempel daar stond,

471
00:27:38,550 --> 00:27:41,190
als Hij daar dezelfde
goede reden voor had?

472
00:27:41,190 --> 00:27:43,890
Dat is in wezen wat de
boodschap hier zal zijn.

473
00:27:43,890 --> 00:27:47,370
Het woord dat van de HEERE
gekomen is tot Jeremia:

474
00:27:47,370 --> 00:27:52,830
Ga in de poort van het huis van de HEERE
staan, en predik daar dit woord, en zeg:

475
00:27:52,830 --> 00:27:55,830
Hoor het woord van de HEERE, heel Juda,

476
00:27:55,830 --> 00:28:00,390
u die door deze poorten binnengaat
om zich voor de HEERE neer te buigen.

477
00:28:00,390 --> 00:28:04,350
Zo zegt de HEERE van de
legermachten, de God van Israël:

478
00:28:04,350 --> 00:28:10,050
Laat uw wegen en uw daden goed zijn,
dan laat Ik u wonen in deze plaats.

479
00:28:10,050 --> 00:28:14,610
Stel uw vertrouwen niet op bedrieglijke
woorden: De tempel van de HEERE,

480
00:28:14,610 --> 00:28:18,510
de tempel van de HEERE, de
tempel van de HEERE is dit!

481
00:28:18,510 --> 00:28:22,110
Ze zeggen alleen maar:
‘Dit is Gods tempel hier.

482
00:28:22,110 --> 00:28:24,210
Dit is Gods tempel hier.’

483
00:28:24,210 --> 00:28:28,230
Het is als een vastgelopen plaat,
alsof dat iets wezenlijks zegt over hun

484
00:28:28,230 --> 00:28:30,570
toekomst. Dat doet het niet.

485
00:28:30,570 --> 00:28:33,030
Je kunt het zo vaak zeggen als je wilt.

486
00:28:33,030 --> 00:28:37,050
Het zal geen enkel verschil maken,
want hij gaat eraan als jullie je

487
00:28:37,050 --> 00:28:38,490
wegen niet beteren.

488
00:28:38,490 --> 00:28:42,210
Als u echter uw wegen en
uw daden werkelijk betert,

489
00:28:42,210 --> 00:28:46,770
als u werkelijk recht doet tussen iemand
en zijn naaste, als u de vreemdeling,

490
00:28:46,770 --> 00:28:52,170
de wees en de weduwe niet onderdrukt, geen
onschuldig bloed in deze plaats vergiet,

491
00:28:52,170 --> 00:28:58,230
en geen andere goden achternagaat, uzelf
ten kwade, dan zal Ik u in deze plaats,

492
00:28:58,230 --> 00:29:04,950
in het land dat Ik uw vaderen gegeven
heb, laten wonen, eeuw uit en eeuw in.

493
00:29:04,950 --> 00:29:09,390
Zie, u vertrouwt op bedrieglijke
woorden, die niet van nut zijn.

494
00:29:09,390 --> 00:29:14,730
Stelen, doodslaan, overspel
plegen, valse eden afleggen,

495
00:29:14,730 --> 00:29:18,810
reukoffers brengen aan de Baäl,
andere goden achternagaan,

496
00:29:18,810 --> 00:29:23,550
die u niet gekend hebt, en dan voor
Mijn aangezicht komen staan in dit huis

497
00:29:23,550 --> 00:29:27,610
waarover Mijn Naam is uitgeroepen,
en zeggen: Wij zijn gered —

498
00:29:27,610 --> 00:29:30,390
om al deze gruweldaden te doen?

499
00:29:30,390 --> 00:29:34,830
Met andere woorden, God heeft
ons veilig bewaard zodat we deze

500
00:29:34,830 --> 00:29:37,950
heidense levensstijl
kunnen blijven voortzetten.

501
00:29:37,950 --> 00:29:42,810
God heeft ons van onze vijanden verlost
zodat we gewoon kunnen doorgaan met

502
00:29:42,810 --> 00:29:49,470
overspel, moorden, stelen,
vals zweren en Baäl aanbidden.

503
00:29:49,470 --> 00:29:51,150
Dat is wat ze zeggen.

504
00:29:51,150 --> 00:29:57,030
Is dan dit huis waarover Mijn Naam is
uitgeroepen, in uw ogen een rovershol?

505
00:29:57,030 --> 00:30:00,870
Ook Ik, zie, Ik heb het
gezien, spreekt de HEERE.

506
00:30:00,870 --> 00:30:06,750
Dit is het vers dat Jezus aanhaalde
toen Hij in Mattheüs 21:13 zei:

507
00:30:06,750 --> 00:30:10,410
En Hij zei tegen hen: Er is geschreven:

508
00:30:10,410 --> 00:30:13,650
Mijn huis zal een huis
van gebed genoemd worden;

509
00:30:13,650 --> 00:30:16,470
maar u hebt er een rovershol van gemaakt.

510
00:30:16,470 --> 00:30:20,730
Dat is eigenlijk een citaat
uit Jesaja. Maar dan zegt Hij:

511
00:30:20,730 --> 00:30:25,530
Maar jullie hebben er een rovershol van
gemaakt, waarmee Hij dit vers aanhaalt.

512
00:30:25,530 --> 00:30:30,090
In de dagen van Jeremia was het
huis van God een rovershol geworden,

513
00:30:30,090 --> 00:30:33,030
en het zou door de
Babyloniërs worden verwoest.

514
00:30:33,030 --> 00:30:37,650
In de dagen van Jezus was het huis
van God een rovershol geworden.

515
00:30:37,650 --> 00:30:40,290
Het zou door de Romeinen worden verwoest.

516
00:30:40,290 --> 00:30:43,710
Jezus bevond Zich in een
vergelijkbare situatie,

517
00:30:43,710 --> 00:30:48,150
en het huis van God verkeerde in
Zijn dagen in een vergelijkbare

518
00:30:48,150 --> 00:30:50,370
toestand: een rovershol.

519
00:30:50,370 --> 00:30:52,950
Want ga toch naar Mijn
plaats die in Silo was,

520
00:30:52,950 --> 00:30:56,070
daar waar Ik vroeger Mijn
Naam heb laten wonen,

521
00:30:56,070 --> 00:31:01,230
en zie wat Ik daarmee gedaan heb vanwege
de slechtheid van Mijn volk Israël.

522
00:31:01,230 --> 00:31:08,430
Welnu, omdat u al deze daden doet, spreekt
de HEERE, en Ik vroeg en laat tot u sprak,

523
00:31:08,430 --> 00:31:13,710
maar u niet geluisterd hebt, en Ik u
geroepen heb, maar u niet geantwoord hebt,

524
00:31:13,710 --> 00:31:19,290
zal Ik met dit huis waarover Mijn Naam
is uitgeroepen, waarop u vertrouwt,

525
00:31:19,290 --> 00:31:24,030
en met deze plaats, die Ik
u en uw vaderen gegeven heb,

526
00:31:24,030 --> 00:31:26,610
doen zoals Ik met Silo heb gedaan.

527
00:31:26,610 --> 00:31:29,550
Ik zal u van voor Mijn
aangezicht wegwerpen,

528
00:31:29,550 --> 00:31:34,770
zoals Ik al uw broeders weggeworpen
heb, heel het nageslacht van Efraïm.

529
00:31:34,770 --> 00:31:37,350
Dat is het noordelijke koninkrijk Israël.

530
00:31:37,350 --> 00:31:42,690
En u, bid niet voor dit volk, hef
voor hen geen geroep of gebed aan,

531
00:31:42,690 --> 00:31:46,350
dring niet bij Mij aan, want
Ik zal niet naar u luisteren.

532
00:31:46,350 --> 00:31:48,270
zegt God tegen Jeremia.

533
00:31:48,270 --> 00:31:54,690
Hij herhaalt dat in hoofdstuk 11, vers
14, en later ook in hoofdstuk 14, vers 11.

534
00:31:54,690 --> 00:31:57,510
Het is een soort terugkerend refrein:

535
00:31:57,510 --> 00:31:59,190
Bid niet voor dit volk.

536
00:31:59,190 --> 00:32:02,190
Het is alsof ze zich
niet meer kunnen bekeren.

537
00:32:02,190 --> 00:32:06,390
Predik tegen hen, maar
bid niet voor hen. Waarom?

538
00:32:06,390 --> 00:32:09,270
Omdat God de gebeden niet gaat verhoren.

539
00:32:09,270 --> 00:32:12,210
God gaat hen niet meer
van zonde overtuigen.

540
00:32:12,210 --> 00:32:17,250
Hij heeft hen opgegeven, zoals Romeinen
hoofdstuk 1 zegt dat God uiteindelijk doet

541
00:32:17,250 --> 00:32:20,910
met mensen die God kennen, maar
die de kennis van God niet in hun

542
00:32:20,910 --> 00:32:22,590
hart willen bewaren.

543
00:32:22,590 --> 00:32:25,410
Daarom laat God hen hun eigen gang gaan,

544
00:32:25,410 --> 00:32:28,290
geeft Hij hen over aan
een verwerpelijk denken.

545
00:32:28,290 --> 00:32:30,150
Hij heeft hen opgegeven.

546
00:32:30,150 --> 00:32:33,330
Hij zal niet blijven
ingaan op gebeden voor hen.

547
00:32:33,330 --> 00:32:35,430
Toch blijf je tegen hen prediken,

548
00:32:35,430 --> 00:32:38,430
omdat dat hun verantwoordelijkheid
zal vergroten.

549
00:32:38,430 --> 00:32:42,390
Maar ze zullen geen goddelijke hulp
krijgen om tot bekering te komen.

550
00:32:42,390 --> 00:32:46,950
Ziet u niet wat zij doen in de steden
van Juda en op de straten van Jeruzalem?

551
00:32:46,950 --> 00:32:50,850
De kinderen sprokkelen hout,
de vaders steken het vuur aan

552
00:32:50,850 --> 00:32:55,470
en de vrouwen kneden deeg om offerkoeken
te maken voor de koningin van de hemel.

553
00:32:55,470 --> 00:33:00,810
Zij gieten plengoffers uit voor andere
goden, zodat zij Mij tot toorn verwekken.

554
00:33:00,810 --> 00:33:05,790
Welnu, de koningin van de hemel
is Isjtar, de vrouw van Baäl.

555
00:33:05,790 --> 00:33:09,390
Natuurlijk noemen de rooms-katholieken
Maria de koningin van de hemel.

556
00:33:09,390 --> 00:33:13,530
Dat komt alleen doordat ze de terminologie
van de Baälaanbidding hebben overgenomen

557
00:33:13,530 --> 00:33:16,050
toen ze dat hele gedoe met
die Maria-aanbidding tot

558
00:33:16,050 --> 00:33:17,550
een instelling maakten.

559
00:33:17,550 --> 00:33:21,450
Maar de koningin van de hemel was
een term die verwees naar Isjtar,

560
00:33:21,450 --> 00:33:23,190
de vrouw van Baäl.

561
00:33:23,190 --> 00:33:27,330
Terwijl ieder mens van nu daarbij zou
denken aan een verwijzing naar Maria,

562
00:33:27,330 --> 00:33:30,570
als hij ook maar enigszins
bekend is met het katholicisme.

563
00:33:30,570 --> 00:33:33,150
Het is iets waar het
hele gezin aan meedoet.

564
00:33:33,150 --> 00:33:37,410
Het is alsof je de kinderen helemaal
netjes aankleedt voor de zondagsschool,

565
00:33:37,410 --> 00:33:41,670
het hele gezin netjes wast en opknapt,
ze in de auto zet en naar het huis

566
00:33:41,670 --> 00:33:43,230
van Isjtar rijdt.

567
00:33:43,230 --> 00:33:45,090
Betrek de kinderen erbij.

568
00:33:45,090 --> 00:33:49,710
Laat ze de takken verzamelen, zodat je het
vuur kunt maken om het brood te bakken.

569
00:33:49,710 --> 00:33:51,570
Papa zal het vuur maken.

570
00:33:51,570 --> 00:33:53,670
Kinderen, breng de takken.

571
00:33:53,670 --> 00:33:55,410
Mama zal het deeg kneden.

572
00:33:55,410 --> 00:33:58,770
We doen allemaal mee aan
deze leuke kleine bezigheid:

573
00:33:58,770 --> 00:34:02,310
koeken maken om aan deze
heidense godin te offeren.

574
00:34:02,310 --> 00:34:07,830
Met andere woorden, ieder gezinslid zet
zich volledig in voor deze afgoderij.

575
00:34:07,830 --> 00:34:09,810
Hij zegt dat ze dit doen:

576
00:34:09,810 --> 00:34:14,670
De kinderen sprokkelen hout, de vaders
steken het vuur aan en de vrouwen kneden

577
00:34:14,670 --> 00:34:18,030
deeg om offerkoeken te maken
voor de koningin van de hemel.

578
00:34:18,030 --> 00:34:23,250
Zij gieten plengoffers uit voor andere
goden, zodat zij Mij tot toorn verwekken.

579
00:34:23,250 --> 00:34:26,490
Verwekken zij Mij tot
toorn? spreekt de HEERE.

580
00:34:26,490 --> 00:34:30,330
Doen zij het zichzelf niet aan,
tot schande van hun eigen gezicht?

581
00:34:30,330 --> 00:34:33,870
Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie,

582
00:34:33,870 --> 00:34:38,370
Mijn toorn en grimmigheid zullen
uitgegoten worden over deze plaats,

583
00:34:38,370 --> 00:34:42,570
over de mensen en over de
dieren, over de bomen op het veld

584
00:34:42,570 --> 00:34:44,730
en over de vruchten van het land.

585
00:34:44,730 --> 00:34:47,670
Die zullen branden en niet geblust worden.

586
00:34:47,670 --> 00:34:48,990
zegt de HEERE.

587
00:34:48,990 --> 00:34:52,230
Daar heb je dat onuitblusbare vuur weer.

588
00:34:52,230 --> 00:34:58,470
Maar dit gaat over de verwoesting
van Jeruzalem in 586 voor Christus.

589
00:34:58,470 --> 00:35:00,630
Het gaat niet over de hel.

590
00:35:00,630 --> 00:35:05,010
Zo zegt de HEERE van de
legermachten, de God van Israël:

591
00:35:05,010 --> 00:35:09,090
Voeg uw brandoffers toe aan
uw slachtoffers, eet vlees,

592
00:35:09,090 --> 00:35:14,490
want Ik heb met uw vaderen op de dag
dat Ik hen uit het land Egypte leidde,

593
00:35:14,490 --> 00:35:17,910
niet gesproken en hun
evenmin iets geboden over

594
00:35:17,910 --> 00:35:21,630
zaken die betrekking hebben op
brandoffers en slachtoffers.

595
00:35:21,630 --> 00:35:24,510
Deze Engelse vertaling
is een beetje misleidend,

596
00:35:24,510 --> 00:35:26,790
want dat deed Hij natuurlijk wel.

597
00:35:26,790 --> 00:35:31,590
Toen ze uit Egypte kwamen, sprak Hij
in Leviticus heel veel tegen hen over

598
00:35:31,590 --> 00:35:35,910
offers en brandoffers, kort nadat
ze uit Egypte waren gekomen.

599
00:35:35,910 --> 00:35:38,550
Maar deze vertaling is een vergissing.

600
00:35:38,550 --> 00:35:43,590
Er zou niet moeten staan ‘concerning
burnt offerings’, ‘over brandoffers’.

601
00:35:43,590 --> 00:35:49,290
Er zou moeten staan ‘for the sake of burnt
offerings’, ‘ter wille van brandoffers’.

602
00:35:49,290 --> 00:35:53,670
Dat wil zeggen, het was niet omdat Ik zo
naar brandoffers verlangde dat Ik jullie

603
00:35:53,670 --> 00:35:55,410
uit Egypte heb gered.

604
00:35:55,410 --> 00:35:57,330
Dat is niet waarom Ik dat deed.

605
00:35:57,330 --> 00:35:59,610
Ik zocht een relatie met jullie.

606
00:35:59,610 --> 00:36:04,170
Offers en brandoffers maakten deel uit
van de aanbidding die Ik geboden had,

607
00:36:04,170 --> 00:36:05,430
maar daar ging het niet om.

608
00:36:05,430 --> 00:36:08,250
Het is niet zo dat jullie
de relatie kunnen negeren

609
00:36:08,250 --> 00:36:13,290
en Mij gewoon de brandoffers kunnen
geven, en dat Ik dan tevreden ben.

610
00:36:13,290 --> 00:36:16,230
Daarvoor heb Ik jullie
niet uit Egypte geleid.

611
00:36:16,230 --> 00:36:20,670
Maar deze zaak heb Ik hun
geboden: Luister naar Mijn stem.

612
00:36:20,670 --> 00:36:25,890
Dan zal Ik u tot een God zijn,
en ú zult Mij tot een volk zijn.

613
00:36:25,890 --> 00:36:30,450
Bewandel heel de weg die Ik u
gebieden zal en het zal u goed gaan.

614
00:36:30,450 --> 00:36:33,510
Dat is wat Ik wilde, geen brandoffers.

615
00:36:33,510 --> 00:36:36,390
Ik wilde gehoorzaamheid, geen offers.

616
00:36:36,390 --> 00:36:42,750
Maar Samuel zei: Heeft de HEERE evenveel
behagen in brandoffers en slachtoffers

617
00:36:42,750 --> 00:36:45,930
als in het gehoorzamen
aan de stem van de HEERE?

618
00:36:45,930 --> 00:36:51,030
Zie, gehoorzamen is beter dan
slachtoffer, opmerkzaam zijn beter dan het

619
00:36:51,030 --> 00:36:52,350
vet van rammen.

620
00:36:52,350 --> 00:36:54,390
zei Samuel tegen Saul.

621
00:36:54,390 --> 00:36:57,090
Jullie dachten dat Ik
alleen maar offers wilde.

622
00:36:57,090 --> 00:36:59,250
Nee, wat heb Ik jullie gezegd?

623
00:36:59,250 --> 00:37:00,750
Ik heb jullie gezegd:

624
00:37:00,750 --> 00:37:06,090
Luister naar Mij, dan zal Ik jullie God
zijn en zullen jullie Mijn volk zijn,

625
00:37:06,090 --> 00:37:10,410
en leef zoals Ik jullie heb opgedragen,
zodat het goed met jullie gaat.

626
00:37:10,410 --> 00:37:12,990
Daarvoor heb Ik jullie uit Egypte geleid.

627
00:37:12,990 --> 00:37:16,590
Maar zij hebben niet geluisterd
en hun oor niet geneigd,

628
00:37:16,590 --> 00:37:20,130
maar ze gingen in hun eigen
opvattingen voort overeenkomstig hun

629
00:37:20,130 --> 00:37:22,530
verharde, boosaardige hart.

630
00:37:22,530 --> 00:37:25,590
Zij gingen achterwaarts
en niet voorwaarts.

631
00:37:25,590 --> 00:37:30,450
Vanaf de dag dat uw vaderen uit het land
Egypte vertrokken zijn tot op deze dag,

632
00:37:30,450 --> 00:37:35,610
zond Ik elke dag, vroeg en laat
al Mijn dienaren, de profeten,

633
00:37:35,610 --> 00:37:39,930
tot u. Uw vaderen hebben echter niet
naar Mij geluisterd en hebben hun

634
00:37:39,930 --> 00:37:41,490
oor niet geneigd.

635
00:37:41,490 --> 00:37:45,090
Zij waren halsstarrig en maakten
het erger dan hun vaderen.

636
00:37:45,090 --> 00:37:49,890
U moet al deze woorden tot hen spreken,
maar zij zullen niet naar u luisteren.

637
00:37:49,890 --> 00:37:51,390
God zegt tegen Jeremia:

638
00:37:51,390 --> 00:37:55,530
U zult wel tegen hen roepen, maar
zij zullen u niet antwoorden.

639
00:37:55,530 --> 00:38:01,110
Zeg daarom tegen hen: Dit is het volk
dat naar de stem van de HEERE, zijn God,

640
00:38:01,110 --> 00:38:04,590
niet luistert en de
vermaning niet aanvaardt.

641
00:38:04,590 --> 00:38:09,150
De waarheid is vergaan, zij
is uit hun mond uitgeroeid.

642
00:38:09,150 --> 00:38:12,750
Scheer uw gewijde hoofdhaar
af en werp het weg.

643
00:38:12,750 --> 00:38:15,450
Hef op de kale hoogten een klaaglied aan,

644
00:38:15,450 --> 00:38:20,610
want de HEERE heeft verworpen en verlaten
de generatie van Zijn verbolgenheid.

645
00:38:20,610 --> 00:38:26,370
Het afknippen van het haar zou een teken
van rouw of bekering zijn. Er staat:

646
00:38:26,370 --> 00:38:29,550
In plaats van de waarheid uit
jullie mond weg te snijden,

647
00:38:29,550 --> 00:38:32,790
zouden jullie je haar
moeten afknippen en rouwen.

648
00:38:32,790 --> 00:38:36,390
[Vertalersnoot: de spreker speelt
met de Engelse woorden ‘cut off’,

649
00:38:36,390 --> 00:38:40,290
die in zijn Bijbelvertaling zowel
voor het uitroeien van de waarheid

650
00:38:40,290 --> 00:38:43,470
als voor het afknippen van
het haar worden gebruikt.]

651
00:38:43,470 --> 00:38:44,190
Vers 30:

652
00:38:44,190 --> 00:38:48,870
Want de Judeeërs hebben gedaan wat
kwaad is in Mijn ogen, spreekt de HEERE,

653
00:38:48,870 --> 00:38:52,470
zij hebben hun afschuwelijke
afgoden opgesteld in het huis

654
00:38:52,470 --> 00:38:56,910
waarover Mijn Naam is uitgeroepen,
zodat zij dat verontreinigen.

655
00:38:56,910 --> 00:39:00,990
Blijkbaar had Manasse een
Asjerapaal in de tempel neergezet.

656
00:39:00,990 --> 00:39:05,970
Daar, midden in de tempel van God,
stond een afgodsbeeld voor Asjera,

657
00:39:05,970 --> 00:39:09,210
die Isjtar was, de koningin van de hemel.

658
00:39:09,210 --> 00:39:13,830
En zij hebben de hoogten van Tofet
gebouwd, die in het dal Ben-Hinnom zijn,

659
00:39:13,830 --> 00:39:17,310
om hun zonen en hun dochters
in het vuur te verbranden.

660
00:39:17,310 --> 00:39:21,090
Dat heb Ik niet geboden en is
niet in Mijn hart opgekomen.

661
00:39:21,090 --> 00:39:23,250
We hebben van Tofet gehoord.

662
00:39:23,250 --> 00:39:27,150
Tofet is een Hebreeuws woord
dat ‘de trommel’ betekent.

663
00:39:27,150 --> 00:39:31,530
Waarom deze plaats ‘de trommel’
werd genoemd, weet ik niet.

664
00:39:31,530 --> 00:39:35,010
Misschien waren daar ceremonies
waarbij werd getrommeld.

665
00:39:35,010 --> 00:39:39,930
Misschien deed de vorm van het dal daar
iemand aan het vel van een trommel denken.

666
00:39:39,930 --> 00:39:41,190
Wie zal het zeggen?

667
00:39:41,190 --> 00:39:43,590
Maar de plaats werd Tofet genoemd.

668
00:39:43,590 --> 00:39:46,830
Ze werd ook het Dal van de
Zoon van Hinnom genoemd.

669
00:39:46,830 --> 00:39:50,310
Dat is het Dal van Hinnom
ten zuidwesten van Jeruzalem,

670
00:39:50,310 --> 00:39:52,830
net buiten de muren van de Oude Stad.

671
00:39:52,830 --> 00:39:53,970
Er staat:

672
00:39:53,970 --> 00:39:56,070
Ze hebben Tofet opgericht.

673
00:39:56,070 --> 00:39:58,590
Ze hebben de offerplaatsen
van Tofet gebouwd,

674
00:39:58,590 --> 00:40:02,910
in het dal van de zoon van Hinnom, om
hun zonen en dochters in het vuur te

675
00:40:02,910 --> 00:40:05,730
verbranden, iets wat
Ik nooit heb opgedragen

676
00:40:05,730 --> 00:40:08,250
en wat nooit bij Me is opgekomen.

677
00:40:08,250 --> 00:40:12,630
Trouwens, Ik heb het niet alleen niet
geboden; het is niet eenvoudigweg:

678
00:40:12,630 --> 00:40:14,790
‘Ik ben vergeten het te noemen.’

679
00:40:14,790 --> 00:40:18,390
Het is niet: ‘Ik wilde echt
wel dat jullie dit deden;

680
00:40:18,390 --> 00:40:20,610
Ik ben alleen vergeten het te noemen.’

681
00:40:20,610 --> 00:40:23,070
‘Ik heb nooit gewild dat jullie het deden.

682
00:40:23,070 --> 00:40:26,790
Het is nooit in Mijn hart opgekomen
om jullie zoiets te vragen.’

683
00:40:26,790 --> 00:40:29,310
Hun zonen verbranden voor Moloch.

684
00:40:29,310 --> 00:40:34,470
Moloch was die god die, geloof ik, een
geitenkop en een menselijk lichaam had.

685
00:40:34,470 --> 00:40:38,970
Zijn armen waren bij de ellebogen naar
voren gestrekt, met de handen omhoog.

686
00:40:38,970 --> 00:40:41,310
Hij was hol en van brons.

687
00:40:41,310 --> 00:40:45,030
Ze stookten er een vuur in,
zodat hij roodgloeiend werd.

688
00:40:45,030 --> 00:40:49,350
Dan namen ze levende baby's, legden
die in de handen van dit roodgloeiende

689
00:40:49,350 --> 00:40:52,290
afgodsbeeld en verbrandden ze levend.

690
00:40:52,290 --> 00:40:55,710
Je zou denken dat ze misschien
medelijden met de baby zouden krijgen

691
00:40:55,710 --> 00:40:59,610
wanneer die het uitschreeuwt van de
pijn terwijl hij levend wordt verbrand.

692
00:40:59,610 --> 00:41:02,610
Geen zorgen, daar hadden
ze iets op gevonden.

693
00:41:02,610 --> 00:41:06,450
Zodra ze de baby in de armen
legden, begon het orkest te spelen,

694
00:41:06,450 --> 00:41:08,670
met trompetten en lawaai.

695
00:41:08,670 --> 00:41:12,930
En de mensen dansten en hielden
een orgie voor het afgodsbeeld.

696
00:41:12,930 --> 00:41:15,990
Zo aanbaden ze Moloch
in het Dal van Hinnom.

697
00:41:15,990 --> 00:41:17,850
Dit is wat Manasse deed.

698
00:41:17,850 --> 00:41:20,070
Er staat daadwerkelijk in de Schrift dat

699
00:41:20,070 --> 00:41:23,610
Manasse zijn eigen zonen
door het vuur liet gaan.

700
00:41:23,610 --> 00:41:28,710
Dat is de verhullende uitdrukking voor het
verbranden van je kinderen voor Moloch.

701
00:41:28,710 --> 00:41:29,910
Er staat:

702
00:41:29,910 --> 00:41:34,650
En zij hebben de hoogten van Tofet
gebouwd, die in het dal Ben-Hinnom zijn,

703
00:41:34,650 --> 00:41:38,370
om hun zonen en hun dochters
in het vuur te verbranden.

704
00:41:38,370 --> 00:41:42,450
Dat heb Ik niet geboden en is
niet in Mijn hart opgekomen.

705
00:41:42,450 --> 00:41:46,170
Daarom, zie, er komen
dagen, spreekt de HEERE,

706
00:41:46,170 --> 00:41:49,710
dat het niet meer Tofet of
het dal Ben-Hinnom zal genoemd

707
00:41:49,710 --> 00:41:52,110
worden, maar Moorddal.

708
00:41:52,110 --> 00:41:57,030
Men zal in Tofet begraven, omdat
er nergens anders plaats zal zijn.

709
00:41:57,030 --> 00:42:01,830
De dode lichamen van dit volk zullen tot
voedsel zijn voor de vogels in de lucht en

710
00:42:01,830 --> 00:42:05,910
de dieren op de aarde, en
niemand zal ze schrik aanjagen.

711
00:42:05,910 --> 00:42:10,110
En Ik zal uit de steden van Juda
en uit de straten van Jeruzalem

712
00:42:10,110 --> 00:42:13,650
de stem van de vreugde en
de stem van de blijdschap,

713
00:42:13,650 --> 00:42:17,730
de stem van de bruidegom en de
stem van de bruid doen ophouden,

714
00:42:17,730 --> 00:42:20,430
want het land zal tot
een verwoesting worden.

715
00:42:20,430 --> 00:42:23,610
Deze verwijzing naar Tofet
dat met lijken wordt gevuld,

716
00:42:23,610 --> 00:42:26,310
is heel goed mogelijk letterlijk bedoeld.

717
00:42:26,310 --> 00:42:28,890
Het is niet zeker of dit
letterlijk is gebeurd,

718
00:42:28,890 --> 00:42:31,470
maar hij schetst in elk geval een beeld.

719
00:42:31,470 --> 00:42:33,690
Tofet is het dal vlak naast de stad.

720
00:42:33,690 --> 00:42:37,590
Het idee is dat de Babyloniërs
bij hun inval in de stad

721
00:42:37,590 --> 00:42:41,970
zoveel Joden zullen afslachten dat
ze de lijken ergens moeten laten,

722
00:42:41,970 --> 00:42:44,430
en het dal komt daarvoor goed uit.

723
00:42:44,430 --> 00:42:47,970
Ze zullen gewoon alle lijken
in het Dal van Hinnom gooien.

724
00:42:47,970 --> 00:42:50,610
Jesaja had het Dal van Hinnom ook genoemd.

725
00:42:50,610 --> 00:42:54,930
Hij noemde Tofet, en hij noemde
daar een brandstapel voor de doden.

726
00:42:54,930 --> 00:42:58,230
Veel mensen geloven dat
Tofet, het Dal van Hinnom,

727
00:42:58,230 --> 00:43:00,930
in die tijd al ergens voor werd gebruikt.

728
00:43:00,930 --> 00:43:04,350
Velen zeggen dat toen Josia
aan de macht kwam — nou,

729
00:43:04,350 --> 00:43:08,730
we weten dat hij het Dal van Hinnom heeft
verontreinigd en het afgodsbeeld voor

730
00:43:08,730 --> 00:43:10,350
Moloch heeft neergehaald.

731
00:43:10,350 --> 00:43:12,630
Dat staat in de Schrift opgetekend.

732
00:43:12,630 --> 00:43:15,210
Maar wat er daarna met het
Dal van Hinnom gebeurde,

733
00:43:15,210 --> 00:43:18,030
staat niet precies in
de Schrift opgetekend.

734
00:43:18,030 --> 00:43:22,530
Jesaja verwijst daar natuurlijk wel
naar als een brandstapel voor de doden.

735
00:43:22,530 --> 00:43:26,070
Er bestaat een overlevering
dat het een vuilnisbelt was,

736
00:43:26,070 --> 00:43:31,050
dat de Joden het daadwerkelijk gebruikten
om er voortdurend vuren te laten branden.

737
00:43:31,050 --> 00:43:34,950
Ze brachten al het afval uit de
stad daarheen en gooiden het erin,

738
00:43:34,950 --> 00:43:37,950
en ze hielden de vuren
dag en nacht brandend.

739
00:43:37,950 --> 00:43:42,990
Ook wordt beweerd dat misdadigers soms,
wanneer ze ter dood waren gebracht,

740
00:43:42,990 --> 00:43:45,210
in het dal van Hinnom werden gegooid

741
00:43:45,210 --> 00:43:47,670
in plaats van een behoorlijke
begrafenis te krijgen.

742
00:43:47,670 --> 00:43:51,630
Deze overleveringen worden niet
door heel vroege bronnen bevestigd.

743
00:43:51,630 --> 00:43:55,830
Er zijn enkele christelijke schrijvers
die ze weerleggen en zeggen: ‘Nou,

744
00:43:55,830 --> 00:44:00,030
we hebben geen echt bewijs dat het
dal van Hinnom een vuilnisbelt was.’

745
00:44:00,030 --> 00:44:02,310
Nou, misschien hebben we dat ook niet.

746
00:44:02,310 --> 00:44:07,050
Het kan zijn dat het dat was, en
het kan zijn dat het dat niet was.

747
00:44:07,050 --> 00:44:09,270
Maar of het nu wel of niet zo was,

748
00:44:09,270 --> 00:44:13,950
we hebben wel Bijbels bewijs dat het
werd gebruikt als een beeld van de plaats

749
00:44:13,950 --> 00:44:17,730
waar de lijken van de gedoden
na de verwoesting van Jeruzalem

750
00:44:17,730 --> 00:44:19,410
zouden worden opgehoopt.

751
00:44:19,410 --> 00:44:23,130
Er is geen reden om te geloven
dat dit niet letterlijk was.

752
00:44:23,130 --> 00:44:27,930
Jeremia voorspelde dat het dal van
Hinnom het Moorddal zou worden genoemd

753
00:44:27,930 --> 00:44:31,770
vanwege de grote hoeveelheid
lichamen die daar zouden liggen.

754
00:44:31,770 --> 00:44:37,230
En die zouden blijkbaar onbedekt blijven
liggen, zodat de vogels ervan konden eten.

755
00:44:37,230 --> 00:44:41,850
Dit is ofwel letterlijk gebeurd, of het
was op zijn minst een figuurlijke manier

756
00:44:41,850 --> 00:44:45,330
om te zeggen hoeveel
lichamen er zouden zijn:

757
00:44:45,330 --> 00:44:47,970
genoeg om het dal van Hinnom te vullen.

758
00:44:47,970 --> 00:44:52,050
Maar het punt dat ik elke keer maak
wanneer we op dit onderwerp komen,

759
00:44:52,050 --> 00:44:55,770
is dat dit een term is
waar Jezus over sprak.

760
00:44:55,770 --> 00:45:00,990
Jezus sprak over Gehenna, en
Gehenna betekent het dal van Hinnom.

761
00:45:00,990 --> 00:45:05,610
Dus toen Jezus dreigde dat mensen in het
dal van Hinnom zouden worden geworpen,

762
00:45:05,610 --> 00:45:09,510
was dat in hetzelfde verband
als waarin Jeremia erover sprak.

763
00:45:09,510 --> 00:45:14,850
Dat wil zeggen, Jeremia zei dat de
Babyloniërs Jeruzalem zouden verwoesten

764
00:45:14,850 --> 00:45:18,210
en dat de lijken van de
gedoden zo talrijk zouden zijn

765
00:45:18,210 --> 00:45:20,490
dat ze het dal van Hinnom zouden vullen.

766
00:45:20,490 --> 00:45:23,910
Jezus bevindt Zich in een
soortgelijke situatie.

767
00:45:23,910 --> 00:45:26,910
Jeruzalem zal door de Romeinen
worden binnengevallen.

768
00:45:26,910 --> 00:45:28,830
Er zullen veel lijken zijn.

769
00:45:28,830 --> 00:45:33,690
Hij zegt tegen Zijn volk, de mensen in
Jeruzalem die Zijn boodschap afwijzen:

770
00:45:33,690 --> 00:45:38,010
Maar Ik zeg u: Al wie ten
onrechte boos is op zijn broeder,

771
00:45:38,010 --> 00:45:40,650
zal schuldig bevonden
worden door de rechtbank.

772
00:45:40,650 --> 00:45:43,710
En al wie tegen zijn broeder zegt: Raka!

773
00:45:43,710 --> 00:45:48,570
zal schuldig bevonden worden door
de Raad; maar al wie zegt: Dwaas!

774
00:45:48,570 --> 00:45:51,630
die zal schuldig bevonden
worden tot het helse vuur.

775
00:45:51,630 --> 00:45:54,030
[Vertalersnoot: ‘het helse
vuur’ vertaalt hier het Griekse

776
00:45:54,030 --> 00:45:58,470
‘de Gehenna van het vuur’; Gehenna
verwijst naar het dal van Hinnom.]

777
00:45:58,470 --> 00:46:01,650
Hij verwijst er verschillende
keren naar in Zijn onderwijs.

778
00:46:01,650 --> 00:46:04,890
Naar mijn idee lijkt het erop dat
Hij het op precies dezelfde manier

779
00:46:04,890 --> 00:46:06,390
gebruikt als Jeremia.

780
00:46:06,390 --> 00:46:09,870
Van oudsher wordt Gehenna in
onze Bijbels vertaald als hel,

781
00:46:09,870 --> 00:46:13,650
dus de meeste mensen nemen gewoon
aan dat Gehenna hel betekent.

782
00:46:13,650 --> 00:46:15,930
Het is een traditionele vertaling.

783
00:46:15,930 --> 00:46:18,810
Er is geen Bijbelse reden
om het hel te noemen.

784
00:46:18,810 --> 00:46:21,150
Er kan een culturele reden voor zijn.

785
00:46:21,150 --> 00:46:25,170
De rabbijnen waren namelijk in de periode
tussen het Oude en het Nieuwe Testament

786
00:46:25,170 --> 00:46:29,310
het woord Gehenna gaan gebruiken om te
spreken over een hiernamaals voor de

787
00:46:29,310 --> 00:46:33,570
goddelozen, een plaats waar de
goddelozen een jaar lang, twaalf maanden

788
00:46:33,570 --> 00:46:35,190
lang, gestraft werden.

789
00:46:35,190 --> 00:46:37,830
Het was geen plaats van eeuwige pijniging,

790
00:46:37,830 --> 00:46:41,610
maar volgens sommige rabbijnen een
plaats van vernietiging en volgens

791
00:46:41,610 --> 00:46:43,290
andere een plaats van loutering.

792
00:46:43,290 --> 00:46:47,130
Als je verschillende rabbijnen leest,
zie je dat sommigen van hen dachten dat

793
00:46:47,130 --> 00:46:50,430
Gehenna de plaats was waar
mensen zouden verbranden.

794
00:46:50,430 --> 00:46:54,210
Sommigen dachten dat het de plaats
was waar ze gestraft zouden worden

795
00:46:54,210 --> 00:46:57,150
en daarna weer in de hemel
zouden worden opgenomen.

796
00:46:57,150 --> 00:47:00,450
Het is duidelijk dat deze
verschillende opvattingen over de hel

797
00:47:00,450 --> 00:47:02,970
zelfs vandaag onder christenen bestaan.

798
00:47:02,970 --> 00:47:05,550
Maar dit zijn rabbijnse speculaties.

799
00:47:05,550 --> 00:47:08,670
De rabbijnen waren vóór de
tijd van Jezus het woord

800
00:47:08,670 --> 00:47:13,650
Gehenna op die manier gaan gebruiken,
maar het Oude Testament deed dat niet.

801
00:47:13,650 --> 00:47:17,550
Geen enkele geïnspireerde
schrijver heeft dat ooit gedaan.

802
00:47:17,550 --> 00:47:20,970
Er is geen Bijbelse reden om
te zeggen dat Gehenna iets

803
00:47:20,970 --> 00:47:23,070
na dit leven in de hel betekent.

804
00:47:23,070 --> 00:47:24,990
Dat was een rabbijns idee.

805
00:47:24,990 --> 00:47:29,250
Maar omdat de rabbijnen met dit idee
waren gekomen en Jezus vaak over

806
00:47:29,250 --> 00:47:31,950
Gehenna of het dal van Hinnom sprak,

807
00:47:31,950 --> 00:47:34,110
geloven veel geleerden dat Hij het

808
00:47:34,110 --> 00:47:36,930
gebruikte zoals de
rabbijnen het gebruikten.

809
00:47:36,930 --> 00:47:38,610
Dat is een mogelijkheid.

810
00:47:38,610 --> 00:47:42,990
Het is die overtuiging die de Engelse
vertalers ertoe bracht Gehenna als

811
00:47:42,990 --> 00:47:47,250
hel te vertalen, omdat ze
geloofden dat Jezus Gehenna

812
00:47:47,250 --> 00:47:49,770
gebruikte zoals de rabbijnen dat deden.

813
00:47:49,770 --> 00:47:53,490
Ik zou willen voorstellen dat het
waarschijnlijker is dat Hij het

814
00:47:53,490 --> 00:47:56,130
gebruikte zoals Jeremia dat deed.

815
00:47:56,130 --> 00:47:59,970
Jezus had nooit veel respect
voor de rabbijnen en hun leringen

816
00:47:59,970 --> 00:48:01,710
en hun overleveringen.

817
00:48:01,710 --> 00:48:04,470
Het is moeilijk voor te
stellen dat rabbijnen,

818
00:48:04,470 --> 00:48:08,370
die niet door God geïnspireerd
waren, met een theorie over het

819
00:48:08,370 --> 00:48:11,310
hiernamaals zouden komen die juist was.

820
00:48:11,310 --> 00:48:14,130
Hoe zouden ze dat weten?
Ze gissen maar wat.

821
00:48:14,130 --> 00:48:18,390
Waarom zou Jezus bevestigen wat
de rabbijnen hierover zeiden?

822
00:48:18,390 --> 00:48:23,130
Als Hij dat deed, suggereert dat
dat de niet-geïnspireerde rabbijnen

823
00:48:23,130 --> 00:48:27,270
het bij het gissen over het
hiernamaals bij het rechte eind hadden.

824
00:48:27,270 --> 00:48:29,130
En misschien hadden ze dat ook.

825
00:48:29,130 --> 00:48:31,650
Misschien hadden ze inderdaad goed gegist.

826
00:48:31,650 --> 00:48:35,490
Maar het is opmerkelijk dat
God de geïnspireerde profeten

827
00:48:35,490 --> 00:48:38,790
nooit iets over het
hiernamaals heeft geopenbaard.

828
00:48:38,790 --> 00:48:42,150
Het wordt in het Oude
Testament nergens genoemd.

829
00:48:42,150 --> 00:48:45,630
Wat de rabbijnen bedachten,
was dus ontleend aan

830
00:48:45,630 --> 00:48:50,130
Egyptische en Perzische religieuze
ideeën over het hiernamaals.

831
00:48:50,130 --> 00:48:53,730
Het zou ongebruikelijk,
vreemd zijn als Jezus dat zou

832
00:48:53,730 --> 00:48:55,710
onderschrijven en bevestigen.

833
00:48:55,710 --> 00:48:57,870
Maar het zou niet vreemd zijn als Hij

834
00:48:57,870 --> 00:49:02,490
Gehenna zou gebruiken zoals het in
Jeremia en Jesaja wordt gebruikt.

835
00:49:02,490 --> 00:49:07,470
Dus naar mijn mening volgde Jezus,
toen Hij het woord Gehenna gebruikte,

836
00:49:07,470 --> 00:49:12,270
niet de rabbijnse traditie om het te
gebruiken om over de hel te spreken.

837
00:49:12,270 --> 00:49:15,810
Ik denk dat Hij de profetische
traditie volgde om het te

838
00:49:15,810 --> 00:49:20,610
gebruiken om te spreken over het
oordeel dat over Jeruzalem zou komen.

839
00:49:20,610 --> 00:49:24,990
Dat is de betekenis die Jesaja
en Jeremia er allebei aan gaven.

840
00:49:24,990 --> 00:49:29,910
En ik geloof dat dat waarschijnlijk
de betekenis is die Jezus eraan gaf,

841
00:49:29,910 --> 00:49:35,190
omdat Hij Zich in een situatie bevond
die overeenkwam met die van Jeremia.

842
00:49:35,190 --> 00:49:36,690
Nu hoofdstuk 8.

843
00:49:36,690 --> 00:49:41,790
In die tijd, spreekt de HEERE, zullen zij
de beenderen van de koningen van Juda,

844
00:49:41,790 --> 00:49:45,390
de beenderen van hun vorsten,
de beenderen van de priesters,

845
00:49:45,390 --> 00:49:49,590
de beenderen van de profeten en de
beenderen van de inwoners van Jeruzalem

846
00:49:49,590 --> 00:49:53,010
uit hun graven halen, en
ze uitspreiden voor de zon,

847
00:49:53,010 --> 00:49:58,290
voor de maan en voor heel het leger
aan de hemel, die zij hebben liefgehad,

848
00:49:58,290 --> 00:50:01,890
die zij hebben gediend, die
zij achterna zijn gegaan,

849
00:50:01,890 --> 00:50:06,210
die zij hebben geraadpleegd en
waarvoor zij zich hebben neergebogen.

850
00:50:06,210 --> 00:50:09,510
Die zullen niet verzameld
en niet begraven worden:

851
00:50:09,510 --> 00:50:12,630
als mest op de aardbodem zullen zij zijn.

852
00:50:12,630 --> 00:50:17,790
Dan zal de dood verkozen worden boven het
leven door heel het overblijfsel van hen

853
00:50:17,790 --> 00:50:21,330
die overgebleven zijn uit
dit boosaardige geslacht,

854
00:50:21,330 --> 00:50:24,270
op alle plaatsen waar
zij overgebleven zijn,

855
00:50:24,270 --> 00:50:29,970
waarheen Ik hen verdreven zal hebben,
spreekt de HEERE van de legermachten.

856
00:50:29,970 --> 00:50:33,810
Dit gaat over de tijd waarin
de Babyloniërs de Joden naar

857
00:50:33,810 --> 00:50:35,670
Babel zouden wegvoeren.

858
00:50:35,670 --> 00:50:38,490
Daarover spreekt Hij in
vers 3 met de woorden:

859
00:50:38,490 --> 00:50:41,790
‘de plekken waar Ik ze
naartoe heb verdreven’.

860
00:50:41,790 --> 00:50:44,370
Maar blijkbaar zegt
Hij dat de Babyloniërs,

861
00:50:44,370 --> 00:50:49,470
wanneer ze de stad zouden veroveren,
onder andere de graven zouden ontheiligen.

862
00:50:49,470 --> 00:50:53,730
Gewoon om hun minachting te
tonen, gewoon als belediging.

863
00:50:53,730 --> 00:50:57,990
Ze zouden de beenderen van de koningen
en de vorsten en de priesters eruit halen

864
00:50:57,990 --> 00:51:01,470
en over de grond verspreiden,
zodat de honden en de gieren zich

865
00:51:01,470 --> 00:51:03,330
erover konden ontfermen.

866
00:51:03,330 --> 00:51:08,190
Dit was iets wat in de ogen van de Joden,
in de ogen van ieder mens in de oudheid,

867
00:51:08,190 --> 00:51:09,990
als afschuwelijk werd beschouwd.

868
00:51:09,990 --> 00:51:12,510
Ze wisten niet wat het
hiernamaals inhield,

869
00:51:12,510 --> 00:51:15,330
maar ze wisten dat ze met
respect herinnerd wilden worden

870
00:51:15,330 --> 00:51:17,730
door degenen die hen overleefden.

871
00:51:17,730 --> 00:51:22,170
Dat was de hoop van een oude man, of van
welke man dan ook in Israël of in het

872
00:51:22,170 --> 00:51:26,310
Midden-Oosten, of op welk
moment dan ook in de oudheid.

873
00:51:26,310 --> 00:51:29,610
Ze wisten niet of ze naar de
hemel of de hel zouden gaan,

874
00:51:29,610 --> 00:51:31,650
of dat zo'n plaats bestond.

875
00:51:31,650 --> 00:51:34,350
Maar ze geloofden wel dat
ze in de herinnering van hun

876
00:51:34,350 --> 00:51:36,510
nabestaanden geëerd konden worden.

877
00:51:36,510 --> 00:51:40,950
Maar hun beenderen uit het graf
slepen, ze over de grond uitstrooien

878
00:51:40,950 --> 00:51:46,230
en ze voor de gieren en de honden laten
liggen, dat was de uiterste vernedering.

879
00:51:46,230 --> 00:51:51,630
Soms was het grote oordeel dat God
over iemand als Izebel aankondigde,

880
00:51:51,630 --> 00:51:56,490
dat zo iemand niet begraven zou worden
en dat de honden diegene zouden opeten.

881
00:51:56,490 --> 00:52:00,870
Je zou kunnen zeggen: ‘Als ik dood
ben, wat kan het mij dan schelen of

882
00:52:00,870 --> 00:52:02,370
honden me opeten?

883
00:52:02,370 --> 00:52:06,390
Het kan me niet schelen of wormen
me opeten of honden me opeten.

884
00:52:06,390 --> 00:52:07,890
Wat is het verschil?’

885
00:52:07,890 --> 00:52:11,430
Maar het punt was dat
het hun wel kon schelen.

886
00:52:11,430 --> 00:52:14,310
Ze wilden op een waardige
manier herinnerd worden.

887
00:52:14,310 --> 00:52:18,330
Dat hun beenderen uit hun graf werden
gehaald en in de openlucht werden

888
00:52:18,330 --> 00:52:22,290
neergelegd om door wilde dieren
enzovoort te worden opgeruimd,

889
00:52:22,290 --> 00:52:24,030
was de laatste belediging,

890
00:52:24,030 --> 00:52:29,670
de uiteindelijke vernedering voordat de
Babyloniërs de overlevenden wegvoerden.

891
00:52:29,670 --> 00:52:35,850
Zeg verder tegen hen: Zo zegt de HEERE:
Zal men vallen en niet weer opstaan?

892
00:52:35,850 --> 00:52:38,970
Of zal men zich afkeren
en niet terugkeren?

893
00:52:38,970 --> 00:52:44,430
Waarom heeft dan dit volk, Jeruzalem, zich
afgekeerd met een altijddurende afkeer?

894
00:52:44,430 --> 00:52:48,570
Zij houden vast aan bedrog,
zij weigeren terug te keren.

895
00:52:48,570 --> 00:52:54,450
Hij zegt: als mensen vallen, staan ze
dan niet weer op? Is dat niet normaal?

896
00:52:54,450 --> 00:52:56,850
Vallen mensen zonder weer op te staan?

897
00:52:56,850 --> 00:52:59,970
Wijken ze van het rechte pad
af zonder terug te keren?

898
00:52:59,970 --> 00:53:05,430
Als mensen een fout maken, merken ze
die fout doorgaans op en keren ze terug

899
00:53:05,430 --> 00:53:06,990
en herstellen ze die.

900
00:53:06,990 --> 00:53:09,690
Of als ze vallen, staan ze weer op.

901
00:53:09,690 --> 00:53:14,490
Maar Hij zegt: op de een of andere
manier gaat die regel bij jullie niet op.

902
00:53:14,490 --> 00:53:18,210
Jullie zijn afvallig en jullie
blijven afvallig worden.

903
00:53:18,210 --> 00:53:22,470
Je zou denken dat jullie afvallig
zouden worden en dan zouden terugkeren,

904
00:53:22,470 --> 00:53:26,190
maar jullie worden alleen maar
afvallig, en nog eens afvallig,

905
00:53:26,190 --> 00:53:28,410
en steeds weer afvallig.

906
00:53:28,410 --> 00:53:30,750
Het is een voortdurende afvalligheid.

907
00:53:30,750 --> 00:53:36,510
Ik heb er acht op geslagen en geluisterd:
zij spreken wat juist niet behoorlijk is.

908
00:53:36,510 --> 00:53:40,230
Er is niemand die berouw heeft over
zijn slechtheid door te zeggen:

909
00:53:40,230 --> 00:53:41,970
Wat heb ik gedaan?

910
00:53:41,970 --> 00:53:44,730
Eenieder keert zich af
en draaft maar door,

911
00:53:44,730 --> 00:53:47,490
als een paard dat zich in de strijd stort.

912
00:53:47,490 --> 00:53:48,630
God zegt:

913
00:53:48,630 --> 00:53:52,230
Ik luisterde of er iemand
spijt had en wilde veranderen.

914
00:53:52,230 --> 00:53:54,570
Ik hoorde niemand dat doen.

915
00:53:54,570 --> 00:53:59,130
Zelfs een ooievaar in de lucht
kent zijn vaste tijden, tortelduif,

916
00:53:59,130 --> 00:54:03,750
zwaluw en kraanvogel nemen de
tijd van hun aankomst in acht,

917
00:54:03,750 --> 00:54:07,350
maar Mijn volk kent niet
het recht van de HEERE.

918
00:54:07,350 --> 00:54:12,330
Deze negatieve vergelijking stelt de
mensen voor als dommer dan dieren,

919
00:54:12,330 --> 00:54:17,910
in dit geval vogels, die we gewoonlijk
niet als intellectuele wezens beschouwen.

920
00:54:17,910 --> 00:54:22,050
Over het algemeen worden vogels
beschouwd als dieren met een vogelbrein,

921
00:54:22,050 --> 00:54:24,990
die niet erg slim zijn. Maar Hij zegt:

922
00:54:24,990 --> 00:54:27,750
Zelfs zij weten dingen
die Mijn volk niet weet.

923
00:54:27,750 --> 00:54:32,790
Het lijkt sterk op de opmerking van
Jesaja in Jesaja hoofdstuk 1, vers 3,

924
00:54:32,790 --> 00:54:33,990
waar hij zegt:

925
00:54:33,990 --> 00:54:38,730
Een rund kent zijn bezitter en een
ezel de kribbe van zijn eigenaar,

926
00:54:38,730 --> 00:54:43,170
maar Israël heeft geen kennis,
Mijn volk heeft geen inzicht.

927
00:54:43,170 --> 00:54:47,550
De domme os, de domme ezel,
die weten wie hun meester is.

928
00:54:47,550 --> 00:54:51,030
Hoe komt het dan dat Mijn volk
niet weet wie zijn Meester is?

929
00:54:51,030 --> 00:54:54,930
De ezel weet waar hij thuishoort
en waar hij zijn voedsel krijgt.

930
00:54:54,930 --> 00:54:57,750
Hoe komt het dat Mijn volk
dit niet kan begrijpen?

931
00:54:57,750 --> 00:55:02,670
Met andere woorden, het is een belediging
voor hun verstand dat ze ongunstig worden

932
00:55:02,670 --> 00:55:05,970
vergeleken met ezels, ossen en vogels.

933
00:55:05,970 --> 00:55:08,850
Om je de waarheid te zeggen:
het zou kunnen dat God

934
00:55:08,850 --> 00:55:13,770
die verbazingwekkende trekinstincten in
ooievaars en zwaluwen enzovoort heeft

935
00:55:13,770 --> 00:55:16,470
gelegd om dit voorbeeld te kunnen geven.

936
00:55:16,470 --> 00:55:21,570
Je moet je toch afvragen waarom God al die
verbazingwekkende dingen heeft gedaan met

937
00:55:21,570 --> 00:55:25,410
dieren en planten enzovoort,
die zo ingewikkeld zijn

938
00:55:25,410 --> 00:55:28,710
dat wetenschappers er 6000
jaar over hebben gedaan

939
00:55:28,710 --> 00:55:31,230
om te leren wat we inmiddels weten.

940
00:55:31,230 --> 00:55:33,450
En wie weet wat er nog meer is.

941
00:55:33,450 --> 00:55:36,990
Ze zeggen dat er in het regenwoud
waarschijnlijk meer soorten zijn

942
00:55:36,990 --> 00:55:41,010
die we nog niet hebben ontdekt dan
soorten die we wel hebben ontdekt.

943
00:55:41,010 --> 00:55:42,450
Misschien is dat zo.

944
00:55:42,450 --> 00:55:45,270
Ik weet niet goed hoe
iemand dat zou kunnen weten.

945
00:55:45,270 --> 00:55:47,610
Maar waar het om gaat, is dat God

946
00:55:47,610 --> 00:55:50,790
zoveel ingewikkelde dingen
in de natuur heeft gelegd.

947
00:55:50,790 --> 00:55:54,930
En volgens mij heeft Hij die allemaal
gemaakt om iets duidelijk te maken.

948
00:55:54,930 --> 00:55:59,070
Wanneer we ze uiteindelijk ontdekken,
kunnen we proberen af te leiden wat Hij

949
00:55:59,070 --> 00:56:00,450
ermee duidelijk wilde maken.

950
00:56:00,450 --> 00:56:03,330
Maar een van de dingen die
al heel lang bekend zijn,

951
00:56:03,330 --> 00:56:05,790
kennelijk zelfs al in de tijd van Jeremia,

952
00:56:05,790 --> 00:56:08,910
is dat sommige vogels
een trekinstinct hebben.

953
00:56:08,910 --> 00:56:12,750
Trouwens, we weten dat zalmen
iets soortgelijks doen.

954
00:56:12,750 --> 00:56:17,370
Zeeschildpadden doen het, monarchvlinders
doen het, kolibries doen het.

955
00:56:17,370 --> 00:56:22,230
Dieren hebben een trekinstinct, en dat is
niet op natuurlijke wijze te verklaren.

956
00:56:22,230 --> 00:56:24,630
Ze leggen duizenden kilometers af.

957
00:56:24,630 --> 00:56:29,190
De ooievaar legt grotere afstanden
af dan welke andere vogel ook.

958
00:56:29,190 --> 00:56:32,610
Hij gaat in de loop van een
jaar in feite van Noord-Canada

959
00:56:32,610 --> 00:56:35,610
helemaal naar het
zuidpoolgebied en weer terug.

960
00:56:35,610 --> 00:56:37,590
Hij weet waar hij naartoe gaat.

961
00:56:37,590 --> 00:56:39,930
Hij heeft geen navigatiekaarten.

962
00:56:39,930 --> 00:56:42,030
Hij heeft geen landkaarten.

963
00:56:42,030 --> 00:56:46,350
Hij kijkt naar beneden, en de helft
van de tijd ziet hij alleen maar open

964
00:56:46,350 --> 00:56:49,110
oceaan, zonder herkenningspunten.

965
00:56:49,110 --> 00:56:51,450
En toch komt hij waar hij naartoe wil.

966
00:56:51,450 --> 00:56:53,730
De kolibries doen hetzelfde.

967
00:56:53,730 --> 00:56:56,370
Ze steken de Golf van Mexico over.

968
00:56:56,370 --> 00:57:01,170
Ze vliegen 800 kilometer
over open water. Kolibries.

969
00:57:01,170 --> 00:57:05,070
Je zou denken dat een beetje wind ze uit
de lucht zou slaan en dat het dan met ze

970
00:57:05,070 --> 00:57:06,450
gedaan zou zijn.

971
00:57:06,450 --> 00:57:09,450
Maar ze vliegen 800
kilometer over open water

972
00:57:09,450 --> 00:57:12,210
en komen terecht waar
ze terecht willen komen.

973
00:57:12,210 --> 00:57:15,270
Dat is dezelfde plek waar
hun ouders terechtkwamen.

974
00:57:15,270 --> 00:57:20,190
Hun grootouders en hun voorouders
vlogen altijd naar dezelfde plek.

975
00:57:20,190 --> 00:57:21,570
Hoe weten ze dat?

976
00:57:21,570 --> 00:57:25,830
Hoe weten de monarchvlinders dat ze
vanuit New England dwars door het land

977
00:57:25,830 --> 00:57:29,490
en over een deel van de Golf
van Mexico moeten vliegen om te

978
00:57:29,490 --> 00:57:34,350
paren in een groep bomen in Midden-Mexico,
waar hun grootouders dat ook deden?

979
00:57:34,350 --> 00:57:37,050
Niet hun ouders, hun grootouders.

980
00:57:37,050 --> 00:57:42,750
Want hun ouders vlogen vandaar terug
naar Massachusetts en stierven daar,

981
00:57:42,750 --> 00:57:45,930
legden hun eitjes, en hun jongen komen uit

982
00:57:45,930 --> 00:57:49,350
en vliegen terug naar de plek
waar hun ouders geboren zijn,

983
00:57:49,350 --> 00:57:52,350
niet waar hun ouders
hen ter wereld brachten.

984
00:57:52,350 --> 00:57:54,510
Ze zijn daar nog nooit geweest.

985
00:57:54,510 --> 00:57:56,850
Hoe weten ze waar ze naartoe gaan?

986
00:57:56,850 --> 00:57:58,590
Het is wonderbaarlijk.

987
00:57:58,590 --> 00:58:01,890
Het is een van die dingen die
nooit op natuurlijke wijze te

988
00:58:01,890 --> 00:58:03,510
verklaren zullen zijn.

989
00:58:03,510 --> 00:58:08,490
God schept er ongetwijfeld behagen in
zulke dingen te doen om de naturalisten op

990
00:58:08,490 --> 00:58:11,970
hun nummer te zetten en te
laten zien dat ze niets weten.

991
00:58:11,970 --> 00:58:15,630
Maar in dit geval haalt
Hij het aan om te zeggen:

992
00:58:15,630 --> 00:58:19,350
deze vogels weten waar God
wil dat ze naartoe gaan.

993
00:58:19,350 --> 00:58:21,270
Ze gaan precies op tijd.

994
00:58:21,270 --> 00:58:24,750
Ze gaan precies naar de plek
waar Hij ze naartoe stuurt.

995
00:58:24,750 --> 00:58:28,530
Hoe komt het dat jullie niet gaan
waar Ik jullie naartoe stuur?

996
00:58:28,530 --> 00:58:30,930
Zijn jullie minder intelligent dan zij?

997
00:58:30,930 --> 00:58:36,870
Hoe kunt u dan zeggen: Wij zijn wijs,
en de wet van de HEERE is bij ons!

998
00:58:36,870 --> 00:58:41,370
Voorwaar, zie, de leugenpen van
de schriftgeleerden heeft die wet

999
00:58:41,370 --> 00:58:42,990
tot leugen gemaakt.

1000
00:58:42,990 --> 00:58:48,330
De wijzen zullen beschaamd staan,
ontsteld zijn en gevangen worden.

1001
00:58:48,330 --> 00:58:51,930
Zie, zij hebben het woord
van de HEERE verworpen,

1002
00:58:51,930 --> 00:58:54,450
wat voor wijsheid zouden zij dan hebben?

1003
00:58:54,450 --> 00:58:57,510
Dit is een geweldige retorische vraag.

1004
00:58:57,510 --> 00:59:00,630
De wijzen die het Woord van
de Heere hebben verworpen,

1005
00:59:00,630 --> 00:59:03,030
wat voor wijsheid hebben ze eigenlijk?

1006
00:59:03,030 --> 00:59:06,330
Waarom zou je je door
hen laten intimideren?

1007
00:59:06,330 --> 00:59:10,890
Als je een hoogleraar hebt die een eikel
is en het christendom bespot en God

1008
00:59:10,890 --> 00:59:17,070
bespot, laten studenten zich daar enorm
door intimideren. Waarom? Wie is hij?

1009
00:59:17,070 --> 00:59:20,610
Hij is gewoon een eikel die het
Woord van de Heere verwerpt.

1010
00:59:20,610 --> 00:59:24,810
Hij heeft geen enkele wijsheid
in zich. Hij is niemand.

1011
00:59:24,810 --> 00:59:29,370
Misschien is hij degene die je je
cijfer geeft; misschien is dat de reden.

1012
00:59:29,370 --> 00:59:32,910
Maar waar het om gaat, is dat
hij niet indrukwekkend is.

1013
00:59:32,910 --> 00:59:35,850
Waarom zou je onder de indruk
zijn van Richard Dawkins

1014
00:59:35,850 --> 00:59:38,190
omdat hij een groot wetenschapper is?

1015
00:59:38,190 --> 00:59:39,930
Wat weet hij over God?

1016
00:59:39,930 --> 00:59:43,650
Hoe kan het dat hij een boek
over atheïsme kan schrijven?

1017
00:59:43,650 --> 00:59:47,010
Hij is geen deskundige op
het gebied van atheïsme.

1018
00:59:47,010 --> 00:59:50,370
Hij is een deskundige op
het gebied van biologie.

1019
00:59:50,370 --> 00:59:54,990
Biologie en atheïsme zijn totaal
verschillende onderwerpen.

1020
00:59:54,990 --> 00:59:58,170
Atheïsme is een filosofische kwestie.

1021
00:59:58,170 --> 01:00:02,250
Dawkins heeft niet meer gezag om over dat
onderwerp te spreken dan welke leerling

1022
01:00:02,250 --> 01:00:06,030
uit de bovenbouw of onderbouw
van de middelbare school ook.

1023
01:00:06,030 --> 01:00:11,010
Hij is deskundig op één gebied, en hij
wordt gezien als een van de grote, wijze,

1024
01:00:11,010 --> 01:00:14,970
intelligente mensen, dus
kan hij overal over praten.

1025
01:00:14,970 --> 01:00:20,190
Er is een groep mensen die zegt: ‘Nou,
als hij het zegt, moet het wel waar zijn.

1026
01:00:20,190 --> 01:00:21,870
Hij is zo slim.’

1027
01:00:21,870 --> 01:00:24,510
Hij heeft het Woord
van de Heere verworpen.

1028
01:00:24,510 --> 01:00:26,550
Er is geen wijsheid in hem.

1029
01:00:26,550 --> 01:00:30,630
Er is deskundigheid op zijn
vakgebied. Dat is iets anders.

1030
01:00:30,630 --> 01:00:33,510
Maar wanneer hij filosofie
probeert te onderwijzen

1031
01:00:33,510 --> 01:00:37,170
of ons probeert te vertellen waar
het in het leven allemaal om draait,

1032
01:00:37,170 --> 01:00:39,870
is hij zo onwetend als een kind.

1033
01:00:39,870 --> 01:00:43,050
Sterker nog, onwetender
dan sommige kinderen,

1034
01:00:43,050 --> 01:00:46,050
want sommige kinderen
weten dat er een God is.

1035
01:00:46,050 --> 01:00:48,810
De verzen 10 tot en met 12 herhalen

1036
01:00:48,810 --> 01:00:53,850
eigenlijk wat we hebben gezien in
hoofdstuk 6, de verzen 12 tot en met 15.

1037
01:00:53,850 --> 01:00:59,010
Daarom zal Ik hun vrouwen aan anderen
geven, hun akkers aan bezetters.

1038
01:00:59,010 --> 01:01:03,510
Want van klein tot groot is
ieder van hen uit op winst.

1039
01:01:03,510 --> 01:01:08,070
Van profeet tot priester,
pleegt ieder van hen bedrog.

1040
01:01:08,070 --> 01:01:11,970
Zij genezen de breuk van de dochter
van Mijn volk op het lichtst door te

1041
01:01:11,970 --> 01:01:14,910
zeggen: Vrede, vrede!

1042
01:01:14,910 --> 01:01:16,890
Maar er is geen vrede!

1043
01:01:16,890 --> 01:01:20,970
Staan zij beschaamd, omdat zij
een gruweldaad gedaan hebben?

1044
01:01:20,970 --> 01:01:25,950
Ze schamen zich zelfs niet in het
minst, ja, zij weten van geen blozen.

1045
01:01:25,950 --> 01:01:29,130
Daarom zullen zij vallen
onder hen die vallen,

1046
01:01:29,130 --> 01:01:33,810
ten tijde van de vergelding aan hen,
zullen zij struikelen, zegt de HEERE.

1047
01:01:33,810 --> 01:01:36,390
Dat zou je bekend in
de oren moeten klinken.

1048
01:01:36,390 --> 01:01:39,330
Dat hebben we een paar
hoofdstukken geleden nog gelezen.

1049
01:01:39,330 --> 01:01:41,070
Het is een goede preek.

1050
01:01:41,070 --> 01:01:45,570
Goede predikers herhalen hun betere
preken soms op verschillende momenten.

1051
01:01:45,570 --> 01:01:48,870
Ik ga hen volkomen
wegvagen, spreekt de HEERE.

1052
01:01:48,870 --> 01:01:53,070
Er zijn geen druiven aan de wijnstok,
geen vijgen aan de vijgenboom,

1053
01:01:53,070 --> 01:01:55,170
en de bladeren zijn verwelkt.

1054
01:01:55,170 --> 01:01:58,590
Wat Ik hun gaf, daaraan gaan zij voorbij.

1055
01:01:58,590 --> 01:02:00,450
Waarom blijven wij zitten?

1056
01:02:00,450 --> 01:02:05,190
Verzamel u, laten wij naar de
versterkte steden gaan en daar zwijgen,

1057
01:02:05,190 --> 01:02:09,030
want de HEERE, onze God,
heeft ons doen zwijgen.

1058
01:02:09,030 --> 01:02:13,950
Hij heeft ons galwater te drinken gegeven,
omdat wij tegen de HEERE gezondigd hebben.

1059
01:02:13,950 --> 01:02:17,910
Het is interessant dat van Jeruzalem,
dat onder het oordeel ligt,

1060
01:02:17,910 --> 01:02:21,510
wordt gezegd dat het galwater
te drinken heeft gekregen.

1061
01:02:21,510 --> 01:02:23,490
Dit is waarschijnlijk niet letterlijk.

1062
01:02:23,490 --> 01:02:27,210
Het verwijst waarschijnlijk niet naar
het water dat ze werkelijk dronken.

1063
01:02:27,210 --> 01:02:29,970
Het betekent dat ze bitter water drinken.

1064
01:02:29,970 --> 01:02:34,290
Het betekent dat hun omstandigheden
bitter voor hen zijn geworden.

1065
01:02:34,290 --> 01:02:39,450
Daar wordt verder op ingegaan in
hoofdstuk 9, vers 15, waar staat:

1066
01:02:39,450 --> 01:02:45,150
daarom, zo zegt de HEERE van de
legermachten, de God van Israël: Zie,

1067
01:02:45,150 --> 01:02:50,610
Ik geef hun, dit volk, alsem
te eten en galwater te drinken.

1068
01:02:50,610 --> 01:02:56,190
In Openbaring 8, vers 10 en 11, valt
er, wanneer de derde bazuin klinkt,

1069
01:02:56,190 --> 01:02:59,430
een ster uit de hemel
als een brandende fakkel.

1070
01:02:59,430 --> 01:03:02,910
Die verandert het water
in alsem, in bitterheid.

1071
01:03:02,910 --> 01:03:06,330
Ik heb geopperd dat dit een
beeldende voorstelling is van

1072
01:03:06,330 --> 01:03:12,270
precies datgene waar we het hier over
hebben: Gods oordeel over Jeruzalem.

1073
01:03:12,270 --> 01:03:15,270
Ze hadden in Egypte in
bittere slavernij geleefd,

1074
01:03:15,270 --> 01:03:19,770
en God herstelde hun omstandigheden
door hen daaruit te leiden.

1075
01:03:19,770 --> 01:03:25,410
Hij beeldde dat uit door het bittere water
van Mara in zoet water te veranderen.

1076
01:03:25,410 --> 01:03:30,870
En Hij vertelde hun dat ze dat zoete water
konden behouden als ze gehoorzaam bleven.

1077
01:03:30,870 --> 01:03:33,270
Ze konden die omstandigheden behouden.

1078
01:03:33,270 --> 01:03:37,830
Hij zou hun niet alle ziekten opleggen
die Hij de Egyptenaren had opgelegd.

1079
01:03:37,830 --> 01:03:41,610
Maar ze keerden zich wel van
Hem af, en zoals Jeremia zegt:

1080
01:03:41,610 --> 01:03:45,990
Hij heeft ons alsem laten drinken,
bitter water laten drinken.

1081
01:03:45,990 --> 01:03:48,990
Dat zien we in Openbaring
in beelden weergegeven.

1082
01:03:48,990 --> 01:03:50,790
Nu vers 15:

1083
01:03:50,790 --> 01:03:55,650
Wij zien uit naar vrede, maar er is
niets goeds, naar een tijd van genezing,

1084
01:03:55,650 --> 01:03:58,050
maar zie, er is verschrikking.

1085
01:03:58,050 --> 01:04:01,410
Vanuit Dan wordt het gesnuif
van zijn paarden gehoord,

1086
01:04:01,410 --> 01:04:05,730
heel het land beeft van het geluid
van het gehinnik van zijn hengsten.

1087
01:04:05,730 --> 01:04:11,850
Zij komen en verslinden het land en al
wat het bevat, de stad en wie erin wonen.

1088
01:04:11,850 --> 01:04:16,770
Voorzeker, zie, Ik ga slangen,
gifslangen op u af sturen,

1089
01:04:16,770 --> 01:04:22,290
waartegen geen bezwering is, en die
zullen u bijten, spreekt de HEERE.

1090
01:04:22,290 --> 01:04:26,610
Deze slangen zouden een beeld kunnen
zijn van de vijand die binnenvalt,

1091
01:04:26,610 --> 01:04:28,650
hoewel je het natuurlijk nooit weet.

1092
01:04:28,650 --> 01:04:31,170
Er zijn volop slangen in die streek.

1093
01:04:31,170 --> 01:04:35,490
Er zouden heel wat cobra's en adders
geweest kunnen zijn die het gebied

1094
01:04:35,490 --> 01:04:37,830
teisterden als een oordeel van God.

1095
01:04:37,830 --> 01:04:41,130
God heeft dat inderdaad
gedaan, zoals je je herinnert,

1096
01:04:41,130 --> 01:04:45,330
bij de Joden in de woestijn
toen ze Baäl-Peor aanbaden.

1097
01:04:45,330 --> 01:04:49,110
Hij stuurde vurige slangen
onder hen om hen te bijten.

1098
01:04:49,110 --> 01:04:54,090
Dat was toen Mozes de slang in de woestijn
moest oprichten, de bronzen slang,

1099
01:04:54,090 --> 01:04:56,850
waar ze naar moesten kijken
om genezen te worden.

1100
01:04:56,850 --> 01:05:00,090
Misschien heeft Hij dat in
deze tijd opnieuw gedaan.

1101
01:05:00,090 --> 01:05:05,730
Als ik mij wil verkwikken, overvalt mij
verdriet, mijn hart is afgemat in mij.

1102
01:05:05,730 --> 01:05:09,630
Let op, het geluid van het hulpgeroep
van de dochter van mijn volk,

1103
01:05:09,630 --> 01:05:13,890
uit een zeer ver land: Is
de HEERE dan niet in Sion,

1104
01:05:13,890 --> 01:05:16,350
of is haar Koning niet bij haar?

1105
01:05:16,350 --> 01:05:19,830
Waarom hebben zij Mij tot
toorn verwekt met hun beelden,

1106
01:05:19,830 --> 01:05:22,530
met nietige afgoden uit den vreemde?

1107
01:05:22,530 --> 01:05:27,750
De oogst is voorbij, de zomer is ten
einde, en nog zijn wij niet verlost.

1108
01:05:27,750 --> 01:05:31,110
We hebben verschillende
seizoenen zien komen en gaan,

1109
01:05:31,110 --> 01:05:33,210
en het is er niet beter op geworden.

1110
01:05:33,210 --> 01:05:36,090
Om de breuk van de dochter
van mijn volk ben ik gebroken,

1111
01:05:36,090 --> 01:05:40,170
ik ga in het zwart gehuld,
verschrikking heeft mij aangegrepen.

1112
01:05:40,170 --> 01:05:42,210
Is er geen balsem in Gilead?

1113
01:05:42,210 --> 01:05:44,370
Of is er geen geneesheer daar?

1114
01:05:44,370 --> 01:05:48,270
Want waarom is er dan geen herstel
opgetreden bij de dochter van mijn volk?

1115
01:05:48,270 --> 01:05:50,790
Nu, is er geen balsem in Gilead?

1116
01:05:50,790 --> 01:05:53,490
Gilead was die streek
ten oosten van de Jordaan

1117
01:05:53,490 --> 01:05:57,810
die bewoond werd door de halve
stam Manasse en door Gad en Ruben.

1118
01:05:57,810 --> 01:06:00,810
Toen de stammen in de dagen
van Jozua het land verdeelden,

1119
01:06:00,810 --> 01:06:04,230
mochten zij aan de overkant
blijven, in het land Gilead.

1120
01:06:04,230 --> 01:06:07,890
Die plaats stond bekend om bepaalde
producten die daar werden gemaakt

1121
01:06:07,890 --> 01:06:11,070
en die als geneesmiddelen en
dergelijke werden gebruikt.

1122
01:06:11,070 --> 01:06:16,470
Zoals balsem voor pijnlijke spieren,
balsem voor wonden, enzovoort.

1123
01:06:16,470 --> 01:06:20,250
In wezen zegt hij, zoals
hij in vers 15 zei:

1124
01:06:20,250 --> 01:06:24,090
We hoopten op herstel, we keken
uit naar een tijd van herstel,

1125
01:06:24,090 --> 01:06:26,010
maar we werden niet beter.

1126
01:06:26,010 --> 01:06:29,190
We hebben iemand nodig
die ons kan genezen.

1127
01:06:29,190 --> 01:06:33,150
Is er daar in Gilead dan geen balsem
die we zouden kunnen gebruiken?

1128
01:06:33,150 --> 01:06:36,810
Is er hier in ons eigen land dan
niets wat we kunnen aangrijpen om dit

1129
01:06:36,810 --> 01:06:38,490
probleem te verhelpen?

1130
01:06:38,490 --> 01:06:41,130
Nou, ja, er is iets in Gilead.

1131
01:06:41,130 --> 01:06:44,130
Er is iets in het land dat
hen zou kunnen genezen.

1132
01:06:44,130 --> 01:06:46,590
Het wordt genoemd in vers 19:

1133
01:06:46,590 --> 01:06:48,810
Is de Heer dan niet in Sion?

1134
01:06:48,810 --> 01:06:50,850
Is haar koning daar dan niet?

1135
01:06:50,850 --> 01:06:53,370
Zeker, er is balsem in Gilead.

1136
01:06:53,370 --> 01:06:57,930
Er is een Geneesheer in het land, dus
waarom worden ze dan niet genezen?

1137
01:06:57,930 --> 01:07:01,230
Kennelijk maken ze daar geen
gebruik van. Hij vraagt:

1138
01:07:01,230 --> 01:07:03,690
Waarom wordt mijn volk
dan niet weer gezond?

1139
01:07:03,690 --> 01:07:06,630
Hij gaat huilend verder in hoofdstuk 9.

1140
01:07:06,630 --> 01:07:12,090
Hij begon hier rond vers 21 te
huilen, maar in hoofdstuk 9, vers 1,

1141
01:07:12,090 --> 01:07:15,870
spreekt hij erover dat zijn ogen
als een bron van tranen zijn.

1142
01:07:15,870 --> 01:07:18,930
Er staat heel mooi materiaal
in de komende hoofdstukken,

1143
01:07:18,930 --> 01:07:20,550
maar daar komen we een
andere keer op terug.