1
00:00:02,010 --> 00:00:04,350
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,350 --> 00:00:08,670
Deze keer een inleiding op Jesaja, deel 1.

3
00:00:08,670 --> 00:00:13,050
Het is bijzonder boeiend om aan
een studie van Jesaja te beginnen.

4
00:00:13,050 --> 00:00:15,750
Hij is de grootste van de schriftprofeten.

5
00:00:15,750 --> 00:00:19,050
Het is moeilijk om groter te
zijn dan iemand als Jeremia,

6
00:00:19,050 --> 00:00:21,990
maar ik geloof dat de meesten
het ermee eens zouden zijn

7
00:00:21,990 --> 00:00:27,030
dat Jesaja in meer opzichten groot
is dan welke andere profeet ook.

8
00:00:27,030 --> 00:00:32,250
Wat zijn identiteit betreft: hij was een
inwoner van Jeruzalem en hij begon te

9
00:00:32,250 --> 00:00:35,970
profeteren in het jaar 740 voor Christus.

10
00:00:35,970 --> 00:00:39,210
Dat was het jaar waarin
koning Uzzia stierf.

11
00:00:39,210 --> 00:00:42,750
In hoofdstuk 6 van Jesaja
lezen we dat hij zegt:

12
00:00:42,750 --> 00:00:48,090
In het jaar dat koning Uzzia stierf,
zag ik de Heere zitten op een hoge en

13
00:00:48,090 --> 00:00:52,830
verheven troon, en de zomen van
Zijn gewaad vulden de tempel.

14
00:00:52,830 --> 00:00:55,830
Hij gaf Jesaja de opdracht om te prediken.

15
00:00:55,830 --> 00:01:00,930
Daarvóór staan vijf hoofdstukken van
Jesaja, en het is niet bekend hoe die zich

16
00:01:00,930 --> 00:01:03,570
chronologisch precies hiertoe verhouden.

17
00:01:03,570 --> 00:01:08,550
Het is mogelijk dat hij die hoofdstukken
later schreef en dat ze vervolgens,

18
00:01:08,550 --> 00:01:12,390
toen het boek werd samengesteld,
als een soort inleiding op het

19
00:01:12,390 --> 00:01:14,550
onderwerp vooraan zijn geplaatst.

20
00:01:14,550 --> 00:01:18,330
Het is ook mogelijk dat hij
al het een en ander schreef

21
00:01:18,330 --> 00:01:21,270
voordat hij de Heere daadwerkelijk zag.

22
00:01:21,270 --> 00:01:26,370
Misschien had hij al enkele profetische
openbaringen ontvangen voordat hij dit

23
00:01:26,370 --> 00:01:30,510
specifieke visioen kreeg, dat
hij in hoofdstuk 6 beschrijft.

24
00:01:30,510 --> 00:01:35,370
Maar hoofdstuk 6 beschrijft wel
hoe hij specifiek de opdracht kreeg

25
00:01:35,370 --> 00:01:41,130
om Gods woordvoerder voor Israël en
Juda te zijn in een tijd van crisis.

26
00:01:41,130 --> 00:01:43,110
Daar zullen we zo meteen over spreken.

27
00:01:43,110 --> 00:01:46,470
Hij was kennelijk van koninklijke
afkomst, hoewel hij niet

28
00:01:46,470 --> 00:01:49,530
tot de rechtstreekse lijn
van de koningen behoorde.

29
00:01:49,530 --> 00:01:52,290
Kennelijk was hij de
kleinzoon van een koning.

30
00:01:52,290 --> 00:01:56,070
De naam van zijn vader
wordt gegeven als Amoz.

31
00:01:56,070 --> 00:02:00,750
Volgens Josephus was Amoz
de broer van koning Amazia.

32
00:02:00,750 --> 00:02:04,110
Koning Amazia was dus de oom van Jesaja,

33
00:02:04,110 --> 00:02:08,430
en zijn grootvader zou dan natuurlijk
eveneens een koning zijn geweest.

34
00:02:08,430 --> 00:02:13,530
Hij stamde dus uit een koninklijk geslacht
en was waarschijnlijk een volle neef

35
00:02:13,530 --> 00:02:15,510
van koning Uzzia.

36
00:02:15,510 --> 00:02:19,950
De dood van koning Uzzia was niet
alleen een nationale tragedie,

37
00:02:19,950 --> 00:02:24,750
het verlies van de koning, maar ook
een persoonlijke familietragedie.

38
00:02:24,750 --> 00:02:30,150
Het was zijn volle neef die stierf
en in een tijd van crisis een plaats

39
00:02:30,150 --> 00:02:32,010
openliet in Juda.

40
00:02:32,010 --> 00:02:35,490
Dat zou op dat moment meer
problemen hebben veroorzaakt

41
00:02:35,490 --> 00:02:39,510
dan misschien op een ander tijdstip
het geval zou zijn geweest.

42
00:02:39,510 --> 00:02:41,130
De man was getrouwd.

43
00:02:41,130 --> 00:02:45,630
Het is interessant hoe vaak bij
verschillende profeten melding wordt

44
00:02:45,630 --> 00:02:48,150
gemaakt van hun gehuwde staat.

45
00:02:48,150 --> 00:02:53,010
Jeremia trouwde niet; hem was
gezegd dat hij dat niet moest doen.

46
00:02:53,010 --> 00:02:54,930
Ezechiël was getrouwd.

47
00:02:54,930 --> 00:02:58,950
Zijn vrouw stierf terwijl
hij als profeet optrad.

48
00:02:58,950 --> 00:03:02,790
Hosea was getrouwd, en zijn
huwelijk was heel belangrijk:

49
00:03:02,790 --> 00:03:05,430
het maakte deel uit van zijn boodschap.

50
00:03:05,430 --> 00:03:07,530
Jesaja was ook getrouwd.

51
00:03:07,530 --> 00:03:12,690
Bij Hosea maakte zijn vrouw in zekere
zin deel uit van zijn boodschap.

52
00:03:12,690 --> 00:03:17,850
Bij Jesaja maakte zijn vrouw niet zozeer
rechtstreeks deel uit van de boodschap,

53
00:03:17,850 --> 00:03:19,590
maar zijn kinderen wel.

54
00:03:19,590 --> 00:03:21,450
Hij had twee zonen.

55
00:03:21,450 --> 00:03:28,410
De een heette Schear-Jaschub en de
ander heette Maher-Schalal-Chas-Baz.

56
00:03:28,410 --> 00:03:30,630
Ik vond dat sommige
van mijn hippievrienden

57
00:03:30,630 --> 00:03:33,330
hun kinderen vreemde namen gaven.

58
00:03:33,330 --> 00:03:37,290
Maandruppel Regenboog, of
zoiets, is behoorlijk vreemd,

59
00:03:37,290 --> 00:03:42,030
maar zelfs dat is niet zo vreemd
als Maher-Schalal-Chas-Baz.

60
00:03:42,030 --> 00:03:49,410
Maher-Schalal-Chas-Baz betekent: „Maak
haast met de roof, spoed je met de buit.”

61
00:03:49,410 --> 00:03:52,290
Het spreekt duidelijk
over een bepaalde invasie,

62
00:03:52,290 --> 00:03:57,570
een bepaalde militaire verovering,
waarbij een vijand roof en buit meeneemt.

63
00:03:57,570 --> 00:04:03,150
De naam Schear-Jaschub, de
oudste zoon van Jesaja, betekent:

64
00:04:03,150 --> 00:04:09,450
„Een overblijfsel zal terugkeren”,
of: „Het overblijfsel zal terugkeren.”

65
00:04:09,450 --> 00:04:14,790
Deze twee namen van zijn zonen vatten de
twee aspecten van zijn boodschap samen.

66
00:04:14,790 --> 00:04:20,310
Zijn boodschap kondigde oordeel over en
de verovering van Israël en Juda aan.

67
00:04:20,310 --> 00:04:24,930
Maar het was ook een boodschap van hoop
over een overblijfsel dat uiteindelijk

68
00:04:24,930 --> 00:04:26,370
gered zou worden.

69
00:04:26,370 --> 00:04:30,270
Zijn zonen droegen namen die
zijn boodschap bleven uitdragen,

70
00:04:30,270 --> 00:04:33,390
waarschijnlijk zelfs
nadat hij gestorven was.

71
00:04:33,390 --> 00:04:38,610
Volgens de overlevering werd deze profeet
door Manasse als martelaar gedood.

72
00:04:38,610 --> 00:04:41,910
Jesaja zegt dat hij tijdens
de regeringsperioden van

73
00:04:41,910 --> 00:04:44,610
vier verschillende koningen profeteerde.

74
00:04:44,610 --> 00:04:47,070
In vers 1 van hoofdstuk 1 staat:

75
00:04:47,070 --> 00:04:50,250
Het visioen van Jesaja, de zoon van Amoz,

76
00:04:50,250 --> 00:04:55,830
dat hij gezien heeft over Juda en
Jeruzalem, in de dagen van Uzzia, Jotham,

77
00:04:55,830 --> 00:04:59,250
Achaz en Hizkia, koningen van Juda.

78
00:04:59,250 --> 00:05:02,910
Dat is interessant, want hoofdstuk
6 speelde zich af in het jaar

79
00:05:02,910 --> 00:05:04,410
waarin Uzzia stierf.

80
00:05:04,410 --> 00:05:08,190
Ofwel vond het visioen plaats
in het jaar waarin hij stierf,

81
00:05:08,190 --> 00:05:12,330
maar voordat hij daadwerkelijk stierf,
ofwel waren er tijdens het leven van

82
00:05:12,330 --> 00:05:17,190
Uzzia, voordat dit visioen
plaatsvond, al andere profetieën.

83
00:05:17,190 --> 00:05:21,270
Koning Uzzia, zijn neef, was de
eerste van de koningen tijdens

84
00:05:21,270 --> 00:05:23,610
wier regering hij profeteerde.

85
00:05:23,610 --> 00:05:27,090
Jotham, Achaz en Hizkia waren de anderen.

86
00:05:27,090 --> 00:05:32,670
Na Hizkia kwam Manasse, en volgens de
overlevering doodde Manasse Jesaja.

87
00:05:32,670 --> 00:05:37,890
Hizkia, de vader van Manasse, was een
heel goede en rechtvaardige koning.

88
00:05:37,890 --> 00:05:42,870
Maar zijn zoon Manasse was de slechtste
koning die Juda ooit heeft gehad.

89
00:05:42,870 --> 00:05:46,470
Hij offerde werkelijk zijn eigen
kinderen aan Molech en deed nog

90
00:05:46,470 --> 00:05:48,270
andere afschuwelijke dingen.

91
00:05:48,270 --> 00:05:53,550
Hij dwong in Juda heidense aanbidding
af en vervolgde kennelijk de profeten.

92
00:05:53,550 --> 00:05:58,470
De rabbijnen en Josephus vertellen ons
dat Manasse Jesaja werkelijk doodde.

93
00:05:58,470 --> 00:06:03,510
Jesaja moet toen een zeer oude man
zijn geweest, minstens in de zeventig.

94
00:06:03,510 --> 00:06:08,610
Hij was een man wiens bijdrage aan de
veiligheid van het volk ongeëvenaard was.

95
00:06:08,610 --> 00:06:13,890
Door zijn raad aan koning Hizkia zorgde
Jesaja er namelijk voor dat het volk

96
00:06:13,890 --> 00:06:18,510
honderd jaar langer bleef voortbestaan
dan anders het geval zou zijn geweest.

97
00:06:18,510 --> 00:06:21,570
Het leek een beetje op
Jona, die veertig dagen

98
00:06:21,570 --> 00:06:26,430
vóór de geplande verwoesting van Ninevé
naar die stad ging en de mensen ertoe

99
00:06:26,430 --> 00:06:28,950
bracht zich van hun zonden af te keren.

100
00:06:28,950 --> 00:06:32,430
Ninevé bleef daardoor
nog honderd jaar bestaan.

101
00:06:32,430 --> 00:06:35,670
Jona’s prediking in
Ninevé spaarde dat volk,

102
00:06:35,670 --> 00:06:38,130
zodat het honderd jaar
langer bleef bestaan dan

103
00:06:38,130 --> 00:06:39,870
anders het geval zou zijn geweest.

104
00:06:39,870 --> 00:06:43,650
De profetieën van Jesaja
hebben, zoals we zullen zien,

105
00:06:43,650 --> 00:06:48,210
Juda nog ongeveer honderd jaar gespaard na
het tijdstip waarop het anders in handen

106
00:06:48,210 --> 00:06:50,730
van de Assyriërs zou zijn gevallen.

107
00:06:50,730 --> 00:06:53,850
Hij leverde een enorme
bijdrage aan het volk,

108
00:06:53,850 --> 00:06:57,030
maar Manasse had kennelijk
geen enkel medeleven met hem.

109
00:06:57,030 --> 00:07:01,410
Blijkbaar doodde Manasse hem vanwege
Jesaja’s godsdienstige opvattingen.

110
00:07:01,410 --> 00:07:05,970
Volgens de overlevering stopte hij
Jesaja in een holle boomstam en zaagde

111
00:07:05,970 --> 00:07:07,410
die in tweeën.

112
00:07:07,410 --> 00:07:09,870
Zo werd hij dus in tweeën gezaagd.

113
00:07:09,870 --> 00:07:14,070
Er is geen Schriftgedeelte in het
Oude Testament dat dit bevestigt.

114
00:07:14,070 --> 00:07:17,670
Het boek Hebreeën lijkt het
echter wel te bevestigen.

115
00:07:17,670 --> 00:07:21,690
De schrijver van Hebreeën geeft
in hoofdstuk 11 namelijk een

116
00:07:21,690 --> 00:07:25,650
overzicht van dingen die in de tijd
van het Oude Testament zijn gebeurd.

117
00:07:25,650 --> 00:07:28,530
Daarbij richt hij zich
voornamelijk op het geloof van

118
00:07:28,530 --> 00:07:32,010
personen die de geloofshelden
van het Oude Testament zijn.

119
00:07:32,010 --> 00:07:37,350
Hij wijst erop hoe zwaar zij leden en
hoe hun geloof hen daarin staande hield.

120
00:07:37,350 --> 00:07:41,190
In Hebreeën 11 staat, vanaf vers 35:

121
00:07:41,190 --> 00:07:45,691
Vrouwen hebben hun doden terug
gekregen door opstanding uit de dood .

122
00:07:45,691 --> 00:07:50,130
Maar anderen zijn gefolterd en namen
de aangeboden verlossing niet aan,

123
00:07:50,130 --> 00:07:53,370
opdat zij een betere
opstanding verkrijgen zouden.

124
00:07:53,370 --> 00:07:54,510
enzovoort.

125
00:07:54,510 --> 00:07:56,970
Hij somt dus de verschillende manieren op

126
00:07:56,970 --> 00:08:00,810
waarop godvruchtige mensen in het
Oude Testament hebben geleden.

127
00:08:00,810 --> 00:08:05,130
En een van de dingen die hij noemt,
is dat zij in tweeën werden gezaagd.

128
00:08:05,130 --> 00:08:07,950
Er is maar één persoon
uit het Oude Testament

129
00:08:07,950 --> 00:08:12,390
van wie zelfs maar wordt overgeleverd
dat hij in tweeën werd gezaagd.

130
00:08:12,390 --> 00:08:14,130
Dat zou Jesaja zijn.

131
00:08:14,130 --> 00:08:17,430
Het lijkt er daarom op dat
de schrijver van Hebreeën die

132
00:08:17,430 --> 00:08:22,170
overlevering als een werkelijk geval,
als een waargebeurd verhaal beschouwde.

133
00:08:22,170 --> 00:08:25,890
Daarmee zouden we dus een bevestiging
in het Nieuwe Testament hebben dat die

134
00:08:25,890 --> 00:08:27,150
overlevering waar is.

135
00:08:27,150 --> 00:08:31,110
Het lijkt er dus op dat Jesaja
uiteindelijk als martelaar is gestorven.

136
00:08:31,110 --> 00:08:35,850
Hij was meer dan een profeet, hoewel hij
de grootste van de schriftprofeten was.

137
00:08:35,850 --> 00:08:39,990
Dat was blijkbaar het oordeel van de
schrijvers van het Nieuwe Testament.

138
00:08:39,990 --> 00:08:44,070
Zij citeerden Jesaja vaker dan
alle andere profeten bij elkaar.

139
00:08:44,070 --> 00:08:48,150
Ze citeerden uit bijna alle
profeten, en uit sommige vaak.

140
00:08:48,150 --> 00:08:51,390
Maar als je alle keren neemt dat de
schrijvers van het Nieuwe Testament

141
00:08:51,390 --> 00:08:56,130
überhaupt de profeten citeerden,
wordt Jesaja meer dan tweemaal

142
00:08:56,130 --> 00:09:00,270
zo vaak geciteerd als alle
overige profeten bij elkaar.

143
00:09:00,270 --> 00:09:03,630
Het is duidelijk dat hij de
profeet van de Messias is.

144
00:09:03,630 --> 00:09:07,950
Meer dan enige andere profeet is hij
de profeet van het Nieuwe Testament.

145
00:09:07,950 --> 00:09:10,350
Er is maar één boek van het Oude Testament

146
00:09:10,350 --> 00:09:15,930
dat de schrijvers van het Nieuwe Testament
vaker citeren, en dat is het boek Psalmen.

147
00:09:15,930 --> 00:09:19,470
Eigenlijk bevat het boek
Psalmen meer profetisch

148
00:09:19,470 --> 00:09:22,710
materiaal over de Messias
dan welke profeet ook.

149
00:09:22,710 --> 00:09:26,610
De schrijvers van het Nieuwe
Testament citeerden Psalmen het vaakst

150
00:09:26,610 --> 00:09:28,350
en Jesaja daarna.

151
00:09:28,350 --> 00:09:33,270
Degene die op de derde plaats kwam,
volgde op zeer grote afstand van Jesaja,

152
00:09:33,270 --> 00:09:36,510
omdat zijn profetieën zo
direct van toepassing waren

153
00:09:36,510 --> 00:09:38,970
op de boodschap van het Nieuwe Testament.

154
00:09:38,970 --> 00:09:41,250
Ook dat zou ons iets moeten zeggen.

155
00:09:41,250 --> 00:09:45,390
We stonden stil bij de vraag of de
messiaanse profetieën in de toekomst

156
00:09:45,390 --> 00:09:48,510
vervuld zullen worden,
of in de huidige tijd.

157
00:09:48,510 --> 00:09:50,910
Zoveel dingen die Jesaja heeft gezegd,

158
00:09:50,910 --> 00:09:53,610
worden in het Nieuwe
Testament aangehaald als

159
00:09:53,610 --> 00:09:56,130
voorzeggingen van de boodschap
van het Nieuwe Testament.

160
00:09:56,130 --> 00:10:00,510
Dat feit wijst er natuurlijk op dat de
profetieën van Jesaja voor een zeer groot

161
00:10:00,510 --> 00:10:05,250
deel, zo niet volledig, in de tijd
van het Nieuwe Testament zijn vervuld.

162
00:10:05,250 --> 00:10:08,070
Behalve profeet was hij
ook geschiedschrijver.

163
00:10:08,070 --> 00:10:12,510
Geschiedschrijver zijn vereist weer andere
vaardigheden en is een ander vakgebied.

164
00:10:12,510 --> 00:10:16,470
Een geschiedschrijver moet onderzoek
doen, moet verhalen aan de hand van

165
00:10:16,470 --> 00:10:19,770
verschillende bronnen
verifiëren, moet ze ordenen

166
00:10:19,770 --> 00:10:23,790
en moet beslissingen nemen over
wat hij wel en niet opneemt.

167
00:10:23,790 --> 00:10:26,910
Geschiedschrijver zijn is niet zo
gemakkelijk als iemand misschien denkt

168
00:10:26,910 --> 00:10:28,950
wanneer hij het nooit heeft gedaan.

169
00:10:28,950 --> 00:10:33,630
Je moet werkelijk beslissen: „Welke
lijnen in de geschiedenis ga ik volgen?”

170
00:10:33,630 --> 00:10:37,830
Want er zijn miljoenen lijnen in de
geschiedenis die ik zou kunnen volgen.

171
00:10:37,830 --> 00:10:40,470
De meeste daarvan moet ik weglaten.

172
00:10:40,470 --> 00:10:42,270
Wat zal de boodschap zijn?

173
00:10:42,270 --> 00:10:45,870
Welk materiaal moet ik opnemen dat
bijdraagt aan de overkoepelende lijn

174
00:10:45,870 --> 00:10:47,250
die ik behandel?

175
00:10:47,250 --> 00:10:50,070
Geschiedschrijver zijn is een vak op zich.

176
00:10:50,070 --> 00:10:52,950
Jesaja schreef een aantal
historische boeken.

177
00:10:52,950 --> 00:10:57,870
Om te beginnen schreef hij zelfs in
dit boek vier historische hoofdstukken.

178
00:10:57,870 --> 00:11:05,730
De hoofdstukken 36, 37, 38 en 39 van
Jesaja vormen een historisch verslag.

179
00:11:05,730 --> 00:11:10,710
Het verslag daar volgt bepaalde
hoofdstukken in 2 Koningen en 2 Kronieken

180
00:11:10,710 --> 00:11:12,570
zelfs bijna woordelijk.

181
00:11:12,570 --> 00:11:16,590
Het is een stuk geschiedenis dat
driemaal in de Bijbel voorkomt:

182
00:11:16,590 --> 00:11:21,510
eenmaal in Koningen, eenmaal in
Kronieken en eenmaal in Jesaja.

183
00:11:21,510 --> 00:11:24,630
Jesaja kan daarvan de
oorspronkelijke bron zijn,

184
00:11:24,630 --> 00:11:27,270
aangezien het over hem en zijn tijd gaat.

185
00:11:27,270 --> 00:11:31,050
Het gaat over Hizkia, die een
tijdgenoot van Jesaja was.

186
00:11:31,050 --> 00:11:35,430
Het is mogelijk dat de boeken
Koningen en Kronieken dat deel van hun

187
00:11:35,430 --> 00:11:39,930
materiaal uit Jesaja hebben overgenomen
als hun oorspronkelijke bron.

188
00:11:39,930 --> 00:11:43,230
We weten wel dat de schrijvers
van die boeken andere

189
00:11:43,230 --> 00:11:47,730
geschriften van Jesaja kenden en
die ongetwijfeld hebben gebruikt.

190
00:11:47,730 --> 00:11:52,530
In 2 Kronieken, hoofdstuk 26,
wordt verwezen naar andere

191
00:11:52,530 --> 00:11:55,350
werken van Jesaja die wij niet hebben.

192
00:11:55,350 --> 00:11:57,630
Die werken zijn verloren gegaan.

193
00:11:57,630 --> 00:11:59,970
Ze zijn niet meer voor ons beschikbaar.

194
00:11:59,970 --> 00:12:04,710
Maar we weten dat hij ze heeft
geschreven en dat iemand ze had gelezen.

195
00:12:04,710 --> 00:12:09,930
Want 2 Kronieken, dat aanzienlijk later
dan de tijd van Jesaja werd geschreven,

196
00:12:09,930 --> 00:12:13,770
zegt in hoofdstuk 26, vers 22:

197
00:12:13,770 --> 00:12:18,750
Het overige nu van de geschiedenis van
Uzzia, van het begin tot het einde,

198
00:12:18,750 --> 00:12:23,010
heeft de profeet Jesaja, de
zoon van Amoz, beschreven.

199
00:12:23,010 --> 00:12:25,830
In ons boek Jesaja vinden we geen van de

200
00:12:25,830 --> 00:12:29,250
daden van Uzzia die door
Jesaja zijn beschreven.

201
00:12:29,250 --> 00:12:31,770
Het gaat dus duidelijk om een ander boek.

202
00:12:31,770 --> 00:12:36,330
Het boek dat wij Jesaja noemen,
bevat geen van de daden van Uzzia.

203
00:12:36,330 --> 00:12:40,590
Toch heeft hij blijkbaar een volledige
en uitvoerige geschiedenis van de

204
00:12:40,590 --> 00:12:43,050
daden van koning Uzzia geschreven.

205
00:12:43,050 --> 00:12:46,590
Dat is een geschrift dat
sindsdien verloren is gegaan.

206
00:12:46,590 --> 00:12:52,290
Evenzo staat er in 2 Kronieken,
hoofdstuk 32, vers 32:

207
00:12:52,290 --> 00:12:57,510
Het overige nu van de geschiedenis
van Hizkia en zijn gunstbewijzen, zie,

208
00:12:57,510 --> 00:13:02,190
die zijn beschreven in het visioen van
de profeet Jesaja, de zoon van Amoz,

209
00:13:02,190 --> 00:13:05,010
en in het boek van de
koningen van Juda en Israël.

210
00:13:05,010 --> 00:13:10,230
Het boek van de koningen van Juda en
Israël is niet door Jesaja geschreven.

211
00:13:10,230 --> 00:13:12,270
Maar blijkbaar was er een boek.

212
00:13:12,270 --> 00:13:15,270
Zoals er een was over
de regering van Uzzia,

213
00:13:15,270 --> 00:13:20,130
zo was er ook een over de regering van
Hizkia, waarin al zijn daden stonden.

214
00:13:20,130 --> 00:13:25,410
De vier hoofdstukken in het boek
Jesaja, hoofdstuk 36 tot en met 39,

215
00:13:25,410 --> 00:13:27,330
gaan over koning Hizkia.

216
00:13:27,330 --> 00:13:30,150
Maar dat kan haast niet zijn
waar hier naar verwezen wordt,

217
00:13:30,150 --> 00:13:33,330
want die hoofdstukken bevatten
niet alle daden van Hizkia,

218
00:13:33,330 --> 00:13:35,130
maar slechts enkele dingen.

219
00:13:35,130 --> 00:13:40,170
Er moet dus meer materiaal over Hizkia
zijn geweest dat Jesaja heeft geschreven.

220
00:13:40,170 --> 00:13:45,630
Het is zelfs mogelijk dat de hoofdstukken
in Jesaja over Hizkia ontleend zijn aan,

221
00:13:45,630 --> 00:13:51,150
of overgenomen zijn uit, een groter
werk dat hij over Hizkia had geschreven.

222
00:13:51,150 --> 00:13:54,750
Maar het punt is dat hij
blijkbaar de geschiedenissen en

223
00:13:54,750 --> 00:13:58,650
biografieën heeft geschreven
van ten minste twee koningen die

224
00:13:58,650 --> 00:14:00,390
zijn tijdgenoten waren.

225
00:14:00,390 --> 00:14:05,310
Hij was dus een man van de letteren,
een schrijver, een geschiedschrijver,

226
00:14:05,310 --> 00:14:06,870
echt een geleerde.

227
00:14:06,870 --> 00:14:10,050
Het zijn geleerden die
geschiedenis schrijven.

228
00:14:10,050 --> 00:14:14,190
Hij was dus zowel een geïnspireerde
profeet als een geleerde,

229
00:14:14,190 --> 00:14:17,130
een schrijver en een geschiedschrijver.

230
00:14:17,130 --> 00:14:21,150
Daarnaast had hij een artistieke
kant. Hij was dichter.

231
00:14:21,150 --> 00:14:25,290
Hij profeteerde niet alleen en
schreef niet alleen geschiedenis;

232
00:14:25,290 --> 00:14:29,130
hij schreef ook poëzie, heel veel zelfs.

233
00:14:29,130 --> 00:14:33,570
Het grootste deel van het boek
Jesaja is in poëzie geschreven.

234
00:14:33,570 --> 00:14:37,410
Het grootste deel van
zijn profetie is poëzie.

235
00:14:37,410 --> 00:14:43,470
Geleerden zijn van oordeel dat Jesaja de
meest verfijnde en diepzinnige poëzie van

236
00:14:43,470 --> 00:14:44,970
alle profeten bevat.

237
00:14:44,970 --> 00:14:47,250
Zelf ben ik niet geschoold in poëzie.

238
00:14:47,250 --> 00:14:49,650
Ik heb nooit veel poëzie bestudeerd.

239
00:14:49,650 --> 00:14:53,670
Ik weet een klein beetje van enkele
Engelse en Amerikaanse gedichten.

240
00:14:53,670 --> 00:14:56,970
Ik weet gewoon niet zo veel
over poëzie in het algemeen.

241
00:14:56,970 --> 00:15:01,650
Ik zou niet degene zijn om de waarde van
Jesaja's werk als poëzie te beoordelen.

242
00:15:01,650 --> 00:15:04,770
Maar het is majestueus.
Het is schitterend.

243
00:15:04,770 --> 00:15:06,390
Het is meeslepend.

244
00:15:06,390 --> 00:15:11,310
En omdat poëzie geacht wordt zulke
emoties en indrukken op te roepen,

245
00:15:11,310 --> 00:15:13,710
lijkt hij daarin doeltreffend te zijn.

246
00:15:13,710 --> 00:15:18,630
Dat is zo, hoewel je als Amerikaanse lezer
bij het lezen van Jesaja een heel vreemde

247
00:15:18,630 --> 00:15:22,410
soort poëzie leest, die niet
lijkt op westerse poëzie.

248
00:15:22,410 --> 00:15:26,910
Maar toch heeft ze dat vermogen
om te inspireren en mee te slepen.

249
00:15:26,910 --> 00:15:28,770
Hij is een groot dichter.

250
00:15:28,770 --> 00:15:33,810
Sommigen vinden zijn poëzie beter dan
die van Milton, Homerus en Shakespeare,

251
00:15:33,810 --> 00:15:37,890
vanzelfsprekend klassieke
Griekse en Engelse dichters.

252
00:15:37,890 --> 00:15:39,570
Hij was ook nog iets anders.

253
00:15:39,570 --> 00:15:41,370
Hij droeg nog een andere pet.

254
00:15:41,370 --> 00:15:45,030
Hij was politiek adviseur.
Hij was staatsman.

255
00:15:45,030 --> 00:15:48,990
Hij was natuurlijk enigszins in de verte
met de koninklijke familie verbonden,

256
00:15:48,990 --> 00:15:52,530
als neef van de koning, maar
hij had toegang tot hen.

257
00:15:52,530 --> 00:15:55,590
Hij kon naar de koning toe
gaan wanneer hij maar wilde.

258
00:15:55,590 --> 00:15:59,010
Hij kon koning Achaz gaan
opzoeken en met hem praten,

259
00:15:59,010 --> 00:16:01,110
of koning Hizkia gaan bezoeken.

260
00:16:01,110 --> 00:16:04,470
Ik denk dat het vroeger iets
gemakkelijker was om persoonlijk met

261
00:16:04,470 --> 00:16:07,170
koningen in contact te
komen dan tegenwoordig.

262
00:16:07,170 --> 00:16:10,170
Je zou vandaag nooit bij
de president binnenkomen,

263
00:16:10,170 --> 00:16:12,810
tenzij je tot zijn staf
of zijn familie behoorde.

264
00:16:12,810 --> 00:16:15,510
Het lijkt erop dat in Bijbelse tijden een

265
00:16:15,510 --> 00:16:20,790
gewoon mens met een klacht naar de koning
kon gaan en die aan hem kon voorleggen.

266
00:16:20,790 --> 00:16:25,890
Maar Jesaja had ook toegang omdat hij deel
uitmaakte van de familie van de koningen.

267
00:16:25,890 --> 00:16:28,530
Hij was raadsman van vier van de koningen,

268
00:16:28,530 --> 00:16:32,850
en hij zou terecht de voornaamste burger
van Jeruzalem genoemd kunnen worden.

269
00:16:32,850 --> 00:16:38,490
Want hij was, nogmaals, een geleerde,
een profeet, een man van de letteren,

270
00:16:38,490 --> 00:16:41,790
een dichter, en hij had
koninklijke familiebanden,

271
00:16:41,790 --> 00:16:44,490
en hij gaf politiek
advies aan de koningen.

272
00:16:44,490 --> 00:16:48,930
De man was dus een soort renaissancemens
en anders dan iedere andere

273
00:16:48,930 --> 00:16:50,430
schrijver in de Bijbel.

274
00:16:50,430 --> 00:16:54,210
Waarschijnlijk komt Mozes er het dichtst
bij wat betreft het grote aantal petten

275
00:16:54,210 --> 00:16:55,470
dat hij droeg.

276
00:16:55,470 --> 00:16:59,731
Mozes was een militair leider,
een wetgever, een dichter —

277
00:16:59,731 --> 00:17:03,810
hij schreef ook liederen enzovoort
— en een geschiedschrijver.

278
00:17:03,810 --> 00:17:08,550
Mozes en Jesaja zijn daarom waarschijnlijk
de briljantste en veelzijdigste schrijvers

279
00:17:08,550 --> 00:17:12,030
van het Oude Testament, hoewel
er ook anderen waren die over

280
00:17:12,030 --> 00:17:14,130
grote bekwaamheden beschikten.

281
00:17:14,130 --> 00:17:16,650
Om de profetie van Jesaja te begrijpen,

282
00:17:16,650 --> 00:17:20,550
moet je de politieke situatie
in Jesaja's tijd begrijpen.

283
00:17:20,550 --> 00:17:24,690
Als hij in 740 voor Christus
begon te profeteren,

284
00:17:24,690 --> 00:17:29,190
betekent dit dat het volk Israël
ongeveer tweehonderd jaar eerder in

285
00:17:29,190 --> 00:17:31,110
tweeën was gesplitst.

286
00:17:31,110 --> 00:17:35,070
Saul en David hadden geregeerd over
één verenigd koninkrijk dat uit

287
00:17:35,070 --> 00:17:36,870
twaalf stammen bestond.

288
00:17:36,870 --> 00:17:41,910
Deze stammen waren in de tijd van Jozua
geografisch over het land Israël verdeeld,

289
00:17:41,910 --> 00:17:44,310
en ze hadden elk hun eigen stamgebied.

290
00:17:44,310 --> 00:17:46,530
Ze waren ook trouw aan hun eigen stam,

291
00:17:46,530 --> 00:17:51,270
maar onder Saul en onder
David vormden ze één volk.

292
00:17:51,270 --> 00:17:56,490
Maar toen David stierf, mishaagde
zijn zoon Salomo de Heere.

293
00:17:56,490 --> 00:18:00,870
Tijdens de regering van Salomo
bleef het volk één geheel,

294
00:18:00,870 --> 00:18:03,750
maar het begon wel
enigszins uiteen te vallen.

295
00:18:03,750 --> 00:18:08,130
Er begonnen problemen te ontstaan
en vijanden begonnen aan te vallen

296
00:18:08,130 --> 00:18:11,850
en gebieden terug te nemen
die David had veroverd.

297
00:18:11,850 --> 00:18:16,170
Nu namen ze die terug van
Salomo, de zoon van David.

298
00:18:16,170 --> 00:18:19,890
Salomo mishaagde God, en
God vertelde hem dat Hij

299
00:18:19,890 --> 00:18:22,830
tien van de twaalf stammen
van hem zou afnemen.

300
00:18:22,830 --> 00:18:25,290
Dat zou niet tijdens zijn
eigen leven gebeuren,

301
00:18:25,290 --> 00:18:29,130
maar tijdens het leven
van zijn zoon Rehabeam.

302
00:18:29,130 --> 00:18:33,870
Hij zou Juda overlaten, de stam
waartoe Salomo zelf behoorde,

303
00:18:33,870 --> 00:18:38,130
evenals de kleine stam Benjamin,
die er geografisch naast lag,

304
00:18:38,130 --> 00:18:41,310
en de overige stammen
aan iemand anders geven.

305
00:18:41,310 --> 00:18:45,570
Dat gebeurde in de tijd van
Rehabeam, de zoon van Salomo,

306
00:18:45,570 --> 00:18:49,650
rond het jaar 940 voor
Christus of daaromtrent,

307
00:18:49,650 --> 00:18:55,410
ergens in die algemene periode, ongeveer
tweehonderd jaar vóór Jesaja's tijd.

308
00:18:55,410 --> 00:18:57,570
Het volk splitste zich.

309
00:18:57,570 --> 00:19:02,190
De tien stammen in het noorden scheidden
zich af van het verenigde koninkrijk

310
00:19:02,190 --> 00:19:06,210
en stelden hun eigen koning aan,
met hun eigen hoofdstad en hun

311
00:19:06,210 --> 00:19:08,490
eigen godsdienstige stelsel.

312
00:19:08,490 --> 00:19:14,010
De twee stammen in het zuiden, Juda en
Benjamin, bleven onder het huis van David,

313
00:19:14,010 --> 00:19:19,818
dat wil zeggen, onder de koningen uit
Davids geslachtslijn, totdat — nou ja,

314
00:19:19,818 --> 00:19:21,330
eigenlijk voor altijd.

315
00:19:21,330 --> 00:19:25,650
En zo waren er twee koninkrijken:
een noordelijk koninkrijk,

316
00:19:25,650 --> 00:19:29,190
dat uit tien stammen bestond,
en een zuidelijk koninkrijk,

317
00:19:29,190 --> 00:19:31,410
dat uit twee stammen bestond.

318
00:19:31,410 --> 00:19:36,450
Het zuidelijke koninkrijk bleef trouw aan
het huis van David en hield langer stand.

319
00:19:36,450 --> 00:19:41,430
Het had ook de tempel, die in
Jeruzalem stond, de hoofdstad van Juda.

320
00:19:41,430 --> 00:19:43,950
Daarom was de aanbidding
van Jahweh daar, in het

321
00:19:43,950 --> 00:19:46,590
zuidelijke koninkrijk, geconcentreerd.

322
00:19:46,590 --> 00:19:50,610
Het noordelijke koninkrijk, dat
aanvankelijk onder leiding van Jerobeam

323
00:19:50,610 --> 00:19:53,370
stond, verviel tot afgoderij.

324
00:19:53,370 --> 00:19:56,070
Dat kwam deels doordat
Jerobeam bang was dat zijn

325
00:19:56,070 --> 00:20:00,330
burgers in het noorden naar Jeruzalem
zouden gaan om Jahweh te aanbidden,

326
00:20:00,330 --> 00:20:04,650
heimwee zouden krijgen en zouden zeggen:
“We zouden weer deel moeten uitmaken van

327
00:20:04,650 --> 00:20:06,150
dat hele geheel.”

328
00:20:06,150 --> 00:20:10,230
Dan zou hij zijn tien stammen weer
kwijtraken aan het huis van David.

329
00:20:10,230 --> 00:20:14,550
Daarom richtte hij alternatieve,
rivaliserende heiligdommen op,

330
00:20:14,550 --> 00:20:19,170
één in Bethel en één in Dan, waar
een gouden kalf werd neergezet.

331
00:20:19,170 --> 00:20:21,990
Hij zei: “Hier moeten jullie aanbidden.”

332
00:20:21,990 --> 00:20:27,150
Het noordelijke koninkrijk begon dus met
afgoderij en ging door met afgoderij.

333
00:20:27,150 --> 00:20:28,830
Het veranderde nooit.

334
00:20:28,830 --> 00:20:33,510
God stuurde hun profeten, maar ze
luisterden nooit naar de profeten.

335
00:20:33,510 --> 00:20:36,990
Alle koningen van het noordelijke
koninkrijk waren slecht.

336
00:20:36,990 --> 00:20:41,490
Voordat het koninkrijk in 722
voor Christus ten val kwam,

337
00:20:41,490 --> 00:20:45,270
waren het er negentien:
negentien slechte koningen.

338
00:20:45,270 --> 00:20:51,030
Uiteindelijk werden ze in 722 voor
Christus door Assyrië veroverd,

339
00:20:51,030 --> 00:20:54,270
en dat was het einde van
het noordelijke koninkrijk.

340
00:20:54,270 --> 00:20:58,710
Dat noordelijke koninkrijk werd
tijdens zijn bestaan Israël genoemd,

341
00:20:58,710 --> 00:21:03,150
in tegenstelling tot het zuidelijke
koninkrijk, dat Juda werd genoemd.

342
00:21:03,150 --> 00:21:07,410
Het noordelijke koninkrijk
werd soms ook Efraïm genoemd.

343
00:21:07,410 --> 00:21:12,150
Daarom zul je merken dat Efraïm soms
in het Oude Testament wordt genoemd.

344
00:21:12,150 --> 00:21:16,290
Dat is eenvoudigweg een
andere aanduiding voor Israël.

345
00:21:16,290 --> 00:21:19,650
Efraïm was de grootste
stam in het noorden,

346
00:21:19,650 --> 00:21:23,190
net zoals Juda de grotere
stam in het zuiden was.

347
00:21:23,190 --> 00:21:28,110
Het zuidelijke koninkrijk werd dus
genoemd naar de grotere stam, Juda.

348
00:21:28,110 --> 00:21:34,170
Het noordelijke koninkrijk kreeg soms de
bijnaam van zijn grootste stam, Efraïm.

349
00:21:34,170 --> 00:21:38,910
Israël en Efraïm zijn in de
Profeten en in het Oude Testament

350
00:21:38,910 --> 00:21:44,010
dus onderling verwisselbare termen, en
zij vormden het koninkrijk in het noorden.

351
00:21:44,010 --> 00:21:48,090
De reden om dit allemaal te behandelen,
is dat in de tijd van Jesaja

352
00:21:48,090 --> 00:21:50,190
beide koninkrijken bestonden.

353
00:21:50,190 --> 00:21:54,630
Het noordelijke koninkrijk kwam echter
ook tijdens Jesaja’s leven ten val,

354
00:21:54,630 --> 00:21:56,730
iets voor het midden van zijn bediening.

355
00:21:56,730 --> 00:22:01,590
Maar hij profeteerde zowel vóór als na
de val van het noordelijke koninkrijk.

356
00:22:01,590 --> 00:22:06,450
In de eerste gedeelten van het boek Jesaja
deed zich tijdens de regering van Achaz

357
00:22:06,450 --> 00:22:08,070
een crisis voor.

358
00:22:08,070 --> 00:22:13,170
Achaz was de derde van de koningen
onder wier regering Jesaja profeteerde.

359
00:22:13,170 --> 00:22:18,990
Hij profeteerde tijdens de regeringen
van Uzzia, Jotham, Achaz en Hizkia.

360
00:22:18,990 --> 00:22:22,590
De derde van deze koningen
was geen goede koning.

361
00:22:22,590 --> 00:22:27,270
Uzzia was een goede koning, en
Hizkia was een goede koning.

362
00:22:27,270 --> 00:22:30,810
Jotham was nogal onopvallend,
en Achaz was niet goed.

363
00:22:30,810 --> 00:22:34,170
In de tijd van Achaz ontstond
er een dreiging voor alle

364
00:22:34,170 --> 00:22:38,310
landen in het Midden-Oosten, en
dat was de dreiging van Assyrië.

365
00:22:38,310 --> 00:22:42,450
Je moet oppassen dat je
Assyrië niet met Syrië verwart.

366
00:22:42,450 --> 00:22:47,970
In de New King James Bible wordt het
woord Syria zelfs consequent gebruikt.

367
00:22:47,970 --> 00:22:53,370
Ik denk dat moderne geleerden de
voorkeur zouden geven aan de naam Aram.

368
00:22:53,370 --> 00:22:59,610
Daarvan is de naam Aramees afgeleid, de
benaming voor de taal die Jezus sprak.

369
00:22:59,610 --> 00:23:04,410
Aram was de naam van het volk dat
wij later Syrië zijn gaan noemen.

370
00:23:04,410 --> 00:23:09,150
Wanneer de King James en de New King James
Version in het Oude Testament het woord

371
00:23:09,150 --> 00:23:12,870
Syria gebruiken, is dat
waarschijnlijk een anachronisme.

372
00:23:12,870 --> 00:23:18,150
Dat wil zeggen dat ze dat land een
naam geven die het destijds niet droeg.

373
00:23:18,150 --> 00:23:23,490
In die tijd noemden ze het Aram,
maar in de Bijbel heet het Syrië.

374
00:23:23,490 --> 00:23:26,250
Verwar Syrië niet met Assyrië.

375
00:23:26,250 --> 00:23:33,450
Syrië, of Aram, was een heel klein land,
ongeveer even groot als Israël of Juda.

376
00:23:33,450 --> 00:23:36,690
Dit waren kleine landen
in het Midden-Oosten.

377
00:23:36,690 --> 00:23:40,710
Assyrië was echter een groot
rijk dat de regio binnentrok,

378
00:23:40,710 --> 00:23:43,710
ongeveer zoals Babylon dat later deed.

379
00:23:43,710 --> 00:23:47,130
Het veroverde de verschillende
landen een voor een,

380
00:23:47,130 --> 00:23:50,970
lijfde ze in en verplichtte ze
tot het betalen van schatting.

381
00:23:50,970 --> 00:23:54,810
De Assyriërs waren geen erg
vriendelijke veroveraars.

382
00:23:54,810 --> 00:23:56,970
Ze waren in feite afschuwelijk.

383
00:23:56,970 --> 00:23:58,890
Ze vilden mensen levend.

384
00:23:58,890 --> 00:24:00,750
Ze verkrachtten de vrouwen.

385
00:24:00,750 --> 00:24:03,930
Ze sloegen haken door de
neus van de overlevenden en

386
00:24:03,930 --> 00:24:06,210
sleepten hen weg in gevangenschap.

387
00:24:06,210 --> 00:24:07,890
Ze spietsten mensen.

388
00:24:07,890 --> 00:24:11,670
De Assyriërs waren een
afschuwelijk, afschuwelijk volk.

389
00:24:11,670 --> 00:24:16,170
Wanneer de Assyriërs jouw land
bedreigden, wilde je echt niet verliezen.

390
00:24:16,170 --> 00:24:17,610
Je wilde winnen.

391
00:24:17,610 --> 00:24:21,330
In de tijd van Achaz
voelde Syrië, of Aram,

392
00:24:21,330 --> 00:24:24,510
dat aan het noordelijke
koninkrijk Israël grensde,

393
00:24:24,510 --> 00:24:27,510
zich bedreigd door de
agressie van Assyrië.

394
00:24:27,510 --> 00:24:31,230
Het besefte dat het niet
tegen Assyrië opgewassen was.

395
00:24:31,230 --> 00:24:35,310
Het zou dus slechts een kwestie
van tijd zijn voordat ook Syrië,

396
00:24:35,310 --> 00:24:39,630
net als andere volken, bezweek
voor de Assyrische expansie.

397
00:24:39,630 --> 00:24:44,370
Syrië bedacht daarom een plan om zich
bij anderen in het gebied aan te sluiten

398
00:24:44,370 --> 00:24:47,190
en een soort verbond in het
Midden-Oosten te vormen,

399
00:24:47,190 --> 00:24:51,030
om de Assyrische expansie in
die richting tegen te houden.

400
00:24:51,030 --> 00:24:53,610
Ze kregen Israël zover om mee te doen.

401
00:24:53,610 --> 00:24:58,410
Het noordelijke koninkrijk Israël
en Syrië raakten erbij betrokken.

402
00:24:58,410 --> 00:25:00,630
Hoewel de Bijbel daar niet op ingaat,

403
00:25:00,630 --> 00:25:04,410
opperen historici dat sommige
Filistijnen ook meededen.

404
00:25:04,410 --> 00:25:07,590
Misschien staan daar enkele
toespelingen op in Jesaja,

405
00:25:07,590 --> 00:25:10,350
in sommige profetieën tegen Filistea.

406
00:25:10,350 --> 00:25:14,190
Er waren andere kleine landen in
het gebied die zich aaneensloten,

407
00:25:14,190 --> 00:25:18,570
en ze probeerden Juda zover te
krijgen zich bij hen aan te sluiten.

408
00:25:18,570 --> 00:25:20,670
Achaz was de koning van Juda.

409
00:25:20,670 --> 00:25:25,110
Hij was geen goede koning, maar hij voelde
er niets voor om zich bij hun verbond

410
00:25:25,110 --> 00:25:27,330
tegen Assyrië aan te sluiten.

411
00:25:27,330 --> 00:25:29,610
Er wordt ons niet verteld waarom.

412
00:25:29,610 --> 00:25:33,450
Je zou je echter waarschijnlijk kunnen
voorstellen dat hij meende dat dit

413
00:25:33,450 --> 00:25:35,910
Assyrië alleen maar kwaad zou maken.

414
00:25:35,910 --> 00:25:39,870
Hij dacht waarschijnlijk dat zelfs de
gezamenlijke strijdkrachten van al deze

415
00:25:39,870 --> 00:25:43,230
kleine landen Assyrië
niet konden tegenhouden.

416
00:25:43,230 --> 00:25:47,130
Ze zouden alleen maar de vijandigheid
van Assyrië opwekken door

417
00:25:47,130 --> 00:25:50,970
er een verbond tegen te vormen
dat geen stand zou kunnen houden.

418
00:25:50,970 --> 00:25:53,610
Dan zouden ze een haak
door hun neus krijgen en

419
00:25:53,610 --> 00:25:55,530
in gevangenschap worden weggesleept.

420
00:25:55,530 --> 00:26:01,590
Dus in de beginjaren van Jesaja bestond
er dit Syro-Efraïmitische bondgenootschap,

421
00:26:01,590 --> 00:26:05,070
dat wil zeggen een bondgenootschap
van Syrië en Israël,

422
00:26:05,070 --> 00:26:07,890
dat wilde dat Juda zich erbij aansloot.

423
00:26:07,890 --> 00:26:11,850
Jesaja drong er bij koning Achaz
op aan zich niet aan te sluiten.

424
00:26:11,850 --> 00:26:16,110
Daarom bood Achaz weerstand,
maar niet alleen vanwege Jesaja.

425
00:26:16,110 --> 00:26:20,490
Ik denk dat Achaz zijn eigen redenen had,
want hij was niet zo’n goed mens dat hij

426
00:26:20,490 --> 00:26:22,350
naar de profeten luisterde.

427
00:26:22,350 --> 00:26:26,790
Maar hij en Jesaja waren het er
allebei over eens dat Juda zich

428
00:26:26,790 --> 00:26:28,650
niet moest aansluiten.

429
00:26:28,650 --> 00:26:32,910
Daarom besloten Israël en Syrië
tegen Juda ten strijde te trekken,

430
00:26:32,910 --> 00:26:38,250
Juda te veroveren en Achaz te vervangen
door een koning van hun eigen keuze.

431
00:26:38,250 --> 00:26:41,610
Dat zou natuurlijk de
Davidische dynastie onderbreken.

432
00:26:41,610 --> 00:26:44,670
God had beloofd dat het
nageslacht van David

433
00:26:44,670 --> 00:26:47,910
voortdurend op de troon
in Jeruzalem zou zitten.

434
00:26:47,910 --> 00:26:53,310
Achaz stamde van David af, maar welke
koning de Syriërs of Israël ook in zijn

435
00:26:53,310 --> 00:26:56,970
plaats zouden aanstellen, die
zou niet van David afstammen.

436
00:26:56,970 --> 00:27:00,330
Dat zou de Davidische
troonopvolging onderbreken.

437
00:27:00,330 --> 00:27:03,750
God stond hierin niet aan
de kant van Israël en Syrië.

438
00:27:03,750 --> 00:27:06,150
Hij stond aan de kant van Juda.

439
00:27:06,150 --> 00:27:10,890
Daarom raadde Jesaja Achaz aan weerstand
te bieden aan de druk om zich bij dat

440
00:27:10,890 --> 00:27:12,990
bondgenootschap aan te sluiten.

441
00:27:12,990 --> 00:27:16,530
Uiteindelijk bood Achaz
inderdaad weerstand aan die druk,

442
00:27:16,530 --> 00:27:19,530
maar niet op de manier
die Jesaja had gezegd.

443
00:27:19,530 --> 00:27:22,830
Jesaja wilde dat hij
op de Heere vertrouwde.

444
00:27:22,830 --> 00:27:26,010
In plaats daarvan
vertrouwde Achaz op Assyrië.

445
00:27:26,010 --> 00:27:29,370
Hij betaalde Assyrië zelfs om
zijn vijanden aan te vallen

446
00:27:29,370 --> 00:27:31,410
en hem uit de problemen te helpen.

447
00:27:31,410 --> 00:27:35,190
Achaz verbond zich dus met
Assyrië tegen die andere volken

448
00:27:35,190 --> 00:27:37,410
en vertrouwde niet op de Heere.

449
00:27:37,410 --> 00:27:40,710
Jesaja zei dat dit slecht
voor hem zou aflopen.

450
00:27:40,710 --> 00:27:43,890
Dat was een van de crises
waarin Jesaja schreef,

451
00:27:43,890 --> 00:27:49,350
en we zien dat er in Jesaja 7 op een deel
van die geschiedenis wordt gezinspeeld.

452
00:27:49,350 --> 00:27:54,630
De raad die Jesaja daar aan koning
Achaz geeft, staat in die context.

453
00:27:54,630 --> 00:28:00,510
In die tijd heette de koning van Israël
Pekah en de koning van Syrië Rezin.

454
00:28:00,510 --> 00:28:05,730
Zij worden in Jesaja 7 genoemd,
wanneer Jesaja Achaz raad geeft.

455
00:28:05,730 --> 00:28:11,970
In 732 voor Christus, slechts drie
jaar later, werd Syrië, of Aram,

456
00:28:11,970 --> 00:28:14,130
door Assyrië verpletterd.

457
00:28:14,130 --> 00:28:19,290
Pekah, de koning van Israël, werd
in hetzelfde jaar vermoord en Achaz

458
00:28:19,290 --> 00:28:21,570
kocht Assyrië met geld af.

459
00:28:21,570 --> 00:28:23,430
Zo liep die crisis af.

460
00:28:23,430 --> 00:28:29,010
Israël werd in 722 voor
Christus door Assyrië verslagen.

461
00:28:29,010 --> 00:28:34,890
Dat was tien jaar later, tien jaar na deze
crisis waarmee Achaz werd geconfronteerd

462
00:28:34,890 --> 00:28:37,230
en nadat Pekah was vermoord.

463
00:28:37,230 --> 00:28:44,190
Het koninkrijk in het noorden viel in
722 voor Christus in handen van Assyrië.

464
00:28:44,190 --> 00:28:49,470
Tiglath-Pileser was de Assyrische
generaal en koning die het veroverde.

465
00:28:49,470 --> 00:28:55,350
Later, in 701 voor Christus, eenentwintig
jaar later, bedreigde Sanherib,

466
00:28:55,350 --> 00:29:00,270
een andere Assyrische koning,
Juda, toen Hizkia daar koning was.

467
00:29:00,270 --> 00:29:05,010
Dat vormt de historische achtergrond
van veel van de latere profetieën in het

468
00:29:05,010 --> 00:29:07,110
eerste deel van het boek Jesaja.

469
00:29:07,110 --> 00:29:13,230
Het is de achtergrond van de
hoofdstukken 36, 37, 38 en 39,

470
00:29:13,230 --> 00:29:15,750
het historische gedeelte van Jesaja.

471
00:29:15,750 --> 00:29:19,710
Dit was de tijd waarin Sanherib
zijn generaal Rabsaké stuurde om

472
00:29:19,710 --> 00:29:21,150
Jeruzalem te bedreigen.

473
00:29:21,150 --> 00:29:24,630
Jesaja raadde Hizkia aan
op de Heere te vertrouwen,

474
00:29:24,630 --> 00:29:28,830
net zoals hij Achaz eerder in
een andere crisis had aangeraden.

475
00:29:28,830 --> 00:29:32,850
Achaz had niet op de Heere vertrouwd
en dat liep slecht voor hem af.

476
00:29:32,850 --> 00:29:35,850
Maar Hizkia besloot op
de Heere te vertrouwen.

477
00:29:35,850 --> 00:29:40,710
Hoewel er tienduizenden Assyrische
soldaten rondom Jeruzalem gelegerd waren,

478
00:29:40,710 --> 00:29:45,390
stuurde God vanwege Hizkia’s geloof
in Hem op een nacht een engel.

479
00:29:45,390 --> 00:29:50,610
Die doodde 185.000 van de Assyrische
soldaten terwijl ze sliepen.

480
00:29:50,610 --> 00:29:52,470
Dat is niet erg sportief, hè?

481
00:29:52,470 --> 00:29:54,990
Hij had het moeten doen
terwijl ze wakker waren.

482
00:29:54,990 --> 00:29:57,210
Maar ze hadden daar niet moeten zijn.

483
00:29:57,210 --> 00:30:01,770
Dus God vernietigde de overgrote
meerderheid van de Assyrische legers

484
00:30:01,770 --> 00:30:04,410
en daarmee kwam er een
einde aan het beleg.

485
00:30:04,410 --> 00:30:08,070
De overlevenden trokken zich
terug en kwamen niet meer terug.

486
00:30:08,070 --> 00:30:11,910
In de tijd van Hizkia, en dit is
belangrijk bij sommige profetieën van

487
00:30:11,910 --> 00:30:16,710
Jesaja, vormde Assyrië een
grote bedreiging voor Jeruzalem.

488
00:30:16,710 --> 00:30:22,950
Dat was toen Assyrië dreigde, voordat
de engel 185.000 soldaten doodde.

489
00:30:22,950 --> 00:30:27,210
Assyrië had twintig jaar eerder het
noordelijke koninkrijk en al het andere in

490
00:30:27,210 --> 00:30:31,230
de omgeving al vernietigd, en
alleen Juda hield nog stand.

491
00:30:31,230 --> 00:30:35,550
In feite waren de meeste steden
van Juda verwoest en platgebrand.

492
00:30:35,550 --> 00:30:39,270
Alleen Jeruzalem hield nog
stand en werd door God gered.

493
00:30:39,270 --> 00:30:43,290
Voordat God Jeruzalem redde, waren
er in Jeruzalem verschillende

494
00:30:43,290 --> 00:30:46,650
politieke partijen die de
koning van advies dienden.

495
00:30:46,650 --> 00:30:51,750
Er was een pro-Assyrische partij die
adviseerde zich aan Assyrië over te geven.

496
00:30:51,750 --> 00:30:56,370
Ze vonden dat Juda zich met Assyrië moest
verbinden, in plaats van te vechten,

497
00:30:56,370 --> 00:31:00,450
weerstand te bieden en te proberen
zijn soevereiniteit te behouden.

498
00:31:00,450 --> 00:31:05,730
Ze moesten het eenvoudigweg opgeven
en zichzelf een bloedbad besparen.

499
00:31:05,730 --> 00:31:08,670
Ze moesten zich aan Assyrië overgeven.

500
00:31:08,670 --> 00:31:11,910
Er waren mensen die dat standpunt innamen.

501
00:31:11,910 --> 00:31:14,430
Achaz had voor die aanpak gekozen.

502
00:31:14,430 --> 00:31:16,950
Achaz had Assyrië afgekocht.

503
00:31:16,950 --> 00:31:20,370
Wij noemen dat de pro-Assyrische partij.

504
00:31:20,370 --> 00:31:23,970
Dan was er een partij met een
zeer sterke invloed die wij de

505
00:31:23,970 --> 00:31:26,370
pro-Egyptische partij zouden noemen.

506
00:31:26,370 --> 00:31:30,390
Dit waren mensen die zich niet
aan Assyrië wilden overgeven,

507
00:31:30,390 --> 00:31:34,650
maar die wisten dat Jeruzalem
op eigen militaire kracht geen

508
00:31:34,650 --> 00:31:36,930
stand kon houden tegen Assyrië.

509
00:31:36,930 --> 00:31:42,870
Daarom dachten ze: ‘We hebben een machtige
bondgenoot nodig, machtiger dan Israël,

510
00:31:42,870 --> 00:31:45,210
Syrië of de Filistijnen.

511
00:31:45,210 --> 00:31:49,110
We hebben een grote,
machtige bondgenoot nodig.’

512
00:31:49,110 --> 00:31:53,910
Direct ten zuiden van hen lag
Egypte, een zeer groot land.

513
00:31:53,910 --> 00:31:56,790
Egypte was ooit een zeer
machtig land geweest,

514
00:31:56,790 --> 00:32:00,510
al was het in de tijd van Jesaja
niet meer zo machtig als vroeger.

515
00:32:00,510 --> 00:32:04,950
Maar er was een pro-Egyptische partij
die wilde dat Hizkia boodschappers en

516
00:32:04,950 --> 00:32:09,810
geschenken naar Egypte stuurde om
legers te kopen, huurlingen uit Egypte,

517
00:32:09,810 --> 00:32:12,210
die hen tegen Assyrië
moesten komen helpen.

518
00:32:12,210 --> 00:32:15,030
Dan was er nog de partij
die voor Jahweh was.

519
00:32:15,030 --> 00:32:17,190
Dat was de partij van Jesaja.

520
00:32:17,190 --> 00:32:21,450
Hij was waarschijnlijk het hoofd
van die partij en hij zei: ‘Nee,

521
00:32:21,450 --> 00:32:23,310
vertrouw niet op Assyrië.

522
00:32:23,310 --> 00:32:25,050
Vertrouw niet op Egypte.

523
00:32:25,050 --> 00:32:29,910
Geen van beide is een veilige keuze, en
geen van beide is in overeenstemming met

524
00:32:29,910 --> 00:32:33,450
de verplichtingen van
Israël. Wij hebben een God.

525
00:32:33,450 --> 00:32:35,550
God is onze Koning.

526
00:32:35,550 --> 00:32:37,410
God kan ons verlossen.

527
00:32:37,410 --> 00:32:41,190
Hij is machtiger dan
Egypte en Assyrië samen.

528
00:32:41,190 --> 00:32:45,390
In feite zijn alle volken in Zijn
ogen als een druppel aan een emmer

529
00:32:45,390 --> 00:32:48,150
en als fijn stof op de weegschaal.

530
00:32:48,150 --> 00:32:51,330
Ze worden als niets gerekend,’ zei Jesaja.

531
00:32:51,330 --> 00:32:56,910
Die invloed ten gunste van Jahweh, daar
draaide het bij Jesaja helemaal om.

532
00:32:56,910 --> 00:33:00,210
In veel hoofdstukken schrijft
Jesaja over een situatie

533
00:33:00,210 --> 00:33:05,550
waarin de ene groep koning Hizkia onder
druk zet om op Assyrië te vertrouwen

534
00:33:05,550 --> 00:33:09,630
en een andere groep hem aanspoort
op Egypte te vertrouwen.

535
00:33:09,630 --> 00:33:14,430
Jesaja schrijft: ‘Nee, dat
moet je niet doen.’ Hij zegt:

536
00:33:14,430 --> 00:33:18,690
Wee hun die afdalen naar Egypte
om hulp, die steunen op paarden,

537
00:33:18,690 --> 00:33:23,010
vertrouwen op strijdwagens,
omdat er zoveel zijn, op ruiters,

538
00:33:23,010 --> 00:33:28,470
omdat die zeer machtig zijn, maar die geen
acht slaan op de Heilige van Israël en de

539
00:33:28,470 --> 00:33:29,970
HEERE niet zoeken.

540
00:33:29,970 --> 00:33:30,990
en:

541
00:33:30,990 --> 00:33:35,370
Wee de opstandige kinderen, spreekt
de HEERE, om een plan te maken,

542
00:33:35,370 --> 00:33:40,290
maar niet van Mij uit; om een verdrag
te sluiten, maar niet vanuit Mijn Geest;

543
00:33:40,290 --> 00:33:43,290
het is om zonde op zonde te hopen.

544
00:33:43,290 --> 00:33:48,690
Kort gezegd gaat Jesaja’s boodschap een
groot deel van de tijd over die situatie.

545
00:33:48,690 --> 00:33:52,590
Hizkia probeert te kiezen tussen
verschillende mogelijkheden in een crisis

546
00:33:52,590 --> 00:33:54,150
waarin Assyrië dreigt.

547
00:33:54,150 --> 00:33:59,010
Uiteindelijk volgde Hizkia het plan
van Jesaja en vertrouwde hij op God,

548
00:33:59,010 --> 00:34:01,770
en dat leidde inderdaad tot verlossing.

549
00:34:01,770 --> 00:34:03,990
Dat is de historische context.

550
00:34:03,990 --> 00:34:08,730
De Assyrische dreiging bestond
gedurende het hele leven van Jesaja.

551
00:34:08,730 --> 00:34:12,270
Hij leefde niet in het
latere Babylonische tijdperk.

552
00:34:12,270 --> 00:34:17,190
Na Assyrië vormden de Babyloniërs
een vergelijkbare bedreiging.

553
00:34:17,190 --> 00:34:21,570
Jeremia leefde in die tijd,
net als enkele andere profeten.

554
00:34:21,570 --> 00:34:25,770
Jeremia leefde ongeveer
honderd jaar later dan Jesaja.

555
00:34:25,770 --> 00:34:30,030
Jeremia sprak over een andere
vijand, een andere dreiging.

556
00:34:30,030 --> 00:34:33,390
Het was een tijd waarin
God Israël niet verloste.

557
00:34:33,390 --> 00:34:37,530
In dit geval leverde Hij
hen over aan de Babyloniërs.

558
00:34:37,530 --> 00:34:41,610
Maar door de raad van
Jesaja werd Israël, of Juda,

559
00:34:41,610 --> 00:34:44,850
daadwerkelijk verlost van
de dreiging van zijn tijd.

560
00:34:44,850 --> 00:34:49,890
Het is duidelijk dat als Hizkia op
Egypte of Assyrië had vertrouwd,

561
00:34:49,890 --> 00:34:54,330
hij volgens Jesaja zou verliezen
en Juda vernietigd zou worden.

562
00:34:54,330 --> 00:34:58,230
De enige weg tot behoud was
op Jahweh te vertrouwen.

563
00:34:58,230 --> 00:35:03,390
Doordat Jesaja Hizkia ertoe aanspoorde
en hem ervan overtuigde dit te doen,

564
00:35:03,390 --> 00:35:07,770
bleef het volk nog honderd jaar
bestaan, tot de tijd van Jeremia,

565
00:35:07,770 --> 00:35:10,170
toen het door Babylon werd veroverd.

566
00:35:10,170 --> 00:35:12,270
Dat is de historische context.

567
00:35:12,270 --> 00:35:15,030
Nu wil ik het hebben over
de indeling van het boek.

568
00:35:15,030 --> 00:35:19,050
Er is een heel duidelijke en
natuurlijke scheiding tussen hoofdstuk

569
00:35:19,050 --> 00:35:21,210
39 en hoofdstuk 40.

570
00:35:21,210 --> 00:35:24,750
Het is niet de enige indeling,
maar wel de belangrijkste.

571
00:35:24,750 --> 00:35:29,670
De hoofdstukken 1 tot en met 39
vormen het eerste deel van het boek.

572
00:35:29,670 --> 00:35:33,990
De hoofdstukken 40 tot en met
66 vormen het tweede deel.

573
00:35:33,990 --> 00:35:36,510
Deze scheiding is zo scherp en duidelijk

574
00:35:36,510 --> 00:35:40,590
dat er de afgelopen honderdvijftig
jaar kritische geleerden zijn geweest

575
00:35:40,590 --> 00:35:44,970
die zeiden dat deze delen door
verschillende mannen geschreven waren.

576
00:35:44,970 --> 00:35:47,370
Zo verschillend zijn die twee gedeelten,

577
00:35:47,370 --> 00:35:50,010
en de verschillen zijn
gemakkelijk te herkennen.

578
00:35:50,010 --> 00:35:54,870
We zullen daar zo meteen over spreken,
maar dit is de belangrijkste indeling.

579
00:35:54,870 --> 00:36:00,330
Het onderwerp van de eerste 39
hoofdstukken is voornamelijk het oordeel.

580
00:36:00,330 --> 00:36:04,590
Daarom worden de hoofdstukken
1 tot en met 39 van Jesaja

581
00:36:04,590 --> 00:36:07,110
soms het Boek van het Oordeel genoemd.

582
00:36:07,110 --> 00:36:10,950
We zouden het die bijnaam kunnen
geven wanneer we erover spreken:

583
00:36:10,950 --> 00:36:13,110
het Boek van het Oordeel.

584
00:36:13,110 --> 00:36:18,150
De laatste 27 hoofdstukken,
hoofdstuk 40 tot en met 66,

585
00:36:18,150 --> 00:36:21,090
worden soms het Boek
van de Troost genoemd.

586
00:36:21,090 --> 00:36:24,390
Hoofdstuk 40 begint
daadwerkelijk met de woorden:

587
00:36:24,390 --> 00:36:28,590
Troost, troost Mijn
volk, zal uw God zeggen,

588
00:36:28,590 --> 00:36:31,530
Het is een boek over behoud en troost.

589
00:36:31,530 --> 00:36:34,950
Commentatoren noemen de
eerste 39 hoofdstukken

590
00:36:34,950 --> 00:36:38,190
heel vaak het Boek van
het Oordeel en de laatste

591
00:36:38,190 --> 00:36:40,890
27 hoofdstukken het Boek van de Troost.

592
00:36:40,890 --> 00:36:44,610
We zullen deze twee delen zo
meteen uitvoeriger bespreken,

593
00:36:44,610 --> 00:36:47,010
maar ik wil ze verder onderverdelen.

594
00:36:47,010 --> 00:36:50,070
Wanneer je met een boek zo
groot als Jesaja te maken hebt,

595
00:36:50,070 --> 00:36:54,150
is het onhandelbaar en moeilijk
om het in je hoofd te overzien.

596
00:36:54,150 --> 00:36:58,170
Het boek Jesaja helemaal
doorlezen is een flinke klus.

597
00:36:58,170 --> 00:37:02,550
Zelfs nadat je het hebt doorgelezen, lijkt
het alle kanten op te gaan als iemand

598
00:37:02,550 --> 00:37:05,070
vraagt: ‘Waar ging dat over?’

599
00:37:05,070 --> 00:37:07,530
Dat komt doordat er zoveel in staat.

600
00:37:07,530 --> 00:37:11,250
Maar wanneer zo’n groot boek in
natuurlijke delen kan worden verdeeld,

601
00:37:11,250 --> 00:37:15,210
is het veel gemakkelijker om het
geheel onder de knie te krijgen.

602
00:37:15,210 --> 00:37:20,310
Je begrijpt dan dat het ene deel over
het ene onderwerp gaat en een ander deel

603
00:37:20,310 --> 00:37:21,870
over iets anders.

604
00:37:21,870 --> 00:37:26,430
Daarom wil ik je, voordat we de tekst
zelf daadwerkelijk gaan bestuderen,

605
00:37:26,430 --> 00:37:28,890
de natuurlijke indeling laten zien.

606
00:37:28,890 --> 00:37:33,330
Ik noemde de belangrijkste indeling
al: het Boek van het Oordeel

607
00:37:33,330 --> 00:37:35,130
en het Boek van de Troost.

608
00:37:35,130 --> 00:37:39,210
Het Boek van het Oordeel zelf
valt uiteen in zeven gedeelten,

609
00:37:39,210 --> 00:37:41,550
die beslist niet allemaal even lang zijn,

610
00:37:41,550 --> 00:37:45,210
maar het zijn wel zeven
afzonderlijke gedeelten.

611
00:37:45,210 --> 00:37:49,230
Het Boek van de Troost daarentegen
valt uiteen in drie gedeelten

612
00:37:49,230 --> 00:37:50,970
van gelijke lengte.

613
00:37:50,970 --> 00:37:54,870
Maar laten we eerst spreken over de
zeven onderdelen van het eerste deel.

614
00:37:54,870 --> 00:38:00,990
De hoofdstukken 1 tot en met 39, het Boek
van het Oordeel, hebben zeven onderdelen.

615
00:38:00,990 --> 00:38:04,470
Die zijn niet volkomen kunstmatig,
al moeten we bedenken dat de

616
00:38:04,470 --> 00:38:07,290
hoofdstukindeling niet geïnspireerd was.

617
00:38:07,290 --> 00:38:11,070
De hoofdstukindeling werd eeuwen
nadat de Bijbel geschreven was aan

618
00:38:11,070 --> 00:38:12,810
de Bijbel toegevoegd.

619
00:38:12,810 --> 00:38:17,010
Er kunnen dus op ten minste één
plaats, zo niet op meer plaatsen,

620
00:38:17,010 --> 00:38:18,630
fouten zijn gemaakt.

621
00:38:18,630 --> 00:38:23,430
Er zijn plaatsen waar de hoofdstukindeling
niet erg goed gekozen is.

622
00:38:23,430 --> 00:38:26,730
Hoewel de hoofdstukindeling
niet geïnspireerd is,

623
00:38:26,730 --> 00:38:29,970
zijn er duidelijke natuurlijke
scheidingen in het materiaal.

624
00:38:29,970 --> 00:38:33,390
Ik ga deze onderdelen
eenvoudige namen geven.

625
00:38:33,390 --> 00:38:39,150
De hoofdstukken 1 tot en met 6 bevatten
profetieën tegen Jesaja’s eigen volk,

626
00:38:39,150 --> 00:38:41,070
Jeruzalem en Juda.

627
00:38:41,070 --> 00:38:44,070
Dit gedeelte eindigt met
de beschrijving van hoe God

628
00:38:44,070 --> 00:38:47,610
hem riep in het jaar
waarin koning Uzzia stierf.

629
00:38:47,610 --> 00:38:52,770
Of die roeping plaatsvond voordat de
profetieën werden uitgesproken en hij haar

630
00:38:52,770 --> 00:38:57,690
pas aan het einde vermeldt, of dat zij
chronologisch op dat moment plaatsvond,

631
00:38:57,690 --> 00:38:58,710
weten we niet.

632
00:38:58,710 --> 00:39:03,630
Maar die profetieën richten zich op
Jeruzalem en Juda en op het oordeel dat

633
00:39:03,630 --> 00:39:05,010
over hen komt.

634
00:39:05,010 --> 00:39:10,050
De hoofdstukken 1 tot en met 6 gaan
dus over het oordeel over Jeruzalem.

635
00:39:10,050 --> 00:39:14,670
De hoofdstukken 7 tot en met
12, opnieuw zes hoofdstukken,

636
00:39:14,670 --> 00:39:18,750
gaan over het oordeel over het
noordelijke koninkrijk Israël.

637
00:39:18,750 --> 00:39:21,870
Ze gaan natuurlijk over de
Assyriërs die komen en het

638
00:39:21,870 --> 00:39:24,270
noordelijke koninkrijk vernietigen.

639
00:39:24,270 --> 00:39:28,890
Dan zijn er elf hoofdstukken,
hoofdstuk 13 tot en met 23,

640
00:39:28,890 --> 00:39:31,530
die samen weer een ander gedeelte vormen.

641
00:39:31,530 --> 00:39:35,850
Die kun je het beste de lasten noemen,
omdat ze bijna allemaal beginnen met:

642
00:39:35,850 --> 00:39:41,430
De last over Babel, die Jesaja,
de zoon van Amoz, gezien heeft.

643
00:39:41,430 --> 00:39:48,630
de last over Filistea, de last tegen
Moab, de last tegen Egypte. Lasten.

644
00:39:48,630 --> 00:39:53,970
Het woord ‘last’ wordt in sommige moderne
vertalingen vertaald met ‘godsspraak’.

645
00:39:53,970 --> 00:39:58,950
Als je de King James of de New King
James gebruikt, staat er ‘burden’.

646
00:39:58,950 --> 00:40:02,850
In een moderne vertaling staat
misschien het woord ‘oracle’.

647
00:40:02,850 --> 00:40:05,790
Het betekent gewoon een
profetische boodschap.

648
00:40:05,790 --> 00:40:09,270
Maar het is interessant dat in
het Hebreeuws inderdaad het woord

649
00:40:09,270 --> 00:40:10,650
‘last’ wordt gebruikt.

650
00:40:10,650 --> 00:40:14,430
Het is het gewone woord voor
het dragen van een vracht.

651
00:40:14,430 --> 00:40:17,790
Het suggereert ofwel dat
het een zware vracht is,

652
00:40:17,790 --> 00:40:21,810
een verpletterende last die God
over deze volken gaat brengen,

653
00:40:21,810 --> 00:40:26,790
of het kan verwijzen naar de bezwaarde
toestand van het hart van de profeet zelf.

654
00:40:26,790 --> 00:40:31,710
Jesaja is niet de enige die het
woord ‘last’ op deze manier gebruikt.

655
00:40:31,710 --> 00:40:36,930
Je kunt dit zo begrijpen dat God aan de
profeet openbaart wat er gaat gebeuren,

656
00:40:36,930 --> 00:40:41,670
en dat het zo afschuwelijk is dat
zijn hart erdoor bezwaard wordt.

657
00:40:41,670 --> 00:40:44,490
Dit is de last die hij van zich aflegt,

658
00:40:44,490 --> 00:40:50,190
deze last van het profetische besef van
wat er met deze mensen gaat gebeuren.

659
00:40:50,190 --> 00:40:55,530
De precieze reden waarom het woord
‘last’ in zo’n verband wordt gebruikt,

660
00:40:55,530 --> 00:40:59,250
is niet bekend, althans niet bij mij.

661
00:40:59,250 --> 00:41:03,510
Daarom heb ik enkele mogelijkheden
geopperd, maar ik weet het niet.

662
00:41:03,510 --> 00:41:06,150
Het is echter een feit dat sommige

663
00:41:06,150 --> 00:41:11,730
profetische godsspraken lasten worden
genoemd, en een groot gedeelte van Jesaja,

664
00:41:11,730 --> 00:41:16,410
hoofdstuk 13 tot en met
23, bestaat uit de lasten.

665
00:41:16,410 --> 00:41:22,710
Ze zijn allemaal gericht tegen heidense
volken, met uitzondering van hoofdstuk 22,

666
00:41:22,710 --> 00:41:24,510
dat over Juda gaat.

667
00:41:24,510 --> 00:41:29,790
Dit is interessant, omdat dit een
blok tekst tegen heidense volken is.

668
00:41:29,790 --> 00:41:34,590
Trouwens, Jeremia heeft ook zo’n
blok tekst tegen heidense volken.

669
00:41:34,590 --> 00:41:41,130
Volgens mij zijn het in Jeremia hoofdstuk
46 tot en met 51, als ik me niet vergis.

670
00:41:41,130 --> 00:41:45,270
Ezechiël heeft ook zo’n gedeelte
in een bepaald deel van het boek,

671
00:41:45,270 --> 00:41:49,830
volgens mij ongeveer
hoofdstuk 27 tot en met 32.

672
00:41:49,830 --> 00:41:54,090
Misschien heb ik het mis, maar volgens
mij zijn dat de hoofdstukken in Ezechiël.

673
00:41:54,090 --> 00:41:57,750
Deze profeten, die feitelijk
tot Israël profeteren,

674
00:41:57,750 --> 00:42:01,770
hebben gedeelten in hun boeken
met een profetie tegen dit volk,

675
00:42:01,770 --> 00:42:04,530
dat volk en weer een ander volk.

676
00:42:04,530 --> 00:42:08,790
Het gaat om andere volken die
feitelijk de vijanden van Israël zijn.

677
00:42:08,790 --> 00:42:13,410
Naar alle waarschijnlijkheid stuurden deze
profeten hun boeken niet naar die volken

678
00:42:13,410 --> 00:42:17,190
en gingen ze ook niet naar die volken
toe om ervoor te zorgen dat die volken

679
00:42:17,190 --> 00:42:18,570
ze zouden horen.

680
00:42:18,570 --> 00:42:22,230
Naar alle waarschijnlijkheid zijn
de profetieën alleen bedoeld om

681
00:42:22,230 --> 00:42:24,870
uitwerking te hebben
op Joodse luisteraars,

682
00:42:24,870 --> 00:42:28,290
zodat zij bemoedigd zouden
worden wanneer ze hoorden dat God

683
00:42:28,290 --> 00:42:30,570
ook hun vijanden zou oordelen.

684
00:42:30,570 --> 00:42:34,950
Maar ze worden uitgesproken alsof
ze tot de volken zelf gericht zijn.

685
00:42:34,950 --> 00:42:37,770
Hoe dan ook, dat is het derde gedeelte,

686
00:42:37,770 --> 00:42:41,010
de derde onderverdeling van
het eerste deel van het boek:

687
00:42:41,010 --> 00:42:45,990
de lasten tegen de volken,
hoofdstuk 13 tot en met 23.

688
00:42:45,990 --> 00:42:49,710
Dan is er een gedeelte dat ik
de grote overgang zou noemen.

689
00:42:49,710 --> 00:42:53,610
Daarmee bedoel ik de overgang
van de oude orde naar de nieuwe.

690
00:42:53,610 --> 00:42:56,910
Jesaja spreekt hier meer
over dan de meeste profeten,

691
00:42:56,910 --> 00:42:59,550
maar veel profeten spreken erover.

692
00:42:59,550 --> 00:43:03,930
God voorzegt een tijd waarin het
Messiaanse tijdperk zou aanbreken,

693
00:43:03,930 --> 00:43:08,370
maar dat zou ten koste gaan van het
tijdperk waarin de Joden toen leefden.

694
00:43:08,370 --> 00:43:13,110
Dat wil zeggen: de orde van het
oude verbond zou worden vernietigd

695
00:43:13,110 --> 00:43:16,350
en er zou een orde van
het nieuwe verbond komen.

696
00:43:16,350 --> 00:43:19,830
Jesaja gebruikt de term
‘nieuwe verbond’ niet.

697
00:43:19,830 --> 00:43:24,330
Jeremia geeft ons die
terminologie in Jeremia 31.

698
00:43:24,330 --> 00:43:27,750
Maar over dit nieuwe verbond
wordt in Jesaja gesproken.

699
00:43:27,750 --> 00:43:32,730
Soms noemt hij het een eeuwig verbond,
en er zijn nog andere termen voor.

700
00:43:32,730 --> 00:43:38,190
Maar er is een nieuw verbond dat God door
de Messias met Zijn volk zou sluiten.

701
00:43:38,190 --> 00:43:42,570
Om dat te doen, zou Hij oordeel moeten
brengen over de mensen van de orde van

702
00:43:42,570 --> 00:43:44,430
het oude verbond.

703
00:43:44,430 --> 00:43:47,670
Historisch gezien gebeurde dit
natuurlijk met de komst van Jezus

704
00:43:47,670 --> 00:43:52,890
en de vernietiging van de Joodse staat,
die in diezelfde generatie plaatsvond.

705
00:43:52,890 --> 00:43:57,450
Jezus kwam eerder en stelde het
nieuwe verbond met Zijn volk in.

706
00:43:57,450 --> 00:44:00,390
Maar het volledig voorbijgaan
van het oude verbond,

707
00:44:00,390 --> 00:44:05,370
met de vernietiging van de tempel,
vond binnen veertig jaar daarna plaats.

708
00:44:05,370 --> 00:44:09,990
Dat was een overgangsgeneratie, net
zoals de Joden die uit Egypte kwamen een

709
00:44:09,990 --> 00:44:14,550
overgangsgeneratie hadden voordat
ze het beloofde land binnengingen.

710
00:44:14,550 --> 00:44:17,430
Ze zwierven veertig jaar door de woestijn.

711
00:44:17,430 --> 00:44:21,870
Toen God het oudere verbond
sloot, duurde het nog veertig jaar

712
00:44:21,870 --> 00:44:26,130
voordat de Joden volledig loskwamen
van hun Egyptische manier van denken

713
00:44:26,130 --> 00:44:28,470
en het beloofde land binnengingen.

714
00:44:28,470 --> 00:44:32,730
Zo duurde het ook veertig jaar
nadat God het nieuwe verbond sloot,

715
00:44:32,730 --> 00:44:36,030
voordat de Joodse gelovigen
volledig bevrijd waren van

716
00:44:36,030 --> 00:44:38,130
hun wettische gebondenheid.

717
00:44:38,130 --> 00:44:42,270
De vernietiging van de tempel
bracht de oude orde ten val.

718
00:44:42,270 --> 00:44:47,850
Deze overgangsperiode, waarin de oude
orde voorbijgaat en onder het oordeel komt

719
00:44:47,850 --> 00:44:50,370
en de nieuwe orde ervoor
in de plaats komt,

720
00:44:50,370 --> 00:44:53,250
wordt vele malen in Jesaja besproken.

721
00:44:53,250 --> 00:44:55,770
Volgens mij gaat het
vierde gedeelte daarover,

722
00:44:55,770 --> 00:44:59,370
en dat is hoofdstuk 24 tot en met 27.

723
00:44:59,370 --> 00:45:03,510
Ik moet zeggen dat er mensen
zijn die hier anders over denken.

724
00:45:03,510 --> 00:45:05,850
Zij zien inderdaad een overgang.

725
00:45:05,850 --> 00:45:08,130
Ze zien inderdaad een oordeel.

726
00:45:08,130 --> 00:45:10,710
En ze zien inderdaad een nieuwe orde.

727
00:45:10,710 --> 00:45:15,210
Maar zij zouden zeggen dat hoofdstuk
24 over het einde van de wereld

728
00:45:15,210 --> 00:45:21,390
en de wederkomst van Christus gaat, en
dat hoofdstuk 25 tot en met 27 over het

729
00:45:21,390 --> 00:45:23,370
duizendjarig rijk gaan.

730
00:45:23,370 --> 00:45:27,630
Dit vertegenwoordigt uiteraard het
alternatieve standpunt dat ik noemde.

731
00:45:27,630 --> 00:45:32,250
Sommige mensen geloven dat het Messiaanse
tijdperk pas aanbreekt wanneer Jezus

732
00:45:32,250 --> 00:45:37,650
terugkomt, en zij brengen het in verband
met het toekomstige duizendjarig rijk.

733
00:45:37,650 --> 00:45:41,670
Dat zijn de mensen die ook dit
gedeelte op die manier opvatten.

734
00:45:41,670 --> 00:45:45,090
Maar ik geloof dat het
bewijs overtuigend zal zijn.

735
00:45:45,090 --> 00:45:48,510
Wanneer we bij deze passage
komen, zullen we laten zien

736
00:45:48,510 --> 00:45:51,570
welk bewijs er is dat dit
inderdaad gaat over het

737
00:45:51,570 --> 00:45:54,750
voorbijgaan van de orde
van het oude verbond en de

738
00:45:54,750 --> 00:45:56,790
instelling van het nieuwe verbond.

739
00:45:56,790 --> 00:46:00,990
De Engelse bron bevat hier geen
bespreking van het vijfde gedeelte,

740
00:46:00,990 --> 00:46:05,670
Jesaja 28 tot en met 33, en
gaat rechtstreeks verder met

741
00:46:05,670 --> 00:46:07,350
het zesde gedeelte.

742
00:46:07,350 --> 00:46:11,310
Dat bestaat uit hoofdstuk 34 en 35.

743
00:46:11,310 --> 00:46:14,610
Ook hier lijkt het om die
grote overgang te gaan.

744
00:46:14,610 --> 00:46:19,170
Hoofdstuk 34 spreekt in zeer beeldende
bewoordingen over een oordeel,

745
00:46:19,170 --> 00:46:23,430
en hoofdstuk 35 spreekt over
het Messiaanse tijdperk.

746
00:46:23,430 --> 00:46:27,270
Dezelfde overgang van de oude
orde naar de nieuwe orde,

747
00:46:27,270 --> 00:46:31,530
die we in hoofdstuk 24
tot en met 27 aantreffen,

748
00:46:31,530 --> 00:46:37,110
komt dus opnieuw naar voren als
het thema van hoofdstuk 34 en 35.

749
00:46:37,110 --> 00:46:38,670
Dat is het zesde gedeelte.

750
00:46:38,670 --> 00:46:42,810
Het zevende gedeelte, waarmee het
Boek van het Oordeel ten einde komt,

751
00:46:42,810 --> 00:46:48,990
bestaat uit hoofdstuk 36 tot en met 39,
waar ik eerder al op heb gezinspeeld.

752
00:46:48,990 --> 00:46:51,810
Die vormen een historisch tussenspel.

753
00:46:51,810 --> 00:46:57,330
Ze vertellen hoe Jesaja Hizkia aanraadt
niet op Egypte of Assyrië te vertrouwen,

754
00:46:57,330 --> 00:47:00,870
maar op de Heere, en hoe
God het volk verlost.

755
00:47:00,870 --> 00:47:05,670
Er is ook een verhaal over de latere
ziekte van Hizkia en zijn genezing.

756
00:47:05,670 --> 00:47:11,130
Daarna, in hoofdstuk 39, ontvangt
Hizkia bezoekers uit Babel,

757
00:47:11,130 --> 00:47:14,310
dat toen nog geen
onheilspellende natie was.

758
00:47:14,310 --> 00:47:19,410
In de tijd van Jesaja was Babel
een heidense natie ver weg.

759
00:47:19,410 --> 00:47:22,710
Die natie was nog niet aan
haar expansie begonnen.

760
00:47:22,710 --> 00:47:27,750
Het Babylonische Rijk onder Nebukadnezar
lag nog een eeuw in de toekomst.

761
00:47:27,750 --> 00:47:32,490
Babel was in de tijd van Jesaja
geen bijzonder bedreigende natie.

762
00:47:32,490 --> 00:47:36,870
Maar boodschappers uit Babel
kwamen Hizkia gelukwensen met zijn

763
00:47:36,870 --> 00:47:38,670
herstel van zijn ziekte.

764
00:47:38,670 --> 00:47:43,710
Bij die gelegenheid liet Hizkia hun veel
meer van de schatten van Jeruzalem zien

765
00:47:43,710 --> 00:47:46,170
dan hij hun had moeten laten zien.

766
00:47:46,170 --> 00:47:48,390
Jesaja kwam bij hem en zei:

767
00:47:48,390 --> 00:47:51,990
Ze zullen terugkomen en
dit allemaal meenemen.

768
00:47:51,990 --> 00:47:57,270
Dat wil zeggen dat Jesaja de Babylonische
verovering van Jeruzalem voorspelde,

769
00:47:57,270 --> 00:48:01,170
honderd jaar voordat die
plaatsvond. Hij zei feitelijk:

770
00:48:01,170 --> 00:48:04,590
Hizkia, dit zal niet
in jouw tijd gebeuren.

771
00:48:04,590 --> 00:48:07,770
Het zal gebeuren in de
tijd van je nakomelingen.

772
00:48:07,770 --> 00:48:09,150
Hizkia zei:

773
00:48:09,150 --> 00:48:13,230
Goed. Ik ben blij dat het niet
in mijn tijd zal gebeuren.

774
00:48:13,230 --> 00:48:16,530
Dat zijn eigenlijk zijn
slotopmerkingen daarover.

775
00:48:16,530 --> 00:48:20,070
Daarmee komen we aan het
einde van hoofdstuk 39 en van

776
00:48:20,070 --> 00:48:22,230
dat historische tussenspel.

777
00:48:22,230 --> 00:48:24,270
Dan komt het Boek van de Vertroosting.

778
00:48:24,270 --> 00:48:27,390
Dat is heel interessant,
want het bestaat uit

779
00:48:27,390 --> 00:48:33,810
27 hoofdstukken en valt uiteen in drie
gedeelten van elk negen hoofdstukken.

780
00:48:33,810 --> 00:48:37,830
Dat blijkt uit de inhoud, maar
ook uit een interessante markering

781
00:48:37,830 --> 00:48:41,970
aan het einde van de eerste negen
hoofdstukken en aan het einde van de

782
00:48:41,970 --> 00:48:44,610
tweede reeks van negen hoofdstukken.

783
00:48:44,610 --> 00:48:48,210
Hoofdstuk 40 tot en
met 48 vormen de eerste

784
00:48:48,210 --> 00:48:51,150
negen hoofdstukken van dit
Boek van de Vertroosting.

785
00:48:51,150 --> 00:48:55,410
Dat gedeelte eindigt met Jesaja 48:22:

786
00:48:55,410 --> 00:48:59,370
Voor de goddelozen is er echter
geen vrede, zegt de HEERE.

787
00:48:59,370 --> 00:49:03,630
Dat is een uitdrukking die in het
alledaagse taalgebruik is terechtgekomen.

788
00:49:03,630 --> 00:49:07,350
Mensen zeggen dat voortdurend,
ook als ze geen christenen zijn,

789
00:49:07,350 --> 00:49:11,070
vooral als ze goddeloos zijn
en niet veel slaap krijgen.

790
00:49:11,070 --> 00:49:15,750
Dan komt Jesaja 57 aan het einde
van de volgende negen hoofdstukken,

791
00:49:15,750 --> 00:49:20,490
hoofdstuk 49 tot en met
57. Hoe eindigt het?

792
00:49:20,490 --> 00:49:24,030
De laatste regel, in vers 21, luidt:

793
00:49:24,030 --> 00:49:28,350
De goddelozen, zegt mijn
God, hebben geen vrede!

794
00:49:28,350 --> 00:49:30,330
Het is hetzelfde refrein.

795
00:49:30,330 --> 00:49:35,670
Deze twee refreinen markeren dit gedeelte
op twee plaatsen en verdelen het in drie

796
00:49:35,670 --> 00:49:37,410
delen van gelijke lengte.

797
00:49:37,410 --> 00:49:41,670
Het eerste van deze delen
behandelt twee vormen van behoud.

798
00:49:41,670 --> 00:49:47,370
Een van de hoofdpersonen in de
hoofdstukken 40 tot en met 48 is Kores,

799
00:49:47,370 --> 00:49:52,530
de Perzische koning die Babel veroverde en
de Joden toestemming gaf om terug te gaan

800
00:49:52,530 --> 00:49:55,290
en hun tempel en Jeruzalem te herbouwen.

801
00:49:55,290 --> 00:49:58,590
Hij was hun bevrijder uit de
Babylonische ballingschap.

802
00:49:58,590 --> 00:50:04,530
Vooral in Jesaja 44 en 45 noemt
God Kores werkelijk bij zijn naam,

803
00:50:04,530 --> 00:50:07,290
150 jaar voordat die man geboren werd.

804
00:50:07,290 --> 00:50:10,890
Zijn naam wordt genoemd, en er
wordt gezegd dat hij degene is die

805
00:50:10,890 --> 00:50:13,650
God zou doen opstaan en gebruiken om Zijn

806
00:50:13,650 --> 00:50:16,470
volk uit de Babylonische
ballingschap te bevrijden

807
00:50:16,470 --> 00:50:19,710
en ervoor te zorgen dat de
tempel werd herbouwd en de Joodse

808
00:50:19,710 --> 00:50:21,570
gemeenschap werd hersteld.

809
00:50:21,570 --> 00:50:26,791
Kores neemt een zeer belangrijke plaats
in hoofdstuk 40 tot en met 48 in.

810
00:50:26,791 --> 00:50:29,610
Maar hij is niet de enige
bevrijder die daar naar voren komt,

811
00:50:29,610 --> 00:50:32,130
want ook de Messias komt erin voor.

812
00:50:32,130 --> 00:50:35,730
In zekere zin is Kores
een type van de Messias.

813
00:50:35,730 --> 00:50:39,690
We hebben dus twee vormen van
behoud: het daadwerkelijke,

814
00:50:39,690 --> 00:50:43,710
lichamelijke behoud van de Joden uit de
Babylonische ballingschap door Kores,

815
00:50:43,710 --> 00:50:47,370
en het geestelijke behoud van
Gods volk door de Messias.

816
00:50:47,370 --> 00:50:51,330
Deze raken in het hele gedeelte
enigszins met elkaar verweven.

817
00:50:51,330 --> 00:50:56,490
De volgende negen hoofdstukken,
de hoofdstukken 49 tot en met 57,

818
00:50:56,490 --> 00:50:58,590
gaan over twee dienaren.

819
00:50:58,590 --> 00:51:02,250
In dit gedeelte vinden we veel
verwijzingen naar een figuur die,

820
00:51:02,250 --> 00:51:06,390
zoals het in onze Bijbel staat, de
dienaar van de Heere wordt genoemd.

821
00:51:06,390 --> 00:51:09,270
In het Hebreeuws is het
de dienaar van Jahweh.

822
00:51:09,270 --> 00:51:12,930
De uitdrukking dienaar van
God of dienaar van Jahweh

823
00:51:12,930 --> 00:51:16,890
lijkt misschien een algemene aanduiding
in de Bijbel voor profeten en

824
00:51:16,890 --> 00:51:18,810
andere godvruchtige mensen.

825
00:51:18,810 --> 00:51:22,710
Maar in deze hoofdstukken wordt de
uitdrukking dienaar van Jahweh op een

826
00:51:22,710 --> 00:51:24,690
bijzondere manier gebruikt.

827
00:51:24,690 --> 00:51:29,910
Ze spreekt over een bepaald individu dat
God doet opstaan om niet alleen Israël,

828
00:51:29,910 --> 00:51:31,950
maar ook de heidenen behoud te brengen.

829
00:51:31,950 --> 00:51:34,710
Wat interessant is aan
deze dienaar van Jahweh,

830
00:51:34,710 --> 00:51:39,690
is dat sommige passages nadrukkelijk
zeggen dat Israël, de natie,

831
00:51:39,690 --> 00:51:41,850
de dienaar van Jahweh is.

832
00:51:41,850 --> 00:51:45,270
Maar op andere plaatsen
is de dienaar van Jahweh

833
00:51:45,270 --> 00:51:47,850
er om Israël en de heidenen te redden.

834
00:51:47,850 --> 00:51:51,570
Waarschijnlijk zijn de verzen uit
Jesaja die in het Nieuwe Testament

835
00:51:51,570 --> 00:51:56,010
het vaakst worden aangehaald afkomstig
uit deze passages over de dienaar,

836
00:51:56,010 --> 00:52:00,150
waarin Jezus wordt aangeduid
als de dienaar van Jahweh.

837
00:52:00,150 --> 00:52:07,290
Dat gebeurt vooral in Jesaja 53, maar
ook in Jesaja 42 en op andere plaatsen.

838
00:52:07,290 --> 00:52:11,730
De dienaar van Jahweh is daarom
een raadselachtige figuur.

839
00:52:11,730 --> 00:52:15,390
Bijbelgeleerden hebben hele
boeken geschreven over de vraag

840
00:52:15,390 --> 00:52:20,190
wie de dienaar van Jahweh is, en daar
bestaan verschillende opvattingen over.

841
00:52:20,190 --> 00:52:25,230
Het lijkt erop dat, net zoals Kores de
bevrijder is die in het eerste van deze

842
00:52:25,230 --> 00:52:29,730
negen hoofdstukken van het Troostboek
een type van Christus is, Israël,

843
00:52:29,730 --> 00:52:34,170
de dienaar van Jahweh, in dit tweede
deel een type is van Christus,

844
00:52:34,170 --> 00:52:36,090
de dienaar van Jahweh.

845
00:52:36,090 --> 00:52:40,470
Natuurlijk zullen we dat veel nauwkeuriger
bekijken wanneer we eraan toekomen.

846
00:52:40,470 --> 00:52:45,030
Maar het tweede deel, de
hoofdstukken 49 tot en met 57,

847
00:52:45,030 --> 00:52:50,370
gaat over twee dienaren van
Jahweh: Israël en de Messias.

848
00:52:50,370 --> 00:52:54,990
Dan is het laatste deel, de
hoofdstukken 58 tot en met 66,

849
00:52:54,990 --> 00:52:58,230
bij wijze van spreken een
verhaal over twee steden.

850
00:52:58,230 --> 00:53:02,910
Het oude Jeruzalem gaat ten onder en
het Nieuwe Jeruzalem wordt gevestigd.

851
00:53:02,910 --> 00:53:07,770
Ook dit is weer dezelfde overgang van de
oude orde naar de nieuwe die we op eerdere

852
00:53:07,770 --> 00:53:08,790
plaatsen hebben gezien.

853
00:53:08,790 --> 00:53:14,370
Dit gedeelte spreekt daar uitvoerig over,
en dat weten we door de vele keren dat de

854
00:53:14,370 --> 00:53:18,210
schrijvers van het Nieuwe
Testament uit dit gedeelte citeren.

855
00:53:18,210 --> 00:53:24,510
Jeruzalem is in dit gedeelte soms het oude
Jeruzalem, dat onder het oordeel ligt,

856
00:53:24,510 --> 00:53:29,010
en soms het Nieuwe Jeruzalem,
het geestelijke Jeruzalem,

857
00:53:29,010 --> 00:53:32,370
dat is opgekomen in het
tijdperk van het nieuwe verbond,

858
00:53:32,370 --> 00:53:35,070
dat door de Messias in gang is gezet.

859
00:53:35,070 --> 00:53:38,670
En zo heb je in dit deel twee steden.

860
00:53:38,670 --> 00:53:40,590
Zo is het boek ingedeeld.

861
00:53:40,590 --> 00:53:46,170
Alleen dit weten is al nuttig, maar er
is hier een intrigerende overweging.

862
00:53:46,170 --> 00:53:50,490
Aan het einde van de aantekeningen
over Jesaja, op de derde bladzijde,

863
00:53:50,490 --> 00:53:56,310
onderaan de bladzijde, staat: ‘Is Jesaja
een microkosmos van de hele Bijbel?’

864
00:53:56,310 --> 00:54:00,030
De waarnemingen die ik ga noemen
zijn werkelijk fascinerend,

865
00:54:00,030 --> 00:54:02,010
maar ik weet niet wat ik ermee moet.

866
00:54:02,010 --> 00:54:05,550
Het blijft moeilijk om te weten
of dit iets belangrijks is.

867
00:54:05,550 --> 00:54:09,750
De Bijbel zoals wij die nu
hebben, bevat 66 boeken.

868
00:54:09,750 --> 00:54:15,690
Dat komt doordat het Oude Testament
39 boeken telt en het Nieuwe 27.

869
00:54:15,690 --> 00:54:20,370
Het is niet altijd zo geweest dat er 27
boeken in het Nieuwe Testament waren,

870
00:54:20,370 --> 00:54:23,910
en sommige Bijbels, bijvoorbeeld
de katholieke Bijbel,

871
00:54:23,910 --> 00:54:27,570
hebben meer dan 39 boeken
in het Oude Testament.

872
00:54:27,570 --> 00:54:32,010
Maar de protestantse Bijbel, die
grotendeels de Joodse Bijbel volgt,

873
00:54:32,010 --> 00:54:35,370
heeft 39 boeken in het Oude Testament.

874
00:54:35,370 --> 00:54:39,690
Het Nieuwe Testament, zoals dat sinds
de vierde eeuw gecanoniseerd is,

875
00:54:39,690 --> 00:54:42,090
heeft 27 boeken.

876
00:54:42,090 --> 00:54:47,790
Zoals de Bijbel nu is samengesteld,
staan er dus 66 boeken in de Bijbel.

877
00:54:47,790 --> 00:54:50,730
Jesaja heeft ook 66 hoofdstukken.

878
00:54:50,730 --> 00:54:53,970
Dat lijkt van geen betekenis
en louter toeval te zijn,

879
00:54:53,970 --> 00:54:57,150
aangezien zelfs de hoofdstukken
niet geïnspireerd zijn.

880
00:54:57,150 --> 00:55:01,830
De indeling in hoofdstukken en de
nummering ervan zijn niet geïnspireerd.

881
00:55:01,830 --> 00:55:04,590
Als we hiermee niet verder
konden komen dan dat,

882
00:55:04,590 --> 00:55:09,330
zou het iets zijn wat we konden
afdoen als een onbetekenend toeval:

883
00:55:09,330 --> 00:55:15,510
66 hoofdstukken in Jesaja en 66
boeken in onze huidige Bijbel. Nou en?

884
00:55:15,510 --> 00:55:18,210
Interessant is dat het verdergaat dan dat.

885
00:55:18,210 --> 00:55:22,350
De eerste 39 hoofdstukken van
Jesaja gaan over het oordeel,

886
00:55:22,350 --> 00:55:27,990
zoals de eerste 39 boeken van de Bijbel
over de periode vóór het behoud gaan.

887
00:55:27,990 --> 00:55:29,910
Dat is het Oude Testament.

888
00:55:29,910 --> 00:55:35,010
De laatste 27 hoofdstukken van
Jesaja gaan over Messiaans behoud.

889
00:55:35,010 --> 00:55:39,750
De 27 boeken van ons Nieuwe Testament
gaan ook over dat onderwerp.

890
00:55:39,750 --> 00:55:43,710
Wat ik echt interessant vind, is wat
we zien wanneer we het Troostboek,

891
00:55:43,710 --> 00:55:46,590
de laatste 27 hoofdstukken van Jesaja,

892
00:55:46,590 --> 00:55:50,910
bekijken en een overeenkomst met
het Nieuwe Testament overwegen.

893
00:55:50,910 --> 00:55:54,210
Jesaja 40, het begin van het Troostboek,

894
00:55:54,210 --> 00:55:57,270
begint met een voorspelling
over Johannes de Doper.

895
00:55:57,270 --> 00:56:01,650
Dat doet het Nieuwe Testament ook, alleen
is hij daar daadwerkelijk verschenen.

896
00:56:01,650 --> 00:56:06,270
Jesaja 40 wordt in vrijwel alle
evangeliën geciteerd en op Johannes

897
00:56:06,270 --> 00:56:07,950
de Doper toegepast.

898
00:56:07,950 --> 00:56:12,450
Het begin van het Troostboek gaat dus
over het begin van het Nieuwe Testament.

899
00:56:12,450 --> 00:56:17,910
Het einde van hoofdstuk 66 gaat over
de nieuwe hemel en de nieuwe aarde.

900
00:56:17,910 --> 00:56:21,870
Zo eindigt ook het Nieuwe
Testament, in het boek Openbaring.

901
00:56:21,870 --> 00:56:25,470
Dit Troostboek in Jesaja
begint en eindigt dus precies

902
00:56:25,470 --> 00:56:28,050
zoals het Nieuwe Testament
begint en eindigt.

903
00:56:28,050 --> 00:56:32,850
Nog iets heel interessants is dat
het Troostboek 27 hoofdstukken telt.

904
00:56:32,850 --> 00:56:38,310
Het hoofdstuk precies in het midden, het
hoofdstuk met 13 hoofdstukken ervoor en 13

905
00:56:38,310 --> 00:56:44,070
erna, is Jesaja 53, het meest
geciteerde hoofdstuk uit Jesaja

906
00:56:44,070 --> 00:56:45,810
in het Nieuwe Testament.

907
00:56:45,810 --> 00:56:48,810
Het is duidelijk een van de meest
aanschouwelijke uitbeeldingen van

908
00:56:48,810 --> 00:56:52,110
Christus, Zijn lijden en Zijn verhoging.

909
00:56:52,110 --> 00:56:56,010
Dat is natuurlijk ook het middelpunt van
de boodschap van het Nieuwe Testament.

910
00:56:56,010 --> 00:57:00,330
En het staat precies in het midden
van het Troostboek in Jesaja.

911
00:57:00,330 --> 00:57:03,030
Wat moet je ervan
denken? Ik weet het niet.

912
00:57:03,030 --> 00:57:05,610
Ik wil er bijna helemaal niets van maken.

913
00:57:05,610 --> 00:57:08,190
Het patroon hangt er namelijk sterk van af

914
00:57:08,190 --> 00:57:11,490
dat de hoofdstukken op de
juiste manier zijn ingedeeld,

915
00:57:11,490 --> 00:57:15,270
hoewel die indeling niet onder
inspiratie tot stand kwam.

916
00:57:15,270 --> 00:57:19,650
Ook moet het Nieuwe Testament precies
het juiste aantal boeken bevatten,

917
00:57:19,650 --> 00:57:23,130
terwijl ook daarover niet
onder inspiratie is beslist.

918
00:57:23,130 --> 00:57:26,790
Het was een selectie die zich
door de eeuwen heen ontwikkelde,

919
00:57:26,790 --> 00:57:30,210
en uiteindelijk stonden er 27 boeken in.

920
00:57:30,210 --> 00:57:33,930
Zelfs de ordening waarbij Openbaring
aan het einde is geplaatst,

921
00:57:33,930 --> 00:57:37,110
terwijl het chronologisch gezien
daar niet hoefde te staan,

922
00:57:37,110 --> 00:57:40,890
lijkt niet iets wat mensen zo
keurig hadden kunnen uitwerken.

923
00:57:40,890 --> 00:57:44,130
Het lijkt er bijna op dat daarin
een goddelijk patroon zit.

924
00:57:44,130 --> 00:57:47,070
Maar het is moeilijk te
beargumenteren dat dit zo is,

925
00:57:47,070 --> 00:57:50,850
aangezien zoveel van de factoren
min of meer willekeurig zijn,

926
00:57:50,850 --> 00:57:55,050
of zaken zijn waarover mensen gedurende
een bepaalde periode beslissingen hebben

927
00:57:55,050 --> 00:57:57,210
genomen. Toch is dit hoe het is.

928
00:57:57,210 --> 00:58:01,710
Sommige mensen denken dat Jesaja een
microkosmos van de hele Bijbel is.

929
00:58:01,710 --> 00:58:06,150
Voordat we op het boek ingaan, moet ik
het hebben over het auteurschap ervan.

930
00:58:06,150 --> 00:58:09,930
Misschien zeg je: ‘Waarom gaan
we niet gewoon op het boek in?’

931
00:58:09,930 --> 00:58:11,730
Dat zou ik dolgraag doen.

932
00:58:11,730 --> 00:58:13,770
En dat zullen we ook doen.

933
00:58:13,770 --> 00:58:18,090
Maar het is heel belangrijk dat we de
kwestie van het auteurschap behandelen,

934
00:58:18,090 --> 00:58:21,870
want al anderhalve eeuw
wordt beweerd dat Jesaja het

935
00:58:21,870 --> 00:58:23,970
Troostboek niet heeft geschreven.

936
00:58:23,970 --> 00:58:27,690
De Joden geloofden dat hij
het wel had geschreven.

937
00:58:27,690 --> 00:58:29,550
Jezus geloofde dat.

938
00:58:29,550 --> 00:58:32,010
De apostelen geloofden dat.

939
00:58:32,010 --> 00:58:35,130
Christenen hebben dat
achttien eeuwen lang geloofd,

940
00:58:35,130 --> 00:58:38,550
en velen van ons geloven dat nog steeds.

941
00:58:38,550 --> 00:58:43,350
Dus misschien zeg je: ‘Als Jezus
en de apostelen en de Joden en

942
00:58:43,350 --> 00:58:46,050
christenen door de hele geschiedenis heen

943
00:58:46,050 --> 00:58:49,950
allemaal geloofden dat Jesaja
het geheel heeft geschreven,

944
00:58:49,950 --> 00:58:53,610
waarom zouden we dan zelfs maar
aandacht schenken aan de theorie

945
00:58:53,610 --> 00:58:55,710
dat hij het niet heeft geschreven?’

946
00:58:55,710 --> 00:59:00,690
Omdat bijna alle moderne geleerden
denken dat hij het niet heeft geschreven.

947
00:59:00,690 --> 00:59:05,070
Dat betekent natuurlijk dat de
moderne geleerden het mis hebben.

948
00:59:05,070 --> 00:59:09,510
Eerlijk gezegd kan het mij niet schelen
hoeveel geleerden zich bij een bepaalde

949
00:59:09,510 --> 00:59:12,090
stelling tegenover Jezus opstellen.

950
00:59:12,090 --> 00:59:14,070
Ik kies de kant van Jezus.

951
00:59:14,070 --> 00:59:17,130
Maar het punt is dat
zij hun redenen hebben.

952
00:59:17,130 --> 00:59:21,750
Of wij hun redenen nu overtuigend,
zwak of irrelevant vinden,

953
00:59:21,750 --> 00:59:25,050
we zullen ze tegenkomen
als we in onze Bijbelstudie

954
00:59:25,050 --> 00:59:28,350
ook maar iets verder gaan dan
alleen de Bijbel lezen voor

955
00:59:28,350 --> 00:59:30,510
onze persoonlijke geloofsbeleving.

956
00:59:30,510 --> 00:59:32,250
Als je ooit een commentaar leest

957
00:59:32,250 --> 00:59:35,610
of ergens een wetenschappelijke
bespreking van Jesaja hoort,

958
00:59:35,610 --> 00:59:39,330
zal er meestal van worden uitgegaan
dat Jesaja die hoofdstukken

959
00:59:39,330 --> 00:59:41,070
niet heeft geschreven.

960
00:59:41,070 --> 00:59:45,030
Tenzij het natuurlijk om een zeer
strikt fundamentalistische schrijver

961
00:59:45,030 --> 00:59:46,590
of prediker gaat.

962
00:59:46,590 --> 00:59:51,210
Misschien zeg je: ‘Maakt het werkelijk
iets uit of Jesaja ze heeft geschreven of

963
00:59:51,210 --> 00:59:53,430
niet?’ Ik denk van wel.

964
00:59:53,430 --> 00:59:57,990
Er wordt beweerd dat die hoofdstukken niet
door Jesaja zijn geschreven omdat ze te

965
00:59:57,990 --> 01:00:01,770
nauwkeurig zijn en te veel
concrete voorspellingen bevatten.

966
01:00:01,770 --> 01:00:06,150
De veronderstelling is dat
bovennatuurlijke inspiratie niet bestaat.

967
01:00:06,150 --> 01:00:09,810
Dat is de opvatting van liberale
geleerden die bovennatuurlijke

968
01:00:09,810 --> 01:00:11,730
dingen niet aanvaarden.

969
01:00:11,730 --> 01:00:15,450
Zij aanvaarden niet dat Jesaja
dit heeft kunnen voorspellen.

970
01:00:15,450 --> 01:00:20,070
Daarom zeggen ze dat Jesaja die
hoofdstukken niet kan hebben geschreven.

971
01:00:20,070 --> 01:00:22,470
Cyrus wordt tenslotte bij naam genoemd.

972
01:00:22,470 --> 01:00:25,890
Hij werd pas honderdvijftig
jaar na Jesaja geboren.

973
01:00:25,890 --> 01:00:29,130
Jesaja kan dat niet hebben
geschreven, zeggen ze.

974
01:00:29,130 --> 01:00:31,470
Ze voeren ook andere redenen aan.

975
01:00:31,470 --> 01:00:35,310
Maar het punt is dit: als Jesaja
het niet heeft geschreven,

976
01:00:35,310 --> 01:00:39,810
als hun redenen goed zijn, betekent dat
dat er helemaal niets bovennatuurlijks aan

977
01:00:39,810 --> 01:00:41,490
deze voorspellingen is.

978
01:00:41,490 --> 01:00:45,930
Het is achteraf door iemand geschreven
en was helemaal niet geïnspireerd.

979
01:00:45,930 --> 01:00:48,690
Dat betekent dat een deel
van het belangrijkste

980
01:00:48,690 --> 01:00:53,250
materiaal in het hele Oude Testament
niet geïnspireerd was en geschreven is

981
01:00:53,250 --> 01:00:57,570
door een anonieme auteur van wie we
niet eens weten of hij een profeet was.

982
01:00:57,570 --> 01:01:00,450
Ik weet dat Jesaja het
allemaal heeft geschreven,

983
01:01:00,450 --> 01:01:02,610
omdat ik het met Jezus eens ben.

984
01:01:02,610 --> 01:01:05,550
Toch zijn veel geleerden
het daar niet mee eens.

985
01:01:05,550 --> 01:01:08,370
Misschien interesseert
de controverse je niet.

986
01:01:08,370 --> 01:01:12,450
Misschien zeg je: ‘Ik ga de rest van
mijn leven de Bijbel gewoon lezen voor

987
01:01:12,450 --> 01:01:14,730
mijn persoonlijke geloofsbeleving.

988
01:01:14,730 --> 01:01:20,250
Wat kan mij het schelen wat de geleerden
denken?’ Het zij zo. Dat is prima.

989
01:01:20,250 --> 01:01:23,310
Maar het kan mij wel schelen,
omdat ik mijn standpunt graag

990
01:01:23,310 --> 01:01:25,170
wil kunnen beargumenteren.

991
01:01:25,170 --> 01:01:28,110
Ik wil er graag over kunnen debatteren.

992
01:01:28,110 --> 01:01:30,750
Tenzij je een zeer
afgeschermd leven leidt,

993
01:01:30,750 --> 01:01:34,830
zul je christenen tegenkomen die denken
dat Jesaja die hoofdstukken niet heeft

994
01:01:34,830 --> 01:01:38,010
geschreven en die daarom een
deel van het belangrijkste

995
01:01:38,010 --> 01:01:41,730
materiaal in het Oude Testament
minder gezag toekennen.

996
01:01:41,730 --> 01:01:46,530
Er zijn uitstekende redenen om
hierover te geloven wat Jezus geloofde,

997
01:01:46,530 --> 01:01:49,650
afgezien van het feit
dat Jezus het geloofde.

998
01:01:49,650 --> 01:01:52,770
Er is bewijsmateriaal, enzovoort.

999
01:01:52,770 --> 01:01:56,790
Dat is wat we zullen bekijken voordat
we op het boek Jesaja zelf ingaan.