1
00:00:02,010 --> 00:00:04,590
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,590 --> 00:00:09,270
Deze keer een inleiding op Jesaja, deel 2.

3
00:00:09,270 --> 00:00:13,830
We gaan verder met onze inleiding op
het boek Jesaja en zullen die afronden.

4
00:00:13,830 --> 00:00:18,210
We gebruiken daarbij dezelfde
aantekeningen waarmee we bezig waren.

5
00:00:18,210 --> 00:00:20,130
We hadden die nog niet afgemaakt.

6
00:00:20,130 --> 00:00:22,470
Het voornaamste wat we
nog moeten behandelen

7
00:00:22,470 --> 00:00:24,630
voordat we aan het boek
zelf kunnen beginnen,

8
00:00:24,630 --> 00:00:28,230
is de vraag naar het
auteurschap van het boek Jesaja.

9
00:00:28,230 --> 00:00:32,910
Er bestaat heel weinig twijfel over dat
het eerste deel van het boek geschreven is

10
00:00:32,910 --> 00:00:35,250
door een man die Jesaja heette.

11
00:00:35,250 --> 00:00:38,550
Hij woonde in de achtste eeuw
voor Christus in Jeruzalem

12
00:00:38,550 --> 00:00:42,210
en profeteerde in elk geval
in de tijd van Hizkia.

13
00:00:42,210 --> 00:00:48,390
Hij noemt ook drie eerdere
koningen: Uzzia, Jotham en Achaz.

14
00:00:48,390 --> 00:00:52,170
Zeer weinig critici hebben dit ooit
betwijfeld met betrekking tot de

15
00:00:52,170 --> 00:00:54,510
eerste 39 hoofdstukken.

16
00:00:54,510 --> 00:00:58,230
Er zijn echter enkele
hoofdstukken, zoals hoofdstuk 13,

17
00:00:58,230 --> 00:01:00,930
die over de val van Babylon spreken.

18
00:01:00,930 --> 00:01:04,170
Sommige critici hebben geopperd
dat die later door een andere

19
00:01:04,170 --> 00:01:06,030
schrijver geschreven kunnen zijn.

20
00:01:06,030 --> 00:01:10,470
Het voornaamste bezwaar is hier
dat de profetie te specifiek is.

21
00:01:10,470 --> 00:01:13,650
Met andere woorden, ze klopt te goed.

22
00:01:13,650 --> 00:01:17,670
In de latere hoofdstukken,
na hoofdstuk 39,

23
00:01:17,670 --> 00:01:21,150
voorspelt Jesaja dingen die geen
mens zou kunnen voorspellen,

24
00:01:21,150 --> 00:01:24,150
dingen die geen mens zou kunnen weten.

25
00:01:24,150 --> 00:01:27,150
Wij, die een meer behoudende
instelling hebben,

26
00:01:27,150 --> 00:01:31,350
geloven dat God Jesaja
inspireerde. God weet het.

27
00:01:31,350 --> 00:01:33,630
God wist wat Hij zou gaan doen.

28
00:01:33,630 --> 00:01:38,970
God wist wat er zou gebeuren en daarom
kon Hij het aan Zijn profeten openbaren.

29
00:01:38,970 --> 00:01:43,290
Dat is in feite een fundamentele
aanname die wij over profetie doen:

30
00:01:43,290 --> 00:01:47,490
het is niet de mens, maar God
Die iets aan de mens openbaart.

31
00:01:47,490 --> 00:01:52,350
Als profetieën echt zijn, worden ze daarom
niet begrensd door de grenzen van wat een

32
00:01:52,350 --> 00:01:53,790
mens kan weten.

33
00:01:53,790 --> 00:01:57,270
Ze worden alleen begrensd door
de grenzen van Gods kennis,

34
00:01:57,270 --> 00:01:59,610
en die lijkt grenzeloos te zijn.

35
00:01:59,610 --> 00:02:03,330
Dat God een mens kon inspireren
om de toekomst te voorspellen,

36
00:02:03,330 --> 00:02:07,770
vormt dus geen probleem voor mensen die
als uitgangspunt de realistische opvatting

37
00:02:07,770 --> 00:02:12,210
aanvaarden dat God door mensen heen
bovennatuurlijke dingen kan doen.

38
00:02:12,210 --> 00:02:16,290
Het voorspellen van de toekomst
is beslist bovennatuurlijk.

39
00:02:16,290 --> 00:02:21,990
In Jesaja hoofdstuk 41 noemt God dit
element van voorspelling het kenmerk bij

40
00:02:21,990 --> 00:02:25,770
uitstek waaraan de echtheid van
Zijn profeten te herkennen is.

41
00:02:25,770 --> 00:02:31,590
In Jesaja 41 daagt Jesaja de valse
goden en hun vertegenwoordigers uit,

42
00:02:31,590 --> 00:02:35,010
de valse profeten die namens hen spraken.

43
00:02:35,010 --> 00:02:41,010
Israël en Juda hadden in die tijd een
syncretistische godsdienst, een mengvorm.

44
00:02:41,010 --> 00:02:44,490
Ze dienden Jahweh, dat wil
zeggen de God van Israël,

45
00:02:44,490 --> 00:02:47,070
maar dienden ook heidense goden.

46
00:02:47,070 --> 00:02:51,090
Op het gebied van afgoderij
hadden ze een compromis gesloten.

47
00:02:51,090 --> 00:02:54,570
Binnen Juda ontkende
niemand dat Jahweh God was,

48
00:02:54,570 --> 00:02:57,330
maar ze aanvaardden ook andere goden.

49
00:02:57,330 --> 00:02:59,850
Dat was natuurlijk onaanvaardbaar.

50
00:02:59,850 --> 00:03:02,370
God had bij de berg Sinaï gezegd:

51
00:03:02,370 --> 00:03:06,270
U zult geen andere goden
voor Mijn aangezicht hebben.

52
00:03:06,270 --> 00:03:12,270
De woorden ‘voor Mijn aangezicht’
betekenen niet: vóór Mij in rangorde.

53
00:03:12,270 --> 00:03:15,690
Ze betekenen: in Mijn tegenwoordigheid.

54
00:03:15,690 --> 00:03:20,850
Je leeft je leven voor Mijn aangezicht, en
terwijl je je leven voor Mijn aangezicht

55
00:03:20,850 --> 00:03:25,950
leeft, mogen daar geen andere
goden zijn. Dat bedoelde Hij.

56
00:03:25,950 --> 00:03:29,370
Israël sloot hierin
heel vaak compromissen.

57
00:03:29,370 --> 00:03:34,050
De profeten spraken hen daar vaak op
aan en namen hen daarover onder handen.

58
00:03:34,050 --> 00:03:35,850
Jesaja doet dat ook.

59
00:03:35,850 --> 00:03:39,510
In Jesaja 41 vers 21 zegt hij:

60
00:03:39,510 --> 00:03:42,390
Kom naderbij met uw
aanklacht, zegt de HEERE,

61
00:03:42,390 --> 00:03:46,170
kom maar naar voren met uw
bewijzen, zegt de Koning van Jakob.

62
00:03:46,170 --> 00:03:50,730
Met andere woorden, Jahweh daagt
de valse goden als volgt uit:

63
00:03:50,730 --> 00:03:53,730
als jullie werkelijk goden
zijn, zouden jullie de toekomst

64
00:03:53,730 --> 00:03:55,470
moeten kunnen voorzeggen.

65
00:03:55,470 --> 00:03:58,050
Vertel ons wat er in de
toekomst gaat gebeuren,

66
00:03:58,050 --> 00:04:01,050
zodat we weten dat jullie
werkelijk goden zijn.

67
00:04:01,050 --> 00:04:05,370
Hij hoont hen zelfs: vertel ons dan
tenminste dingen uit het verleden,

68
00:04:05,370 --> 00:04:06,810
als jullie dat kunnen.

69
00:04:06,810 --> 00:04:10,590
De heidense goden waren
van steen en hout gemaakt.

70
00:04:10,590 --> 00:04:14,310
Ze konden niets over het verleden
of de toekomst vertellen.

71
00:04:14,310 --> 00:04:18,270
Ze konden zelfs niet vertellen
wat er vlak voor hen gebeurde,

72
00:04:18,270 --> 00:04:20,190
want ze hadden geen verstand.

73
00:04:20,190 --> 00:04:22,590
Als je iets over het
verleden kunt vertellen,

74
00:04:22,590 --> 00:04:24,990
bewijst dat niet dat je een god bent.

75
00:04:24,990 --> 00:04:28,590
Maar het zou op zijn minst
bewijzen dat je adem in je hebt,

76
00:04:28,590 --> 00:04:31,050
en dat hadden de afgodsbeelden niet.

77
00:04:31,050 --> 00:04:35,850
God lijkt echter te suggereren dat je, als
je de toekomst nauwkeurig kunt voorzeggen,

78
00:04:35,850 --> 00:04:39,690
hebt aangetoond dat je de
geloofsbrieven van God bezit.

79
00:04:39,690 --> 00:04:46,170
Precies zo gaf God aan welke profeten
werkelijk namens Hem spraken. Hij is God.

80
00:04:46,170 --> 00:04:48,510
Hij kent de toekomst inderdaad.

81
00:04:48,510 --> 00:04:53,070
Hij kan vertellen wat er zal gebeuren en
Hij kan het aan Zijn profeten vertellen,

82
00:04:53,070 --> 00:04:55,350
waarna zij het anderen kunnen vertellen.

83
00:04:55,350 --> 00:04:57,870
Dit vermogen om de toekomst te voorzeggen

84
00:04:57,870 --> 00:05:02,430
was Gods eigen waarmerk van de
goddelijke oorsprong van het boek Jesaja.

85
00:05:02,430 --> 00:05:05,910
Toch is het juist dit kenmerk dat sceptici

86
00:05:05,910 --> 00:05:09,990
die niet in het bovennatuurlijke
geloven ertoe heeft gebracht te zeggen

87
00:05:09,990 --> 00:05:13,950
dat Jesaja die hoofdstukken
onmogelijk geschreven kan hebben,

88
00:05:13,950 --> 00:05:18,030
omdat ze nauwkeurige
voorspellende profetie bevatten.

89
00:05:18,030 --> 00:05:22,950
Deze opvatting over Jesaja ontstond
aan het einde van de negentiende eeuw,

90
00:05:22,950 --> 00:05:27,330
vooral aan Duitse seminaries,
op plaatsen als Tübingen,

91
00:05:27,330 --> 00:05:31,290
waar een enorm aantal vrijzinnige
wetenschappers en auteurs

92
00:05:31,290 --> 00:05:33,030
vandaan is gekomen.

93
00:05:33,030 --> 00:05:37,350
Die stemming verbreidde zich totdat ze
het grootste deel van de Bijbelwetenschap

94
00:05:37,350 --> 00:05:42,270
doortrok, met inbegrip van veel
mensen die zichzelf evangelische of

95
00:05:42,270 --> 00:05:43,950
behoudende christenen noemen.

96
00:05:43,950 --> 00:05:47,430
Het idee is dat Jesaja, de zoon van Amoz,

97
00:05:47,430 --> 00:05:49,830
die in de achtste eeuw
voor Christus leefde,

98
00:05:49,830 --> 00:05:54,750
waarschijnlijk alle of de meeste van de
eerste 39 hoofdstukken heeft geschreven,

99
00:05:54,750 --> 00:05:59,610
maar dat hij de hoofdstukken 40 tot
en met 66 niet geschreven kan hebben.

100
00:05:59,610 --> 00:06:00,630
Waarom niet?

101
00:06:00,630 --> 00:06:03,330
Er worden verschillende
redenen voor gegeven.

102
00:06:03,330 --> 00:06:07,290
Geen daarvan is overtuigend voor iemand
die in het bovennatuurlijke gelooft,

103
00:06:07,290 --> 00:06:10,110
maar ze worden niettemin
naar voren gebracht.

104
00:06:10,110 --> 00:06:12,390
Eén reden is dat, zo zeggen zij,

105
00:06:12,390 --> 00:06:15,990
de achtergrond van deze latere
hoofdstukken niet Palestina

106
00:06:15,990 --> 00:06:18,390
is, maar Babylonië.

107
00:06:18,390 --> 00:06:20,910
Jesaja is nooit naar Babel gegaan.

108
00:06:20,910 --> 00:06:24,990
Jesaja leefde honderd jaar vóór
de Babylonische ballingschap.

109
00:06:24,990 --> 00:06:28,890
Voor zover wij weten, woonde
hij zijn hele leven in Juda.

110
00:06:28,890 --> 00:06:32,670
Toch is het standpunt in de
hoofdstukken 40 tot en met 46,

111
00:06:32,670 --> 00:06:36,750
het standpunt van de auteur,
volgens hen dat van iemand in Babel,

112
00:06:36,750 --> 00:06:38,610
van iemand in ballingschap.

113
00:06:38,610 --> 00:06:42,450
Het is natuurlijk waar dat het onderwerp
van die hoofdstukken voor een groot deel

114
00:06:42,450 --> 00:06:46,650
is dat God Zijn volk uit Babel
bevrijdt, uit een toestand

115
00:06:46,650 --> 00:06:50,790
waarin zij in de tijd van Jesaja
nog niet terechtgekomen waren.

116
00:06:50,790 --> 00:06:55,710
Daarom zeggen kritische geleerden:
„De auteur lijkt in Babel te zijn.

117
00:06:55,710 --> 00:06:58,170
Deze hoofdstukken moeten
dus geschreven zijn

118
00:06:58,170 --> 00:07:01,470
door iemand die in ballingschap
leefde, op een later

119
00:07:01,470 --> 00:07:04,470
tijdstip dan de tijd van Jesaja.”

120
00:07:04,470 --> 00:07:09,870
Sterker nog, vooral de
profetieën in Jesaja 44 en 45

121
00:07:09,870 --> 00:07:11,910
vermelden dat God een man met de naam

122
00:07:11,910 --> 00:07:15,750
Cyrus zal gebruiken om de Joden uit
hun gevangenschap terug te brengen.

123
00:07:15,750 --> 00:07:19,830
Hij zal hen terugsturen naar
Jeruzalem, zodat zij Jeruzalem en de

124
00:07:19,830 --> 00:07:21,570
tempel kunnen herbouwen.

125
00:07:21,570 --> 00:07:26,310
Dit gebeurde natuurlijk
inderdaad in 539 voor Christus.

126
00:07:26,310 --> 00:07:29,790
Maar dat was tweehonderd
jaar na de tijd van Jesaja.

127
00:07:29,790 --> 00:07:34,290
De bediening van Jesaja
begon in 740 voor Christus.

128
00:07:34,290 --> 00:07:39,570
De vervulling, de activiteiten van Cyrus,
vond tweehonderd jaar later plaats,

129
00:07:39,570 --> 00:07:45,330
in 539 of 538 voor Christus,
zoals sommigen zeggen.

130
00:07:45,330 --> 00:07:48,570
De meesten zeggen 539.

131
00:07:48,570 --> 00:07:53,130
Dat zou betekenen dat Jesaja deze
man Cyrus bij zijn naam noemde.

132
00:07:53,130 --> 00:07:56,550
Hij sprak niet alleen in algemene
zin over de een of andere man,

133
00:07:56,550 --> 00:07:59,550
maar noemde Cyrus
daadwerkelijk bij zijn naam,

134
00:07:59,550 --> 00:08:04,230
tweehonderd jaar voordat Cyrus deed
wat voorzegd was en honderdvijftig jaar

135
00:08:04,230 --> 00:08:06,810
voordat de man zelfs maar geboren was.

136
00:08:06,810 --> 00:08:09,750
Daarom zeggen zij dat dit
niet gebeurd kan zijn.

137
00:08:09,750 --> 00:08:14,310
Je kunt niet tweehonderd jaar voordat
het gebeurt de naam van iemand noemen

138
00:08:14,310 --> 00:08:16,710
en precies zeggen wat hij zal gaan doen.

139
00:08:16,710 --> 00:08:20,550
Het moet dus later geschreven zijn
door iemand in ballingschap die

140
00:08:20,550 --> 00:08:23,070
leefde nadat Cyrus was gekomen.

141
00:08:23,070 --> 00:08:26,910
Cyrus was de koning van
Perzië die Babel veroverde.

142
00:08:26,910 --> 00:08:30,210
Kort daarna vaardigde hij
inderdaad een bevel uit

143
00:08:30,210 --> 00:08:34,470
waardoor het Joodse volk en alle
gevangengenomen volken naar het land van

144
00:08:34,470 --> 00:08:38,970
hun voorouders mochten terugkeren en
hun leven weer mochten voortzetten

145
00:08:38,970 --> 00:08:43,050
zoals het geweest was voordat
de Babyloniërs zeventig jaar

146
00:08:43,050 --> 00:08:46,410
eerder iedereen in
gevangenschap hadden weggevoerd.

147
00:08:46,410 --> 00:08:50,190
Cyrus deed dus precies wat Jesaja
had gezegd dat hij zou doen.

148
00:08:50,190 --> 00:08:55,350
De sceptici zeggen dat iemand die
tweehonderd jaar vóór die tijd schreef,

149
00:08:55,350 --> 00:08:58,770
dit onmogelijk zo nauwkeurig
voorspeld kan hebben.

150
00:08:58,770 --> 00:09:04,530
Er wordt ook op gewezen dat de auteur
in de hoofdstukken 40 tot en met 66

151
00:09:04,530 --> 00:09:06,810
nergens zijn eigen naam noemt.

152
00:09:06,810 --> 00:09:10,050
De naam Jesaja komt in die
hoofdstukken niet voor,

153
00:09:10,050 --> 00:09:14,730
hoewel die naam in de eerdere
hoofdstukken wel meerdere keren voorkomt.

154
00:09:14,730 --> 00:09:20,130
Jesaja noemt zichzelf in de eerste
39 hoofdstukken vaak bij zijn naam,

155
00:09:20,130 --> 00:09:26,250
maar in de hoofdstukken 40 tot en met 66
noemt hij zichzelf niet bij zijn naam.

156
00:09:26,250 --> 00:09:30,750
Daarom, zo zeggen zij, zijn wij niet
verplicht die hoofdstukken aan Jesaja

157
00:09:30,750 --> 00:09:32,010
toe te schrijven.

158
00:09:32,010 --> 00:09:35,490
Als hij zichzelf in die
hoofdstukken wel Jesaja had genoemd

159
00:09:35,490 --> 00:09:40,470
en wij zeiden dat hij het niet werkelijk
was, zouden wij zeggen dat die man loog.

160
00:09:40,470 --> 00:09:43,530
Maar hij beweert niet dat hij Jesaja is.

161
00:09:43,530 --> 00:09:49,110
Zij zeggen dat het verschil tussen de
eerste 39 hoofdstukken en de laatste

162
00:09:49,110 --> 00:09:52,770
27 hoofdstukken zo groot is,
dat wij gerechtvaardigd zijn

163
00:09:52,770 --> 00:09:57,090
om het te beschouwen als een volledig
andere literaire compositie van een

164
00:09:57,090 --> 00:10:01,050
anonieme auteur, die ons niet
vertelt dat hij Jesaja is

165
00:10:01,050 --> 00:10:03,990
en ook niet vertelt wie hij dan wel is.

166
00:10:03,990 --> 00:10:07,830
Hij schreef eenvoudigweg en
gaf niet aan wie hij was.

167
00:10:07,830 --> 00:10:12,450
Volgens deze opvatting heeft Jesaja, de
historische persoon die wij kennen uit de

168
00:10:12,450 --> 00:10:17,070
eerdere hoofdstukken en ook uit de
boeken 2 Koningen en 2 Kronieken,

169
00:10:17,070 --> 00:10:21,030
wel het eerste boek geschreven, dat
wij het Boek van het Oordeel noemen.

170
00:10:21,030 --> 00:10:25,890
Maar het Boek van de Vertroosting,
de hoofdstukken 40 tot en met 66,

171
00:10:25,890 --> 00:10:30,930
is niet door hem geschreven en niemand
weet wie het wel heeft geschreven.

172
00:10:30,930 --> 00:10:34,470
Het werd geschreven door een
Jood uit een veel latere tijd,

173
00:10:34,470 --> 00:10:38,430
die minstens tweehonderd jaar
na de tijd van Jesaja leefde

174
00:10:38,430 --> 00:10:41,130
en ons niet liet weten wie hij was.

175
00:10:41,130 --> 00:10:45,330
Maar op de een of andere manier werden
zijn geschriften in de jaren daarna

176
00:10:45,330 --> 00:10:49,410
ten onrechte en bij toeval
samengevoegd met de geschriften van

177
00:10:49,410 --> 00:10:51,450
de werkelijke Jesaja.

178
00:10:51,450 --> 00:10:55,350
Daardoor namen latere
generaties ten onrechte aan

179
00:10:55,350 --> 00:10:58,770
dat die hoofdstukken tot
hetzelfde boek behoorden.

180
00:10:58,770 --> 00:11:01,350
Waar we het hier eigenlijk
over hebben, is wat

181
00:11:01,350 --> 00:11:04,830
geleerden de eenheid van
het boek Jesaja noemen.

182
00:11:04,830 --> 00:11:09,330
Is het één boek, zijn het er
twee of zijn het meerdere boeken?

183
00:11:09,330 --> 00:11:14,010
Het begon ermee dat geleerden
beweerden dat hoofdstuk 50 niet

184
00:11:14,010 --> 00:11:16,410
door Jesaja was geschreven.

185
00:11:16,410 --> 00:11:23,970
J. B. Kopa trok in 1780 het auteurschap
van Jesaja voor hoofdstuk 50 in twijfel.

186
00:11:23,970 --> 00:11:30,450
In 1789 ontkende Duderlein dat
Jesaja de hoofdstukken 40 tot en met

187
00:11:30,450 --> 00:11:32,250
66 had geschreven.

188
00:11:32,250 --> 00:11:36,570
Dat is tegenwoordig een algemeen
standpunt onder geleerden.

189
00:11:36,570 --> 00:11:40,050
Zijn ontkenning werd gevolgd
door andere geleerden.

190
00:11:40,050 --> 00:11:43,890
In de negentiende eeuw raakten zij
verdeeld tussen degenen die deze

191
00:11:43,890 --> 00:11:48,510
opvatting aanhingen en degenen die
de traditionele opvatting steunden.

192
00:11:48,510 --> 00:11:52,890
Aan het einde van de
negentiende eeuw, in 1892,

193
00:11:52,890 --> 00:12:00,150
geloofde Bernard Duhme dat Deutero-Jesaja
de hoofdstukken 40 tot en met 55

194
00:12:00,150 --> 00:12:05,850
had geschreven en dat
Trito-Jesaja, of Derde Jesaja,

195
00:12:05,850 --> 00:12:11,070
de auteur was van de
hoofdstukken 56 tot en met 66.

196
00:12:11,070 --> 00:12:13,950
Nu hebben we dus drie Jesaja’s.

197
00:12:13,950 --> 00:12:20,670
Wanneer zij spreken over Deutero- en
Trito-Jesaja, of Tweede en Derde Jesaja,

198
00:12:20,670 --> 00:12:24,930
bedoelen zij niet dat die
auteurs werkelijk Jesaja heetten.

199
00:12:24,930 --> 00:12:29,550
Het betekent dat dit auteurs zijn van
wie wij de werkelijke namen niet kennen,

200
00:12:29,550 --> 00:12:34,110
maar van wie de geschriften aan
het boek Jesaja zijn toegevoegd.

201
00:12:34,110 --> 00:12:38,970
Wij weten niet hoe wij hen anders moeten
noemen dan, tussen aanhalingstekens,

202
00:12:38,970 --> 00:12:41,190
„Tweede en Derde Jesaja”.

203
00:12:41,190 --> 00:12:43,350
Ze zijn niet werkelijk Jesaja.

204
00:12:43,350 --> 00:12:47,850
Het zijn andere mannen, maar wij
weten niet hoe wij hen moeten noemen.

205
00:12:47,850 --> 00:12:50,910
Daarom begonnen geleerden
hen Deutero-Jesaja,

206
00:12:50,910 --> 00:12:56,310
wat Tweede Jesaja betekent, en
Trito-Jesaja, wat Derde Jesaja

207
00:12:56,310 --> 00:12:58,290
betekent, te noemen.

208
00:12:58,290 --> 00:13:03,570
Soms dacht men dat hoofdstuk 13 eveneens
door Trito-Jesaja was geschreven.

209
00:13:03,570 --> 00:13:06,630
Sindsdien hebben liberale
critici geprobeerd andere

210
00:13:06,630 --> 00:13:09,810
passages aan nog meer
Jesaja’s toe te schrijven.

211
00:13:09,810 --> 00:13:11,610
En zo gaat het maar door.

212
00:13:11,610 --> 00:13:15,090
Het lijkt op wat uiteindelijk
met de Pentateuch is gebeurd,

213
00:13:15,090 --> 00:13:17,610
de eerste vijf boeken van de Bijbel.

214
00:13:17,610 --> 00:13:21,330
Eerst opperde iemand dat Mozes
niet alles had geschreven.

215
00:13:21,330 --> 00:13:24,630
Daarna meenden ze twee
verschillende tradities te vinden,

216
00:13:24,630 --> 00:13:27,450
naar men beweerde twee
verschillende bronnen.

217
00:13:27,450 --> 00:13:32,130
Dat aantal bleef groeien, totdat nu de
meeste niet-conservatieve wetenschappers

218
00:13:32,130 --> 00:13:36,930
geloven dat de Pentateuch uit vier
verschillende traditiestromen is ontstaan.

219
00:13:36,930 --> 00:13:40,650
Die zouden uiteindelijk in de zesde
eeuw voor Christus zijn samengevoegd,

220
00:13:40,650 --> 00:13:43,770
en niets ervan zou door
Mozes zijn geschreven.

221
00:13:43,770 --> 00:13:46,470
Dit zijn heel gangbare opvattingen onder

222
00:13:46,470 --> 00:13:49,170
wetenschappers die wij
liberaal zouden noemen.

223
00:13:49,170 --> 00:13:54,630
Liberale wetenschappers hebben over het
algemeen een naturalistisch wereldbeeld.

224
00:13:54,630 --> 00:13:58,470
Dat betekent dat zij niet in
het bovennatuurlijke geloven.

225
00:13:58,470 --> 00:14:02,250
Ze proberen elk verslag van
wonderen weg te verklaren,

226
00:14:02,250 --> 00:14:08,010
evenals zoiets als echte voorspellende
profetie, die zelf een wonder is.

227
00:14:08,010 --> 00:14:11,190
Als iemand je kan vertellen wat
er volgende week zal gebeuren,

228
00:14:11,190 --> 00:14:15,630
of over honderd jaar, of driehonderd
jaar, of tweeduizend jaar,

229
00:14:15,630 --> 00:14:19,230
en het nauwkeurig kan vertellen,
dan is dat een wonder.

230
00:14:19,230 --> 00:14:22,710
Niemand kent die dingen
werkelijk behalve God.

231
00:14:22,710 --> 00:14:25,950
Het is dus een daad
van God, en wij geloven

232
00:14:25,950 --> 00:14:28,830
dat dit bij het boek Jesaja het geval is.

233
00:14:28,830 --> 00:14:34,110
Vanwege hun wereldbeeld ontkennen de
liberale wetenschappers in feite bij

234
00:14:34,110 --> 00:14:38,310
voorbaat elke mogelijkheid
dat Jesaja echte,

235
00:14:38,310 --> 00:14:42,630
werkelijke voorspellende
profetie geschreven kan hebben.

236
00:14:42,630 --> 00:14:46,590
Daarom moeten ze met latere
auteurs komen die deze hoofdstukken

237
00:14:46,590 --> 00:14:48,150
zouden hebben geschreven.

238
00:14:48,150 --> 00:14:50,550
Ik zou dit niet eens ter sprake brengen.

239
00:14:50,550 --> 00:14:56,910
In mijn ogen is het zo’n inhoudsloos
argument, zo’n waardeloos argument,

240
00:14:56,910 --> 00:14:59,790
dat ik het niet eens zou
noemen, ware het niet

241
00:14:59,790 --> 00:15:03,690
dat dit de standaardopvatting in
de academische wereld is geworden

242
00:15:03,690 --> 00:15:05,730
als je naar een seminarie gaat.

243
00:15:05,730 --> 00:15:09,150
Dat is waarschijnlijk zelfs
zo als je naar een min of meer

244
00:15:09,150 --> 00:15:11,190
evangelisch seminarie zou gaan.

245
00:15:11,190 --> 00:15:12,630
Er zijn nog steeds zeer

246
00:15:12,630 --> 00:15:15,870
conservatieve wetenschappers
die het traditionele auteurschap

247
00:15:15,870 --> 00:15:17,610
van Jesaja aanvaarden.

248
00:15:17,610 --> 00:15:19,890
Ik geloof dat zij gelijk hebben.

249
00:15:19,890 --> 00:15:23,070
Ik denk dat het traditionele
auteurschap juist is,

250
00:15:23,070 --> 00:15:25,830
en ik zal je de redenen
geven waarom ik dat denk.

251
00:15:25,830 --> 00:15:29,970
Maar het heeft me verbaasd dat zelfs
wetenschappers die bekendstaan als

252
00:15:29,970 --> 00:15:33,570
strikt behoudende evangelicalen,
over Jesaja schrijven

253
00:15:33,570 --> 00:15:36,990
en zich op de vlakte houden over
de vraag of Jesaja die latere

254
00:15:36,990 --> 00:15:38,910
hoofdstukken heeft geschreven.

255
00:15:38,910 --> 00:15:42,510
Soms heb ik evangelische schrijvers,
wanneer ze naar iets in het laatste deel

256
00:15:42,510 --> 00:15:48,570
van Jesaja verwijzen, zien zeggen:
“De auteur van Jesaja 43,” of:

257
00:15:48,570 --> 00:15:52,350
“De auteur van Jesaja 57,” schreef dit.

258
00:15:52,350 --> 00:15:55,290
Ze zeggen duidelijk niet
dat Jesaja het schreef.

259
00:15:55,290 --> 00:15:59,910
Het is “de auteur van”, omdat
ze zich niet willen vastleggen.

260
00:15:59,910 --> 00:16:00,990
Waarom?

261
00:16:00,990 --> 00:16:05,130
Niet omdat er geen goede reden is om te
geloven dat Jesaja het heeft geschreven,

262
00:16:05,130 --> 00:16:09,570
maar omdat die opvatting in de academische
wereld uit de gratie is geraakt.

263
00:16:09,570 --> 00:16:13,590
Ook in de wetenschap heb je
stemmingen, modes en rages,

264
00:16:13,590 --> 00:16:15,990
net als bij kledingstijlen en muziek.

265
00:16:15,990 --> 00:16:20,070
Wetenschappers leren al snel aan
welke kant hun boterham beboterd is,

266
00:16:20,070 --> 00:16:24,630
wat hun respect in de academische
wereld zal opleveren en wat niet.

267
00:16:24,630 --> 00:16:28,410
Eén ding waarmee je geen respect zult
krijgen in de theologische academische

268
00:16:28,410 --> 00:16:32,370
wereld, is geloven in de
traditionele opvatting over de

269
00:16:32,370 --> 00:16:38,070
eenheid van het boek Jesaja: dat God het
hele boek door één man heeft geïnspireerd.

270
00:16:38,070 --> 00:16:40,890
Dat is niettemin het
standpunt dat ik inneem,

271
00:16:40,890 --> 00:16:44,010
en ik geloof dat er geen reden
is om je ervoor te schamen.

272
00:16:44,010 --> 00:16:47,370
Ik geloof dat het bewijs er
overweldigend voor pleit.

273
00:16:47,370 --> 00:16:51,090
Het enige bewijs ertegen is de
vooronderstelling dat voorspellende

274
00:16:51,090 --> 00:16:54,690
profetie onmogelijk is, en dat
is geen vooronderstelling die

275
00:16:54,690 --> 00:16:57,630
enig onbevooroordeeld mens kan hanteren.

276
00:16:57,630 --> 00:17:01,650
Het is interessant dat atheïsten,
naturalisten en mensen die

277
00:17:01,650 --> 00:17:04,230
inspiratie en het
wonderbaarlijke ontkennen,

278
00:17:04,230 --> 00:17:07,590
misschien zeggen dat
fundamentalisten te bekrompen zijn.

279
00:17:07,590 --> 00:17:11,910
Maar in werkelijkheid zijn wij
degenen die onbevooroordeeld zijn.

280
00:17:11,910 --> 00:17:17,070
Wij staan open voor de mogelijkheid
van bovennatuurlijke dingen. Zij niet.

281
00:17:17,070 --> 00:17:20,370
Welke reden hebben ze om
daar niet voor open te staan?

282
00:17:20,370 --> 00:17:24,030
Beslist niets anders
dan vooringenomenheid.

283
00:17:24,030 --> 00:17:28,830
Niemand kan wijzen op enig bewijs uit
de wetenschappelijke wereld of uit welke

284
00:17:28,830 --> 00:17:32,130
andere academische kring dan
ook dat zou aantonen dat het

285
00:17:32,130 --> 00:17:34,110
bovennatuurlijke niet bestaat.

286
00:17:34,110 --> 00:17:38,430
Als je met mensen praat die niet in
het bovennatuurlijke geloven en vraagt:

287
00:17:38,430 --> 00:17:42,810
“Waarom geloof je daar niet in?”, zeggen
ze onvermijdelijk altijd hetzelfde:

288
00:17:42,810 --> 00:17:46,350
“Ik heb nog nooit een
wonder gezien.” Nou en?

289
00:17:46,350 --> 00:17:48,930
Er bestaan veel dingen
die ik niet heb gezien.

290
00:17:48,930 --> 00:17:52,410
Er zijn mensen die dingen hebben
gezien die ik nooit heb gezien.

291
00:17:52,410 --> 00:17:56,190
Ik heb de Amerikaanse
Onafhankelijkheidsoorlog nooit gezien.

292
00:17:56,190 --> 00:17:59,970
Ik ben te laat geboren, maar
veel mensen hebben hem gezien.

293
00:17:59,970 --> 00:18:02,070
Hij staat in de geschiedenisboeken.

294
00:18:02,070 --> 00:18:04,890
Ik heb de ringen van
Saturnus nooit gezien.

295
00:18:04,890 --> 00:18:07,890
Ik heb er foto’s van
gezien, maar wie weet?

296
00:18:07,890 --> 00:18:11,250
Misschien zijn ze met Photoshop
bewerkt. Je weet maar nooit.

297
00:18:11,250 --> 00:18:13,470
Toch vertrouw ik erop dat ze bestaan,

298
00:18:13,470 --> 00:18:18,030
omdat er mensen zijn die ze door
telescopen en dergelijke hebben gezien.

299
00:18:18,030 --> 00:18:21,930
Er zijn heel veel dingen die mensen
hebben gezien en die ik niet heb gezien.

300
00:18:21,930 --> 00:18:26,670
Zeggen: “Ik heb nog nooit een wonder
gezien”—nou, welkom bij de club.

301
00:18:26,670 --> 00:18:29,790
De meesten van ons hebben
nog nooit een wonder gezien.

302
00:18:29,790 --> 00:18:32,370
Wat heeft dat met de
werkelijkheid te maken?

303
00:18:32,370 --> 00:18:38,430
Sinds wanneer is jouw ervaring het hoogste
gezag over wat er bestaat? Er is een God.

304
00:18:38,430 --> 00:18:42,030
Daartegen bestaat beslist
geen enkel zinnig argument.

305
00:18:42,030 --> 00:18:46,470
En als er een God is, wie zal dan
zeggen wat Hij wel en niet kan doen?

306
00:18:46,470 --> 00:18:51,270
Het zou zelfs verrassend zijn als Hij
geen dingen deed die wij niet kunnen doen.

307
00:18:51,270 --> 00:18:54,750
Als er een God is Die belangstelling
heeft voor de dingen op aarde,

308
00:18:54,750 --> 00:18:58,170
zou het verrassend zijn
als er geen wonderen waren.

309
00:18:58,170 --> 00:19:03,150
Het is louter vooringenomenheid die
de sceptische mening hierover voedt.

310
00:19:03,150 --> 00:19:07,290
Het is niet zo dat we te ontwikkeld
zijn of te veel hebben geleerd om in

311
00:19:07,290 --> 00:19:08,850
wonderen te geloven.

312
00:19:08,850 --> 00:19:13,050
Wat heb je nu werkelijk geleerd waardoor
het onmogelijk is geworden om in

313
00:19:13,050 --> 00:19:14,670
wonderen te geloven?

314
00:19:14,670 --> 00:19:18,810
Som alles op wat je hebt geleerd,
en ik kan de waarheid erkennen van

315
00:19:18,810 --> 00:19:22,650
alles wat je hebt geleerd en zeggen
dat dit nog altijd niet betekent

316
00:19:22,650 --> 00:19:24,630
dat er geen wonderen zijn.

317
00:19:24,630 --> 00:19:27,150
Want niets wat de mens ooit heeft geleerd,

318
00:19:27,150 --> 00:19:31,290
maakt logisch noodzakelijk dat
er geen wonderen kunnen zijn.

319
00:19:31,290 --> 00:19:36,510
In wonderen geloven betekent eenvoudigweg
dat je een open houding aanneemt.

320
00:19:36,510 --> 00:19:41,370
De sceptische benadering kiezen betekent
eenvoudigweg dat je bekrompen wordt

321
00:19:41,370 --> 00:19:44,070
en je laat leiden door enge vooroordelen.

322
00:19:44,070 --> 00:19:46,650
Ik vind het niet erg om hun dat te zeggen.

323
00:19:46,650 --> 00:19:49,290
Dat is wat hun duidelijk
gemaakt moet worden.

324
00:19:49,290 --> 00:19:53,430
Als je met een atheïst praat, denkt
die dat hij op hoger terrein staat.

325
00:19:53,430 --> 00:19:56,910
Atheïsten zijn de moderne intellectuelen.

326
00:19:56,910 --> 00:20:01,830
Maar ze zijn alleen geworden wat ze zijn
doordat ze zonder bewijs hebben besloten

327
00:20:01,830 --> 00:20:05,250
dat ze een bepaalde manier om
de werkelijkheid te beschouwen

328
00:20:05,250 --> 00:20:06,990
niet zullen aanvaarden.

329
00:20:06,990 --> 00:20:09,750
Het is een willekeurig vooroordeel.

330
00:20:09,750 --> 00:20:12,810
Degenen onder ons die
niet graag bekrompen zijn,

331
00:20:12,810 --> 00:20:17,490
degenen onder ons die werkelijk graag
al het bewijs in overweging nemen,

332
00:20:17,490 --> 00:20:20,490
kunnen naar het boek
Jesaja kijken en zeggen:

333
00:20:20,490 --> 00:20:23,310
‘Het lijkt mij dat hij het
hele boek heeft geschreven,

334
00:20:23,310 --> 00:20:27,930
en ik zou je graag het bewijs laten
zien dat ik in overweging neem.’

335
00:20:27,930 --> 00:20:32,010
Allereerst heb ik aan het einde van de
vorige lezing gezegd dat men binnen de

336
00:20:32,010 --> 00:20:37,290
Joodse godsdienst altijd is uitgegaan
van de eenheid van het boek Jesaja.

337
00:20:37,290 --> 00:20:39,990
Er is nooit ook maar gesuggereerd dat hier

338
00:20:39,990 --> 00:20:42,690
twee verschillende
boeken zijn samengevoegd.

339
00:20:42,690 --> 00:20:47,970
Deze opvatting gaat zelfs terug
tot enkele eeuwen vóór Christus;

340
00:20:47,970 --> 00:20:50,250
dit was de Joodse opvatting.

341
00:20:50,250 --> 00:20:54,750
Volgens de sceptische geleerden kan de
samenvoeging van de boeken op elk moment

342
00:20:54,750 --> 00:21:00,510
na de zesde eeuw vóór Christus hebben
plaatsgevonden, of ongeveer in die tijd.

343
00:21:00,510 --> 00:21:05,370
Uit zo’n vroege periode zijn voor ons
geen Joodse opvattingen opgetekend.

344
00:21:05,370 --> 00:21:08,250
Maar we hebben wel het
boek Ecclesiasticus,

345
00:21:08,250 --> 00:21:11,610
dat niet verward moet worden
met het Bijbelboek Prediker.

346
00:21:11,610 --> 00:21:15,930
Prediker is een boek waarvan wij geloven
dat het door Salomo is geschreven.

347
00:21:15,930 --> 00:21:18,390
Ecclesiasticus was een ander boek.

348
00:21:18,390 --> 00:21:20,310
Het is een apocrief boek.

349
00:21:20,310 --> 00:21:24,630
De katholieken hebben het in hun Bijbel,
maar protestanten over het algemeen niet.

350
00:21:24,630 --> 00:21:29,370
Het is een zeer oud Joods boek, al is
het niet zo oud als het Oude Testament.

351
00:21:29,370 --> 00:21:33,750
Het werd tussen 200 en 180
vóór Christus geschreven.

352
00:21:33,750 --> 00:21:37,350
Dat was dus nog steeds een paar
honderd jaar vóór Christus,

353
00:21:37,350 --> 00:21:40,650
maar ook een paar
honderd jaar na Maleachi.

354
00:21:40,650 --> 00:21:44,610
Het getuigt in wezen van het Joodse
denken in die vroege periode,

355
00:21:44,610 --> 00:21:49,050
en het is de vroegst bekende uitspraak
over het auteurschap van Jesaja

356
00:21:49,050 --> 00:21:50,850
buiten het boek zelf.

357
00:21:50,850 --> 00:21:55,770
Het schrijft het tweede gedeelte toe aan
dezelfde auteur als het eerste gedeelte.

358
00:21:55,770 --> 00:22:01,410
Dat betekent eenvoudigweg dat de Joden
op dat moment, twee eeuwen vóór Christus,

359
00:22:01,410 --> 00:22:06,870
geen reden zagen om eraan te twijfelen
dat Jesaja het hele boek had geschreven.

360
00:22:06,870 --> 00:22:09,750
En dat was een tijd die
veel dichter bij de tijd lag

361
00:22:09,750 --> 00:22:13,650
waarin het boek Jesaja werd
geschreven dan onze tijd.

362
00:22:13,650 --> 00:22:15,510
Maar dit is nog maar het begin.

363
00:22:15,510 --> 00:22:20,370
De Dode Zeerollen vormen in dit
verband een interessant getuigenis,

364
00:22:20,370 --> 00:22:23,610
omdat ze rond de tijd van
Christus werden geschreven.

365
00:22:23,610 --> 00:22:27,810
De Dode Zeerollen bevatten
boeken van het Oude Testament.

366
00:22:27,810 --> 00:22:32,550
Bijna alle boeken van het Oude Testament
komen in de Dode Zeerollen voor,

367
00:22:32,550 --> 00:22:35,910
en er zijn veel afschriften
van Jesaja tussen gevonden.

368
00:22:35,910 --> 00:22:40,590
Het interessante is dat geleerden, toen ze
in de jaren veertig van de twintigste eeuw

369
00:22:40,590 --> 00:22:46,110
de Dode Zeerollen vonden, deze kritische
opvatting over Jesaja al aanhingen,

370
00:22:46,110 --> 00:22:49,530
namelijk dat het door twee
auteurs was geschreven.

371
00:22:49,530 --> 00:22:54,690
Daarom dachten ze dat ze tussen de Dode
Zeerollen een rol zouden vinden die Jesaja

372
00:22:54,690 --> 00:23:00,030
hoofdstuk 1 tot en met 39 bevatte,
en een afzonderlijke rol met Jesaja

373
00:23:00,030 --> 00:23:02,670
hoofdstuk 40 tot en met 66.

374
00:23:02,670 --> 00:23:05,670
Alsof dat een ander boek
van een andere auteur was,

375
00:23:05,670 --> 00:23:08,430
dat afzonderlijk bewaard was gebleven.

376
00:23:08,430 --> 00:23:11,490
Wat ze in feite ontdekten
toen ze de Jesajarol openden,

377
00:23:11,490 --> 00:23:17,130
was dat Jesaja 39 twee regels vóór de
onderkant van een bladzijde eindigde.

378
00:23:17,130 --> 00:23:20,190
Hoofdstuk 40 begon onderaan die bladzijde.

379
00:23:20,190 --> 00:23:24,690
De eerste twee regels van hoofdstuk
40 stonden onderaan die bladzijde,

380
00:23:24,690 --> 00:23:27,450
waarna het op de volgende
bladzijde verderging.

381
00:23:27,450 --> 00:23:30,570
Ze zouden gedacht hebben
dat het, omdat Jesaja

382
00:23:30,570 --> 00:23:33,810
39 zo dicht bij de onderkant
van de bladzijde eindigde,

383
00:23:33,810 --> 00:23:36,930
handig zou zijn geweest
om hoofdstuk 40 gewoon

384
00:23:36,930 --> 00:23:39,570
bovenaan de volgende
bladzijde te beginnen.

385
00:23:39,570 --> 00:23:43,170
Vooral als men het niet allemaal
als één document beschouwde.

386
00:23:43,170 --> 00:23:49,410
Maar hoofdstuk 40 liep onderaan de
bladzijde direct door vanaf hoofdstuk 39.

387
00:23:49,410 --> 00:23:54,270
Dit leverde bewijs dat de schrijvers van
de Dode Zeerollen, wie dat ook waren,

388
00:23:54,270 --> 00:23:56,850
van mening waren dat het één boek was.

389
00:23:56,850 --> 00:23:58,650
Het waren Joodse mensen.

390
00:23:58,650 --> 00:24:02,550
Het kwam niet bij hen op om het
als twee documenten te beschouwen.

391
00:24:02,550 --> 00:24:08,130
Dus in elk geval al in de tijd van
Ecclesiasticus, twee eeuwen vóór Christus,

392
00:24:08,130 --> 00:24:12,150
en in de tijd van de Dode Zeerollen,
rond de tijd van Christus,

393
00:24:12,150 --> 00:24:16,650
gaan we daarmee tweeduizend jaar terug
ten opzichte van onze eigen tijd.

394
00:24:16,650 --> 00:24:20,730
De Joden leken er niet aan te
twijfelen dat Jesaja de auteur van het

395
00:24:20,730 --> 00:24:21,750
hele boek was.

396
00:24:21,750 --> 00:24:24,870
Ook christelijke geleerden
hebben dat altijd volgehouden,

397
00:24:24,870 --> 00:24:26,850
tot in de negentiende eeuw.

398
00:24:26,850 --> 00:24:30,210
Pas in het rationalistische
tijdperk na de Verlichting,

399
00:24:30,210 --> 00:24:34,890
toen het naturalistische wereldbeeld de
overhand kreeg in de westerse cultuur,

400
00:24:34,890 --> 00:24:39,450
kregen deze verschillende theorieën over
het auteurschap van Jesaja en andere

401
00:24:39,450 --> 00:24:43,350
Bijbelboeken werkelijk voet
aan de grond onder geleerden.

402
00:24:43,350 --> 00:24:47,970
Niet om voortreffelijke redenen, maar
alleen vanwege de geest van die tijd,

403
00:24:47,970 --> 00:24:51,270
de anti-bovennatuurlijke
geest van die tijd.

404
00:24:51,270 --> 00:24:55,410
Maar je kunt zien dat de Joden in
de eenheid van Jesaja geloofden,

405
00:24:55,410 --> 00:24:56,910
en Jezus ook.

406
00:24:56,910 --> 00:24:59,910
Voor een christen zou dat
natuurlijk genoeg moeten zijn.

407
00:24:59,910 --> 00:25:05,250
Als Jezus in de eenheid van Jesaja
geloofde, dan is de zaak daarmee afgedaan.

408
00:25:05,250 --> 00:25:06,990
En dat deed Hij.

409
00:25:06,990 --> 00:25:11,190
Het Nieuwe Testament citeert
Jesaja twintig keer bij naam.

410
00:25:11,190 --> 00:25:15,150
Het citeert Jesaja veel vaker
zonder zijn naam te noemen.

411
00:25:15,150 --> 00:25:16,830
Er kan bijvoorbeeld staan:

412
00:25:16,830 --> 00:25:21,510
Zoals geschreven staat door de
profeet, en dan wordt Jesaja geciteerd

413
00:25:21,510 --> 00:25:23,550
zonder hem bij naam te noemen.

414
00:25:23,550 --> 00:25:27,630
Maar bij de citaten wordt hij
twintig keer bij naam genoemd.

415
00:25:27,630 --> 00:25:31,530
In Mattheüs wordt hij zes
keer bij naam geciteerd:

416
00:25:31,530 --> 00:25:37,590
drie keer uit de eerste 39 hoofdstukken
en drie keer uit het latere gedeelte.

417
00:25:37,590 --> 00:25:42,210
Met andere woorden, Mattheüs
citeert Jesaja drie keer uit

418
00:25:42,210 --> 00:25:47,430
wat wij het Boek van het Oordeel noemen
en drie keer uit het Boek van de Troost.

419
00:25:47,430 --> 00:25:50,370
In elk geval zegt hij
dat hij Jesaja citeert,

420
00:25:50,370 --> 00:25:55,530
waarbij hij er duidelijk geen idee van
heeft dat dit materiaal twee auteurs had.

421
00:25:55,530 --> 00:25:57,150
Kijk eens naar Johannes 12.

422
00:25:57,150 --> 00:26:01,710
Dit is een interessant geval dat
behoudende geleerden vaak aanhalen,

423
00:26:01,710 --> 00:26:06,330
want Johannes citeert in twee
opeenvolgende verzen van Johannes 12

424
00:26:06,330 --> 00:26:08,130
tweemaal uit Jesaja.

425
00:26:08,130 --> 00:26:11,370
In Johannes 12:38 zegt Johannes:

426
00:26:11,370 --> 00:26:16,230
opdat het woord van de profeet Jesaja
vervuld werd dat hij gesproken heeft:

427
00:26:16,230 --> 00:26:20,670
Heere, wie heeft onze prediking
geloofd en aan wie is de arm van

428
00:26:20,670 --> 00:26:22,530
de Heere geopenbaard?

429
00:26:22,530 --> 00:26:28,350
Dit citaat komt uit Jesaja 53:1, dat
uiteraard staat in wat wij het Boek van de

430
00:26:28,350 --> 00:26:30,390
Vertroosting in Jesaja noemen.

431
00:26:30,390 --> 00:26:32,430
In het volgende vers staat:

432
00:26:32,430 --> 00:26:36,750
Daarom konden zij niet geloven,
omdat Jesaja verder gezegd heeft:

433
00:26:36,750 --> 00:26:40,050
Hij heeft hun ogen verblind
en hun hart verhard,

434
00:26:40,050 --> 00:26:45,270
opdat zij niet met de ogen zouden zien en
met het hart inzien en zich bekeren en Ik

435
00:26:45,270 --> 00:26:46,710
hen zou genezen.

436
00:26:46,710 --> 00:26:48,510
Dat is Jesaja 6.

437
00:26:48,510 --> 00:26:53,850
Johannes citeert dus binnen twee
opeenvolgende verzen tweemaal uit Jesaja.

438
00:26:53,850 --> 00:26:56,550
Beide keren zegt hij dat het Jesaja was.

439
00:26:56,550 --> 00:27:01,290
De tweede keer staat er zelfs
dat Jesaja ‘verder gezegd heeft’.

440
00:27:01,290 --> 00:27:05,550
Daarmee benadrukt Johannes dat
hier niet Deutero-Jesaja of

441
00:27:05,550 --> 00:27:07,650
Trito-Jesaja aan het woord was.

442
00:27:07,650 --> 00:27:09,690
Dit is dezelfde Jesaja.

443
00:27:09,690 --> 00:27:16,950
Jesaja sprak in Jesaja 53, en daarna lezen
we opnieuw wat hij zei, in hoofdstuk 6.

444
00:27:16,950 --> 00:27:20,010
Met andere woorden, Johannes
nam niet alleen aan,

445
00:27:20,010 --> 00:27:24,210
maar bevestigde dat Jesaja in
beide gevallen de spreker was,

446
00:27:24,210 --> 00:27:26,850
of in beide gevallen de schrijver.

447
00:27:26,850 --> 00:27:30,870
Het getuigenis van het Nieuwe Testament
hierover is volkomen duidelijk.

448
00:27:30,870 --> 00:27:35,310
Naast het getuigenis van het Nieuwe
Testament is er ook het soort bewijs dat

449
00:27:35,310 --> 00:27:39,630
geleerden zouden moeten overwegen
wanneer ze naar het boek Jesaja kijken,

450
00:27:39,630 --> 00:27:44,730
of ze nu wel of niet in het getuigenis
van het Nieuwe Testament geloofden.

451
00:27:44,730 --> 00:27:48,870
Een van de belangrijke kenmerken
van het boek Jesaja is dat er

452
00:27:48,870 --> 00:27:54,270
25 woorden in voorkomen, 25
Hebreeuwse woorden of vormen,

453
00:27:54,270 --> 00:27:56,610
die uniek zijn voor Jesaja.

454
00:27:56,610 --> 00:28:02,490
Dat wil zeggen dat ze in geen enkel
ander Bijbelboek voorkomen dan in Jesaja.

455
00:28:02,490 --> 00:28:06,030
Ons Oude Testament telt 39 boeken.

456
00:28:06,030 --> 00:28:09,750
In 38 daarvan komt geen
van deze woorden voor.

457
00:28:09,750 --> 00:28:14,910
Maar ze komen wel voor in het boek Jesaja,
en ze komen in beide gedeelten voor.

458
00:28:14,910 --> 00:28:19,830
Dat wil zeggen dat ze kenmerkend lijken
te zijn voor Jesaja’s woordgebruik,

459
00:28:19,830 --> 00:28:24,150
aangezien geen enkele andere
oudtestamentische schrijver ze gebruikt.

460
00:28:24,150 --> 00:28:28,110
Toch zijn alle 25 woorden in
beide gedeelten te vinden,

461
00:28:28,110 --> 00:28:32,370
alsof de woordenschat van één
man op beide plaatsen voorkomt.

462
00:28:32,370 --> 00:28:36,330
Er zijn bepaalde thema’s die
in Jesaja telkens terugkomen,

463
00:28:36,330 --> 00:28:41,970
en de thema’s die specifiek zijn voor
Jesaja komen vaak in beide gedeelten voor.

464
00:28:41,970 --> 00:28:45,930
Een voorbeeld is de verwijzing
naar onuitblusbaar vuur

465
00:28:45,930 --> 00:28:49,170
als beeld van Gods oordeel over Jeruzalem.

466
00:28:49,170 --> 00:28:54,870
De term ‘onuitblusbaar vuur’ wordt
volgens mij vaak gebruikt in Jesaja,

467
00:28:54,870 --> 00:28:57,630
maar hij is in beide gedeelten te vinden.

468
00:28:57,630 --> 00:29:06,330
Hoofdstuk 1, vers 31, en hoofdstuk 66,
vers 24, zijn daar voorbeelden van.

469
00:29:06,330 --> 00:29:10,230
Het idee dat het volk ziek
is en genezing nodig heeft,

470
00:29:10,230 --> 00:29:15,870
wordt in hoofdstuk 1 geïntroduceerd en een
aantal keer herhaald in het boek Jesaja.

471
00:29:15,870 --> 00:29:20,970
De genezing van het volk van deze
ziekte wordt genoemd in Jesaja 53,

472
00:29:20,970 --> 00:29:25,410
de verzen 4 en 5, in het
tweede gedeelte van het boek.

473
00:29:25,410 --> 00:29:28,470
Dat alle heidenvolken naar
de heilige berg stromen,

474
00:29:28,470 --> 00:29:31,950
is een beeld dat Jesaja op
een aantal plaatsen gebruikt.

475
00:29:31,950 --> 00:29:34,950
Het staat in hoofdstuk 2, vers 2.

476
00:29:34,950 --> 00:29:38,790
Het staat in hoofdstuk 56, vers 7.

477
00:29:38,790 --> 00:29:42,870
Het staat in hoofdstuk 66, vers 20.

478
00:29:42,870 --> 00:29:46,110
Dit beeld komt in beide
gedeelten van het boek voor.

479
00:29:46,110 --> 00:29:49,770
Deze beelden komen nog bij
de 25 woorden die we noemden,

480
00:29:49,770 --> 00:29:52,650
die in beide gedeelten
van het boek voorkomen en

481
00:29:52,650 --> 00:29:54,870
nergens anders te vinden zijn.

482
00:29:54,870 --> 00:29:58,470
Verwijzingen naar Gods gebaande
weg vormen een motief dat

483
00:29:58,470 --> 00:30:02,970
tamelijk vaak voorkomt in Jesaja,
maar niet in andere Bijbelboeken.

484
00:30:02,970 --> 00:30:06,450
Het staat bijvoorbeeld
in Jesaja 11, vers 16.

485
00:30:06,450 --> 00:30:10,710
Het staat aan het begin van het Boek van
de Vertroosting, in het tweede gedeelte,

486
00:30:10,710 --> 00:30:14,550
hoofdstuk 40, de verzen 3 tot en met 5.

487
00:30:14,550 --> 00:30:18,570
Er zijn nog andere plaatsen, maar
dit zijn voorbeelden die laten zien

488
00:30:18,570 --> 00:30:22,950
dat het aan beide kanten van de
scheidslijn in het boek Jesaja voorkomt.

489
00:30:22,950 --> 00:30:28,110
Het idee dat de wolf bij het lam zal
neerliggen en de leeuw stro zal eten,

490
00:30:28,110 --> 00:30:31,890
enzovoort, is een bekend beeld
dat de meeste mensen op het

491
00:30:31,890 --> 00:30:34,050
duizendjarig rijk toepassen.

492
00:30:34,050 --> 00:30:39,510
Ik denk dat ze dat ten onrechte doen, maar
dit beeld komt tweemaal voor in de Bijbel.

493
00:30:39,510 --> 00:30:41,790
Het staat in Jesaja 11.

494
00:30:41,790 --> 00:30:45,030
Het staat in Jesaja 65.

495
00:30:45,030 --> 00:30:47,130
Nergens anders is het te vinden.

496
00:30:47,130 --> 00:30:49,590
Het staat duidelijk in beide gedeelten,

497
00:30:49,590 --> 00:30:52,350
alsof dezelfde schrijver
ze heeft geschreven.

498
00:30:52,350 --> 00:30:56,070
Het hoeft niet zo te zijn dat dezelfde
schrijver ze heeft geschreven.

499
00:30:56,070 --> 00:30:58,530
Het is op zijn minst
een opmerkelijk toeval.

500
00:30:58,530 --> 00:31:02,910
Maar gezien het feit dat het boek van
oudsher is opgevat als volledig door

501
00:31:02,910 --> 00:31:06,270
één schrijver geschreven,
lijken dit eenvoudigweg

502
00:31:06,270 --> 00:31:07,950
ondersteunende bewijzen te zijn.

503
00:31:07,950 --> 00:31:12,630
Het idee dat er een banier is die God
voor de volken opheft om hen tot Hem te

504
00:31:12,630 --> 00:31:20,250
trekken, staat in hoofdstuk 11, vers
12, en ook in hoofdstuk 49, vers 22,

505
00:31:20,250 --> 00:31:23,370
en hoofdstuk 62, vers 10.

506
00:31:23,370 --> 00:31:27,390
Het staat dus duidelijk in het
eerste en het tweede gedeelte.

507
00:31:27,390 --> 00:31:31,170
Er is dus intern bewijs
vanuit het taalgebruik en de

508
00:31:31,170 --> 00:31:35,310
kenmerkende uitdrukkingen dat de
voor de hand liggende opvatting

509
00:31:35,310 --> 00:31:39,630
ondersteunt dat Jesaja de schrijver
is, en er is geen reden om iets

510
00:31:39,630 --> 00:31:41,070
anders te geloven.

511
00:31:41,070 --> 00:31:45,750
Het idee dat de schrijver in Babylon
was, berust op een vergissing.

512
00:31:45,750 --> 00:31:50,130
Ten eerste zou het feit dat de schrijver
sprak alsof hij in Babylon was,

513
00:31:50,130 --> 00:31:53,190
nog niet betekenen dat
hij daar werkelijk was.

514
00:31:53,190 --> 00:31:57,690
Profeten werden in een visioen namelijk
naar verschillende plaatsen gevoerd.

515
00:31:57,690 --> 00:32:02,010
Johannes werd op het eiland Patmos
in de Geest opgenomen in de hemel.

516
00:32:02,010 --> 00:32:06,270
Bij een andere gelegenheid werd hij
naar een dal gebracht, een woestijn,

517
00:32:06,270 --> 00:32:09,270
waar hij een vrouw op
een beest zag rijden.

518
00:32:09,270 --> 00:32:13,530
Op andere momenten was hij in
Jeruzalem en mat hij de tempel.

519
00:32:13,530 --> 00:32:16,530
Toch was hij al die tijd
op het eiland Patmos.

520
00:32:16,530 --> 00:32:20,670
De profeet wordt in zijn visioen naar
verschillende plaatsen gebracht en

521
00:32:20,670 --> 00:32:25,770
spreekt vanuit dat gezichtspunt, terwijl
hij in het visioen wordt opgenomen en zelf

522
00:32:25,770 --> 00:32:28,110
deel van het visioen uitmaakt.

523
00:32:28,110 --> 00:32:32,310
Ezechiël bevond zich in Babylon, maar
had het gevoel dat hij bij zijn haar werd

524
00:32:32,310 --> 00:32:35,310
opgepakt en naar Jeruzalem werd gevoerd.

525
00:32:35,310 --> 00:32:40,230
Hij beschreef dingen die hij in Jeruzalem
zag, hoewel de man zich in Babylon bevond.

526
00:32:40,230 --> 00:32:45,570
Dus zelfs als Jesaja in Jeruzalem was,
kon hij heel goed visioenen hebben die hem

527
00:32:45,570 --> 00:32:47,850
vooruitvoerden naar de ballingschap.

528
00:32:47,850 --> 00:32:52,890
Daar spreekt hij als iemand die in Babylon
is, terwijl hij niet in Babylon is.

529
00:32:52,890 --> 00:32:55,650
Dat is niet ongebruikelijk voor profeten.

530
00:32:55,650 --> 00:32:59,730
Daarom zou het, als de auteur leek
te spreken alsof hij in Babylon was,

531
00:32:59,730 --> 00:33:04,950
niet noodzakelijk betekenen dat hij zich
werkelijk lichamelijk in Babylon bevond.

532
00:33:04,950 --> 00:33:09,210
Maar er zijn redenen om te geloven dat
de auteur niet eens klinkt alsof hij

533
00:33:09,210 --> 00:33:10,590
in Babylon is.

534
00:33:10,590 --> 00:33:15,690
In Jesaja 43:14 vinden we
bijvoorbeeld de uitspraak:

535
00:33:15,690 --> 00:33:20,130
Zo zegt de HEERE, uw Verlosser,
de Heilige van Israël:

536
00:33:20,130 --> 00:33:23,130
Ter wille van u heb Ik
iemand naar Babel gezonden

537
00:33:23,130 --> 00:33:27,150
en Ik heb hen allen vluchtend doen
afdalen, namelijk de Chaldeeën,

538
00:33:27,150 --> 00:33:30,030
in de schepen waarover
zij voorheen juichten.

539
00:33:30,030 --> 00:33:31,830
Naar Babylon sturen.

540
00:33:31,830 --> 00:33:35,550
Als de schrijver in Babylon was, zou
hij het blijkbaar hebben over het

541
00:33:35,550 --> 00:33:37,710
sturen vanuit Babylon.

542
00:33:37,710 --> 00:33:41,490
Zijn perspectief lijkt niet dat
van iemand in Babylon te zijn.

543
00:33:41,490 --> 00:33:44,370
Hij spreekt erover dat er
naar Babylon wordt gestuurd,

544
00:33:44,370 --> 00:33:46,830
vanuit de plaats waar hij zich bevindt.

545
00:33:46,830 --> 00:33:52,830
Ook wordt over Kores in hoofdstuk 46, vers
11, gezegd dat hij uit het oosten komt.

546
00:33:52,830 --> 00:33:54,030
Er staat:

547
00:33:54,030 --> 00:33:59,550
Die een roofvogel roept uit het oosten,
een man van Mijn raad uit een ver land.

548
00:33:59,550 --> 00:34:04,530
Ja, Ik heb gesproken, Ik zal het ook
doen komen; Ik heb het geformeerd,

549
00:34:04,530 --> 00:34:06,030
Ik zal het ook doen.

550
00:34:06,030 --> 00:34:08,190
Hij spreekt over Kores.

551
00:34:08,190 --> 00:34:11,790
Alle geleerden zijn het daar
binnen deze context over eens.

552
00:34:11,790 --> 00:34:13,830
Kores komt uit het oosten.

553
00:34:13,830 --> 00:34:17,010
Vanuit Jeruzalem gezien
lag Perzië in het oosten.

554
00:34:17,010 --> 00:34:20,550
Maar vanuit Babylon gezien zou
het niet in het oosten liggen.

555
00:34:20,550 --> 00:34:24,570
Als de auteur in Babylon was en
sprak over de Pers die eraan kwam,

556
00:34:24,570 --> 00:34:27,990
zou hij niet spreken over een
man die uit het oosten kwam.

557
00:34:27,990 --> 00:34:32,370
Als hij in Jeruzalem is, zou hij
zeggen dat Kores uit het oosten komt.

558
00:34:32,370 --> 00:34:35,730
Het klinkt dus alsof de auteur
vanuit Jeruzalem schrijft.

559
00:34:35,730 --> 00:34:39,330
Zo staat er ook in hoofdstuk 52, vers 11:

560
00:34:39,330 --> 00:34:45,390
Vertrek, vertrek, ga daar weg, raak het
onreine niet aan, ga uit haar midden weg,

561
00:34:45,390 --> 00:34:49,890
reinig u, u die de heilige
voorwerpen van de HEERE draagt!

562
00:34:49,890 --> 00:34:54,810
Dit gaat over mensen die uit Babylon
wegtrekken en naar Jeruzalem terugkeren.

563
00:34:54,810 --> 00:34:57,270
Hij zegt niet: „Ga hiervandaan.”

564
00:34:57,270 --> 00:35:01,710
Als het perspectief dat van iemand in
Babylon was, zou God hebben gezegd:

565
00:35:01,710 --> 00:35:05,370
„Ga hiervandaan en ga
vanuit Babylon naar Juda.”

566
00:35:05,370 --> 00:35:10,830
Maar omdat Hij spreekt over het wegtrekken
uit Babylon, zegt Hij: „Ga daarvandaan.”

567
00:35:10,830 --> 00:35:14,850
Het klinkt alsof Hij zegt dat
Babylon niet hier is, maar daar.

568
00:35:14,850 --> 00:35:19,290
Het is ergens anders dan de plaats waar
het standpunt van de auteur zich bevindt.

569
00:35:19,290 --> 00:35:21,930
Dit zijn geen heel
duidelijke aanwijzingen,

570
00:35:21,930 --> 00:35:24,570
maar ze lijken erop te
wijzen dat de auteur

571
00:35:24,570 --> 00:35:28,230
schrijft vanuit het perspectief
van Jeruzalem of Palestina,

572
00:35:28,230 --> 00:35:31,050
en niet vanuit het
perspectief van Babylon.

573
00:35:31,050 --> 00:35:34,470
Er is nog een andere, heel
belangrijke overweging.

574
00:35:34,470 --> 00:35:37,650
Als de sceptische opvatting
hierover werkelijk juist is,

575
00:35:37,650 --> 00:35:40,410
heeft dat een opmerkelijke consequentie.

576
00:35:40,410 --> 00:35:45,450
Vrijwel alle geleerden erkennen dat
de laatste 27 hoofdstukken van Jesaja

577
00:35:45,450 --> 00:35:49,770
literair tot de belangrijkste hoofdstukken
van het Oude Testament behoren.

578
00:35:49,770 --> 00:35:52,830
Ze bevatten enkele van de
voortreffelijkste gedichten,

579
00:35:52,830 --> 00:35:56,910
niet alleen van de Bijbel, maar
van de hele wereldliteratuur.

580
00:35:56,910 --> 00:36:01,230
Die hoofdstukken zijn duidelijk geschreven
door een van de grootste literaire genieën

581
00:36:01,230 --> 00:36:03,390
uit de geschiedenis van Israël.

582
00:36:03,390 --> 00:36:07,350
Toch wordt ons gevraagd te geloven
dat zijn naam vergeten werd,

583
00:36:07,350 --> 00:36:11,010
en dat zijn boek wel
bewaard bleef, maar anoniem.

584
00:36:11,010 --> 00:36:15,450
De Joden die deze profetieën of
gedichten van deze auteur ontvingen,

585
00:36:15,450 --> 00:36:19,350
hebben nooit de moeite genomen
te onthouden wie hij was.

586
00:36:19,350 --> 00:36:23,310
Het is alsof Engeland niet meer
zou weten wie Shakespeare was.

587
00:36:23,310 --> 00:36:26,430
Het is alsof het werk van
een van de grootste talenten

588
00:36:26,430 --> 00:36:32,430
die het volk ooit heeft voortgebracht,
bewaard werd zonder naam of identiteit.

589
00:36:32,430 --> 00:36:35,190
Dit is een bijzonder
merkwaardige gedachte,

590
00:36:35,190 --> 00:36:38,970
gezien het feit dat de boeken van
veel minder belangrijke mannen

591
00:36:38,970 --> 00:36:43,410
wel bewaard zijn gebleven en
hun namen wel werden onthouden.

592
00:36:43,410 --> 00:36:47,010
Obadja schreef een boek dat niet
eens een tweede hoofdstuk haalt,

593
00:36:47,010 --> 00:36:49,890
en hij schreef zelfs niets over Israël.

594
00:36:49,890 --> 00:36:52,950
Hij schreef over de val van Edom.

595
00:36:52,950 --> 00:36:57,030
Dat was beslist een profetie
van minder betekenis dan de

596
00:36:57,030 --> 00:37:00,870
profetieën die in het laatste
deel van Jesaja te vinden zijn,

597
00:37:00,870 --> 00:37:03,930
en toch wordt de naam
van de auteur onthouden.

598
00:37:03,930 --> 00:37:08,250
Over het algemeen bewaarden de Joden de
geschriften van profeten niet anoniem,

599
00:37:08,250 --> 00:37:11,430
omdat het belangrijk was te
weten wie ze geschreven had.

600
00:37:11,430 --> 00:37:16,350
Het was belangrijk te weten op welk gezag
de man die ze geschreven had, kon bogen.

601
00:37:16,350 --> 00:37:19,770
Het was niet de gewoonte van de
Joden om profetieën te bewaren

602
00:37:19,770 --> 00:37:24,150
zonder het stempel van de auteur erop,
want zo konden we weten dat dit inderdaad

603
00:37:24,150 --> 00:37:26,610
een ware boodschapper van God was.

604
00:37:26,610 --> 00:37:30,810
Wie beweert dat de Joden een tweede
boek ontvingen van een tweede auteur,

605
00:37:30,810 --> 00:37:35,490
die ongeveer zoals Jesaja schreef, maar
dat ze de naam van de man niet meer wisten

606
00:37:35,490 --> 00:37:39,150
en het daarom eenvoudig aan
het boek van Jesaja toevoegden,

607
00:37:39,150 --> 00:37:42,570
stelt een scenario voor
dat moeilijk te volgen is.

608
00:37:42,570 --> 00:37:46,110
Het is moeilijk te aanvaarden dat
zoiets gebeurd zou kunnen zijn.

609
00:37:46,110 --> 00:37:49,350
Ik zou het in elk geval
moeilijk kunnen aanvaarden.

610
00:37:49,350 --> 00:37:53,550
De scepticus heeft het vanwege zijn
vooroordelen natuurlijk moeilijk met het

611
00:37:53,550 --> 00:37:55,830
aanvaarden van een andere opvatting.

612
00:37:55,830 --> 00:37:59,910
Maar nogmaals, als wij zulke
vooroordelen niet overnemen,

613
00:37:59,910 --> 00:38:03,510
kunnen we de dingen eenvoudig
nemen zoals ze zich voordoen.

614
00:38:03,510 --> 00:38:08,490
Het is beslist interessant dat
Jesaja zichzelf na hoofdstuk 39

615
00:38:08,490 --> 00:38:12,330
niet meer bij name noemt, maar
zo belangrijk is dat niet.

616
00:38:12,330 --> 00:38:14,970
Hij schrijft daar niet
eens over zijn eigen tijd.

617
00:38:14,970 --> 00:38:19,650
Wat er in het Troostboek gebeurt, is
dat hij overgaat op een ander onderwerp.

618
00:38:19,650 --> 00:38:24,270
In de eerste 39 hoofdstukken is
het tijdsbestek dat van wat wij de

619
00:38:24,270 --> 00:38:26,190
Assyrische dreiging noemen.

620
00:38:26,190 --> 00:38:28,470
De Assyriërs waren de vijand.

621
00:38:28,470 --> 00:38:30,750
De Assyriërs bedreigden Juda.

622
00:38:30,750 --> 00:38:34,290
Wanneer we bij hoofdstuk
40 tot en met 66 komen,

623
00:38:34,290 --> 00:38:38,130
wordt er gekeken naar het
Babylonische probleem, 100 jaar later,

624
00:38:38,130 --> 00:38:41,070
en naar de Perzen, 200 jaar later.

625
00:38:41,070 --> 00:38:45,810
Met andere woorden, in de eerste 39
hoofdstukken schrijft Jesaja over

626
00:38:45,810 --> 00:38:48,930
zaken die betrekking
hebben op zijn eigen tijd.

627
00:38:48,930 --> 00:38:52,290
Zijn naam komt heel vaak
voor wanneer hij spreekt over

628
00:38:52,290 --> 00:38:54,630
gebeurtenissen uit zijn eigen tijd.

629
00:38:54,630 --> 00:38:59,250
Wanneer hij overgaat naar een tijd
die 100 of 200 jaar later ligt,

630
00:38:59,250 --> 00:39:00,870
noemt hij zichzelf niet.

631
00:39:00,870 --> 00:39:02,670
Hij is buiten beeld.

632
00:39:02,670 --> 00:39:05,130
Zelfs voor hemzelf is hij buiten beeld.

633
00:39:05,130 --> 00:39:10,890
Hij kijkt naar een latere generatie Joden,
nakomelingen van hem en zijn tijdgenoten,

634
00:39:10,890 --> 00:39:13,530
die zich in een andere
situatie zullen bevinden

635
00:39:13,530 --> 00:39:17,010
dan de situatie die hij en
zijn tijdgenoten kennen.

636
00:39:17,010 --> 00:39:20,070
Het is ook interessant hoe
het boek de overgang maakt.

637
00:39:20,070 --> 00:39:24,631
Zoals ik al zei, vormen de laatste vier
hoofdstukken van het Oordeelsboek —

638
00:39:24,631 --> 00:39:32,370
de laatste vier hoofdstukken tot en
met hoofdstuk 39, dus hoofdstuk 36, 37,

639
00:39:32,370 --> 00:39:37,230
38 en 39 — wat we een historisch
tussenspel kunnen noemen.

640
00:39:37,230 --> 00:39:40,590
Ze zijn het enige deel van
Jesaja dat eigenlijk gewoon

641
00:39:40,590 --> 00:39:44,910
historische verhalen vertelt, zoals
de boeken Koningen en Kronieken.

642
00:39:44,910 --> 00:39:48,630
Het materiaal in Jesaja 36 tot en met 39

643
00:39:48,630 --> 00:39:53,910
loopt zelfs parallel aan soortgelijke
verhalen in 2 Koningen en 2 Kronieken

644
00:39:53,910 --> 00:39:56,370
en is daaraan bijna woordelijk gelijk.

645
00:39:56,370 --> 00:40:02,070
Het is het verhaal over hoe Sanherib de
Rabsaké stuurde om Jeruzalem te belegeren.

646
00:40:02,070 --> 00:40:05,070
Hizkia was destijds de
koning in Jeruzalem.

647
00:40:05,070 --> 00:40:09,450
Hizkia werd beïnvloed door de politieke
opvattingen van partijen die wilden dat

648
00:40:09,450 --> 00:40:11,010
hij hulp zocht bij Egypte.

649
00:40:11,010 --> 00:40:15,990
Anderen wilden dat hij een verdrag met
Assyrië sloot en de kant van Assyrië koos.

650
00:40:15,990 --> 00:40:17,550
Maar Jesaja zei:

651
00:40:17,550 --> 00:40:23,190
Doe geen van beide. Vertrouw gewoon
op Jahweh, dan zal Jahweh je redden.

652
00:40:23,190 --> 00:40:26,670
Hizkia werd heel sterk in
verschillende richtingen getrokken.

653
00:40:26,670 --> 00:40:31,050
Uiteindelijk volgde hij Jesaja’s
raad en vertrouwde hij op Jahweh.

654
00:40:31,050 --> 00:40:37,170
Toen stuurde God een engel eropuit,
die 185.000 van de Assyrische soldaten

655
00:40:37,170 --> 00:40:40,110
doodde die rondom
Jeruzalem gelegerd waren.

656
00:40:40,110 --> 00:40:44,550
Daarmee kwam er een einde aan de
belegering en de Assyrische dreiging.

657
00:40:44,550 --> 00:40:47,130
Dit staat in die hoofdstukken opgetekend.

658
00:40:47,130 --> 00:40:50,670
Dan zijn er nog een of twee
hoofdstukken die over een later

659
00:40:50,670 --> 00:40:53,190
tijdstip in Hizkia’s leven gaan.

660
00:40:53,190 --> 00:40:54,750
Hizkia werd ziek.

661
00:40:54,750 --> 00:40:57,090
Jesaja kwam naar hem toe en zei:

662
00:40:57,090 --> 00:41:01,290
In die dagen werd Hizkia
ziek, tot stervens toe.

663
00:41:01,290 --> 00:41:07,050
Toen kwam de profeet Jesaja, de zoon
van Amoz, bij hem en zei tegen hem:

664
00:41:07,050 --> 00:41:13,770
Zo zegt de HEERE: Regel de zaken van uw
huis, want u zult sterven en niet leven.

665
00:41:13,770 --> 00:41:17,250
en ging weg. Hizkia bad voor zichzelf.

666
00:41:17,250 --> 00:41:21,090
Hij vroeg God om barmhartigheid en zei:

667
00:41:21,090 --> 00:41:23,970
en zei: Och HEERE, bedenk
toch dat ik in trouw

668
00:41:23,970 --> 00:41:28,170
en met een volkomen hart voor Uw
aangezicht gewandeld heb en gedaan heb

669
00:41:28,170 --> 00:41:30,270
wat goed is in Uw ogen.

670
00:41:30,270 --> 00:41:32,370
En Hizkia huilde erg.

671
00:41:32,370 --> 00:41:36,630
Een van zijn zorgen kan zijn geweest
dat hij, als hij toen gestorven was,

672
00:41:36,630 --> 00:41:38,910
kinderloos zou zijn gestorven.

673
00:41:38,910 --> 00:41:42,990
Het leek erop dat de koninklijke lijn
van David op dat moment zou eindigen,

674
00:41:42,990 --> 00:41:45,030
want Hizkia had toen geen kind.

675
00:41:45,030 --> 00:41:49,950
Als antwoord op zijn gebed stuurde
God Jesaja terug naar hem, die zei:

676
00:41:49,950 --> 00:41:55,830
Ga tegen Hizkia zeggen: Zo zegt de
HEERE, de God van uw vader David:

677
00:41:55,830 --> 00:41:59,730
Ik heb uw gebed gehoord,
Ik heb uw tranen gezien.

678
00:41:59,730 --> 00:42:03,690
Zie, Ik zal vijftien jaar
aan uw levensdagen toevoegen,

679
00:42:03,690 --> 00:42:06,330
Zijn leven werd met 15 jaar verlengd.

680
00:42:06,330 --> 00:42:11,850
Het historische verslag van Jesaja gaat
hier niet zo ver op in als 2 Koningen.

681
00:42:11,850 --> 00:42:17,430
Drie jaar nadat hij genezen was, kreeg
Hizkia een zoon die Manasse heette.

682
00:42:17,430 --> 00:42:20,850
Natuurlijk stierf Hizkia 12 jaar daarna.

683
00:42:20,850 --> 00:42:26,610
Zijn zoon werd op 12-jarige leeftijd
koning en werd de slechtste koning ooit.

684
00:42:26,610 --> 00:42:30,750
Soms zou het beter kunnen zijn om
de dingen op Gods manier te doen.

685
00:42:30,750 --> 00:42:36,030
Er is Gods volmaakte wil, en daarnaast
is er wat God soms zal toestaan.

686
00:42:36,030 --> 00:42:40,050
Hij verhoorde Hizkia’s gebed, maar
het was niet goed voor het volk.

687
00:42:40,050 --> 00:42:44,190
Het zou beter zijn geweest voor het
volk als de goede koning kinderloos was

688
00:42:44,190 --> 00:42:48,510
gestorven en God iemand anders
had gevonden om hem te vervangen,

689
00:42:48,510 --> 00:42:51,330
misschien een broer of iemand anders.

690
00:42:51,330 --> 00:42:55,530
In latere generaties van Davids
lijn gebeurde dit inderdaad:

691
00:42:55,530 --> 00:43:00,630
een broer besteeg de troon wanneer die
door zijn broer onbezet was geraakt,

692
00:43:00,630 --> 00:43:04,110
in plaats van dat de troon
van vader op zoon overging.

693
00:43:04,110 --> 00:43:06,450
Of een oom besteeg de troon.

694
00:43:06,450 --> 00:43:10,650
Het punt is dat Hizkia van
zijn ziekte werd genezen.

695
00:43:10,650 --> 00:43:15,870
Hoofdstuk 39 van Jesaja
beschrijft hoe er na zijn genezing

696
00:43:15,870 --> 00:43:20,850
gezanten uit Babylon kwamen om hem
met zijn genezing te feliciteren.

697
00:43:20,850 --> 00:43:23,670
Blijkbaar was zijn
ziekte wereldwijd bekend.

698
00:43:23,670 --> 00:43:28,170
Het moet een ernstige bedreiging voor zijn
leven zijn geweest, maar hij herstelde.

699
00:43:28,170 --> 00:43:32,610
Babylonische gezanten kwamen hem
feliciteren en hij liet hun zijn schatten

700
00:43:32,610 --> 00:43:34,050
en dergelijke zien.

701
00:43:34,050 --> 00:43:38,790
Nadat ze vertrokken waren, kwam
Jesaja naar koning Hizkia toe en zei:

702
00:43:38,790 --> 00:43:41,010
Wat heb je deze mannen laten zien?

703
00:43:41,010 --> 00:43:41,670
Hij zei:

704
00:43:41,670 --> 00:43:45,270
Hij zei: Wat hebben zij in uw huis gezien?

705
00:43:45,270 --> 00:43:49,590
Hizkia zei: Zij hebben alles
gezien wat er in mijn huis is.

706
00:43:49,590 --> 00:43:53,310
Er is niets in mijn schatkamers
wat ik hun niet heb laten zien.

707
00:43:53,310 --> 00:43:54,810
Jesaja zei:

708
00:43:54,810 --> 00:43:58,530
Zie, er komen dagen dat
alles wat er in uw huis is

709
00:43:58,530 --> 00:44:01,830
en wat uw vaderen tot op
deze dag hebben opgeslagen,

710
00:44:01,830 --> 00:44:04,110
naar Babel zal worden weggevoerd.

711
00:44:04,110 --> 00:44:07,350
Er zal niets overblijven, zegt de HEERE.

712
00:44:07,350 --> 00:44:10,410
Bovendien zullen zij een
aantal van uw zonen meenemen,

713
00:44:10,410 --> 00:44:14,010
die uit u zullen voortkomen,
die u verwekken zult;

714
00:44:14,010 --> 00:44:17,970
zij zullen hovelingen worden in
het paleis van de koning van Babel.

715
00:44:17,970 --> 00:44:22,590
Het interessante daarvan is dat
dit historische gedeelte van Jesaja

716
00:44:22,590 --> 00:44:25,830
weliswaar betrekking heeft
op de Assyrische dreiging,

717
00:44:25,830 --> 00:44:29,850
maar afsluit met een verwijzing
naar de Babylonische invasie.

718
00:44:29,850 --> 00:44:32,070
Zo eindigt het Oordeelsboek
met een voorspelling van

719
00:44:32,070 --> 00:44:34,170
de Babylonische ballingschap.

720
00:44:34,170 --> 00:44:37,950
Hoofdstuk 40 tot en met
66 speelt zich vervolgens

721
00:44:37,950 --> 00:44:40,050
min of meer af tegen die achtergrond,

722
00:44:40,050 --> 00:44:43,230
in dat historische milieu van
de Babylonische ballingschap

723
00:44:43,230 --> 00:44:45,930
en van Gods redding van Israël daaruit.

724
00:44:45,930 --> 00:44:48,990
Het is interessant hoe het boek
de overgang maakt van het eerste

725
00:44:48,990 --> 00:44:50,490
naar het tweede deel.

726
00:44:50,490 --> 00:44:55,110
Dat historische tussenspel vormt als het
ware de verbindende schakel tussen de

727
00:44:55,110 --> 00:44:57,570
eerdere en de latere hoofdstukken.

728
00:44:57,570 --> 00:45:01,110
Het eerste deel van dat
historische tussenspel gaat over de

729
00:45:01,110 --> 00:45:05,010
Assyrische dreiging en over
hoe God hen daarvan bevrijdde.

730
00:45:05,010 --> 00:45:09,090
Het tweede deel eindigt met het feit
dat er nog een ander probleem zal komen:

731
00:45:09,090 --> 00:45:12,990
de Babyloniërs zullen jullie in de
toekomst moeilijkheden bezorgen.

732
00:45:12,990 --> 00:45:17,970
Hoewel dat pas 100 jaar later gebeurde
en hun bevrijding bijna 200 jaar later

733
00:45:17,970 --> 00:45:22,110
plaatsvond, vormt dat het onderwerp
waarop de latere hoofdstukken van het

734
00:45:22,110 --> 00:45:23,370
boek zich richten.

735
00:45:23,370 --> 00:45:26,490
We hebben nu het materiaal
over het auteurschap en de

736
00:45:26,490 --> 00:45:30,150
eenheid van het boek afgerond en
zullen beginnen met de bestudering van

737
00:45:30,150 --> 00:45:30,870
het boek Jesaja.