1
00:00:02,010 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:08,550
Deze keer behandelen we Job 1 en 2.

3
00:00:08,550 --> 00:00:12,270
We slaan Job hoofdstuk 1 op
om de tekst te gaan doornemen.

4
00:00:12,270 --> 00:00:14,790
Zoals in de inleiding al is aangegeven,

5
00:00:14,790 --> 00:00:17,970
zijn de eerste twee hoofdstukken
niet in dichtvorm geschreven,

6
00:00:17,970 --> 00:00:20,550
hoewel enkele gedeelten dat wel zijn.

7
00:00:20,550 --> 00:00:26,850
Jobs reactie in hoofdstuk 1, vers 21,
is bijvoorbeeld in dichtvorm geschreven.

8
00:00:26,850 --> 00:00:29,910
Sommigen zouden zeggen dat
zelfs de berichten van de

9
00:00:29,910 --> 00:00:34,170
boden die hem nieuws brachten een
zekere dichterlijke structuur hebben.

10
00:00:34,170 --> 00:00:37,890
Maar het zou me niet verbazen als
sommige mensen gewoon zo spraken.

11
00:00:37,890 --> 00:00:39,690
Het verhaal begint zo:

12
00:00:39,690 --> 00:00:44,130
Er was een man in het land
Uz, zijn naam was Job.

13
00:00:44,130 --> 00:00:48,390
En die man was vroom en
oprecht; hij was godvrezend

14
00:00:48,390 --> 00:00:50,670
en keerde zich af van het kwaad.

15
00:00:50,670 --> 00:00:54,330
We hebben in onze inleiding
gesproken over het land Uz,

16
00:00:54,330 --> 00:00:59,850
de geografische ligging en de tijd waarin
het verhaal zich afspeelt, enzovoort.

17
00:00:59,850 --> 00:01:03,750
Volgens mij heb ik de betekenis
van de naam Job niet genoemd.

18
00:01:03,750 --> 00:01:07,050
Daarover bestaat verschil van
mening, omdat verschillende

19
00:01:07,050 --> 00:01:09,630
geleerden het er niet
altijd over eens zijn

20
00:01:09,630 --> 00:01:13,230
uit welke taal de wortels
van die naam afkomstig zijn.

21
00:01:13,230 --> 00:01:18,930
Daarom hebben sommigen gezegd dat de
naam Job ‘vervolgd’ of ‘gehaat’ betekent,

22
00:01:18,930 --> 00:01:21,630
of zelfs ‘haat’, of iets dergelijks.

23
00:01:21,630 --> 00:01:26,130
Maar uit wat ik heb gelezen, lijkt het
erop dat de meeste geleerden zouden zeggen

24
00:01:26,130 --> 00:01:30,810
dat de naam Job afkomstig is van
de uitdrukking ‘Waar is vader?’

25
00:01:30,810 --> 00:01:33,390
of ‘Waar is mijn vader?’

26
00:01:33,390 --> 00:01:38,850
Sommige namen in de Bijbel hebben de vorm
van een vraag, soms een retorische vraag.

27
00:01:38,850 --> 00:01:44,010
De naam Michaël betekent ‘Wie is als God?’

28
00:01:44,010 --> 00:01:48,450
En de naam Micha betekent
‘Wie is als Jahweh?’

29
00:01:48,450 --> 00:01:51,930
Deze namen hebben dus eigenlijk
de vorm van een vraag.

30
00:01:51,930 --> 00:01:56,250
Velen denken dat Jobs naam
‘Waar is mijn vader?’ betekent.

31
00:01:56,250 --> 00:02:00,570
Het zou interessant zijn als dat zo was,
want dat is in wezen Jobs vraag door het

32
00:02:00,570 --> 00:02:03,930
hele boek heen: ‘Waar is mijn Vader?

33
00:02:03,930 --> 00:02:06,450
Waar is God als ik Hem nodig heb?’

34
00:02:06,450 --> 00:02:09,750
Dat zou dus de betekenis
van zijn naam kunnen zijn.

35
00:02:09,750 --> 00:02:12,030
De verteller vertelt ons over hem:

36
00:02:12,030 --> 00:02:16,110
Hij was een onberispelijk en
oprecht man, die ontzag had voor God

37
00:02:16,110 --> 00:02:18,150
en het kwaad uit de weg ging.

38
00:02:18,150 --> 00:02:22,170
[Vertalersnoot: De spreker gebruikt
hier ‘blameless’ (‘onberispelijk’),

39
00:02:22,170 --> 00:02:25,290
waar het HSV-citaat ‘vroom’ heeft.]

40
00:02:25,290 --> 00:02:29,730
Dat betekent natuurlijk niet dat hij in
zijn leven nooit een zonde had begaan.

41
00:02:29,730 --> 00:02:31,590
Dat heeft iedereen gedaan.

42
00:02:31,590 --> 00:02:36,030
Maar hij liet er tegenover God geen
onafgehandelde zaken bij zitten.

43
00:02:36,030 --> 00:02:39,570
Dat is eigenlijk de enige
manier om onberispelijk te zijn.

44
00:02:39,570 --> 00:02:43,110
Als je zondeloos wilt zijn,
zul je teleurgesteld worden,

45
00:02:43,110 --> 00:02:46,530
al moet je er wel naar
streven om zondeloos te zijn.

46
00:02:46,530 --> 00:02:49,650
Je moet ernaar streven om te gehoorzamen.

47
00:02:49,650 --> 00:02:54,270
Het spreekt vanzelf dat iemand geen
onberispelijk en oprecht leven leidt als

48
00:02:54,270 --> 00:02:57,990
gehoorzaamheid aan God voor
hem geen prioriteit heeft.

49
00:02:57,990 --> 00:03:03,030
Maar ondanks die prioriteit heeft iedereen
zijn zwakheden en zijn tekortkomingen,

50
00:03:03,030 --> 00:03:05,670
zoals Paulus heel duidelijk heeft gemaakt.

51
00:03:05,670 --> 00:03:08,190
Toch hoeven die zwakheden
en tekortkomingen

52
00:03:08,190 --> 00:03:12,030
je onberispelijkheid voor God
niet blijvend aan te tasten.

53
00:03:12,030 --> 00:03:16,410
Want als je je zonden belijdt,
als je je bekeert, vergeeft God.

54
00:03:16,410 --> 00:03:20,070
In het geval van Job en de
mensen van het Oude Testament

55
00:03:20,070 --> 00:03:22,590
gold dat als je oprecht een offer bracht,

56
00:03:22,590 --> 00:03:25,950
God dat zou aanvaarden als
een teken dat je oprecht was,

57
00:03:25,950 --> 00:03:28,770
en in wezen je
tekortkomingen zou bedekken.

58
00:03:28,770 --> 00:03:33,870
Een onberispelijk en oprecht man is
dus een betrekkelijke aanduiding.

59
00:03:33,870 --> 00:03:38,370
Maar daar zou iemand onder vallen die,
ook al is hij niet altijd volmaakt,

60
00:03:38,370 --> 00:03:41,070
geen onafgehandelde zaken laat liggen.

61
00:03:41,070 --> 00:03:44,970
Hij laat zonden niet
onverzoend blijven, enzovoort.

62
00:03:44,970 --> 00:03:49,590
God geeft hetzelfde oordeel over hem,
al is het hier de verteller die ons dit

63
00:03:49,590 --> 00:03:51,270
als eerste vertelt.

64
00:03:51,270 --> 00:03:54,030
De bijzonderheden van
zijn goede karakter worden

65
00:03:54,030 --> 00:03:58,170
enigszins voor ons geschetst in
een van Jobs latere toespraken,

66
00:03:58,170 --> 00:04:01,950
in de hoofdstukken 29 tot en met 31.

67
00:04:01,950 --> 00:04:06,030
Daar maakt hij heel duidelijk dat
hij voor wezen en weduwen zorgde,

68
00:04:06,030 --> 00:04:10,050
de armen voortdurend hielp en in
zijn gemeenschap een toonbeeld

69
00:04:10,050 --> 00:04:12,030
van deugdzaamheid was.

70
00:04:12,030 --> 00:04:15,210
Ironisch genoeg begint
een van zijn raadgevers,

71
00:04:15,210 --> 00:04:18,090
wanneer hij een beetje
geërgerd raakt door hem,

72
00:04:18,090 --> 00:04:23,250
Job ervan te beschuldigen dat hij weduwen
en wezen hulp onthoudt en hardvochtig is

73
00:04:23,250 --> 00:04:25,650
tegenover de armen, enzovoort.

74
00:04:25,650 --> 00:04:30,450
Maar dat komt alleen doordat die raadgever
niet weet waar hij het over heeft.

75
00:04:30,450 --> 00:04:34,170
Bovendien raakt hij steeds
geërgerder en wordt hij steeds minder

76
00:04:34,170 --> 00:04:39,330
redelijk terwijl hij doorgaat met
zijn pogingen om Job te beschuldigen.

77
00:04:39,330 --> 00:04:43,950
Jobs oprechtheid en onberispelijkheid
worden bevestigd door de verteller,

78
00:04:43,950 --> 00:04:47,490
door God en door Job
zelf, wanneer hij later,

79
00:04:47,490 --> 00:04:51,150
in de hoofdstukken 29 tot en met 31,

80
00:04:51,150 --> 00:04:54,090
zijn vrienden eraan herinnert
hoe hij vroeger was.

81
00:04:54,090 --> 00:04:55,830
In vers 2 staat:

82
00:04:55,830 --> 00:04:59,670
Er werden zeven zonen en drie
dochters bij hem geboren.

83
00:04:59,670 --> 00:05:03,630
Dat was in zekere zin zo
ongeveer het ideale gezin.

84
00:05:03,630 --> 00:05:06,690
Zeven is het getal van de volmaaktheid.

85
00:05:06,690 --> 00:05:11,850
In totaal tien kinderen, drie dochters
— het lijkt wel het volmaakte gezin.

86
00:05:11,850 --> 00:05:15,990
Dat een man veel kinderen had,
werd gezien als een zegen van God.

87
00:05:15,990 --> 00:05:19,590
Welzalig de man die zijn
pijlkoker daarmee gevuld heeft;

88
00:05:19,590 --> 00:05:22,230
staat er in Psalm 127.

89
00:05:22,230 --> 00:05:24,870
In dit opzicht is hij dus gezegend.

90
00:05:24,870 --> 00:05:28,590
Zijn vrouw is vruchtbaar geweest
en heeft kinderen voortgebracht,

91
00:05:28,590 --> 00:05:31,890
en dat was wat iedere man en vrouw wilden.

92
00:05:31,890 --> 00:05:36,510
Aan vee bezat hij zevenduizend
schapen, drieduizend kamelen,

93
00:05:36,510 --> 00:05:40,290
vijfhonderd span runderen
en vijfhonderd ezelinnen.

94
00:05:40,290 --> 00:05:43,050
Verder had hij een zeer
groot aantal slaven,

95
00:05:43,050 --> 00:05:46,890
zodat deze man aanzienlijker was
dan alle mensen van het oosten.

96
00:05:46,890 --> 00:05:51,030
Sommigen die de historiciteit van het boek
in twijfel hebben willen trekken en zeggen

97
00:05:51,030 --> 00:05:54,870
dat dit mythisch of legendarisch
klinkt, wijzen erop:

98
00:05:54,870 --> 00:05:56,670
‘Kijk eens naar die ronde getallen.

99
00:05:56,670 --> 00:05:59,550
Het is bijna te volmaakt om waar te zijn.

100
00:05:59,550 --> 00:06:04,590
Zevenduizend schapen, drieduizend
kamelen, vijfhonderd span runderen.

101
00:06:04,590 --> 00:06:06,930
Dat zijn allemaal ronde getallen.

102
00:06:06,930 --> 00:06:10,590
Lijkt dat niet op een soort
geïdealiseerde weergave van het verhaal,

103
00:06:10,590 --> 00:06:12,390
in plaats van iets feitelijks?’

104
00:06:12,390 --> 00:06:15,210
Maar natuurlijk kunnen die
aantallen schattingen zijn.

105
00:06:15,210 --> 00:06:20,310
Als iemand zevenduizend schapen heeft, zal
dat aantal tenslotte elke dag veranderen,

106
00:06:20,310 --> 00:06:23,610
omdat sommige lammeren
krijgen en andere sterven.

107
00:06:23,610 --> 00:06:27,690
Het zal geen vast aantal blijven
als je zo'n grote kudde hebt.

108
00:06:27,690 --> 00:06:30,750
Als je nu drie of vier
schapen op je boerderij hebt,

109
00:06:30,750 --> 00:06:35,850
kunnen dat maanden of jaren achtereen
drie of vier schapen blijven,

110
00:06:35,850 --> 00:06:38,070
afhankelijk van wat je met de fok doet.

111
00:06:38,070 --> 00:06:42,450
Wanneer je er zevenduizend hebt,
verandert dat aantal voortdurend.

112
00:06:42,450 --> 00:06:47,430
Daarom worden die aantallen ongetwijfeld
als ronde getallen of schattingen gegeven.

113
00:06:47,430 --> 00:06:52,050
Het is ook mogelijk dat hij zijn kudden
bewust op een bepaalde omvang hield.

114
00:06:52,050 --> 00:06:56,190
Zodra hij er meer dan zevenduizend
had, verkocht hij het overschot.

115
00:06:56,190 --> 00:06:59,310
Hij wilde zijn kudden op
een bepaald aantal houden.

116
00:06:59,310 --> 00:07:02,790
Er is niets aan deze aantallen
wat het onrealistisch maakt.

117
00:07:02,790 --> 00:07:07,470
Maar hij is de grootste, dat wil zeggen
de rijkste van alle mannen van het oosten.

118
00:07:07,470 --> 00:07:09,990
Voor een Israëliet zou
het oosten betekenen:

119
00:07:09,990 --> 00:07:12,510
ten oosten van de rivier de Jordaan.

120
00:07:12,510 --> 00:07:15,990
En het land Uz lag ergens
ten oosten van de Jordaan.

121
00:07:15,990 --> 00:07:20,310
Waarschijnlijk niet heel ver naar het
oosten, want zoals ik in de inleiding zei,

122
00:07:20,310 --> 00:07:23,070
was Job bekend met de Jordaan.

123
00:07:23,070 --> 00:07:26,430
Die vormde misschien een grens
van het land waarin hij woonde.

124
00:07:26,430 --> 00:07:29,970
Het kan dus zijn dat hij gewoon
in het Overjordaanse woonde.

125
00:07:29,970 --> 00:07:33,150
Hoe ver naar het noorden of
het zuiden, weten we niet.

126
00:07:33,150 --> 00:07:36,330
Hij werd overvallen door
Chaldeeën en Sabeeërs.

127
00:07:36,330 --> 00:07:40,830
De Chaldeeën kwamen uit een streek
vrij ver ten noordoosten van Israël,

128
00:07:40,830 --> 00:07:43,410
en de Sabeeërs uit het verre zuiden.

129
00:07:43,410 --> 00:07:46,050
De koningin van Sjeba was een Sabese.

130
00:07:46,050 --> 00:07:49,770
Sjeba was een plaats in
het zuiden van Arabië.

131
00:07:49,770 --> 00:07:52,830
Dat was een behoorlijk grote
afstand om af te leggen.

132
00:07:52,830 --> 00:07:56,430
Toch werd hij zowel door deze
Sabese plunderaars als door

133
00:07:56,430 --> 00:07:58,830
Chaldeeuwse plunderaars overvallen.

134
00:07:58,830 --> 00:08:02,790
Sommigen kwamen uit het zuiden
en anderen uit het noordoosten.

135
00:08:02,790 --> 00:08:05,430
Hoe dan ook, waar je hem ook laat wonen,

136
00:08:05,430 --> 00:08:10,410
een van die stammen of allebei zouden een
lange afstand van huis moeten afleggen om

137
00:08:10,410 --> 00:08:11,910
hem te overvallen.

138
00:08:11,910 --> 00:08:16,290
Het is dus moeilijk om echt te zeggen of
hij verder naar het noorden of verder naar

139
00:08:16,290 --> 00:08:17,730
het zuiden woonde.

140
00:08:17,730 --> 00:08:21,390
Maar hij werd van beide kanten
aangevallen door mensen die behoorlijk

141
00:08:21,390 --> 00:08:22,830
ver weg woonden.

142
00:08:22,830 --> 00:08:26,070
Zijn zonen waren gewoon om
een maaltijd aan te richten,

143
00:08:26,070 --> 00:08:28,710
ieder op zijn beurt in eigen huis.

144
00:08:28,710 --> 00:08:32,370
Zij stuurden dan boden en
nodigden hun drie zusters uit

145
00:08:32,370 --> 00:08:35,130
om met hen te eten en te drinken.

146
00:08:35,130 --> 00:08:37,170
Dit is dus een hechte familie.

147
00:08:37,170 --> 00:08:40,350
Ze waren rijk, ze waren
waarschijnlijk machtig,

148
00:08:40,350 --> 00:08:44,370
ze hadden waarschijnlijk veel vrienden,
maar de broers en zussen bleven hecht

149
00:08:44,370 --> 00:08:45,930
met elkaar verbonden.

150
00:08:45,930 --> 00:08:49,050
De broers sloten hun zussen
niet buiten bij hun feesten.

151
00:08:49,050 --> 00:08:51,330
Ze wilden die hechte band behouden.

152
00:08:51,330 --> 00:08:55,470
Ze waren als familie broederlijk
en zusterlijk met elkaar verbonden.

153
00:08:55,470 --> 00:09:00,690
Bij de formulering ‘ieder op zijn eigen
vaste dag’ denken veel geleerden dat dit

154
00:09:00,690 --> 00:09:03,090
‘op hun verjaardag’ betekent.

155
00:09:03,090 --> 00:09:07,230
[Vertalersnoot: De spreker bespreekt
hier de Engelse formulering ‘each

156
00:09:07,230 --> 00:09:09,330
on his appointed day’.

157
00:09:09,330 --> 00:09:12,750
De HSV heeft ‘ieder op zijn beurt’.]

158
00:09:12,750 --> 00:09:16,950
Er zullen dus veel verjaardagen zijn
geweest, omdat er veel kinderen waren.

159
00:09:16,950 --> 00:09:22,410
Maar sommigen denken dat die vastgestelde
dag vaker terugkwam dan hun verjaardagen.

160
00:09:22,410 --> 00:09:26,910
Dat ze regelmatig, misschien in het
weekend na de werkweek of zoiets,

161
00:09:26,910 --> 00:09:29,610
ieder een vastgestelde
dag hadden om de familie

162
00:09:29,610 --> 00:09:34,350
gastvrij te ontvangen en het einde
van de week te vieren, of wat dan ook.

163
00:09:34,350 --> 00:09:38,190
Die vieringen kunnen met andere
woorden vaker hebben plaatsgevonden dan

164
00:09:38,190 --> 00:09:40,890
verjaardagen. We weten het niet.

165
00:09:40,890 --> 00:09:44,730
Het gebeurde dan, als de dagen
van de maaltijden voorbij waren,

166
00:09:44,730 --> 00:09:47,730
dat Job hen bij zich riep en hen heiligde.

167
00:09:47,730 --> 00:09:52,830
Hij stond 's morgens vroeg op en bracht
brandoffers, voor ieder van hen één,

168
00:09:52,830 --> 00:09:57,090
want Job zei: Misschien hebben mijn
kinderen gezondigd en God in hun

169
00:09:57,090 --> 00:09:59,190
hart vaarwel gezegd.

170
00:09:59,190 --> 00:10:01,350
Zo deed Job alle dagen.

171
00:10:01,350 --> 00:10:05,850
Het is niet precies bekend wat het
betekent dat hij boden naar hen stuurde

172
00:10:05,850 --> 00:10:07,410
en hen heiligde.

173
00:10:07,410 --> 00:10:10,350
Het kan betekenen dat hij
hun een boodschap stuurde

174
00:10:10,350 --> 00:10:14,790
en hun vroeg aanwezig te zijn bij
deze offers die hij voor hen bracht.

175
00:10:14,790 --> 00:10:18,870
Het klinkt bijna alsof hij hun
iets stuurde om hen te heiligen,

176
00:10:18,870 --> 00:10:21,450
of boden naar hen toe stuurde.

177
00:10:21,450 --> 00:10:24,450
[Vertalersnoot: Deze uitleg
berust op de Engelse formulering

178
00:10:24,450 --> 00:10:29,910
‘send and sanctify them’, letterlijk
‘hen laten halen en hen heiligen’.

179
00:10:29,910 --> 00:10:34,710
De HSV maakt hiervan ‘hen bij
zich riep en hen heiligde’.]

180
00:10:34,710 --> 00:10:39,990
Maar wat het betekende om hen te heiligen
of te wijden, is niet helemaal duidelijk,

181
00:10:39,990 --> 00:10:41,910
zeker in die oude tijd.

182
00:10:41,910 --> 00:10:43,890
Dit is vóór de wet.

183
00:10:43,890 --> 00:10:48,690
Wat hun gebruiken ook waren, wat hun
godsdienstige tradities ook waren,

184
00:10:48,690 --> 00:10:50,070
hij volgde die.

185
00:10:50,070 --> 00:10:54,810
Wat het ook inhield om te proberen
zijn kinderen aan God te heiligen.

186
00:10:54,810 --> 00:10:58,590
Eén ding dat het inhield, was
dat hij brandoffers bracht,

187
00:10:58,590 --> 00:11:00,390
kennelijk voor hun zonden.

188
00:11:00,390 --> 00:11:02,970
Nu wist hij niet dat ze gezondigd hadden.

189
00:11:02,970 --> 00:11:06,990
Ze hielden die feesten, maar er wordt
ons niet verteld dat het slechte kinderen

190
00:11:06,990 --> 00:11:10,650
waren, of dat ze dronkaards
waren, of iets dergelijks.

191
00:11:10,650 --> 00:11:14,010
Hij leek zich daar eigenlijk niet
bijzonder zorgen over te maken.

192
00:11:14,010 --> 00:11:18,510
Hij maakte zich zorgen over wat
er misschien in hun hart omging.

193
00:11:18,510 --> 00:11:21,510
Blijkbaar was hun uiterlijke
gedrag niet slecht.

194
00:11:21,510 --> 00:11:23,250
Ze hadden het naar hun zin.

195
00:11:23,250 --> 00:11:27,810
Maar hij wist ook dat, wanneer mensen
eenmaal een paar glazen op hadden en

196
00:11:27,810 --> 00:11:32,610
vrolijk waren enzovoort, sommige
grappen misschien niet zo netjes waren.

197
00:11:32,610 --> 00:11:35,370
Misschien sloop er wat oneerbiedigheid in.

198
00:11:35,370 --> 00:11:39,510
Of misschien begonnen ze zelfs alleen maar
in hun hart gedachten te koesteren die

199
00:11:39,510 --> 00:11:43,830
niet zo eerbiedig waren, of dingen
die God niet zo welgevallig waren.

200
00:11:43,830 --> 00:11:47,730
Hij wist het niet. Hij wist niet
wat er in hun hart was omgegaan,

201
00:11:47,730 --> 00:11:51,750
maar hij wist dat mensen zondaars
zijn, en hij wilde er zeker van zijn

202
00:11:51,750 --> 00:11:54,570
dat zijn kinderen onder
de bescherming vielen.

203
00:11:54,570 --> 00:11:58,290
Eerlijk gezegd vind ik het bemoedigend
om te bedenken dat een man dat voor zijn

204
00:11:58,290 --> 00:11:59,730
kinderen kan doen.

205
00:11:59,730 --> 00:12:03,030
Dit waren volwassen kinderen
die een eigen huis hadden.

206
00:12:03,030 --> 00:12:05,910
Het waren geen kinderen
in zijn huishouden;

207
00:12:05,910 --> 00:12:09,330
het waren kinderen met
hun eigen huishoudens.

208
00:12:09,330 --> 00:12:14,370
Maar toch vond hij dat hij als vader
de positie had van, om zo te zeggen,

209
00:12:14,370 --> 00:12:18,030
priester van het gezin, om offers
te brengen voor zijn kinderen,

210
00:12:18,030 --> 00:12:21,270
ook al brachten zij die
misschien niet voor zichzelf.

211
00:12:21,270 --> 00:12:24,630
We lezen niet of zijn kinderen
persoonlijk geloof hadden of niet,

212
00:12:24,630 --> 00:12:27,990
maar we lezen wel dat
hij geloof voor hen had.

213
00:12:27,990 --> 00:12:30,870
We lezen later in het hoofdstuk dat satan,

214
00:12:30,870 --> 00:12:34,530
wanneer hij komt klagen dat
hij geen toegang tot Job heeft,

215
00:12:34,530 --> 00:12:38,490
uitdrukkelijk vermeldt dat God
niet alleen Job had beschermd,

216
00:12:38,490 --> 00:12:41,550
maar ook alles wat hij
in zijn huishouden had,

217
00:12:41,550 --> 00:12:44,610
blijkbaar met inbegrip van zijn kinderen.

218
00:12:44,610 --> 00:12:47,190
In vers 10 van dit hoofdstuk staat:

219
00:12:47,190 --> 00:12:52,230
Hebt Ú niet voor hem en voor
zijn huis en alles wat hij heeft,

220
00:12:52,230 --> 00:12:53,970
een beschutting gemaakt?

221
00:12:53,970 --> 00:12:57,630
Het werk van zijn handen
hebt U gezegend en zijn

222
00:12:57,630 --> 00:13:00,510
vee breidt zich steeds
verder uit in het land.

223
00:13:00,510 --> 00:13:05,550
Dat wil zeggen, satan zegt: ‘Ik heb
zijn huishouden niet kunnen treffen.

224
00:13:05,550 --> 00:13:08,070
Ik heb zijn bezittingen
niet kunnen aanraken.

225
00:13:08,070 --> 00:13:13,230
Ik heb hem niet kunnen aanraken,
omdat U, God, hem hebt beschermd.’

226
00:13:13,230 --> 00:13:16,350
Ik weet niet of we hierin niet
een indirect verband moeten zien

227
00:13:16,350 --> 00:13:21,330
met het feit dat hij zowel voor zijn
huishouden als voor zichzelf vroom was.

228
00:13:21,330 --> 00:13:23,730
Als hij alleen zelf een goed mens was,

229
00:13:23,730 --> 00:13:27,510
zouden we misschien verwachten dat
de duivel hem niet veel kon aandoen.

230
00:13:27,510 --> 00:13:31,230
Maar ook zijn huishouden leek
onder zijn bescherming te vallen

231
00:13:31,230 --> 00:13:34,110
vanwege de offers die hij
voor zijn kinderen bracht.

232
00:13:34,110 --> 00:13:38,670
Wij brengen geen dierenoffers meer,
maar we brengen geestelijke offers en

233
00:13:38,670 --> 00:13:40,830
gebeden en voorbeden.

234
00:13:40,830 --> 00:13:45,330
Ik vind dit bemoedigend: zelfs als je niet
weet of je kinderen persoonlijk in God

235
00:13:45,330 --> 00:13:49,950
geloven, zal God acht slaan
op gebeden of voorbeden of

236
00:13:49,950 --> 00:13:52,830
offers die een ouder voor
de kinderen aan Hem brengt.

237
00:13:52,830 --> 00:13:55,770
Dit brengt me op de
gedachte dat God de vader,

238
00:13:55,770 --> 00:13:58,590
en misschien de moeder
in een eenoudergezin,

239
00:13:58,590 --> 00:14:00,750
beschouwt als iemand met een soort gezag

240
00:14:00,750 --> 00:14:04,770
dat God zal eerbiedigen wanneer
die voor de kinderen iets vraagt.

241
00:14:04,770 --> 00:14:08,790
Ik weet niet of dat betekent dat die
kinderen vergeven of behouden zouden

242
00:14:08,790 --> 00:14:12,150
worden, ook als ze niet tot
persoonlijk geloof kwamen,

243
00:14:12,150 --> 00:14:16,350
of dat het betekent dat zijn kinderen
misschien door zijn offer enzovoort

244
00:14:16,350 --> 00:14:20,370
tot godsdienstig geloof werden
gebracht. We weten het niet.

245
00:14:20,370 --> 00:14:25,830
Maar ons wordt niets verteld over de vraag
of zijn kinderen vroom of slecht waren.

246
00:14:25,830 --> 00:14:29,250
Van alles wat er gebeurde,
ook wat hun overkwam,

247
00:14:29,250 --> 00:14:33,330
zowel de bescherming die ze aanvankelijk
ervoeren als de ramp die kwam,

248
00:14:33,330 --> 00:14:37,770
werd niet gezegd dat het op enigerlei
wijze verband hield met hun eigen

249
00:14:37,770 --> 00:14:40,470
godsdienstige leven of hun positie.

250
00:14:40,470 --> 00:14:43,950
Hun bescherming eerder in hun
leven en de ramp die kwam,

251
00:14:43,950 --> 00:14:48,330
waren allemaal het gevolg van
Gods handelen met hun vader Job.

252
00:14:48,330 --> 00:14:53,250
De vader in het gezin leek dus een soort
bepalende rol te spelen in het welzijn van

253
00:14:53,250 --> 00:14:57,510
zijn kinderen, in dit geval zelfs
nadat ze volwassen waren geworden.

254
00:14:57,510 --> 00:15:00,390
Het gebeurde op een dag,
toen de zonen van God

255
00:15:00,390 --> 00:15:03,510
kwamen om hun opwachting
te maken bij de HEERE,

256
00:15:03,510 --> 00:15:06,330
dat ook de satan in hun midden kwam.

257
00:15:06,330 --> 00:15:12,270
Satan betekent, zoals ik in onze inleiding
al zei, letterlijk ‘de tegenstander’.

258
00:15:12,270 --> 00:15:17,070
Het woord satanas betekent in het
Hebreeuws gewoon ‘tegenstander’.

259
00:15:17,070 --> 00:15:21,450
Het wordt in het Oude Testament een
aantal keren, maar niet heel vaak,

260
00:15:21,450 --> 00:15:25,890
gebruikt als aanduiding voor wat wij
de duivel noemen, maar niet altijd.

261
00:15:25,890 --> 00:15:29,910
De term satanas wordt in het
Oude Testament ook gebruikt als

262
00:15:29,910 --> 00:15:32,490
algemene term voor een tegenstander.

263
00:15:32,490 --> 00:15:36,750
Dus als je in een concordantie het
woord ‘tegenstander’ zou opzoeken,

264
00:15:36,750 --> 00:15:41,250
zou je zien dat het woord ‘tegenstander’
vaak niet over de duivel gaat.

265
00:15:41,250 --> 00:15:45,990
Het gaat dan bijvoorbeeld over een leger
dat Israël aanvalt als hun tegenstander,

266
00:15:45,990 --> 00:15:47,430
of iets dergelijks.

267
00:15:47,430 --> 00:15:51,270
Het woord ‘tegenstander’
is een algemene aanduiding,

268
00:15:51,270 --> 00:15:55,410
en daarom zijn sommige geleerden
terughoudend om dit op een persoonlijke

269
00:15:55,410 --> 00:15:57,030
duivel te betrekken.

270
00:15:57,030 --> 00:16:00,630
Ze zeggen: ‘Nou, het is
gewoon de tegenstander.

271
00:16:00,630 --> 00:16:03,390
Wie weet wat er met de
tegenstander wordt bedoeld?’

272
00:16:03,390 --> 00:16:07,890
Maar deze tegenstander is duidelijk
een persoon en is bovenmenselijk.

273
00:16:07,890 --> 00:16:12,090
De Griekse vorm van het
woord Satanus is diabolos.

274
00:16:12,090 --> 00:16:16,710
Het is het Griekse equivalent,
en diabolos betekent ‘duivel’.

275
00:16:16,710 --> 00:16:21,810
In het Nieuwe Testament worden de woorden
‘satan’ en ‘duivel’ door elkaar gebruikt.

276
00:16:21,810 --> 00:16:26,190
Het is interessant dat het woord ‘satan’
überhaupt in het Nieuwe Testament wordt

277
00:16:26,190 --> 00:16:30,030
gebruikt, want het is een Hebreeuws
woord en het Nieuwe Testament is in

278
00:16:30,030 --> 00:16:31,650
het Grieks geschreven.

279
00:16:31,650 --> 00:16:34,830
We zouden verwachten
diabolos, het Griekse woord,

280
00:16:34,830 --> 00:16:37,110
in het Nieuwe Testament aan te treffen,

281
00:16:37,110 --> 00:16:39,990
omdat het Nieuwe Testament
in het Grieks is geschreven.

282
00:16:39,990 --> 00:16:43,770
Maar we treffen de naam
satan, een Hebreeuws woord,

283
00:16:43,770 --> 00:16:45,810
in het Nieuwe Testament aan.

284
00:16:45,810 --> 00:16:49,530
Het feit dat het onvertaald in
het Nieuwe Testament terechtkomt,

285
00:16:49,530 --> 00:16:52,050
wijst erop dat het een eigennaam is.

286
00:16:52,050 --> 00:16:57,030
Het is niet zomaar een algemene aanduiding
voor een tegenstander in algemene zin.

287
00:16:57,030 --> 00:16:58,650
Het is de naam van een bepaalde

288
00:16:58,650 --> 00:17:01,650
tegenstander die ook de
duivel wordt genoemd.

289
00:17:01,650 --> 00:17:03,630
In Openbaring staat dat:

290
00:17:03,630 --> 00:17:07,770
En de grote draak werd neergeworpen,
namelijk de oude slang,

291
00:17:07,770 --> 00:17:12,330
die duivel en satan genoemd wordt,
die de hele wereld misleidt.

292
00:17:12,330 --> 00:17:16,950
Hij werd neergeworpen op de aarde en
zijn engelen werden met hem neergeworpen.

293
00:17:16,950 --> 00:17:22,230
Dit is duidelijk de persoonlijke duivel,
maar zijn naam betekent ‘de tegenstander’,

294
00:17:22,230 --> 00:17:25,470
en we zien dat hij hier als
tegenstander verschijnt.

295
00:17:25,470 --> 00:17:29,310
Hij verschijnt ook als tegenstander
in de zin van een aanklager,

296
00:17:29,310 --> 00:17:32,070
iemand die Job vals beschuldigt.

297
00:17:32,070 --> 00:17:36,750
Zo duidt het Nieuwe Testament in
Openbaring hoofdstuk 12 satan aan als:

298
00:17:36,750 --> 00:17:38,790
de aanklager van onze broeders

299
00:17:38,790 --> 00:17:43,110
En het verhaal van Job is waarschijnlijk
een van de redenen om hem zo te noemen.

300
00:17:43,110 --> 00:17:46,650
Toen zei de HEERE tegen de
satan: Waar komt u vandaan?

301
00:17:46,650 --> 00:17:50,130
En de satan antwoordde de HEERE en zei:

302
00:17:50,130 --> 00:17:54,330
Van het rondtrekken over de aarde
en van het rondwandelen erover.

303
00:17:54,330 --> 00:17:58,950
In vers 6 wordt ons verteld dat
de zonen van God op die dag waren

304
00:17:58,950 --> 00:18:01,890
gekomen om zich voor de HEERE te stellen.

305
00:18:01,890 --> 00:18:05,610
Blijkbaar moest satan ook komen
om verslag uit te brengen.

306
00:18:05,610 --> 00:18:09,690
We zullen niet alle opvattingen
bespreken over wie de zonen van God zijn,

307
00:18:09,690 --> 00:18:12,570
maar de twee belangrijkste zijn deze.

308
00:18:12,570 --> 00:18:17,490
De ene, waarschijnlijk de meest
verbreide, is dat het de engelen zijn.

309
00:18:17,490 --> 00:18:22,410
Ze worden genoemd in dit hoofdstuk,
in hoofdstuk 2 en later in Job,

310
00:18:22,410 --> 00:18:23,910
wanneer God spreekt.

311
00:18:23,910 --> 00:18:27,090
Het lijkt heel waarschijnlijk dat
hiermee engelen worden bedoeld,

312
00:18:27,090 --> 00:18:31,230
hoewel de mogelijkheid bestaat
dat het mensen zouden kunnen zijn.

313
00:18:31,230 --> 00:18:35,970
In deze eerste twee hoofdstukken kun je ze
gemakkelijker als mensen zien dan bij de

314
00:18:35,970 --> 00:18:39,030
latere vermelding, die spreekt over hoe

315
00:18:39,030 --> 00:18:42,990
Waar was u toen Ik de aarde grondvestte?

316
00:18:42,990 --> 00:18:45,810
Maak het bekend, als u echt inzicht hebt.

317
00:18:45,810 --> 00:18:48,150
Wie heeft haar afmetingen bepaald?

318
00:18:48,150 --> 00:18:49,771
U weet het immers wel .

319
00:18:49,771 --> 00:18:53,070
Of wie heeft het meetlint
over haar uitgespannen?

320
00:18:53,070 --> 00:18:55,650
Waarop zijn haar pijlers neergezonken?

321
00:18:55,650 --> 00:19:00,030
Of wie heeft haar hoeksteen gelegd, toen
de morgensterren samen vrolijk zongen,

322
00:19:00,030 --> 00:19:02,430
en al de kinderen van God juichten?

323
00:19:02,430 --> 00:19:06,450
Hoewel het poëzie is, zou je,
als je dat letterlijk opvat,

324
00:19:06,450 --> 00:19:09,390
daar moeilijk iets anders
dan engelen in kunnen zien.

325
00:19:09,390 --> 00:19:14,010
De belangrijkste opvatting is dat dit
engelen zijn en dat zij zich regelmatig

326
00:19:14,010 --> 00:19:17,070
voor de Heere stellen.
Mensen doen dat ook.

327
00:19:17,070 --> 00:19:20,430
Het kan zijn dat, als dit
godvruchtige mannen waren,

328
00:19:20,430 --> 00:19:24,930
wat de andere mogelijkheid is, er een
tijdstip was waarop de mannen van God op

329
00:19:24,930 --> 00:19:28,890
aarde zich voor de Heere
stelden om samen te aanbidden,

330
00:19:28,890 --> 00:19:31,110
een gezamenlijke aanbiddingsdienst.

331
00:19:31,110 --> 00:19:34,110
Satan zou daar ook tussen
kunnen zijn, zoals hij ook

332
00:19:34,110 --> 00:19:37,230
onder ons is wanneer we
met christenen samenkomen.

333
00:19:37,230 --> 00:19:40,650
De Heere is onder ons wanneer
we met christenen samenkomen,

334
00:19:40,650 --> 00:19:44,010
maar satan is niet noodzakelijk afwezig.

335
00:19:44,010 --> 00:19:46,170
Satan gaat ook naar de gemeente.

336
00:19:46,170 --> 00:19:49,650
Daarom worden mensen verzocht
en ontstaan er ruzies en

337
00:19:49,650 --> 00:19:54,210
gemeentescheuringen enzovoort,
zelfs onder het volk van God.

338
00:19:54,210 --> 00:19:58,890
Wanneer de zonen van God samenkomen,
is de duivel bij hen aanwezig.

339
00:19:58,890 --> 00:20:02,070
Je kunt hier op twee verschillende
manieren naar kijken,

340
00:20:02,070 --> 00:20:04,770
maar ik ga uit van de
voornaamste opvatting,

341
00:20:04,770 --> 00:20:09,510
waarschijnlijk die van de meerderheid, dat
dit engelen zijn en dat ze bijeen zijn om

342
00:20:09,510 --> 00:20:11,610
verslag uit te brengen aan God.

343
00:20:11,610 --> 00:20:15,990
In Zacharia hoofdstuk 1 is er een
visioen van bepaalde ruiters die verslag

344
00:20:15,990 --> 00:20:18,210
uitbrengen aan de Engel van de HEERE.

345
00:20:18,210 --> 00:20:21,390
De ruiters zelf lijken
ook engelen te zijn.

346
00:20:21,390 --> 00:20:25,170
Ze trekken eropuit om toezicht
te houden, of te spioneren,

347
00:20:25,170 --> 00:20:29,010
of op verkenning te gaan en te
kijken wat er op aarde gebeurt.

348
00:20:29,010 --> 00:20:32,970
In Zacharia hoofdstuk 1 brengen ze
aan de Engel van de HEERE verslag uit

349
00:20:32,970 --> 00:20:35,070
over wat er in de wereld gebeurt.

350
00:20:35,070 --> 00:20:38,550
God heeft de engelen niet nodig
om Hem informatie te brengen.

351
00:20:38,550 --> 00:20:40,470
God is overal tegelijk.

352
00:20:40,470 --> 00:20:42,990
Maar zo wordt dit aan ons voorgesteld.

353
00:20:42,990 --> 00:20:44,790
Dit is antropomorf.

354
00:20:44,790 --> 00:20:48,750
Ik weet zeker dat God geen informatie
van Zijn engelen hoefde te krijgen over

355
00:20:48,750 --> 00:20:50,010
wat er gebeurt.

356
00:20:50,010 --> 00:20:53,670
Maar de engelen worden overal ter
wereld op opdrachten uitgestuurd,

357
00:20:53,670 --> 00:20:56,430
en ze moeten aan God
verantwoording afleggen.

358
00:20:56,430 --> 00:20:59,910
Dat is tenminste wat hier volgens mij
waarschijnlijk wordt gesuggereerd.

359
00:20:59,910 --> 00:21:04,170
Satan zelf is ook iemand
die misschien geen engel is,

360
00:21:04,170 --> 00:21:07,350
maar tot een bovenmenselijke
categorie behoort.

361
00:21:07,350 --> 00:21:09,510
Hij is in ieder geval iemand die aan God

362
00:21:09,510 --> 00:21:12,330
verantwoording moet afleggen
over zijn bezigheden.

363
00:21:12,330 --> 00:21:15,390
Hoewel we daar allemaal
niet erg veel over weten,

364
00:21:15,390 --> 00:21:20,610
weten we wel dat God satan hier oproept
om te vertellen waar hij is geweest.

365
00:21:20,610 --> 00:21:23,730
Waar ben je geweest? Waar kom je vandaan?

366
00:21:23,730 --> 00:21:25,230
En satan zegt:

367
00:21:25,230 --> 00:21:28,290
Ik heb overal op aarde rondgezworven.

368
00:21:28,290 --> 00:21:32,790
Zo wordt hij ons ook voorgesteld
in 1 Petrus hoofdstuk 5, vers 8,

369
00:21:32,790 --> 00:21:34,410
waar Petrus zegt:

370
00:21:34,410 --> 00:21:39,330
Wees nuchter en waakzaam; want
uw tegenpartij, de duivel,

371
00:21:39,330 --> 00:21:44,610
gaat rond als een brullende leeuw, op
zoek naar wie hij zou kunnen verslinden.

372
00:21:44,610 --> 00:21:49,410
Satan wordt dus gezien als iemand die op
aarde rondloopt en een slachtoffer zoekt.

373
00:21:49,410 --> 00:21:51,690
Hier wordt hij niet als
een leeuw voorgesteld,

374
00:21:51,690 --> 00:21:54,510
maar hij is beslist niets goeds van plan.

375
00:21:54,510 --> 00:21:59,130
Hij heeft de wereld rondgereisd om
te kijken hoe de zaken ervoor staan.

376
00:21:59,130 --> 00:22:01,950
Jahweh zegt in vers 8 tegen satan:

377
00:22:01,950 --> 00:22:07,230
De HEERE zei tegen de satan: Hebt u
ook acht geslagen op Mijn dienaar Job?

378
00:22:07,230 --> 00:22:11,670
Want er is niemand op de aarde
zoals hij, een vroom en oprecht man,

379
00:22:11,670 --> 00:22:14,970
hij is godvrezend en keert
zich af van het kwaad.

380
00:22:14,970 --> 00:22:18,870
Het is interessant dat de duivel
niet bij God over Job begint.

381
00:22:18,870 --> 00:22:21,750
Het is niet zo dat de
duivel terugkomt en zegt:

382
00:22:21,750 --> 00:22:24,450
‘Ik heb rondgekeken en
ik zie die man daar.

383
00:22:24,450 --> 00:22:26,490
Hij is nog niet op de proef gesteld.

384
00:22:26,490 --> 00:22:29,370
Ik denk dat U mij hem zou
moeten laten beproeven.’

385
00:22:29,370 --> 00:22:32,310
God vestigt juist de aandacht
van de duivel op Job.

386
00:22:32,310 --> 00:22:36,330
Het is bijna alsof God dit hele
probleem voor Job in gang zet door

387
00:22:36,330 --> 00:22:38,790
satan Job onder de neus te wrijven.

388
00:22:38,790 --> 00:22:42,270
Als satan degene is die als
doel heeft mensen te verderven,

389
00:22:42,270 --> 00:22:47,310
dan moet Job voor de duivel bijzonder
ergerlijk zijn geweest, en God wist dat.

390
00:22:47,310 --> 00:22:50,130
God zei: ‘Heb je die man opgemerkt?

391
00:22:50,130 --> 00:22:52,710
Het is je niet gelukt hem te verderven.’

392
00:22:52,710 --> 00:22:57,150
In wezen is het een steek naar satan:
‘Waarom is het je niet gelukt deze

393
00:22:57,150 --> 00:22:58,830
man te verderven?’

394
00:22:58,830 --> 00:23:01,590
En satan antwoordde Jahweh en zei:

395
00:23:01,590 --> 00:23:07,350
Toen antwoordde de satan de HEERE en zei:
Is het zonder reden dat Job God vreest?

396
00:23:07,350 --> 00:23:11,250
Hebt Ú niet voor hem en voor
zijn huis en alles wat hij heeft,

397
00:23:11,250 --> 00:23:12,750
een beschutting gemaakt?

398
00:23:12,750 --> 00:23:16,050
Het werk van zijn handen
hebt U gezegend en zijn

399
00:23:16,050 --> 00:23:18,690
vee breidt zich steeds
verder uit in het land.

400
00:23:18,690 --> 00:23:23,190
Maar steek toch Uw hand uit
en tref alles wat hij heeft.

401
00:23:23,190 --> 00:23:27,510
Voorwaar, hij zal U in Uw
aangezicht vaarwel zeggen.

402
00:23:27,510 --> 00:23:29,970
Toen zei Jahweh tegen satan:

403
00:23:29,970 --> 00:23:36,150
De HEERE zei tegen de satan: Zie,
alles wat hij heeft, is in uw hand;

404
00:23:36,150 --> 00:23:39,930
alleen naar hemzelf mag
u uw hand niet uitsteken.

405
00:23:39,930 --> 00:23:43,050
En de satan ging weg van
het aangezicht van de HEERE.

406
00:23:43,050 --> 00:23:44,190
of letterlijk:

407
00:23:44,190 --> 00:23:48,270
In jouw macht. Alleen mag
je hem zelf niets aandoen.

408
00:23:48,270 --> 00:23:50,190
Nu een paar opmerkingen.

409
00:23:50,190 --> 00:23:54,510
Ik heb in onze inleiding al opgemerkt
dat satan de cynische opvatting had

410
00:23:54,510 --> 00:23:57,510
dat mensen God niet
zonder beloning dienen.

411
00:23:57,510 --> 00:24:00,930
De suggestie is dat mensen God
niet zouden kunnen waarderen

412
00:24:00,930 --> 00:24:04,770
tenzij Hij hun beloningen
gaf, tenzij Hij hen omkocht,

413
00:24:04,770 --> 00:24:07,170
tenzij ze goede dingen van Hem kregen.

414
00:24:07,170 --> 00:24:10,710
Zodra het niet meer duidelijk
voordelig was om God te dienen,

415
00:24:10,710 --> 00:24:12,450
zou niemand daarmee doorgaan.

416
00:24:12,450 --> 00:24:17,010
Zoals ik al zei, is satans mening daarover
helaas waarschijnlijk door ervaring

417
00:24:17,010 --> 00:24:20,790
gevormd, want er lijken
mensen te zijn die zo zijn.

418
00:24:20,790 --> 00:24:22,710
Bedenk dat Jezus sprak over:

419
00:24:22,710 --> 00:24:25,830
Maar bij wie op de
steenachtige grond gezaaid is,

420
00:24:25,830 --> 00:24:30,090
dat is hij die het Woord hoort en
dat meteen met vreugde ontvangt.

421
00:24:30,090 --> 00:24:34,830
Hij heeft echter geen wortel in zichzelf,
maar hij is iemand van het ogenblik;

422
00:24:34,830 --> 00:24:38,610
en als er verdrukking of vervolging
komt omwille van het Woord,

423
00:24:38,610 --> 00:24:40,290
struikelt hij meteen.

424
00:24:40,290 --> 00:24:43,590
Waarom? Omdat het hun om zichzelf ging.

425
00:24:43,590 --> 00:24:48,870
Zodra het hun iets begon te kosten, en het
hun meer kostte dan ze ervoor terugkregen,

426
00:24:48,870 --> 00:24:50,790
wilden ze niet blijven.

427
00:24:50,790 --> 00:24:54,270
Satan heeft dat verschijnsel
ongetwijfeld vaak genoeg gezien,

428
00:24:54,270 --> 00:24:57,750
en hij beschouwde het als
een universeel verschijnsel.

429
00:24:57,750 --> 00:25:00,510
De enige reden dat Job
niet was afgevallen,

430
00:25:00,510 --> 00:25:03,810
was dat God hem tegen zulke
beproevingen had beschermd.

431
00:25:03,810 --> 00:25:05,850
Dat was ook inderdaad zo.

432
00:25:05,850 --> 00:25:10,470
Blijkbaar had God nog niet toegelaten dat
Job zo zwaar op de proef werd gesteld.

433
00:25:10,470 --> 00:25:12,510
Dus nu was Job aan de beurt.

434
00:25:12,510 --> 00:25:15,210
Iedereen moet op de proef worden gesteld.

435
00:25:15,210 --> 00:25:19,590
Deze beschuldiging van satan kon
niet gemakkelijk worden genegeerd.

436
00:25:19,590 --> 00:25:23,310
God had die kunnen negeren
en kunnen zeggen: ‘Satan,

437
00:25:23,310 --> 00:25:26,190
je weet niet waar je het
over hebt. Wegwezen.’

438
00:25:26,190 --> 00:25:31,110
Maar satan zou zijn weggegaan met de
gedachte: ‘Ik had gelijk over God.

439
00:25:31,110 --> 00:25:34,470
Job dient God alleen omdat
hij ervoor betaald wordt.’

440
00:25:34,470 --> 00:25:39,750
God wilde ongetwijfeld bovenal ook aan
satan bewijzen dat dit niet het geval was.

441
00:25:39,750 --> 00:25:43,170
De Schrift vertelt ons dat
wat God in de gemeente doet,

442
00:25:43,170 --> 00:25:45,810
aan de overheden en machten wordt getoond.

443
00:25:45,810 --> 00:25:49,590
Zij leren dingen over God
door wat ze in ons leven zien.

444
00:25:49,590 --> 00:25:52,950
Dit staat in Efeze, hoofdstuk 3, vers 10.

445
00:25:52,950 --> 00:25:58,230
Vanaf vers 9, Efeze 3:9 en 10, zei Paulus:

446
00:25:58,230 --> 00:26:02,010
en allen te verlichten,
opdat zij mogen begrijpen

447
00:26:02,010 --> 00:26:04,890
wat de gemeenschap aan
het geheimenis inhoudt,

448
00:26:04,890 --> 00:26:08,730
dat door de eeuwen heen
verborgen is geweest in God,

449
00:26:08,730 --> 00:26:12,390
Die alle dingen geschapen
heeft door Jezus Christus,

450
00:26:12,390 --> 00:26:17,790
opdat nu door de gemeente aan de overheden
en de machten in de hemelse gewesten

451
00:26:17,790 --> 00:26:21,570
de veelvuldige wijsheid van
God bekendgemaakt zou worden,

452
00:26:21,570 --> 00:26:25,230
Dat wil zeggen, door wat
God in de gemeente doet,

453
00:26:25,230 --> 00:26:30,450
maakt Hij Zijn eigen veelvuldige wijsheid
bekend aan bepaalde toeschouwers.

454
00:26:30,450 --> 00:26:34,650
Zij worden de overheden en machten
in de hemelse gewesten genoemd.

455
00:26:34,650 --> 00:26:37,650
Paulus gebruikt die
uitdrukking soms voor engelen.

456
00:26:37,650 --> 00:26:42,150
Hij gebruikt haar in precies
ditzelfde boek ook voor demonen.

457
00:26:42,150 --> 00:26:44,250
In Efeze 6 zegt hij:

458
00:26:44,250 --> 00:26:49,350
Want wij hebben de strijd niet tegen
vlees en bloed, maar tegen de overheden,

459
00:26:49,350 --> 00:26:52,530
tegen de machten, tegen
de wereldbeheersers van de

460
00:26:52,530 --> 00:26:56,370
duisternis van dit tijdperk, tegen
de geestelijke machten van het

461
00:26:56,370 --> 00:26:58,830
kwaad in de hemelse gewesten.

462
00:26:58,830 --> 00:27:02,010
Dat is Efeze 6, vers 12.

463
00:27:02,010 --> 00:27:07,230
Het kan dus zijn dat hij zegt dat Gods
wijsheid aan de toekijkende overheden en

464
00:27:07,230 --> 00:27:11,970
machten wordt getoond door de manier
waarop Hij met de gemeente omgaat.

465
00:27:11,970 --> 00:27:15,210
Petrus lijkt dezelfde
gedachte voor ogen te hebben,

466
00:27:15,210 --> 00:27:17,550
of een gedachte die daarop lijkt.

467
00:27:17,550 --> 00:27:24,330
In 1 Petrus, hoofdstuk 1, vers
12, 1 Petrus 1:12, zegt Petrus:

468
00:27:24,330 --> 00:27:27,450
Aan hen werd geopenbaard
dat zij niet zichzelf,

469
00:27:27,450 --> 00:27:30,870
maar ons dienden in de dingen
die u nu verkondigd zijn

470
00:27:30,870 --> 00:27:34,590
door hen die u het Evangelie verkondigd
hebben door de Heilige Geest,

471
00:27:34,590 --> 00:27:37,590
Die vanuit de hemel gezonden is; dingen,

472
00:27:37,590 --> 00:27:40,590
waarin de engelen begerig
zijn zich te verdiepen.

473
00:27:40,590 --> 00:27:43,470
Dat wil zeggen, de profeten van vroeger.

474
00:27:43,470 --> 00:27:46,290
Er zijn dingen die God
onder Zijn volk doet

475
00:27:46,290 --> 00:27:49,050
waar de engelen zelf
nieuwsgierig naar zijn,

476
00:27:49,050 --> 00:27:51,810
misschien zowel de goede als de slechte.

477
00:27:51,810 --> 00:27:54,090
De engelen leren over God.

478
00:27:54,090 --> 00:27:59,610
En het kan zijn dat deze beproeving van
Job één manier was waarop God Zijn engelen

479
00:27:59,610 --> 00:28:02,310
en zelfs de duivel iets wilde leren.

480
00:28:02,310 --> 00:28:07,050
Als de zonen van God engelen waren, kan
het immers zijn dat ze het gesprek tussen

481
00:28:07,050 --> 00:28:09,210
satan en God hebben gehoord.

482
00:28:09,210 --> 00:28:13,830
Als God satan dus gewoon had
weggestuurd en had gezegd: ‘Onzin,

483
00:28:13,830 --> 00:28:15,270
Ik ga hem beschermen.

484
00:28:15,270 --> 00:28:17,850
Je kunt net zo goed je
mond houden over Job’,

485
00:28:17,850 --> 00:28:20,130
dan hadden de engelen
misschien kunnen denken:

486
00:28:20,130 --> 00:28:24,090
‘Ik vraag me af of Job zo'n
beproeving zou kunnen doorstaan.’

487
00:28:24,090 --> 00:28:28,110
Satan zou zeker zijn weggegaan met
de gedachte dat hij gelijk had.

488
00:28:28,110 --> 00:28:32,550
Hoe dan ook, God kende wel een manier
om te bewijzen dat hij geen gelijk had,

489
00:28:32,550 --> 00:28:35,910
en dat was toe te laten dat
Job op de proef werd gesteld.

490
00:28:35,910 --> 00:28:37,890
Dus hoewel satan zei:

491
00:28:37,890 --> 00:28:43,770
Toen antwoordde de satan de HEERE en zei:
Is het zonder reden dat Job God vreest?

492
00:28:43,770 --> 00:28:47,430
Hebt Ú niet voor hem en voor
zijn huis en alles wat hij heeft,

493
00:28:47,430 --> 00:28:48,990
een beschutting gemaakt?

494
00:28:48,990 --> 00:28:52,050
Het werk van zijn handen
hebt U gezegend en zijn

495
00:28:52,050 --> 00:28:54,270
vee breidt zich steeds
verder uit in het land.

496
00:28:54,270 --> 00:28:58,590
Maar steek toch Uw hand uit
en tref alles wat hij heeft.

497
00:28:58,590 --> 00:29:03,750
Voorwaar, hij zal U in Uw
aangezicht vaarwel zeggen.

498
00:29:03,750 --> 00:29:05,070
zei God:

499
00:29:05,070 --> 00:29:11,910
De HEERE zei tegen de satan: Zie,
alles wat hij heeft, is in uw hand;

500
00:29:11,910 --> 00:29:15,930
alleen naar hemzelf mag
u uw hand niet uitsteken.

501
00:29:15,930 --> 00:29:19,290
En de satan ging weg van
het aangezicht van de HEERE.

502
00:29:19,290 --> 00:29:23,070
Met andere woorden: ‘Ik zal
hem niet rechtstreeks treffen,

503
00:29:23,070 --> 00:29:26,250
maar Ik geef je de vrije hand
om zijn spullen aan te tasten,

504
00:29:26,250 --> 00:29:28,410
maar niet zijn lichaam.

505
00:29:28,410 --> 00:29:30,570
Raak zijn lichaam niet aan.’

506
00:29:30,570 --> 00:29:35,370
Satan kon hem op dat moment dus niet met
ziekte treffen, en zeker niet met de dood,

507
00:29:35,370 --> 00:29:39,390
maar alleen door dingen weg te
nemen die buiten Job zelf lagen.

508
00:29:39,390 --> 00:29:41,670
Wanneer hij in vers 11 zegt:

509
00:29:41,670 --> 00:29:46,350
Hij zal U vast en zeker recht
in Uw gezicht vervloeken.

510
00:29:46,350 --> 00:29:50,250
is dat een gewaagde aanname
van satan, gezien het feit dat

511
00:29:50,250 --> 00:29:55,170
Job er zelfs gevoelig voor was dat
iemand God in zijn hart zou vervloeken.

512
00:29:55,170 --> 00:29:57,930
Job was bezorgd dat zijn kinderen God

513
00:29:57,930 --> 00:30:02,790
misschien zelfs in hun hart hadden
vervloekt, niet hardop in Gods gezicht.

514
00:30:02,790 --> 00:30:07,290
Als hij er gewetensbezwaren tegen
had om God in het hart te vervloeken,

515
00:30:07,290 --> 00:30:11,490
zou hij er zeker nog meer
gewetensbezwaren tegen hebben om God

516
00:30:11,490 --> 00:30:13,890
hardop in Zijn gezicht te vervloeken.

517
00:30:13,890 --> 00:30:17,730
Maar satan dacht dat hij
Job zover kon krijgen.

518
00:30:17,730 --> 00:30:24,090
Trouwens, het woord ‘vervloeken’ komt hier
in hoofdstuk 1 en 2 een aantal keren voor.

519
00:30:24,090 --> 00:30:27,150
[Vertalersnoot: De Engelse
vertaling die de spreker bespreekt,

520
00:30:27,150 --> 00:30:32,370
gebruikt ‘curse’ (‘vervloeken’)
waar de HSV in deze passages

521
00:30:32,370 --> 00:30:33,810
‘vaarwel zeggen’ heeft.

522
00:30:33,810 --> 00:30:38,730
Dit geldt ook voor de woorden
van Jobs vrouw in Job 2:9.]

523
00:30:38,730 --> 00:30:42,750
Jobs vrouw gebruikt het; satan
gebruikt het een paar keer.

524
00:30:42,750 --> 00:30:45,690
We zagen het al in hoofdstuk 1, vers 5,

525
00:30:45,690 --> 00:30:49,650
waar het ging over zijn zonen
die God in hun hart vervloekten.

526
00:30:49,650 --> 00:30:54,150
Het woord ‘vervloeken’ is hier
eigenlijk het woord ‘zegenen’.

527
00:30:54,150 --> 00:30:58,890
Dat is vreemd, want letterlijk
staat er in het Hebreeuws in vers 5,

528
00:30:58,890 --> 00:31:01,110
zoals de spreker het weergeeft:

529
00:31:01,110 --> 00:31:05,610
Misschien hebben mijn kinderen
gezondigd en God in hun hart gezegend.

530
00:31:05,610 --> 00:31:10,770
En wanneer satan spreekt, staat er in
het Hebreeuws letterlijk, in vers 11:

531
00:31:10,770 --> 00:31:14,850
Als U Uw hand uitsteekt en
alles aantast wat hij heeft,

532
00:31:14,850 --> 00:31:18,930
zal hij U vast en zeker
recht in Uw gezicht zegenen.

533
00:31:18,930 --> 00:31:23,010
Het is niet erg logisch om
het met ‘zegenen’ te vertalen.

534
00:31:23,010 --> 00:31:27,150
Daarom zijn kenners van het Hebreeuws
ervan overtuigd geraakt dat dit woord

535
00:31:27,150 --> 00:31:31,710
‘zegenen’ ook op een ironische of
sarcastische manier werd gebruikt,

536
00:31:31,710 --> 00:31:35,010
of dat het het
tegenovergestelde betekende.

537
00:31:35,010 --> 00:31:40,410
In deze specifieke contexten betekent
het duidelijk het tegenovergestelde.

538
00:31:40,410 --> 00:31:43,770
Het is vreemd dat het woord
zoiets zou kunnen betekenen.

539
00:31:43,770 --> 00:31:46,050
Maar blijkbaar had het
in sommige gevallen de

540
00:31:46,050 --> 00:31:49,290
tegenovergestelde betekenis: ‘vervloeken’.

541
00:31:49,290 --> 00:31:54,030
Je zult zien dat er in de New King
James een kanttekening staat die zegt:

542
00:31:54,030 --> 00:31:57,690
‘Letterlijk gezegend, maar
in een kwade betekenis.’

543
00:31:57,690 --> 00:32:02,250
In welke betekenis zou het woord
‘zegenen’ iets kwaads kunnen zijn?

544
00:32:02,250 --> 00:32:03,690
Maar dat is het wel.

545
00:32:03,690 --> 00:32:08,550
Het heeft gewoon te maken met het gebruik
van dit specifieke woord in de oudheid.

546
00:32:08,550 --> 00:32:12,690
Er zijn Engelse woorden die twee
tegengestelde betekenissen hebben,

547
00:32:12,690 --> 00:32:14,610
vooral in het Oudengels.

548
00:32:14,610 --> 00:32:19,770
In het Oudengels had het woord ‘let’,
dat wij zouden opvatten als ‘toestaan’,

549
00:32:19,770 --> 00:32:22,230
ook de betekenis ‘verbieden’.

550
00:32:22,230 --> 00:32:26,970
‘To let’ betekent in het
Oudengels verbieden of toestaan.

551
00:32:26,970 --> 00:32:31,170
Vreemd genoeg heeft het woord
‘cleave’ ook beide betekenissen.

552
00:32:31,170 --> 00:32:36,210
Je ziet in het Oudengels dat het kloven
van hout ‘cleaving wood’ werd genoemd.

553
00:32:36,210 --> 00:32:37,590
Je klooft het.

554
00:32:37,590 --> 00:32:41,490
Daar komt ons Engelse woord
‘cleavage’ ook vandaan.

555
00:32:41,490 --> 00:32:44,490
Het betekent scheiding, splijting.

556
00:32:44,490 --> 00:32:50,070
Toch wordt er in huwelijksgeloften, of
zelfs in Genesis hoofdstuk 2, vers 24,

557
00:32:50,070 --> 00:32:54,330
gesproken over een man die zijn vader
en moeder verlaat en zich aan zijn vrouw

558
00:32:54,330 --> 00:32:57,810
hecht, in het Engels
‘cleaving to his wife’.

559
00:32:57,810 --> 00:33:00,570
Dat betekent met haar verbonden worden.

560
00:33:00,570 --> 00:33:04,770
Het woord ‘cleave’ kan dus
betekenen dat iets wordt gespleten

561
00:33:04,770 --> 00:33:07,530
of dat iets met iets
anders wordt verbonden.

562
00:33:07,530 --> 00:33:12,450
Het woord ‘let’ kon in het Oudengels
toestaan of verbieden betekenen.

563
00:33:12,450 --> 00:33:18,210
In het oude Engels van de King James heeft
Paulus het in 2 Thessalonicenzen over iets

564
00:33:18,210 --> 00:33:21,450
wat de opkomst van de mens
van de zonde tegenhoudt.

565
00:33:21,450 --> 00:33:25,110
De King James zegt, zoals
de spreker het aanhaalt:

566
00:33:25,110 --> 00:33:29,730
‘But that which letteth will let
until it is taken out of the way.’

567
00:33:29,730 --> 00:33:34,410
Dat wil zeggen: ‘Wat het tegenhoudt,
blijft het tegenhouden totdat het uit de

568
00:33:34,410 --> 00:33:35,790
weg is geruimd.’

569
00:33:35,790 --> 00:33:38,010
Alle moderne vertalingen zeggen:

570
00:33:38,010 --> 00:33:43,050
Wat het tegenhoudt, blijft het tegenhouden
totdat het uit de weg is geruimd.

571
00:33:43,050 --> 00:33:46,050
Iets houdt de opkomst van
de mens van de zonde tegen,

572
00:33:46,050 --> 00:33:49,650
maar in het Oudengels wordt
het woord ‘let’ gebruikt.

573
00:33:49,650 --> 00:33:54,570
Wat ik wil zeggen, is dat er woorden zijn
die tegengestelde betekenissen hebben:

574
00:33:54,570 --> 00:33:57,630
hetzelfde woord in
verschillende contexten.

575
00:33:57,630 --> 00:34:01,590
Blijkbaar was ‘zegenen’ in
zo'n context zo'n woord.

576
00:34:01,590 --> 00:34:05,130
Daarom is ‘vervloeken’ hier
echt een betere vertaling,

577
00:34:05,130 --> 00:34:08,670
ook al is het hetzelfde woord
dat je in een andere context met

578
00:34:08,670 --> 00:34:10,650
‘zegenen’ zou vertalen.

579
00:34:10,650 --> 00:34:15,570
We zien dus dat de Heere hem een beperkte
mogelijkheid gaf om eropuit te gaan en

580
00:34:15,570 --> 00:34:16,710
Job te treffen.

581
00:34:16,710 --> 00:34:18,930
Hij gaf aan wat de grenzen waren:

582
00:34:18,930 --> 00:34:25,050
De HEERE zei tegen de satan: Zie,
alles wat hij heeft, is in uw hand;

583
00:34:25,050 --> 00:34:28,890
alleen naar hemzelf mag
u uw hand niet uitsteken.

584
00:34:28,890 --> 00:34:32,370
En de satan ging weg van
het aangezicht van de HEERE.

585
00:34:32,370 --> 00:34:37,470
Dus ging satan in vers 12 weg uit
de tegenwoordigheid van de HEERE.

586
00:34:37,470 --> 00:34:38,730
Vers 13:

587
00:34:38,730 --> 00:34:43,230
Er was nu een dag, toen zijn
zonen en zijn dochters aten en

588
00:34:43,230 --> 00:34:46,950
wijn dronken in het huis van
hun broer, de eerstgeborene,

589
00:34:46,950 --> 00:34:49,770
dat er een bode bij Job kwam en zei:

590
00:34:49,770 --> 00:34:54,270
De runderen waren aan het ploegen en
de ezelinnen naast hen aan het weiden.

591
00:34:54,270 --> 00:34:57,690
Toen deden Sabeeërs een
inval en namen ze mee,

592
00:34:57,690 --> 00:35:01,110
en ze sloegen de knechten met
de scherpte van het zwaard;

593
00:35:01,110 --> 00:35:05,190
en ík ben maar als enige
ontkomen om het u te vertellen.

594
00:35:05,190 --> 00:35:08,790
Terwijl deze nog sprak,
kwam er een ander en zei:

595
00:35:08,790 --> 00:35:13,350
Het vuur van God viel neer uit de hemel
en ontbrandde tegen de schapen en de

596
00:35:13,350 --> 00:35:19,710
knechten, en verteerde ze; en ík ben maar
als enige ontkomen om het u te vertellen.

597
00:35:19,710 --> 00:35:25,350
‘Het vuur van God’ betekent in de oudere
Bijbelse verhalen meestal bliksem.

598
00:35:25,350 --> 00:35:27,630
Blijkbaar sloeg de bliksem in.

599
00:35:27,630 --> 00:35:31,290
Terwijl deze nog sprak, kwam
er weer een ander en zei:

600
00:35:31,290 --> 00:35:36,390
‘De Chaldeeën vormden drie benden,
overvielen de kamelen en namen ze mee.

601
00:35:36,390 --> 00:35:39,030
Ook doodden ze de knechten met het zwaard.

602
00:35:39,030 --> 00:35:42,690
Alleen ik ben ontkomen
om het u te vertellen.’

603
00:35:42,690 --> 00:35:46,110
Terwijl deze nog sprak, kwam
er weer een ander en zei:

604
00:35:46,110 --> 00:35:51,690
‘Uw zonen en dochters aten en dronken
wijn in het huis van hun oudste broer.

605
00:35:51,690 --> 00:35:54,630
Plotseling kwam er een
hevige wind uit de woestijn,

606
00:35:54,630 --> 00:35:57,150
die de vier hoeken van het huis trof.

607
00:35:57,150 --> 00:36:00,630
Het stortte op de jonge mensen
in en ze zijn allemaal dood.

608
00:36:00,630 --> 00:36:03,690
Alleen ik ben ontkomen
om het u te vertellen.’

609
00:36:03,690 --> 00:36:06,870
Zoals ik al zei, door de manier
waarop dit wordt verteld,

610
00:36:06,870 --> 00:36:09,510
klinkt het bijna als literaire fictie.

611
00:36:09,510 --> 00:36:11,910
Het past allemaal net iets te mooi.

612
00:36:11,910 --> 00:36:15,510
Zodra de ene man is uitgesproken,
komt de volgende aan.

613
00:36:15,510 --> 00:36:20,010
Dat gebeurt bij elk van deze vier
berichten, en ze eindigen allemaal met:

614
00:36:20,010 --> 00:36:23,790
en ík ben maar als enige
ontkomen om het u te vertellen.

615
00:36:23,790 --> 00:36:26,550
Het kan zijn dat de manier
waarop dit is naverteld

616
00:36:26,550 --> 00:36:29,250
iets van een literaire
stijl heeft gekregen.

617
00:36:29,250 --> 00:36:32,430
Dat hij nauwelijks was
uitgesproken toen de volgende kwam,

618
00:36:32,430 --> 00:36:34,470
zou een overdrijving kunnen zijn.

619
00:36:34,470 --> 00:36:38,190
Het zou kunnen dat er een heel
korte tijd verstreken was,

620
00:36:38,190 --> 00:36:39,990
maar dat is moeilijk te zeggen.

621
00:36:39,990 --> 00:36:43,710
Het is ook mogelijk dat deze
dingen inderdaad zo zijn gebeurd,

622
00:36:43,710 --> 00:36:49,050
omdat Gods voorzienigheid hierin werkzaam
was en satan erbij betrokken was.

623
00:36:49,050 --> 00:36:52,830
Je zou niet verwachten dat het
door toeval zo zou verlopen.

624
00:36:52,830 --> 00:36:55,770
Maar aangezien dit helemaal
geen toeval was en God

625
00:36:55,770 --> 00:36:58,050
Job heel gericht op de proef stelde,

626
00:36:58,050 --> 00:37:01,290
kunnen de dingen precies
zo snel zijn gebeurd.

627
00:37:01,290 --> 00:37:04,950
En het nieuws kan hem zo snel
achter elkaar zijn gebracht.

628
00:37:04,950 --> 00:37:08,670
Twee van de rampen die hem
troffen, kwamen van slechte mensen,

629
00:37:08,670 --> 00:37:12,450
de Sabeeërs en de Chaldeeën,
die rooftochten hielden,

630
00:37:12,450 --> 00:37:16,290
een deel van zijn vee meenamen
en zijn knechten doodden.

631
00:37:16,290 --> 00:37:20,790
Twee van de rampen kwamen door
wat natuurrampen leken te zijn:

632
00:37:20,790 --> 00:37:25,530
blikseminslagen en een wervelwind,
blijkbaar zoiets als een tornado,

633
00:37:25,530 --> 00:37:28,470
die voorbijkwam en het huis omverblies.

634
00:37:28,470 --> 00:37:33,450
Toch weten wij wat Job niet wist, en
dat is dat de duivel hierachter zat.

635
00:37:33,450 --> 00:37:38,610
Dat betekent dat we kunnen zien dat de
duivel slechte mensen kan gebruiken.

636
00:37:38,610 --> 00:37:44,250
Of hij kan zelfs, als God het toestaat,
het weer gebruiken om onheil te brengen.

637
00:37:44,250 --> 00:37:47,910
Wanneer er de laatste
tijd tsunami's, orkanen,

638
00:37:47,910 --> 00:37:51,630
aardbevingen in Haïti en andere
natuurrampen zijn geweest,

639
00:37:51,630 --> 00:37:55,530
hebben mensen vaak gezegd:
‘Waarom heeft God dit gedaan?

640
00:37:55,530 --> 00:37:57,870
Is God boos op deze mensen?’

641
00:37:57,870 --> 00:38:00,330
God heeft inderdaad
het weer in Zijn macht,

642
00:38:00,330 --> 00:38:05,010
maar we zien hier ook dat God
satan soms het weer laat beheersen.

643
00:38:05,010 --> 00:38:09,450
Het hoeft dus niets te maken te
hebben met God Die boos is op iemand.

644
00:38:09,450 --> 00:38:13,050
Het zou de toorn van satan
tegen mensen kunnen zijn.

645
00:38:13,050 --> 00:38:16,290
Dat kun je echt niet alleen
uit de verschijnselen afleiden.

646
00:38:16,290 --> 00:38:18,690
Je hebt een blik achter de schermen nodig,

647
00:38:18,690 --> 00:38:22,170
zoals we die in hoofdstuk 1
van Job krijgen, om te weten:

648
00:38:22,170 --> 00:38:25,830
is dit werkelijk God
Die Job straft met deze

649
00:38:25,830 --> 00:38:29,250
wervelwind die zijn kinderen
en zijn huis wegvaagt?

650
00:38:29,250 --> 00:38:33,210
Zijn vrienden denken van wel,
en ook Job ziet Gods hand erin.

651
00:38:33,210 --> 00:38:36,990
Maar wij weten dat de duivel in
dit geval ook een rol speelt,

652
00:38:36,990 --> 00:38:40,830
dus we mogen niet al te simplistisch
zijn in onze uitleg van rampen.

653
00:38:40,830 --> 00:38:44,730
Sommige rampen zouden zelfs door het
natuurlijke verloop van de dingen kunnen

654
00:38:44,730 --> 00:38:50,130
ontstaan, zonder dat God of de duivel
er bijzondere belangstelling voor heeft.

655
00:38:50,130 --> 00:38:54,450
Maar ook wanneer natuurrampen een
bovennatuurlijke oorzaak hebben,

656
00:38:54,450 --> 00:38:58,890
zien we beslist dat de duivel
degene kan zijn die erachter zit.

657
00:38:58,890 --> 00:39:04,830
Toen Jezus opstond en de wind en de golven
bestrafte, was dat nogal ongebruikelijk,

658
00:39:04,830 --> 00:39:08,910
want Jezus bestraft niet vaak
iets wat geen persoon is.

659
00:39:08,910 --> 00:39:11,490
Ik geloof dat ik dat al eerder heb gezegd.

660
00:39:11,490 --> 00:39:16,470
Het is mogelijk dat de wind en de golven
bij die gelegenheid satan gehoorzaamden

661
00:39:16,470 --> 00:39:19,830
en dat ze daarom door hun
Maker bestraft moesten worden.

662
00:39:19,830 --> 00:39:22,770
En ze onderwierpen zich inderdaad aan Hem.

663
00:39:22,770 --> 00:39:27,150
Maar de duivel zou best geprobeerd
kunnen hebben die boot te laten zinken.

664
00:39:27,150 --> 00:39:30,270
Jezus was namelijk onderweg
naar de overkant van het meer,

665
00:39:30,270 --> 00:39:35,730
waar Hij meteen de man zou tegenkomen
die bezeten was door een legioen demonen.

666
00:39:35,730 --> 00:39:39,030
Die ontmoeting zou satan
best hebben willen voorkomen,

667
00:39:39,030 --> 00:39:41,730
omdat hij wist hoe die zou aflopen.

668
00:39:41,730 --> 00:39:45,810
En hij zou geprobeerd kunnen hebben
de boot te laten zinken door wind en

669
00:39:45,810 --> 00:39:47,550
golven te veroorzaken.

670
00:39:47,550 --> 00:39:51,510
Maar het zou natuurlijk verkeerd zijn
om te denken dat alle wind en alle

671
00:39:51,510 --> 00:39:54,690
golven en alle verwoesting
van satan komen.

672
00:39:54,690 --> 00:39:59,370
Ik herinner me nog dat we de Great
Commission School openden in Bandon,

673
00:39:59,370 --> 00:40:01,290
aan de kust van Oregon.

674
00:40:01,290 --> 00:40:03,150
Daar waaide het heel hard.

675
00:40:03,150 --> 00:40:07,410
De plaatselijke bevolking ging er prat
op dat de wind soms snelheden van zo'n

676
00:40:07,410 --> 00:40:12,510
honderdzestig kilometer per uur bereikte,
en het waaide er bijna voortdurend:

677
00:40:12,510 --> 00:40:15,150
winter, zomer, noem maar op.

678
00:40:15,150 --> 00:40:20,190
Zelfs in de zomer, wanneer het zonnig
en warm was, of warm zou zijn geweest,

679
00:40:20,190 --> 00:40:22,830
stond er een ijzige, harde wind.

680
00:40:22,830 --> 00:40:26,310
Elke winter moesten we dakspanen
op de gebouwen vervangen.

681
00:40:26,310 --> 00:40:30,930
We hadden veel gebouwen, en elke winter
lagen er heel wat dakspanen op de grond

682
00:40:30,930 --> 00:40:34,530
die daarvoor heel stevig
vastgespijkerd waren geweest.

683
00:40:34,530 --> 00:40:36,750
Maar de wind was heel hevig.

684
00:40:36,750 --> 00:40:38,790
Er gingen ramen door kapot.

685
00:40:38,790 --> 00:40:44,310
De wind blies ramen van huizen kapot,
blies bomen om en dat soort dingen.

686
00:40:44,310 --> 00:40:46,110
Dat was daar heel gewoon.

687
00:40:46,110 --> 00:40:49,110
Maar de allerergste wind
die we ooit hebben gehad,

688
00:40:49,110 --> 00:40:53,310
voor zover ik me kan herinneren,
was op de avond van Halloween.

689
00:40:53,310 --> 00:40:56,730
Volgens mij was het de eerste
Halloween dat we daar waren.

690
00:40:56,730 --> 00:40:59,310
We besloten een
aanbiddingsdienst te houden,

691
00:40:59,310 --> 00:41:03,750
omdat er in die plaats veel
hekserij is, veel occultisme.

692
00:41:03,750 --> 00:41:07,530
We dachten: ‘Nou, dit is hun feestavond.

693
00:41:07,530 --> 00:41:11,970
Wij gaan God aanbidden en op die
manier geestelijke strijd voeren.’

694
00:41:11,970 --> 00:41:15,870
Dus brachten we een Halloweenavond
door in onze gymzaal,

695
00:41:15,870 --> 00:41:20,250
waar we een aanbiddingsdienst hielden
met onze eigen mensen en een aantal

696
00:41:20,250 --> 00:41:22,230
christenen uit de plaats.

697
00:41:22,230 --> 00:41:26,370
Daarvóór had het niet gestormd, maar
terwijl we aan het aanbidden waren,

698
00:41:26,370 --> 00:41:29,850
stak er een wind op die
sterker en anders was dan

699
00:41:29,850 --> 00:41:32,550
alles wat ik daar ooit
eerder had meegemaakt.

700
00:41:32,550 --> 00:41:35,910
Ik herinner me dat we na de
bijeenkomst naar mijn huis liepen,

701
00:41:35,910 --> 00:41:38,550
dat aan de andere kant
van het terrein stond.

702
00:41:38,550 --> 00:41:41,970
Het voelde echt griezelig,
want de wind huilde.

703
00:41:41,970 --> 00:41:47,010
Het klonk als van die kunstmatige geluiden
die je in een horrorfilm zou horen,

704
00:41:47,010 --> 00:41:51,150
van geesten of wolven of
een combinatie van die twee.

705
00:41:51,150 --> 00:41:53,550
Het was heel, heel griezelig.

706
00:41:53,550 --> 00:41:56,430
Ik probeer er niets
spookachtigs van te maken.

707
00:41:56,430 --> 00:42:01,230
Ik had alleen het gevoel dat we in
deze bijzondere storm iets zagen.

708
00:42:01,230 --> 00:42:05,490
Die nacht waaiden er inderdaad
heel wat van onze dakspanen af.

709
00:42:05,490 --> 00:42:07,830
De bomen zwiepten heen en weer.

710
00:42:07,830 --> 00:42:12,210
Ik denk dat God heeft voorkomen
dat ze op onze huizen vielen,

711
00:42:12,210 --> 00:42:14,790
want daar maakte ik me zorgen over.

712
00:42:14,790 --> 00:42:16,650
We hebben daarvoor gebeden.

713
00:42:16,650 --> 00:42:21,750
Maar het leek alsof de wind op die bewuste
dag niet zomaar de natuurlijke wind was

714
00:42:21,750 --> 00:42:23,490
die nu eenmaal opsteekt.

715
00:42:23,490 --> 00:42:27,270
Het leek alsof er beslist
iets onheilspellends in zat.

716
00:42:27,270 --> 00:42:30,510
Soms denk ik dat het
inderdaad van de duivel komt,

717
00:42:30,510 --> 00:42:33,330
al zou ik dat niet in alle
gevallen willen zeggen.

718
00:42:33,330 --> 00:42:36,930
Zo treffen hem dus deze
rampen, en het ergste van alles

719
00:42:36,930 --> 00:42:40,050
zou natuurlijk het verlies
van zijn kinderen zijn.

720
00:42:40,050 --> 00:42:42,870
Maar zijn zijn kinderen
werkelijk gestorven?

721
00:42:42,870 --> 00:42:47,250
Hij krijgt te horen dat ze gestorven zijn,
maar de knecht die zag hoe de wind het

722
00:42:47,250 --> 00:42:51,750
huis omverblies, heeft misschien
aangenomen dat ze dood waren.

723
00:42:51,750 --> 00:42:55,590
Misschien waren ze alleen
gewond. We weten het niet.

724
00:42:55,590 --> 00:42:59,790
Want wat je aan het denken zet, is dat
God hem aan het einde van zijn leven

725
00:42:59,790 --> 00:43:03,570
het dubbele gaf van alles
wat hij daarvoor had gehad,

726
00:43:03,570 --> 00:43:07,110
behalve dat hij hetzelfde
aantal kinderen kreeg.

727
00:43:07,110 --> 00:43:12,630
Zeven zonen en drie dochters, dat is het
aantal kinderen dat hij aan het einde had.

728
00:43:12,630 --> 00:43:15,750
Of God de kinderen nu gewoon
één voor één heeft vervangen,

729
00:43:15,750 --> 00:43:19,890
of dat het dezelfde kinderen waren
maar ze niet echt waren gestorven,

730
00:43:19,890 --> 00:43:21,210
dat weet ik niet.

731
00:43:21,210 --> 00:43:25,230
Het boek Job legt zich er niet op
vast dat zijn kinderen stierven.

732
00:43:25,230 --> 00:43:30,030
Het vertelt ons alleen dat een dienaar
kwam melden dat ze waren gestorven.

733
00:43:30,030 --> 00:43:34,290
Misschien had hij tussen het puin van
het ingestorte huis gekeken en hun

734
00:43:34,290 --> 00:43:38,310
dode lichamen gevonden voordat
hij met dat bericht kwam.

735
00:43:38,310 --> 00:43:42,330
Maar misschien zag hij alleen
het huis instorten en dacht hij:

736
00:43:42,330 --> 00:43:45,690
‘Ik kan maar beter snel naar Job
gaan om het hem te vertellen,

737
00:43:45,690 --> 00:43:49,350
want zijn kinderen waren
daarbinnen. Die zijn nu dood.’

738
00:43:49,350 --> 00:43:51,930
Misschien leefden ze in werkelijkheid nog.

739
00:43:51,930 --> 00:43:54,090
Ik weet niet hoe het is gegaan.

740
00:43:54,090 --> 00:43:59,010
Nogmaals, het boek legt zich er niet
op vast dat de kinderen dood zijn.

741
00:43:59,010 --> 00:44:01,590
Sommige toespraken die Job later houdt,

742
00:44:01,590 --> 00:44:04,170
klinken alsof ze
misschien niet dood waren,

743
00:44:04,170 --> 00:44:09,210
hoewel een van de toespraken van
Bildad klinkt alsof ze dat wel waren.

744
00:44:09,210 --> 00:44:10,950
Volgens mij blijft het in het boek

745
00:44:10,950 --> 00:44:14,010
onduidelijk of zijn kinderen
werkelijk zijn omgekomen,

746
00:44:14,010 --> 00:44:18,930
of dat dit alleen het bericht is dat
hem op dat moment bereikte en later

747
00:44:18,930 --> 00:44:21,270
bleek dat ze niet waren gestorven.

748
00:44:21,270 --> 00:44:24,030
Maar voor hem zou dat geen verschil maken.

749
00:44:24,030 --> 00:44:27,090
Op dat moment dacht hij dat ze dood waren.

750
00:44:27,090 --> 00:44:31,230
Zijn reactie was dezelfde, of
ze nu dood of levend waren,

751
00:44:31,230 --> 00:44:35,310
omdat hij geloofde dat ze
dood waren. Er staat dus:

752
00:44:35,310 --> 00:44:40,110
Toen stond Job op en scheurde zijn
bovenkleed, schoor zijn hoofd,

753
00:44:40,110 --> 00:44:42,870
viel op de aarde en boog zich neer.

754
00:44:42,870 --> 00:44:48,150
Dat waren allebei traditionele manieren
om te rouwen in het Midden-Oosten. En:

755
00:44:48,150 --> 00:44:50,850
Hij viel op de grond en aanbad God.

756
00:44:50,850 --> 00:44:54,030
Ik kan me voorstellen dat
een man op de grond valt,

757
00:44:54,030 --> 00:44:58,650
alleen al omdat hij zo overweldigd wordt
door zo'n stortvloed van beproevingen

758
00:44:58,650 --> 00:45:01,830
die zo snel achter elkaar op hem afkomen.

759
00:45:01,830 --> 00:45:04,350
Maar hij viel neer en aanbad God.

760
00:45:04,350 --> 00:45:08,910
Dat is het tegenovergestelde van
wat satan dacht dat hij zou doen.

761
00:45:08,910 --> 00:45:08,913
En hij zei:

762
00:45:08,913 --> 00:45:14,190
En hij zei: Naakt ben ik uit de
buik van mijn moeder gekomen en

763
00:45:14,190 --> 00:45:16,530
naakt zal ik daarheen terugkeren.

764
00:45:16,530 --> 00:45:22,050
De HEERE heeft gegeven en de HEERE heeft
genomen; de Naam van de HEERE zij geloofd!

765
00:45:22,050 --> 00:45:23,790
Nu, die woorden:

766
00:45:23,790 --> 00:45:25,530
Daarheen teruggaan.

767
00:45:25,530 --> 00:45:27,870
Hij gaat niet terug naar de moederschoot.

768
00:45:27,870 --> 00:45:29,610
Dat bedoelt hij niet letterlijk.

769
00:45:29,610 --> 00:45:33,570
In wezen zegt hij: ‘Vanuit het
niet-bestaan ben ik naakt door de schoot

770
00:45:33,570 --> 00:45:38,490
van mijn moeder gekomen, en ik zal ook
naakt naar het niet-bestaan terugkeren.’

771
00:45:38,490 --> 00:45:42,450
Hij heeft het over terugkeren naar
een toestand waarin je niet leeft.

772
00:45:42,450 --> 00:45:46,350
Hij heeft het er niet over dat hij
letterlijk teruggaat naar de moederschoot.

773
00:45:46,350 --> 00:45:50,790
Maar hij zegt: ‘Ik verkeer nu
helemaal niet in een andere toestand.

774
00:45:50,790 --> 00:45:53,850
Zelfs als ik sterf zonder
een draad aan mijn lijf,

775
00:45:53,850 --> 00:45:56,550
zelfs als ik sterf
zonder iets te bezitten,

776
00:45:56,550 --> 00:45:59,250
is dat niet anders dan
toen ik geboren werd.

777
00:45:59,250 --> 00:46:03,570
God doet hier geen onrecht door weg
te nemen wat Hij mij heeft gegeven.

778
00:46:03,570 --> 00:46:08,430
God heeft mij deze dingen gegeven, want
ik had ze niet toen ik geboren werd.

779
00:46:08,430 --> 00:46:11,790
Ik ben geboren zonder
een draad aan mijn lijf.

780
00:46:11,790 --> 00:46:15,450
Maar tijdens mijn leven heeft
God mij deze dingen gegeven.

781
00:46:15,450 --> 00:46:20,610
Daarom heeft Hij het recht ze weg te
nemen en mij deze wereld te laten verlaten

782
00:46:20,610 --> 00:46:26,310
zoals ik erin gekomen ben, dat wil
zeggen: zonder een cent en zonder kleren.’

783
00:46:26,310 --> 00:46:31,230
Dus in plaats van God te
vervloeken, zegende hij de HEERE.

784
00:46:31,230 --> 00:46:35,070
En trouwens, hij gebruikt
hier het woord Jahweh.

785
00:46:35,070 --> 00:46:38,370
Dat betekent dat Job
die Naam van God kende,

786
00:46:38,370 --> 00:46:40,770
hoewel hij die gewoonlijk niet gebruikt.

787
00:46:40,770 --> 00:46:45,330
Het is belangrijk op te merken dat
Job zijn verliezen aan God toeschreef.

788
00:46:45,330 --> 00:46:49,350
God had hem zijn spullen gegeven
en God had ze weggenomen.

789
00:46:49,350 --> 00:46:54,210
Sommigen zeggen: ‘Nou, als Job werkelijk
had geweten wat hierachter zat,

790
00:46:54,210 --> 00:46:57,570
zou hij hebben gezegd dat de
duivel het had weggenomen.’

791
00:46:57,570 --> 00:47:00,750
Ze zeggen zelfs dat Job hier
een fout maakte door God

792
00:47:00,750 --> 00:47:03,750
de schuld te geven van wat de duivel deed.

793
00:47:03,750 --> 00:47:08,850
Kenneth Hagin, een van de belangrijkste
grondleggers van de Word of Faith-leer,

794
00:47:08,850 --> 00:47:12,690
die niet gelooft dat God
mensen ooit arm of ziek maakt,

795
00:47:12,690 --> 00:47:16,530
schreef eens een boek met
de titel Don't Blame God.

796
00:47:16,530 --> 00:47:21,570
Daarin zei hij dat het verkeerd is om te
zeggen dat je beproevingen van God komen,

797
00:47:21,570 --> 00:47:24,930
of dat het Gods wil is dat
je beproevingen doormaakt.

798
00:47:24,930 --> 00:47:29,370
Hij zei dat God alleen wil dat je goede
dingen hebt, en als je genoeg geloof had,

799
00:47:29,370 --> 00:47:30,930
zou je die ook hebben.

800
00:47:30,930 --> 00:47:33,270
Maar in dat geval had Job het mis,

801
00:47:33,270 --> 00:47:36,870
want Job zei dat zijn
beproevingen van Jahweh kwamen,

802
00:47:36,870 --> 00:47:41,130
en het oordeel van de schrijver
van het boek stemt daarmee overeen.

803
00:47:41,130 --> 00:47:42,690
In vers 22:

804
00:47:42,690 --> 00:47:48,210
In dit alles zondigde Job niet en
schreef hij God niets ongerijmds toe.

805
00:47:48,210 --> 00:47:52,110
Hij zei dus niets verkeerds
over God. Dit was waar.

806
00:47:52,110 --> 00:47:54,270
Het was de Heere Die het wegnam.

807
00:47:54,270 --> 00:47:57,330
Het was de Heere Die de vijand liet komen.

808
00:47:57,330 --> 00:48:00,990
Het was de Heere Die de omheining
wegnam die hem had beschermd.

809
00:48:00,990 --> 00:48:04,170
Het was de duivel die
deze beproevingen bracht.

810
00:48:04,170 --> 00:48:08,730
Het was de Heere Die ze stuurde, en
het was de bedoeling van de Heere om

811
00:48:08,730 --> 00:48:10,650
Job op de proef te stellen.

812
00:48:10,650 --> 00:48:15,870
God heeft alle recht om dat met Zijn
schepselen te doen, en Job besefte dat.

813
00:48:15,870 --> 00:48:18,210
Hij besefte niet dat
het een beproeving was,

814
00:48:18,210 --> 00:48:21,630
maar hij besefte dat God alle recht
had om de dingen weg te nemen die

815
00:48:21,630 --> 00:48:23,070
Hij had gegeven.

816
00:48:23,070 --> 00:48:26,130
Dat betekent natuurlijk
dat Job zijn bezittingen

817
00:48:26,130 --> 00:48:28,830
nooit als zijn eigen
bezittingen heeft gezien.

818
00:48:28,830 --> 00:48:32,130
Hij zag ze als iets wat
hij van God te leen had.

819
00:48:32,130 --> 00:48:35,490
God kon ze terugvorderen
wanneer Hij maar wilde.

820
00:48:35,490 --> 00:48:40,050
Mensen zeggen vaak: ‘Als God me dit
geeft en Hij neemt het weer weg,

821
00:48:40,050 --> 00:48:42,630
dan is Hij een “Indian giver”.’

822
00:48:42,630 --> 00:48:47,430
We gebruiken de uitdrukking ‘Indian
giver’ voor iemand die je echt iets geeft,

823
00:48:47,430 --> 00:48:51,870
maar dan van gedachten verandert
en zegt: ‘Nee, ik wil het terug.’

824
00:48:51,870 --> 00:48:56,790
Je had reden om te geloven dat het van
jou was, en nu wil die persoon het terug.

825
00:48:56,790 --> 00:49:01,050
Maar Job zei niet: ‘God is iemand
die een geschenk weer terugneemt.’

826
00:49:01,050 --> 00:49:04,710
Het is duidelijk dat Jobs
houding was: ‘Toen God het gaf,

827
00:49:04,710 --> 00:49:06,570
was het nog steeds van God.

828
00:49:06,570 --> 00:49:09,690
Hij gaf het mij als het ware
te leen, maar Hij heeft ook

829
00:49:09,690 --> 00:49:13,470
alle recht om het weer weg te nemen,
omdat het werkelijk van begin tot eind

830
00:49:13,470 --> 00:49:14,610
van Hem is.’

831
00:49:14,610 --> 00:49:17,850
Dat is de juiste manier om
naar je bezittingen te kijken.

832
00:49:17,850 --> 00:49:19,770
In hoofdstuk 2 staat opnieuw:

833
00:49:19,770 --> 00:49:24,510
Opnieuw was er een dag, toen de zonen van
God kwamen om hun opwachting te maken bij

834
00:49:24,510 --> 00:49:29,130
de HEERE, dat ook de satan in hun
midden kwam om zijn opwachting te maken

835
00:49:29,130 --> 00:49:30,450
bij de HEERE.

836
00:49:30,450 --> 00:49:34,530
Toen zei de HEERE tegen de
satan: Waar komt u vandaan?

837
00:49:34,530 --> 00:49:37,650
En de satan antwoordde de HEERE en zei:

838
00:49:37,650 --> 00:49:42,030
Van het rondtrekken over de aarde
en van het rondwandelen erover.

839
00:49:42,030 --> 00:49:47,310
De HEERE zei tegen de satan: Hebt u
ook acht geslagen op Mijn dienaar Job?

840
00:49:47,310 --> 00:49:51,750
Want er is niemand op de aarde
zoals hij, een vroom en oprecht man,

841
00:49:51,750 --> 00:49:55,770
hij is godvrezend en keert
zich af van het kwaad.

842
00:49:55,770 --> 00:49:58,170
Hij houdt nog steeds
vast aan zijn vroomheid,

843
00:49:58,170 --> 00:50:02,970
hoewel u Mij tegen hem opgezet hebt
om hem zonder reden te verslinden.

844
00:50:02,970 --> 00:50:07,890
Tot zover is natuurlijk alles woordelijk
hetzelfde als in het vorige gesprek.

845
00:50:07,890 --> 00:50:09,450
Wanneer God zegt:

846
00:50:09,450 --> 00:50:15,030
De HEERE zei tegen de satan: Hebt u
ook acht geslagen op Mijn dienaar Job?

847
00:50:15,030 --> 00:50:19,830
Want er is niemand op de aarde
zoals hij, een vroom en oprecht man,

848
00:50:19,830 --> 00:50:24,210
hij is godvrezend en keert
zich af van het kwaad.

849
00:50:24,210 --> 00:50:28,170
dan is dat een nog scherpere
steek naar satan dan daarvoor.

850
00:50:28,170 --> 00:50:33,270
Want satan had opgeschept dat Job
op dit punt wel bezweken zou zijn.

851
00:50:33,270 --> 00:50:35,790
Natuurlijk bleek satan
zich te hebben vergist.

852
00:50:35,790 --> 00:50:39,150
En het klinkt alsof God hem dat
nog eens een beetje inwrijft,

853
00:50:39,150 --> 00:50:41,010
want Hij zegt vervolgens:

854
00:50:41,010 --> 00:50:44,010
En hij blijft nog steeds
trouw aan zijn principes,

855
00:50:44,010 --> 00:50:49,470
ook al heb je Mij tegen hem opgezet
om hem zonder reden kapot te maken.

856
00:50:49,470 --> 00:50:54,270
Satan zette God ertoe aan om Job
zonder reden te gronde te richten.

857
00:50:54,270 --> 00:50:58,050
Niet om hem definitief te vernietigen,
niet om hem als een insect te

858
00:50:58,050 --> 00:51:02,190
verpletteren, maar om daadwerkelijk dit
soort verwoesting in zijn leven aan te

859
00:51:02,190 --> 00:51:04,110
richten, zonder reden.

860
00:51:04,110 --> 00:51:06,150
Het kwam niet door iets in Job.

861
00:51:06,150 --> 00:51:08,010
Het was zonder reden.

862
00:51:08,010 --> 00:51:11,970
Dit was eenvoudig iets wat God
deed omdat Hij er soeverein voor

863
00:51:11,970 --> 00:51:14,790
koos Job op deze manier
op de proef te stellen.

864
00:51:14,790 --> 00:51:17,310
Er is niets in Job dat het veroorzaakte.

865
00:51:17,310 --> 00:51:21,870
Toen antwoordde de satan de
HEERE en zei: Huid voor huid!

866
00:51:21,870 --> 00:51:25,230
Alles wat iemand heeft, zal
hij geven voor zijn leven.

867
00:51:25,230 --> 00:51:26,610
Deze uitdrukking:

868
00:51:26,610 --> 00:51:28,470
Huid voor huid.

869
00:51:28,470 --> 00:51:33,570
Geen enkele Bijbelcommentator weet wat
die betekent, en dat zeggen ze allemaal.

870
00:51:33,570 --> 00:51:37,110
Ze zeggen allemaal dat ze
niet weten wat het betekent.

871
00:51:37,110 --> 00:51:41,550
Sommigen speculeren erover, maar
het is een onduidelijk oud gezegde.

872
00:51:41,550 --> 00:51:46,110
Het is duidelijk dat dit voor de
lezers van het boek Job iets betekende.

873
00:51:46,110 --> 00:51:48,570
Het was misschien een gangbaar gezegde.

874
00:51:48,570 --> 00:51:50,850
Maar om de betekenis ervan af te leiden,

875
00:51:50,850 --> 00:51:52,590
moeten we het tweede deel van deze

876
00:51:52,590 --> 00:51:55,890
uitspraak waarschijnlijk zien
als een toepassing ervan.

877
00:51:55,890 --> 00:51:57,930
Er is een algemeen gezegde:

878
00:51:57,930 --> 00:51:59,490
Huid voor huid.

879
00:51:59,490 --> 00:52:02,910
En de uitleg daarvan is dat
een mens alles wat hij heeft

880
00:52:02,910 --> 00:52:05,370
zal geven in ruil voor zijn leven.

881
00:52:05,370 --> 00:52:10,110
Er is geopperd dat huid zou kunnen slaan
op pelzen die op de markt werden gekocht.

882
00:52:10,110 --> 00:52:14,730
Maar het is dan wel heel onwaarschijnlijk
dat huiden tegen huiden werden geruild.

883
00:52:14,730 --> 00:52:18,510
Huiden zouden tegen geld kunnen worden
geruild, maar niet tegen huiden.

884
00:52:18,510 --> 00:52:22,230
Het feit dat Job hierna getroffen werd
door een aandoening aan zijn huid,

885
00:52:22,230 --> 00:52:26,610
doet vermoeden dat het op een of andere
manier naar de huid van een mens verwijst.

886
00:52:26,610 --> 00:52:31,350
Het is waarschijnlijk gewoon een
spreekwoord, een soort algemene stelregel,

887
00:52:31,350 --> 00:52:36,450
een gezegde dat een verkorte weergave was
van een langere reeks vooronderstellingen.

888
00:52:36,450 --> 00:52:40,410
Zelf heb ik een theorie, maar ik weet
er niet meer van dan de geleerden.

889
00:52:40,410 --> 00:52:45,090
Het komt mij voor dat het een gezegde
kan zijn dat van de markt afkomstig is.

890
00:52:45,090 --> 00:52:49,050
Daar verkopen of ruilen mensen dingen,
maar niet voor minder dan die dingen

891
00:52:49,050 --> 00:52:50,550
hun waard zijn.

892
00:52:50,550 --> 00:52:54,990
Stel je voor dat iemand je een willekeurig
geldbedrag zou aanbieden voor je leven,

893
00:52:54,990 --> 00:52:58,950
of voor je huid, om het zo te
zeggen, om je huid te redden.

894
00:52:58,950 --> 00:53:02,430
Natuurlijk zou je er geen
enkel geldbedrag voor aannemen.

895
00:53:02,430 --> 00:53:06,270
Je zou voor jouw huid met niets
minder genoegen nemen dan een huid.

896
00:53:06,270 --> 00:53:10,590
Dat wil zeggen, je zou niets aannemen
dat minder waard is dan je leven.

897
00:53:10,590 --> 00:53:13,170
Als iemand jouw leven van je wilde kopen,

898
00:53:13,170 --> 00:53:15,750
zou die je er leven
voor terug moeten geven.

899
00:53:15,750 --> 00:53:18,150
Je zou het niet voor geld ruilen.

900
00:53:18,150 --> 00:53:22,710
In ruil voor je huid zou je niets
aannemen dat minder waard is dan je huid.

901
00:53:22,710 --> 00:53:26,850
Huid voor huid, en niets
minder dan dat, voor jouw huid.

902
00:53:26,850 --> 00:53:31,830
Dat lijkt overeen te komen met wat satan
hierna zegt, want wat een mens ook heeft,

903
00:53:31,830 --> 00:53:34,590
hij zal het geven in ruil voor zijn leven.

904
00:53:34,590 --> 00:53:37,230
Dat wil zeggen, zijn leven is hem meer

905
00:53:37,230 --> 00:53:40,050
waard dan welke hoeveelheid
bezittingen ook.

906
00:53:40,050 --> 00:53:42,510
Dat kan de betekenis zijn geweest van:

907
00:53:42,510 --> 00:53:43,590
Huid voor huid.

908
00:53:43,590 --> 00:53:48,150
Het kan een bekende manier zijn geweest om
een langere gedachte samen te vatten die

909
00:53:48,150 --> 00:53:50,430
voor ons verloren is gegaan.

910
00:53:50,430 --> 00:53:55,350
Steek Uw hand maar eens uit en
tref zijn beenderen en zijn vlees.

911
00:53:55,350 --> 00:53:59,670
Voorwaar, hij zal U in Uw
aangezicht vaarwel zeggen.

912
00:53:59,670 --> 00:54:02,010
Toen zei Jahweh tegen satan:

913
00:54:02,010 --> 00:54:09,030
En de HEERE zei tegen de satan: Zie, hij
is in uw hand, maar spaar zijn leven.

914
00:54:09,030 --> 00:54:12,030
God geeft hem hier wat meer speelruimte.

915
00:54:12,030 --> 00:54:15,210
Eerst liet Hij hem zijn
bezittingen afnemen, maar:

916
00:54:15,210 --> 00:54:16,890
Raak hem niet aan.

917
00:54:16,890 --> 00:54:18,270
Nu zegt Hij:

918
00:54:18,270 --> 00:54:21,690
Je mag hem treffen, maar
je mag hem niet doden.

919
00:54:21,690 --> 00:54:26,550
Toen ging de satan weg van het aangezicht
van de HEERE en hij trof Job met

920
00:54:26,550 --> 00:54:31,050
vreselijke zweren, van zijn
voetzool af tot aan zijn schedel.

921
00:54:31,050 --> 00:54:33,030
Let op hoe snel dit gaat.

922
00:54:33,030 --> 00:54:37,890
In het vorige geval, in
hoofdstuk 1, vers 12, staat:

923
00:54:37,890 --> 00:54:43,950
De HEERE zei tegen de satan: Zie,
alles wat hij heeft, is in uw hand;

924
00:54:43,950 --> 00:54:47,730
alleen naar hemzelf mag
u uw hand niet uitsteken.

925
00:54:47,730 --> 00:54:51,150
En de satan ging weg van
het aangezicht van de HEERE.

926
00:54:51,150 --> 00:54:53,250
Dan staat er in vers 13:

927
00:54:53,250 --> 00:54:57,510
Er was nu een dag, toen zijn
zonen en zijn dochters aten

928
00:54:57,510 --> 00:55:01,650
en wijn dronken in het huis van
hun broer, de eerstgeborene,

929
00:55:01,650 --> 00:55:04,170
Dat kan enige tijd later zijn geweest.

930
00:55:04,170 --> 00:55:08,190
Er bestaat in elk geval de mogelijkheid
dat er tijd verstreek tussen

931
00:55:08,190 --> 00:55:11,730
deze afspraak die satan met
God maakte en het moment

932
00:55:11,730 --> 00:55:14,670
waarop satan de geschikte gelegenheid koos

933
00:55:14,670 --> 00:55:17,610
om zijn kwaadaardige
plannen uit te voeren.

934
00:55:17,610 --> 00:55:21,570
Maar hier lijkt het alsof
satan ongeduldig is.

935
00:55:21,570 --> 00:55:27,330
Hij gaat rechtstreeks bij de Heere
vandaan en treft Job zonder enig uitstel:

936
00:55:27,330 --> 00:55:31,530
Met pijnlijke zweren van zijn
voetzolen tot zijn kruin.

937
00:55:31,530 --> 00:55:35,370
Nu is er veel gespeculeerd
over de aard van deze ziekte.

938
00:55:35,370 --> 00:55:38,490
Geleerden willen er soms
melaatsheid van maken.

939
00:55:38,490 --> 00:55:41,130
Als dat zo was, zouden zijn vrienden niet

940
00:55:41,130 --> 00:55:44,910
echt zo dicht bij hem hebben kunnen
komen als ze kennelijk deden.

941
00:55:44,910 --> 00:55:50,250
Een aantal geleerden uit de oudheid
heeft er elefantiasis van willen maken.

942
00:55:50,250 --> 00:55:55,230
Dat is een ziekte die vooral mensen
in Afrika en in die streek krijgen,

943
00:55:55,230 --> 00:56:00,330
een afschuwelijke, gevreesde
en ongeneeslijke ziekte.

944
00:56:00,330 --> 00:56:05,310
Sommigen zeggen dat elefantiasis
eigenlijk ook een vorm van melaatsheid is,

945
00:56:05,310 --> 00:56:08,970
maar de Bijbel gebruikt de term
melaatsheid niet en noemt ook

946
00:56:08,970 --> 00:56:11,130
niets anders specifieks.

947
00:56:11,130 --> 00:56:13,770
Hij zit gewoon helemaal onder de zweren.

948
00:56:13,770 --> 00:56:17,070
Dat zou door allerlei aandoeningen
veroorzaakt kunnen worden,

949
00:56:17,070 --> 00:56:19,290
infecties of wat dan ook.

950
00:56:19,290 --> 00:56:22,650
We weten wel dat hij elders
zijn symptomen beschrijft.

951
00:56:22,650 --> 00:56:26,550
In hoofdstuk 30, vers 17 en vers 30,

952
00:56:26,550 --> 00:56:30,690
beschrijft hij bijvoorbeeld pijn en
een brandend gevoel in zijn beenderen.

953
00:56:30,690 --> 00:56:32,730
Dat hoorde bij zijn symptomen.

954
00:56:32,730 --> 00:56:37,050
Zijn beenderen brandden in
hem; zijn beenderen deden pijn.

955
00:56:37,050 --> 00:56:42,870
In hoofdstuk 30, vers 30, vermeldt
hij dat zijn huid donker was geworden,

956
00:56:42,870 --> 00:56:45,270
vervelde en van hem afviel.

957
00:56:45,270 --> 00:56:49,890
In hoofdstuk 7, vers 5, lijkt
het erop dat hij het heeft over

958
00:56:49,890 --> 00:56:52,470
puisten die voortdurend openbarsten.

959
00:56:52,470 --> 00:56:56,490
Hij krabt zich met een potscherf,
misschien om de jeuk te verlichten,

960
00:56:56,490 --> 00:57:01,290
of mogelijk om de etter weg te schrapen
die voortdurend uit zijn huid komt.

961
00:57:01,290 --> 00:57:03,510
Hij wil niet dat die zich ophoopt.

962
00:57:03,510 --> 00:57:08,190
Maar hij is er ellendig aan toe
en lijdt duidelijk hevige pijn.

963
00:57:08,190 --> 00:57:09,930
Er staat in vers 8:

964
00:57:09,930 --> 00:57:13,050
En Job nam een potscherf
om zich daarmee te krabben,

965
00:57:13,050 --> 00:57:15,390
terwijl hij midden in de as zat.

966
00:57:15,390 --> 00:57:19,650
Dat zitten midden in de as betekent
volgens de meeste geleerden dat hij de

967
00:57:19,650 --> 00:57:23,850
stad uitging en op de ashoop
of de vuilnisbelt ging zitten.

968
00:57:23,850 --> 00:57:27,990
Sommigen denken dat dit erop wijst
dat hij door de stad werd verstoten.

969
00:57:27,990 --> 00:57:31,110
De mensen namen namelijk
hetzelfde aan als zijn vrienden:

970
00:57:31,110 --> 00:57:35,670
dat deze ramp hem was overkomen omdat
hij wel een slecht mens moest zijn,

971
00:57:35,670 --> 00:57:38,850
en dat hij daarom uit de
gemeenschap werd gestoten.

972
00:57:38,850 --> 00:57:43,110
Of hij moest vanwege zijn ziekte,
als het melaatsheid was of zoiets,

973
00:57:43,110 --> 00:57:46,110
in afzondering worden gehouden
en weggestuurd worden,

974
00:57:46,110 --> 00:57:48,330
en hij zat op de vuilnisbelt.

975
00:57:48,330 --> 00:57:51,510
Anderen denken dat het zitten
in de as eenvoudig een bewuste

976
00:57:51,510 --> 00:57:55,470
daad van bekering in stof
en as was, om zo te zeggen.

977
00:57:55,470 --> 00:57:59,970
Dat hij de as koos als plek om te
zitten omdat rouwen in stof en as

978
00:57:59,970 --> 00:58:01,770
heel gebruikelijk was.

979
00:58:01,770 --> 00:58:03,690
Maar hij zat hoe dan ook in de as,

980
00:58:03,690 --> 00:58:08,310
en we krijgen niet onmiddellijk zijn
reactie te horen, zoals in hoofdstuk 1.

981
00:58:08,310 --> 00:58:10,830
In plaats daarvan verschijnt zijn vrouw.

982
00:58:10,830 --> 00:58:15,870
Zij is het enige nog levende gezinslid
dat hij over heeft, voor zover hij weet.

983
00:58:15,870 --> 00:58:17,490
Ze zei tegen hem:

984
00:58:17,490 --> 00:58:22,230
Toen zei zijn vrouw tegen hem: Houd
je nog steeds vast aan je vroomheid?

985
00:58:22,230 --> 00:58:24,630
Zeg God vaarwel en sterf.

986
00:58:24,630 --> 00:58:29,370
Ook hier is het het woord ‘zegenen’,
maar bedoeld in een kwade zin.

987
00:58:29,370 --> 00:58:33,930
Zijn vrouw wordt duidelijk een spreekbuis
voor de vijand. Ze weet dat niet.

988
00:58:33,930 --> 00:58:35,670
Waarschijnlijk leeft ze met hem mee.

989
00:58:35,670 --> 00:58:39,870
Ze kan het waarschijnlijk moeilijk aanzien
dat haar man er zo aan toe is en denkt:

990
00:58:39,870 --> 00:58:44,070
‘Je zou beter af zijn als je gewoon
stierf en uit je lijden werd verlost.

991
00:58:44,070 --> 00:58:47,790
Dus waarom vervloek je God niet
gewoon en laat je Hem je treffen?’

992
00:58:47,790 --> 00:58:52,170
Je kunt niet rechtstreeks zelfmoord
plegen, maar je zou je wel zozeer de toorn

993
00:58:52,170 --> 00:58:57,030
van God op de hals kunnen halen dat Hij
je doodt, en dat zou beter zijn dan dit.

994
00:58:57,030 --> 00:59:00,930
Nogmaals, ze hadden geen besef
van een leven na de dood.

995
00:59:00,930 --> 00:59:04,770
Het was dus niet zo dat je,
als je door Gods hand stierf,

996
00:59:04,770 --> 00:59:07,770
kon verwachten naar de
hel of de hemel te gaan.

997
00:59:07,770 --> 00:59:11,730
Maar als je door Gods hand stierf,
werd je uit je lijden verlost.

998
00:59:11,730 --> 00:59:15,330
Dus of ze nu met zijn ellende
meeleeft of wat dan ook,

999
00:59:15,330 --> 00:59:20,370
ze spoort hem duidelijk aan om de richting
in te gaan die de duivel voor hem wil.

1000
00:59:20,370 --> 00:59:23,670
Daarmee wordt ze een werktuig
van satan in zijn leven.

1001
00:59:23,670 --> 00:59:26,010
Net zoals Petrus dat bij Jezus was

1002
00:59:26,010 --> 00:59:30,390
toen Petrus Jezus aanspoorde om
de kruisdood niet te aanvaarden,

1003
00:59:30,390 --> 00:59:31,830
en Jezus zei:

1004
00:59:31,830 --> 00:59:37,110
Maar Hij keerde Zich om en zei tegen
Petrus: Ga weg achter Mij, satan!

1005
00:59:37,110 --> 00:59:41,310
U bent een struikelblok voor Mij,
want u bedenkt niet de dingen van God,

1006
00:59:41,310 --> 00:59:43,170
maar die van de mensen.

1007
00:59:43,170 --> 00:59:47,970
Soms zijn onze vertrouwde vrienden of
geliefden degenen die eigenlijk onbedoeld

1008
00:59:47,970 --> 00:59:51,990
worden gebruikt om te zeggen wat
de duivel ons wil laten horen.

1009
00:59:51,990 --> 00:59:53,790
Maar hij zei tegen haar:

1010
00:59:53,790 --> 00:59:58,590
Maar hij zei tegen haar: Je spreekt
zoals één van de dwaze vrouwen spreekt.

1011
00:59:58,590 --> 01:00:03,270
Zouden wij het goede wel van God ontvangen
en zouden we het kwade niet ontvangen?

1012
01:00:03,270 --> 01:00:06,090
In dit alles zondigde
Job met zijn lippen niet.

1013
01:00:06,090 --> 01:00:10,170
Hij zegt niet dat ze slecht is,
maar hij zegt dat ze dwaas handelt.

1014
01:00:10,170 --> 01:00:15,030
Haar advies is om God te vervloeken.
Dat is niet goed. Hij zegt:

1015
01:00:15,030 --> 01:00:19,230
Als we het goede van God aannemen, moeten
we dan ook niet het slechte aannemen?

1016
01:00:19,230 --> 01:00:22,050
Dus ook hier denkt hij er hetzelfde over.

1017
01:00:22,050 --> 01:00:24,930
God is Degene Die ons
het goede heeft gegeven,

1018
01:00:24,930 --> 01:00:28,170
en God is Degene Die ons tegenspoed geeft.

1019
01:00:28,170 --> 01:00:32,190
Zouden we het ene niet even bereidwillig
moeten aanvaarden als het andere?

1020
01:00:32,190 --> 01:00:36,630
Waarom zouden we het goede aanvaarden en
denken dat dat normaal is en dat we daar

1021
01:00:36,630 --> 01:00:40,530
recht op hebben, en niet denken
dat dat ook voor tegenspoed geldt?

1022
01:00:40,530 --> 01:00:44,070
Hij is heel redelijk voor een
man die zo veel pijn lijdt.

1023
01:00:44,070 --> 01:00:48,870
Maar het is mogelijk dat een mens zijn
oprechtheid en zijn hoge dunk van God

1024
01:00:48,870 --> 01:00:52,050
behoudt, hoe zwaar de
beproevingen ook worden.

1025
01:00:52,050 --> 01:00:57,630
Toen de drie vrienden van Job van al dit
onheil, dat hem overkomen was, hoorden,

1026
01:00:57,630 --> 01:01:04,710
kwamen zij, elk uit zijn woonplaats:
Elifaz, de Temaniet, Bildad, de Suhiet,

1027
01:01:04,710 --> 01:01:07,230
en Zofar, de Naämathiet.

1028
01:01:07,230 --> 01:01:12,330
Zij spraken met elkaar af om naar hem toe
te gaan om hem hun medeleven te betuigen

1029
01:01:12,330 --> 01:01:14,010
en hem te troosten.

1030
01:01:14,010 --> 01:01:18,210
Toen zij hun ogen van veraf
opsloegen, herkenden zij hem niet.

1031
01:01:18,210 --> 01:01:23,070
Zij begonnen luid te huilen; daarbij
scheurde ieder zijn bovenkleed en ze

1032
01:01:23,070 --> 01:01:25,830
strooiden stof naar de
hemel over hun hoofden.

1033
01:01:25,830 --> 01:01:29,010
Dat wil niet zeggen dat ze
dachten dat hij iemand anders was.

1034
01:01:29,010 --> 01:01:33,870
Ze herkenden hem niet als de man die ze
hadden gekend, omdat hij zo anders is.

1035
01:01:33,870 --> 01:01:37,710
Dat is opnieuw een gebruikelijke
manier om rouw te tonen.

1036
01:01:37,710 --> 01:01:42,270
Zo zaten zij met hem op de aarde,
zeven dagen en zeven nachten.

1037
01:01:42,270 --> 01:01:47,250
Niemand sprak een woord tot hem, want
zij zagen dat het leed zeer hevig was.

1038
01:01:47,250 --> 01:01:49,950
Hier zullen we later meer over zeggen.

1039
01:01:49,950 --> 01:01:53,310
Deze drie vrienden kwamen
duidelijk met goede bedoelingen.

1040
01:01:53,310 --> 01:01:57,030
Ze hadden gehoord over de ellende
van hun gezamenlijke vriend.

1041
01:01:57,030 --> 01:01:59,250
Ze hadden een afspraak gemaakt.

1042
01:01:59,250 --> 01:02:03,690
Ze hadden met elkaar overlegd en dachten
blijkbaar dat het beter zou zijn om hem

1043
01:02:03,690 --> 01:02:06,750
als groep te bezoeken
dan ieder afzonderlijk.

1044
01:02:06,750 --> 01:02:10,650
Dus maakten ze een afspraak
om samen bij hem te komen,

1045
01:02:10,650 --> 01:02:13,470
in de hoop hem wat troost te kunnen geven.

1046
01:02:13,470 --> 01:02:17,370
Maar hun idee van troost was
hem tot bekering te brengen,

1047
01:02:17,370 --> 01:02:21,150
omdat ze van mening waren dat
hij iets kwaads had gedaan.

1048
01:02:21,150 --> 01:02:24,270
En de enige manier waarop het
beter met hem zou kunnen gaan,

1049
01:02:24,270 --> 01:02:27,150
was volgens hen dat hij zich bekeerde.

1050
01:02:27,150 --> 01:02:30,210
Er zijn momenten waarop
dat voor mensen geldt,

1051
01:02:30,210 --> 01:02:33,510
en het is niet echt liefdeloos
van hen om zo te denken.

1052
01:02:33,510 --> 01:02:38,010
Op dit moment weten ze niet beter, en
ze nemen aan dat dit is wat goed voor

1053
01:02:38,010 --> 01:02:39,330
hem zal zijn.

1054
01:02:39,330 --> 01:02:42,330
Dus komen ze om te proberen te helpen.

1055
01:02:42,330 --> 01:02:48,090
Hun fijngevoeligheid en medeleven met hem
blijken uit het feit dat ze bereid zijn om

1056
01:02:48,090 --> 01:02:51,870
zeven dagen en zeven nachten
met hem op de grond te zitten.

1057
01:02:51,870 --> 01:02:55,950
Nu waren dit allemaal vooraanstaande
mannen in hun samenleving.

1058
01:02:55,950 --> 01:02:59,430
Ik ben er zeker van dat Job de
aanzienlijkste van de mannen van het

1059
01:02:59,430 --> 01:03:03,510
Oosten was, en zijn vrienden hadden
waarschijnlijk een vergelijkbare positie

1060
01:03:03,510 --> 01:03:05,190
in hun samenleving.

1061
01:03:05,190 --> 01:03:09,390
Ze komen allemaal uit verschillende
landen of verschillende stammen.

1062
01:03:09,390 --> 01:03:14,070
Het is een internationaal gezelschap,
maar Job had internationale vrienden.

1063
01:03:14,070 --> 01:03:15,930
Hij was een man van aanzien.

1064
01:03:15,930 --> 01:03:20,250
Dus komen ze, vernederen ze zich en
gaan ze bij hem op de grond zitten.

1065
01:03:20,250 --> 01:03:24,690
En ze zitten zeven dagen en
zeven nachten zwijgend bij hem.

1066
01:03:24,690 --> 01:03:28,230
Het kan zijn dat ze in die tijd
hun toespraken voorbereiden,

1067
01:03:28,230 --> 01:03:30,870
maar ze houden zich in en spreken niet.

1068
01:03:30,870 --> 01:03:33,630
Misschien was dit een tijd
van rouw om zijn kinderen,

1069
01:03:33,630 --> 01:03:35,850
als die inderdaad gestorven waren.

1070
01:03:35,850 --> 01:03:40,350
Of dit kan geruime tijd na de dood
van zijn kinderen zijn geweest.

1071
01:03:40,350 --> 01:03:45,030
Voor zover wij weten — we weten
niet hoeveel tijd er verstreken is.

1072
01:03:45,030 --> 01:03:48,750
Hoe dan ook, we zien dat ze
niet spreken totdat Job spreekt,

1073
01:03:48,750 --> 01:03:51,990
en hij spreekt in het volgende
hoofdstuk. Daar komen we op terug.