1
00:00:02,070 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:11,250
Deze keer behandelen we Job
hoofdstuk 29 tot en met 31.

3
00:00:11,250 --> 00:00:15,570
We waren aangekomen bij de laatste
reeks toespraken van Job zelf.

4
00:00:15,570 --> 00:00:17,910
Dit is een heel lang gedeelte.

5
00:00:17,910 --> 00:00:24,690
Het begon met zijn antwoord aan Bildad in
hoofdstuk 26 en liep door in hoofdstuk 27.

6
00:00:24,690 --> 00:00:29,130
Dat lijkt het laatste van zijn antwoorden
aan zijn drie vrienden te zijn geweest.

7
00:00:29,130 --> 00:00:33,270
Maar dan krijgen we in hoofdstuk
28 een gedicht over wijsheid,

8
00:00:33,270 --> 00:00:37,710
dat grotendeels gewijd is aan de
vraag waar wijsheid te vinden is.

9
00:00:37,710 --> 00:00:41,130
Bijna de helft van het gedicht
beschrijft hoe mensen hebben geleerd om

10
00:00:41,130 --> 00:00:45,390
goud en zilver en smaragden en
robijnen uit de grond te halen,

11
00:00:45,390 --> 00:00:48,570
maar niet hebben geleerd
waar wijsheid te vinden is.

12
00:00:48,570 --> 00:00:53,010
Toch is wijsheid meer waard
dan goud en zilver en robijnen.

13
00:00:53,010 --> 00:00:57,870
Aan het einde van hoofdstuk 28 komt hij
tot de conclusie dat wijsheid te vinden is

14
00:00:57,870 --> 00:01:00,030
in de vrees voor de Heere.

15
00:01:00,030 --> 00:01:06,030
Maar tegen de mens heeft Hij gezegd: Zie,
de vreze des Heeren, dat is wijsheid,

16
00:01:06,030 --> 00:01:09,090
en zich afkeren van het kwade is inzicht.

17
00:01:09,090 --> 00:01:13,110
Dat betekent natuurlijk dat het niet
uitmaakt hoeveel opleiding en kennis

18
00:01:13,110 --> 00:01:17,490
iemand heeft, of het nu wereldlijke
of godsdienstige kennis is.

19
00:01:17,490 --> 00:01:22,710
Als hij de Heere niet vreest, heeft hij
misschien feiten en cijfers en informatie,

20
00:01:22,710 --> 00:01:25,410
maar is hij niet werkelijk
wijs in zijn denken

21
00:01:25,410 --> 00:01:29,730
en zijn levensbeschouwing en
zijn keuzes en zijn handelen.

22
00:01:29,730 --> 00:01:33,270
De vrees voor de Heere
is de kern van alles.

23
00:01:33,270 --> 00:01:35,370
Wat is de vrees voor de Heere?

24
00:01:35,370 --> 00:01:39,930
De vrees voor de Heere is een uitdrukking
die vaak in de Bijbel wordt gebruikt,

25
00:01:39,930 --> 00:01:42,030
en niet alleen in het Oude Testament.

26
00:01:42,030 --> 00:01:45,750
We zouden kunnen denken dat het een
oudtestamentische uitdrukking is,

27
00:01:45,750 --> 00:01:49,890
en die misschien als een tegenstelling
zien met een nieuwtestamentische gedachte

28
00:01:49,890 --> 00:01:54,750
van eenvoudigweg God liefhebben
of op God vertrouwen.

29
00:01:54,750 --> 00:02:00,390
God vrezen lijkt een onaangename
emotie, en veel mensen weten gewoon niet

30
00:02:00,390 --> 00:02:03,690
hoe dat in het leven van een
gelovige zou moeten passen.

31
00:02:03,690 --> 00:02:06,810
Want in 1 Johannes hoofdstuk 4 staat:

32
00:02:06,810 --> 00:02:12,630
Er is in de liefde geen vrees, maar de
volmaakte liefde drijft de vrees uit.

33
00:02:12,630 --> 00:02:18,330
De vrees houdt immers straf in, en wie
vreest, is niet volmaakt in de liefde.

34
00:02:18,330 --> 00:02:22,470
Daarom zou het erop lijken dat de
vrees voor God niet op zijn plaats is

35
00:02:22,470 --> 00:02:24,090
als we God liefhebben.

36
00:02:24,090 --> 00:02:29,190
Maar de vrees voor God in de Bijbel is
niet eenvoudigweg het gevoel bang te zijn

37
00:02:29,190 --> 00:02:31,950
en te leven met een gevoel van angst

38
00:02:31,950 --> 00:02:36,750
en vrees voor het onbekende of vrees
voor gevaar of iets dergelijks.

39
00:02:36,750 --> 00:02:41,130
Het is geen gevoel van onzekerheid
omdat God weet wat je doet.

40
00:02:41,130 --> 00:02:45,510
Het is niet noodzakelijkerwijs de
angst dat Hij tegen je zal uitvallen

41
00:02:45,510 --> 00:02:49,590
en je zal aanvallen zodra je
buiten de lijntjes kleurt.

42
00:02:49,590 --> 00:02:52,350
Sommige mensen vrezen
hun ouders op die manier,

43
00:02:52,350 --> 00:02:55,290
en sommigen vrezen hun
machthebbers op die manier.

44
00:02:55,290 --> 00:02:59,310
Maar de vrees voor God is
eigenlijk iets veel gezonders.

45
00:02:59,310 --> 00:03:01,230
In Psalm 19 staat:

46
00:03:01,230 --> 00:03:05,850
De vreze des HEEREN is rein,
zij houdt voor eeuwig stand;

47
00:03:05,850 --> 00:03:08,970
de bepalingen van de
HEERE zijn waarachtig,

48
00:03:08,970 --> 00:03:11,430
met elkaar zijn zij rechtvaardig.

49
00:03:11,430 --> 00:03:15,210
De vrees voor de Heere
betekent eenvoudig dit:

50
00:03:15,210 --> 00:03:20,250
je bent inderdaad bang om bij God
weg te lopen, om God te mishagen,

51
00:03:20,250 --> 00:03:22,470
om tegen God in opstand te komen.

52
00:03:22,470 --> 00:03:26,730
Want je beseft dat God groot
is en God machtig is en God

53
00:03:26,730 --> 00:03:29,850
al je gehoorzaamheid
en je eerbied verdient.

54
00:03:29,850 --> 00:03:34,650
Daarom is de gedachte op goede voet met
Hem te staan een beangstigende gedachte.

55
00:03:34,650 --> 00:03:37,650
[Vertalersnoot: De spreker
zegt hier ‘op goede voet’;

56
00:03:37,650 --> 00:03:41,670
gezien de omliggende uitleg bedoelt
hij vermoedelijk ‘op slechte voet’.]

57
00:03:41,670 --> 00:03:43,290
Maar de Bijbel zegt:

58
00:03:43,290 --> 00:03:47,490
Uit ontzag voor de Heer keren
mensen zich af van het kwaad.

59
00:03:47,490 --> 00:03:52,830
Dus de vrees voor de Heere drijft je
juist naar een positieve relatie met God.

60
00:03:52,830 --> 00:03:57,810
Angst is niet de emotie die je
bewust ervaart ten opzichte van God.

61
00:03:57,810 --> 00:04:02,310
We leven allemaal wel met angst, ook
als we ons daar niet van bewust zijn.

62
00:04:02,310 --> 00:04:04,830
We zijn bijvoorbeeld misschien
niet bang voor water,

63
00:04:04,830 --> 00:04:08,910
maar we zouden wel bang zijn om midden
op de oceaan schipbreuk te lijden,

64
00:04:08,910 --> 00:04:10,350
waar geen land is.

65
00:04:10,350 --> 00:04:14,970
Want dan bevinden we ons in een verhouding
tot water die dodelijk voor ons is.

66
00:04:14,970 --> 00:04:18,090
Als het water in een vijver
zit waar we kunnen zwemmen,

67
00:04:18,090 --> 00:04:22,830
of in een glas waaruit we kunnen drinken,
is water niet iets beangstigends.

68
00:04:22,830 --> 00:04:27,030
Maar als we door water worden overweldigd
en onze verhouding tot dat water niet

69
00:04:27,030 --> 00:04:30,930
veilig voor ons is, dan zijn we
er natuurlijk doodsbang voor.

70
00:04:30,930 --> 00:04:33,810
Om die reden nemen we
dat soort risico's niet.

71
00:04:33,810 --> 00:04:37,110
We proberen bijvoorbeeld niet
de oceaan over te zwemmen.

72
00:04:37,110 --> 00:04:38,730
We weten wel beter.

73
00:04:38,730 --> 00:04:41,490
We zijn wijzer dan dat. Waarom?

74
00:04:41,490 --> 00:04:46,050
Omdat we vrezen voor wat, zoals
we weten, het gevolg zou zijn.

75
00:04:46,050 --> 00:04:49,170
We lopen niet voortdurend
rond met angst voor water.

76
00:04:49,170 --> 00:04:51,510
Maar de gedachte iets heel doms te doen

77
00:04:51,510 --> 00:04:54,930
waardoor we in een dodelijke
verhouding tot water terechtkomen,

78
00:04:54,930 --> 00:04:59,550
zou ons wel angst aanjagen als we
dachten dat we dat echt moesten doen.

79
00:04:59,550 --> 00:05:04,110
Als we dat zouden overwegen, zou angst
ons ervan weerhouden om verder die kant

80
00:05:04,110 --> 00:05:05,130
op te gaan.

81
00:05:05,130 --> 00:05:09,930
Ik ben niet bang voor treinen, maar ik zou
wel bang zijn om met mijn auto op de rails

82
00:05:09,930 --> 00:05:14,790
te rijden, in de richting van een trein
die op volle snelheid op me afkomt.

83
00:05:14,790 --> 00:05:19,590
Want daardoor zou ik in de verkeerde
verhouding tot die trein komen te staan.

84
00:05:19,590 --> 00:05:21,270
Dat zou me bang maken.

85
00:05:21,270 --> 00:05:24,570
Maar omdat dat me bang
maakt, zal ik het niet doen.

86
00:05:24,570 --> 00:05:29,610
Met andere woorden, ik heb een gezonde
vrees voor iets wat niet nodig is.

87
00:05:29,610 --> 00:05:33,270
Het is niet nodig om in een
slechte relatie met God te staan.

88
00:05:33,270 --> 00:05:35,130
Daarin heb ik een keuze.

89
00:05:35,130 --> 00:05:38,610
Omdat ik dus een keuze
heb, leef ik niet in angst.

90
00:05:38,610 --> 00:05:42,630
Maar als de mogelijkheid bij me zou
opkomen om iets te doen waarmee ik tegen

91
00:05:42,630 --> 00:05:47,850
God in opstand kom, dan zorgt de vrees
voor God ervoor dat ik zo verstandig ben

92
00:05:47,850 --> 00:05:49,170
om dat niet te doen.

93
00:05:49,170 --> 00:05:52,230
De vreze Gods is, met andere woorden,

94
00:05:52,230 --> 00:05:55,650
angst om in een verkeerde
verhouding tot Hem te staan.

95
00:05:55,650 --> 00:05:59,670
Het voorbeeld dat ik het vaakst
gebruik, gaat over het verkeer.

96
00:05:59,670 --> 00:06:03,150
We zijn waarschijnlijk niet bang
voor het verkeer op de snelweg.

97
00:06:03,150 --> 00:06:08,130
Als je al jarenlang autorijdt, ga je
de snelweg op, je voegt gewoon in,

98
00:06:08,130 --> 00:06:11,250
je praat met je vrienden in
de auto en je denkt niet veel

99
00:06:11,250 --> 00:06:13,290
na over het andere verkeer.

100
00:06:13,290 --> 00:06:15,270
Het stelt niet zoveel voor.

101
00:06:15,270 --> 00:06:17,790
Verkeer is niet iets angstaanjagends.

102
00:06:17,790 --> 00:06:22,050
Maar als je plotseling beseft dat je de
verkeerde oprit hebt genomen en tegen het

103
00:06:22,050 --> 00:06:25,830
verkeer in rijdt, zou de
angst je om het hart slaan.

104
00:06:25,830 --> 00:06:29,790
Want je weet dat het verkeer je veel
kwaad kan doen als je er in een verkeerde

105
00:06:29,790 --> 00:06:31,290
verhouding toe staat.

106
00:06:31,290 --> 00:06:35,430
Als je dezelfde kant op gaat als
het verkeer, voel je geen angst.

107
00:06:35,430 --> 00:06:39,810
Maar die angst om in een verkeerde
verhouding tot het verkeer te staan,

108
00:06:39,810 --> 00:06:41,310
heb je voortdurend.

109
00:06:41,310 --> 00:06:43,290
Je bent je er alleen niet van bewust,

110
00:06:43,290 --> 00:06:47,550
omdat die pas nodig is als je
daadwerkelijk in een verkeerde verhouding

111
00:06:47,550 --> 00:06:51,750
tot het verkeer staat of overweegt
om in een verkeerde verhouding

112
00:06:51,750 --> 00:06:53,670
tot het verkeer te gaan staan.

113
00:06:53,670 --> 00:06:57,330
Je bent je er niet eens van
bewust dat je daar bang voor bent.

114
00:06:57,330 --> 00:06:59,010
Je denkt er niet aan.

115
00:06:59,010 --> 00:07:01,890
En zo is het ook met de vreze Gods.

116
00:07:01,890 --> 00:07:06,330
Wanneer je op goede voet staat met God,
denk je er niet aan dat je God vreest,

117
00:07:06,330 --> 00:07:09,510
omdat het geen overheersende emotie is.

118
00:07:09,510 --> 00:07:12,510
Maar wanneer je overweegt
om in opstand te komen,

119
00:07:12,510 --> 00:07:16,950
wanneer je overweegt om te zondigen,
wanneer je overweegt om met God

120
00:07:16,950 --> 00:07:20,970
overhoop te liggen, in een verkeerde
verhouding tot God te staan,

121
00:07:20,970 --> 00:07:23,670
dan zou dat angstaanjagend moeten zijn.

122
00:07:23,670 --> 00:07:26,790
Als dat niet zo is, is iemand niet wijs.

123
00:07:26,790 --> 00:07:32,070
Iemand die niet bang is om op slechte
voet met God te staan, is een dwaas.

124
00:07:32,070 --> 00:07:33,330
Daarom geldt:

125
00:07:33,330 --> 00:07:38,010
Het beginsel van wijsheid is de
vreze des HEEREN en de kennis van de

126
00:07:38,010 --> 00:07:40,110
heiligen is inzicht.

127
00:07:40,110 --> 00:07:42,450
En dit is dus de slotsom.

128
00:07:42,450 --> 00:07:43,950
Waar vind je wijsheid?

129
00:07:43,950 --> 00:07:48,090
Je vindt wijsheid in eerbied
voor God, in vrees voor God,

130
00:07:48,090 --> 00:07:51,810
in een gezond ontzag voor het
kwaad dat een mens overkomt

131
00:07:51,810 --> 00:07:55,650
wanneer hij niet op zijn Schepper
is afgestemd zoals het hoort.

132
00:07:55,650 --> 00:07:59,190
Veel uitleggers vinden dat
het gedicht in hoofdstuk 28

133
00:07:59,190 --> 00:08:01,650
een op zichzelf staand gedicht is.

134
00:08:01,650 --> 00:08:06,270
Het vat het voorgaande niet echt samen
en leidt het volgende ook niet in.

135
00:08:06,270 --> 00:08:10,410
Het lijkt gewoon het soort gedicht
dat je in Spreuken zou kunnen vinden.

136
00:08:10,410 --> 00:08:13,890
Er staat inderdaad een gedicht
dat er enigszins op lijkt in

137
00:08:13,890 --> 00:08:15,570
Spreuken hoofdstuk 8.

138
00:08:15,570 --> 00:08:19,950
En misschien dient het eenvoudig om een
onderbreking in het boek aan te brengen.

139
00:08:19,950 --> 00:08:24,150
We komen namelijk uit een gedeelte van het
boek dat wordt beheerst door dit gesprek

140
00:08:24,150 --> 00:08:26,550
tussen Job en deze drie mannen.

141
00:08:26,550 --> 00:08:30,570
Blijkbaar is dat gedeelte voorbij
en gaan we een ander gedeelte in.

142
00:08:30,570 --> 00:08:33,570
Er komen nu enkele andere
sprekers aan het woord.

143
00:08:33,570 --> 00:08:35,970
Job zal nog drie
hoofdstukken lang spreken,

144
00:08:35,970 --> 00:08:40,230
maar daarna zal Elihu zes
hoofdstukken lang spreken en God

145
00:08:40,230 --> 00:08:41,790
vier hoofdstukken lang.

146
00:08:41,790 --> 00:08:44,730
We zullen hier dus andere
gesprekspartners aantreffen.

147
00:08:44,730 --> 00:08:49,530
Eigenlijk zal Job niet met deze mensen
in gesprek gaan, en zelfs niet met God.

148
00:08:49,530 --> 00:08:54,870
Job spreekt zijn laatste woorden in
de hoofdstukken 29 tot en met 31.

149
00:08:54,870 --> 00:08:58,110
En aan het einde van hoofdstuk 31 staat:

150
00:08:58,110 --> 00:09:01,530
laat dan in plaats van
tarwe distels opkomen,

151
00:09:01,530 --> 00:09:04,830
en in plaats van gerst giftig onkruid!

152
00:09:04,830 --> 00:09:07,110
Hier eindigen de woorden van Job.

153
00:09:07,110 --> 00:09:09,450
En dat is ook zo ongeveer het geval.

154
00:09:09,450 --> 00:09:12,090
We vinden geen verdere toespraken van Job.

155
00:09:12,090 --> 00:09:15,210
Hij zegt aan het einde van het
boek nog een paar korte dingen,

156
00:09:15,210 --> 00:09:17,970
een paar woorden van
bekering en nederigheid,

157
00:09:17,970 --> 00:09:20,850
maar hij zal geen verdere
betogen meer houden.

158
00:09:20,850 --> 00:09:22,830
En dus rondt hij dat hier af.

159
00:09:22,830 --> 00:09:25,290
Het is niet zozeer een
antwoord aan zijn vrienden,

160
00:09:25,290 --> 00:09:29,370
maar meer een samenvatting van zijn
beproevingen en zijn problemen,

161
00:09:29,370 --> 00:09:31,890
en van het verdriet waaronder hij lijdt.

162
00:09:31,890 --> 00:09:36,330
Daarna hebben we Elihu die spreekt,
en vervolgens de Heere die spreekt.

163
00:09:36,330 --> 00:09:40,410
En Job antwoordt geen van beiden,
behalve aan het einde van de toespraken

164
00:09:40,410 --> 00:09:41,670
van de Heere.

165
00:09:41,670 --> 00:09:45,330
Job komt inderdaad tot
bekering. Maar waarvan?

166
00:09:45,330 --> 00:09:47,370
Wat heeft hij verkeerd gedaan?

167
00:09:47,370 --> 00:09:50,190
Dat is natuurlijk waar het
al die tijd om is gegaan.

168
00:09:50,190 --> 00:09:52,770
En misschien krijgen we
daar een aanwijzing voor,

169
00:09:52,770 --> 00:09:55,350
mogelijk zelfs in de toespraken van Elihu,

170
00:09:55,350 --> 00:09:59,010
hoewel zijn toespraken niet zoveel meer
licht op de zaak werpen dan die van

171
00:09:59,010 --> 00:10:00,330
de andere mannen.

172
00:10:00,330 --> 00:10:03,150
Hij lijkt in zijn inzicht
wel iets verder te komen

173
00:10:03,150 --> 00:10:06,810
en op een wat hoger geestelijk
niveau te spreken dan de anderen.

174
00:10:06,810 --> 00:10:09,090
Maar zover zijn we nog niet helemaal.

175
00:10:09,090 --> 00:10:11,790
Op dit moment kijken we naar hoofdstuk 29.

176
00:10:11,790 --> 00:10:14,430
We hebben hier nog drie
hoofdstukken waarin Job spreekt,

177
00:10:14,430 --> 00:10:17,430
en elk hoofdstuk heeft
zijn eigen kenmerken.

178
00:10:17,430 --> 00:10:23,250
Hoofdstuk 29 is eenvoudig een terugblik
op de goede oude tijd voordat deze

179
00:10:23,250 --> 00:10:24,990
beproevingen Job troffen.

180
00:10:24,990 --> 00:10:27,330
Hij had het echt helemaal voor elkaar.

181
00:10:27,330 --> 00:10:30,990
Hij genoot volop van het
leven, niet in zondige zin.

182
00:10:30,990 --> 00:10:34,470
Het was eenvoudig zo dat
hij een gezegend man was.

183
00:10:34,470 --> 00:10:38,610
Hij had een gezegend leven, een
leven waarin alles hem meezat,

184
00:10:38,610 --> 00:10:40,710
een benijdenswaardig leven.

185
00:10:40,710 --> 00:10:44,910
En zijn leven is zo ellendig geworden
dat hij niet anders kan dan met

186
00:10:44,910 --> 00:10:47,490
enige bitterheid op
die dingen terugkijken.

187
00:10:47,490 --> 00:10:51,810
Dat is geen bitterheid uit boosheid,
maar gewoon bitterheid uit verdriet,

188
00:10:51,810 --> 00:10:54,690
wanneer hij denkt aan de
dingen die hij verloren heeft.

189
00:10:54,690 --> 00:10:57,570
En daar gaat hoofdstuk 29 over.

190
00:10:57,570 --> 00:11:01,710
Vervolgens is hoofdstuk 30 eenvoudig
weer een opsomming van het verdriet dat

191
00:11:01,710 --> 00:11:03,210
hem heeft getroffen.

192
00:11:03,210 --> 00:11:05,910
En dus spreekt hij
opnieuw over zijn lijden

193
00:11:05,910 --> 00:11:10,230
en over hoe anders hij er nu aan toe
is dan toen het hem zo goed ging.

194
00:11:10,230 --> 00:11:14,610
En zo hebben we deze tegenstelling
in de hoofdstukken 29 en 30.

195
00:11:14,610 --> 00:11:19,950
En vervolgens houdt hij in hoofdstuk 31
opnieuw van begin tot eind vol dat hij een

196
00:11:19,950 --> 00:11:21,510
onschuldig man is.

197
00:11:21,510 --> 00:11:24,810
Dit is dus gewoon een
samenvatting van zijn hele leven

198
00:11:24,810 --> 00:11:27,210
zoals dat ons in het boek is voorgesteld.

199
00:11:27,210 --> 00:11:28,950
Hij was een rijk man.

200
00:11:28,950 --> 00:11:31,590
Hij kreeg met zware beproevingen te maken.

201
00:11:31,590 --> 00:11:34,350
Hij hield vol dat hij onschuldig was.

202
00:11:34,350 --> 00:11:37,050
Dat is wat deze drie hoofdstukken doen.

203
00:11:37,050 --> 00:11:41,550
Dus in hoofdstuk 29 zette
Job zijn betoog voort en zei:

204
00:11:41,550 --> 00:11:45,270
En Job hief opnieuw zijn
spreuk aan en zei: Och,

205
00:11:45,270 --> 00:11:47,550
was ik maar zoals in
de maanden van weleer,

206
00:11:47,550 --> 00:11:50,130
zoals in de dagen toen God mij bewaarde!

207
00:11:50,130 --> 00:11:52,650
Toen Hij Zijn lamp liet
schijnen boven mijn hoofd,

208
00:11:52,650 --> 00:11:55,710
en ik bij Zijn licht door
de duisternis wandelde.

209
00:11:55,710 --> 00:11:58,110
Was ik maar zoals in de
dagen van mijn jeugd,

210
00:11:58,110 --> 00:12:01,530
toen de vertrouwelijke omgang
met God over mijn tent was.

211
00:12:01,530 --> 00:12:05,730
Toen de Almachtige nog met mij
was, en mijn jongens rondom mij.

212
00:12:05,730 --> 00:12:10,950
Toen ik mijn voeten baadde in boter, en
de rots bij mij beken van olie uitgoot.

213
00:12:10,950 --> 00:12:13,950
[Vertalersnoot: De Engelse
Bijbelvertaling die de spreker gebruikt,

214
00:12:13,950 --> 00:12:18,510
heeft hier ‘room’, waar het
Nederlandse citaat ‘boter’ heeft.]

215
00:12:18,510 --> 00:12:23,130
Die verwijzing naar zijn voeten die in
room baadden, is niet letterlijk bedoeld.

216
00:12:23,130 --> 00:12:26,670
Natuurlijk nemen mensen wel melkbaden,
maar ik denk niet dat ze dat in

217
00:12:26,670 --> 00:12:28,050
die tijd deden.

218
00:12:28,050 --> 00:12:30,990
Volgens mij is dat meer een moderne rage.

219
00:12:30,990 --> 00:12:35,130
Dat zijn voeten in room baadden, is
gewoon zoiets als zeggen dat een plaats

220
00:12:35,130 --> 00:12:37,350
overvloeit van melk en honing.

221
00:12:37,350 --> 00:12:40,890
Een man waste zijn voeten wanneer
hij van buiten binnenkwam.

222
00:12:40,890 --> 00:12:45,210
Het water waarin hij zijn voeten waste,
was natuurlijk het vuilste water,

223
00:12:45,210 --> 00:12:48,150
omdat daarmee het vuilste spul
van het vuilste deel van het

224
00:12:48,150 --> 00:12:49,710
lichaam werd gewassen.

225
00:12:49,710 --> 00:12:52,650
Maar hij zegt dat hij
in die dagen zo rijk was

226
00:12:52,650 --> 00:12:55,950
dat hij zijn voeten als het
ware in room kon wassen.

227
00:12:55,950 --> 00:12:59,370
En die is natuurlijk duur,
nog duurder dan melk.

228
00:12:59,370 --> 00:13:01,710
Hij hoefde geen water te gebruiken.

229
00:13:01,710 --> 00:13:04,830
Hij kon met room omgaan
alsof het water was.

230
00:13:04,830 --> 00:13:07,530
Het is alsof hij geld in overvloed had.

231
00:13:07,530 --> 00:13:10,110
En de rotsen goten olie voor hem uit.

232
00:13:10,110 --> 00:13:13,290
Niet letterlijk; olie kwam van olijfbomen.

233
00:13:13,290 --> 00:13:15,690
Maar hij zei dat hij zoveel olie had,

234
00:13:15,690 --> 00:13:18,270
wat trouwens ook een
waardevol handelsproduct was,

235
00:13:18,270 --> 00:13:21,390
dat het was alsof de rotsen
die voor hem uitgoten.

236
00:13:21,390 --> 00:13:24,270
Het is alsof hij zomaar op
de rotsen kon gaan slaan

237
00:13:24,270 --> 00:13:26,610
en er dan olie voor hem uit zou komen.

238
00:13:26,610 --> 00:13:30,930
Dit zijn natuurlijk overdrijvingen, maar
hij heeft het gewoon over hoeveel rijkdom

239
00:13:30,930 --> 00:13:34,110
en hoeveel luxe er vroeger
bij zijn leven hadden gehoord.

240
00:13:34,110 --> 00:13:38,250
Toen zijn kinderen nog bij hem waren,
toen Gods gunst nog op hem rustte,

241
00:13:38,250 --> 00:13:41,850
toen Gods vriendschappelijke
raad op zijn tent leek te rusten.

242
00:13:41,850 --> 00:13:43,830
Toen ik door de stad naar de poort ging,

243
00:13:43,830 --> 00:13:46,770
toen ik mijn zetel op het
plein liet klaarzetten,

244
00:13:46,770 --> 00:13:50,970
Hier zien we, misschien voor het
eerst, dat Job een rechter was.

245
00:13:50,970 --> 00:13:54,210
Daar is in sommige eerdere
toespraken al op gezinspeeld,

246
00:13:54,210 --> 00:13:56,010
maar hier is het duidelijk.

247
00:13:56,010 --> 00:13:59,790
Hij ging naar de stadspoort, de
plaats waar de rechters zitten.

248
00:13:59,790 --> 00:14:03,390
In zijn toespraken,
vooral in hoofdstuk 31,

249
00:14:03,390 --> 00:14:07,590
zal hij vertellen hoe hij recht had
gesproken ten gunste van de onderdrukten

250
00:14:07,590 --> 00:14:11,790
en hoe hij voor de armen en de
weduwen had gezorgd, enzovoort.

251
00:14:11,790 --> 00:14:12,990
Maar hij zegt:

252
00:14:12,990 --> 00:14:14,970
Toen ik door de stad naar de poort ging,

253
00:14:14,970 --> 00:14:17,610
toen ik mijn zetel op het
plein liet klaarzetten,

254
00:14:17,610 --> 00:14:20,130
zagen de jongens mij
en hielden zich schuil,

255
00:14:20,130 --> 00:14:23,130
en stokouden stonden op en bleven staan.

256
00:14:23,130 --> 00:14:27,570
Dit is niet omdat ze bang voor hem waren,
maar omdat ze respect voor hem hadden.

257
00:14:27,570 --> 00:14:31,770
De jonge mannen wisten niet goed hoe ze
zich in zijn bijzijn moesten gedragen,

258
00:14:31,770 --> 00:14:33,750
omdat hij zo waardig was.

259
00:14:33,750 --> 00:14:36,390
Ze voelden zich ongemakkelijk
in zijn aanwezigheid.

260
00:14:36,390 --> 00:14:39,210
Ze waren bang dat ze een
misstap zouden begaan

261
00:14:39,210 --> 00:14:42,810
of iets zouden zeggen dat niet
helemaal eerbiedig genoeg was.

262
00:14:42,810 --> 00:14:47,010
En de oudere mannen, die wisten hoe
ze zich waardig moesten gedragen,

263
00:14:47,010 --> 00:14:50,670
gingen ter ere van zijn komst
staan totdat hij ging zitten.

264
00:14:50,670 --> 00:14:53,910
Het is zoals mensen dat
tegenwoordig in een rechtszaal doen

265
00:14:53,910 --> 00:14:58,530
wanneer de rechter binnenkomt: iedereen
staat uit eerbied voor de rechter op

266
00:14:58,530 --> 00:15:00,270
totdat hij gaat zitten.

267
00:15:00,270 --> 00:15:03,810
Vorsten hielden hun woorden in,
en legden de hand op hun mond.

268
00:15:03,810 --> 00:15:08,610
Dat wil zeggen: ze waren allemaal met
elkaar in gesprek voordat ik aankwam.

269
00:15:08,610 --> 00:15:15,090
Toen ik aankwam, zeiden ze allemaal:
‘Goed, tijd om stil te zijn. Job is er.’

270
00:15:15,090 --> 00:15:18,810
Nogmaals, niet omdat ze bang
waren dat hij boos zou worden,

271
00:15:18,810 --> 00:15:23,010
maar vanwege de eerbied die ze
hadden voor zijn wijsheid, enzovoort.

272
00:15:23,010 --> 00:15:28,350
Ze beseften dat het tijd was om te stoppen
met praten en naar deze man te luisteren.

273
00:15:28,350 --> 00:15:33,030
Als een oor mij hoorde, prees het
mij gelukkig; als een oog mij zag,

274
00:15:33,030 --> 00:15:35,310
getuigde het ten gunste van mij.

275
00:15:35,310 --> 00:15:40,350
Want ik bevrijdde de ellendige die om
hulp riep, en de wees die geen helper had.

276
00:15:40,350 --> 00:15:42,390
Dat was wat rechters deden.

277
00:15:42,390 --> 00:15:44,970
Ze hielpen de armen aan
recht bij hun grieven,

278
00:15:44,970 --> 00:15:49,050
bij de aanklachten die ze bij het gerecht
indienden tegen hun onderdrukkers.

279
00:15:49,050 --> 00:15:52,230
In de meeste gevallen waren
dat rijke onderdrukkers.

280
00:15:52,230 --> 00:15:53,310
Hij zei:

281
00:15:53,310 --> 00:15:56,790
De zegen van hem die
verloren ging, kwam over mij;

282
00:15:56,790 --> 00:15:59,730
en het hart van de weduwe
deed ik vrolijk zingen.

283
00:15:59,730 --> 00:16:03,630
Ik bekleedde mij met gerechtigheid,
en die bekleedde mij;

284
00:16:03,630 --> 00:16:06,450
mijn recht was als een
mantel en een tulband.

285
00:16:06,450 --> 00:16:11,370
Voor de blinde was ik als ogen, en
voor de kreupele was ik als voeten.

286
00:16:11,370 --> 00:16:14,850
Ik was een vader voor de armen,
en de aanklacht die ik niet

287
00:16:14,850 --> 00:16:16,590
kende, onderzocht ik.

288
00:16:16,590 --> 00:16:19,590
Hij sprak niet zomaar
voor de vuist weg recht.

289
00:16:19,590 --> 00:16:23,430
Als hij niet genoeg bewijsmateriaal
kende om in de zaak te oordelen,

290
00:16:23,430 --> 00:16:25,170
ging hij onderzoek doen.

291
00:16:25,170 --> 00:16:28,650
Hij wilde er zeker van zijn
dat hij alle feiten kende

292
00:16:28,650 --> 00:16:31,290
voordat hij een overhaaste beslissing nam.

293
00:16:31,290 --> 00:16:36,930
Ik brak de hoektanden van wie onrecht
deed, en rukte de prooi uit zijn tanden.

294
00:16:36,930 --> 00:16:41,610
Als je aan slagtanden denkt, denk je
misschien aan de giftanden van een slang,

295
00:16:41,610 --> 00:16:45,630
maar waarschijnlijk denkt hij hier
meer aan de hoektanden van een tijger

296
00:16:45,630 --> 00:16:46,950
of een leeuw.

297
00:16:46,950 --> 00:16:51,330
Hij heeft het in figuurlijke zin over
het redden van een hulpeloos dier

298
00:16:51,330 --> 00:16:53,490
uit de bek van een roofdier.

299
00:16:53,490 --> 00:16:56,310
Hij heeft het hier niet over echte dieren.

300
00:16:56,310 --> 00:17:01,650
Hij zegt dat het in veel van de zaken
die voor hem kwamen, ging om hulpeloze,

301
00:17:01,650 --> 00:17:07,830
arme mensen die door rijke, bevoorrechte
mensen werden onderdrukt en mishandeld.

302
00:17:07,830 --> 00:17:12,090
En hij bevrijdde hen uit de tanden
van deze goddeloze onderdrukkers.

303
00:17:12,090 --> 00:17:16,050
Ik zei: Ik zal in mijn
eigen nest de geest geven,

304
00:17:16,050 --> 00:17:19,350
en ik zal de dagen talrijk
maken als het zand.

305
00:17:19,350 --> 00:17:22,110
Mijn wortel was
uitgestrekt naar het water,

306
00:17:22,110 --> 00:17:24,810
en dauw overnachtte op mijn twijgen.

307
00:17:24,810 --> 00:17:29,490
Mijn eer was steeds nieuw bij mij, en
mijn boog vernieuwde zich in mijn hand.

308
00:17:29,490 --> 00:17:32,670
Met andere woorden, ik
voelde me heel zeker.

309
00:17:32,670 --> 00:17:36,030
Ik had het gevoel dat ik eeuwig zou leven.

310
00:17:36,030 --> 00:17:40,530
Ik dacht dat mijn dagen zouden zijn
als de zandkorrels aan de zee, dat wil

311
00:17:40,530 --> 00:17:43,050
zeggen, oneindig talrijk.

312
00:17:43,050 --> 00:17:47,790
Ik dacht dat ik in alle comfort zou
sterven, omdat ik mijn kracht nog had.

313
00:17:47,790 --> 00:17:51,210
Ik had mijn boog in mijn
hand, om zo te zeggen.

314
00:17:51,210 --> 00:17:54,270
Zijn boog verwijst
eenvoudig naar zijn macht.

315
00:17:54,270 --> 00:17:59,190
Het gaat over een boog en pijlen, maar
hij was niet zozeer gewapend met een echte

316
00:17:59,190 --> 00:18:04,710
boog als wel met aanzien,
macht, wijsheid en invloed.

317
00:18:04,710 --> 00:18:07,650
Hij had macht en gezag in de samenleving,

318
00:18:07,650 --> 00:18:10,650
en hij dacht dat dat
altijd zo zou blijven.

319
00:18:10,650 --> 00:18:14,910
Het lijkt misschien alsof hij
in de verzen 18 en 19 zegt:

320
00:18:14,910 --> 00:18:17,850
‘Ik was nogal hoogmoedig
of zelfverzekerd’,

321
00:18:17,850 --> 00:18:19,590
maar dat wordt hier niet bedoeld.

322
00:18:19,590 --> 00:18:24,570
Hij zegt alleen: ‘Ik had reden om te
geloven dat deze dingen zouden voortduren.

323
00:18:24,570 --> 00:18:26,730
Ik gedroeg me rechtvaardig.

324
00:18:26,730 --> 00:18:30,090
Waarom zouden mensen mij niet
altijd blijven respecteren?

325
00:18:30,090 --> 00:18:33,090
Ik zou me respectabel blijven gedragen.

326
00:18:33,090 --> 00:18:35,790
Waarom zou God mij niet blijven zegenen?

327
00:18:35,790 --> 00:18:38,610
Ik nam eigenlijk aan dat het zo zou gaan.’

328
00:18:38,610 --> 00:18:44,431
Zij luisterden naar mij, en wachtten,
en zwegen om mijn raad te horen .

329
00:18:44,431 --> 00:18:49,770
Na mijn woorden spraken zij niet opnieuw,
en mijn woorden druppelden op hen neer.

330
00:18:49,770 --> 00:18:51,270
Wanneer hij zegt:

331
00:18:51,270 --> 00:18:54,690
Nadat ik had gesproken,
zeiden ze niets meer.

332
00:18:54,690 --> 00:18:57,930
dan is het alsof Job
bij ieder debat wachtte

333
00:18:57,930 --> 00:19:00,510
tot hij als laatste aan het woord kwam.

334
00:19:00,510 --> 00:19:05,670
En zodra hij gesproken had, wist
iedereen dat hij het juiste had gezegd.

335
00:19:05,670 --> 00:19:09,930
Er viel niets meer te zeggen, er waren
geen argumenten meer aan te voeren.

336
00:19:09,930 --> 00:19:15,030
Want zij wachtten op mij, zoals op
de regen, en sperden hun mond open,

337
00:19:15,030 --> 00:19:17,190
zoals naar de late regen.

338
00:19:17,190 --> 00:19:20,010
Lachte ik hun toe, zij geloofden het niet;

339
00:19:20,010 --> 00:19:23,490
en het licht van mijn aangezicht
konden zij niet verdonkeren.

340
00:19:23,490 --> 00:19:28,590
Ik koos hun weg en zat aan het hoofd, en
ik woonde als een koning onder de troepen,

341
00:19:28,590 --> 00:19:30,990
als iemand die treurenden troost.

342
00:19:30,990 --> 00:19:34,650
Hij zegt niet dat hij het hoofd
van zijn stam was of de koning,

343
00:19:34,650 --> 00:19:37,170
hoewel hij dat zelfs
geweest zou kunnen zijn.

344
00:19:37,170 --> 00:19:40,350
Maar dat hoef je niet
uit vers 25 op te maken.

345
00:19:40,350 --> 00:19:44,910
Hij zegt in wezen: ‘Ik was als
een hoofd, ik was als een koning,

346
00:19:44,910 --> 00:19:48,450
ik werd op die manier
geëerd.’ Dat was toen.

347
00:19:48,450 --> 00:19:50,970
Dit is nu, hoofdstuk 30.

348
00:19:50,970 --> 00:19:54,990
Maar nu lachen ze om mij, mensen
die jonger van dagen zijn dan ik;

349
00:19:54,990 --> 00:19:59,490
hun vaders zou ik nog afgewezen hebben om
bij de honden van mijn kudde te plaatsen.

350
00:19:59,490 --> 00:20:03,690
Met andere woorden, de mensen die
mij nu bespotten, komen uit de

351
00:20:03,690 --> 00:20:06,330
laagste, onbeschaafdste families.

352
00:20:06,330 --> 00:20:11,070
Het zijn de zonen van mannen aan wie ik
de nederigste taken in mijn huishouding

353
00:20:11,070 --> 00:20:12,810
niet zou toevertrouwen.

354
00:20:12,810 --> 00:20:17,490
En hij beschrijft die mannen aan wie
hij zijn kudde niet zou toevertrouwen.

355
00:20:17,490 --> 00:20:18,690
Hij zegt:

356
00:20:18,690 --> 00:20:21,990
Wat zou mij de kracht van
hun handen ook gebaat hebben?

357
00:20:21,990 --> 00:20:25,230
Die is door hoge ouderdom in hen vergaan.

358
00:20:25,230 --> 00:20:27,570
Waarom zou ik hen in dienst nemen?

359
00:20:27,570 --> 00:20:29,370
Ze hebben mij niets te bieden.

360
00:20:29,370 --> 00:20:33,750
Ik zou hen niet eens in dienst
nemen om voor mijn honden te zorgen.

361
00:20:33,750 --> 00:20:39,030
Onvruchtbaar door gebrek en door honger
vluchtten zij naar een dorre plaats,

362
00:20:39,030 --> 00:20:42,030
in het donker van
verwoesting en vernietiging.

363
00:20:42,030 --> 00:20:45,391
Zij plukken kruiden en bladeren
van struiken vanwege de honger ;

364
00:20:45,391 --> 00:20:48,450
en de wortel van bremstruiken
om zich te verwarmen.

365
00:20:48,450 --> 00:20:52,830
Zij werden uit de gemeenschap verdreven,
men jouwde hen uit als een dief.

366
00:20:52,830 --> 00:20:55,050
Zij gingen op de hellingen
van de dalen wonen,

367
00:20:55,050 --> 00:20:57,630
in holen in het stof en in de rotsen.

368
00:20:57,630 --> 00:21:02,910
Tussen de struiken schreeuwden zij; onder
de distels sloten zij zich bij elkaar aan.

369
00:21:02,910 --> 00:21:05,430
[Vertalersnoot: Waar het Nederlandse
citaat ‘schreeuwden’ heeft,

370
00:21:05,430 --> 00:21:08,190
gebruikt de Engelse vertaling
een woord voor balken.]

371
00:21:08,190 --> 00:21:10,830
Dat is een geluid zoals
een ezel dat maakt.

372
00:21:10,830 --> 00:21:14,130
Zij waren kinderen van een
dwaas, en kinderen zonder naam,

373
00:21:14,130 --> 00:21:16,290
zij waren weggeslagen uit het land.

374
00:21:16,290 --> 00:21:19,590
De mannen die hij in de verzen
2 tot en met 8 beschrijft,

375
00:21:19,590 --> 00:21:23,550
zijn eigenlijk de vaders van de
jongere mannen die hem nu bespotten.

376
00:21:23,550 --> 00:21:27,030
En de vaders zijn gewoonlijk
eerbaarder dan hun zonen.

377
00:21:27,030 --> 00:21:32,130
Dat wil zeggen, in die samenleving ging
men ervan uit dat geen zoon eerbaarder was

378
00:21:32,130 --> 00:21:33,570
dan zijn vader.

379
00:21:33,570 --> 00:21:37,590
Alleen al door zijn leeftijd dwong
een vader in de samenleving van het

380
00:21:37,590 --> 00:21:40,290
Midden-Oosten meer eerbied af.

381
00:21:40,290 --> 00:21:45,570
En toch waren zelfs deze vaders zulke
schurken dat ze vanwege hun slechte daden

382
00:21:45,570 --> 00:21:48,030
uit de samenleving verdreven waren.

383
00:21:48,030 --> 00:21:51,510
Ze moesten als een stel
bandieten in de grotten wonen.

384
00:21:51,510 --> 00:21:55,410
Ze moesten in de wildernis
hun voedsel bij elkaar zoeken.

385
00:21:55,410 --> 00:21:59,610
Dit zijn het soort mannen van
wie de kinderen mij nu bespotten.

386
00:21:59,610 --> 00:22:00,930
Mannen aan wie ik nooit

387
00:22:00,930 --> 00:22:04,590
enige verantwoordelijkheid in mijn
huishouding zou hebben toevertrouwd.

388
00:22:04,590 --> 00:22:07,590
Mannen die helemaal geen aanzien
hebben in de samenleving.

389
00:22:07,590 --> 00:22:10,830
Mannen die vanwege hun
verdorvenheid verdreven zijn.

390
00:22:10,830 --> 00:22:13,530
En toch bespotten hun zonen mij nu.

391
00:22:13,530 --> 00:22:18,990
Maar nu ben ik hun spotlied geworden,
en ik ben voor hen tot een spot woord.

392
00:22:18,990 --> 00:22:23,610
Zij hebben een afschuw van mij, zij
blijven ver bij mij vandaan, ja,

393
00:22:23,610 --> 00:22:26,190
zij sparen mijn gezicht het speeksel niet.

394
00:22:26,190 --> 00:22:30,630
Want God heeft mijn tentkoord
losgemaakt, en mij vernederd;

395
00:22:30,630 --> 00:22:33,750
daarom werpen zij voor
mijn gezicht de toom af.

396
00:22:33,750 --> 00:22:37,590
[Vertalersnoot: De Engelse vertaling die
de spreker uitlegt, heeft hier ‘boogpees’,

397
00:22:37,590 --> 00:22:40,650
waar het Nederlandse
citaat ‘tentkoord’ heeft.]

398
00:22:40,650 --> 00:22:42,690
God heeft de boogpees losgemaakt.
Wanneer je de pees van een boog haalt,

399
00:22:42,690 --> 00:22:45,510
kun je er natuurlijk geen
pijlen meer mee afschieten.

400
00:22:45,510 --> 00:22:47,130
Hij is ontwapend.

401
00:22:47,130 --> 00:22:51,630
Je ontwapent de boog door de pees
eraf te halen. Hij zei eerder:

402
00:22:51,630 --> 00:22:56,190
Mijn eer was steeds nieuw bij mij, en
mijn boog vernieuwde zich in mijn hand.

403
00:22:56,190 --> 00:23:01,050
Maar God heeft mijn boog nu ontwapend,
en niemand is meer bang voor mij.

404
00:23:01,050 --> 00:23:04,710
Natuurlijk liep hij nooit rond
met een echte boog en pijlen.

405
00:23:04,710 --> 00:23:06,990
Daar heeft hij het niet letterlijk over.

406
00:23:06,990 --> 00:23:11,310
Hij zegt opnieuw dat zijn aanzien,
zijn maatschappelijke positie,

407
00:23:11,310 --> 00:23:14,970
zijn wijsheid en het respect
dat iedereen voor hem had,

408
00:23:14,970 --> 00:23:18,090
ervoor zorgden dat iedereen
hem goed behandelde.

409
00:23:18,090 --> 00:23:22,590
Daardoor was iedereen echt bang om bij
hem in een kwaad daglicht te komen.

410
00:23:22,590 --> 00:23:25,470
Maar nu heeft God zijn
boogpees verwijderd.

411
00:23:25,470 --> 00:23:29,550
Hij is al zijn aanzien kwijt,
hij is al het respect kwijt,

412
00:23:29,550 --> 00:23:33,510
en nu kan iedereen hem in zijn
gezicht spugen en hem bespotten.

413
00:23:33,510 --> 00:23:34,770
Vers 12:

414
00:23:34,770 --> 00:23:38,790
Aan de rechterkant staat gespuis
op; zij stoten mijn voeten weg,

415
00:23:38,790 --> 00:23:41,730
en banen tegen mij hun
wegen naar de ondergang,

416
00:23:41,730 --> 00:23:46,050
Nu moet ik zeggen dat het moeilijk
is om te weten wat vers 18 betekent.

417
00:23:46,050 --> 00:23:49,650
Door Zijn grote kracht is mijn
kleed onherkenbaar veranderd;

418
00:23:49,650 --> 00:23:52,110
Hij snoert mij in als de
kraag van mijn gewaad.

419
00:23:52,110 --> 00:23:55,410
In het Hebreeuws is dat
eigenlijk ook heel onduidelijk.

420
00:23:55,410 --> 00:23:58,770
Sommigen denken dat hij het heeft
over nachtelijke bezoekingen.

421
00:23:58,770 --> 00:24:02,910
De woorden die hier met ‘grote
kracht’ zijn weergegeven,

422
00:24:02,910 --> 00:24:07,650
zouden sommigen vertalen met
‘poten’, ‘klauwen’ of ‘handen’,

423
00:24:07,650 --> 00:24:11,310
alsof iemand zijn handen om
zijn keel heeft en hem wurgt.

424
00:24:11,310 --> 00:24:15,090
Eén commentator dacht dat dit verwijst
naar een soort verschrikkelijke

425
00:24:15,090 --> 00:24:18,990
dromen die hij heeft, waarin het
voelt alsof iemand zijn handen om zijn

426
00:24:18,990 --> 00:24:23,370
keel heeft en hem wurgt, zoals een
strakke kraag van zijn kleding.

427
00:24:23,370 --> 00:24:26,130
Het is moeilijk om er
echt wijs uit te worden.

428
00:24:26,130 --> 00:24:28,590
Hij zegt tegen God in vers 20:

429
00:24:28,590 --> 00:24:34,950
Ik roep tot U, maar U antwoordt mij niet;
ik sta daar , maar U let niet op mij.

430
00:24:34,950 --> 00:24:40,530
U bent veranderd in een wreedaard tegen
mij; met de macht van Uw hand hebt U Zich

431
00:24:40,530 --> 00:24:42,090
tegen mij gekeerd.

432
00:24:42,090 --> 00:24:46,650
[Vertalersnoot: De spreker volgt hier
de Engelse lezing ‘U slaat acht op mij’.

433
00:24:46,650 --> 00:24:50,910
Het Nederlandse citaat heeft
juist ‘U let niet op mij’.]

434
00:24:50,910 --> 00:24:53,190
Het is niet alsof U me negeert.

435
00:24:53,190 --> 00:24:57,030
U slaat wel acht op mij, maar
het zou haast beter voor me zijn

436
00:24:57,030 --> 00:25:01,590
als U geen acht op me sloeg, want
U schenkt me alleen aandacht om

437
00:25:01,590 --> 00:25:03,270
wreed tegen me te zijn.

438
00:25:03,270 --> 00:25:06,870
Het zou beter zijn als U
me helemaal niet opmerkte.

439
00:25:06,870 --> 00:25:13,170
U heft mij op in de wind; U laat mij erop
rijden, en U laat mijn bestaan wegsmelten.

440
00:25:13,170 --> 00:25:16,710
Dat klinkt misschien leuk, of het
klinkt misschien als iets goeds,

441
00:25:16,710 --> 00:25:19,650
maar het betekent: U blaast me weg.

442
00:25:19,650 --> 00:25:24,570
Ik waai gewoon weg als een stuk afval in
de wind en word door de wind meegevoerd,

443
00:25:24,570 --> 00:25:28,470
alsof ik gewichtloos en waardeloos
ben en er helemaal niet toe doe.

444
00:25:28,470 --> 00:25:31,290
Want ik weet dat U mij
naar de dood brengt,

445
00:25:31,290 --> 00:25:34,110
en naar de verzamelplaats
voor alle levenden.

446
00:25:34,110 --> 00:25:35,910
Dat is het huis van de dood.

447
00:25:35,910 --> 00:25:39,330
Maar zal Hij de hand niet uitsteken
naar iemand in een puinhoop,

448
00:25:39,330 --> 00:25:42,150
als die daarom in zijn
verdrukking om hulp roept?

449
00:25:42,150 --> 00:25:45,150
[Vertalersnoot: De Engelse vertaling
spreekt hier over de hand uitstrekken

450
00:25:45,150 --> 00:25:47,850
tégen iemand die een puinhoop is geworden.

451
00:25:47,850 --> 00:25:51,930
Het Nederlandse citaat spreekt over
de hand uitsteken naar iemand die

452
00:25:51,930 --> 00:25:53,250
om hulp roept.

453
00:25:53,250 --> 00:25:55,950
De spreker legt de Engelse lezing uit.]

454
00:25:55,950 --> 00:25:57,510
Dat wil zeggen: waarom zou God eigenlijk

455
00:25:57,510 --> 00:26:02,910
aandacht schenken aan iemand die zo
waardeloos en hulpeloos is als Job nu is?

456
00:26:02,910 --> 00:26:05,250
Waarom lijkt God hem te vervolgen?

457
00:26:05,250 --> 00:26:08,550
Heb ik niet geweend over
degene die moeilijke dagen had?

458
00:26:08,550 --> 00:26:11,190
Was mijn ziel niet bedroefd over de arme?

459
00:26:11,190 --> 00:26:15,810
Maar toen ik het goede verwachtte, kwam
het kwade; toen ik hoopte op licht,

460
00:26:15,810 --> 00:26:17,430
kwam er duisternis.

461
00:26:17,430 --> 00:26:23,250
Deze twee verzen lijken sterk op de manier
waarop Elifaz zijn eerste toespraak begon.

462
00:26:23,250 --> 00:26:28,590
Job, je hielp mensen, maar nu is het
jou overkomen en heb je verdriet.

463
00:26:28,590 --> 00:26:30,870
Daar is hij het in zekere zin mee eens.

464
00:26:30,870 --> 00:26:33,390
Ik heb vroeger inderdaad
de armen geholpen,

465
00:26:33,390 --> 00:26:36,390
maar nu ben ik degene die
verdriet wordt aangedaan.

466
00:26:36,390 --> 00:26:40,590
Mijn ingewanden koken en zwijgen
niet; de dagen van mijn ellende

467
00:26:40,590 --> 00:26:42,090
hebben mij bedreigd.

468
00:26:42,090 --> 00:26:45,990
Ik ga, zwart geworden,
maar niet door zonnegloed;

469
00:26:45,990 --> 00:26:50,070
ik sta op in de verzamelde
gemeenschap , ik roep om hulp.

470
00:26:50,070 --> 00:26:52,530
Ik ben een broeder van
de jakhalzen geworden,

471
00:26:52,530 --> 00:26:55,110
en een metgezel van de struisvogels.

472
00:26:55,110 --> 00:26:59,370
Mijn huid is zwart geworden op mij,
en mijn beenderen branden van hitte.

473
00:26:59,370 --> 00:27:02,010
Daarom is mijn harp tot
een rouwklacht geworden,

474
00:27:02,010 --> 00:27:04,710
en mijn fluit tot een stem van wenenden.

475
00:27:04,710 --> 00:27:10,410
Dat wil zeggen: vroeger hoorden we
muziek in mijn tent, vreugde, dansmuziek,

476
00:27:10,410 --> 00:27:12,270
de harp en de fluit.

477
00:27:12,270 --> 00:27:17,310
In plaats daarvan zijn die nu vervangen
door rouw en geween. Wanneer hij zegt:

478
00:27:17,310 --> 00:27:21,450
Ik ben een broer van jakhalzen
en een maat van struisvogels.

479
00:27:21,450 --> 00:27:24,630
bedoelt hij waarschijnlijk dat
hij uit de stad is verdreven.

480
00:27:24,630 --> 00:27:29,310
Hij moet buiten onder de sterren
slapen, daar waar de wilde dieren zijn.

481
00:27:29,310 --> 00:27:31,950
Hij is als het ware een van hen geworden.

482
00:27:31,950 --> 00:27:37,710
Nu, in hoofdstuk 31, sluit hij zijn
toespraak af met een uitvoerige betuiging

483
00:27:37,710 --> 00:27:40,410
dat hij een onschuldige en goede man is.

484
00:27:40,410 --> 00:27:42,090
Dat is natuurlijk waar.

485
00:27:42,090 --> 00:27:44,490
Het klinkt niet erg
nederig als hij dat zegt,

486
00:27:44,490 --> 00:27:48,090
maar het is nogal moeilijk om zulke dingen
niet te zeggen wanneer iemand leugens

487
00:27:48,090 --> 00:27:49,410
over je vertelt.

488
00:27:49,410 --> 00:27:53,250
En wanneer het erop lijkt dat iedereen
alleen al uit je omstandigheden opmaakt

489
00:27:53,250 --> 00:27:55,290
dat je geen goede man bent.

490
00:27:55,290 --> 00:27:58,830
Er komt een moment waarop je
voor de rechtbank staat en zegt:

491
00:27:58,830 --> 00:28:00,990
‘Ik verklaar dat ik onschuldig ben’,

492
00:28:00,990 --> 00:28:03,570
terwijl iedereen denkt
dat je schuldig bent.

493
00:28:03,570 --> 00:28:07,530
Als je niet schuldig bent, moet je
dat zeggen, en dat is wat hij doet.

494
00:28:07,530 --> 00:28:12,750
Het grootste deel van dit hoofdstuk heeft
de vorm: ‘Als ik dit of dat heb gedaan,

495
00:28:12,750 --> 00:28:15,510
laat mij dan dit of dat overkomen.’

496
00:28:15,510 --> 00:28:19,650
Dat is een heel gebruikelijke retorische
vorm in de Bijbelse literatuur.

497
00:28:19,650 --> 00:28:24,390
Wanneer hij zegt: ‘Als ik dit of dat
heb gedaan’, bedoelt hij eigenlijk:

498
00:28:24,390 --> 00:28:25,950
‘Dat heb ik niet gedaan.’

499
00:28:25,950 --> 00:28:29,970
Als ik het wel had gedaan, dan zou ik de
gevolgen moeten ondergaan die ik hier voor

500
00:28:29,970 --> 00:28:31,290
die daad noem.

501
00:28:31,290 --> 00:28:34,710
Als ik dat heb gedaan, dan
zou dit me moeten overkomen.

502
00:28:34,710 --> 00:28:38,730
Maar die retorische vorm betekent
juist: ‘Ik heb dat niet gedaan,

503
00:28:38,730 --> 00:28:41,190
dus dit zou me niet moeten overkomen.’

504
00:28:41,190 --> 00:28:43,410
Het lijkt een beetje op wat Paulus zei:

505
00:28:43,410 --> 00:28:47,250
Want als ik onrecht doe en iets
gedaan heb wat de dood verdient,

506
00:28:47,250 --> 00:28:50,790
weiger ik niet te sterven; maar
als er niets waar is van dat

507
00:28:50,790 --> 00:28:54,270
waarvan zij mij beschuldigen, kan
niemand mij bij wijze van gunst

508
00:28:54,270 --> 00:28:55,770
aan hen uitleveren.

509
00:28:55,770 --> 00:28:57,630
Ik beroep mij op de keizer!

510
00:28:57,630 --> 00:28:59,190
Dan moet ik sterven.

511
00:28:59,190 --> 00:29:00,930
Maar vervolgens zegt hij:

512
00:29:00,930 --> 00:29:04,650
Van alles waarvan ze me
beschuldigen, heb ik niets gedaan.

513
00:29:04,650 --> 00:29:07,530
Daarom mag niemand me aan hen uitleveren.

514
00:29:07,530 --> 00:29:09,750
Ik beroep me op de keizer.

515
00:29:09,750 --> 00:29:11,190
Toen Paulus zei:

516
00:29:11,190 --> 00:29:15,210
Als ik iets misdaan heb of iets heb
gedaan waarop de doodstraf staat,

517
00:29:15,210 --> 00:29:17,790
verzet ik me er niet tegen om te sterven.

518
00:29:17,790 --> 00:29:22,650
zei hij eigenlijk: ‘Als ik misdaden
heb gepleegd waarop de doodstraf staat,

519
00:29:22,650 --> 00:29:23,910
dood me dan.

520
00:29:23,910 --> 00:29:25,770
Dan moet dat gebeuren.’

521
00:29:25,770 --> 00:29:28,590
Maar hij zegt natuurlijk
dat dit niet het geval is.

522
00:29:28,590 --> 00:29:33,270
Ik heb dat niet gedaan en daarom moet
ik hier niet ter dood worden gebracht.

523
00:29:33,270 --> 00:29:39,750
En zo begint Job vanaf ongeveer vers 5 van
hoofdstuk 31 op deze manier te spreken.

524
00:29:39,750 --> 00:29:42,570
Dat gaat in wezen het hele hoofdstuk door.

525
00:29:42,570 --> 00:29:45,330
Maar in de openingsverzen
zegt hij ronduit:

526
00:29:45,330 --> 00:29:48,030
Ik heb een verbond gesloten met mijn ogen;

527
00:29:48,030 --> 00:29:50,670
hoe kan ik dan begerig naar
een jonge vrouw kijken?

528
00:29:50,670 --> 00:29:53,010
Want wat is het deel van God van boven,

529
00:29:53,010 --> 00:29:56,190
of het eigendom van de
Almachtige vanuit de hoogten?

530
00:29:56,190 --> 00:29:58,830
Is het niet ondergang voor
wie het verkeerde doet,

531
00:29:58,830 --> 00:30:01,830
en ongeluk voor wie onrecht bedrijven?

532
00:30:01,830 --> 00:30:05,550
Ziet Hij mijn wegen niet, en telt
Hij niet al mijn voetstappen?

533
00:30:05,550 --> 00:30:09,810
Voor zover ik weet heeft geen van
zijn raadgevers hem van zedelijke

534
00:30:09,810 --> 00:30:12,870
onbetamelijkheid beschuldigd,
hoewel ze hem wel van

535
00:30:12,870 --> 00:30:15,150
grote goddeloosheid beschuldigden.

536
00:30:15,150 --> 00:30:17,850
Ze hebben hem niet van
overspel beschuldigd.

537
00:30:17,850 --> 00:30:20,550
Hij brengt overspel hier wel ter sprake:

538
00:30:20,550 --> 00:30:23,851
Als mijn hart verleid is geweest
om naar een andere vrouw te gaan ,

539
00:30:23,851 --> 00:30:26,790
of als ik geloerd heb aan
de deur van mijn naaste,

540
00:30:26,790 --> 00:30:29,370
laat mijn vrouw dan koren
malen voor een ander,

541
00:30:29,370 --> 00:30:32,130
en laten anderen zich
over haar heenbuigen!

542
00:30:32,130 --> 00:30:35,310
Maar we weten niet of iemand
hem daarvan heeft beschuldigd,

543
00:30:35,310 --> 00:30:37,470
al vermoedden ze het misschien wel.

544
00:30:37,470 --> 00:30:39,510
Dus maakt hij het heel duidelijk:

545
00:30:39,510 --> 00:30:42,690
Ik heb echt een afspraak
met mijn ogen gemaakt.

546
00:30:42,690 --> 00:30:45,330
Ik zal niet eens naar
een jonge vrouw kijken.

547
00:30:45,330 --> 00:30:49,710
Dit is interessant, want dit
is van vóór de wet van Mozes.

548
00:30:49,710 --> 00:30:54,150
Dit is heel vroeg, en toch had
hij deze zedelijke overtuiging.

549
00:30:54,150 --> 00:30:55,890
Hij was een getrouwde man.

550
00:30:55,890 --> 00:30:57,630
Hij had maar één vrouw.

551
00:30:57,630 --> 00:31:01,350
Hij was geen polygamist en hij
vond dat het verkeerd zou zijn

552
00:31:01,350 --> 00:31:05,430
om belangstelling te hebben voor
andere vrouwen dan zijn eigen vrouw.

553
00:31:05,430 --> 00:31:10,530
Hij vond het verkeerd om belangstelling te
hebben voor een ongetrouwde jonge vrouw.

554
00:31:10,530 --> 00:31:14,970
Een ongetrouwde jonge vrouw is per
definitie geen getrouwde vrouw.

555
00:31:14,970 --> 00:31:19,290
Dus waarom zou het in een land waar
het hebben van bijvrouwen en polygamie

556
00:31:19,290 --> 00:31:23,430
niet als verkeerd werden beschouwd,
verkeerd zijn als een man belangstelling

557
00:31:23,430 --> 00:31:25,950
heeft voor een ongetrouwde jonge vrouw?

558
00:31:25,950 --> 00:31:29,010
Hij zou haar tot vrouw kunnen
nemen als hij dat wilde.

559
00:31:29,010 --> 00:31:32,790
Maar hij wist dat dit verkeerd
was, zelfs in die tijd.

560
00:31:32,790 --> 00:31:35,850
Hij wist dat dit niet
iets is wat God goedkeurt.

561
00:31:35,850 --> 00:31:41,630
Het feit dat andere mannen — Abraham
en Jakob en David en Salomo enzovoort —

562
00:31:41,630 --> 00:31:46,050
veel vrouwen hadden, en veel
koningen van Israël en Juda ook,

563
00:31:46,050 --> 00:31:51,030
hoewel de Bijbel hun dat nooit verwijt, is
zeker een sterke aanwijzing in de Schrift

564
00:31:51,030 --> 00:31:54,510
dat dit niet is wat God
werkelijk wil dat mensen doen.

565
00:31:54,510 --> 00:31:58,410
[Vertalersnoot: De redenering is hier
ook in de Engelse bron onduidelijk.

566
00:31:58,410 --> 00:32:01,590
Mogelijk verwijst de spreker
voor deze conclusie naar Jobs

567
00:32:01,590 --> 00:32:03,870
zojuist besproken overtuiging.]

568
00:32:03,870 --> 00:32:06,270
En Job, die niet eens de wet had,

569
00:32:06,270 --> 00:32:08,850
wist intuïtief dat hij als getrouwde man

570
00:32:08,850 --> 00:32:11,730
geen belangstelling moest
hebben voor andere vrouwen.

571
00:32:11,730 --> 00:32:13,710
Hij is monogaam.

572
00:32:13,710 --> 00:32:18,330
Niet alleen monogaam in zijn gedrag,
maar ook monogaam in zijn gedachten.

573
00:32:18,330 --> 00:32:23,130
Hij zal niet toelaten dat zijn ogen andere
vrouwen dan zijn eigen vrouw aandachtig

574
00:32:23,130 --> 00:32:25,410
bekijken en naar hen kijken.

575
00:32:25,410 --> 00:32:27,930
Hij vindt het goddeloos om dat te doen.

576
00:32:27,930 --> 00:32:32,130
Sommige mensen denken dat Jezus,
toen Hij in de Bergrede onderwees,

577
00:32:32,130 --> 00:32:36,330
de wet strenger maakte dan het
Oude Testament doet. Want Hij zei:

578
00:32:36,330 --> 00:32:41,790
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult niet doden; en:

579
00:32:41,790 --> 00:32:45,510
Wie doodt, zal door de rechtbank
schuldig bevonden worden.

580
00:32:45,510 --> 00:32:49,890
Maar Ik zeg u: Al wie ten
onrechte boos is op zijn broeder,

581
00:32:49,890 --> 00:32:52,650
zal schuldig bevonden
worden door de rechtbank.

582
00:32:52,650 --> 00:32:55,650
En al wie tegen zijn broeder zegt: Raka!

583
00:32:55,650 --> 00:33:00,390
zal schuldig bevonden worden door
de Raad; maar al wie zegt: Dwaas!

584
00:33:00,390 --> 00:33:03,510
die zal schuldig bevonden
worden tot het helse vuur.

585
00:33:03,510 --> 00:33:04,530
Hij zei:

586
00:33:04,530 --> 00:33:09,990
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult geen overspel plegen.

587
00:33:09,990 --> 00:33:11,310
zoals je dat hebt gehoord.

588
00:33:11,310 --> 00:33:15,990
Maar Ik zeg u dat al wie naar een
vrouw kijkt om haar te begeren,

589
00:33:15,990 --> 00:33:19,470
in zijn hart al overspel
met haar gepleegd heeft.

590
00:33:19,470 --> 00:33:25,650
En veel mensen zeggen: ‘Zo, Jezus heeft
het Oude Testament moeilijker gemaakt.

591
00:33:25,650 --> 00:33:30,270
Het Oude Testament zei alleen maar
dat je geen overspel moet plegen.

592
00:33:30,270 --> 00:33:34,050
Jezus zei dat je niet met begeerte
naar een vrouw mag kijken.’

593
00:33:34,050 --> 00:33:36,690
Nou, Jezus heeft dat niet bedacht.

594
00:33:36,690 --> 00:33:39,750
Die zedelijke overtuiging
die Jezus naar voren brengt,

595
00:33:39,750 --> 00:33:42,690
is te vinden in het
oudste boek van de Bijbel.

596
00:33:42,690 --> 00:33:45,330
En Job zei dat hij er een
gewoonte van had gemaakt

597
00:33:45,330 --> 00:33:47,790
om niet naar jonge vrouwen te kijken.

598
00:33:47,790 --> 00:33:50,130
Hij bedoelt natuurlijk met begeerte.

599
00:33:50,130 --> 00:33:52,710
Er is niets verkeerds aan
om naar iemand te kijken,

600
00:33:52,710 --> 00:33:57,090
maar hij heeft het over naar iemand
kijken op een manier die ongepast was.

601
00:33:57,090 --> 00:33:59,370
En hij had er een gewoonte van gemaakt;

602
00:33:59,370 --> 00:34:02,190
hij had een verbond
met zijn ogen gesloten.

603
00:34:02,190 --> 00:34:07,170
Een verbond is een bindende overeenkomst
waaraan je je je leven lang houdt.

604
00:34:07,170 --> 00:34:11,610
En hij zei eigenlijk tegen zijn ogen:
‘Dit is mijn verbond met jullie:

605
00:34:11,610 --> 00:34:15,630
jullie gaan niet naar andere vrouwen
kijken dan naar mijn eigen vrouw.’

606
00:34:15,630 --> 00:34:17,670
Nu zegt hij in vers 5:

607
00:34:17,670 --> 00:34:22,170
Als ik met leugens heb omgegaan, en mijn
voet zich gehaast heeft naar bedrog,

608
00:34:22,170 --> 00:34:25,230
laat Hij mij dan wegen in
een zuivere weegschaal,

609
00:34:25,230 --> 00:34:27,630
en God zal mijn oprechtheid weten.

610
00:34:27,630 --> 00:34:30,150
Als mijn schreden van
de weg zijn afgeweken,

611
00:34:30,150 --> 00:34:34,290
en mijn hart mijn ogen gevolgd is,
en er iets aan mijn handen kleeft,

612
00:34:34,290 --> 00:34:38,670
dan mag ik zaaien, maar een ander
eten, en wat bij mij uitspruit,

613
00:34:38,670 --> 00:34:39,930
mag ontworteld worden!

614
00:34:39,930 --> 00:34:44,130
Dat wil zeggen: laat mij gewassen
planten en iemand anders ze oogsten,

615
00:34:44,130 --> 00:34:46,350
omdat ze mij worden afgenomen.

616
00:34:46,350 --> 00:34:50,071
Als mijn hart verleid is geweest
om naar een andere vrouw te gaan ,

617
00:34:50,071 --> 00:34:52,590
of als ik geloerd heb aan
de deur van mijn naaste,

618
00:34:52,590 --> 00:34:57,750
— met andere woorden, als ik plannen heb
gesmeed om een overspelige relatie met de

619
00:34:57,750 --> 00:34:59,470
vrouw van mijn naaste te hebben —

620
00:34:59,470 --> 00:35:02,310
laat mijn vrouw dan koren
malen voor een ander,

621
00:35:02,310 --> 00:35:05,010
en laten anderen zich
over haar heenbuigen!

622
00:35:05,010 --> 00:35:09,510
Het klinkt alsof hij zegt: ‘Als ik met
de vrouw van mijn buurman heb geslapen,

623
00:35:09,510 --> 00:35:12,870
laat er dan iemand anders komen
die seks heeft met mijn vrouw.’

624
00:35:12,870 --> 00:35:17,850
Je zou kunnen denken: ‘Nou, dat is niet
erg aardig om je vrouw toe te wensen.’

625
00:35:17,850 --> 00:35:22,110
Maar hij wenst het zijn vrouw niet
toe; hij wenst het zichzelf toe.

626
00:35:22,110 --> 00:35:25,350
Hij gaat ervan uit dat als zijn
vrouw een verhouding zou hebben,

627
00:35:25,350 --> 00:35:27,150
zij dat prettig zou vinden.

628
00:35:27,150 --> 00:35:30,390
Hij heeft het er niet over dat ze
door de buurman wordt verkracht,

629
00:35:30,390 --> 00:35:32,130
maar dat ze wordt verleid.

630
00:35:32,130 --> 00:35:36,750
Hij zegt dat hij in dat geval het
slachtoffer zou zijn, niet zijn vrouw.

631
00:35:36,750 --> 00:35:40,650
En hij zegt: ‘Als ik mijn buurman tot
slachtoffer heb gemaakt door met zijn

632
00:35:40,650 --> 00:35:45,510
vrouw te slapen, laat mijn buurman mij
dan op die manier tot slachtoffer maken.

633
00:35:45,510 --> 00:35:49,650
Laat iemand mij tot slachtoffer
maken door met mijn vrouw te slapen.’

634
00:35:49,650 --> 00:35:51,630
Dat zou voor Job een straf zijn.

635
00:35:51,630 --> 00:35:55,890
Het wordt niet gezien als iets wat tegen
de wil van zijn vrouw gebeurt of zoiets.

636
00:35:55,890 --> 00:35:59,970
Dat zou namelijk schandelijk gedrag zijn,
en het is een misdaad bij de rechters.

637
00:35:59,970 --> 00:36:04,230
Dat zou namelijk een vuur zijn
dat verteert tot in het verderf,

638
00:36:04,230 --> 00:36:06,990
en dat al mijn opbrengst ontwortelt.

639
00:36:06,990 --> 00:36:10,110
Nu, wanneer hij in vers 11 zegt:

640
00:36:10,110 --> 00:36:12,810
Als ik dat had gedaan,
zou dat slecht zijn.

641
00:36:12,810 --> 00:36:15,390
Jullie zeggen dat ik
goddeloos heb gehandeld,

642
00:36:15,390 --> 00:36:19,050
en jullie zeggen dat ik lijd
vanwege mijn goddeloosheid.

643
00:36:19,050 --> 00:36:21,450
Nou, ik heb niet goddeloos gehandeld.

644
00:36:21,450 --> 00:36:26,430
Maar als ik met de vrouw van mijn buurman
had geslapen, dan zou dat goddeloos zijn.

645
00:36:26,430 --> 00:36:29,130
Dan zou ik verdienen wat ik nu doormaak.

646
00:36:29,130 --> 00:36:30,990
Maar dat is niet het geval.

647
00:36:30,990 --> 00:36:34,830
Als ik het recht van mijn slaaf
of van mijn slavin versmaad heb,

648
00:36:34,830 --> 00:36:39,450
wanneer zij een geschil met mij hadden,
wat zal ik dan doen als God opstaat?

649
00:36:39,450 --> 00:36:43,110
En als Hij onderzoekt, wat
zal ik Hem dan antwoorden?

650
00:36:43,110 --> 00:36:46,830
Heeft Hij Die mij in de buik
maakte, ook hem niet gemaakt,

651
00:36:46,830 --> 00:36:50,010
en heeft Eén ons niet in
de baarmoeder gevormd?

652
00:36:50,010 --> 00:36:52,650
Dit is een interessant vooruitlopen op een

653
00:36:52,650 --> 00:36:55,950
meer verlicht tijdperk
wat mensenrechten betreft,

654
00:36:55,950 --> 00:36:58,410
want hij heeft het over zijn slaven.

655
00:36:58,410 --> 00:37:02,550
Als slaveneigenaar kon hij met zijn
slaven doen wat hij maar wilde.

656
00:37:02,550 --> 00:37:06,930
Een man hoeft tegenover zijn slaven
geen verantwoording af te leggen.

657
00:37:06,930 --> 00:37:11,430
Maar hij zei: ‘Als mijn slaven bij
me kwamen met een klacht tegen mij,

658
00:37:11,430 --> 00:37:13,950
heb ik ze dan ooit gewoon genegeerd?

659
00:37:13,950 --> 00:37:15,750
Heb ik ze weggestuurd?

660
00:37:15,750 --> 00:37:17,670
Heb ik hun zaak veracht?’

661
00:37:17,670 --> 00:37:21,210
Nee, hij luisterde naar hen. Hij zei:

662
00:37:21,210 --> 00:37:22,770
Waarom zou ik niet?

663
00:37:22,770 --> 00:37:25,770
Dezelfde God heeft mij en hen gemaakt.

664
00:37:25,770 --> 00:37:31,350
Kijk, hoewel hij vroeger slaveneigenaar
was en zijn slaven zijn bezit waren,

665
00:37:31,350 --> 00:37:35,970
zag hij hen toch als mensen die
door God waren gemaakt, net als hij.

666
00:37:35,970 --> 00:37:40,110
Dat was een standpunt dat mensen in
de samenleving nog eeuwen na Jobs

667
00:37:40,110 --> 00:37:41,850
tijd niet innamen.

668
00:37:41,850 --> 00:37:46,290
Iedere samenleving heeft slavernij
tot aan de moderne tijd als een

669
00:37:46,290 --> 00:37:48,450
rechtmatige instelling erkend.

670
00:37:48,450 --> 00:37:51,690
Zelfs Job erkende het als
een rechtmatige instelling.

671
00:37:51,690 --> 00:37:55,770
Hij had dienaren, maar hij
zag zijn dienaren als mensen.

672
00:37:55,770 --> 00:37:58,590
Meestal werden slaven
niet als mensen behandeld.

673
00:37:58,590 --> 00:38:01,110
Ze werden gewoon als bezit behandeld.

674
00:38:01,110 --> 00:38:02,250
Hij zegt:

675
00:38:02,250 --> 00:38:06,090
Dezelfde God die mij heeft
gemaakt, heeft hen ook gemaakt.

676
00:38:06,090 --> 00:38:10,290
Dezelfde God die mij uit de buik van
mijn moeder ter wereld heeft gebracht,

677
00:38:10,290 --> 00:38:12,030
heeft hen ook gemaakt.

678
00:38:12,030 --> 00:38:15,390
‘We zijn min of meer gelijk in Gods ogen.’

679
00:38:15,390 --> 00:38:19,170
Dat is een behoorlijk verlichte opvatting
voor een man uit een heel ver verleden,

680
00:38:19,170 --> 00:38:22,650
die leefde in een tijd waarin
de rechtmatigheid van slavernij

681
00:38:22,650 --> 00:38:25,350
zelfs nog nooit ter discussie was gesteld.

682
00:38:25,350 --> 00:38:29,670
Wanneer mensen maatschappelijke macht of
economische macht over anderen hebben,

683
00:38:29,670 --> 00:38:32,430
buiten ze die gewoonlijk
zoveel mogelijk uit.

684
00:38:32,430 --> 00:38:36,210
Maar hij was een man die dat soort
macht had en die niet uitbuitte.

685
00:38:36,210 --> 00:38:38,730
Hij leek daar zelfs
niet in geïnteresseerd.

686
00:38:38,730 --> 00:38:41,070
Hij vond dat dat niet juist zou zijn.

687
00:38:41,070 --> 00:38:43,710
Als ik de armen iets van
hun wens onthouden heb,

688
00:38:43,710 --> 00:38:46,650
of de ogen van de weduwe
heb laten versmachten;

689
00:38:46,650 --> 00:38:51,490
als ik mijn stuk brood alleen gegeten heb,
zodat de wees daarvan niet gegeten heeft —

690
00:38:51,490 --> 00:38:56,310
ja, hij is vanaf mijn jeugd bij
mij opgegroeid, als bij een vader,

691
00:38:56,310 --> 00:38:59,280
en de weduwe heb ik vanaf de
buik van mijn moeder geleid.

692
00:38:59,280 --> 00:39:03,510
Als ik iemand heb zien omkomen,
omdat hij zonder kleding was,

693
00:39:03,510 --> 00:39:08,250
en omdat de arme geen bedekking had; als
zijn heupen mij niet gezegend hebben,

694
00:39:08,250 --> 00:39:10,860
omdat hij zich verwarmde
met de wol van mijn schapen.

695
00:39:10,860 --> 00:39:13,830
Als ik mijn vuist gezwaaid
heb tegen de wees,

696
00:39:13,830 --> 00:39:16,770
omdat ik zag dat er hulp
voor mij in de poort was,

697
00:39:16,770 --> 00:39:19,350
laat dan mijn schouder van
het schouderblad vallen,

698
00:39:19,350 --> 00:39:22,590
en laat mijn arm dan
van zijn pijp afbreken!

699
00:39:22,590 --> 00:39:25,470
Want het onheil van
God joeg mij angst aan,

700
00:39:25,470 --> 00:39:28,170
en vanwege Zijn hoogheid kon ik niets.

701
00:39:28,170 --> 00:39:33,390
Dus hij zegt: ‘Als ik mijn positie als
rechter op een onrechtvaardige manier

702
00:39:33,390 --> 00:39:36,690
gebruik, door steekpenningen
van de rijken aan te nemen,

703
00:39:36,690 --> 00:39:40,290
zodat ik ten gunste van de rijken
een uitspraak tegen de armen doe,

704
00:39:40,290 --> 00:39:44,670
of iets dergelijks, dan zou mijn
arm afgerukt moeten worden.’

705
00:39:44,670 --> 00:39:48,390
Dat is een vervloeking zoals mensen
die in die samenleving gewoonlijk

706
00:39:48,390 --> 00:39:50,310
over zichzelf uitspraken.

707
00:39:50,310 --> 00:39:56,610
De psalmdichter zegt in een van de
psalmen — is het Psalm 137 of 139?

708
00:39:56,610 --> 00:39:58,530
Ik haal die twee door elkaar.

709
00:39:58,530 --> 00:40:00,870
Ik denk 137.

710
00:40:00,870 --> 00:40:02,550
De psalmdichter zegt:

711
00:40:02,550 --> 00:40:07,830
Als ik u vergeet, Jeruzalem, laat dan
mijn rechterhand zichzelf vergeten.

712
00:40:07,830 --> 00:40:09,570
Hoe zegt hij dat ook alweer?

713
00:40:09,570 --> 00:40:12,210
Er zijn een aantal van
dat soort uitspraken.

714
00:40:12,210 --> 00:40:14,130
Laat ik eens kijken wat er staat.

715
00:40:14,130 --> 00:40:18,810
Het is Psalm 137, vers 4 tot en met 6.

716
00:40:18,810 --> 00:40:24,150
zeiden wij: Hoe zouden wij een lied
van de HEERE zingen in een vreemd land?

717
00:40:24,150 --> 00:40:29,310
Als ik u vergeet, Jeruzalem, laat dan
mijn rechterhand zichzelf vergeten.

718
00:40:29,310 --> 00:40:33,930
Laat mijn tong vastkleven aan mijn
gehemelte, als ik niet aan u denk,

719
00:40:33,930 --> 00:40:38,130
als ik Jeruzalem niet doe uitstijgen
boven mijn hoogste blijdschap.

720
00:40:38,130 --> 00:40:42,390
Kijk, dit is zo'n gebruikelijke
manier om een vervloeking over jezelf

721
00:40:42,390 --> 00:40:43,770
uit te spreken.

722
00:40:43,770 --> 00:40:47,490
Als ik mijn plicht niet doe, laat
die vreselijke dingen dan gebeuren.

723
00:40:47,490 --> 00:40:51,990
Laat mijn rechterhand haar vaardigheid
verliezen; laat die verschrompelen.

724
00:40:51,990 --> 00:40:56,670
Laat mijn tong aan mijn gehemelte
kleven, zodat ik niet meer kan spreken.

725
00:40:56,670 --> 00:41:00,990
In dit geval: laat mijn armen
uit hun gewrichten worden gerukt.

726
00:41:00,990 --> 00:41:03,450
Dat zijn krachtige manieren om te zeggen:

727
00:41:03,450 --> 00:41:07,350
‘Ik ben duidelijk niet schuldig aan
deze dingen, want als ik dat wel was,

728
00:41:07,350 --> 00:41:10,890
zou ik mezelf niet op deze
manier zulke gevolgen toewensen.’

729
00:41:10,890 --> 00:41:15,210
Dit is dus een retorische manier
om je onschuld te betuigen.

730
00:41:15,210 --> 00:41:16,770
Vers 24:

731
00:41:16,770 --> 00:41:21,390
Als ik mijn hoop op goud gesteld heb,
of tot het fijne goud gezegd heb:

732
00:41:21,390 --> 00:41:24,510
U bent mijn vertrouwen;
als ik mij verblijd heb,

733
00:41:24,510 --> 00:41:30,210
omdat mijn vermogen groot was, en omdat
mijn hand geweldig veel verkregen had.

734
00:41:30,210 --> 00:41:34,350
Als ik het zon licht gezien heb,
wanneer het scheen, of de maan,

735
00:41:34,350 --> 00:41:35,820
die stralend voortging,

736
00:41:35,820 --> 00:41:40,350
Dit betekent waarschijnlijk dat hij ze
zou hebben gadegeslagen en als goden

737
00:41:40,350 --> 00:41:41,790
zou hebben vereerd.

738
00:41:41,790 --> 00:41:46,110
Want bijna alle volken uit de
oudheid, behalve godvrezende mensen,

739
00:41:46,110 --> 00:41:49,950
aanbaden de zon en de maan
alsof het godheden waren.

740
00:41:49,950 --> 00:41:52,950
Hij heeft ongetwijfeld
juist dat in gedachten.

741
00:41:52,950 --> 00:41:57,870
In Deuteronomium hoofdstuk 4 lijkt er
trouwens soortgelijke taal te staan

742
00:41:57,870 --> 00:42:03,090
waarmee God Israël waarschuwt om
juist dat niet te doen. Vers 19.

743
00:42:03,090 --> 00:42:08,130
Hij spreekt tegen Israël over de tijd dat
ze het beloofde land binnengaan en zich

744
00:42:08,130 --> 00:42:10,590
daar vestigen. Hij zegt:

745
00:42:10,590 --> 00:42:15,870
Wees ervoor op uw hoede dat u uw ogen
niet opslaat naar de hemel, en de zon,

746
00:42:15,870 --> 00:42:20,010
de maan en de sterren ziet,
heel het leger aan de hemel,

747
00:42:20,010 --> 00:42:24,090
en u laat verleiden om u voor hen
neer te buigen en hen te dienen.

748
00:42:24,090 --> 00:42:29,310
De HEERE, uw God, heeft hen aan al de
volken onder de hele hemel toebedeeld,

749
00:42:29,310 --> 00:42:33,330
Hij zegt: pas op voor die
verleiding, dat je omhoogkijkt

750
00:42:33,330 --> 00:42:37,590
en je gedreven voelt om de zon en
de maan en de sterren te aanbidden.

751
00:42:37,590 --> 00:42:40,890
Blijkbaar was dat een aandrang
die heidense godsdiensten in

752
00:42:40,890 --> 00:42:42,510
de oudheid voelden.

753
00:42:42,510 --> 00:42:48,150
Ze maakten allemaal de zon tot een van hun
goden en de maan tot een van hun goden.

754
00:42:48,150 --> 00:42:49,530
En dus zegt Job:

755
00:42:49,530 --> 00:42:53,790
Als ik het zon licht gezien heb,
wanneer het scheen, of de maan,

756
00:42:53,790 --> 00:42:57,930
die stralend voortging, en mijn
hart in het geheim verleid werd,

757
00:42:57,930 --> 00:43:00,420
en mijn hand mijn mond gekust heeft!

758
00:43:00,420 --> 00:43:04,530
Daarmee bedoelt hij:
verleid om ze te aanbidden.

759
00:43:04,530 --> 00:43:07,950
Niemand weet wat dat betekent,
behalve dat het een soort

760
00:43:07,950 --> 00:43:12,510
heidens ritueel lijkt te zijn bij
het aanbidden van de zon en de maan:

761
00:43:12,510 --> 00:43:14,370
je eigen hand kussen.

762
00:43:14,370 --> 00:43:16,410
Ook dat is een misdaad bij de rechter,

763
00:43:16,410 --> 00:43:19,410
want dan zou ik God van
boven verloochend hebben.

764
00:43:19,410 --> 00:43:23,730
Opnieuw zegt hij: ik heb niets
gedaan wat een oordeel verdient.

765
00:43:23,730 --> 00:43:27,810
Ik zou verdienen wat mij overkomt
als ik die dingen had gedaan.

766
00:43:27,810 --> 00:43:30,030
Ook dat is een misdaad bij de rechter,

767
00:43:30,030 --> 00:43:33,090
want dan zou ik God van
boven verloochend hebben.

768
00:43:33,090 --> 00:43:36,690
Als ik mij verblijd heb over de
verdrukking van hem die mij haatte,

769
00:43:36,690 --> 00:43:40,290
en opgewekt ben geweest
wanneer het kwaad hem trof!

770
00:43:40,290 --> 00:43:43,830
Ik heb zelfs mijn gehemelte
niet toegelaten te zondigen,

771
00:43:43,830 --> 00:43:46,830
door met een vervloeking
zijn ziel op te eisen.

772
00:43:46,830 --> 00:43:49,470
Als de mensen van mijn
tent niet hebben gezegd:

773
00:43:49,470 --> 00:43:52,410
Wie werd er níet verzadigd van zijn vlees?

774
00:43:52,410 --> 00:43:55,230
De vreemdeling overnachtte
niet op de straat;

775
00:43:55,230 --> 00:43:57,450
ik opende mijn deuren voor de reiziger.

776
00:43:57,450 --> 00:44:01,470
Als ik, zoals Adam, ooit mijn
overtredingen bedekt heb,

777
00:44:01,470 --> 00:44:04,590
door mijn ongerechtigheid in
mijn binnenste te verbergen,

778
00:44:04,590 --> 00:44:07,350
omdat ik bevreesd was
voor een grote menigte,

779
00:44:07,350 --> 00:44:11,010
en de verachting van de geslachten
mij ontsteld zou doen raken,

780
00:44:11,010 --> 00:44:13,470
zodat ik zweeg en de deur niet uitging!

781
00:44:13,470 --> 00:44:17,310
Och, had ik maar iemand die
naar mij wilde luisteren!

782
00:44:17,310 --> 00:44:19,470
Zie, mijn ondertekening!

783
00:44:19,470 --> 00:44:23,730
Laat de Almachtige mij antwoorden, en
laat mijn Tegenstander een aanklacht

784
00:44:23,730 --> 00:44:25,230
op schrift stellen.

785
00:44:25,230 --> 00:44:29,130
Sommige van deze dingen die hij
zei, spreken hopelijk voor zich.

786
00:44:29,130 --> 00:44:33,270
Hij zei: als ik mij heb verheugd
over de ondergang van mijn vijanden —

787
00:44:33,270 --> 00:44:34,800
dat heb ik niet gedaan.

788
00:44:34,800 --> 00:44:37,950
Wanneer mijn vijanden door
ellende werden getroffen,

789
00:44:37,950 --> 00:44:40,170
verheugde ik mij daar niet over.

790
00:44:40,170 --> 00:44:44,610
Sterker nog, ik ben zelfs nooit zover
gegaan dat ik hen vervloekte toen het

791
00:44:44,610 --> 00:44:45,750
hun goed ging.

792
00:44:45,750 --> 00:44:49,710
Ik heb hun nooit kwaad toegewenst,
en wanneer hun kwaad overkwam,

793
00:44:49,710 --> 00:44:52,830
was dat voor mij nooit een
reden om me te verheugen.

794
00:44:52,830 --> 00:44:57,390
Hij zei: mijn dienaren in mijn
tent hebben echt dingen gezegd als:

795
00:44:57,390 --> 00:45:00,150
wie heeft er niet van
Jobs eten geprofiteerd?

796
00:45:00,150 --> 00:45:05,130
Welke vreemdeling die hier op doorreis
was, is nooit in zijn huis opgenomen?

797
00:45:05,130 --> 00:45:06,690
Hij is gastvrij.

798
00:45:06,690 --> 00:45:10,050
Hij zei dat dat de dingen waren
die hem werkelijk kenmerkten,

799
00:45:10,050 --> 00:45:14,190
niet de zonden waarvan sommige van
zijn raadgevers hem hadden beschuldigd.

800
00:45:14,190 --> 00:45:18,750
Terwijl hij hier zijn betoog
afrondt, zegt hij in vers 35:

801
00:45:18,750 --> 00:45:22,050
Och, had ik maar iemand die
naar mij wilde luisteren!

802
00:45:22,050 --> 00:45:24,210
Zie, mijn ondertekening!

803
00:45:24,210 --> 00:45:28,410
Laat de Almachtige mij antwoorden, en
laat mijn Tegenstander een aanklacht

804
00:45:28,410 --> 00:45:29,490
op schrift stellen.

805
00:45:29,490 --> 00:45:31,830
Zou ik die dan niet op
mijn schouder dragen?

806
00:45:31,830 --> 00:45:34,410
Ik zou die op mij binden als een kroon.

807
00:45:34,410 --> 00:45:37,650
Het getal van mijn voetstappen
zou ik Hem bekendmaken;

808
00:45:37,650 --> 00:45:40,230
als een vorst zou ik tot Hem naderen.

809
00:45:40,230 --> 00:45:44,190
Met andere woorden: ik wou dat God
gewoon een boek zou schrijven over

810
00:45:44,190 --> 00:45:45,870
alles wat ik heb gedaan.

811
00:45:45,870 --> 00:45:50,250
Mijn beschuldigers hier denken dat het
vol beschuldigingen tegen mij zou staan,

812
00:45:50,250 --> 00:45:54,870
maar in werkelijkheid zou God geen enkele
beschuldiging tegen mij kunnen vinden.

813
00:45:54,870 --> 00:45:56,550
Ik heb me goed gedragen.

814
00:45:56,550 --> 00:46:00,690
Ik zou dat boek werkelijk nemen
en het als een ereteken dragen.

815
00:46:00,690 --> 00:46:03,090
Ik zou iedereen dat boek laten zien.

816
00:46:03,090 --> 00:46:04,770
Ik verberg niets.

817
00:46:04,770 --> 00:46:06,630
Ik heb niets te verbergen.

818
00:46:06,630 --> 00:46:09,150
Als mijn land ooit tegen
mij geroepen heeft,

819
00:46:09,150 --> 00:46:13,710
en zijn voren gezamenlijk hebben geweend;
als ik zijn volle opbrengst gegeten heb

820
00:46:13,710 --> 00:46:18,270
zonder geld uit te keren , en de ziel
van de pachters ervan heb laten zuchten,

821
00:46:18,270 --> 00:46:21,090
laat dan in plaats van
tarwe distels opkomen,

822
00:46:21,090 --> 00:46:24,210
en in plaats van gerst giftig onkruid!

823
00:46:24,210 --> 00:46:26,370
Hier eindigen de woorden van Job.

824
00:46:26,370 --> 00:46:27,330
Er staat:

825
00:46:27,330 --> 00:46:29,370
Job is uitgesproken.

826
00:46:29,370 --> 00:46:33,810
Met zijn laatste woorden roept hij
opnieuw een verwensing over zichzelf af,

827
00:46:33,810 --> 00:46:37,770
een vloek, als hij ook maar iets heeft
gedaan wat een vloek over een mens

828
00:46:37,770 --> 00:46:38,970
zou moeten brengen.

829
00:46:38,970 --> 00:46:43,410
Maar dit alles wordt op deze manier
gezegd om eenvoudigweg te zeggen:

830
00:46:43,410 --> 00:46:44,970
ik heb het niet gedaan.

831
00:46:44,970 --> 00:46:49,830
Ik heb die dingen niet gedaan, dus is er
geen reden waarom die vervloekingen op mij

832
00:46:49,830 --> 00:46:51,330
zouden moeten rusten.

833
00:46:51,330 --> 00:46:55,770
Dat is werkelijk het einde van al
zijn toespraken in het hele boek.

834
00:46:55,770 --> 00:46:59,310
Dan komen we bij de heel
lange toespraken van Elihu.

835
00:46:59,310 --> 00:47:01,890
Elihu is een nogal raadselachtige man.

836
00:47:01,890 --> 00:47:05,430
Om te beginnen verschijnt
hij schijnbaar uit het niets.

837
00:47:05,430 --> 00:47:10,170
Zijn vrienden kwamen, en hun komst
werd in hoofdstuk 2 aangekondigd.

838
00:47:10,170 --> 00:47:13,170
Ze spraken met elkaar af,
ze kwamen hem opzoeken,

839
00:47:13,170 --> 00:47:17,790
ze zaten en luisterden naar hem
terwijl hij zijn verdriet uitstortte.

840
00:47:17,790 --> 00:47:21,330
Daarna antwoordden ze
hem; ze spraken met hem.

841
00:47:21,330 --> 00:47:25,350
Al die tijd kon je de indruk krijgen
dat dit gesprek tussen Job en zijn

842
00:47:25,350 --> 00:47:29,970
drie vrienden gewoon een
privéaangelegenheid was tussen hen vieren.

843
00:47:29,970 --> 00:47:34,290
Maar nu ontdekken we dat Elihu
er al die tijd bij heeft gezeten

844
00:47:34,290 --> 00:47:38,610
en heeft geluisterd, en dat hij er
zijn eigen oordeel over wil geven.

845
00:47:38,610 --> 00:47:42,930
Als hij erbij is geweest, zijn er
misschien ook veel anderen bij geweest.

846
00:47:42,930 --> 00:47:45,390
Job was een beroemd man in die streek,

847
00:47:45,390 --> 00:47:49,590
en ongetwijfeld waren veel mensen
nieuwsgierig naar zijn omstandigheden.

848
00:47:49,590 --> 00:47:52,950
Er kunnen heel wat mensen zijn
geweest die alleen maar kwamen kijken

849
00:47:52,950 --> 00:47:56,790
om te zien wat er met hem zou
gebeuren wanneer zijn drie vrienden,

850
00:47:56,790 --> 00:48:00,030
vooraanstaande filosofen,
hem kwamen bezoeken.

851
00:48:00,030 --> 00:48:05,130
Ik weet zeker dat iedereen zich de vraag
had gesteld: ‘Waarom overkomt Job dit?

852
00:48:05,130 --> 00:48:07,050
Deze mannen zullen het weten.’

853
00:48:07,050 --> 00:48:11,070
Waarschijnlijk was er een soort menigte
op dit gesprek afgekomen om te luisteren,

854
00:48:11,070 --> 00:48:14,550
want er waren ook andere mensen
die het antwoord wilden weten.

855
00:48:14,550 --> 00:48:18,750
Jobs situatie was een raadsel, en ze
dachten dat dit heel interessant zou

856
00:48:18,750 --> 00:48:21,090
worden. En dat was het ook.

857
00:48:21,090 --> 00:48:24,510
Het zou heel interessant zijn
geweest om daarbij aanwezig te zijn.

858
00:48:24,510 --> 00:48:27,330
Niet iedereen vindt dezelfde
dingen interessant als ik,

859
00:48:27,330 --> 00:48:31,650
maar mijn favoriete soort
films zijn rechtbankdrama’s.

860
00:48:31,650 --> 00:48:34,410
Ik ben echt dol op rechtbankdrama’s.

861
00:48:34,410 --> 00:48:37,530
Ik hoor graag hoe twee
partijen hun zaak bepleiten,

862
00:48:37,530 --> 00:48:41,130
en in films zijn ze daar meestal
allebei behoorlijk goed in.

863
00:48:41,130 --> 00:48:43,650
Ik zou heel graag in rechtszalen zitten.

864
00:48:43,650 --> 00:48:47,190
Ik heb zelfs ooit gedacht
dat ik advocaat wilde worden,

865
00:48:47,190 --> 00:48:51,030
alleen maar omdat het me leuk leek om
zoveel tijd in een rechtszaal door te

866
00:48:51,030 --> 00:48:54,150
brengen en af en toe zelfs
de kans te krijgen om

867
00:48:54,150 --> 00:48:56,070
argumenten naar voren te brengen.

868
00:48:56,070 --> 00:48:59,430
Maar ik denk niet dat dat voor
mij een goede roeping zou zijn.

869
00:48:59,430 --> 00:49:02,370
Ik kan me voorstellen dat
het voor de gewone man

870
00:49:02,370 --> 00:49:06,570
aantrekkelijk zou zijn als hij
ziet: ‘Daar komen die filosofen.

871
00:49:06,570 --> 00:49:08,490
We gaan een verklaring horen.

872
00:49:08,490 --> 00:49:12,450
Er zal bewijsmateriaal naar voren
komen. Dit wordt interessant.’

873
00:49:12,450 --> 00:49:17,430
Dus ik zou aannemen dat Elihu niet
de enige was die was komen opdagen.

874
00:49:17,430 --> 00:49:20,550
Hij is alleen de enige die
achteraf het woord neemt.

875
00:49:20,550 --> 00:49:23,310
En hij neemt het woord
omdat hij meer weet,

876
00:49:23,310 --> 00:49:26,130
of omdat hij alleen maar
denkt dat hij meer weet.

877
00:49:26,130 --> 00:49:29,010
Dat is nu juist zo
moeilijk vast te stellen.

878
00:49:29,010 --> 00:49:31,710
Weet hij werkelijk meer
dan de andere mannen?

879
00:49:31,710 --> 00:49:36,030
Draagt hij werkelijk iets bij waardoor
er meer inzicht in de situatie komt,

880
00:49:36,030 --> 00:49:41,130
of vleit hij zichzelf alleen maar met
de gedachte dat hij meer weet dan zij?

881
00:49:41,130 --> 00:49:45,690
Uiteindelijk wijst hij zowel
Jobs vrienden als Job terecht.

882
00:49:45,690 --> 00:49:50,190
Hij is een soort bemiddelaar, of ziet
zichzelf in elk geval in die rol.

883
00:49:50,190 --> 00:49:53,790
Hij ziet zichzelf als Jobs
pleitbezorger tegenover God.

884
00:49:53,790 --> 00:49:56,850
Maar uiteindelijk heeft hij
ook vooral kritiek op Job,

885
00:49:56,850 --> 00:49:59,850
al is die niet zo scherp als
die van de andere mannen.

886
00:49:59,850 --> 00:50:02,850
Hij is een jonge man en
heeft daarom gezwegen

887
00:50:02,850 --> 00:50:05,490
totdat de oudere mannen hadden gesproken.

888
00:50:05,490 --> 00:50:07,290
Dat zou de gewoonte zijn.

889
00:50:07,290 --> 00:50:12,030
Toch vinden veel mensen dat Elihu
geen ware nederigheid laat zien.

890
00:50:12,030 --> 00:50:14,070
Wanneer hij dingen zegt als:

891
00:50:14,070 --> 00:50:17,430
Want werkelijk, mijn
woorden zijn geen leugen;

892
00:50:17,430 --> 00:50:20,910
iemand die oprecht van
gevoelen is, is hier bij je.

893
00:50:20,910 --> 00:50:25,350
[Vertalersnoot: De Engelse vertaling heeft
hier ‘iemand die volmaakt is in kennis’,

894
00:50:25,350 --> 00:50:29,850
waar het Nederlandse citaat ‘iemand
die oprecht van gevoelen is’ heeft.]

895
00:50:29,850 --> 00:50:32,430
klinkt het alsof hij
over zichzelf spreekt.

896
00:50:32,430 --> 00:50:36,630
En het klinkt niet als iets heel
nederigs om als mens te zeggen.

897
00:50:36,630 --> 00:50:41,430
Wat hij zegt, komt er immers op neer
dat deze andere wijze, oudere mannen,

898
00:50:41,430 --> 00:50:45,210
Job en zijn drie vrienden,
zich niet wijs hebben getoond,

899
00:50:45,210 --> 00:50:48,990
en dat Elihu hun nu kennis
zal komen bijbrengen.

900
00:50:48,990 --> 00:50:51,330
Hij zal hem eens een paar dingen leren.

901
00:50:51,330 --> 00:50:54,330
Dat klinkt niet als een
nederige benadering.

902
00:50:54,330 --> 00:50:59,010
Aan de andere kant doet hij aan het begin
van zijn toespraak wel uitspraken die in

903
00:50:59,010 --> 00:51:03,390
elk geval naar de vorm nederig zijn,
en het is echt moeilijk om te weten

904
00:51:03,390 --> 00:51:05,310
wat je van hem moet denken.

905
00:51:05,310 --> 00:51:10,290
Een van de vragen bij de zelfstudie
was of Elihu een nederige of een

906
00:51:10,290 --> 00:51:11,910
arrogante man leek.

907
00:51:11,910 --> 00:51:14,610
Ik kreeg uiteenlopende antwoorden.

908
00:51:14,610 --> 00:51:19,590
Sommigen vonden hem arrogant klinken;
anderen vonden hem nederig klinken.

909
00:51:19,590 --> 00:51:22,290
Zo is het eigenlijk ook
met de commentatoren:

910
00:51:22,290 --> 00:51:24,570
zij verschillen over hem van mening.

911
00:51:24,570 --> 00:51:26,070
Hij is een beetje een raadsel.

912
00:51:26,070 --> 00:51:29,130
Sommigen denken dat hij
werkelijk de stem van God is.

913
00:51:29,130 --> 00:51:32,130
Niet de stem van God zoals
die uit de wervelwind kwam,

914
00:51:32,130 --> 00:51:37,350
maar meer een profeet van God, iemand
die met Gods antwoord aan Job kwam.

915
00:51:37,350 --> 00:51:42,090
Maar als dat zo is, waarom moest God
dan nog uit de wervelwind spreken nadat

916
00:51:42,090 --> 00:51:43,530
Elihu klaar was?

917
00:51:43,530 --> 00:51:46,530
Het lijkt erop dat God
verscheen omdat nog niemand

918
00:51:46,530 --> 00:51:50,610
werkelijk tegen Job had gezegd wat
er gezegd moest worden, en God,

919
00:51:50,610 --> 00:51:53,730
niemand minder dan God
Zelf, kon het zeggen.

920
00:51:53,730 --> 00:51:57,690
Elihu is er wel van overtuigd dat
hij zijn inzichten van God heeft,

921
00:51:57,690 --> 00:52:02,010
al weet ik niet of hij aanspraak
maakt op dezelfde soorten inspiratie

922
00:52:02,010 --> 00:52:04,770
als waarop een profeet
aanspraak zou maken.

923
00:52:04,770 --> 00:52:06,630
Hij zegt niet per se:

924
00:52:06,630 --> 00:52:08,310
Dit zegt de Heer.

925
00:52:08,310 --> 00:52:10,350
zoals een profeet dat zou doen.

926
00:52:10,350 --> 00:52:14,130
Ik ga Elihu gewoon nemen
zoals hij zich presenteert,

927
00:52:14,130 --> 00:52:17,250
zonder enige veronderstelling
over wie hij is.

928
00:52:17,250 --> 00:52:19,530
Hij is een jonge man in de menigte.

929
00:52:19,530 --> 00:52:21,570
Hij heeft naar hen geluisterd.

930
00:52:21,570 --> 00:52:27,150
Hij is er heel ontevreden over dat deze
oudere mannen heel veel hebben gepraat

931
00:52:27,150 --> 00:52:29,610
en dat er niets is opgelost.

932
00:52:29,610 --> 00:52:32,730
Job heeft zijn raadgevers
geen centimeter van hun

933
00:52:32,730 --> 00:52:35,250
oorspronkelijke standpunt af gekregen.

934
00:52:35,250 --> 00:52:38,730
Zij hebben Job geen centimeter
van het zijne af gekregen.

935
00:52:38,730 --> 00:52:41,910
Al dat gepraat is uiteindelijk
vruchteloos gebleven,

936
00:52:41,910 --> 00:52:46,170
en in zijn gedachten hebben zich
zijn eigen opvattingen gevormd.

937
00:52:46,170 --> 00:52:49,470
Hij vindt dat er dingen zijn
die ze niet hebben gezegd,

938
00:52:49,470 --> 00:52:52,470
en dat ze sommige dingen
die ze wel hebben gezegd,

939
00:52:52,470 --> 00:52:54,930
op een onvriendelijke
manier hebben gezegd.

940
00:52:54,930 --> 00:52:57,870
Hij denkt dat Job waarschijnlijk
een rechtvaardig man is,

941
00:52:57,870 --> 00:53:00,450
maar dat Job misschien
een beetje te trots,

942
00:53:00,450 --> 00:53:03,750
een beetje te eigengerechtig
is overgekomen.

943
00:53:03,750 --> 00:53:08,250
In zekere zin lossen de toespraken
van Elihu eigenlijk niets op.

944
00:53:08,250 --> 00:53:12,390
Maar er zijn een paar punten waarop
de toespraken van Elihu volgens

945
00:53:12,390 --> 00:53:14,670
mij verschillen van die van de anderen.

946
00:53:14,670 --> 00:53:18,750
Eén daarvan is dat hij beslist
beleefder is dan de anderen.

947
00:53:18,750 --> 00:53:21,750
Soms heeft hij woorden van
terechtwijzing voor Job,

948
00:53:21,750 --> 00:53:25,290
maar hij beschuldigt hem niet
zoals Jobs vrienden dat deden.

949
00:53:25,290 --> 00:53:29,370
Hij is niet zo nederig als je van een
jonge man zou verwachten wanneer hij

950
00:53:29,370 --> 00:53:31,170
oudere mannen terechtwijst.

951
00:53:31,170 --> 00:53:33,810
Maar hij erkent wel dat hij jonger is.

952
00:53:33,810 --> 00:53:36,810
En wanneer hij Job
terechtwijst of corrigeert,

953
00:53:36,810 --> 00:53:41,730
behandelt hij hem met meer eerbied en
respect dan de oudere mannen deden, die,

954
00:53:41,730 --> 00:53:45,510
zoals ze zelf zeiden,
ouder waren dan Jobs vader.

955
00:53:45,510 --> 00:53:49,890
Iets anders aan Elihu is dat hij een
aspect naar voren brengt dat de anderen

956
00:53:49,890 --> 00:53:53,790
niet hebben genoemd: lijden
is niet altijd een straf,

957
00:53:53,790 --> 00:53:56,190
maar vaak is het een tuchtiging.

958
00:53:56,190 --> 00:53:59,250
Bij tuchtiging denken we
misschien aan een pak slaag,

959
00:53:59,250 --> 00:54:01,410
en dan zien we het als een straf.

960
00:54:01,410 --> 00:54:06,390
Maar tuchtiging betekent eigenlijk
eenvoudigweg het opvoeden van een kind.

961
00:54:06,390 --> 00:54:09,450
Bij het opvoeden van een kind
hoort ook wat we gewoonlijk

962
00:54:09,450 --> 00:54:11,370
onder tuchtiging verstaan.

963
00:54:11,370 --> 00:54:15,330
Wanneer een kind iets verkeerds
doet, moet het worden terechtgewezen.

964
00:54:15,330 --> 00:54:19,290
Maar de opvoeding van een kind houdt
niet alleen in dat je je met het kind

965
00:54:19,290 --> 00:54:22,470
bezighoudt wanneer het iets
verkeerds heeft gedaan.

966
00:54:22,470 --> 00:54:27,270
Het betekent ook dat je het kind begeleidt
door de fasen die het moet doorlopen.

967
00:54:27,270 --> 00:54:30,690
Wanneer je een kind naar school stuurt
en het kind vindt dat niet leuk,

968
00:54:30,690 --> 00:54:35,490
heeft het moeite om het alfabet te leren;
het is niet gelukkig in die situatie.

969
00:54:35,490 --> 00:54:38,550
Maar het zit daar niet omdat
het iets verkeerds heeft gedaan.

970
00:54:38,550 --> 00:54:42,690
Het zit daar omdat het tijd is voor
de volgende stap in zijn ontwikkeling,

971
00:54:42,690 --> 00:54:44,550
en de ouders weten dat.

972
00:54:44,550 --> 00:54:47,610
Ze brengen het naar een plek
waar het onderricht krijgt.

973
00:54:47,610 --> 00:54:50,970
En dat onderricht is moeilijk,
maar het is goed voor het kind.

974
00:54:50,970 --> 00:54:55,110
Het is niet zo dat Elihu nu zoveel meer
inzicht heeft dan de andere mannen.

975
00:54:55,110 --> 00:54:58,650
Of tenminste, als dat wel zo
is, is het niet duidelijk,

976
00:54:58,650 --> 00:55:03,090
want hij maakt enkele van dezelfde
fouten als de andere raadgevers.

977
00:55:03,090 --> 00:55:07,290
Maar hij zegt nooit dat Job lijdt
vanwege zonden die hij heeft begaan

978
00:55:07,290 --> 00:55:09,630
voordat deze dingen hem overkwamen.

979
00:55:09,630 --> 00:55:14,910
Alle andere raadgevers zeggen: ‘Job, deze
dingen zijn je overkomen omdat je een

980
00:55:14,910 --> 00:55:16,590
goddeloos man was.’

981
00:55:16,590 --> 00:55:18,990
Elihu zegt dat op geen enkel moment.

982
00:55:18,990 --> 00:55:22,170
Hij zegt wel dat Job misschien
gecorrigeerd moet worden.

983
00:55:22,170 --> 00:55:27,150
Maar wat Elihu oppert, is dat het lijden
Job niet overkwam omdat hij zondigde,

984
00:55:27,150 --> 00:55:31,590
maar dat Job misschien gezondigd heeft
doordat het lijden hem is overkomen.

985
00:55:31,590 --> 00:55:36,210
Met andere woorden, Jobs reactie op het
lijden is niet zo voorbeeldig geweest als

986
00:55:36,210 --> 00:55:37,530
je zou wensen.

987
00:55:37,530 --> 00:55:42,090
We zien inderdaad dat Elihu aangeeft
dat Job ergens schuldig aan is en

988
00:55:42,090 --> 00:55:43,650
zich moet bekeren.

989
00:55:43,650 --> 00:55:46,890
Maar hij maakt niet zo duidelijk
als de andere raadgevers

990
00:55:46,890 --> 00:55:49,770
dat hij denkt dat Job dit
lang geleden heeft gedaan

991
00:55:49,770 --> 00:55:52,410
en daarmee dit lijden over
zichzelf heeft gebracht.

992
00:55:52,410 --> 00:55:57,090
Hij zegt veeleer dat Job niet erg goed
reageert op de hand van God die nu zwaar

993
00:55:57,090 --> 00:55:58,590
op hem drukt.

994
00:55:58,590 --> 00:56:01,950
Elihu heeft dus iets meer
inzicht dan de anderen.

995
00:56:01,950 --> 00:56:06,090
Hij is bereid Job op zijn woord te
geloven dat hij niets had gedaan om zijn

996
00:56:06,090 --> 00:56:07,470
lijden te verdienen.

997
00:56:07,470 --> 00:56:11,670
Maar sinds dat lijden is gekomen,
is Job niet zo nederig geweest

998
00:56:11,670 --> 00:56:16,290
en heeft hij zich niet zo onderworpen aan
de beproevingen als hij had kunnen doen.

999
00:56:16,290 --> 00:56:19,650
Dat wil niet zeggen dat Job het
slechter deed dan wie van ons ook

1000
00:56:19,650 --> 00:56:21,090
zou hebben gedaan.

1001
00:56:21,090 --> 00:56:24,330
Zijn eerste reacties waren
zelfs verbazingwekkend.

1002
00:56:24,330 --> 00:56:26,010
Maar hij was een mens.

1003
00:56:26,010 --> 00:56:28,950
Is mijn kracht soms de kracht van stenen?

1004
00:56:28,950 --> 00:56:31,710
Is mijn vlees soms van brons?

1005
00:56:31,710 --> 00:56:35,550
Hij raakte uitgeput en
begon inderdaad te klagen.

1006
00:56:35,550 --> 00:56:40,110
Hij begon inderdaad te suggereren
dat God niet het juiste deed.

1007
00:56:40,110 --> 00:56:44,190
Het zou beter voor hem zijn geweest
om gewoon te blijven zwijgen,

1008
00:56:44,190 --> 00:56:45,870
zoals hij had gedaan.

1009
00:56:45,870 --> 00:56:49,230
Het zou beter voor hem zijn
geweest om alleen te zeggen:

1010
00:56:49,230 --> 00:56:54,690
‘Ik begrijp niet wat God doet, maar ik ga
niet zeggen dat Hij het verkeerde doet.’

1011
00:56:54,690 --> 00:56:57,510
Beter, ja. Volmaakt zelfs.

1012
00:56:57,510 --> 00:57:01,110
En hij is geen volmaakt
mens. Niemand is dat.

1013
00:57:01,110 --> 00:57:04,110
Dat is iets werkelijk
fantastisch aan het boek Job:

1014
00:57:04,110 --> 00:57:08,010
hoewel het Job neerzet als een
uitzonderlijk rechtvaardig persoon,

1015
00:57:08,010 --> 00:57:12,030
stelt het hem niet zo volmaakt voor
dat hij geen fouten maakt en zich niet

1016
00:57:12,030 --> 00:57:13,530
hoeft te bekeren.

1017
00:57:13,530 --> 00:57:16,290
Aan het eind van het boek
moet hij zich bekeren.

1018
00:57:16,290 --> 00:57:20,850
Hij is een veelzijdig persoon, zoals
alle echte mensen in de wereld dat zijn.

1019
00:57:20,850 --> 00:57:24,150
Hij is geen verzonnen personage
dat alleen maar goed is.

1020
00:57:24,150 --> 00:57:27,390
Aan het begin wordt hij beslist
als volkomen goed voorgesteld.

1021
00:57:27,390 --> 00:57:31,530
Maar dat is om ons duidelijk te maken
dat de dingen die hem overkwamen,

1022
00:57:31,530 --> 00:57:35,190
hem overkwamen ondanks
het feit dat hij goed was,

1023
00:57:35,190 --> 00:57:37,530
niet omdat hij iets kwaads had gedaan.

1024
00:57:37,530 --> 00:57:39,930
Hoewel we waarschijnlijk
zijn kant zouden kiezen

1025
00:57:39,930 --> 00:57:44,370
in zijn geschillen met zijn vrienden,
omdat zij valse beschuldigingen uiten,

1026
00:57:44,370 --> 00:57:46,170
reageert hij boos op hen.

1027
00:57:46,170 --> 00:57:49,770
Bij sommige dingen die hij
zegt, krimp je een beetje ineen

1028
00:57:49,770 --> 00:57:52,410
vanwege de gezindheid waarmee hij ze zegt.

1029
00:57:52,410 --> 00:57:58,230
Maar tegelijkertijd zeg je: ‘Hij is
degene die in deze situatie gelijk heeft.

1030
00:57:58,230 --> 00:58:01,110
Zij zijn degenen die ongelijk hebben.’

1031
00:58:01,110 --> 00:58:03,930
Hij probeert alleen maar
de feiten recht te zetten.

1032
00:58:03,930 --> 00:58:06,510
Maar de feiten rechtzetten is één ding.

1033
00:58:06,510 --> 00:58:09,330
Het is iets anders om
je geduld te verliezen,

1034
00:58:09,330 --> 00:58:13,770
verontwaardigd te worden omdat je
beschuldigd wordt, hoogmoedig te worden,

1035
00:58:13,770 --> 00:58:18,210
of de hoogmoed die in ieder mens zit
als woede naar boven te laten komen

1036
00:58:18,210 --> 00:58:20,790
vanwege iemands valse beschuldigingen.

1037
00:58:20,790 --> 00:58:24,570
Zoals ik eerder zei, heeft
ieder mens, blijkbaar zelfs Job,

1038
00:58:24,570 --> 00:58:27,990
een beproeving waarvoor hij
waarschijnlijk zal bezwijken,

1039
00:58:27,990 --> 00:58:31,410
in die zin dat hij mogelijk
niet het juiste zou doen.

1040
00:58:31,410 --> 00:58:34,830
Wanneer hij zijn bezit
verliest, zijn gezin verliest,

1041
00:58:34,830 --> 00:58:39,630
zelfs zijn gezondheid verliest, zijn dat
niet de beproevingen die hem kwaad maken.

1042
00:58:39,630 --> 00:58:41,730
Dat kan hij van God aanvaarden.

1043
00:58:41,730 --> 00:58:45,330
Maar wanneer mensen komen en
hem zwart beginnen te maken,

1044
00:58:45,330 --> 00:58:47,250
raakt dat hem in zijn trots.

1045
00:58:47,250 --> 00:58:51,450
Hij heeft er zijn hele leven voor
gezorgd dat hem niets te verwijten viel

1046
00:58:51,450 --> 00:58:53,430
en dat hij het juiste deed.

1047
00:58:53,430 --> 00:58:55,830
Toch stellen mensen zijn hele leven voor

1048
00:58:55,830 --> 00:58:58,590
alsof het tegenovergestelde
het geval is geweest.

1049
00:58:58,590 --> 00:59:02,370
En ik denk niet dat Job een
uitzonderlijk trotse man was.

1050
00:59:02,370 --> 00:59:05,730
Ik denk niet dat hij trotser
was dan de gemiddelde man.

1051
00:59:05,730 --> 00:59:08,910
Ik denk dat iedere man
verontwaardigd zou zijn

1052
00:59:08,910 --> 00:59:11,970
als hij zijn vrouw
volkomen trouw was geweest

1053
00:59:11,970 --> 00:59:14,790
en iemand zei dat hij was vreemdgegaan.

1054
00:59:14,790 --> 00:59:20,430
Of als hij in zaken volkomen eerlijk
was geweest en iemand zei dat hij had

1055
00:59:20,430 --> 00:59:23,250
gestolen, geld had verduisterd.

1056
00:59:23,250 --> 00:59:26,610
Mannen komen in verzet, en
vrouwen ongetwijfeld ook,

1057
00:59:26,610 --> 00:59:28,950
wanneer ze vals worden beschuldigd.

1058
00:59:28,950 --> 00:59:30,930
Dat was Jobs probleem.

1059
00:59:30,930 --> 00:59:33,930
Misschien is dat zelfs een
deel van de les van het boek:

1060
00:59:33,930 --> 00:59:38,010
er zijn diepere beproevingen, niet alleen
verzoekingen die ons treffen in onze

1061
00:59:38,010 --> 00:59:42,450
begeerten, ons comfort en onze
uiterlijke omstandigheden.

1062
00:59:42,450 --> 00:59:47,430
Er zit iets in onze eigen natuur
dat soms getuchtigd moet worden.

1063
00:59:47,430 --> 00:59:52,650
Elihu lijkt Jobs beproevingen niet te zien
als straf voor iets wat Job heeft gedaan,

1064
00:59:52,650 --> 00:59:56,610
maar als onderdeel van Gods
vorming, van Gods tuchtiging,

1065
00:59:56,610 --> 00:59:59,670
van de manier waarop God
Job verder brengt en hem

1066
00:59:59,670 --> 01:00:02,010
geestelijk iets goeds laat ontvangen.

1067
01:00:02,010 --> 01:00:06,630
Dit is ongetwijfeld waar, hoewel de eerste
twee hoofdstukken ons niet vertellen

1068
01:00:06,630 --> 01:00:08,310
dat dit de reden is.

1069
01:00:08,310 --> 01:00:12,090
Maar het is beslist een reden
voor God om deze dingen te doen,

1070
01:00:12,090 --> 01:00:14,850
en het laat God zien als een goede God,

1071
01:00:14,850 --> 01:00:19,350
ondanks het feit dat Job dingen ondergaat
die hij liever niet zou ondergaan.

1072
01:00:19,350 --> 01:00:22,770
Deze tuchtiging komt
over hem, denkt Elihu,

1073
01:00:22,770 --> 01:00:25,950
omdat Job niet zo goed op zijn
beproevingen heeft gereageerd als

1074
01:00:25,950 --> 01:00:27,090
hij had gekund.

1075
01:00:27,090 --> 01:00:29,730
Het zou moeilijk zijn
om over Job te oordelen

1076
01:00:29,730 --> 01:00:33,570
wanneer je zulke dingen zelf
niet hebt meegemaakt: ‘Job,

1077
01:00:33,570 --> 01:00:35,910
je zou hier beter mee moeten omgaan.’

1078
01:00:35,910 --> 01:00:41,130
Maar zelfs als niemand anders er beter
mee zou omgaan dan Job, blijft het waar:

1079
01:00:41,130 --> 01:00:43,230
hij had het beter kunnen doen.

1080
01:00:43,230 --> 01:00:45,870
Iedereen zou het beter kunnen doen.

1081
01:00:45,870 --> 01:00:50,010
Dat lijkt hier de strekking te
zijn: je had het beter kunnen doen,

1082
01:00:50,010 --> 01:00:55,170
en God gebruikt deze omstandigheden
om je te vormen, je te tuchtigen,

1083
01:00:55,170 --> 01:00:57,450
een beter mens van je te maken.

1084
01:00:57,450 --> 01:01:00,930
Dat is wat we in Elihu’s
toespraken zullen aantreffen.

1085
01:01:00,930 --> 01:01:04,590
We komen erop terug en zullen die
toespraken ook daadwerkelijk lezen.