1
00:00:02,010 --> 00:00:04,290
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,290 --> 00:00:09,090
Deze keer behandelen we Job
hoofdstuk 6 tot en met 10.

3
00:00:09,090 --> 00:00:12,450
We pakken het verhaal weer
op bij Job hoofdstuk 6.

4
00:00:12,450 --> 00:00:15,210
Elifaz heeft zijn eerste
toespraak gehouden,

5
00:00:15,210 --> 00:00:20,070
en Job gaat aanvankelijk op
geen van Elifaz’ punten in.

6
00:00:20,070 --> 00:00:23,850
Hij is nog niet klaar met het uitstorten
van zijn verdriet in het algemeen,

7
00:00:23,850 --> 00:00:28,590
maar daarna zal hij ertoe komen
iets over Elifaz’ punten te zeggen.

8
00:00:28,590 --> 00:00:31,350
Dat is interessant. Hij zegt:

9
00:00:31,350 --> 00:00:34,650
Och, werd mijn verdriet maar
eens nauwkeurig gewogen,

10
00:00:34,650 --> 00:00:38,370
en legden ze al mijn ellende maar
bij elkaar in een weegschaal!

11
00:00:38,370 --> 00:00:41,490
Want het is nu zwaarder
dan het zand van de zeeën;

12
00:00:41,490 --> 00:00:44,130
daarom zijn mijn woorden ondoordacht.

13
00:00:44,130 --> 00:00:47,790
De enige woorden die hij heeft gesproken
waarvan je zou kunnen zeggen dat ze

14
00:00:47,790 --> 00:00:51,750
onbezonnen waren, zijn de woorden
waarmee hij in hoofdstuk 3

15
00:00:51,750 --> 00:00:53,850
zijn geboortedag vervloekte.

16
00:00:53,850 --> 00:00:57,810
En nu heeft hij er enigszins spijt
van dat hij zich zo heeft geuit.

17
00:00:57,810 --> 00:01:00,810
Niet dat hij iets heeft gezegd
wat uitdrukkelijk zondig was.

18
00:01:00,810 --> 00:01:05,550
De houding die hij liet blijken was
niet bepaald goed, maar hij zegt:

19
00:01:05,550 --> 00:01:08,790
‘Mijn verdriet is zo
overweldigend dat het deze

20
00:01:08,790 --> 00:01:11,550
onbezonnen uitspraken
uit me heeft geperst.

21
00:01:11,550 --> 00:01:14,790
Ik had me meer moeten
beheersen.’ Hij zegt:

22
00:01:14,790 --> 00:01:20,070
Want de pijlen van de Almachtige zijn in
mij, mijn geest drinkt het vergif ervan;

23
00:01:20,070 --> 00:01:23,310
de verschrikkingen van God
staan tegen mij opgesteld.

24
00:01:23,310 --> 00:01:27,510
Merk op dat hij het met zijn
vrienden eens is dat God Degene is

25
00:01:27,510 --> 00:01:29,790
Die zijn beproevingen veroorzaakt.

26
00:01:29,790 --> 00:01:33,990
Veel mensen vinden dat hij hierin een
fout maakt, net als zijn vrienden.

27
00:01:33,990 --> 00:01:36,510
Maar als je de eerste
twee hoofdstukken leest,

28
00:01:36,510 --> 00:01:40,890
zie je dat God in zekere zin Degene
is Die beproevingen veroorzaakt.

29
00:01:40,890 --> 00:01:44,850
Het is waar dat het voorstel om
Job te treffen van satan kwam.

30
00:01:44,850 --> 00:01:49,890
Maar satan erkende dat hij het niet kon
doen, tenzij God hem toestemming gaf.

31
00:01:49,890 --> 00:01:53,310
Dus God is werkelijk Degene
Die het heeft toegestaan.

32
00:01:53,310 --> 00:01:56,310
We hebben ook andere plaatsen
in de Schrift waar we zien dat

33
00:01:56,310 --> 00:02:01,050
zelfs de daden van boze geesten eerst
door God moeten worden beoordeeld.

34
00:02:01,050 --> 00:02:03,150
Hij kan hun daden tegenhouden.

35
00:02:03,150 --> 00:02:06,630
We lezen bijvoorbeeld in 1 Koningen 22

36
00:02:06,630 --> 00:02:09,450
over een leugengeest
die voor God verschijnt

37
00:02:09,450 --> 00:02:14,730
en toestemming vraagt om een leugengeest
te worden in de mond van Achabs profeten.

38
00:02:14,730 --> 00:02:19,350
God geeft toestemming, zodat de
profeet Micha tegen Achab zegt:

39
00:02:19,350 --> 00:02:23,910
Welnu, zie, de HEERE heeft een
leugengeest in de mond van al deze

40
00:02:23,910 --> 00:02:28,950
profeten van u gegeven, en de HEERE
heeft onheil over u uitgesproken.

41
00:02:28,950 --> 00:02:30,210
En dat is waar.

42
00:02:30,210 --> 00:02:34,410
In het Oude Testament werd er, telkens
wanneer iemand door een boze geest werd

43
00:02:34,410 --> 00:02:38,250
gekweld, gezegd dat het een
boze geest van de Heere was.

44
00:02:38,250 --> 00:02:41,610
Een boze geest van de Heere
kwam tegen koning Saul

45
00:02:41,610 --> 00:02:45,030
en liet hem razen en
tekeergaan als een waanzinnige.

46
00:02:45,030 --> 00:02:48,870
Volgens mij moeten we dat op dezelfde
manier begrijpen als Job of dat andere

47
00:02:48,870 --> 00:02:51,870
voorbeeld in 1 Koningen 22.

48
00:02:51,870 --> 00:02:56,250
Een boze geest kwam bij God en wilde
toestemming om Saul iets aan te doen,

49
00:02:56,250 --> 00:02:59,310
en God zei: ‘Goed, Ik laat het je toe.’

50
00:02:59,310 --> 00:03:03,870
Dus hoewel de Bijbel erkent dat de
duivel en boze geesten werkzaam zijn,

51
00:03:03,870 --> 00:03:07,170
deinst de Bijbel er helemaal niet
voor terug om te zeggen dat God

52
00:03:07,170 --> 00:03:09,810
de volle verantwoordelijkheid
op Zich neemt.

53
00:03:09,810 --> 00:03:13,590
De volle verantwoordelijkheid,
in zekere zin, voor het lijden.

54
00:03:13,590 --> 00:03:17,190
In het geval van de
leugengeest in Achabs profeten,

55
00:03:17,190 --> 00:03:21,990
of in het geval van de boze geest die
door de Heere tegen Saul werd gezonden,

56
00:03:21,990 --> 00:03:25,230
ging het om specifieke
oordelen die God rechtvaardig

57
00:03:25,230 --> 00:03:27,810
en welbewust over die mannen bracht.

58
00:03:27,810 --> 00:03:32,010
Dat God boze geesten kan gebruiken
als middel om te oordelen,

59
00:03:32,010 --> 00:03:34,590
ligt geheel binnen Gods bevoegdheid.

60
00:03:34,590 --> 00:03:38,370
Dit is iets wat we moeten begrijpen
over de geestelijke wereld.

61
00:03:38,370 --> 00:03:42,690
Het is niet zo dat zich aan die kant van
het heelal God en Zijn engelen bevinden,

62
00:03:42,690 --> 00:03:45,510
en aan de andere kant de
duivel en zijn engelen,

63
00:03:45,510 --> 00:03:48,150
en dat er een enorme strijd gaande is.

64
00:03:48,150 --> 00:03:52,530
En dat ze zich dan allemaal op hun eigen
plekken terugtrekken en er twee dingen

65
00:03:52,530 --> 00:03:54,750
onafhankelijk van elkaar gaande zijn.

66
00:03:54,750 --> 00:03:57,510
De duivel en zijn
engelen kunnen niets doen

67
00:03:57,510 --> 00:04:01,110
tenzij ze bij God komen en
schriftelijk toestemming krijgen.

68
00:04:01,110 --> 00:04:03,390
God zegt blijkbaar vaak nee.

69
00:04:03,390 --> 00:04:06,690
We lezen niet over alle
gevallen waarin God nee zegt.

70
00:04:06,690 --> 00:04:10,110
Evenmin lezen we over alle
gevallen waarin God ja zegt.

71
00:04:10,110 --> 00:04:14,730
Maar de gevallen waarover we lezen, maken
duidelijk dat de duivel niets tegen Gods

72
00:04:14,730 --> 00:04:17,790
volk kan doen tenzij
God toestemming geeft.

73
00:04:17,790 --> 00:04:19,050
De duivel zegt:

74
00:04:19,050 --> 00:04:23,490
Hebt Ú niet voor hem en voor
zijn huis en alles wat hij heeft,

75
00:04:23,490 --> 00:04:25,110
een beschutting gemaakt?

76
00:04:25,110 --> 00:04:28,410
Het werk van zijn handen
hebt U gezegend en zijn

77
00:04:28,410 --> 00:04:30,990
vee breidt zich steeds
verder uit in het land.

78
00:04:30,990 --> 00:04:35,130
Maar steek toch Uw hand uit
en tref alles wat hij heeft.

79
00:04:35,130 --> 00:04:39,270
Voorwaar, hij zal U in Uw
aangezicht vaarwel zeggen.

80
00:04:39,270 --> 00:04:42,390
Daarom weten we dat de duivel
gewoon aan de lijn ligt.

81
00:04:42,390 --> 00:04:46,410
Uiteindelijk dient hij Gods
doeleinden, hoewel hij dat niet wil.

82
00:04:46,410 --> 00:04:49,650
Net zoals Jakob of Jozefs
broers niet van plan waren

83
00:04:49,650 --> 00:04:53,670
Gods doeleinden te dienen door
hun broer als slaaf te verkopen,

84
00:04:53,670 --> 00:04:55,170
maar dat toch deden.

85
00:04:55,170 --> 00:04:58,950
Het Sanhedrin was niet van plan
Gods doeleinden te vervullen door

86
00:04:58,950 --> 00:05:03,690
Jezus tot de kruisdood te veroordelen,
maar God gebruikte hun plannen toch.

87
00:05:03,690 --> 00:05:07,830
Dat betekent niet dat wat ze in hun
kwaadaardigheid deden te verontschuldigen

88
00:05:07,830 --> 00:05:11,670
was, of dat ze niet verantwoordelijk
zijn voor hun kwade bedoelingen,

89
00:05:11,670 --> 00:05:14,370
of dat ze er niet voor
geoordeeld zullen worden.

90
00:05:14,370 --> 00:05:17,430
Maar het betekent dat God het toestond.

91
00:05:17,430 --> 00:05:21,090
Als Hij het niet had toegestaan,
hadden ze het niet kunnen doen.

92
00:05:21,090 --> 00:05:24,390
Weet je nog hoe vaak mensen
tijdens Jezus’ bediening

93
00:05:24,390 --> 00:05:26,730
stenen opraapten om Hem te stenigen?

94
00:05:26,730 --> 00:05:32,250
Hoe vaak er staat dat ze stenen opraapten
om Hem te stenigen omdat Jezus iets zei

95
00:05:32,250 --> 00:05:37,290
waar Zijn toehoorders aanstoot aan namen,
maar dat niemand een hand aan Hem sloeg?

96
00:05:37,290 --> 00:05:38,070
Of:

97
00:05:38,070 --> 00:05:41,910
Zij probeerden Hem dan te grijpen,
maar niemand sloeg de hand aan Hem,

98
00:05:41,910 --> 00:05:44,430
want Zijn uur was nog niet gekomen.

99
00:05:44,430 --> 00:05:47,790
Er staat niet precies hoe Jezus
aan die situaties ontkwam,

100
00:05:47,790 --> 00:05:49,950
maar het is duidelijk dat er vaak staat:

101
00:05:49,950 --> 00:05:52,890
Omdat Zijn tijd nog niet gekomen was.

102
00:05:52,890 --> 00:05:57,090
Met andere woorden, er zijn mensen die
Hem eerder zouden hebben gedood als God

103
00:05:57,090 --> 00:05:58,770
dat niet had verhinderd.

104
00:05:58,770 --> 00:06:03,690
En toen Jezus ter dood werd gebracht, was
dat alleen omdat God het niet verhinderde,

105
00:06:03,690 --> 00:06:06,270
terwijl Hij dat zelfs
toen had kunnen doen.

106
00:06:06,270 --> 00:06:08,910
Deze dingen komen werkelijk van God.

107
00:06:08,910 --> 00:06:10,410
Ze komen van God.

108
00:06:10,410 --> 00:06:14,430
Job vergist zich niet echt wanneer hij
deze dingen ziet als de pijlen van de

109
00:06:14,430 --> 00:06:17,070
Almachtige die uit zijn lichaam steken:

110
00:06:17,070 --> 00:06:22,290
Want de pijlen van de Almachtige zijn in
mij, mijn geest drinkt het vergif ervan;

111
00:06:22,290 --> 00:06:25,050
de verschrikkingen van God
staan tegen mij opgesteld.

112
00:06:25,050 --> 00:06:29,190
Natuurlijk vat hij dit op als
Gods vijandigheid tegenover hem,

113
00:06:29,190 --> 00:06:31,530
en daarin vergist Job zich.

114
00:06:31,530 --> 00:06:34,530
Het is niet verwonderlijk
dat een mens dat zou denken.

115
00:06:34,530 --> 00:06:37,710
Als je naar me toe loopt en
me in mijn gezicht slaat,

116
00:06:37,710 --> 00:06:40,890
zal ik dat waarschijnlijk als
een vijandige daad opvatten,

117
00:06:40,890 --> 00:06:43,170
omdat ik niet weet waarom je het doet.

118
00:06:43,170 --> 00:06:46,890
Als je achteraf tegen me zou
zeggen: ‘De reden dat ik dat deed,

119
00:06:46,890 --> 00:06:51,330
is dat die persoon daar zei dat hij een
miljoen dollar op de bankrekening van je

120
00:06:51,330 --> 00:06:56,730
kinderen zou storten als ik naar je toe
ging en je sloeg’, dan zou ik zeggen: ‘O,

121
00:06:56,730 --> 00:06:59,130
dan was dat toch geen vijandige daad.

122
00:06:59,130 --> 00:07:01,050
Het leek voor mij alleen maar zo.’

123
00:07:01,050 --> 00:07:04,170
Er speelt achter de schermen
iets waar ik niets van wist.

124
00:07:04,170 --> 00:07:06,450
Het valt Job wel te vergeven, denk ik,

125
00:07:06,450 --> 00:07:10,470
dat hij meent dat hieruit Gods
vijandigheid tegenover hem blijkt,

126
00:07:10,470 --> 00:07:12,270
want God schiet op hem.

127
00:07:12,270 --> 00:07:15,510
God laat deze verschrikkelijke
dingen gebeuren.

128
00:07:15,510 --> 00:07:17,670
Het zijn de verschrikkingen van God.

129
00:07:17,670 --> 00:07:20,130
Hij zegt vooral in vers 5:

130
00:07:20,130 --> 00:07:23,190
Balkt de wilde ezel bij het malse gras?

131
00:07:23,190 --> 00:07:25,110
Loeit het rund bij zijn voer?

132
00:07:25,110 --> 00:07:29,730
Met andere woorden, als dieren geluid
maken, bedoelen ze daar iets mee.

133
00:07:29,730 --> 00:07:31,290
Er is een reden voor.

134
00:07:31,290 --> 00:07:35,970
De boer, de veehouder, ergert zich
niet alleen maar als de os loeit.

135
00:07:35,970 --> 00:07:38,610
Hij weet dat het tijd is om hem te voeren.

136
00:07:38,610 --> 00:07:40,290
De os heeft honger.

137
00:07:40,290 --> 00:07:44,850
De geluiden van dieren zijn niet alleen
maar irritant; ze zijn begrijpelijk.

138
00:07:44,850 --> 00:07:48,690
Mijn gejammer is ook begrijpelijk.
Er is een reden voor.

139
00:07:48,690 --> 00:07:51,390
Je moet je niet alleen maar
ergeren aan mijn klachten.

140
00:07:51,390 --> 00:07:55,470
Er zit iets achter, net zoals er
iets zit achter het loeien van een os

141
00:07:55,470 --> 00:07:58,770
of het balken van een ezel
wanneer ze honger hebben.

142
00:07:58,770 --> 00:07:59,910
Vers 6:

143
00:07:59,910 --> 00:08:02,790
Wordt het smakeloze gegeten zonder zout?

144
00:08:02,790 --> 00:08:05,250
Zit er smaak aan het wit van een ei?

145
00:08:05,250 --> 00:08:10,470
Mijn ziel weigert dat aan te raken;
het is als ziekmakend voedsel voor mij.

146
00:08:10,470 --> 00:08:11,910
Die uitspraak:

147
00:08:11,910 --> 00:08:14,370
Zit er smaak aan het wit van een ei?

148
00:08:14,370 --> 00:08:19,350
De Engelse woorden ‘white of an
egg’, oftewel ‘het wit van een ei’,

149
00:08:19,350 --> 00:08:23,190
zijn maar een gok naar de betekenis
van de Hebreeuwse woorden daar.

150
00:08:23,190 --> 00:08:24,930
Het is een oude gok.

151
00:08:24,930 --> 00:08:29,310
De rabbijnen besloten dat ze het als
‘het wit van een ei’ wilden vertalen,

152
00:08:29,310 --> 00:08:33,090
maar ze weten eigenlijk niet wat die
woorden in het Hebreeuws betekenen.

153
00:08:33,090 --> 00:08:35,730
Het gedeelte dat met ‘wit’ is vertaald,

154
00:08:35,730 --> 00:08:39,750
betekent letterlijk eigenlijk
eerder ‘slijm’, en het woord dat met

155
00:08:39,750 --> 00:08:43,170
‘ei’ is vertaald, is een onbekend woord.

156
00:08:43,170 --> 00:08:47,370
Veel geleerden denken dat het eigenlijk de
naam is van een onbekende groente die ze

157
00:08:47,370 --> 00:08:50,310
in die tijd kenden, maar
die wij niet kennen.

158
00:08:50,310 --> 00:08:53,310
Het slijm van iets,
misschien zoals het vocht dat

159
00:08:53,310 --> 00:08:58,230
aloëveraplanten afscheiden of iets
dergelijks, dat slijmerige spul.

160
00:08:58,230 --> 00:09:01,290
Ze kenden iets wat geen
smaak had als je het at.

161
00:09:01,290 --> 00:09:03,810
Het wit van een ei zou
daar zeker onder vallen,

162
00:09:03,810 --> 00:09:06,690
maar we weten niet of hij
daar werkelijk op doelde.

163
00:09:06,690 --> 00:09:11,430
Hij heeft het over iets wat smakeloos
is, zelfs weerzinwekkend om te eten,

164
00:09:11,430 --> 00:09:14,130
iets wat je echt niet graag zou eten.

165
00:09:14,130 --> 00:09:15,270
Hij zegt:

166
00:09:15,270 --> 00:09:18,930
Kun je iets wat nergens naar
smaakt zonder zout eten?

167
00:09:18,930 --> 00:09:22,650
Zit er smaak aan dat slijm van
die plant of aan dat eiwit?

168
00:09:22,650 --> 00:09:23,610
Hij zegt:

169
00:09:23,610 --> 00:09:27,150
Mijn ziel, of mijn gehemelte,
wil ze niet aanraken.

170
00:09:27,150 --> 00:09:29,010
Ik vind het walgelijk eten.

171
00:09:29,010 --> 00:09:33,150
Wat betekent dat? Welke plaats
heeft dit in zijn betoog?

172
00:09:33,150 --> 00:09:37,470
Sommigen denken dat hij zegt dat hij door
zijn kwaal zijn eetlust heeft verloren.

173
00:09:37,470 --> 00:09:41,070
Alles smaakt hem flauw, al is niet
duidelijk waarom dat een belangrijk

174
00:09:41,070 --> 00:09:43,290
onderdeel van dit gesprek zou zijn.

175
00:09:43,290 --> 00:09:46,410
Sommigen denken dat hij eigenlijk
commentaar geeft op de toespraak van

176
00:09:46,410 --> 00:09:50,430
Elifaz en zegt dat die even
smakeloos en onaantrekkelijk is

177
00:09:50,430 --> 00:09:52,770
als smakeloos eten zonder zout.

178
00:09:52,770 --> 00:09:55,590
Het is moeilijk om precies
te weten wat hij hier zegt,

179
00:09:55,590 --> 00:09:58,290
dus het blijft enigszins een raadsel.

180
00:09:58,290 --> 00:09:59,430
Hij zegt:

181
00:09:59,430 --> 00:10:04,350
Och, werd mijn begeerte maar vervuld,
en gaf God mij maar waarop ik hoop!

182
00:10:04,350 --> 00:10:05,670
En dat is:

183
00:10:05,670 --> 00:10:08,370
Was God maar zo goed dat
Hij mij verbrijzelde,

184
00:10:08,370 --> 00:10:12,510
dat Hij Zijn hand losmaakte
en een einde aan mij maakte!

185
00:10:12,510 --> 00:10:13,770
Dood me gewoon.

186
00:10:13,770 --> 00:10:15,810
Dat zou nog een troost voor mij zijn,

187
00:10:15,810 --> 00:10:18,930
ik zou opspringen in mijn
droefheid als Hij mij niet spaarde;

188
00:10:18,930 --> 00:10:22,710
want ik heb de woorden van
de Heilige niet verloochend.

189
00:10:22,710 --> 00:10:26,730
Dat wil zeggen: als ik wist dat
God me snel zou verpletteren,

190
00:10:26,730 --> 00:10:30,030
dan zou ik me nu werkelijk
kunnen verheugen in mijn lijden,

191
00:10:30,030 --> 00:10:34,470
omdat ik weet dat er spoedig een
einde aan komt. Maar dat weet ik niet.

192
00:10:34,470 --> 00:10:38,070
Ik weet niet of ik niet nog
lange tijd zo zal lijden.

193
00:10:38,070 --> 00:10:40,830
De spreker gebruikt hier
een andere vertaling van

194
00:10:40,830 --> 00:10:43,830
‘ik heb de woorden van de
Heilige niet verloochend’:

195
00:10:43,830 --> 00:10:47,070
Ik heb de woorden van de
Heilige niet achtergehouden.

196
00:10:47,070 --> 00:10:51,750
Die formulering is niet helemaal
duidelijk, maar blijkbaar betekent ze:

197
00:10:51,750 --> 00:10:53,970
[Vertalersnoot: Gregg volgt
hier de Engelse formulering

198
00:10:53,970 --> 00:10:55,770
‘niet verborgen gehouden’.

199
00:10:55,770 --> 00:11:01,230
Zijn vergelijking met Romeinen
1:18 sluit aan bij die formulering;

200
00:11:01,230 --> 00:11:04,650
de HSV heeft ‘niet verloochend’.]

201
00:11:04,650 --> 00:11:06,270
Ik heb Gods woorden niet verzwegen.

202
00:11:06,270 --> 00:11:10,050
Denk eraan dat Paulus in
Romeinen hoofdstuk 1 zei:

203
00:11:10,050 --> 00:11:15,870
Want de toorn van God wordt geopenbaard
vanuit de hemel over alle goddeloosheid en

204
00:11:15,870 --> 00:11:20,790
ongerechtigheid van de mensen, die de
waarheid in ongerechtigheid onderdrukken,

205
00:11:20,790 --> 00:11:24,930
Mensen horen het Woord van
God, of ze horen de waarheid,

206
00:11:24,930 --> 00:11:27,750
en wat die zegt staat hun niet aan.

207
00:11:27,750 --> 00:11:31,890
Daarom onderdrukken ze die in
plaats van eraan te gehoorzamen.

208
00:11:31,890 --> 00:11:35,010
Misschien zegt hij dat
hij dat niet heeft gedaan.

209
00:11:35,010 --> 00:11:37,710
Ik heb Gods woorden niet onderdrukt.

210
00:11:37,710 --> 00:11:39,690
Ik heb ze niet genegeerd.

211
00:11:39,690 --> 00:11:43,230
Met andere woorden, ik
heb ze gehoorzaamd en niet

212
00:11:43,230 --> 00:11:47,190
geprobeerd ze op de een of andere
manier terzijde te schuiven.

213
00:11:47,190 --> 00:11:50,490
Wat is mijn kracht, dat
ik nog zou kunnen hopen?

214
00:11:50,490 --> 00:11:54,510
Of wat is het doel waarvoor ik
mijn leven zou willen verlengen?

215
00:11:54,510 --> 00:11:57,510
Is mijn kracht soms de kracht van stenen?

216
00:11:57,510 --> 00:11:59,910
Is mijn vlees soms van brons?

217
00:11:59,910 --> 00:12:02,430
Of is er in mij geen
hulp meer voor mezelf,

218
00:12:02,430 --> 00:12:05,010
en is de wijsheid uit mij verdreven?

219
00:12:05,010 --> 00:12:09,331
Wie wanhopig is, mag van zijn
vriend goedertierenheid verwachten ;

220
00:12:09,331 --> 00:12:12,930
of hij zou de vreze van
de Almachtige verlaten.

221
00:12:12,930 --> 00:12:17,730
Nu wijst hij Elifaz rechtstreeks
terecht: ‘Ik zit hier in de ellende.

222
00:12:17,730 --> 00:12:20,850
Had je mij niet een beetje
vriendelijkheid moeten betonen?’

223
00:12:20,850 --> 00:12:24,390
Elifaz prees Job aanvankelijk
om zijn vroegere gedrag,

224
00:12:24,390 --> 00:12:28,410
maar vervolgens suggereerde hij
dat Job iets verkeerds had gedaan.

225
00:12:28,410 --> 00:12:31,050
Elifaz geloofde echt dat dat waar was.

226
00:12:31,050 --> 00:12:34,530
Het is niet onvriendelijk om iemand te
vertellen dat hij zich ergens van moet

227
00:12:34,530 --> 00:12:38,490
bekeren, als je kunt zien dat
dat waar is en hij het negeert.

228
00:12:38,490 --> 00:12:40,890
De vriendelijkheid die
je hem kunt betonen,

229
00:12:40,890 --> 00:12:45,690
is hem laten zien dat hij iets kan
doen om met God in het reine te komen.

230
00:12:45,690 --> 00:12:50,610
Maar Job besefte dat dit eigenlijk meer
een ongegronde beschuldiging tegen hem was

231
00:12:50,610 --> 00:12:52,650
dan een blijk van vriendelijkheid.

232
00:12:52,650 --> 00:12:56,970
Hij zegt: ‘Jullie zouden hier echt
moeten komen om mij te troosten,

233
00:12:56,970 --> 00:12:58,890
niet om mij te beschuldigen.’

234
00:12:58,890 --> 00:12:59,970
Hij zei:

235
00:12:59,970 --> 00:13:03,330
Ook al heeft hij geen ontzag
meer voor de Almachtige.

236
00:13:03,330 --> 00:13:06,270
[Vertalersnoot: De Engelse
vertaling die Gregg hier uitlegt,

237
00:13:06,270 --> 00:13:09,930
zegt ‘ook al verlaat hij de
vreze van de Almachtige’.

238
00:13:09,930 --> 00:13:14,730
Het hierboven aangehaalde Nederlandse
vers zegt ‘of hij zou de vreze van

239
00:13:14,730 --> 00:13:16,890
de Almachtige verlaten’.

240
00:13:16,890 --> 00:13:19,890
Gregg baseert zijn uitleg
op de Engelse lezing.]

241
00:13:19,890 --> 00:13:21,990
Zelfs als je vriend van God is afgedwaald,

242
00:13:21,990 --> 00:13:25,710
moet je hem nog steeds enige
vriendelijkheid betonen wanneer je contact

243
00:13:25,710 --> 00:13:26,910
met hem zoekt.

244
00:13:26,910 --> 00:13:30,210
Er bestaat ook zoiets als tactvol zijn.

245
00:13:30,210 --> 00:13:33,750
Mijn broeders hebben trouweloos
gehandeld, als een beek;

246
00:13:33,750 --> 00:13:37,950
zij gaan voorbij als stromende
beken, die donker zijn van het ijs,

247
00:13:37,950 --> 00:13:39,630
waarin de sneeuw zich verbergt.

248
00:13:39,630 --> 00:13:44,310
Op het moment dat zij weer stromen,
verdwijnen zij; als het warm wordt,

249
00:13:44,310 --> 00:13:46,410
drogen zij op van hun plaats.

250
00:13:46,410 --> 00:13:52,230
De paden van hun loop gaan alle kanten
op, zij gaan de woestenij in en vergaan.

251
00:13:52,230 --> 00:13:57,630
De karavanen van Tema kijken ernaar uit,
de reizigers van Sjeba wachten erop.

252
00:13:57,630 --> 00:14:02,910
Dat wil zeggen, ze hopen op water in
de woestijn, maar de beken staan droog.

253
00:14:02,910 --> 00:14:06,630
Zij worden beschaamd in hun
vertrouwen; als zij erbij komen,

254
00:14:06,630 --> 00:14:08,550
worden zij teleurgesteld.

255
00:14:08,550 --> 00:14:12,930
Wat hij zegt, is dit: ‘Toen ik
jullie zag aankomen, dacht ik:

256
00:14:12,930 --> 00:14:15,510
ik zal hier wat medeleven krijgen.

257
00:14:15,510 --> 00:14:18,330
Deze mannen zullen iets
bemoedigends zeggen.

258
00:14:18,330 --> 00:14:21,150
Deze mannen zullen iets
troostends zeggen.’

259
00:14:21,150 --> 00:14:24,270
Het is net als wanneer je in de
woestijn bent en een rivierbedding of

260
00:14:24,270 --> 00:14:25,590
een beek ziet.

261
00:14:25,590 --> 00:14:30,990
Je hebt dorst, je gaat kijken, en
alles staat droog. Er is niets.

262
00:14:30,990 --> 00:14:35,130
Je had je hoop erop gevestigd, maar
het was een bedrieglijke belofte.

263
00:14:35,130 --> 00:14:36,750
‘En zo zijn jullie ook.

264
00:14:36,750 --> 00:14:38,790
Ik dacht dat jullie me zouden helpen.

265
00:14:38,790 --> 00:14:42,810
Ik dacht dat jullie me zouden bemoedigen,
maar jullie komen alleen maar om het erger

266
00:14:42,810 --> 00:14:44,130
voor me te maken.’

267
00:14:44,130 --> 00:14:48,750
Hij spreekt over het moment waarop het
ijs in de bergen smelt en het heet wordt.

268
00:14:48,750 --> 00:14:51,210
Juist dan wil je dat er water is.

269
00:14:51,210 --> 00:14:55,470
Maar hij zegt dat ze als een beek
zijn die opdroogt wanneer het heet is.

270
00:14:55,470 --> 00:14:58,290
Juist dan wil je dat er water in staat.

271
00:14:58,290 --> 00:15:02,250
Wanneer hij in moeilijkheden zit, heeft
hij juist de verkwikking nodig die de

272
00:15:02,250 --> 00:15:04,650
steun van enkele van
zijn vrienden kan geven,

273
00:15:04,650 --> 00:15:07,410
en zij zijn als droge rivierbeddingen.

274
00:15:07,410 --> 00:15:09,450
Ze geven hem geen water.

275
00:15:09,450 --> 00:15:11,130
Vers 21:

276
00:15:11,130 --> 00:15:15,390
Voorzeker, zo zijn jullie
nu voor mij geworden: niets!

277
00:15:15,390 --> 00:15:19,350
Jullie hebben de ontzetting gezien
en jullie zijn bevreesd geworden.

278
00:15:19,350 --> 00:15:22,770
Heb ik soms gezegd: Geef mij iets , of:

279
00:15:22,770 --> 00:15:25,530
Geef een geschenk voor
mij van jullie vermogen?

280
00:15:25,530 --> 00:15:29,010
of: Bevrijd mij uit de
hand van de tegenstander,

281
00:15:29,010 --> 00:15:32,010
en verlos mij uit de hand
van de geweldplegers?

282
00:15:32,010 --> 00:15:36,210
Met andere woorden: ‘Heb ik
jullie ooit ergens om gevraagd?

283
00:15:36,210 --> 00:15:38,790
Heb ik jullie gevraagd hierheen te komen?

284
00:15:38,790 --> 00:15:41,550
Jullie zijn uit jezelf hierheen gekomen.

285
00:15:41,550 --> 00:15:44,670
Ik heb jullie niet gevraagd
te komen om mij te bevrijden

286
00:15:44,670 --> 00:15:46,830
of hier iets voor mij te doen.

287
00:15:46,830 --> 00:15:51,390
Als jullie dat wilden doen, prima, maar
dan zouden jullie iets moeten doen dat een

288
00:15:51,390 --> 00:15:56,070
welkom gebaar zou zijn, in plaats van
iets dat mijn leven moeilijker maakt.’

289
00:15:56,070 --> 00:15:59,970
Ik vind wat hij in vers
21 zegt verhelderend:

290
00:15:59,970 --> 00:16:03,270
Jullie zien iets
angstaanjagends en worden bang.

291
00:16:03,270 --> 00:16:07,890
Wat betekent dat? Ze zien zijn
verschrikking, ze zien zijn ellende,

292
00:16:07,890 --> 00:16:13,230
ze zien de rampen die hem overkomen,
en daar worden ze bang van. Waarom?

293
00:16:13,230 --> 00:16:17,010
Omdat ze hem altijd als een
rechtvaardig man hebben beschouwd.

294
00:16:17,010 --> 00:16:20,790
En het is beangstigend voor hen
om te bedenken dat zulke dingen

295
00:16:20,790 --> 00:16:23,670
een rechtvaardig man
zouden kunnen overkomen.

296
00:16:23,670 --> 00:16:27,870
Als je kunt leven met een theologie
die zegt: ‘Als ik het juiste doe,

297
00:16:27,870 --> 00:16:32,430
zal alles goed met me gaan’, dan kun je
je omstandigheden immers enigszins in

298
00:16:32,430 --> 00:16:33,630
de hand houden.

299
00:16:33,630 --> 00:16:37,830
Als je het verkeerde doet, kun je
verwachten dat er problemen komen.

300
00:16:37,830 --> 00:16:42,270
Maar als je moeilijkheden wilt vermijden,
kun je in elk geval gewoon opletten wat je

301
00:16:42,270 --> 00:16:45,690
doet en zorgen dat je
niets op je kerfstok hebt.

302
00:16:45,690 --> 00:16:49,890
Zorg dat je het verkeerde niet doet,
en dan kun je vol vertrouwen zeggen:

303
00:16:49,890 --> 00:16:51,270
‘Ik ben veilig.’

304
00:16:51,270 --> 00:16:55,950
Het is prettig om in een onzekere wereld
het gevoel te hebben dat je weet wat je

305
00:16:55,950 --> 00:16:58,230
moet doen om veilig te blijven.

306
00:16:58,230 --> 00:17:03,330
Een filosofie die zegt: ‘Gedraag je
gewoon goed en je zult veilig zijn’,

307
00:17:03,330 --> 00:17:05,550
geeft je een gevoel van zekerheid.

308
00:17:05,550 --> 00:17:09,390
Dan kom je een man tegen die
zich buitengewoon goed gedraagt,

309
00:17:09,390 --> 00:17:12,930
en hij was niet veilig,
en daar schrik je van.

310
00:17:12,930 --> 00:17:17,490
Je denkt: ‘Wacht eens even, dit
is een onvoorspelbare wereld.

311
00:17:17,490 --> 00:17:21,630
Dit is een situatie waarin ik de
uitkomst niet in de hand heb.’

312
00:17:21,630 --> 00:17:26,250
Blijkbaar hielden ze uit die angst
zo sterk vast aan hun opvatting dat

313
00:17:26,250 --> 00:17:28,890
Job iets verkeerds gedaan moest hebben.

314
00:17:28,890 --> 00:17:33,210
Ze konden zichzelf niet toestaan de
gedachte toe te laten dat hij werkelijk

315
00:17:33,210 --> 00:17:35,910
onschuldig zou kunnen zijn en toch leed.

316
00:17:35,910 --> 00:17:38,790
Want dat trekt niet alleen
hun theologie in twijfel,

317
00:17:38,790 --> 00:17:43,170
waar ze blijkbaar nogal aan gehecht waren,
maar roept ook de vraag op hoe zeker

318
00:17:43,170 --> 00:17:44,610
ze zelf zijn.

319
00:17:44,610 --> 00:17:47,730
‘Wij hebben ons goed gedragen
en het is goed gegaan,

320
00:17:47,730 --> 00:17:52,230
maar wat als we ons goed blijven
gedragen en het zo slecht gaat als hier?

321
00:17:52,230 --> 00:17:54,570
Dan heb ik mijn toekomst niet in de hand.’

322
00:17:54,570 --> 00:17:56,490
Dat is een beangstigend vooruitzicht.

323
00:17:56,490 --> 00:18:00,150
Ik vertelde dat ik vele jaren
geleden iets heb meegemaakt.

324
00:18:00,150 --> 00:18:04,530
Dat was toen mijn huwelijk stukliep,
en er waren mensen die zeiden: ‘Nou,

325
00:18:04,530 --> 00:18:07,890
je moet iets verkeerds gedaan
hebben, want als je alles goed doet,

326
00:18:07,890 --> 00:18:09,810
loopt je huwelijk niet stuk.’

327
00:18:09,810 --> 00:18:15,810
Ze gebruikten zelfs dit beeld: een vrouw
is als een bloem, en de man is de tuinman.

328
00:18:15,810 --> 00:18:20,550
Als zij verwelkt, komt dat doordat de
tuinman haar niet goed verzorgd heeft.

329
00:18:20,550 --> 00:18:24,330
Als de tuinman zijn deel
doet, zal de bloem bloeien.

330
00:18:24,330 --> 00:18:27,870
Wat natuurlijk betekent dat
vrouwen geen mensen zijn.

331
00:18:27,870 --> 00:18:29,610
Vrouwen zijn planten.

332
00:18:29,610 --> 00:18:32,490
Vrouwen zijn gemakkelijk
door mannen te beheersen.

333
00:18:32,490 --> 00:18:37,710
Mannen kunnen vrouwen manipuleren en alles
van hen gedaan krijgen wat ze maar willen.

334
00:18:37,710 --> 00:18:39,570
Dat is wat daarmee gezegd wordt.

335
00:18:39,570 --> 00:18:43,410
Er wordt mee gezegd dat
vrouwen geen vrije wil hebben.

336
00:18:43,410 --> 00:18:45,930
Vrouwen bepalen niet zelf wat ze doen.

337
00:18:45,930 --> 00:18:48,210
Maar mensen wilden dat geloven.

338
00:18:48,210 --> 00:18:53,670
Ze wilden geloven dat als je je vrouw
goed behandelt, ze je nooit zal verlaten.

339
00:18:53,670 --> 00:18:57,990
Mijn geval verontrustte hen, omdat
hun huwelijken nog intact waren.

340
00:18:57,990 --> 00:19:02,490
Maar als het mogelijk is dat je alles goed
doet tegenover je vrouw en zij je toch

341
00:19:02,490 --> 00:19:05,850
verlaat, dan zijn zij niet
zeker van hun huwelijk.

342
00:19:05,850 --> 00:19:09,570
Misschien dachten ze: ‘Zolang
ik mijn vrouw in de watten leg,

343
00:19:09,570 --> 00:19:13,290
zolang ik haar goed behandel,
zolang ik haar gelukkig maak,

344
00:19:13,290 --> 00:19:15,150
zal ze me nooit verlaten.’

345
00:19:15,150 --> 00:19:17,850
Hun vrouwen hebben hen
gelukkig niet verlaten.

346
00:19:17,850 --> 00:19:19,830
Ik hoop dat ze dat nooit doen.

347
00:19:19,830 --> 00:19:23,010
Maar mijn situatie paste
niet in hun theologie,

348
00:19:23,010 --> 00:19:25,290
en ze moesten die erin laten passen.

349
00:19:25,290 --> 00:19:29,190
Dus hielden ze vol: ‘Je hebt
je vrouw niet goed behandeld.’

350
00:19:29,190 --> 00:19:30,630
Ze wisten nergens van.

351
00:19:30,630 --> 00:19:34,710
Ze uitten geen concrete beschuldiging,
omdat ze nergens van wisten.

352
00:19:34,710 --> 00:19:37,170
Maar ze wisten dat er iets moest zijn.

353
00:19:37,170 --> 00:19:41,250
Het was precies zo’n situatie,
want ik zei hetzelfde als Job.

354
00:19:41,250 --> 00:19:44,610
Ik zei: ‘Ik ben me nergens van bewust.

355
00:19:44,610 --> 00:19:48,510
Dit overkomt me, en ik heb
geen idee waarom het gebeurt.’

356
00:19:48,510 --> 00:19:51,930
Maar ze werden boos,
net als Jobs raadgevers.

357
00:19:51,930 --> 00:19:53,850
Het is verbazingwekkend.

358
00:19:53,850 --> 00:19:56,790
Hier zag ik dat mensen
zich echt zo gedragen.

359
00:19:56,790 --> 00:20:02,250
Ik had het boek Job altijd gelezen en
gedacht: ‘Dit is een beetje onrealistisch.

360
00:20:02,250 --> 00:20:05,010
Die mannen zullen toch zeker
niet zo boos op hem worden

361
00:20:05,010 --> 00:20:07,230
alleen omdat hij zegt wat hij zegt.

362
00:20:07,230 --> 00:20:09,630
Ze zullen toch wel
redelijker zijn dan dat.’

363
00:20:09,630 --> 00:20:13,170
Maar in het echte leven
gebeurt het werkelijk.

364
00:20:13,170 --> 00:20:17,670
Jouw omstandigheden kunnen iemands
gevoel van zekerheid en zijn gemakkelijke

365
00:20:17,670 --> 00:20:20,550
levensfilosofie aan het wankelen brengen.

366
00:20:20,550 --> 00:20:24,090
Hij denkt: ‘Ik heb mijn
omstandigheden in de hand.

367
00:20:24,090 --> 00:20:27,630
Ik kan door mijn goede
gedrag de uitkomst bepalen.’

368
00:20:27,630 --> 00:20:31,890
Als jouw situatie dat lijkt te
logenstraffen, wil hij dat niet.

369
00:20:31,890 --> 00:20:35,070
Hij wil zijn mening daarover
niet hoeven te veranderen.

370
00:20:35,070 --> 00:20:38,430
Hij ziet iets angstaanjagends
en wordt bang.

371
00:20:38,430 --> 00:20:41,010
Hij is bang voor zijn eigen situatie.

372
00:20:41,010 --> 00:20:44,670
Ik weet zeker dat Jobs
raadgevers daar bang voor waren.

373
00:20:44,670 --> 00:20:46,830
Ik denk dat hij dat bedoelt.

374
00:20:46,830 --> 00:20:49,110
In vers 24 zegt hij:

375
00:20:49,110 --> 00:20:54,510
Onderwijs mij, dan zal ík zwijgen, doe
mij begrijpen waarin ik gedwaald heb.

376
00:20:54,510 --> 00:20:56,910
Wat zijn oprechte woorden krachtig!

377
00:20:56,910 --> 00:21:00,451
Maar wat betekent het straffen
dat bij jullie vandaan komt ?

378
00:21:00,451 --> 00:21:03,270
Willen jullie woorden
bedenken om te straffen?

379
00:21:03,270 --> 00:21:05,820
Zijn de woorden van
een wanhopige dan wind?

380
00:21:05,820 --> 00:21:11,130
[Vertalersnoot: In de Engelse
formulering van Job 6:26 die Gregg volgt,

381
00:21:11,130 --> 00:21:15,030
worden de woorden van een
wanhopige met wind vergeleken.

382
00:21:15,030 --> 00:21:18,330
Het Nederlandse citaat
formuleert dit als een vraag.

383
00:21:18,330 --> 00:21:23,610
Ook Greggs latere terugverwijzing naar dit
vers berust op die Engelse formulering.]

384
00:21:23,610 --> 00:21:28,590
Wat hij bedoelt, is: ‘Ik spreek
nogal onbezonnen, dat geef ik toe.

385
00:21:28,590 --> 00:21:32,190
Waarschijnlijk zal ik later sommige
van mijn woorden moeten terugnemen.

386
00:21:32,190 --> 00:21:34,290
Ik lucht alleen maar mijn hart.

387
00:21:34,290 --> 00:21:38,430
Gaan jullie mijn woorden zo ernstig nemen
dat jullie ze moeten terechtwijzen en

388
00:21:38,430 --> 00:21:41,850
weerleggen, terwijl het alleen
maar wanhopige woorden zijn,

389
00:21:41,850 --> 00:21:45,030
als wind die uit een
wanhopig mens stroomt?’

390
00:21:45,030 --> 00:21:46,170
Hij zegt:

391
00:21:46,170 --> 00:21:48,870
Jullie zouden zelfs over
een wees het lot werpen,

392
00:21:48,870 --> 00:21:51,150
jullie zouden jullie vriend verkopen.

393
00:21:51,150 --> 00:21:53,130
Hij zei in vers 14:

394
00:21:53,130 --> 00:21:56,671
Wie wanhopig is, mag van zijn
vriend goedertierenheid verwachten ;

395
00:21:56,671 --> 00:22:00,090
of hij zou de vreze van
de Almachtige verlaten.

396
00:22:00,090 --> 00:22:02,790
Hij zegt: ‘Maar dat doen jullie niet.’

397
00:22:02,790 --> 00:22:05,190
Dat is eigenlijk opnieuw hun probleem.

398
00:22:05,190 --> 00:22:08,730
Hun probleem is dat ze
geen echte vrienden waren.

399
00:22:08,730 --> 00:22:12,090
Ze wilden het wel zijn, maar
ze stonden erop te geloven

400
00:22:12,090 --> 00:22:15,870
wat hun vooraf overeengekomen
theologie voorschreef,

401
00:22:15,870 --> 00:22:19,890
in plaats van hun vriend te geloven
wanneer hij de waarheid vertelde.

402
00:22:19,890 --> 00:22:23,730
Maar nu, wees zo goed om
jullie tot mij te wenden;

403
00:22:23,730 --> 00:22:25,950
zou ik midden in jullie gezicht liegen?

404
00:22:25,950 --> 00:22:28,770
Met andere woorden: ‘Kijk me in de ogen.

405
00:22:28,770 --> 00:22:30,870
Ik vertel jullie de waarheid.

406
00:22:30,870 --> 00:22:33,210
Ik heb niets verkeerds gedaan.’

407
00:22:33,210 --> 00:22:34,950
Dat is wat hij zegt.

408
00:22:34,950 --> 00:22:40,110
Kom toch tot inkeer, laat er geen
onrecht zijn, ja, kom tot inkeer;

409
00:22:40,110 --> 00:22:41,850
mijn gerechtigheid is er nog.

410
00:22:41,850 --> 00:22:46,830
Dat wil zeggen: ‘Ik blijf erbij dat
ik in deze situatie rechtvaardig ben.’

411
00:22:46,830 --> 00:22:48,810
Is er onrecht op mijn tong?

412
00:22:48,810 --> 00:22:52,170
Zou mijn gehemelte grote
ellende niet onderscheiden?

413
00:22:52,170 --> 00:22:56,550
[Vertalersnoot: De Engelse formulering
van Job 6:30 die Gregg uitlegt,

414
00:22:56,550 --> 00:23:00,750
spreekt over het met de smaak
onderscheiden van iets onsmakelijks.

415
00:23:00,750 --> 00:23:04,350
Het Nederlandse citaat heeft
‘Zou mijn gehemelte grote

416
00:23:04,350 --> 00:23:06,210
ellende niet onderscheiden?’]

417
00:23:06,210 --> 00:23:09,090
Dat is een beeld voor
onderscheidingsvermogen.

418
00:23:09,090 --> 00:23:12,870
Hij zegt: ‘Denken jullie dat ik
geen onderscheid kan maken tussen

419
00:23:12,870 --> 00:23:14,490
goed en kwaad?

420
00:23:14,490 --> 00:23:17,550
Denken jullie dat mijn smaak
geen onderscheid kan maken

421
00:23:17,550 --> 00:23:19,590
tussen verschillende smaken?’

422
00:23:19,590 --> 00:23:24,150
Hij gebruikt smaak als beeld voor
onderscheidingsvermogen, en hij zegt:

423
00:23:24,150 --> 00:23:27,870
‘Ik ben, net als jullie,
gevoelig voor goed en kwaad,

424
00:23:27,870 --> 00:23:31,890
en ik zou kunnen merken of iets
wat ik gedaan had verkeerd was.

425
00:23:31,890 --> 00:23:33,750
Dat zou ik kunnen proeven.’

426
00:23:33,750 --> 00:23:37,170
Heeft de sterveling niet een
strijd te voeren op aarde,

427
00:23:37,170 --> 00:23:40,950
en zijn zijn dagen niet als
de dagen van een dagloner?

428
00:23:40,950 --> 00:23:43,530
Hoofdstuk 7, vers 1 zegt:

429
00:23:43,530 --> 00:23:47,010
Zijn zijn dagen niet ook
als die van een dagloner,

430
00:23:47,010 --> 00:23:49,890
als die van een knecht die
naar de schaduw verlangt,

431
00:23:49,890 --> 00:23:53,670
en als die van een dagloner
die naar zijn loon uitkijkt?

432
00:23:53,670 --> 00:23:57,210
Zo heb ik maanden vol
zinloosheid toebedeeld gekregen

433
00:23:57,210 --> 00:23:59,910
en zijn mij slopende nachten opgelegd.

434
00:23:59,910 --> 00:24:05,010
Als ik ga liggen, zeg ik: wanneer kan
ik opstaan en is de nacht voorbij?

435
00:24:05,010 --> 00:24:07,710
Want tot de ochtend lig ik maar te woelen.

436
00:24:07,710 --> 00:24:10,770
Mijn lichaam zit onder
de wormen en het stof.

437
00:24:10,770 --> 00:24:14,250
Mijn huid zit vol barsten
en springt steeds weer open.

438
00:24:14,250 --> 00:24:18,750
Wanneer hij zegt dat er voor de mens
op aarde een tijd van zware dienst is,

439
00:24:18,750 --> 00:24:23,370
zegt hij eigenlijk bijna: ‘Ik aanvaard
dat een arbeider buiten in de hitte moet

440
00:24:23,370 --> 00:24:26,190
werken tot zijn werktijd voorbij is.

441
00:24:26,190 --> 00:24:27,990
Hij moet daar nu eenmaal zijn.

442
00:24:27,990 --> 00:24:31,230
Hij moet het barre weer
enzovoort verdragen

443
00:24:31,230 --> 00:24:33,210
terwijl hij buiten zijn plicht doet.

444
00:24:33,210 --> 00:24:38,070
Ik aanvaard dat het leven niet
gemakkelijk is. Mensen moeten werken.

445
00:24:38,070 --> 00:24:40,290
Ze moeten moeilijke dingen verdragen.

446
00:24:40,290 --> 00:24:44,430
Maar een dagloner kan tenminste
uitzien naar het einde van de dag.

447
00:24:44,430 --> 00:24:49,350
Hij hoeft niet vierentwintig uur per
dag, zeven dagen per week te werken.

448
00:24:49,350 --> 00:24:53,310
Er is voor een mens een tijd van
zware dienst, maar die houdt op.

449
00:24:53,310 --> 00:24:57,210
Hij gaat ’s avonds naar bed
en rust, maar ik rust niet.

450
00:24:57,210 --> 00:24:59,250
Ik lig de hele nacht te woelen.

451
00:24:59,250 --> 00:25:01,110
Ik slaap helemaal niet.

452
00:25:01,110 --> 00:25:05,490
De hele nacht wens ik alleen maar dat
het dag was, zodat ik kon opstaan,

453
00:25:05,490 --> 00:25:07,110
want ik slaap toch niet.’

454
00:25:07,110 --> 00:25:10,890
Hij zegt: ‘Ik krijg niet de verlichting
waarvan je zou verwachten dat

455
00:25:10,890 --> 00:25:12,510
iedereen die krijgt.

456
00:25:12,510 --> 00:25:15,570
Hoewel iedereen wel
moeilijkheden moet doorstaan,

457
00:25:15,570 --> 00:25:18,210
zouden er tijden van
verlichting moeten zijn.’

458
00:25:18,210 --> 00:25:22,410
Hij zegt in feite: ‘Ik zal nooit
enige verlichting krijgen.’

459
00:25:22,410 --> 00:25:23,490
Hij zegt:

460
00:25:23,490 --> 00:25:28,770
Mijn dagen zijn sneller gegaan dan een
weversspoel, ze zijn vergaan zonder hoop.

461
00:25:28,770 --> 00:25:34,530
Bedenk dat mijn leven een ademtocht is;
mijn oog zal niet opnieuw het goede zien.

462
00:25:34,530 --> 00:25:38,850
Het oog van degene die mij nu
ziet, zal mij niet meer waarnemen.

463
00:25:38,850 --> 00:25:42,810
Uw ogen zullen op mij zijn,
maar ik zal er niet meer zijn.

464
00:25:42,810 --> 00:25:48,090
Een wolk vergaat en verdwijnt; zo
komt degene die in het graf neerdaalt,

465
00:25:48,090 --> 00:25:49,410
er niet weer uit omhoog.

466
00:25:49,410 --> 00:25:54,210
Hij keert niet meer terug naar zijn huis,
en zijn woon plaats kent hem niet meer.

467
00:25:54,210 --> 00:25:58,890
Hij heeft het hier over sterven, maar
het is interessant dat hij ongelijk had.

468
00:25:58,890 --> 00:26:02,070
Hij heeft weer het goede gezien. Hij zei:

469
00:26:02,070 --> 00:26:05,430
Ik zal nooit meer iets goeds meemaken.

470
00:26:05,430 --> 00:26:08,190
Nou, dat is een negatieve belijdenis.

471
00:26:08,190 --> 00:26:10,230
Toch heeft hij weer het goede gezien,

472
00:26:10,230 --> 00:26:14,670
ook al heeft hij nooit een positieve
belijdenis uitgesproken zoals:

473
00:26:14,670 --> 00:26:18,150
‘Ik weet dat God alles
goed zal laten aflopen.’

474
00:26:18,150 --> 00:26:22,710
Hoewel hij dat misschien wel liet
doorschemeren toen hij even later zei:

475
00:26:22,710 --> 00:26:29,130
Ik weet echter: mijn Verlosser leeft, en
Hij zal ten laatste over het stof opstaan.

476
00:26:29,130 --> 00:26:32,910
De meeste mensen zien dat als een
belijdenis van zijn geloof in een

477
00:26:32,910 --> 00:26:36,330
opstanding, maar daar
zullen we later op ingaan.

478
00:26:36,330 --> 00:26:39,090
Hoe dan ook, hij is niet positief.

479
00:26:39,090 --> 00:26:42,270
Hij spreekt helemaal geen
positieve belijdenissen uit,

480
00:26:42,270 --> 00:26:46,770
hoewel er ook zonder die belijdenissen
een ommekeer voor hem kwam.

481
00:26:46,770 --> 00:26:47,970
Vers 11:

482
00:26:47,970 --> 00:26:50,310
Ik echter zal mijn mond niet houden.

483
00:26:50,310 --> 00:26:53,730
Ik zal spreken in de
benauwdheid van mijn geest.

484
00:26:53,730 --> 00:26:57,270
Ik zal klagen in de
bitterheid van mijn ziel.

485
00:26:57,270 --> 00:27:04,830
Vanaf dit punt, in vers 12 tot en met 21,
begint hij het woord ‘U’ te gebruiken.

486
00:27:04,830 --> 00:27:09,150
En je zult zien dat de New King
James het Engelse woord ‘You’

487
00:27:09,150 --> 00:27:11,130
met een hoofdletter schrijft.

488
00:27:11,130 --> 00:27:15,450
Dat komt doordat de vertalers
geloven dat hij op dit punt niet

489
00:27:15,450 --> 00:27:20,430
tegen zijn vrienden spreekt, maar
tegen God, en daarin hebben ze gelijk.

490
00:27:20,430 --> 00:27:23,250
Dat zien we verderop in vers 20.

491
00:27:23,250 --> 00:27:28,230
Want wanneer hij spreekt tegen
Degene Die hij ‘U’ noemt, zegt hij:

492
00:27:28,230 --> 00:27:32,610
Heb ik gezondigd? Wat moet ik
voor U doen, Bewaker van de mens?

493
00:27:32,610 --> 00:27:37,170
Waarom hebt U mij als doelwit voor U
gezet, zodat ik mezelf tot een last ben?

494
00:27:37,170 --> 00:27:41,970
Hij spreekt over God als Degene
Die gadeslaat wat mensen doen.

495
00:27:41,970 --> 00:27:45,450
Hij wendt zich nu dus
van Elifaz af en tot God.

496
00:27:45,450 --> 00:27:50,190
Hij spreekt tot God en legt zijn
klacht rechtstreeks aan God voor.

497
00:27:50,190 --> 00:27:55,350
Ben ik soms een zee, of een zeemonster,
dat U een wacht om mij heen zet?

498
00:27:55,350 --> 00:27:59,070
Veel Psalmen spreken erover dat
God een grens stelt aan de zee

499
00:27:59,070 --> 00:28:03,510
en tegen de golven zegt dat ze niet
verder mogen komen dan die grens.

500
00:28:03,510 --> 00:28:09,090
God waakt over de zee en houdt haar in
bedwang, zodat ze de aarde niet bedekt.

501
00:28:09,090 --> 00:28:10,890
Dat is waar hij op doelt.

502
00:28:10,890 --> 00:28:14,790
‘Ben ik als de zee, dat U een
wacht over mij moet aanstellen?

503
00:28:14,790 --> 00:28:19,770
Of een zeeslang, een of ander kwaadaardig
dier dat in bedwang gehouden moet worden?’

504
00:28:19,770 --> 00:28:23,610
Als ik zeg: Mijn rustbank
zal mij troost bieden,

505
00:28:23,610 --> 00:28:28,770
mijn slaapplaats zal wat van mijn klacht
wegnemen, dan ontstelt U mij door dromen,

506
00:28:28,770 --> 00:28:31,230
en door visioenen jaagt U mij angst aan.

507
00:28:31,230 --> 00:28:36,510
Blijkbaar had hij nare dromen waarover
hij eerder nog niets had gezegd,

508
00:28:36,510 --> 00:28:39,930
en hij schrijft die eraan
toe dat God ze hem geeft.

509
00:28:39,930 --> 00:28:44,310
Mijn ziel verkiest de verstikking, en
heeft de dood liever dan het leven.

510
00:28:44,310 --> 00:28:47,670
Ik zou liever sterven dan
in dit lichaam blijven.

511
00:28:47,670 --> 00:28:51,390
Ik versmaad het, ik zal
niet voor eeuwig leven.

512
00:28:51,390 --> 00:28:55,230
Laat mij met rust, want
mijn dagen zijn een zucht.

513
00:28:55,230 --> 00:29:00,210
Wat is de sterveling dat U hem groot
maakt, en dat U Uw hart op hem richt?

514
00:29:00,210 --> 00:29:04,950
Dat U hem elke morgen opzoekt,
dat U hem elk ogenblik beproeft?

515
00:29:04,950 --> 00:29:09,390
Het is interessant dat hij dat
zegt over God Die de mens bezoekt

516
00:29:09,390 --> 00:29:10,710
en op de proef stelt.

517
00:29:10,710 --> 00:29:13,410
Want dat was in feite
wat er met Job gebeurde.

518
00:29:13,410 --> 00:29:15,390
Hij werd op de proef gesteld.

519
00:29:15,390 --> 00:29:19,770
Maar een mens wordt door verdrukking
op de proef gesteld. Zoals er staat:

520
00:29:19,770 --> 00:29:23,970
Een smeltkroes is er voor het
zilver en een oven voor het goud,

521
00:29:23,970 --> 00:29:26,730
maar de HEERE beproeft de harten.

522
00:29:26,730 --> 00:29:31,230
Zo zijn beproevingen de manier
waarop God mensen op de proef stelt.

523
00:29:31,230 --> 00:29:32,670
Daar heeft hij het over.

524
00:29:32,670 --> 00:29:37,470
Maar hij spreekt hierover als iets
waarmee God de mens groot maakt.

525
00:29:37,470 --> 00:29:40,770
Hij vat het niet echt op als
een vleiend gebaar van God,

526
00:29:40,770 --> 00:29:43,170
maar hij maakt wel een terecht punt.

527
00:29:43,170 --> 00:29:45,810
Dat God zelfs maar genoeg
aandacht aan de mens

528
00:29:45,810 --> 00:29:51,630
besteedt om erom te geven hoe het met
de mens afloopt, maakt de mens groot.

529
00:29:51,630 --> 00:29:56,130
Een mens is als een klein stipje, als
een klein insect op een planeet die

530
00:29:56,130 --> 00:29:58,470
zelf een stipje in het heelal is.

531
00:29:58,470 --> 00:30:01,950
Hoe kan God zelfs maar
aandacht aan de mens besteden?

532
00:30:01,950 --> 00:30:06,690
Weet je nog wat de psalmdichter
in Psalm 8 in dezelfde geest zei?

533
00:30:06,690 --> 00:30:09,330
In Psalm 8, vers 3, zegt hij:

534
00:30:09,330 --> 00:30:14,430
Als ik Uw hemel zie, het werk van
Uw vingers, de maan en de sterren,

535
00:30:14,430 --> 00:30:19,890
die U hun plaats gegeven hebt, wat is
dan de sterveling, dat U aan hem denkt,

536
00:30:19,890 --> 00:30:22,950
en de mensenzoon, dat U naar hem omziet?

537
00:30:22,950 --> 00:30:25,170
Hetzelfde als wat Job vroeg.

538
00:30:25,170 --> 00:30:28,290
God is de grote Bewaker van de mensen.

539
00:30:28,290 --> 00:30:30,750
Waarom houdt Hij hen eigenlijk in het oog?

540
00:30:30,750 --> 00:30:34,050
Waarom kent Hij de mens
zoveel betekenis toe?

541
00:30:34,050 --> 00:30:39,030
Waarom verheft Hij de mens tot een positie
die in Zijn ogen belangrijk genoeg is

542
00:30:39,030 --> 00:30:44,310
om er werkelijk om te geven wat de mens
doet, of om hem zelfs te beproeven?

543
00:30:44,310 --> 00:30:48,030
In zekere zin is het vleiend
dat God ons beproeft,

544
00:30:48,030 --> 00:30:51,390
want anders had Hij ons
ook gewoon kunnen negeren.

545
00:30:51,390 --> 00:30:56,190
Hij had kunnen denken: je bent niet
belangrijk genoeg voor Mij om Me ook maar

546
00:30:56,190 --> 00:30:57,690
om je te bekommeren.

547
00:30:57,690 --> 00:31:01,830
Maar dat Hij ons beproeft, dat Hij
beproevingen stuurt om te zien of we

548
00:31:01,830 --> 00:31:06,630
zullen slagen of falen, betekent
in wezen dat Hij Zich vernedert

549
00:31:06,630 --> 00:31:10,530
om zelfs maar naar de aangelegenheden
van mensen om te zien.

550
00:31:10,530 --> 00:31:14,910
Daarmee verheft Hij de mens tot een
positie die de mens van zichzelf niet

551
00:31:14,910 --> 00:31:17,730
verdient, maar die God hem toekent.

552
00:31:17,730 --> 00:31:19,170
Vers 19:

553
00:31:19,170 --> 00:31:22,650
Hoelang duurt het voordat Uw
blik zich van mij afwendt,

554
00:31:22,650 --> 00:31:26,250
voordat U mij de rust gunt om
mijn speeksel door te slikken?

555
00:31:26,250 --> 00:31:27,750
Heb ik gezondigd?

556
00:31:27,750 --> 00:31:31,170
Wat moet ik voor U doen,
Bewaker van de mens?

557
00:31:31,170 --> 00:31:35,910
Waarom hebt U mij als doelwit voor U
gezet, zodat ik mezelf tot een last ben?

558
00:31:35,910 --> 00:31:40,950
Waarom vergeeft U mijn overtreding niet,
en doet U mijn ongerechtigheid niet weg?

559
00:31:40,950 --> 00:31:44,970
Want nu zal ik in het stof
liggen; U zult mij ernstig zoeken,

560
00:31:44,970 --> 00:31:46,950
maar ik zal er niet meer zijn.

561
00:31:46,950 --> 00:31:50,550
Met andere woorden: ik weet
niet wat ik heb gedaan.

562
00:31:50,550 --> 00:31:53,910
Heb ik tegen U gezondigd?
Laat het me weten.

563
00:31:53,910 --> 00:31:57,510
En als dat zo is, waarom
vergeeft U me dan niet gewoon

564
00:31:57,510 --> 00:31:59,670
en neemt U mijn ongerechtigheid weg?

565
00:31:59,670 --> 00:32:05,430
Hij zegt daarmee tegen God: ‘Ik ga naar de
plaats waar zelfs U mij niet kunt vinden.’

566
00:32:05,430 --> 00:32:09,210
[Vertalersnoot: De aanloop van deze
zin is contextueel weergegeven;

567
00:32:09,210 --> 00:32:12,270
de precieze Engelse woorden
zijn niet vastgesteld.]

568
00:32:12,270 --> 00:32:14,670
Dat was zijn opvatting over de dood.

569
00:32:14,670 --> 00:32:18,510
Later spreekt hij op een heel
vergelijkbare manier over Sheol,

570
00:32:18,510 --> 00:32:22,770
in hoofdstuk 10, vers 21 tot en met 22.

571
00:32:22,770 --> 00:32:26,310
Hij heeft het daar over de plaats
waar de doden naartoe gaan.

572
00:32:26,310 --> 00:32:29,730
In hoofdstuk 10, vers 21, zegt hij:

573
00:32:29,730 --> 00:32:32,731
voordat ik wegga — en niet meer terugkom —

574
00:32:32,731 --> 00:32:37,830
naar een land van duisternis en schaduw
van de dood, een stikdonker land,

575
00:32:37,830 --> 00:32:43,230
als de duisternis zelf, de schaduw
van de dood, zonder enige orde;

576
00:32:43,230 --> 00:32:45,810
het licht schijnt er als duisternis.

577
00:32:45,810 --> 00:32:50,490
Deze mensen uit de oudheid hadden
geen idee wat er na de dood gebeurde.

578
00:32:50,490 --> 00:32:53,970
Het enige wat ze wisten,
was dat het donker wordt.

579
00:32:53,970 --> 00:32:56,550
Het is zo donker als maar kan.

580
00:32:56,550 --> 00:32:58,650
Je komt daar niet vandaan terug.

581
00:32:58,650 --> 00:33:00,930
Zelfs God kan je daar niet vinden.

582
00:33:00,930 --> 00:33:02,970
Het is er te donker.

583
00:33:02,970 --> 00:33:06,570
Zo verwoordde Job het tenminste
op dichterlijke wijze.

584
00:33:06,570 --> 00:33:10,890
Job spreekt duidelijk nogal
opstandig tegen God, in zekere zin.

585
00:33:10,890 --> 00:33:13,530
En daar voelen we ons een
beetje ongemakkelijk bij,

586
00:33:13,530 --> 00:33:17,250
omdat we vinden dat hij meer
eerbied voor God zou moeten hebben.

587
00:33:17,250 --> 00:33:23,850
En toch zegt God aan het einde van het
boek Job, in hoofdstuk 42, vers 6 en 7:

588
00:33:23,850 --> 00:33:29,010
Daarom veracht ik mijzelf en
ik heb berouw, in stof en as.

589
00:33:29,010 --> 00:33:32,070
Nadat de HEERE deze woorden
tot Job gesproken had,

590
00:33:32,070 --> 00:33:36,330
gebeurde het dat de HEERE
tegen Elifaz, de Temaniet, zei:

591
00:33:36,330 --> 00:33:40,470
Mijn toorn is ontbrand tegen
u en tegen uw twee vrienden,

592
00:33:40,470 --> 00:33:45,090
want u hebt niet juist over Mij
gesproken, zoals Mijn dienaar Job.

593
00:33:45,090 --> 00:33:47,310
God wijst Job wel terecht.

594
00:33:47,310 --> 00:33:52,410
Dat doet Elihu later ook, omdat hij,
denk ik, zijn zelfbeheersing verloor,

595
00:33:52,410 --> 00:33:55,350
omdat hij zijn gevoelens
de vrije loop liet.

596
00:33:55,350 --> 00:33:58,050
Hij had sommige van zijn
woorden moeten inhouden.

597
00:33:58,050 --> 00:34:00,990
Maar wat hij zei, was niet echt verkeerd.

598
00:34:00,990 --> 00:34:06,090
Hij had gelijk toen hij zei dat
God Degene was Die hem beproefde.

599
00:34:06,090 --> 00:34:09,270
Hij kon alleen niet begrijpen
waarom God dat deed.

600
00:34:09,270 --> 00:34:12,090
Hij zei niet eens dat
God er verkeerd aan deed.

601
00:34:12,090 --> 00:34:16,050
Hij zei alleen dat hij niet
begrijpt waarom God het doet.

602
00:34:16,050 --> 00:34:20,130
Als God dat wil, waarom doodt
Hij hem dan niet gewoon?

603
00:34:20,130 --> 00:34:21,990
Dat zou gemakkelijker zijn.

604
00:34:21,990 --> 00:34:26,070
Ik zou me er beslist nooit prettig
bij voelen om op deze manier

605
00:34:26,070 --> 00:34:27,690
tegen God te spreken.

606
00:34:27,690 --> 00:34:32,070
Blijkbaar geeft dit boek ons de
indruk dat God niet onzeker is.

607
00:34:32,070 --> 00:34:34,110
Hij voelt Zich niet bedreigd.

608
00:34:34,110 --> 00:34:37,830
Hij wordt niet gauw boos wanneer
mensen tegen Hem tekeergaan,

609
00:34:37,830 --> 00:34:42,150
als het inderdaad mensen zijn die hun
relatie met Hem proberen te begrijpen.

610
00:34:42,150 --> 00:34:44,070
Job is geen atheïst.

611
00:34:44,070 --> 00:34:48,450
Job is geen tegenstander van God die
iets op God probeert aan te merken.

612
00:34:48,450 --> 00:34:52,650
Hij probeert het te begrijpen, omdat hij
een relatie met God heeft gehad die hij

613
00:34:52,650 --> 00:34:54,150
hoopt te behouden.

614
00:34:54,150 --> 00:34:58,710
En hij mist die relatie, omdat
het voelt alsof die voorbij is.

615
00:34:58,710 --> 00:35:02,790
En daar jammert hij beslist over,
maar dat laat alleen maar zien dat

616
00:35:02,790 --> 00:35:05,790
zijn relatie met God hem ter harte gaat.

617
00:35:05,790 --> 00:35:07,650
En zo vatte God het ook op.

618
00:35:07,650 --> 00:35:12,570
God wordt niet noodzakelijkerwijs boos
op hem om zulke uitdagende vragen.

619
00:35:12,570 --> 00:35:16,890
Nu spreekt Bildad, de
tweede man, de Suhiet.

620
00:35:16,890 --> 00:35:23,430
Een Suhiet was een afstammeling van Sua,
die volgens Genesis 25, vers 1 en 2,

621
00:35:23,430 --> 00:35:27,390
een van Abrahams andere
zonen bij Ketura was.

622
00:35:27,390 --> 00:35:30,330
En deze man stamde
blijkbaar van die man af.

623
00:35:30,330 --> 00:35:32,850
En Bildad neemt het woord en zegt:

624
00:35:32,850 --> 00:35:37,470
Hoelang zul je deze dingen blijven zeggen,
en zullen de woorden van je mond een

625
00:35:37,470 --> 00:35:39,810
geweldige storm wind zijn?

626
00:35:39,810 --> 00:35:43,650
Job had gezegd dat zijn woorden
als een krachtige wind waren.

627
00:35:43,650 --> 00:35:48,090
Weet je nog, in hoofdstuk
6, vers 26, gaf hij dat toe.

628
00:35:48,090 --> 00:35:52,770
Dit zijn de woorden van een wanhopige
man die als wind naar buiten komen.

629
00:35:52,770 --> 00:35:53,970
En hij zegt:

630
00:35:53,970 --> 00:35:56,850
Hoelang blijf je nog zo tekeergaan?

631
00:35:56,850 --> 00:35:58,710
Verdraait God het recht?

632
00:35:58,710 --> 00:36:01,830
Dat betekent: verdraait God het recht?

633
00:36:01,830 --> 00:36:04,110
Zou God het recht verdraaien?

634
00:36:04,110 --> 00:36:07,170
Zou de Almachtige de
gerechtigheid verdraaien?

635
00:36:07,170 --> 00:36:08,970
Zie je het parallellisme?

636
00:36:08,970 --> 00:36:14,010
Ik ga ervan uit dat je dit de hele
tijd opmerkt, dat parallellisme.

637
00:36:14,010 --> 00:36:18,510
Niet in ieder afzonderlijk vers, maar in
de meeste verzen zie je dat hetzelfde twee

638
00:36:18,510 --> 00:36:21,810
keer wordt gezegd, want
zo werkt de poëzie hier.

639
00:36:21,810 --> 00:36:24,270
Als je kinderen tegen
Hem gezondigd hebben,

640
00:36:24,270 --> 00:36:27,750
heeft Hij hen laten gaan in de
macht van hun eigen overtreding.

641
00:36:27,750 --> 00:36:31,950
Maar als je ernstig God zoekt, en
de Almachtige om genade smeekt,

642
00:36:31,950 --> 00:36:37,350
als je zuiver en oprecht bent, dan zal Hij
nu voorzeker ter wille van jou ontwaken,

643
00:36:37,350 --> 00:36:40,110
en de woning van je
gerechtigheid herstellen.

644
00:36:40,110 --> 00:36:44,430
Je begin zal wel klein zijn, maar
je einde zal zeer groot worden.

645
00:36:44,430 --> 00:36:47,730
Want doe toch navraag
bij de vorige generatie,

646
00:36:47,730 --> 00:36:50,850
bereid je voor op een
onderzoek naar hun vaderen.

647
00:36:50,850 --> 00:36:54,390
Immers, wij zijn van
gisteren en weten niets,

648
00:36:54,390 --> 00:36:57,570
want onze dagen op aarde zijn een schaduw.

649
00:36:57,570 --> 00:37:01,230
Daarmee worden onze ouderen,
onze voorouders bedoeld.

650
00:37:01,230 --> 00:37:04,290
Zullen die je niet
onderwijzen, tot je spreken,

651
00:37:04,290 --> 00:37:06,270
en uit hun hart woorden voortbrengen?

652
00:37:06,270 --> 00:37:12,030
Bildad baseert zich dus, anders dan
Elifaz, niet op ervaring maar op traditie.

653
00:37:12,030 --> 00:37:15,390
Elifaz zegt: ‘Ik zag
het, ik heb het gezien.

654
00:37:15,390 --> 00:37:18,390
De geest verscheen aan
mij en vertelde me dit.

655
00:37:18,390 --> 00:37:21,150
Mijn ervaring bewijst dat dit waar is.’

656
00:37:21,150 --> 00:37:25,110
Bildad heeft dezelfde theorie als
Elifaz, maar hij beweert niet dat hij het

657
00:37:25,110 --> 00:37:26,670
uit ervaring weet.

658
00:37:26,670 --> 00:37:29,430
Hij zegt juist dat het de traditie is.

659
00:37:29,430 --> 00:37:31,650
Het is wat de voorouders zeiden.

660
00:37:31,650 --> 00:37:35,610
Onze meningen doen er helemaal niet
toe, want wij zijn maar een schaduw.

661
00:37:35,610 --> 00:37:39,210
We leven maar één mensenleven,
en wat stelt dat voor?

662
00:37:39,210 --> 00:37:43,410
Het is een korte opflakkering en
dan zijn we weg. We weten niets.

663
00:37:43,410 --> 00:37:49,290
We zijn maar eendagswezens, zoals bepaalde
vliegensoorten: de larve komt uit het ei,

664
00:37:49,290 --> 00:37:54,090
ontwikkelt zich tot een vlieg, ze
paren en sterven nog op dezelfde dag.

665
00:37:54,090 --> 00:37:59,970
Wezens van één enkele dag, van een
ogenblik, schaduwen die snel voorbijgaan.

666
00:37:59,970 --> 00:38:01,410
Dat zijn wij.

667
00:38:01,410 --> 00:38:04,530
Daarom moeten we luisteren
naar wat de voorouders zeiden.

668
00:38:04,530 --> 00:38:07,470
Het is zoals G. K. Chesterton zei:

669
00:38:07,470 --> 00:38:12,570
de traditie eren betekent eenvoudigweg
dat je onze voorouders een stem geeft.

670
00:38:12,570 --> 00:38:15,990
Hij is natuurlijk rooms-katholiek,
en bij rooms-katholieken draait

671
00:38:15,990 --> 00:38:17,490
alles om traditie.

672
00:38:17,490 --> 00:38:20,010
Maar het klinkt als een redelijk voorstel.

673
00:38:20,010 --> 00:38:23,070
We zouden onze voorouders
een stem moeten geven.

674
00:38:23,070 --> 00:38:27,930
Het enige probleem is dat de waarheid niet
bij meerderheid van stemmen wordt bepaald.

675
00:38:27,930 --> 00:38:30,270
Er is soms een weg die
iemand recht schijnt,

676
00:38:30,270 --> 00:38:33,150
maar het einde ervan
zijn wegen van de dood.

677
00:38:33,150 --> 00:38:37,830
Het kan zijn dat de meerderheid op het
verkeerde pad zit. Vaak is dat het geval.

678
00:38:37,830 --> 00:38:42,810
Maar Bildad zegt in wezen: ‘Job, je bent
arrogant als je denkt dat je meer kunt

679
00:38:42,810 --> 00:38:45,510
weten dan onze voorouders hebben geweten.’

680
00:38:45,510 --> 00:38:48,810
Als iemand hoort hoe een man
volhoudt dat hij gelijk heeft

681
00:38:48,810 --> 00:38:53,430
en de voorouders ongelijk hebben,
klinkt dat inderdaad nogal arrogant.

682
00:38:53,430 --> 00:38:59,130
Maar de psalmdichter deed zelf dezelfde
uitspraak in Psalm 119, vers 100.

683
00:38:59,130 --> 00:39:00,750
De psalmdichter zei:

684
00:39:00,750 --> 00:39:05,730
Ik heb meer inzicht dan de ouderen,
omdat ik Uw bevelen in acht genomen heb.

685
00:39:05,730 --> 00:39:10,290
Het klinkt niet nederig als een man
zegt: ‘Ik weet meer dan de ouden wisten.

686
00:39:10,290 --> 00:39:16,050
Maar ik houd mij aan Uw bevelen en zij
deden dat niet, en dus, wat kan ik zeggen?

687
00:39:16,050 --> 00:39:19,290
Ik begrijp dingen die zij niet begrepen.’

688
00:39:19,290 --> 00:39:22,290
Bildad zegt dat dit Jobs standpunt is.

689
00:39:22,290 --> 00:39:25,350
Nu heeft Job de voorouders
niet tegengesproken.

690
00:39:25,350 --> 00:39:28,350
Hij zegt alleen: ‘Dit is wat ik weet.

691
00:39:28,350 --> 00:39:30,270
Er is veel wat ik niet weet.

692
00:39:30,270 --> 00:39:33,030
Wat ik niet weet, is waarom dit gebeurt.

693
00:39:33,030 --> 00:39:36,810
Maar wat ik wel weet, is dat het
niet gebeurt omdat ik iets heb gedaan

694
00:39:36,810 --> 00:39:38,310
waardoor het gebeurt.’

695
00:39:38,310 --> 00:39:42,810
Als de voorouders het daar niet mee
eens waren, dan is dat hun probleem.

696
00:39:42,810 --> 00:39:45,570
Dat is de waarheid. Het is een feit.

697
00:39:45,570 --> 00:39:50,850
Maar Bildad zegt in wezen: ‘Nee, we moeten
ons onderwerpen aan het oordeel van de

698
00:39:50,850 --> 00:39:55,110
voorouders, want zij hebben
langer geleefd en weten meer.’

699
00:39:55,110 --> 00:39:56,430
Vers 11:

700
00:39:56,430 --> 00:39:59,070
Groeien biezen waar geen moeras is?

701
00:39:59,070 --> 00:40:01,590
Groeit rietgras op zonder water?

702
00:40:01,590 --> 00:40:05,130
Als het nog in zijn knop is,
ook al wordt het niet afgeplukt,

703
00:40:05,130 --> 00:40:08,370
toch verdort het vóór al het andere gras.

704
00:40:08,370 --> 00:40:11,070
Zo zijn de paden van
allen die God vergeten;

705
00:40:11,070 --> 00:40:13,230
de hoop van de huichelaar vergaat.

706
00:40:13,230 --> 00:40:16,890
Dat waar hij zijn hoop op
stelde , zal van hem walgen;

707
00:40:16,890 --> 00:40:20,490
zijn vertrouwen zal
spinrag blijken te zijn.

708
00:40:20,490 --> 00:40:25,410
Waar hij op leunt, waar hij op
vertrouwt, is zo zwak als een spinnenweb.

709
00:40:25,410 --> 00:40:29,070
Hij zal op zijn huis leunen,
maar het zal niet blijven staan;

710
00:40:29,070 --> 00:40:33,270
hij zal het vastgrijpen, maar
het zal niet staande blijven.

711
00:40:33,270 --> 00:40:35,910
Weliswaar is hij een
saprijke plant in de zon,

712
00:40:35,910 --> 00:40:39,210
en zijn jonge loten spreiden
zich uit over zijn tuin,

713
00:40:39,210 --> 00:40:42,210
zijn wortels vlechten
zich over een steenhoop;

714
00:40:42,210 --> 00:40:45,030
hij kijkt uit naar een
steenachtige plaats.

715
00:40:45,030 --> 00:40:49,950
Maar als men hem wegrukt uit zijn plaats,
zal deze hem verloochenen en zeggen:

716
00:40:49,950 --> 00:40:52,110
Ik heb u nooit gezien.

717
00:40:52,110 --> 00:40:57,990
Zie, dat is de vreugde van zijn weg; en
uit het stof zullen anderen voortkomen.

718
00:40:57,990 --> 00:41:00,990
Zie, God zal de oprechte niet verwerpen,

719
00:41:00,990 --> 00:41:03,930
en Hij grijpt kwaaddoeners
niet bij de hand.

720
00:41:03,930 --> 00:41:08,010
Eens zal Hij je mond weer met lachen
vervullen, en je lippen met gejuich.

721
00:41:08,010 --> 00:41:10,890
Hij probeert hier dus troost te bieden.

722
00:41:10,890 --> 00:41:14,010
Wie je haten, zullen met
schaamte bekleed worden,

723
00:41:14,010 --> 00:41:17,490
en de tent van de goddelozen
zal er niet meer zijn.

724
00:41:17,490 --> 00:41:19,950
Nu staan er in deze
toespraak enkele dingen

725
00:41:19,950 --> 00:41:24,450
waarvan de kenners van het Hebreeuws
niet zeker weten wat ze betekenen.

726
00:41:24,450 --> 00:41:29,790
In vers 19 bijvoorbeeld kan bijna elk
woord meer dan één betekenis hebben,

727
00:41:29,790 --> 00:41:34,230
en de meningen over wat het
betekent lopen sterk uiteen.

728
00:41:34,230 --> 00:41:39,930
Daarom zal ik zelfs geen poging doen
om aan te geven wat vers 19 betekent.

729
00:41:39,930 --> 00:41:43,170
Maar het gedeelte van
vers 11 tot en met 18

730
00:41:43,170 --> 00:41:47,310
zegt in wezen dat een mens moet
groeien in een relatie met God,

731
00:41:47,310 --> 00:41:49,830
net zoals de papyrus in
het water moet groeien.

732
00:41:49,830 --> 00:41:54,690
Als je het water wegneemt, verdort
en verschrompelt de papyrus.

733
00:41:54,690 --> 00:41:58,470
Als een mens zich dus van God
losmaakt, zoals een huichelaar,

734
00:41:58,470 --> 00:42:03,930
zoals hij het in vers 13 noemt, dan zullen
ook degenen die God vergeten omkomen.

735
00:42:03,930 --> 00:42:08,730
Precies zoals de papyrus omkomt
wanneer de juiste omgeving ontbreekt

736
00:42:08,730 --> 00:42:10,830
om hem in leven te houden.

737
00:42:10,830 --> 00:42:15,090
God is de juiste omgeving om
de mens in leven te houden.

738
00:42:15,090 --> 00:42:20,190
De mens die God vergeet, vergelijkt hij
met een plant die probeert te groeien.

739
00:42:20,190 --> 00:42:23,490
Die laat overal in de tuin
zijn uitlopers groeien,

740
00:42:23,490 --> 00:42:25,950
op zoek naar voeding ergens anders.

741
00:42:25,950 --> 00:42:30,510
Hij slaat zijn wortels om rotsen heen
en probeert een stevige plek te vinden

742
00:42:30,510 --> 00:42:31,770
om te staan.

743
00:42:31,770 --> 00:42:36,630
Maar toch is hij vergankelijk, omdat
hij een mens is die God verlaat.

744
00:42:36,630 --> 00:42:38,910
Nu antwoordde Job en zei:

745
00:42:38,910 --> 00:42:44,010
Maar Job antwoordde en zei: Het
is waar, ik weet dat het zo is;

746
00:42:44,010 --> 00:42:47,550
want hoe zou een sterveling
rechtvaardig kunnen zijn voor God?

747
00:42:47,550 --> 00:42:50,610
Met andere woorden: ‘Je
vertelt me geen enkele

748
00:42:50,610 --> 00:42:55,290
filosofische gedachte die ik zelf niet
eerder aan anderen zou hebben verteld.

749
00:42:55,290 --> 00:42:57,390
Dit is mij allemaal bekend.

750
00:42:57,390 --> 00:42:59,850
We weten allemaal dat dit waar is.

751
00:42:59,850 --> 00:43:03,510
Ik weet niet waarom je me dit
vertelt alsof ik het niet weet.

752
00:43:03,510 --> 00:43:06,150
Ik weet dat dit waar is’, zegt hij.

753
00:43:06,150 --> 00:43:09,630
Maar hoe kan een mens tegenover
God in zijn recht staan?

754
00:43:09,630 --> 00:43:14,250
Nu zouden we dat woord kunnen opvatten
als: ‘Hoe kan een mens rein zijn?

755
00:43:14,250 --> 00:43:17,610
Hoe kan een mens heilig zijn?’ enzovoort.

756
00:43:17,610 --> 00:43:22,050
Maar het woord ‘rechtvaardig’ daar
is een woord uit de rechtspraak,

757
00:43:22,050 --> 00:43:23,250
een juridische term.

758
00:43:23,250 --> 00:43:27,270
Het betekent: ‘Hoe kan een
mens een rechtsgeschil winnen?’

759
00:43:27,270 --> 00:43:29,490
Hoe kan een mens, met andere woorden,

760
00:43:29,490 --> 00:43:34,230
voor een rechtbank gerechtvaardigd worden
als hij een rechtsgeschil met God heeft?

761
00:43:34,230 --> 00:43:35,370
Hij zegt:

762
00:43:35,370 --> 00:43:38,790
Als hij ertoe genegen is Hem
ter verantwoording te roepen,

763
00:43:38,790 --> 00:43:42,090
niet één op de duizend keer zal
hij Hem antwoord kunnen geven.

764
00:43:42,090 --> 00:43:48,450
Het Engelse woord ‘contend’, hier vertaald
met ‘Hem ter verantwoording te roepen’,

765
00:43:48,450 --> 00:43:51,270
betekent ook een rechtszaak voeren.

766
00:43:51,270 --> 00:43:54,810
Deze toespraak van Job
draait in dit hele hoofdstuk

767
00:43:54,810 --> 00:43:59,250
om de gedachte dat het een hopeloze
zaak is als ik voor God wil staan

768
00:43:59,250 --> 00:44:04,290
en mijn zaak tegen God wil bepleiten,
zoals een mens voor de rechtbank een zaak

769
00:44:04,290 --> 00:44:06,870
tegen een ander mens zou bepleiten.

770
00:44:06,870 --> 00:44:09,330
Wie kan er voor de
rechtbank van God winnen?

771
00:44:09,330 --> 00:44:13,350
We kunnen zien dat dit hem dit
hele hoofdstuk voor ogen staat,

772
00:44:13,350 --> 00:44:15,750
want in vers 32 zegt hij:

773
00:44:15,750 --> 00:44:20,490
Want Hij is niet een man zoals ik,
aan Wie ik antwoord zou kunnen geven,

774
00:44:20,490 --> 00:44:22,650
als wij samen voor het gerecht komen.

775
00:44:22,650 --> 00:44:26,130
Ik kan niet tegen God
naar de rechtbank stappen.

776
00:44:26,130 --> 00:44:31,350
Als een mens een rechtszaak tegen God
zou willen winnen, zou dat hopeloos zijn.

777
00:44:31,350 --> 00:44:32,970
Er staat in vers 3:

778
00:44:32,970 --> 00:44:35,670
Als iemand met Hem in
discussie wilde gaan,

779
00:44:35,670 --> 00:44:39,870
zou die op nog geen één van de
duizend vragen antwoord kunnen geven.

780
00:44:39,870 --> 00:44:42,930
God is wijs en enorm sterk.

781
00:44:42,930 --> 00:44:47,310
Wie heeft zich ooit tegen Hem verzet
en is daar goed vanaf gekomen?

782
00:44:47,310 --> 00:44:52,650
Hij verplaatst de bergen, en voor ze het
weten, keert Hij ze in Zijn woede om.

783
00:44:52,650 --> 00:44:56,550
Hij schudt de aarde van haar
plaats, en haar pilaren trillen.

784
00:44:56,550 --> 00:44:59,130
Hij beveelt de zon om niet te schijnen.

785
00:44:59,130 --> 00:45:01,110
Hij sluit de sterren af.

786
00:45:01,110 --> 00:45:05,430
Hij alleen spant de hemel uit en
loopt over de golven van de zee.

787
00:45:05,430 --> 00:45:09,690
Hij heeft de Grote Beer,
Orion en de Plejaden gemaakt.

788
00:45:09,690 --> 00:45:12,330
Dit zijn natuurlijk
sterrenbeelden aan de hemel.

789
00:45:12,330 --> 00:45:14,850
Hij maakt de Grote Beer, de Orion,

790
00:45:14,850 --> 00:45:17,730
het Zevengesternte en de
Kamers van het Zuiden.

791
00:45:17,730 --> 00:45:22,170
Hij doet grote dingen, die
niemand kan doorgronden; wonderen,

792
00:45:22,170 --> 00:45:24,090
die niet te tellen zijn.

793
00:45:24,090 --> 00:45:28,470
Zie, gaat Hij langs mij heen, ik
zie Hem niet; gaat Hij voorbij,

794
00:45:28,470 --> 00:45:30,090
ik merk Hem niet op.

795
00:45:30,090 --> 00:45:34,230
Zie, neemt Hij weg, wie zal
het Hem laten teruggeven?

796
00:45:34,230 --> 00:45:39,450
Wie zal tegen Hem zeggen: Wat doet
U? God keert Zijn toorn niet af;

797
00:45:39,450 --> 00:45:42,630
zelfs de helpers van Rahab
bukken zich onder Hem.

798
00:45:42,630 --> 00:45:46,470
Wat hij zegt, is dat de mens
niet tegen God opgewassen is.

799
00:45:46,470 --> 00:45:49,650
Ik probeer jullie te vertellen
dat ik onschuldig ben.

800
00:45:49,650 --> 00:45:52,710
Jullie vertellen mij dat God
een zaak tegen mij heeft?

801
00:45:52,710 --> 00:45:55,050
Hoe kan ik mijn onschuld bewijzen?

802
00:45:55,050 --> 00:45:59,730
Hoe kan enig mens werkelijk volledig
onschuldig zijn in Gods ogen?

803
00:45:59,730 --> 00:46:04,230
Als God een zaak tegen hem wil
aanspannen, heeft die mens geen hoop.

804
00:46:04,230 --> 00:46:09,330
God beheerst de zon en de maan en
de sterren en de golven van de zee.

805
00:46:09,330 --> 00:46:12,210
Hij alleen loopt op de golven van de zee.

806
00:46:12,210 --> 00:46:14,250
Natuurlijk deed Jezus dat ook.

807
00:46:14,250 --> 00:46:19,230
Het is een interessant punt dat hij
in vers 8 maakt, dat God, zo staat er:

808
00:46:19,230 --> 00:46:24,090
Hij alleen spant de hemel uit, en
Hij treedt op de hoogten van de zee.

809
00:46:24,090 --> 00:46:28,470
Dus niemand loopt op de zee behalve
God en degenen aan wie God dat

810
00:46:28,470 --> 00:46:30,690
toestaat, zoals Petrus.

811
00:46:30,690 --> 00:46:35,250
Maar Jezus bewijst beslist dat Hij
God is door op het water te lopen.

812
00:46:35,250 --> 00:46:39,270
Hij zegt dat niet alleen geen mens
tegen Gods tegenstand kan standhouden,

813
00:46:39,270 --> 00:46:42,510
maar dat ook zijn bondgenoten
onder God zullen vallen.

814
00:46:42,510 --> 00:46:46,470
Als een mens veel bondgenoten aan
zijn kant verzamelt tegen God,

815
00:46:46,470 --> 00:46:49,590
liggen ook die bondgenoten
ter aarde onder God.

816
00:46:49,590 --> 00:46:52,770
God maait ze gewoon
neer. In Spreuken staat:

817
00:46:52,770 --> 00:46:57,510
Hand op hand: een kwaaddoener zal
niet voor onschuldig gehouden worden,

818
00:46:57,510 --> 00:47:00,990
maar het nageslacht van
rechtvaardigen zal ontkomen.

819
00:47:00,990 --> 00:47:05,850
Dat betekent dat als alle goddelozen
hun krachten tegen God zouden bundelen,

820
00:47:05,850 --> 00:47:08,670
ze nog steeds gestraft zouden worden.

821
00:47:08,670 --> 00:47:11,070
[Vertalersnoot: Gregg licht
hier de Engelse formulering van

822
00:47:11,070 --> 00:47:16,590
Spreuken 11:21 toe:
‘Though hand join in hand’.

823
00:47:16,590 --> 00:47:20,070
De HSV heeft ‘Hand op hand’.

824
00:47:20,070 --> 00:47:25,290
Zijn uitleg over het bundelen van krachten
berust op die Engelse formulering.]

825
00:47:25,290 --> 00:47:25,296
Ze zouden niet van God winnen.

826
00:47:25,296 --> 00:47:28,110
Dat is wat hij daar in vers 13 zegt.

827
00:47:28,110 --> 00:47:29,430
Vers 14:

828
00:47:29,430 --> 00:47:33,270
Hoeveel te minder zal ík
Hem dan kunnen antwoorden,

829
00:47:33,270 --> 00:47:36,210
en mijn woorden uitkiezen tegen Hem?

830
00:47:36,210 --> 00:47:39,870
Zelfs als ik rechtvaardig ben,
kan ik geen antwoord geven;

831
00:47:39,870 --> 00:47:42,990
mijn Rechter zal ik om genade smeken.

832
00:47:42,990 --> 00:47:46,530
Als ik roep en Hij antwoordt
mij, dan kan ik niet

833
00:47:46,530 --> 00:47:49,110
geloven dat Hij mijn stem ter ore neemt.

834
00:47:49,110 --> 00:47:54,870
Want Hij vermorzelt mij door een storm, en
maakt mijn wonden talrijk, zonder reden.

835
00:47:54,870 --> 00:47:59,970
Hij laat mij niet toe om op adem te komen,
maar Hij verzadigt mij met bitterheden.

836
00:47:59,970 --> 00:48:05,491
Als het op kracht aankomt , zie, Hij
is sterk; en als het op recht aankomt ,

837
00:48:05,491 --> 00:48:07,290
wie zal mij dagvaarden?

838
00:48:07,290 --> 00:48:12,450
Al ben ik rechtvaardig, mijn eigen mond
zal mij veroordelen; al ben ik oprecht,

839
00:48:12,450 --> 00:48:14,850
Hij zal mij toch schuldig verklaren.

840
00:48:14,850 --> 00:48:20,430
Ik ben oprecht, maar ik sla geen acht
op mijn ziel; ik veracht mijn leven.

841
00:48:20,430 --> 00:48:23,550
Het is een en hetzelfde ; daarom zeg ik:

842
00:48:23,550 --> 00:48:27,150
Hij brengt zowel de oprechte
als de goddeloze om.

843
00:48:27,150 --> 00:48:30,750
Wat hij hier zegt, is dat
hij overdrijving gebruikt.

844
00:48:30,750 --> 00:48:34,590
Wat hij zegt, bedoelt hij niet
letterlijk. Waar hij zegt:

845
00:48:34,590 --> 00:48:38,730
Zelfs als ik in mijn recht stond, zou
ik Hem geen antwoord kunnen geven.

846
00:48:38,730 --> 00:48:42,930
Ik zou nog steeds schuldig worden
bevonden, ook al stond ik in mijn recht.

847
00:48:42,930 --> 00:48:46,770
Hij zegt niet dat God rechtvaardige
mensen werkelijk schuldig bevindt.

848
00:48:46,770 --> 00:48:51,510
Hij zegt dat God in een rechtszaak zo
sterk in het voordeel is dat Hij zelfs van

849
00:48:51,510 --> 00:48:53,730
een rechtvaardig mens zou winnen.

850
00:48:53,730 --> 00:48:58,290
Zelfs iemand met een waterdichte zaak,
zelfs iemand die niets had gedaan,

851
00:48:58,290 --> 00:49:01,350
zou God in het ongelijk kunnen
stellen als Hij dat wilde.

852
00:49:01,350 --> 00:49:04,830
Ik denk niet dat hij zegt dat God van
plan is rechtvaardige mensen in het

853
00:49:04,830 --> 00:49:06,210
ongelijk te stellen.

854
00:49:06,210 --> 00:49:09,870
Maar volgens mij zegt hij dat
God zo'n geweldige advocaat is,

855
00:49:09,870 --> 00:49:13,710
dat God zoveel argumenten heeft,
dat God op zoveel manieren

856
00:49:13,710 --> 00:49:18,150
overal antwoord op zou kunnen geven, dat
zelfs een rechtvaardig mens geen enkele

857
00:49:18,150 --> 00:49:21,570
kans zou maken om in een
rechtszaak van Hem te winnen.

858
00:49:21,570 --> 00:49:25,290
Volgens mij is dat wat hij met
die hele woordenstroom daar zegt.

859
00:49:25,290 --> 00:49:27,990
Maar aan het einde van vers 20 zegt hij:

860
00:49:27,990 --> 00:49:32,430
Ook al was ik onschuldig, dan zou
ik toch als slecht naar voren komen.

861
00:49:32,430 --> 00:49:36,690
Met andere woorden, zelfs als ik niet
schuldig was en een rechtszaak tegen God

862
00:49:36,690 --> 00:49:39,390
zou beginnen, zou Hij vast iets vinden,

863
00:49:39,390 --> 00:49:42,090
een manier om mij
verdorven te laten lijken.

864
00:49:42,090 --> 00:49:45,030
Ik zou uiteindelijk veroordeeld
worden, omdat ik God

865
00:49:45,030 --> 00:49:48,450
geen antwoord zou kunnen
geven. Dan zegt hij:

866
00:49:48,450 --> 00:49:51,630
Ik ben onschuldig, maar
toch ken ik mezelf niet.

867
00:49:51,630 --> 00:49:55,890
[Vertalersnoot: Gregg volgt hier
de Engelse lezing van Job 9:21:

868
00:49:55,890 --> 00:49:59,490
‘Ik ben onberispelijk,
maar ik ken mezelf niet.’

869
00:49:59,490 --> 00:50:02,670
Het Nederlandse citaat
heeft ‘Ik ben oprecht,

870
00:50:02,670 --> 00:50:05,610
maar ik sla geen acht op mijn ziel’.

871
00:50:05,610 --> 00:50:09,750
Zijn verdere vergelijking met
Paulus berust op de Engelse lezing.]

872
00:50:09,750 --> 00:50:12,390
Ik weet niet zeker wat
hij daarmee bedoelt.

873
00:50:12,390 --> 00:50:16,950
Paulus zegt iets wat daar een beetje
op lijkt in 2 Korinthe, waar hij zegt:

874
00:50:16,950 --> 00:50:21,270
Maar het betekent zeer weinig voor
mij dat ik door u beoordeeld word

875
00:50:21,270 --> 00:50:23,670
of door enig menselijk oordeel.

876
00:50:23,670 --> 00:50:26,550
Ja, ik beoordeel ook mijzelf niet.

877
00:50:26,550 --> 00:50:28,950
Laat ik eens kijken hoe hij dat verwoordt.

878
00:50:28,950 --> 00:50:32,070
Ik moet het hier doen met
wat ik me nog herinner.

879
00:50:32,070 --> 00:50:36,090
Misschien denk ik aan
1 Korinthe hoofdstuk 4.

880
00:50:36,090 --> 00:50:37,950
Ja, inderdaad.

881
00:50:37,950 --> 00:50:42,630
In 1 Korinthe 4, vers 3 en 4, zegt Paulus:

882
00:50:42,630 --> 00:50:47,610
Maar het betekent zeer weinig voor mij
dat ik door u beoordeeld word of door

883
00:50:47,610 --> 00:50:49,530
enig menselijk oordeel.

884
00:50:49,530 --> 00:50:52,290
Ja, ik beoordeel ook mijzelf niet.

885
00:50:52,290 --> 00:50:56,910
Want ik ben mij van niets bewust, maar
daardoor ben ik nog niet gerechtvaardigd.

886
00:50:56,910 --> 00:50:59,850
Wie mij echter beoordeelt, is de Heere.

887
00:50:59,850 --> 00:51:03,630
Wat hij zegt, is: ‘Jullie
oordelen over mij,

888
00:51:03,630 --> 00:51:06,630
en eerlijk gezegd kan
het me geen zier schelen.

889
00:51:06,630 --> 00:51:09,930
Ik beschouw jullie oordeel
niet als doorslaggevend.

890
00:51:09,930 --> 00:51:14,370
Ik beschouw zelfs mijn eigen
oordeel niet als doorslaggevend.’

891
00:51:14,370 --> 00:51:17,670
Hij zegt: ‘Ik weet niets
wat tegen mij pleit,

892
00:51:17,670 --> 00:51:21,150
maar ik kan er niet echt zeker
van zijn dat ik onschuldig ben.’

893
00:51:21,150 --> 00:51:23,250
Het is precies zoals hij zegt:

894
00:51:23,250 --> 00:51:28,110
Ik ben me van geen kwaad bewust, maar
daarmee ben ik nog niet vrijgesproken.

895
00:51:28,110 --> 00:51:29,670
God is mijn rechter.

896
00:51:29,670 --> 00:51:34,710
Hij praat een beetje van de hak op de
tak, net als Job, maar in wezen zegt hij:

897
00:51:34,710 --> 00:51:37,290
‘Voor zover ik weet, ben ik onschuldig.

898
00:51:37,290 --> 00:51:40,530
Maar ik verlaat me wat dat betreft
niet op mijn eigen oordeel,

899
00:51:40,530 --> 00:51:42,510
omdat ik echt niet alles weet.

900
00:51:42,510 --> 00:51:44,850
Misschien ben ik niet zo onschuldig.

901
00:51:44,850 --> 00:51:47,130
God zal daarover moeten oordelen.’

902
00:51:47,130 --> 00:51:51,150
Maar Paulus zegt: ‘Het kan me niet
schelen wat jullie oordeel is,

903
00:51:51,150 --> 00:51:54,570
want jullie oordeel is niet eens
zo goed als mijn eigen oordeel,

904
00:51:54,570 --> 00:51:56,910
en ik vertrouw mijn
eigen oordeel niet eens.

905
00:51:56,910 --> 00:51:59,970
Ik vertrouw alleen op Gods oordeel.’

906
00:51:59,970 --> 00:52:03,750
Job wil daarmee niet hetzelfde zeggen,
maar hij zegt iets wat erop lijkt

907
00:52:03,750 --> 00:52:05,070
wanneer hij zegt:

908
00:52:05,070 --> 00:52:08,310
Hoeveel te minder zal ík
Hem dan kunnen antwoorden,

909
00:52:08,310 --> 00:52:10,830
en mijn woorden uitkiezen tegen Hem?

910
00:52:10,830 --> 00:52:14,250
Zelfs als ik rechtvaardig ben,
kan ik geen antwoord geven;

911
00:52:14,250 --> 00:52:17,250
mijn Rechter zal ik om genade smeken.

912
00:52:17,250 --> 00:52:20,190
Als ik roep en Hij antwoordt
mij, dan kan ik niet

913
00:52:20,190 --> 00:52:22,770
geloven dat Hij mijn stem ter ore neemt.

914
00:52:22,770 --> 00:52:28,710
Want Hij vermorzelt mij door een storm, en
maakt mijn wonden talrijk, zonder reden.

915
00:52:28,710 --> 00:52:33,930
Hij laat mij niet toe om op adem te komen,
maar Hij verzadigt mij met bitterheden.

916
00:52:33,930 --> 00:52:39,871
Als het op kracht aankomt , zie, Hij
is sterk; en als het op recht aankomt ,

917
00:52:39,871 --> 00:52:41,610
wie zal mij dagvaarden?

918
00:52:41,610 --> 00:52:46,770
Al ben ik rechtvaardig, mijn eigen mond
zal mij veroordelen; al ben ik oprecht,

919
00:52:46,770 --> 00:52:49,050
Hij zal mij toch schuldig verklaren.

920
00:52:49,050 --> 00:52:54,690
Ik ben oprecht, maar ik sla geen acht
op mijn ziel; ik veracht mijn leven.

921
00:52:54,690 --> 00:52:57,750
Het is een en hetzelfde ; daarom zeg ik:

922
00:52:57,750 --> 00:53:01,530
Hij brengt zowel de oprechte
als de goddeloze om.

923
00:53:01,530 --> 00:53:04,470
[Vertalersnoot: De vergelijking
die Gregg hier met Paulus maakt,

924
00:53:04,470 --> 00:53:08,490
betreft specifiek Job 9:21.

925
00:53:08,490 --> 00:53:13,770
Hij leest daar in het Engels: ‘Ik ben
onberispelijk, maar ik ken mezelf niet.’

926
00:53:13,770 --> 00:53:19,470
De HSV heeft ‘Ik ben oprecht, maar
ik sla geen acht op mijn ziel’.

927
00:53:19,470 --> 00:53:22,410
Het volledige bovenstaande
citaat is behouden.]

928
00:53:22,410 --> 00:53:27,630
Dat wil zeggen: ‘Ik ben er vrij zeker van
dat ik niets heb gedaan waardoor ik deze

929
00:53:27,630 --> 00:53:32,310
beproevingen over mezelf heb afgeroepen,
maar ik weet niet alles over mezelf.

930
00:53:32,310 --> 00:53:35,490
Misschien is er iets wat
God zou kunnen vinden.’

931
00:53:35,490 --> 00:53:38,610
In vers 22 zegt hij echter wel:

932
00:53:38,610 --> 00:53:43,710
Daarom zeg ik dat Hij zowel onschuldige
als slechte mensen vernietigt.

933
00:53:43,710 --> 00:53:46,710
Dit zou rechtstreeks ingaan
tegen de toespraken die

934
00:53:46,710 --> 00:53:49,470
Elifaz en Bildad tot
nu toe hebben gehouden.

935
00:53:49,470 --> 00:53:54,330
Want zij zeggen: ‘Nee, God
vernietigt alleen de goddelozen.

936
00:53:54,330 --> 00:53:56,790
Hij vernietigt de onschuldigen niet.’

937
00:53:56,790 --> 00:54:00,270
Hij zegt: ‘Nou nee, dat is niet echt waar.

938
00:54:00,270 --> 00:54:04,110
God lijkt ook onberispelijke
mensen te vernietigen, zoals ik.’

939
00:54:04,110 --> 00:54:08,910
Als plotseling de gesel doodt, spot
Hij met de wanhoop van de onschuldigen.

940
00:54:08,910 --> 00:54:12,150
Dit is niet waar, maar
voor Job voelt het wel zo.

941
00:54:12,150 --> 00:54:16,110
Hij verwoordt zijn gevoelens
over God, en hij heeft het mis.

942
00:54:16,110 --> 00:54:18,810
God lacht niet om de
ellende van de onschuldigen,

943
00:54:18,810 --> 00:54:22,290
maar Job heeft het gevoel
dat dit is wat er gebeurt.

944
00:54:22,290 --> 00:54:25,770
De aarde is overgegeven in
de hand van de goddeloze;

945
00:54:25,770 --> 00:54:28,350
Hij bedekt het gezicht van haar rechters.

946
00:54:28,350 --> 00:54:31,230
Als Híj het niet is, wie is het dan?

947
00:54:31,230 --> 00:54:33,810
Dat is een indringende
vraag, vind je niet?

948
00:54:33,810 --> 00:54:38,370
De onschuldigen lijden; de goddelozen
krijgen de aarde in handen.

949
00:54:38,370 --> 00:54:41,250
Als God dat niet doet, wie doet het dan?

950
00:54:41,250 --> 00:54:46,170
Wat zei de duivel tegen Jezus bij de
verzoeking in de woestijn? Hij zei:

951
00:54:46,170 --> 00:54:51,270
En daarna bracht de duivel Hem op een
hoge berg en liet Hem in een ogenblik

952
00:54:51,270 --> 00:54:54,090
tijd al de koninkrijken
van de wereld zien.

953
00:54:54,090 --> 00:54:59,430
En de duivel zei tegen Hem: Ik zal U al
deze macht en de heerlijkheid van deze

954
00:54:59,430 --> 00:55:02,910
koninkrijken geven, want
die is aan mij overgegeven

955
00:55:02,910 --> 00:55:05,430
en ik geef die aan wie ik maar wil;

956
00:55:05,430 --> 00:55:09,870
De duivel beweerde dat hij de
koninkrijken aan de goddelozen gaf.

957
00:55:09,870 --> 00:55:12,150
Job zegt: ‘God doet dat.

958
00:55:12,150 --> 00:55:16,710
En als God het niet is, wie is
het dan?’ Job wist het niet.

959
00:55:16,710 --> 00:55:19,830
Hij had hoofdstuk 1 en 2 nooit gelezen.

960
00:55:19,830 --> 00:55:22,890
Waarschijnlijk wist hij niet
eens dat er een duivel bestond.

961
00:55:22,890 --> 00:55:24,870
De vraag is een goede vraag.

962
00:55:24,870 --> 00:55:28,290
Hij weet alleen het
antwoord niet. Wij wel.

963
00:55:28,290 --> 00:55:29,850
Vers 25:

964
00:55:29,850 --> 00:55:35,130
Mijn dagen zijn sneller voorbijgegaan
dan een ijlbode; zij zijn weggevlucht,

965
00:55:35,130 --> 00:55:37,170
zij hebben het goede niet gezien.

966
00:55:37,170 --> 00:55:42,030
Zij zijn voorbijgegaan als boten van
riet, zoals een arend op voedsel afvliegt.

967
00:55:42,030 --> 00:55:45,390
Als ik zeg: Ik zal mijn klacht vergeten,

968
00:55:45,390 --> 00:55:48,570
ik zal een ander gezicht
zetten en mij verkwikken,

969
00:55:48,570 --> 00:55:51,750
dan ben ik beducht voor
al mijn leed; ik weet dat

970
00:55:51,750 --> 00:55:54,150
U mij niet voor onschuldig zult houden.

971
00:55:54,150 --> 00:55:59,310
Ik zal toch schuldig verklaard worden;
waarom zou ik mij tevergeefs afmatten?

972
00:55:59,310 --> 00:56:04,530
Als ik toch veroordeeld zal worden, waarom
doe ik dan zo mijn best om goed te zijn?

973
00:56:04,530 --> 00:56:07,350
Waarom neem ik mijn
verantwoordelijkheden zo serieus

974
00:56:07,350 --> 00:56:10,590
als ik aan het eind toch
gewoon veroordeeld zal worden?

975
00:56:10,590 --> 00:56:12,630
Dan kan ik het net zo goed laten.

976
00:56:12,630 --> 00:56:16,530
Als ik mij was met sneeuwwater,
en mijn handen zuiver met loog,

977
00:56:16,530 --> 00:56:20,970
dan dompelt U mij in de put, en mijn
kleren hebben een afschuw van mij.

978
00:56:20,970 --> 00:56:25,230
Want Hij is niet een man zoals ik,
aan Wie ik antwoord zou kunnen geven,

979
00:56:25,230 --> 00:56:27,750
als wij samen voor het gerecht komen.

980
00:56:27,750 --> 00:56:32,490
Er is geen scheidsrechter tussen ons,
die zijn hand op ons beiden kan leggen.

981
00:56:32,490 --> 00:56:34,650
Laat Hij Zijn roede bij mij weghalen,

982
00:56:34,650 --> 00:56:37,890
laat Zijn bedreiging mij
geen angst meer aanjagen.

983
00:56:37,890 --> 00:56:43,230
Dan zal ik spreken en niet bevreesd zijn
voor Hem, want zo is het niet bij mij.

984
00:56:43,230 --> 00:56:45,930
Zijn betoog gaat verder in hoofdstuk 10.

985
00:56:45,930 --> 00:56:50,970
Mijn ziel walgt van mijn leven;
ik laat mijn klacht de vrije loop;

986
00:56:50,970 --> 00:56:53,370
ik spreek in de bitterheid van mijn ziel.

987
00:56:53,370 --> 00:56:57,870
Niet altijd een goed idee, maar hij
denkt: ‘Wat kan het me ook schelen,

988
00:56:57,870 --> 00:56:59,490
ik ga toch dood.

989
00:56:59,490 --> 00:57:02,670
Dan kan ik net zo goed alles
eruit gooien wat ik denk.’

990
00:57:02,670 --> 00:57:06,870
Ik zal tegen God zeggen:
Verklaar mij niet schuldig;

991
00:57:06,870 --> 00:57:11,370
laat mij weten waarover U
mij ter verantwoording roept.

992
00:57:11,370 --> 00:57:15,690
In dit hele gedeelte zegt hij
niet dat God geen reden heeft.

993
00:57:15,690 --> 00:57:20,130
Hij zegt alleen: ‘God, laat
me zien wat die reden is.

994
00:57:20,130 --> 00:57:21,990
Ik weet niet wat die is.’

995
00:57:21,990 --> 00:57:27,330
Hij probeert erachter te komen hoe hij
weer op goede voet met God kan komen.

996
00:57:27,330 --> 00:57:32,190
Hij heeft geen idee wat hij heeft
gedaan om die relatie te beschadigen.

997
00:57:32,190 --> 00:57:37,170
Doet het U goed dat U onderdrukt, dat
U de inspanning van Uw handen verwerpt,

998
00:57:37,170 --> 00:57:41,250
terwijl U over het voornemen van
de goddelozen licht laat schijnen?

999
00:57:41,250 --> 00:57:43,650
Hebt U ogen van een schepsel?

1000
00:57:43,650 --> 00:57:46,290
Ziet U zoals een sterveling ziet?

1001
00:57:46,290 --> 00:57:49,830
Zijn Uw dagen als de
dagen van een sterveling?

1002
00:57:49,830 --> 00:57:55,770
Zijn Uw jaren als de dagen van een man,
dat U mijn ongerechtigheid zo onderzoekt,

1003
00:57:55,770 --> 00:57:57,750
en naar mijn zonde speurt?

1004
00:57:57,750 --> 00:58:03,510
Het is U bekend dat ik niet schuldig ben;
maar er is niemand die redt uit Uw hand.

1005
00:58:03,510 --> 00:58:08,430
Nu zegt hij: ‘Ziet U zoals mijn
vrienden zien, deze mensen?

1006
00:58:08,430 --> 00:58:12,450
Zij zien niet alles zoals
U. Ze moeten gissen.

1007
00:58:12,450 --> 00:58:15,990
Ze proberen al gissend mijn
ongerechtigheid op te sporen,

1008
00:58:15,990 --> 00:58:18,630
maar U weet dat ik niet goddeloos ben.

1009
00:58:18,630 --> 00:58:20,970
U weet dat ik het niet gedaan heb.

1010
00:58:20,970 --> 00:58:24,090
Is Uw blik net zo beperkt
als die van mensen?’

1011
00:58:24,090 --> 00:58:28,050
Daarmee zegt hij impliciet:
‘Nee, natuurlijk niet.

1012
00:58:28,050 --> 00:58:29,970
U weet wel beter, God.

1013
00:58:29,970 --> 00:58:32,250
U weet dat ik onschuldig ben.’

1014
00:58:32,250 --> 00:58:33,270
Hij zei:

1015
00:58:33,270 --> 00:58:36,330
Uw handen hebben mij gevormd en gemaakt.

1016
00:58:36,330 --> 00:58:39,570
Zij zijn beide om mij
heen, en U verslindt mij.

1017
00:58:39,570 --> 00:58:42,690
Denk er toch aan dat U
mij als leem gemaakt hebt,

1018
00:58:42,690 --> 00:58:45,750
en mij tot stof zult laten terugkeren.

1019
00:58:45,750 --> 00:58:51,390
God denkt daar trouwens wel aan,
volgens Psalm 103, vers 14. Daar staat:

1020
00:58:51,390 --> 00:58:56,670
Want Híj weet wat voor maaksel wij zijn
en blijft bedenken dat wij stof zijn.

1021
00:58:56,670 --> 00:58:57,690
Hij zegt:

1022
00:58:57,690 --> 00:59:00,630
Denk er toch aan dat U
mij als leem gemaakt hebt,

1023
00:59:00,630 --> 00:59:03,450
en mij tot stof zult laten terugkeren.

1024
00:59:03,450 --> 00:59:08,790
Hebt U mij niet als melk uitgegoten, en
hebt U mij niet als kaas laten stremmen?

1025
00:59:08,790 --> 00:59:11,310
Met huid en vlees hebt U mij bekleed;

1026
00:59:11,310 --> 00:59:14,670
met beenderen en pezen
hebt U mij samengeweven.

1027
00:59:14,670 --> 00:59:19,230
Het is interessant, deze oude voorstelling
van de verwekking in de baarmoeder.

1028
00:59:19,230 --> 00:59:24,990
Een kind begint doordat het als melk wordt
uitgegoten en vervolgens als kaas stremt.

1029
00:59:24,990 --> 00:59:29,190
En later komen er in de baarmoeder
huid en botten en dergelijke bij.

1030
00:59:29,190 --> 00:59:31,470
Dit is een heel beeldende en oude,

1031
00:59:31,470 --> 00:59:35,070
voorwetenschappelijke manier om
te begrijpen hoe een baby in de

1032
00:59:35,070 --> 00:59:36,630
baarmoeder wordt gevormd.

1033
00:59:36,630 --> 00:59:40,830
Maar het is interessant dat
mensen in de oudheid het zo zagen.

1034
00:59:40,830 --> 00:59:45,450
Sperma is als melk, en ze denken dat
het als kaas moet stremmen om iets

1035
00:59:45,450 --> 00:59:47,550
vasts te worden in de baarmoeder.

1036
00:59:47,550 --> 00:59:50,670
En dan begint het vorm
te krijgen, enzovoort.

1037
00:59:50,670 --> 00:59:51,690
Er staat:

1038
00:59:51,690 --> 00:59:55,650
U hebt mij leven en
goedertierenheid geschonken,

1039
00:59:55,650 --> 00:59:58,650
en Uw zorg heeft mijn geest bewaard.

1040
00:59:58,650 --> 01:00:03,750
Maar deze dingen hebt U verborgen in
Uw hart; ik weet dat dit bij U is.

1041
01:00:03,750 --> 01:00:08,250
Als ik zondig, merkt U mij op,
en vanwege mijn ongerechtigheid

1042
01:00:08,250 --> 01:00:10,470
houdt U mij niet voor onschuldig.

1043
01:00:10,470 --> 01:00:12,870
Als ik schuldig ben, wee mij!

1044
01:00:12,870 --> 01:00:16,650
En als ik rechtvaardig ben, zal
ik mijn hoofd niet opheffen,

1045
01:00:16,650 --> 01:00:20,310
ik ben verzadigd van schande;
zie mijn ellende aan!

1046
01:00:20,310 --> 01:00:24,630
Als mijn hoofd zich opheft, jaagt
U op mij als een felle leeuw;

1047
01:00:24,630 --> 01:00:27,930
U keert terug en betoont U
wonderlijk tegenover mij.

1048
01:00:27,930 --> 01:00:33,390
U brengt nieuwe getuigen tegen mij naar
voren, U maakt Uw toorn tegen mij groter;

1049
01:00:33,390 --> 01:00:36,331
telkens nieuwe legers
stellen zich tegen mij op .

1050
01:00:36,331 --> 01:00:39,570
Waarom hebt U mij uit de
baarmoeder naar buiten laten komen?

1051
01:00:39,570 --> 01:00:43,650
Had ik maar de geest gegeven,
en had geen oog mij maar gezien!

1052
01:00:43,650 --> 01:00:46,290
Ik zou zijn alsof ik er niet geweest was;

1053
01:00:46,290 --> 01:00:49,350
vanuit de buik zou ik naar
het graf gebracht zijn.

1054
01:00:49,350 --> 01:00:51,270
Zijn mijn dagen niet weinig?

1055
01:00:51,270 --> 01:00:56,190
Houd op, laat Hij Zich van mij afkeren,
zodat ik mij een beetje kan verkwikken,

1056
01:00:56,190 --> 01:00:59,071
voordat ik wegga — en niet meer terugkom —

1057
01:00:59,071 --> 01:01:03,930
naar een land van duisternis en schaduw
van de dood, een stikdonker land,

1058
01:01:03,930 --> 01:01:09,210
als de duisternis zelf, de schaduw
van de dood, zonder enige orde;

1059
01:01:09,210 --> 01:01:11,910
het licht schijnt er als duisternis.

1060
01:01:11,910 --> 01:01:14,610
Dan krijgen we de
toespraak van de derde man.

1061
01:01:14,610 --> 01:01:17,970
We komen nog terug op de
toespraak van deze laatste man.

1062
01:01:17,970 --> 01:01:22,950
Het is niet de laatste toespraak; hij
is alleen de laatste van de drie mannen.

1063
01:01:22,950 --> 01:01:26,190
We hebben Elifaz, de Temaniet, gehoord.

1064
01:01:26,190 --> 01:01:29,430
We hebben Bildad, de Suhiet, gehoord.

1065
01:01:29,430 --> 01:01:34,230
Nu krijgen we Zofar, de
Naämathiet, die gaat spreken.

1066
01:01:34,230 --> 01:01:36,750
En hij is de onbeleefdste van de drie

1067
01:01:36,750 --> 01:01:39,630
en houdt het minst rekening
met Jobs gevoelens.

1068
01:01:39,630 --> 01:01:43,470
Maar misschien komt dat doordat Job
al een paar keer heeft geantwoord

1069
01:01:43,470 --> 01:01:48,090
en hij zich daaraan begint te ergeren,
want Job neemt het beslist niet aan.

1070
01:01:48,090 --> 01:01:53,490
Ze hebben hun gedegen theologische advies
gegeven, en Job neemt het gewoon niet aan.

1071
01:01:53,490 --> 01:01:55,110
Dat irriteert hen.

1072
01:01:55,110 --> 01:01:57,570
Je hoort mee te gaan met
de orthodoxe theologie.

1073
01:01:57,570 --> 01:02:01,350
Maar in dit geval had Job toevallig
gelijk en hadden zij ongelijk.

1074
01:02:01,350 --> 01:02:05,910
Dus soms moet orthodoxe theologie
misschien opnieuw worden doordacht in het

1075
01:02:05,910 --> 01:02:07,470
licht van de werkelijkheid.

1076
01:02:07,470 --> 01:02:09,030
Dat zou af en toe geen kwaad kunnen.