1
00:00:02,010 --> 00:00:04,230
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,230 --> 00:00:08,430
Deze keer een inleiding op Job, deel 1.

3
00:00:08,430 --> 00:00:12,270
Het is voor mij een bijzondere ervaring
om het boek Job te gaan behandelen,

4
00:00:12,270 --> 00:00:14,610
want de laatste keer
dat ik er les over gaf,

5
00:00:14,610 --> 00:00:18,030
was volgens mij twaalf
of vijftien jaar geleden.

6
00:00:18,030 --> 00:00:23,130
Het is minstens tien jaar geleden, en
hoeveel langer precies weet ik niet zeker.

7
00:00:23,130 --> 00:00:27,570
Het is minstens elf jaar geleden, want
toen sloot ik de oude Great Commission

8
00:00:27,570 --> 00:00:32,190
School, in 1999, en nu is het 2010.

9
00:00:32,190 --> 00:00:35,970
Ik heb geluisterd naar de inleiding
op Job die ik destijds gaf.

10
00:00:35,970 --> 00:00:39,630
De vorige keer dat ik Job
behandelde, had ik dit lesblad niet.

11
00:00:39,630 --> 00:00:41,850
Ik heb het nu helemaal nieuw gemaakt.

12
00:00:41,850 --> 00:00:44,370
Daarna luisterde ik
naar mijn oude inleiding

13
00:00:44,370 --> 00:00:47,130
om te zien hoeveel ik
misschien vergeten was.

14
00:00:47,130 --> 00:00:50,850
Ik kon niet achterhalen wanneer
die lezingen waren gegeven.

15
00:00:50,850 --> 00:00:55,410
Maar één ding weet ik wel: toen ik
ze gaf, zei ik in mijn inleiding:

16
00:00:55,410 --> 00:00:57,690
‘Ik heb zelf eigenlijk niet veel geleden.

17
00:00:57,690 --> 00:01:00,870
Ik heb een beetje geleden,
een paar dingen meegemaakt,

18
00:01:00,870 --> 00:01:03,870
maar niets wat met Job te vergelijken is.’

19
00:01:03,870 --> 00:01:09,030
In zekere zin blijft de studie van het
boek Job tot op zekere hoogte theoretisch,

20
00:01:09,030 --> 00:01:11,790
totdat je zelf echt veel hebt geleden.

21
00:01:11,790 --> 00:01:17,010
Je beleeft het boek Job bij het lezen heel
anders wanneer je ergens doorheen gaat,

22
00:01:17,010 --> 00:01:22,050
of wanneer dat nog zo kort geleden is
dat je je kunt herinneren hoe het voelt.

23
00:01:22,050 --> 00:01:25,710
Voor mij was het niet helemaal
theoretisch toen ik het eerder behandelde.

24
00:01:25,710 --> 00:01:28,890
Ik had al wat leed meegemaakt,
maar in de jaren daarna

25
00:01:28,890 --> 00:01:32,610
raakte ik meer vertrouwd met de
werkelijke vormen van lijden die

26
00:01:32,610 --> 00:01:34,530
Job volgens mij het moeilijkst vond.

27
00:01:34,530 --> 00:01:38,250
Wat hij het moeilijkst vond, was niet
het verlies van zijn bezittingen,

28
00:01:38,250 --> 00:01:42,990
en misschien zelfs niet het verlies
van zijn kinderen, hoe erg dat ook was.

29
00:01:42,990 --> 00:01:45,870
Ik weet zeker dat het hem
pijn moet hebben gedaan.

30
00:01:45,870 --> 00:01:50,190
Ik weet ook zeker dat zelfs het
verlies van zijn gezondheid bij lange

31
00:01:50,190 --> 00:01:52,410
na niet het moeilijkste voor hem was,

32
00:01:52,410 --> 00:01:56,010
hoewel al die dingen verschrikkelijk
pijnlijk moeten zijn geweest.

33
00:01:56,010 --> 00:01:59,310
Het lijkt erop dat het verlies
van zijn contact met God

34
00:01:59,310 --> 00:02:01,290
voor hem het moeilijkst was.

35
00:02:01,290 --> 00:02:05,490
Dat lijkt het te zijn waarover hij
in zijn lange toespraken klaagt.

36
00:02:05,490 --> 00:02:07,650
Hij besteedt eigenlijk niet veel tijd aan

37
00:02:07,650 --> 00:02:10,350
klagen over het verlies
van zijn bezittingen,

38
00:02:10,350 --> 00:02:13,470
of zelfs van zijn kinderen
of zijn gezondheid.

39
00:02:13,470 --> 00:02:18,450
Hij vraagt zich vertwijfeld af wat er
met zijn relatie met God is gebeurd.

40
00:02:18,450 --> 00:02:19,890
‘Waar is God?

41
00:02:19,890 --> 00:02:24,570
Ik dacht dat God mijn vriend was, en
nu lijkt dat niet meer zo te zijn.’

42
00:02:24,570 --> 00:02:27,090
Dat lijkt voor hem het moeilijkst te zijn.

43
00:02:27,090 --> 00:02:31,890
En wat hem werkelijk brak, was natuurlijk
ook niet de ellende die hem overkwam.

44
00:02:31,890 --> 00:02:37,170
Hij bood bijzonder krachtig weerstand aan
de verleiding om God te vervloeken en te

45
00:02:37,170 --> 00:02:40,890
sterven, want dat was de
verleiding in die ellende.

46
00:02:40,890 --> 00:02:42,870
Daarin was hij een kampioen.

47
00:02:42,870 --> 00:02:45,450
Maar wat hem werkelijk
tot uitbarsten bracht,

48
00:02:45,450 --> 00:02:49,110
en hem soms dingen deed zeggen
die hij zelf onbezonnen noemde,

49
00:02:49,110 --> 00:02:51,570
was dat hij vals beschuldigd werd.

50
00:02:51,570 --> 00:02:56,490
Het is opmerkelijk hoe we moeten beseffen
dat de duivel allerlei manieren heeft om

51
00:02:56,490 --> 00:02:57,810
ons te raken.

52
00:02:57,810 --> 00:03:00,390
Dat doet hij via
uiterlijke omstandigheden,

53
00:03:00,390 --> 00:03:04,470
maar ook door onze trots te raken
wanneer we het gevoel hebben dat we

54
00:03:04,470 --> 00:03:05,730
vals beschuldigd worden.

55
00:03:05,730 --> 00:03:09,330
Dat leek meer dan wat ook
Jobs zwakke plek te zijn.

56
00:03:09,330 --> 00:03:12,030
Maar we lopen op de zaken vooruit.

57
00:03:12,030 --> 00:03:14,730
Job is een van de twee
boeken die ik in mijn eerste

58
00:03:14,730 --> 00:03:18,990
jaren van Bijbelstudie heel lang
niet helemaal had uitgelezen.

59
00:03:18,990 --> 00:03:23,250
Volgens mij had ik de hele Bijbel
eigenlijk al talloze keren doorgelezen

60
00:03:23,250 --> 00:03:26,370
voordat ik Job of
Ezechiël helemaal uitlas.

61
00:03:26,370 --> 00:03:30,870
Ik vond ze allebei moeizaam om te
lezen, niet vanwege hun onderwerp,

62
00:03:30,870 --> 00:03:33,150
maar vanwege hun herhalingen.

63
00:03:33,150 --> 00:03:36,930
Je begint het gevoel te krijgen dat
je die vastgelopen plaat nu wel vaak

64
00:03:36,930 --> 00:03:38,430
genoeg hebt gehoord.

65
00:03:38,430 --> 00:03:43,470
Ik was nooit een erg goede lezer,
en ook nooit een erg snelle lezer.

66
00:03:43,470 --> 00:03:48,150
Ik weet nog dat ik, toen ik jonger
was, alleen maar de Bijbel wilde lezen,

67
00:03:48,150 --> 00:03:50,190
omdat ik die wilde leren kennen.

68
00:03:50,190 --> 00:03:53,610
Maar als je ongeveer een derde
van Job hebt gelezen, denk je:

69
00:03:53,610 --> 00:03:56,070
‘Ik weet wat deze mannen hebben gezegd.

70
00:03:56,070 --> 00:03:58,470
Waarom moet ik het ze nog
een keer horen zeggen?’

71
00:03:58,470 --> 00:04:01,710
Ik vond het echt moeilijk om
het boek Job uit te lezen,

72
00:04:01,710 --> 00:04:04,710
totdat ik het daadwerkelijk
helemaal moest behandelen.

73
00:04:04,710 --> 00:04:07,830
Dat was toen ik met de Great
Commission School begon.

74
00:04:07,830 --> 00:04:10,470
Toen moest ik het natuurlijk
helemaal doorlezen.

75
00:04:10,470 --> 00:04:13,710
Ik ontdekte dat het helpt
om het, als dat mogelijk is,

76
00:04:13,710 --> 00:04:15,870
in één keer helemaal te lezen.

77
00:04:15,870 --> 00:04:20,070
Het is een lange tekst om te lezen, maar
het is goed om je zo goed als je kunt in

78
00:04:20,070 --> 00:04:22,410
te leven in wat die man meemaakt.

79
00:04:22,410 --> 00:04:25,950
Dat wordt veel gemakkelijker als je
sommige dingen hebt meegemaakt die hij

80
00:04:25,950 --> 00:04:27,330
ook heeft meegemaakt.

81
00:04:27,330 --> 00:04:31,350
In de mate waarin je wel of niet
door groot lijden bent heengegaan,

82
00:04:31,350 --> 00:04:35,070
in precies diezelfde mate
zul je je kunnen inleven

83
00:04:35,070 --> 00:04:37,350
in wat er in het boek wordt beleefd.

84
00:04:37,350 --> 00:04:40,350
Misschien heb je nog geen
groot lijden doorgemaakt.

85
00:04:40,350 --> 00:04:44,790
Maar misschien vindt iedereen het lijden
dat hij al heeft doorgemaakt groot.

86
00:04:44,790 --> 00:04:45,990
Ik weet het niet.

87
00:04:45,990 --> 00:04:51,210
Ik heb het lijden dat ik in het verleden
had doorgemaakt nooit als groot beschouwd.

88
00:04:51,210 --> 00:04:55,890
Ik had een vrouw verloren die ontrouw
was geweest. Dat was moeilijk.

89
00:04:55,890 --> 00:04:58,590
Ik had een vrouw aan de dood verloren.

90
00:04:58,590 --> 00:05:03,330
De vorige keer dat ik dit boek behandelde,
vond ik nog steeds dat het dwaas zou zijn

91
00:05:03,330 --> 00:05:06,030
om te zeggen dat ik veel had geleden.

92
00:05:06,030 --> 00:05:11,310
Er zijn immers mensen die zulke verliezen
hebben geleden en nog meer, zoals Job,

93
00:05:11,310 --> 00:05:15,030
of zendelingen zoals Hudson
Taylor, die op het zendingsveld

94
00:05:15,030 --> 00:05:17,490
meerdere vrouwen en kinderen begroef.

95
00:05:17,490 --> 00:05:19,530
En Judson deed dat ook.

96
00:05:19,530 --> 00:05:23,130
Ik heb altijd gevonden dat mijn
lijden betrekkelijk gering was,

97
00:05:23,130 --> 00:05:26,790
en dat is het ook geweest,
tot op de dag van vandaag.

98
00:05:26,790 --> 00:05:29,850
Maar op het moment zelf
voelt het niet gering.

99
00:05:29,850 --> 00:05:32,850
In de jaren sinds ik Job
voor het laatst behandelde,

100
00:05:32,850 --> 00:05:36,030
leken sommige dingen die ik
meemaakte naar mijn gevoel

101
00:05:36,030 --> 00:05:40,770
veel sterker op de specifieke
dingen die Job zoveel moeite gaven.

102
00:05:40,770 --> 00:05:46,170
Als ik het boek Job nu lees, lees ik
het in zekere zin dus met veel genoegen.

103
00:05:46,170 --> 00:05:49,770
Niet met genoegen in de zin dat
het een aangenaam verhaal is,

104
00:05:49,770 --> 00:05:52,890
maar ik voel dat er
gemeenschap in te vinden is.

105
00:05:52,890 --> 00:05:54,870
Paulus zei in Filippenzen:

106
00:05:54,870 --> 00:05:58,530
opdat ik Hem mag kennen, en
de kracht van Zijn opstanding

107
00:05:58,530 --> 00:06:03,210
en de gemeenschap met Zijn lijden, doordat
ik aan Zijn dood gelijkvormig word,

108
00:06:03,210 --> 00:06:07,530
Hoe meer je lijdt zoals Jezus
leed, in welk opzicht dan ook,

109
00:06:07,530 --> 00:06:11,670
omwille van de gerechtigheid, hoe
meer je kunt delen in die gemeenschap

110
00:06:11,670 --> 00:06:12,570
in Zijn lijden.

111
00:06:12,570 --> 00:06:15,750
Hetzelfde geldt voor het
lezen van het boek Job.

112
00:06:15,750 --> 00:06:19,050
Je voelt een gemeenschap
met hem in zijn lijden.

113
00:06:19,050 --> 00:06:21,990
En de Bijbel zegt dat dit ook zo hoort.

114
00:06:21,990 --> 00:06:26,370
In het boek Jakobus staat dat we aan
Job moeten denken wanneer we lijden,

115
00:06:26,370 --> 00:06:32,070
dat we aan hem moeten denken en ons moeten
herinneren hoe hij reageerde, enzovoort.

116
00:06:32,070 --> 00:06:37,110
Het boek Job is volgens sommigen misschien
wel het oudste boek van de Bijbel.

117
00:06:37,110 --> 00:06:42,570
En volgens velen is het het schitterendste
dichtwerk dat ooit geschreven is.

118
00:06:42,570 --> 00:06:47,550
Maar het dient ook als een balsem voor
iedereen die zwaar lijden doormaakt.

119
00:06:47,550 --> 00:06:49,290
Dat is het doel ervan.

120
00:06:49,290 --> 00:06:50,970
Ik zeg een balsem.

121
00:06:50,970 --> 00:06:54,210
Ik bedoel niet dat het lijden
er gemakkelijker door wordt,

122
00:06:54,210 --> 00:06:58,650
maar het maakt het lijden minder eenzaam
wanneer je beseft dat iemand iets heeft

123
00:06:58,650 --> 00:07:03,030
doorgemaakt wat nog erger was
dan wat jij hebt doorgemaakt,

124
00:07:03,030 --> 00:07:05,670
al was het misschien
wel iets soortgelijks.

125
00:07:05,670 --> 00:07:09,390
Het is altijd moeilijk wanneer
je zware beproevingen doormaakt

126
00:07:09,390 --> 00:07:13,110
en mensen je komen troosten,
zoals de vrienden van Job deden,

127
00:07:13,110 --> 00:07:16,770
terwijl ze zelf nooit zware
beproevingen hebben doorgemaakt.

128
00:07:16,770 --> 00:07:19,110
Voor hen is het alleen maar theorie.

129
00:07:19,110 --> 00:07:22,650
Wanneer iemand een man of vrouw
probeert te troosten die lijdt,

130
00:07:22,650 --> 00:07:27,330
maar zelf nooit iets heeft meegemaakt wat
lijkt op wat die ander heeft doorgemaakt,

131
00:07:27,330 --> 00:07:30,330
maakt dat die ander soms
alleen maar eenzamer.

132
00:07:30,330 --> 00:07:34,470
Deze mensen waren mijn vrienden en
stonden op hetzelfde niveau als ik

133
00:07:34,470 --> 00:07:35,790
voordat ik leed.

134
00:07:35,790 --> 00:07:38,730
Nu staan ze niet meer op hetzelfde niveau.

135
00:07:38,730 --> 00:07:40,350
Ze begrijpen het niet.

136
00:07:40,350 --> 00:07:42,630
Ze hebben zoiets niet meegemaakt.

137
00:07:42,630 --> 00:07:45,870
Ze proberen het te begrijpen,
maar ze begrijpen het niet.

138
00:07:45,870 --> 00:07:49,470
En daardoor krijg je het gevoel dat
je vrienden niet meer zo dicht bij je

139
00:07:49,470 --> 00:07:50,730
staan als vroeger.

140
00:07:50,730 --> 00:07:53,910
Maar wanneer je een vriend hebt
die op die manier heeft geleden,

141
00:07:53,910 --> 00:07:55,890
maakt dat een wereld van verschil.

142
00:07:55,890 --> 00:08:00,510
Toen mijn vrouw in 1980 om het leven
kwam, kwam iedereen uit de gemeente,

143
00:08:00,510 --> 00:08:03,870
en dat waren ongeveer driehonderd
mensen, op enig moment

144
00:08:03,870 --> 00:08:07,590
bij mij thuis langs in de
eerste twee dagen na haar dood.

145
00:08:07,590 --> 00:08:10,470
Ze zaten daar allemaal
als de troosters van Job

146
00:08:10,470 --> 00:08:13,050
en probeerden iets te
bedenken om te zeggen.

147
00:08:13,050 --> 00:08:14,970
Ik nam hun dat niet kwalijk.

148
00:08:14,970 --> 00:08:17,310
Ze wisten niet wat ze moesten zeggen.

149
00:08:17,310 --> 00:08:20,490
Wie wist wat je moest
zeggen? Wat kun je zeggen?

150
00:08:20,490 --> 00:08:25,530
Ik waardeer het dat ze meeleefden, maar
geen enkel bezoek betekende zoveel voor me

151
00:08:25,530 --> 00:08:27,870
als dat van een man die Tom heette.

152
00:08:27,870 --> 00:08:32,490
Hij had enkele jaren daarvoor zijn vrouw
en een baby verloren bij een auto-ongeluk.

153
00:08:32,490 --> 00:08:36,330
Toen hij bij me op bezoek kwam,
voelde ik dat hier iemand was die wist

154
00:08:36,330 --> 00:08:37,890
wat ik doormaakte.

155
00:08:37,890 --> 00:08:42,090
Er was gewoon een gevoel van gemeenschap,
ook al was hij iemand met wie ik eigenlijk

156
00:08:42,090 --> 00:08:46,950
niet zo'n hechte band had, niet zo
hecht als met sommige anderen daarvoor.

157
00:08:46,950 --> 00:08:52,110
Dus als je Job leest, voel je dat hier
een man is die iets heeft doorgemaakt.

158
00:08:52,110 --> 00:08:56,310
Je hebt bijna het gevoel dat je
gemeenschap met hem hebt wanneer je lijdt.

159
00:08:56,310 --> 00:08:59,790
Wanneer je niet lijdt, lijkt
het alleen maar theorie.

160
00:08:59,790 --> 00:09:03,810
Je denkt: ‘Wat een tragisch
verhaal, die arme man.’

161
00:09:03,810 --> 00:09:05,970
Maar de waarde van het boek Job is

162
00:09:05,970 --> 00:09:09,570
beslist dat het ons in gemeenschap
brengt met iemand die ook

163
00:09:09,570 --> 00:09:14,670
lijdt omwille van de gerechtigheid,
wanneer en als we zulke dingen doormaken.

164
00:09:14,670 --> 00:09:18,810
En dat hoort ook bij ons
leven; we zullen het meemaken.

165
00:09:18,810 --> 00:09:20,310
Jezus zei:

166
00:09:20,310 --> 00:09:25,110
Deze dingen heb Ik tot u gesproken,
opdat u in Mij vrede zult hebben.

167
00:09:25,110 --> 00:09:28,470
In de wereld zult u verdrukking
hebben, maar heb goede moed:

168
00:09:28,470 --> 00:09:30,870
Ik heb de wereld overwonnen.

169
00:09:30,870 --> 00:09:34,410
Die verdrukking neemt vaak
de vorm aan van vervolging.

170
00:09:34,410 --> 00:09:39,090
Of, zoals in het geval van Job,
niet van rechtstreekse vervolging,

171
00:09:39,090 --> 00:09:43,410
tenzij we het beschouwen als vervolging
door de duivel, wat het ook was.

172
00:09:43,410 --> 00:09:46,170
De duivel was beslist aan het vervolgen.

173
00:09:46,170 --> 00:09:49,230
Maar ik bedoel gewoon
moeilijkheden waardoor je denkt:

174
00:09:49,230 --> 00:09:51,630
‘Waarom maken andere mensen dit niet mee?

175
00:09:51,630 --> 00:09:56,610
Ik ben God trouw geweest en ik kan geen
enkele reden bedenken waarom deze dingen

176
00:09:56,610 --> 00:09:58,230
me zouden overkomen.’

177
00:09:58,230 --> 00:10:00,210
Daar worstelde Job mee.

178
00:10:00,210 --> 00:10:04,950
Zijn probleem was dat hij het boek Job
niet had om hem erdoorheen te helpen.

179
00:10:04,950 --> 00:10:06,390
Wij hebben dat wel.

180
00:10:06,390 --> 00:10:10,950
Hij had niet alleen het boek Job niet,
hij had niet één regel van de Schrift.

181
00:10:10,950 --> 00:10:15,210
Hij leefde voordat er ook maar
iets van de Schrift geschreven was.

182
00:10:15,210 --> 00:10:20,850
Daardoor bleven zijn beproevingen al die
lange tijd des te meer zonder verlichting.

183
00:10:20,850 --> 00:10:24,750
We benaderen het boek Job dus
als een soort pastoraal boek.

184
00:10:24,750 --> 00:10:28,710
Het is eigenlijk wat gewoonlijk
wijsheidsliteratuur wordt genoemd.

185
00:10:28,710 --> 00:10:33,690
Er bestaat een heel literair genre,
zowel in de Bijbel als buiten de Bijbel,

186
00:10:33,690 --> 00:10:39,030
afkomstig uit het Midden-Oosten, dat
die naam draagt: wijsheidsliteratuur.

187
00:10:39,030 --> 00:10:42,810
Het is een soort geschrift dat
meestal in dichtvorm is geschreven,

188
00:10:42,810 --> 00:10:44,970
zoals het boek Job en enkele andere

189
00:10:44,970 --> 00:10:48,030
Bijbelboeken die tot de
wijsheidsliteratuur behoren,

190
00:10:48,030 --> 00:10:50,970
zoals Spreuken, Prediker en Hooglied.

191
00:10:50,970 --> 00:10:53,910
Ook sommige Psalmen behoren tot dit genre.

192
00:10:53,910 --> 00:10:58,530
Ze zijn allemaal in dichtvorm geschreven,
maar het is niet de dichtvorm die ze tot

193
00:10:58,530 --> 00:11:01,770
wijsheidsliteratuur maakt,
want er zijn gedichten die

194
00:11:01,770 --> 00:11:04,050
geen wijsheidsliteratuur zijn.

195
00:11:04,050 --> 00:11:08,130
De meeste profeten schreven hun
profetieën bijvoorbeeld in dichtvorm,

196
00:11:08,130 --> 00:11:12,810
maar die behoren niet tot de
wijsheidsliteratuur. Ze zijn iets anders.

197
00:11:12,810 --> 00:11:15,270
Profetieën waren bijvoorbeeld godsspraken,

198
00:11:15,270 --> 00:11:17,850
rechtstreeks geïnspireerde
woorden van God.

199
00:11:17,850 --> 00:11:21,270
De Hebreeën beschouwen
wijsheidsliteratuur niet op die manier,

200
00:11:21,270 --> 00:11:24,330
en wij zouden die ook niet op
die manier moeten beschouwen.

201
00:11:24,330 --> 00:11:28,590
Het zou een vergissing zijn om de
uitspraken uit het boek Job te lezen

202
00:11:28,590 --> 00:11:32,190
en leerstellingen af te leiden uit
de dingen die zijn vrienden zeiden,

203
00:11:32,190 --> 00:11:35,190
of zelfs uit de dingen die hij zelf zei.

204
00:11:35,190 --> 00:11:38,550
Nu, misschien wel uit
de dingen die God zei.

205
00:11:38,550 --> 00:11:41,370
Er zijn zeker enkele
toespraken die God houdt,

206
00:11:41,370 --> 00:11:43,890
en ook het verhaal aan
het begin en het einde

207
00:11:43,890 --> 00:11:47,490
geeft ons veel waardevol
inzicht in leerstellige zaken.

208
00:11:47,490 --> 00:11:51,870
Maar bij wijsheidsliteratuur lezen we
in veel gevallen de overpeinzingen van

209
00:11:51,870 --> 00:11:56,430
mensen, de bespiegelingen van
mensen, de waarnemingen van mensen

210
00:11:56,430 --> 00:11:58,230
over de vraagstukken van het leven.

211
00:11:58,230 --> 00:12:01,110
In Job is het vraagstuk
dat wordt onderzocht

212
00:12:01,110 --> 00:12:04,770
en vanuit allerlei verschillende
invalshoeken wordt bekeken natuurlijk de

213
00:12:04,770 --> 00:12:07,410
vraag naar het lijden in het algemeen.

214
00:12:07,410 --> 00:12:10,350
En vooral naar het lijden
van een onschuldig mens,

215
00:12:10,350 --> 00:12:15,570
tegenover het lijden van de goddelozen,
dat minder filosofische problemen oproept.

216
00:12:15,570 --> 00:12:19,290
In Hooglied wordt een ander
vraagstuk van het leven onderzocht,

217
00:12:19,290 --> 00:12:22,350
en dat is natuurlijk
de romantische liefde.

218
00:12:22,350 --> 00:12:26,430
In Spreuken worden veel praktische
vraagstukken van het leven onderzocht.

219
00:12:26,430 --> 00:12:30,810
Maar als we wijsheidsliteratuur lezen,
moeten we niet denken dat we iets lezen

220
00:12:30,810 --> 00:12:35,010
als profetie, of zelfs
als goddelijke beloften.

221
00:12:35,010 --> 00:12:39,630
Het boek Spreuken bevat veel
voorbeelden van wat ik bedoel.

222
00:12:39,630 --> 00:12:45,150
Er staan dingen in die op beloften lijken,
maar die niet als beloften bedoeld zijn.

223
00:12:45,150 --> 00:12:47,070
Het zijn waarnemingen.

224
00:12:47,070 --> 00:12:49,770
Wijsheid heeft oog voor de werkelijkheid.

225
00:12:49,770 --> 00:12:53,910
Ze heeft oog voor tendensen, voor
het verloop van gebeurtenissen,

226
00:12:53,910 --> 00:12:58,170
en ziet logische verbanden tussen
dingen en herkent verbanden tussen

227
00:12:58,170 --> 00:13:00,150
oorzaak en gevolg.

228
00:13:00,150 --> 00:13:02,790
In Spreuken zegt Salomo bijvoorbeeld:

229
00:13:02,790 --> 00:13:08,790
Een zacht antwoord keert woede af,
maar een krenkend woord wekt toorn op.

230
00:13:08,790 --> 00:13:13,950
Dat is toch waar? Het is een waarneming
die veel mensen zouden kunnen doen.

231
00:13:13,950 --> 00:13:15,510
Is het een belofte?

232
00:13:15,510 --> 00:13:18,510
Kun je het opvatten als
een belofte van God dat,

233
00:13:18,510 --> 00:13:23,190
als iemand boos op je is en je die
persoon zachtmoedig aanspreekt,

234
00:13:23,190 --> 00:13:25,590
zijn boosheid zal verdwijnen?

235
00:13:25,590 --> 00:13:27,810
Nee, dat is niet altijd het geval.

236
00:13:27,810 --> 00:13:31,410
Maar als je met iemand in conflict
bent en die persoon boos is,

237
00:13:31,410 --> 00:13:35,010
is het zeker verstandiger om hem
zachtmoedig aan te spreken dan op

238
00:13:35,010 --> 00:13:36,390
een andere manier.

239
00:13:36,390 --> 00:13:39,990
Dat is wijsheid, omdat zachte
of vriendelijke woorden

240
00:13:39,990 --> 00:13:42,150
doorgaans boosheid wegnemen.

241
00:13:42,150 --> 00:13:45,990
Maar er is geen garantie dat
dit in elk geval zal gebeuren.

242
00:13:45,990 --> 00:13:51,330
Zo doen ook Jobs vrienden in hun wijsheid
veel uitspraken die in wezen waar lijken.

243
00:13:51,330 --> 00:13:55,950
Als iemands wegen de Heere behagen, zou je
over het algemeen verwachten dat het hem

244
00:13:55,950 --> 00:13:57,270
goed zou gaan.

245
00:13:57,270 --> 00:13:59,550
Er staan veel dingen in de Psalmen en

246
00:13:59,550 --> 00:14:02,670
elders in de Schrift die
dat lijken te bevestigen.

247
00:14:02,670 --> 00:14:06,330
De woorden van Jobs vrienden
lijken leerstellig juist.

248
00:14:06,330 --> 00:14:11,550
Hun probleem was dat ze dachten dat hun
wijsheid universeel en absoluut was,

249
00:14:11,550 --> 00:14:14,910
en dat ze niet erkenden dat
er uitzonderingen waren.

250
00:14:14,910 --> 00:14:18,750
Je moet wijsheidsliteratuur
begrijpen als een beschrijving van

251
00:14:18,750 --> 00:14:21,990
waarheden die over het
algemeen waarneembaar zijn,

252
00:14:21,990 --> 00:14:27,570
zoals een wijze man die goed oplet
die zou afleiden. Salomo zegt vaak:

253
00:14:27,570 --> 00:14:30,450
Wie met een bedrieglijke
hand werkt, wordt arm,

254
00:14:30,450 --> 00:14:33,390
maar de hand van de vlijtigen maakt rijk.

255
00:14:33,390 --> 00:14:37,710
Vertalersnoot: de spreker geeft
hier de tegenstelling weer tussen

256
00:14:37,710 --> 00:14:39,570
luiheid en ijver.

257
00:14:39,570 --> 00:14:45,150
De hierboven weergegeven HSV
spreekt van een ‘bedrieglijke hand’;

258
00:14:45,150 --> 00:14:48,810
zijn uitleg volgt de Engelse
formulering over luiheid.

259
00:14:48,810 --> 00:14:51,390
Toch kunnen er heel
ijverige mannen zijn die

260
00:14:51,390 --> 00:14:55,590
in samenlevingen wonen waar niemand
rijk wordt, hoe hard je ook werkt.

261
00:14:55,590 --> 00:14:59,130
Dat is geen tegenspraak, want
over het algemeen is het zo dat,

262
00:14:59,130 --> 00:15:03,270
als alle andere omstandigheden
gelijk zijn, een man die meer werkt,

263
00:15:03,270 --> 00:15:07,590
een ijveriger man, meer zal
voortbrengen dan een luie man.

264
00:15:07,590 --> 00:15:11,850
Maar af en toe kom je die luie man
tegen die zijn rijkdom heeft geërfd.

265
00:15:11,850 --> 00:15:17,490
Hij leeft en sterft als een rijk man,
en hij voert zijn hele leven niets uit.

266
00:15:17,490 --> 00:15:22,230
Dus nogmaals, wijsheid bestaat
niet uit beloften of garanties.

267
00:15:22,230 --> 00:15:26,130
Christenen vatten sommige van deze
uitspraken graag op als beloften,

268
00:15:26,130 --> 00:15:28,110
en dat neem ik hun niet kwalijk.

269
00:15:28,110 --> 00:15:32,370
Ik wilde dat zeker ook toen ik
kinderen opvoedde. Er staat:

270
00:15:32,370 --> 00:15:37,350
Oefen de jongeman overeenkomstig zijn
levensweg, ook als hij oud geworden is,

271
00:15:37,350 --> 00:15:39,690
zal hij daarvan niet afwijken.

272
00:15:39,690 --> 00:15:45,030
Veel christenen, onder wie ikzelf, zagen
dat min of meer als een belofte van God.

273
00:15:45,030 --> 00:15:48,390
Maar ik zie dat het bij de
wijsheidsliteratuur hoort,

274
00:15:48,390 --> 00:15:51,930
waarin het over het algemeen
gaat om iets wat waar is.

275
00:15:51,930 --> 00:15:55,530
Laat me je vertellen wat wijsheid
eigenlijk is in de Bijbelse betekenis

276
00:15:55,530 --> 00:15:57,030
van dat woord.

277
00:15:57,030 --> 00:16:01,170
Wijsheid betekent dat je kunt
onderscheiden wat waardevol is,

278
00:16:01,170 --> 00:16:06,750
en dat je begrip en inzicht hebt in welke
methoden er het meest toe zullen bijdragen

279
00:16:06,750 --> 00:16:09,150
dat waardevolle doel te bereiken.

280
00:16:09,150 --> 00:16:11,310
Als het je doel is om rijk te worden,

281
00:16:11,310 --> 00:16:15,150
dan zijn er bepaalde gewoonten en
methoden die je kunt toepassen.

282
00:16:15,150 --> 00:16:18,990
Dat zou de wijze manier zijn
om te proberen rijk te worden.

283
00:16:18,990 --> 00:16:22,170
Misschien lukt het je niet,
maar de kans dat het je lukt is

284
00:16:22,170 --> 00:16:24,330
groter als je wijze raad opvolgt.

285
00:16:24,330 --> 00:16:27,870
Een man die heel wijs is,
kan op weg zijn naar rijkdom,

286
00:16:27,870 --> 00:16:31,830
en dan kan de economie instorten
en is hij misschien niet rijk.

287
00:16:31,830 --> 00:16:34,470
Er is geen garantie dat
hij rijk zal worden.

288
00:16:34,470 --> 00:16:39,990
Maar de gedachte is: als dit je doel is,
dan is dit de verstandige handelwijze,

289
00:16:39,990 --> 00:16:43,050
en elke andere handelwijze
zou onverstandig zijn

290
00:16:43,050 --> 00:16:45,390
als je dit doel wilt bereiken.

291
00:16:45,390 --> 00:16:48,390
Wijsheid ziet de juiste weg naar het doel.

292
00:16:48,390 --> 00:16:52,110
En Bijbelse wijsheid, die
wijsheid naar Gods wil is,

293
00:16:52,110 --> 00:16:55,350
ziet ook welke doelen
de juiste doelen zijn.

294
00:16:55,350 --> 00:17:00,330
Wijsheid ziet de uitkomst van dingen op
de lange termijn, terwijl wij anders,

295
00:17:00,330 --> 00:17:03,750
misschien als we niet zo wijs
zijn, naar de uitkomst op de korte

296
00:17:03,750 --> 00:17:05,310
termijn zouden kijken.

297
00:17:05,310 --> 00:17:10,110
Daarom heeft goddelijke wijsheid
altijd het ontzag voor God als basis.

298
00:17:10,110 --> 00:17:12,570
Iedereen die geen ontzag voor God heeft,

299
00:17:12,570 --> 00:17:16,470
ziet een oordeel tegemoet dat
uiteindelijk negatief zal uitvallen,

300
00:17:16,470 --> 00:17:19,830
wat hem verder ook aan
positieve dingen mag overkomen.

301
00:17:19,830 --> 00:17:25,290
Iedereen die tijdelijk geluk boven zijn
eeuwige geluk stelt, handelt niet wijs.

302
00:17:25,290 --> 00:17:30,930
Een wijs man ziet dat het belangrijker is
God te behagen dan zichzelf te behagen.

303
00:17:30,930 --> 00:17:35,490
Vervolgens ziet hij ook welke
levenspatronen God zullen behagen.

304
00:17:35,490 --> 00:17:38,670
De wijsheidsliteratuur
onderzoekt die dingen.

305
00:17:38,670 --> 00:17:43,050
Als een man wijs wil zijn, als hij aan
het einde van zijn leven gelukkig wil zijn

306
00:17:43,050 --> 00:17:47,370
omdat God tevreden over hem is
en omdat hij Gods gunst heeft,

307
00:17:47,370 --> 00:17:51,570
welke manieren van leven
zullen dan tot dat doel leiden?

308
00:17:51,570 --> 00:17:55,170
Dat is waar wijsheidsliteratuur
in wezen over gaat.

309
00:17:55,170 --> 00:17:59,130
De Hebreeën waren bijzonder geboeid
door dit onderwerp, wijsheid.

310
00:17:59,130 --> 00:18:02,250
De koningen van Israël hadden
drie manieren om te onderscheiden

311
00:18:02,250 --> 00:18:03,630
wat God dacht.

312
00:18:03,630 --> 00:18:06,990
De koningen van Israël
moesten God behagen,

313
00:18:06,990 --> 00:18:12,030
Israël op godvruchtige wegen leiden en
beslissingen nemen die het land zouden

314
00:18:12,030 --> 00:18:14,490
sturen in de richting die God wilde.

315
00:18:14,490 --> 00:18:18,810
Daarom hadden de koningen van Israël
drie mogelijkheden om te weten wat God

316
00:18:18,810 --> 00:18:20,190
van hen wilde.

317
00:18:20,190 --> 00:18:23,730
De eerste was natuurlijk
de wet zelf, de Thora.

318
00:18:23,730 --> 00:18:26,670
God gaf daarin Zijn
beginselen van gerechtigheid,

319
00:18:26,670 --> 00:18:29,070
en een koning moest die gehoorzamen.

320
00:18:29,070 --> 00:18:33,330
Maar er waren momenten waarop er dingen
moesten gebeuren waarvoor de Thora niet

321
00:18:33,330 --> 00:18:37,410
beschreef welke precieze
beslissing er genomen moest worden.

322
00:18:37,410 --> 00:18:41,970
Een tweede mogelijkheid was een
godsspraak van de profeten te ontvangen.

323
00:18:41,970 --> 00:18:45,930
De profeten gaven de koning een
woord van God voor dat moment.

324
00:18:45,930 --> 00:18:49,290
Dat zou nooit ingaan tegen
wat de wet van God zei.

325
00:18:49,290 --> 00:18:51,690
Maar het zou misschien
een toepassing geven,

326
00:18:51,690 --> 00:18:56,790
of eenvoudig openbaren wat God dacht
over een actuele situatie die niet

327
00:18:56,790 --> 00:19:00,510
aan bod kwam in de algemene
leringen van de wet en haar

328
00:19:00,510 --> 00:19:03,210
fundamentele ethische beginselen.

329
00:19:03,210 --> 00:19:05,790
Maar er was ook nog
een derde mogelijkheid.

330
00:19:05,790 --> 00:19:11,310
Er was de wet, er waren de profeten, en
er was ook de wijsheid van de ouderen

331
00:19:11,310 --> 00:19:13,110
of van de wijzen.

332
00:19:13,110 --> 00:19:18,570
Men beschouwde wijsheid ook als een middel
waardoor God Zijn wil aan ons bekendmaakt.

333
00:19:18,570 --> 00:19:22,590
Als je het boek Spreuken leest,
kun je niet anders dan zien dat

334
00:19:22,590 --> 00:19:27,510
Salomo vindt dat de man die de
wijsheid volgt, in wezen God volgt.

335
00:19:27,510 --> 00:19:32,010
In Spreuken spreekt de wijsheid
alsof de wijsheid de stem van God is.

336
00:19:32,010 --> 00:19:35,490
De veronderstelling is dat de
mens het enige schepsel is,

337
00:19:35,490 --> 00:19:40,350
de enige soort op aarde, waaraan
God het vermogen heeft gegeven om

338
00:19:40,350 --> 00:19:46,110
rationeel te denken, dingen te overdenken
en verantwoorde keuzes te maken.

339
00:19:46,110 --> 00:19:48,090
Dieren doen dat niet.

340
00:19:48,090 --> 00:19:53,610
Dieren doen dingen die wijs lijken,
en soms worden hun menselijke,

341
00:19:53,610 --> 00:19:59,130
antropomorfe eigenschappen toegeschreven,
zoals de wijsheid van de mier.

342
00:19:59,130 --> 00:20:00,510
Salomo zegt:

343
00:20:00,510 --> 00:20:06,030
Ga naar de mier, luiaard,
zie zijn wegen en word wijs.

344
00:20:06,030 --> 00:20:08,730
Ze heeft wijsheid, die mier.

345
00:20:08,730 --> 00:20:12,030
De mier geeft inderdaad
blijk van wijsheid,

346
00:20:12,030 --> 00:20:15,510
wijsheid die mensen best
zouden kunnen navolgen.

347
00:20:15,510 --> 00:20:17,910
Maar die wijsheid van de mier komt niet

348
00:20:17,910 --> 00:20:21,210
voort uit het aangeboren
denkvermogen van het dier.

349
00:20:21,210 --> 00:20:24,810
Het is Gods wijsheid die
in het dier is ingebouwd.

350
00:20:24,810 --> 00:20:28,470
Maar wij hebben onze eigen
wijsheid in ons ingebouwd,

351
00:20:28,470 --> 00:20:33,930
ons eigen vermogen om rationeel te
denken en dingen logisch te doorgronden.

352
00:20:33,930 --> 00:20:36,570
En er wordt van ons
verwacht dat we dat doen.

353
00:20:36,570 --> 00:20:40,230
Er zijn juiste en onjuiste
manieren van redeneren,

354
00:20:40,230 --> 00:20:43,290
juiste en onjuiste manieren van denken.

355
00:20:43,290 --> 00:20:46,950
De juiste manieren van denken
werden wijsheid genoemd.

356
00:20:46,950 --> 00:20:50,310
Men ging ervan uit dat
iemand die juist denkt,

357
00:20:50,310 --> 00:20:53,310
een vermogen gebruikt dat
God hem heeft gegeven,

358
00:20:53,310 --> 00:20:56,250
en op die manier ook de wil van God doet.

359
00:20:56,250 --> 00:21:01,050
De wil van God wordt aan iemand
bekendgemaakt door de geschreven Schriften

360
00:21:01,050 --> 00:21:03,751
— de koningen van Israël
hadden daarvoor de wet —

361
00:21:03,751 --> 00:21:07,290
en door het profetische
woord voor dat moment.

362
00:21:07,290 --> 00:21:10,230
In Bijbelse tijden hadden ze de profeten.

363
00:21:10,230 --> 00:21:14,430
Wij hebben de Heilige Geest Zelf,
Die ons dingen kan openbaren.

364
00:21:14,430 --> 00:21:16,530
En dan natuurlijk ook
gewoon door wijsheid.

365
00:21:16,530 --> 00:21:18,990
De koningen hadden hun raadgevers.

366
00:21:18,990 --> 00:21:24,090
Er was een raadgever die Achitofel
heette en die Davids raadgever was.

367
00:21:24,090 --> 00:21:29,190
Hij stond als zo wijs bekend dat men
zei dat raad vragen aan Achitofel was

368
00:21:29,190 --> 00:21:32,310
alsof je de godsspraken
van God raadpleegde.

369
00:21:32,310 --> 00:21:37,410
Met andere woorden, hij was zo wijs dat
men zijn raad bijna gelijkwaardig achtte

370
00:21:37,410 --> 00:21:39,510
aan wat een profeet zou zeggen.

371
00:21:39,510 --> 00:21:42,990
Wijsheid werd vaak gezien als
de manier waarop God Zijn wil

372
00:21:42,990 --> 00:21:44,730
aan mensen bekendmaakt.

373
00:21:44,730 --> 00:21:48,570
Wijsheidsliteratuur heeft
haar plaats in onze Bijbel.

374
00:21:48,570 --> 00:21:51,330
Wij hebben die drie
dingen ook in onze Bijbel.

375
00:21:51,330 --> 00:21:56,370
We hebben de wet, we hebben de profeten
en we hebben de wijsheidsliteratuur.

376
00:21:56,370 --> 00:22:01,170
Dit zijn allemaal manieren waarop
iemand kan weten wat God van hem wil.

377
00:22:01,170 --> 00:22:04,770
Maar elk van deze dingen
dient op een andere manier.

378
00:22:04,770 --> 00:22:09,870
De wet geeft ons fundamentele beginselen
die nooit geschonden mogen worden.

379
00:22:09,870 --> 00:22:13,650
De ethische beginselen mogen
nooit geschonden worden.

380
00:22:13,650 --> 00:22:18,510
Wanneer de profeten spreken, passen
zij Gods beginselen toe op de situatie

381
00:22:18,510 --> 00:22:20,130
van dat moment.

382
00:22:20,130 --> 00:22:25,530
Vervolgens vult de wijsheid aan wanneer we
geen woord uit die andere bronnen hebben.

383
00:22:25,530 --> 00:22:28,710
Als je ergens een rechtstreeks
woord van God over krijgt,

384
00:22:28,710 --> 00:22:31,650
is dat het allerbeste
waarop je kunt hopen.

385
00:22:31,650 --> 00:22:34,650
Maar als je dat niet krijgt,
wordt er van je verwacht

386
00:22:34,650 --> 00:22:38,070
dat je afgaat op de
wijsheid die God geeft.

387
00:22:38,070 --> 00:22:41,070
Daarom hadden de Hebreeën
een hele groep mannen die

388
00:22:41,070 --> 00:22:44,250
wijzen werden genoemd en
een soort literatuur die

389
00:22:44,250 --> 00:22:46,650
wijsheidsliteratuur werd genoemd.

390
00:22:46,650 --> 00:22:48,330
Job is zulke literatuur.

391
00:22:48,330 --> 00:22:50,310
Je moet niet denken dat iets in Job,

392
00:22:50,310 --> 00:22:54,390
behalve het verhalende gedeelte en
misschien de toespraken van God Zelf,

393
00:22:54,390 --> 00:22:58,230
noodzakelijkerwijs op dezelfde manier
geïnspireerd is als een godsspraak

394
00:22:58,230 --> 00:22:59,310
of een wet.

395
00:22:59,310 --> 00:23:01,950
Hoewel de toespraken in
een Bijbelboek staan,

396
00:23:01,950 --> 00:23:05,070
zijn het toespraken van
mensen die fouten maken.

397
00:23:05,070 --> 00:23:09,690
In Job, hoofdstuk 42, staat
duidelijk dat Jobs vrienden niet

398
00:23:09,690 --> 00:23:12,090
juist over God hebben gesproken.

399
00:23:12,090 --> 00:23:16,050
Als hun toespraken bladzijden en
bladzijden van de Schrift beslaan,

400
00:23:16,050 --> 00:23:19,770
en je vervolgens te horen krijgt dat
ze niet de juiste dingen hebben gezegd,

401
00:23:19,770 --> 00:23:23,490
moet je wel zeggen: ‘Waarom
staan ze dan in de Schrift?’

402
00:23:23,490 --> 00:23:26,310
Ze staan in de Schrift
zodat we kunnen zien

403
00:23:26,310 --> 00:23:30,810
hoe zij dachten en kunnen proberen te
achterhalen waarin zij het mis hadden,

404
00:23:30,810 --> 00:23:34,050
want over sommige dingen
hadden zij het duidelijk mis.

405
00:23:34,050 --> 00:23:37,350
Ze staan er niet opdat wij
zouden geloven wat zij zeiden.

406
00:23:37,350 --> 00:23:42,570
Het is net als wanneer Genesis, hoofdstuk
3, de woorden van satan weergeeft.

407
00:23:42,570 --> 00:23:47,250
Dat betekent niet dat ze betrouwbaar zijn
omdat ze in de Schrift zijn opgetekend.

408
00:23:47,250 --> 00:23:49,770
Het is gewoon een verslag van wat hij zei,

409
00:23:49,770 --> 00:23:53,910
en je wordt geacht zelf te
beoordelen hoe betrouwbaar dat is.

410
00:23:53,910 --> 00:23:58,470
Het boek Job, zei ik, is
wijsheidsliteratuur en is poëzie,

411
00:23:58,470 --> 00:24:00,270
maar er is een uitzondering.

412
00:24:00,270 --> 00:24:04,470
Er zijn twee delen van het boek
die niet in poëzie zijn geschreven.

413
00:24:04,470 --> 00:24:09,450
Hoofdstuk 1 en 2 zijn in proza
geschreven, en hoofdstuk 42,

414
00:24:09,450 --> 00:24:13,650
vanaf vers 7 tot het einde,
is ook in proza geschreven.

415
00:24:13,650 --> 00:24:15,750
Alles daartussen is poëzie.

416
00:24:15,750 --> 00:24:19,110
Het boek is in wezen een
dialoog, of een trialoog,

417
00:24:19,110 --> 00:24:21,750
of misschien een
panelgesprek in dichtvorm.

418
00:24:21,750 --> 00:24:25,350
Daaraan zijn een proloog in proza
in de eerste twee hoofdstukken

419
00:24:25,350 --> 00:24:28,290
en een epiloog in proza
aan het einde toegevoegd.

420
00:24:28,290 --> 00:24:31,290
Waarom dat zo is, waarom
deze twee verschillende

421
00:24:31,290 --> 00:24:35,010
stijlen in één boek worden
vermengd, weet eigenlijk niemand.

422
00:24:35,010 --> 00:24:38,010
Er zijn natuurlijk mensen die
denken dat de twee gedeelten

423
00:24:38,010 --> 00:24:40,470
onafhankelijk van elkaar zijn ontstaan.

424
00:24:40,470 --> 00:24:44,370
Sommigen vinden dat de prozagedeelten
een volksverhaal weergeven,

425
00:24:44,370 --> 00:24:49,110
misschien een waargebeurd verhaal,
maar niettemin een volksverhaal.

426
00:24:49,110 --> 00:24:52,950
Dat zou op zichzelf de ronde
hebben gedaan, misschien generaties

427
00:24:52,950 --> 00:24:55,230
lang, misschien eeuwenlang.

428
00:24:55,230 --> 00:24:59,850
De poëtische gedeelten zouden dan zijn
toegevoegd door een latere schrijver

429
00:24:59,850 --> 00:25:03,450
die besloot het volksverhaal
tot een dichtwerk uit te werken.

430
00:25:03,450 --> 00:25:07,350
Ik deel die opvatting niet, maar er
zijn mensen die dit opperen vanwege het

431
00:25:07,350 --> 00:25:12,450
verschil in stijl tussen de poëtische
gedeelten en de prozagedeelten.

432
00:25:12,450 --> 00:25:15,030
Daar zullen we het wat
later nog meer over hebben.

433
00:25:15,030 --> 00:25:18,150
Maar de vraag of Job een
historische persoon was,

434
00:25:18,150 --> 00:25:21,810
is zeker een van de dingen waar
mensen vraagtekens bij hebben gezet,

435
00:25:21,810 --> 00:25:24,210
omdat het boek begint met de woorden:

436
00:25:24,210 --> 00:25:25,590
Er was een man.

437
00:25:25,590 --> 00:25:29,250
Elders in de Schrift begint een
gelijkenis soms met die woorden,

438
00:25:29,250 --> 00:25:33,390
maar soms begint ook een werkelijk
historisch verslag met die woorden.

439
00:25:33,390 --> 00:25:38,010
Elders in de Schrift leiden de woorden
‘er was een man’ een verhaal in,

440
00:25:38,010 --> 00:25:40,950
maar ze vertellen je niet of
het een waargebeurd verhaal is

441
00:25:40,950 --> 00:25:43,290
of geen waargebeurd verhaal.

442
00:25:43,290 --> 00:25:45,810
Sommigen vinden dat dit
verhaal kenmerken heeft

443
00:25:45,810 --> 00:25:50,010
die te volmaakt zijn om waar te
zijn, en dat het meer een gelijkenis

444
00:25:50,010 --> 00:25:53,250
of een verhaal met een moraal is. Waarom?

445
00:25:53,250 --> 00:25:58,350
Deels vanwege de symmetrie in alles: de
volmaakte aantallen kinderen en stuks

446
00:25:58,350 --> 00:26:00,210
vee en alles wat Job had.

447
00:26:00,210 --> 00:26:04,230
En vanwege het feit dat zijn beproevingen
hem de een na de ander troffen,

448
00:26:04,230 --> 00:26:06,630
en dat alle mensen die
er verslag van deden

449
00:26:06,630 --> 00:26:09,570
bijna precies dezelfde woorden spraken.

450
00:26:09,570 --> 00:26:11,670
Ze eindigden hun relaas met:

451
00:26:11,670 --> 00:26:14,610
Toen deden Sabeeërs een
inval en namen ze mee,

452
00:26:14,610 --> 00:26:17,790
en ze sloegen de knechten met
de scherpte van het zwaard;

453
00:26:17,790 --> 00:26:21,690
en ík ben maar als enige
ontkomen om het u te vertellen.

454
00:26:21,690 --> 00:26:25,530
Deze dingen doen literair
aan, en sommige mensen zeggen:

455
00:26:25,530 --> 00:26:29,670
‘We moeten dit niet opvatten als een
verhaal dat letterlijk zo is gebeurd.

456
00:26:29,670 --> 00:26:33,750
Het lijkt op een literair werk dat
geschreven is om enkele morele lessen te

457
00:26:33,750 --> 00:26:37,830
leren, of enkele lessen
over lijden, enzovoort.’

458
00:26:37,830 --> 00:26:42,510
Er zijn beslist heel wat christenen die
vinden dat ze Job als een gelijkenis

459
00:26:42,510 --> 00:26:44,130
zouden kunnen opvatten.

460
00:26:44,130 --> 00:26:48,690
Net zoals sommige christenen vinden dat
ze het boek Jona als een gelijkenis zouden

461
00:26:48,690 --> 00:26:53,250
kunnen opvatten, en enkele andere boeken
die ze moeilijk te begrijpen vinden,

462
00:26:53,250 --> 00:26:55,590
moeilijk letterlijk te aanvaarden.

463
00:26:55,590 --> 00:27:00,570
Er zijn veel christenen die denken dat
de eerste elf hoofdstukken van Genesis

464
00:27:00,570 --> 00:27:05,190
meer als gelijkenissen of mythen moeten
worden opgevat dan als geschiedenis.

465
00:27:05,190 --> 00:27:10,350
Maar al deze verhalen worden in het Nieuwe
Testament behandeld alsof ze waar zijn,

466
00:27:10,350 --> 00:27:12,510
en ook in het Oude Testament.

467
00:27:12,510 --> 00:27:17,670
In Ezechiël hoofdstuk 14 bijvoorbeeld
spreekt God over de ten ondergang

468
00:27:17,670 --> 00:27:20,790
gedoemde en hopeloze
toestand van Jeruzalem,

469
00:27:20,790 --> 00:27:23,130
vanwege zijn grote afvalligheid van God.

470
00:27:23,130 --> 00:27:26,550
Laten we eens naar vers 13 en 14 kijken:

471
00:27:26,550 --> 00:27:31,290
Mensenkind, wanneer een land tegen
Mij zondigt door trouwbreuk te plegen,

472
00:27:31,290 --> 00:27:33,870
dan zal Ik Mijn hand ertegen uitstrekken,

473
00:27:33,870 --> 00:27:37,890
het er aan brood laten ontbreken
en hongersnood erin zenden,

474
00:27:37,890 --> 00:27:40,830
zodat Ik daar mens en dier uitroei.

475
00:27:40,830 --> 00:27:46,470
Al zouden te midden ervan deze drie
mannen zijn, Noach, Daniël en Job,

476
00:27:46,470 --> 00:27:50,430
dan zouden zij alleen door hun
gerechtigheid hun eigen leven redden,

477
00:27:50,430 --> 00:27:52,470
spreekt de Heere HEERE.

478
00:27:52,470 --> 00:27:55,110
En dan vers 19 en 20:

479
00:27:55,110 --> 00:27:57,750
Of als Ik de pest in dat land zou zenden

480
00:27:57,750 --> 00:28:02,310
en Mijn grimmigheid erover bloedig
uitstorten om daar mens en dier uit te

481
00:28:02,310 --> 00:28:08,550
roeien, en al zouden Noach, Daniël en Job
in het midden ervan zijn, zo waar Ik leef,

482
00:28:08,550 --> 00:28:14,370
spreekt de Heere HEERE, geen zoon,
geen dochter zouden zij kunnen redden,

483
00:28:14,370 --> 00:28:18,630
zíj zouden door hun gerechtigheid
alleen hun eigen leven redden.

484
00:28:18,630 --> 00:28:23,610
Wat God hier blijkbaar zegt, is dat
de stad zo verdorven is dat zelfs een

485
00:28:23,610 --> 00:28:27,990
overblijfsel van zeer trouwe mannen in
de stad haar niet zou kunnen redden.

486
00:28:27,990 --> 00:28:32,070
Dat lijkt anders dan wat Hij tegen
Abraham over Sodom had gezegd:

487
00:28:32,070 --> 00:28:33,870
dat als er een voldoende groot

488
00:28:33,870 --> 00:28:37,710
overblijfsel van rechtvaardige
mensen in Sodom was geweest,

489
00:28:37,710 --> 00:28:41,310
God de hele stad omwille
van hen zou hebben gespaard.

490
00:28:41,310 --> 00:28:44,970
Maar God zegt dat als er op
dat moment een voldoende groot

491
00:28:44,970 --> 00:28:48,390
overblijfsel van godvruchtige
mannen in Jeruzalem zou zijn,

492
00:28:48,390 --> 00:28:51,510
zij geen vergeving voor
de stad zouden verkrijgen.

493
00:28:51,510 --> 00:28:55,230
Ze zouden ontkomen, maar
alleen zij zouden ontkomen.

494
00:28:55,230 --> 00:28:58,110
Ik zou hen natuurlijk niet
samen met de stad vernietigen,

495
00:28:58,110 --> 00:29:02,790
maar hun gerechtigheid zou alleen
henzelf redden en niet de stad zelf.

496
00:29:02,790 --> 00:29:08,070
De stad is te ver heen, in zekere zin
in dat opzicht verder heen dan Sodom.

497
00:29:08,070 --> 00:29:12,570
Het punt is dat wanneer God ervoor koos
enkele rechtvaardige personen bij naam te

498
00:29:12,570 --> 00:29:17,550
noemen, Hij Noach, Daniël en Job noemt.

499
00:29:17,550 --> 00:29:22,050
Ik wil niet ingaan op de vraag of Daniël
hier werkelijk de man uit het boek

500
00:29:22,050 --> 00:29:23,610
Daniël is of niet.

501
00:29:23,610 --> 00:29:27,990
Ik geloof van wel, en hij was
een tijdgenoot van Ezechiël.

502
00:29:27,990 --> 00:29:31,830
Sommige geleerden denken dat Daniël
hier een verwijzing is naar een

503
00:29:31,830 --> 00:29:35,130
mythische held uit de
oudheid die Danel heette,

504
00:29:35,130 --> 00:29:38,610
omdat de naam hier in
het Hebreeuws Danel is.

505
00:29:38,610 --> 00:29:42,030
Ik vind niet dat ze daar
afdoende redenen voor hebben.

506
00:29:42,030 --> 00:29:45,210
Maar het zou een andere
spelling van Daniël kunnen zijn.

507
00:29:45,210 --> 00:29:49,830
Hoe dan ook, Noach is een
historische persoon, en Daniël,

508
00:29:49,830 --> 00:29:53,910
als hij degene is naar wie hier
wordt verwezen, en dat geloof ik,

509
00:29:53,910 --> 00:29:56,130
is een historische persoon.

510
00:29:56,130 --> 00:30:01,470
Zou het niet vreemd zijn om Job samen met
twee historische personen te noemen als

511
00:30:01,470 --> 00:30:05,370
God niet geloofde dat Job
een historische persoon was?

512
00:30:05,370 --> 00:30:07,830
En wie zou dat beter weten dan God?

513
00:30:07,830 --> 00:30:13,530
Degene Die deze woorden in Ezechiël
spreekt, is God Zelf, Die dit zegt.

514
00:30:13,530 --> 00:30:17,970
God lijkt dus te bevestigen dat
Job een werkelijk rechtvaardige

515
00:30:17,970 --> 00:30:19,710
historische persoon was.

516
00:30:19,710 --> 00:30:25,410
Dan hebben we wat Jakobus in het Nieuwe
Testament zegt, in Jakobus hoofdstuk 5,

517
00:30:25,410 --> 00:30:29,910
wanneer hij christenen aanspoort om
in moeilijke tijden te volharden.

518
00:30:29,910 --> 00:30:34,170
In Jakobus 5, vers 10 en 11, zegt hij:

519
00:30:34,170 --> 00:30:39,570
Mijn broeders, neem tot een voorbeeld van
het lijden en van het geduld de profeten,

520
00:30:39,570 --> 00:30:42,510
die in de Naam van de
Heere gesproken hebben.

521
00:30:42,510 --> 00:30:45,450
Zie, wij prijzen hen
gelukzalig die volharden.

522
00:30:45,450 --> 00:30:50,490
U hebt gehoord van de volharding van Job,
en u hebt de uitkomst van de Heere gezien,

523
00:30:50,490 --> 00:30:53,250
dat de Heere vol ontferming
is en barmhartig.

524
00:30:53,250 --> 00:30:57,690
Hij noemt de profeten, die beslist
historische personen waren.

525
00:30:57,690 --> 00:31:00,990
Hij noemt Job samen
met hen als voorbeelden

526
00:31:00,990 --> 00:31:04,650
om ons te bemoedigen wanneer
we beproevingen doormaken.

527
00:31:04,650 --> 00:31:08,010
De profeten leden voor
de Heere, en Job ook.

528
00:31:08,010 --> 00:31:10,710
Hij zegt zelfs dat het verhaal van Job

529
00:31:10,710 --> 00:31:13,350
bijzonder leerzaam voor
ons zou moeten zijn.

530
00:31:13,350 --> 00:31:18,750
Want in dat verhaal zien we dat God
uiteindelijk heel goed en barmhartig is

531
00:31:18,750 --> 00:31:20,910
en Job te hulp komt.

532
00:31:20,910 --> 00:31:24,270
Iemand zou kunnen zeggen:
‘Toen ik het boek Job las,

533
00:31:24,270 --> 00:31:25,830
kreeg ik niet de indruk dat God

534
00:31:25,830 --> 00:31:29,790
buitengewoon barmhartig en vol
medeleven was tegenover Job.

535
00:31:29,790 --> 00:31:34,710
Dat God Job aan het eind het dubbele
teruggaf, weegt immers nauwelijks op,

536
00:31:34,710 --> 00:31:38,610
zou je denken, tegen de verschrikkelijke
dingen die hij heeft doorgemaakt

537
00:31:38,610 --> 00:31:43,050
en de verliezen die hij heeft geleden,
vooral het verlies van zijn kinderen.’

538
00:31:43,050 --> 00:31:48,870
Maar Jakobus gelooft, en ik denk God ook,
dat wanneer iemand groot lijden doormaakt,

539
00:31:48,870 --> 00:31:52,650
zelfs als hij in dit leven niet
terugkrijgt wat hij verloren heeft,

540
00:31:52,650 --> 00:31:56,070
er een beloning is als hij
om de gerechtigheid lijdt.

541
00:31:56,070 --> 00:31:58,410
En dat is het waard om te doorstaan.

542
00:31:58,410 --> 00:32:03,690
Het belangrijkste wat we moeten overwegen,
is of lijden op zichzelf waarde heeft.

543
00:32:03,690 --> 00:32:06,030
Niet of het voor mij een
bepaalde waarde heeft,

544
00:32:06,030 --> 00:32:10,230
maar of het waarde heeft binnen het
grotere geheel van Gods plannen.

545
00:32:10,230 --> 00:32:13,050
Maar het punt dat ik bij
Jakobus naar voren breng,

546
00:32:13,050 --> 00:32:17,910
is dat Jakobus Job behandelt alsof hij
net zo goed een historische persoon is

547
00:32:17,910 --> 00:32:19,410
als de profeten.

548
00:32:19,410 --> 00:32:23,730
Het zou nauwelijks troost bieden aan
iemand die in het echte leven lijdt,

549
00:32:23,730 --> 00:32:27,930
als je hem herinnert aan iemand van
wie men erkent dat hij verzonnen is.

550
00:32:27,930 --> 00:32:31,470
Wanneer je werkelijk door de oven van
de verdrukking gaat en iemand zegt:

551
00:32:31,470 --> 00:32:35,550
‘Denk aan die en die, die iedereen
als een verzonnen personage beschouwt,

552
00:32:35,550 --> 00:32:39,870
maar wiens verhaal inspirerend is’
— ik weet niet of dat zou helpen.

553
00:32:39,870 --> 00:32:44,010
Ik denk dat de dingen die Jakobus
zegt alleen werkelijk kunnen helpen of

554
00:32:44,010 --> 00:32:47,550
zinvol kunnen zijn als het
verhaal van Job echt gebeurd is,

555
00:32:47,550 --> 00:32:52,890
en als zijn verhaal werkelijk een geval
weergeeft waarin God met een mens handelt.

556
00:32:52,890 --> 00:32:57,390
Een van de dingen die we moeten
bespreken, is wie Job heeft geschreven.

557
00:32:57,390 --> 00:33:02,310
We zullen nooit ontdekken wie Job heeft
geschreven, want niemand weet het.

558
00:33:02,310 --> 00:33:07,350
Maar we moeten het wel bespreken, omdat
het in bepaalde opzichten wel beweert een

559
00:33:07,350 --> 00:33:09,330
openbaring van God te zijn.

560
00:33:09,330 --> 00:33:12,570
Er staan aan het eind immers
toespraken die God houdt.

561
00:33:12,570 --> 00:33:16,530
Het is ook duidelijk dat wat er in
de eerste twee hoofdstukken staat

562
00:33:16,530 --> 00:33:19,410
over het gesprek tussen God en satan,

563
00:33:19,410 --> 00:33:23,130
niet plaatsvond in aanwezigheid
van menselijke getuigen.

564
00:33:23,130 --> 00:33:26,430
Daarom moet iemand dat
geopenbaard hebben gekregen.

565
00:33:26,430 --> 00:33:29,910
De schrijver moet dus iemand
zijn die we een profeet noemen.

566
00:33:29,910 --> 00:33:35,010
Iedereen die rechtstreeks openbaring van
God ontvangt en die nauwkeurig weergeeft,

567
00:33:35,010 --> 00:33:36,510
is een profeet.

568
00:33:36,510 --> 00:33:39,990
Dat zou in wezen de definitie
van een profeet zijn.

569
00:33:39,990 --> 00:33:43,350
De laatste hoofdstukken van
Job, waarin God spreekt,

570
00:33:43,350 --> 00:33:48,930
geven beslist een rechtstreekse openbaring
van God weer, en die is opgeschreven.

571
00:33:48,930 --> 00:33:53,490
Evenzo moeten de eerste twee hoofdstukken
uit rechtstreekse openbaring van God zijn

572
00:33:53,490 --> 00:33:56,010
voortgekomen, als ze waar zijn.

573
00:33:56,010 --> 00:33:58,650
Daarom moet de schrijver een profeet zijn.

574
00:33:58,650 --> 00:33:59,970
Maar welke profeet?

575
00:33:59,970 --> 00:34:03,390
Sommige mensen geloven dat Job
dit geschreven zou kunnen hebben,

576
00:34:03,390 --> 00:34:04,950
en dat is mogelijk.

577
00:34:04,950 --> 00:34:09,570
Als hij dat heeft gedaan, dan is het
werkelijk het oudste boek van onze Bijbel.

578
00:34:09,570 --> 00:34:12,450
Want Job leefde waarschijnlijk
eerder dan Mozes,

579
00:34:12,450 --> 00:34:15,990
en Mozes schreef de andere
oudste boeken van onze Bijbel.

580
00:34:15,990 --> 00:34:19,410
Dus als Job zijn eigen verhaal
voor ons heeft opgeschreven,

581
00:34:19,410 --> 00:34:23,130
dan is dit geschrift het
oudste bekende boek ter wereld.

582
00:34:23,130 --> 00:34:25,830
Maar er staat niet dat
Job het heeft geschreven.

583
00:34:25,830 --> 00:34:28,050
Het is mogelijk dat hij dat heeft gedaan,

584
00:34:28,050 --> 00:34:33,090
want hij ontving wel openbaring van God in
die toespraken die God aan het eind houdt.

585
00:34:33,090 --> 00:34:36,750
Die waren tot Job gericht, en
daarom was hij een profeet.

586
00:34:36,750 --> 00:34:40,050
Hij ontving wel degelijk
rechtstreeks woorden van God.

587
00:34:40,050 --> 00:34:42,450
Het is mogelijk dat God
hem op hetzelfde moment

588
00:34:42,450 --> 00:34:46,110
of op een later moment ook heeft
geopenbaard wat er in hoofdstuk 1

589
00:34:46,110 --> 00:34:47,430
en 2 staat.

590
00:34:47,430 --> 00:34:52,650
Het is dus mogelijk dat Job de auteur is,
maar er wordt niet beweerd dat dit zo is,

591
00:34:52,650 --> 00:34:55,110
dus we kunnen er niet zeker van zijn.

592
00:34:55,110 --> 00:34:58,530
Anderen hebben gedacht dat
Elihu misschien de auteur is.

593
00:34:58,530 --> 00:35:01,650
Hij zat daar gedurende het grootste
deel van dat gedeelte van het

594
00:35:01,650 --> 00:35:03,270
boek zwijgend bij.

595
00:35:03,270 --> 00:35:08,250
Misschien schreef hij de toespraken op
en maakte hij aantekeningen. Wie weet?

596
00:35:08,250 --> 00:35:09,630
Niemand weet het echt.

597
00:35:09,630 --> 00:35:14,310
De opvatting van één oude Joodse
bron en sommige kerkvaders was dat

598
00:35:14,310 --> 00:35:16,050
Mozes het heeft geschreven.

599
00:35:16,050 --> 00:35:20,250
Ik weet niet precies waarom, behalve
misschien omdat Mozes Genesis heeft

600
00:35:20,250 --> 00:35:24,630
geschreven, dat oude verhalen over
de aartsvaders enzovoort bevat,

601
00:35:24,630 --> 00:35:25,650
en dit boek ook.

602
00:35:25,650 --> 00:35:29,130
Misschien vonden ze dat, van
de bekende Bijbelschrijvers,

603
00:35:29,130 --> 00:35:32,550
Mozes in de tijd het dichtst
bij het verhaal stond.

604
00:35:32,550 --> 00:35:35,910
En daarom dachten ze dat Mozes
het misschien had geschreven.

605
00:35:35,910 --> 00:35:39,810
Een waarschijnlijk gangbaardere
opvatting onder geleerden is dat Salomo

606
00:35:39,810 --> 00:35:41,130
het heeft geschreven.

607
00:35:41,130 --> 00:35:45,570
Dat zou niet betekenen dat het verhaal van
Job zich ergens rond de tijd van Salomo

608
00:35:45,570 --> 00:35:48,690
afspeelde, maar dat het verhaal oud was.

609
00:35:48,690 --> 00:35:53,310
Het verhaal deed al heel lang de ronde, en
de huidige literaire vorm die aan ons is

610
00:35:53,310 --> 00:35:58,590
overgeleverd, kan door Salomo of door
iemand uit zijn tijd zijn geschreven.

611
00:35:58,590 --> 00:36:02,610
De reden voor die opvatting, die
waarschijnlijk door de meeste evangelicale

612
00:36:02,610 --> 00:36:04,890
christenen wordt aangehangen, is dat deze

613
00:36:04,890 --> 00:36:08,670
stijl overeenkomt met het soort
teksten dat je in de andere

614
00:36:08,670 --> 00:36:13,230
geschriften van Salomo vindt:
de wijsheidsstijl, de poëzie.

615
00:36:13,230 --> 00:36:15,510
Natuurlijk zou je dat
misschien kunnen zeggen van

616
00:36:15,510 --> 00:36:20,490
iedere Hebreeuwse dichter uit een
lange periode vóór en na Salomo.

617
00:36:20,490 --> 00:36:25,470
Maar in de tijd van Salomo kwam de
wijsheidsliteratuur echt tot bloei.

618
00:36:25,470 --> 00:36:29,250
Salomo heeft zelf drie van de boeken
met wijsheidsliteratuur geschreven

619
00:36:29,250 --> 00:36:30,390
die we hebben.

620
00:36:30,390 --> 00:36:33,750
Hij zou dit boek geschreven kunnen
hebben, maar we weten het niet.

621
00:36:33,750 --> 00:36:37,650
Als hij het heeft geschreven, dan denken
sommigen dat het verhaal oorspronkelijk

622
00:36:37,650 --> 00:36:40,650
niet deze poëtische toespraken bevatte.

623
00:36:40,650 --> 00:36:44,850
Er kunnen toespraken zijn geweest
die werden opgetekend of onthouden,

624
00:36:44,850 --> 00:36:48,210
maar Salomo heeft ze misschien
in de poëtische vorm gegoten

625
00:36:48,210 --> 00:36:50,310
die ze in het boek Job hebben.

626
00:36:50,310 --> 00:36:54,870
Sommigen hebben gedacht: als dit iemands
ideeën over hoe inspiratie plaatsvindt in

627
00:36:54,870 --> 00:36:59,250
de war brengt, moeten we bedenken dat
de apostelen die de Evangeliën schreven

628
00:36:59,250 --> 00:37:03,630
de woorden van Jezus namen en die
van tijd tot tijd parafraseerden

629
00:37:03,630 --> 00:37:05,310
ter wille van hun lezers.

630
00:37:05,310 --> 00:37:09,630
We weten dat dit zo is, omdat we
uitspraken van Jezus in de verschillende

631
00:37:09,630 --> 00:37:12,330
Evangeliën naast elkaar kunnen leggen.

632
00:37:12,330 --> 00:37:16,830
Het gaat dan om uitspraken die bij
dezelfde gelegenheid werden gedaan.

633
00:37:16,830 --> 00:37:21,690
En dan zien we dat de ene schrijver
ze daadwerkelijk heeft geparafraseerd

634
00:37:21,690 --> 00:37:24,630
en iets anders heeft
verwoord dan de andere.

635
00:37:24,630 --> 00:37:26,910
Blijkbaar zou het dus
niet oneerbiedig zijn

636
00:37:26,910 --> 00:37:31,290
als iemand een getrouwe kern van
wat er gezegd is neemt en die,

637
00:37:31,290 --> 00:37:35,310
als hij toevallig een dichter
is, in dichtvorm parafraseert.

638
00:37:35,310 --> 00:37:39,450
Sommigen denken dat het misschien zelfs
een beetje lijkt op de manier waarop de

639
00:37:39,450 --> 00:37:42,330
historische romans van
Shakespeare zijn geschreven.

640
00:37:42,330 --> 00:37:47,490
Er is een kern van historische waarheid
over Hendrik de Achtste of wie dan ook,

641
00:37:47,490 --> 00:37:49,410
of Hendrik de zoveelste.

642
00:37:49,410 --> 00:37:53,250
Ik ken niet alle historische romans
die Shakespeare heeft geschreven,

643
00:37:53,250 --> 00:37:57,870
maar er is een historische persoon die de
meeste van deze dingen heeft meegemaakt,

644
00:37:57,870 --> 00:37:59,850
bijvoorbeeld Julius Caesar.

645
00:37:59,850 --> 00:38:03,570
Toch worden toespraken in Shakespeares
navertelling ervan verfraaid

646
00:38:03,570 --> 00:38:05,790
met poëzie enzovoort.

647
00:38:05,790 --> 00:38:09,390
Sommigen denken dat Salomo misschien
zoiets heeft gedaan met een waargebeurd

648
00:38:09,390 --> 00:38:13,470
verhaal, maar dat de toespraken
in dichtvorm zijn verfraaid.

649
00:38:13,470 --> 00:38:17,310
Sommigen denken dat een latere profeet
het misschien heeft geschreven.

650
00:38:17,310 --> 00:38:20,670
Natuurlijk geldt: hoe
vrijzinniger een geleerde is,

651
00:38:20,670 --> 00:38:23,430
hoe eerder hij geneigd
is om het schrijven van

652
00:38:23,430 --> 00:38:26,430
vrijwel elk Bijbelboek laat te dateren.

653
00:38:26,430 --> 00:38:30,570
En sommigen willen het zo laat plaatsen
als in de dagen van de profeten.

654
00:38:30,570 --> 00:38:34,110
Misschien heeft zelfs Jeremia
het geschreven, zeggen ze.

655
00:38:34,110 --> 00:38:36,690
Ik denk niet dat hij dat heeft gedaan.

656
00:38:36,690 --> 00:38:40,710
Men neemt aan dat Jeremia wel de
boeken Koningen heeft geschreven.

657
00:38:40,710 --> 00:38:44,190
Het is dus heel goed mogelijk
dat Jeremia naast Koningen,

658
00:38:44,190 --> 00:38:48,570
Jeremia en Klaagliederen nog andere
Bijbelboeken heeft geschreven.

659
00:38:48,570 --> 00:38:52,410
Hij zou dit boek geschreven kunnen
hebben, maar ik denk niet dat daar veel

660
00:38:52,410 --> 00:38:53,670
reden voor is.

661
00:38:53,670 --> 00:38:56,610
De voornaamste reden om
Jeremia voor te stellen,

662
00:38:56,610 --> 00:39:01,410
is dat er in Jeremia hoofdstuk 20
een heel vergelijkbare klacht staat,

663
00:39:01,410 --> 00:39:05,310
die lijkt op de klacht van
Job in Job hoofdstuk 3.

664
00:39:05,310 --> 00:39:10,830
In Jeremia hoofdstuk 20, vers
14 tot en met 18, zegt Jeremia:

665
00:39:10,830 --> 00:39:13,710
Vervloekt is de dag waarop ik geboren ben.

666
00:39:13,710 --> 00:39:18,450
De dag waarop mijn moeder mij gebaard
heeft, laat die niet gezegend zijn.

667
00:39:18,450 --> 00:39:21,570
Vervloekt is de man die mijn
vader de boodschap bracht:

668
00:39:21,570 --> 00:39:26,070
U hebt een kind gekregen, een
jongetje, en hem zeer blij maakte.

669
00:39:26,070 --> 00:39:31,230
Ja, laat die man zijn als de steden die de
HEERE ondersteboven heeft gekeerd terwijl

670
00:39:31,230 --> 00:39:32,670
het Hem niet berouwde.

671
00:39:32,670 --> 00:39:36,810
Laat hij in de morgen hulpgeroep
horen, geschreeuw in het middaguur,

672
00:39:36,810 --> 00:39:39,810
omdat Hij mij niet al in
de baarmoeder gedood heeft.

673
00:39:39,810 --> 00:39:45,030
Dan was mijn moeder mijn graf geworden en
haar baarmoeder eeuwig zwanger geweest.

674
00:39:45,030 --> 00:39:47,910
Waarom toch ben ik uit de
baarmoeder naar buiten gekomen,

675
00:39:47,910 --> 00:39:53,550
om moeite en verdriet te zien en opdat
mijn dagen zouden eindigen in schande?

676
00:39:53,550 --> 00:39:54,690
Enzovoort.

677
00:39:54,690 --> 00:39:58,590
Het is duidelijk dat Jeremia daar
sommige van dezelfde gevoelens heeft

678
00:39:58,590 --> 00:40:01,110
als Job in hoofdstuk 3 van zijn boek.

679
00:40:01,110 --> 00:40:04,710
Maar dat is nog lang geen reden om
te veronderstellen dat beide boeken

680
00:40:04,710 --> 00:40:06,450
dezelfde schrijver hebben.

681
00:40:06,450 --> 00:40:09,630
We weten dus echt niet
wie het heeft geschreven.

682
00:40:09,630 --> 00:40:14,070
Iedereen mag gerust een theorie kiezen
die hij wil en daaraan vasthouden,

683
00:40:14,070 --> 00:40:16,290
en niemand zal hem kunnen weerleggen.

684
00:40:16,290 --> 00:40:19,170
Maar één ding kunnen we
volgens mij wel zeggen:

685
00:40:19,170 --> 00:40:21,690
het boek geeft beslist
het soort informatie

686
00:40:21,690 --> 00:40:26,670
dat alleen door een profeet gegeven kon
worden, tenzij het een vervalsing is.

687
00:40:26,670 --> 00:40:30,930
Dat lijkt nauwelijks waarschijnlijk,
aangezien zowel het Oude Testament als

688
00:40:30,930 --> 00:40:34,410
Jakobus op een positieve
manier naar Job verwijzen.

689
00:40:34,410 --> 00:40:36,630
In welke tijd leefde Job dan?

690
00:40:36,630 --> 00:40:39,270
We weten niet in welke
tijd het is geschreven,

691
00:40:39,270 --> 00:40:44,190
want een verhaal dat heel oud was, kan
op een later tijdstip zijn opgeschreven.

692
00:40:44,190 --> 00:40:47,610
Maar wanneer heeft het verhaal
zich werkelijk afgespeeld?

693
00:40:47,610 --> 00:40:50,490
Volgens mij zijn alle
geleerden het erover eens,

694
00:40:50,490 --> 00:40:53,610
zelfs degenen die denken dat
het geen waargebeurd verhaal is,

695
00:40:53,610 --> 00:40:57,210
dat het verhaal zich afspeelt
in de tijd van de aartsvaders.

696
00:40:57,210 --> 00:40:58,770
Daar zijn goede redenen voor.

697
00:40:58,770 --> 00:41:04,170
De tijd van de aartsvaders zou de
tijd van Abraham, Izak en Jakob zijn,

698
00:41:04,170 --> 00:41:06,990
en de tijd daarna, vóór de uittocht.

699
00:41:06,990 --> 00:41:11,610
Dat zou natuurlijk betekenen dat het
verhaal zich óf tegelijk afspeelt met

700
00:41:11,610 --> 00:41:17,550
enkele van de latere verhalen in Genesis,
óf misschien na het einde van Genesis.

701
00:41:17,550 --> 00:41:22,890
Dan zijn Jakob en zijn familie naar Egypte
gegaan en hebben ze zich daar gevestigd,

702
00:41:22,890 --> 00:41:26,370
maar zijn ze nog niet met
Mozes uit Egypte vertrokken.

703
00:41:26,370 --> 00:41:30,210
Misschien heeft dit verhaal zich
afgespeeld tijdens de eeuwen dat

704
00:41:30,210 --> 00:41:32,310
Israël in Egypte was.

705
00:41:32,310 --> 00:41:35,190
Waarom zou het in die
periode worden geplaatst?

706
00:41:35,190 --> 00:41:39,870
Om te beginnen komt de levensduur
van Job dicht bij de 200 jaar.

707
00:41:39,870 --> 00:41:42,990
Hoofdstuk 42, vers 16 zegt:

708
00:41:42,990 --> 00:41:47,310
Job leefde daarna nog honderdveertig
jaar, en hij zag zijn kinderen

709
00:41:47,310 --> 00:41:51,030
en de kinderen van zijn
kinderen, vier generaties.

710
00:41:51,030 --> 00:41:54,150
Hij was waarschijnlijk al wat
ouder toen deze dingen gebeurden,

711
00:41:54,150 --> 00:41:56,730
op zijn minst van middelbare leeftijd.

712
00:41:56,730 --> 00:41:59,790
Als hij daarna dus nog 140 jaar leefde,

713
00:41:59,790 --> 00:42:03,990
dan kwam zijn totale leeftijd sterk
overeen met die van mensen in de tijd

714
00:42:03,990 --> 00:42:05,850
van de aartsvaders.

715
00:42:05,850 --> 00:42:09,390
Lang niet zo oud als mensen
die vóór de zondvloed leefden,

716
00:42:09,390 --> 00:42:14,790
maar ouder dan de gemiddelde leeftijd in,
laten we zeggen, de tijd van de uittocht.

717
00:42:14,790 --> 00:42:18,690
Hij leefde ongeveer even lang
als de meeste aartsvaders.

718
00:42:18,690 --> 00:42:20,730
Ook wordt zijn rijkdom in het boek

719
00:42:20,730 --> 00:42:24,450
Job afgemeten aan zijn veestapel
en zijn aantal kinderen,

720
00:42:24,450 --> 00:42:27,630
in plaats van aan goud en
zilver en dergelijke dingen.

721
00:42:27,630 --> 00:42:32,610
In een latere tijd zou hun rijkdom,
vooral onder stadsbewoners,

722
00:42:32,610 --> 00:42:35,490
worden afgemeten aan goud en zilver.

723
00:42:35,490 --> 00:42:41,850
Maar net als bij Abraham, Izak en Jakob
werd Jobs rijkdom afgemeten aan hoeveel

724
00:42:41,850 --> 00:42:44,370
kamelen en schapen en kinderen hij had.

725
00:42:44,370 --> 00:42:47,670
Dat lijkt heel kenmerkend voor
de tijd van de aartsvaders

726
00:42:47,670 --> 00:42:52,470
en geeft zo enige aanwijzing voor de
periode waarin het verhaal speelt.

727
00:42:52,470 --> 00:42:56,610
Let er ook op dat de Chaldeeën hem
overvielen en een deel van zijn

728
00:42:56,610 --> 00:42:58,590
vee en zijn knechten doodden.

729
00:42:58,590 --> 00:43:00,870
Dat zou vrij vroeg moeten zijn geweest,

730
00:43:00,870 --> 00:43:04,350
want de Chaldeeën vestigden
zich later op een vaste plaats

731
00:43:04,350 --> 00:43:08,970
en werden de Babyloniërs en dat
alles, in het zuiden van Babylonië.

732
00:43:08,970 --> 00:43:12,210
Als ze op dat moment nog
rondtrekkende plunderaars waren,

733
00:43:12,210 --> 00:43:15,630
zou dat heel vroeg in de
geschiedenis van de Chaldeeën zijn.

734
00:43:15,630 --> 00:43:19,530
Dan was een van Jobs
vrienden Bildad, de Suhiet.

735
00:43:19,530 --> 00:43:24,030
Vrijwel alle geleerden zijn het erover
eens dat Suhiet afkomstig is van de naam

736
00:43:24,030 --> 00:43:27,930
Suah, een van Abrahams zonen bij Ketura.

737
00:43:27,930 --> 00:43:34,410
In Genesis 25:1 en 2 lezen we over de
zonen die aan Abraham geboren werden.

738
00:43:34,410 --> 00:43:37,410
Het klinkt alsof dat
na de dood van Sara is.

739
00:43:37,410 --> 00:43:41,670
Hoe dan ook, wanneer ze ook
geboren zijn, een van hen was Suah.

740
00:43:41,670 --> 00:43:46,110
En dat betekent dat een van Jobs
vrienden, een van zijn tijdgenoten,

741
00:43:46,110 --> 00:43:48,210
van Suah afstamde.

742
00:43:48,210 --> 00:43:52,770
Job leefde dus na Abraham, want
hij moet na Suah hebben geleefd,

743
00:43:52,770 --> 00:43:54,630
die een zoon van Abraham was.

744
00:43:54,630 --> 00:43:56,910
Maar blijkbaar ook na de tijd van Ezau,

745
00:43:56,910 --> 00:43:59,970
omdat sommige van zijn
vrienden Edomieten waren.

746
00:43:59,970 --> 00:44:04,710
Vooral Elifaz, een naam die voorkomt
in de geslachtsregisters van Ezau,

747
00:44:04,710 --> 00:44:06,750
wordt een Temaniet genoemd.

748
00:44:06,750 --> 00:44:12,510
En de Temanieten stammen vermoedelijk af
van Teman, die een kleinzoon van Ezau was.

749
00:44:12,510 --> 00:44:16,650
Als iemand dus een Temaniet was,
betekent dat dat Teman een van zijn

750
00:44:16,650 --> 00:44:18,510
voorouders moet zijn geweest.

751
00:44:18,510 --> 00:44:21,450
Maar Teman was een kleinzoon van Ezau.

752
00:44:21,450 --> 00:44:26,490
We hebben het dus over iemand die leefde
in dezelfde tijd als, laten we zeggen,

753
00:44:26,490 --> 00:44:29,970
de kinderen van Jozef
of de kinderen van Juda.

754
00:44:29,970 --> 00:44:35,310
De kleinzonen van Ezaus tweelingbroer
zouden tijdgenoten van Teman zijn.

755
00:44:35,310 --> 00:44:37,890
En daarom kijken we
waarschijnlijk naar een tijd in de

756
00:44:37,890 --> 00:44:41,550
vroege fase van de gevangenschap
van de Joden in Egypte.

757
00:44:41,550 --> 00:44:43,890
Maar het was vóór de uittocht.

758
00:44:43,890 --> 00:44:46,350
Daar is volgens mij
iedereen het over eens,

759
00:44:46,350 --> 00:44:49,410
want er wordt niet verwezen
naar de Levitische wet.

760
00:44:49,410 --> 00:44:52,950
We zien wel dat Job brandoffers
brengt voor zijn kinderen,

761
00:44:52,950 --> 00:44:55,710
maar hij gaat daarvoor
niet naar een tabernakel.

762
00:44:55,710 --> 00:44:58,650
Hij gaat niet naar Silo
of naar een van die andere

763
00:44:58,650 --> 00:45:03,270
plaatsen waar de tabernakel
later, na de uittocht, zou staan.

764
00:45:03,270 --> 00:45:07,230
Bovendien wordt er in alle gesprekken
over het lijden en dergelijke tussen

765
00:45:07,230 --> 00:45:11,010
hem en zijn vrienden helemaal
niet gezinspeeld op Gods wetten,

766
00:45:11,010 --> 00:45:13,950
of zelfs maar op de verhalen uit Genesis.

767
00:45:13,950 --> 00:45:18,510
Je zou bijvoorbeeld kunnen denken dat,
als de uittocht al had plaatsgevonden en

768
00:45:18,510 --> 00:45:23,190
Mozes zijn boeken had geschreven en
Genesis beschikbaar was enzovoort,

769
00:45:23,190 --> 00:45:27,690
het verhaal van Jozef als argument had
kunnen dienen dat rechtvaardige mensen

770
00:45:27,690 --> 00:45:29,070
wel degelijk lijden.

771
00:45:29,070 --> 00:45:33,870
Job probeert zijn vrienden duidelijk
te maken dat hun overtuiging dat alleen

772
00:45:33,870 --> 00:45:38,070
goddeloze mensen lijden, niet
noodzakelijk overal opgaat.

773
00:45:38,070 --> 00:45:42,330
Hoewel hij geen specifieke voorbeelden
noemt behalve zijn eigen geval,

774
00:45:42,330 --> 00:45:45,030
zou hij in het verhaal
van Jozef een heel goed

775
00:45:45,030 --> 00:45:47,970
eerder voorbeeld hebben
waarop hij zich kon beroepen,

776
00:45:47,970 --> 00:45:50,550
als het verhaal van Jozef hem bekend was.

777
00:45:50,550 --> 00:45:52,350
Misschien was dat niet zo.

778
00:45:52,350 --> 00:45:56,610
Misschien was Genesis nog niet geschreven,
en hebben we het daarom nog steeds over

779
00:45:56,610 --> 00:46:00,870
een tijd vóór de tijd van
Mozes en vóór de uittocht.

780
00:46:00,870 --> 00:46:04,830
Alles bij elkaar genomen denk ik
dus dat dit verhaal zich afspeelt

781
00:46:04,830 --> 00:46:09,030
in de tijd tussen de komst van
Jakob en zijn gezin in Egypte

782
00:46:09,030 --> 00:46:11,130
en hun vertrek met Mozes.

783
00:46:11,130 --> 00:46:15,090
De naam Job is aangetroffen in
documenten buiten de Bijbel.

784
00:46:15,090 --> 00:46:17,310
Het gaat dan wel niet om dezelfde Job,

785
00:46:17,310 --> 00:46:22,410
maar het bevestigt dat dit een echte naam
was in die oude tijd van de aartsvaders.

786
00:46:22,410 --> 00:46:25,890
Een vorst van Astaroth
in Basan met de naam Job

787
00:46:25,890 --> 00:46:32,250
wordt genoemd in de Amarnatabletten, die
dateren van ongeveer 1350 vóór Christus.

788
00:46:32,250 --> 00:46:35,310
Dat zou zo ongeveer de
tijd van Mozes zijn.

789
00:46:35,310 --> 00:46:40,350
Dan is er nog een eerdere Egyptische
tekst, van rond 2000 vóór Christus,

790
00:46:40,350 --> 00:46:44,610
die melding maakt van een Palestijns
stamhoofd met de naam Job.

791
00:46:44,610 --> 00:46:48,750
Die Egyptische tekst dateert
dus uit de tijd van Abraham.

792
00:46:48,750 --> 00:46:53,550
Van de tijd van Abraham tot de tijd
van Mozes hebben we documentatie dat de

793
00:46:53,550 --> 00:46:55,470
naam Job bestond.

794
00:46:55,470 --> 00:46:59,730
In beide gevallen was het de naam
van iemand van vorstelijke afkomst,

795
00:46:59,730 --> 00:47:02,670
een vorst of een stamhoofd van een volk.

796
00:47:02,670 --> 00:47:06,090
Geen van die beide Jobs was de
Job over wie wij het hebben.

797
00:47:06,090 --> 00:47:10,590
Maar het lijkt wel te bevestigen dat
de naam niet zomaar een verzinsel is,

798
00:47:10,590 --> 00:47:13,170
dat mensen eeuwen later hebben bedacht.

799
00:47:13,170 --> 00:47:15,810
Ook veel van de namen van
zijn vrienden en dergelijke

800
00:47:15,810 --> 00:47:19,050
kunnen uit bronnen buiten
de Bijbel worden bevestigd.

801
00:47:19,050 --> 00:47:22,170
Niet dat die personen in bronnen
buiten de Bijbel worden genoemd,

802
00:47:22,170 --> 00:47:26,790
maar de namen die ze dragen kunnen uit
bronnen buiten de Bijbel worden bevestigd.

803
00:47:26,790 --> 00:47:29,610
Er wordt gezegd dat Job
in het oosten woonde.

804
00:47:29,610 --> 00:47:32,910
Aan het einde van vers
3 van hoofdstuk 1 staat:

805
00:47:32,910 --> 00:47:37,530
Aan vee bezat hij zevenduizend
schapen, drieduizend kamelen,

806
00:47:37,530 --> 00:47:41,010
vijfhonderd span runderen
en vijfhonderd ezelinnen.

807
00:47:41,010 --> 00:47:43,830
Verder had hij een zeer
groot aantal slaven,

808
00:47:43,830 --> 00:47:47,730
zodat deze man aanzienlijker was
dan alle mensen van het oosten.

809
00:47:47,730 --> 00:47:50,970
In vers 1 staat dat hij
uit het land Uz kwam.

810
00:47:50,970 --> 00:47:54,690
Waar Uz precies lag, is
niet met zekerheid bekend.

811
00:47:54,690 --> 00:47:59,490
Wel wordt Uz in Genesis hoofdstuk
10 genoemd als een zoon van Aram,

812
00:47:59,490 --> 00:48:02,430
die een van de nakomelingen van Sem was.

813
00:48:02,430 --> 00:48:08,370
Aram, de stamvader van het Syrische volk,
was dus ook de vader van deze man Uz.

814
00:48:08,370 --> 00:48:12,390
Maar belangrijker is dat
Nahor, de broer van Abraham,

815
00:48:12,390 --> 00:48:15,810
bij Milka een zoon had die Uz heette.

816
00:48:15,810 --> 00:48:20,790
De meeste geleerden denken dat dit Uz
waarschijnlijk het land van die man Uz is.

817
00:48:20,790 --> 00:48:26,490
En dus was een verre verwant van Abraham,
een verre neef van een of andere graad,

818
00:48:26,490 --> 00:48:29,010
de stichter van die streek, van dat land.

819
00:48:29,010 --> 00:48:32,550
Veel geleerden, waarschijnlijk de
meesten, nemen aan dat het land

820
00:48:32,550 --> 00:48:37,590
Uz waarschijnlijk in de streek net ten
noordoosten van het Meer van Galilea lag,

821
00:48:37,590 --> 00:48:39,750
en dat Job daarvandaan kwam.

822
00:48:39,750 --> 00:48:43,770
Hij zou dan dicht genoeg bij Palestina
hebben gewoond om van Palestina

823
00:48:43,770 --> 00:48:46,830
en bijvoorbeeld van de
rivier de Jordaan te weten.

824
00:48:46,830 --> 00:48:50,790
De rivier de Jordaan wordt genoemd
in de beschrijving van Behemoth,

825
00:48:50,790 --> 00:48:53,610
omdat hij de rivier de Jordaan opdrinkt.

826
00:48:53,610 --> 00:48:56,070
De Jordaan was dus
waarschijnlijk dichtbij,

827
00:48:56,070 --> 00:49:01,230
maar Job woonde aan de andere kant, aan
de oostkant, niet in het Beloofde Land.

828
00:49:01,230 --> 00:49:05,550
Wat de godsdienstige denkbeelden van die
tijd en de achtergrond hiervan betreft:

829
00:49:05,550 --> 00:49:08,730
dit speelt zich af vóór de tijd van Mozes.

830
00:49:08,730 --> 00:49:12,210
Het was dus voordat de wet
op de Sinaï werd gegeven,

831
00:49:12,210 --> 00:49:15,570
voordat zelfs het boek
Genesis werd geschreven.

832
00:49:15,570 --> 00:49:20,070
Al kunnen de verslagen die Mozes gebruikte
bij het schrijven van het boek Genesis

833
00:49:20,070 --> 00:49:21,930
er al wel geweest zijn.

834
00:49:21,930 --> 00:49:26,490
Of Job die kende of niet, valt op
geen enkele manier te documenteren,

835
00:49:26,490 --> 00:49:28,470
want hij verwijst er niet naar.

836
00:49:28,470 --> 00:49:31,770
Maar we zien dat hij leefde
in de tijd van de aartsvaders,

837
00:49:31,770 --> 00:49:35,250
toen de vader van het gezin
de priester van het gezin was.

838
00:49:35,250 --> 00:49:38,250
Hij bracht immers offers
voor zijn kinderen en later

839
00:49:38,250 --> 00:49:39,810
zelfs voor zijn vrienden.

840
00:49:39,810 --> 00:49:44,850
Hij kende ook de Naam Jahweh, Die
natuurlijk de God van Israël was.

841
00:49:44,850 --> 00:49:48,690
Maar meestal gebruiken hij en
zijn vrienden andere woorden,

842
00:49:48,690 --> 00:49:54,030
andere namen voor God, zoals Eloah,
waarvan Elohim het meervoud is.

843
00:49:54,030 --> 00:49:56,430
We kennen het woord Elohim.

844
00:49:56,430 --> 00:50:01,530
Het enkelvoud daarvan is Eloah, en dat
wordt vrij vaak gebruikt in het boek Job.

845
00:50:01,530 --> 00:50:05,730
Ook de naam Shaddai, die
de Almachtige betekent.

846
00:50:05,730 --> 00:50:11,430
Dit zijn algemenere namen voor God, maar
de Naam Jahweh was hem niet onbekend

847
00:50:11,430 --> 00:50:14,190
en zou dat waarschijnlijk
ook niet zijn geweest.

848
00:50:14,190 --> 00:50:16,830
Nahor kende de Naam Jahweh.

849
00:50:16,830 --> 00:50:21,450
En als Uz van Nahor afstamde
en Job uit dat geslacht kwam,

850
00:50:21,450 --> 00:50:26,430
of als Job een Edomiet was, wat mogelijk
is omdat sommige van zijn vrienden

851
00:50:26,430 --> 00:50:30,750
Edomieten waren, dan zouden
ze de Naam Jahweh zeker kennen

852
00:50:30,750 --> 00:50:34,830
vanwege de familiebanden met
Abraham, die Jahweh aanbad.

853
00:50:34,830 --> 00:50:40,890
Maar vaker spraken ze over God als de
Almachtige of eenvoudigweg als God.

854
00:50:40,890 --> 00:50:44,430
Laten we het verhaal nu eens
in grote lijnen bespreken.

855
00:50:44,430 --> 00:50:49,050
Het boek begint met een beschrijving van
Jobs voorspoed en het aanzien dat hij

856
00:50:49,050 --> 00:50:51,210
genoot in de streek waar hij woonde.

857
00:50:51,210 --> 00:50:56,010
Hij was mogelijk een stamhoofd, al
wordt dat nergens uitdrukkelijk vermeld.

858
00:50:56,010 --> 00:51:00,210
Misschien een koning, als er in die
tijd koningen in die streek waren,

859
00:51:00,210 --> 00:51:02,190
al wordt dat nergens vermeld.

860
00:51:02,190 --> 00:51:06,270
Het voornaamste is dat hij rijk
was aan vee en aan kinderen,

861
00:51:06,270 --> 00:51:10,530
en in dat opzicht de rijkste
van alle mannen in zijn streek.

862
00:51:10,530 --> 00:51:12,510
Daar maken we dus kennis mee.

863
00:51:12,510 --> 00:51:17,670
Maar niet alleen met zijn rijkdom, maar
belangrijker nog, met zijn gerechtigheid.

864
00:51:17,670 --> 00:51:19,290
Over hem lezen we:

865
00:51:19,290 --> 00:51:23,490
Er was een man in het land
Uz, zijn naam was Job.

866
00:51:23,490 --> 00:51:27,390
En die man was vroom en
oprecht; hij was godvrezend

867
00:51:27,390 --> 00:51:29,670
en keerde zich af van het kwaad.

868
00:51:29,670 --> 00:51:33,090
Hij was een man over wie
God Zelf lovend sprak

869
00:51:33,090 --> 00:51:37,170
en die Hij een onberispelijk
man noemde. God zegt zelfs:

870
00:51:37,170 --> 00:51:42,090
De HEERE zei tegen de satan: Hebt u
ook acht geslagen op Mijn dienaar Job?

871
00:51:42,090 --> 00:51:46,290
Want er is niemand op de aarde
zoals hij, een vroom en oprecht man,

872
00:51:46,290 --> 00:51:49,770
hij is godvrezend en keert
zich af van het kwaad.

873
00:51:49,770 --> 00:51:52,710
We hebben hier niet alleen met
een rechtvaardig man te maken.

874
00:51:52,710 --> 00:51:55,830
We hebben te maken met
iemand van wie God zegt:

875
00:51:55,830 --> 00:51:59,730
Hij is de meest rechtvaardige
man die Ik op aarde ken.

876
00:51:59,730 --> 00:52:02,790
Daarom wordt hij een bijzonder
doelwit van de vijand.

877
00:52:02,790 --> 00:52:08,790
Vervolgens lezen we in hoofdstuk 1 en 2
over satans kwaadaardigheid tegenover hem

878
00:52:08,790 --> 00:52:11,550
en zijn verlangen om
die man te vernietigen,

879
00:52:11,550 --> 00:52:14,190
vooral om zijn geloof te vernietigen.

880
00:52:14,190 --> 00:52:19,710
Het is waar dat satan zijn gezin en zijn
rijkdom en al die dingen vernietigt,

881
00:52:19,710 --> 00:52:21,390
en zijn gezondheid.

882
00:52:21,390 --> 00:52:25,650
Dit zijn nu juist de dingen die
sommige mensen het belangrijkst vinden.

883
00:52:25,650 --> 00:52:30,870
Er zijn zelfs bepaalde theologische
opvattingen, zoals de Word of Faith-leer,

884
00:52:30,870 --> 00:52:34,770
waarbij het haast lijkt te klinken
alsof rijkdom en gezondheid

885
00:52:34,770 --> 00:52:38,070
de belangrijkste dingen zijn
die een mens kan hebben.

886
00:52:38,070 --> 00:52:42,630
Maar wanneer satan deze man zijn
rijkdom en zijn gezondheid afneemt,

887
00:52:42,630 --> 00:52:45,810
is hij eigenlijk alleen maar
uit op iets belangrijkers,

888
00:52:45,810 --> 00:52:48,390
en dat is Job zijn geloof afnemen.

889
00:52:48,390 --> 00:52:52,350
De dingen die Job doormaakt, zijn
beproevingen van zijn geloof.

890
00:52:52,350 --> 00:52:57,690
Zijn geloof en zijn trouw aan God worden
hier op de proef gesteld, zoals we weten,

891
00:52:57,690 --> 00:53:00,750
en satan probeert dat in
die man te vernietigen.

892
00:53:00,750 --> 00:53:06,270
In hoofdstuk 2, vers 11 zien we dat zijn
drie vrienden aankomen met de bedoeling

893
00:53:06,270 --> 00:53:07,710
hem te troosten.

894
00:53:07,710 --> 00:53:11,970
Aanvankelijk zijn ze zo verbijsterd door
de toestand waarin ze hem aantreffen,

895
00:53:11,970 --> 00:53:15,630
dat ze gewoon zeven dagen lang in
verbijsterde stilte blijven zitten.

896
00:53:15,630 --> 00:53:19,410
Dan verbreekt Job de stilte
en beginnen ze te spreken.

897
00:53:19,410 --> 00:53:24,630
Gedurende verscheidene hoofdstukken
daarna, in feite hoofdstuk 3 tot en met

898
00:53:24,630 --> 00:53:27,750
27, hebben we rondes van debat.

899
00:53:27,750 --> 00:53:30,630
Deze gespreksronden verlopen als volgt.

900
00:53:30,630 --> 00:53:34,110
Eerst spreekt Job, maar
hij klaagt alleen maar.

901
00:53:34,110 --> 00:53:37,470
Hij houdt een monoloog over
hoe ellendig het leven is

902
00:53:37,470 --> 00:53:40,830
en hoeveel beter het zou zijn
om niet geboren te worden.

903
00:53:40,830 --> 00:53:45,090
Maar dan neemt zijn vriend
Elifaz, de Temaniet, het woord.

904
00:53:45,090 --> 00:53:50,010
Van alle vrienden gaat hij het zachtst
met Job om, tenminste in het begin.

905
00:53:50,010 --> 00:53:52,890
Uiteindelijk verliest
hij zijn geduld met Job,

906
00:53:52,890 --> 00:53:56,370
maar aanvankelijk toont hij
behoorlijk wat begrip voor Job.

907
00:53:56,370 --> 00:53:58,650
Tegen het einde van zijn korte betoog

908
00:53:58,650 --> 00:54:02,790
oppert hij dat Job misschien moet
overwegen dat hij gezondigd heeft,

909
00:54:02,790 --> 00:54:05,670
dat dit een straf van God is en dat,

910
00:54:05,670 --> 00:54:10,830
als hij zijn verhouding met God maar in
orde zou brengen, het beter zou gaan.

911
00:54:10,830 --> 00:54:15,030
Uit Jobs antwoord, uit al zijn
antwoorden, blijkt dat hij niet

912
00:54:15,030 --> 00:54:20,070
gelooft dat hij een zonde heeft begaan
die deze dingen over hem heeft gebracht.

913
00:54:20,070 --> 00:54:24,630
Hij vindt dat dit een verkeerde
uitleg van zijn situatie is.

914
00:54:24,630 --> 00:54:28,350
Maar al zijn vrienden
lijken die uitleg te geven.

915
00:54:28,350 --> 00:54:34,710
Vervolgens spreekt Bildad, de Suhiet,
en daarna Zofar, de Naämathiet.

916
00:54:34,710 --> 00:54:39,690
Deze mannen zeggen nog veel directer
dat Job iets verkeerds heeft gedaan.

917
00:54:39,690 --> 00:54:43,290
De eerste gespreksronde
bestaat eruit dat elk van deze

918
00:54:43,290 --> 00:54:46,650
drie mannen spreekt en
Job hun antwoord geeft.

919
00:54:46,650 --> 00:54:50,310
Daarna spreken dezelfde drie
in de volgende ronde opnieuw

920
00:54:50,310 --> 00:54:52,230
in dezelfde volgorde.

921
00:54:52,230 --> 00:54:57,210
Je krijgt Elifaz, je krijgt Bildad
en vervolgens krijg je Zofar,

922
00:54:57,210 --> 00:54:58,950
en telkens antwoordt Job.

923
00:54:58,950 --> 00:55:00,330
Dat is de tweede ronde.

924
00:55:00,330 --> 00:55:04,170
Dan is er een derde ronde die
op dezelfde manier begint.

925
00:55:04,170 --> 00:55:09,270
Elifaz en Bildad spreken, maar ze hebben
hun argumenten zo ongeveer uitgeput.

926
00:55:09,270 --> 00:55:13,170
Bildads laatste toespraak bestaat
slechts uit een paar losse opmerkingen

927
00:55:13,170 --> 00:55:17,670
die eigenlijk helemaal geen betoog
vormen, alleen maar gemeenplaatsen.

928
00:55:17,670 --> 00:55:22,830
Bildads derde toespraak is heel kort
en die van Zofar ontbreekt helemaal.

929
00:55:22,830 --> 00:55:25,350
Zofar houdt geen derde toespraak.

930
00:55:25,350 --> 00:55:29,910
In deze ronden houden Elifaz, Bildad
en Zofar dus elk een toespraak,

931
00:55:29,910 --> 00:55:31,650
waarop Job antwoordt.

932
00:55:31,650 --> 00:55:34,830
Er zijn drie van zulke ronden,
maar in de laatste ronde is

933
00:55:34,830 --> 00:55:38,970
Bildads toespraak heel kort en
ontbreekt die van Zofar volledig.

934
00:55:38,970 --> 00:55:41,070
Dat wijst op een aantal dingen.

935
00:55:41,070 --> 00:55:45,270
Ten eerste wijst het erop dat dit
boek geen kunstmatig maaksel is.

936
00:55:45,270 --> 00:55:49,770
Want iemand die een verzonnen gedicht,
een verhaal, een epos schrijft,

937
00:55:49,770 --> 00:55:52,950
zou daar toch zeker meer
symmetrie in willen aanbrengen.

938
00:55:52,950 --> 00:55:55,710
Je zou alle ronden compleet willen hebben.

939
00:55:55,710 --> 00:55:59,670
Er wordt geen reden gegeven waarom
de ronden niet worden voltooid.

940
00:55:59,670 --> 00:56:03,690
In de derde ronde lijkt Bildad
gewoon uitgepraat te raken,

941
00:56:03,690 --> 00:56:07,950
en Zofar heeft het in wanhoop
al opgegeven en zegt niets meer.

942
00:56:07,950 --> 00:56:10,050
Dan spreekt Job een tijdlang.

943
00:56:10,050 --> 00:56:13,770
Zijn laatste toespraak waarin
hij zijn vrienden antwoord geeft,

944
00:56:13,770 --> 00:56:19,470
staat eigenlijk in hoofdstuk 27, maar
in de hoofdstukken 28 tot en met 31

945
00:56:19,470 --> 00:56:21,510
houdt hij nog meer toespraken.

946
00:56:21,510 --> 00:56:25,290
Hoofdstuk 28 is een op
zichzelf staand hoofdstuk dat

947
00:56:25,290 --> 00:56:28,050
geleerden herkennen als
een wijsheidsgedicht.

948
00:56:28,050 --> 00:56:32,250
Zij beschouwen het als het centrale
hoofdstuk van het boek Job.

949
00:56:32,250 --> 00:56:36,630
Het is een gedicht over wijsheid en
waar een mens wijsheid kan vinden.

950
00:56:36,630 --> 00:56:38,790
Dat is hoofdstuk 28.

951
00:56:38,790 --> 00:56:43,110
Dan neemt Elihu het woord, die tot
dan toe helemaal niet genoemd is.

952
00:56:43,110 --> 00:56:47,610
In de hoofdstukken 32 tot
en met 37 houdt hij wat vier

953
00:56:47,610 --> 00:56:50,190
ononderbroken toespraken lijken te zijn.

954
00:56:50,190 --> 00:56:53,490
Hij heeft kritiek op
Job en op Jobs vrienden.

955
00:56:53,490 --> 00:56:57,810
Het is moeilijk om precies te zeggen
wat hij bijdraagt dat niet al gezegd is,

956
00:56:57,810 --> 00:57:01,830
maar om de een of andere reden
zijn zijn toespraken opgenomen.

957
00:57:01,830 --> 00:57:05,250
Dat zullen we moeten onderzoeken
wanneer we bij hem komen.

958
00:57:05,250 --> 00:57:09,810
Zijn toespraken beslaan de
hoofdstukken 32 tot en met 37.

959
00:57:09,810 --> 00:57:14,190
Dan verschijnt God in de stormwind
en spreekt Hij vanuit een stormwind,

960
00:57:14,190 --> 00:57:17,610
in de hoofdstukken 38 tot en met 41.

961
00:57:17,610 --> 00:57:20,190
Hier verwacht je dat
alles wordt opgehelderd.

962
00:57:20,190 --> 00:57:23,130
Je hebt de speculaties
van Jobs vrienden gehoord

963
00:57:23,130 --> 00:57:25,950
over wat Job is overkomen en waarom.

964
00:57:25,950 --> 00:57:28,050
Je hebt zijn antwoorden gehoord.

965
00:57:28,050 --> 00:57:29,850
Iedereen is in verwarring.

966
00:57:29,850 --> 00:57:32,070
Niemand weet wat er aan de hand is.

967
00:57:32,070 --> 00:57:35,010
Eindelijk verschijnt God en spreekt Hij.

968
00:57:35,010 --> 00:57:37,950
We denken: ‘Goed, eindelijk gaat God

969
00:57:37,950 --> 00:57:42,510
onthullen waarom Job dit allemaal
doormaakt.’ En dat doet Hij niet.

970
00:57:42,510 --> 00:57:44,190
God onthult het niet.

971
00:57:44,190 --> 00:57:47,070
Gods boodschap komt in wezen hierop neer:

972
00:57:47,070 --> 00:57:51,030
Wie denk je wel dat je bent dat je
verwacht dat Ik je moet uitleggen waarom

973
00:57:51,030 --> 00:57:52,530
Ik zo met je omga?

974
00:57:52,530 --> 00:57:54,870
Ik ben God; jij niet.

975
00:57:54,870 --> 00:57:57,930
Dat is eigenlijk alles
wat Job nodig heeft.

976
00:57:57,930 --> 00:58:03,270
We zien hem berouw tonen in
hoofdstuk 42, vers 1 tot en met 6,

977
00:58:03,270 --> 00:58:06,210
en daarmee eindigt het poëtische gedeelte.

978
00:58:06,210 --> 00:58:10,050
De laatste gedeelten van
hoofdstuk 42 beschrijven

979
00:58:10,050 --> 00:58:13,710
eigenlijk alleen nog de
afloop, waarin God Job zegende,

980
00:58:13,710 --> 00:58:16,230
nog meer dan hij daarvoor gezegend was.

981
00:58:16,230 --> 00:58:20,370
We zijn nog niet klaar met onze
inleiding, maar zo verloopt het verhaal.

982
00:58:20,370 --> 00:58:23,970
We zullen een aantal belangrijke
vragen over het boek bespreken

983
00:58:23,970 --> 00:58:26,190
voordat we daadwerkelijk
aan hoofdstuk 1 beginnen.