1
00:00:02,070 --> 00:00:04,050
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,050 --> 00:00:09,410
Deze keer behandelen we Johannes
6, vers 1 tot en met vers 21.

3
00:00:09,410 --> 00:00:13,070
Als we bij hoofdstuk 6 komen, lijkt
dat een beetje op hoofdstuk 5,

4
00:00:13,070 --> 00:00:17,150
in die zin dat het begint met het
verslag van een wonder van Jezus,

5
00:00:17,150 --> 00:00:19,310
gevolgd door een lange rede.

6
00:00:19,310 --> 00:00:23,210
En Johannes verschilt natuurlijk van de
synoptische evangeliën in dit opzicht:

7
00:00:23,210 --> 00:00:27,230
hij wil zich meer richten op wat
Jezus zei over theologische kwesties

8
00:00:27,230 --> 00:00:32,570
dan op een heel uitgebreide
catalogus van Jezus' activiteiten.

9
00:00:32,570 --> 00:00:34,850
Ook de onderwijzingen
van Jezus in Johannes

10
00:00:34,850 --> 00:00:37,370
verschillen van die in de
synoptische evangeliën,

11
00:00:37,370 --> 00:00:41,570
doordat de synoptische evangeliën
vooral Zijn morele onderwijzingen

12
00:00:41,570 --> 00:00:43,670
in gelijkenissen vastleggen.

13
00:00:43,670 --> 00:00:46,191
Morele onderwijzingen en gelijkenissen —

14
00:00:46,191 --> 00:00:48,830
dat zijn eigenlijk twee
verschillende dingen die je in de

15
00:00:48,830 --> 00:00:50,510
synoptische evangeliën vindt.

16
00:00:50,510 --> 00:00:54,050
Hij onderwees over het Koninkrijk
van God in gelijkenissen,

17
00:00:54,050 --> 00:00:56,930
en Hij onderwees natuurlijk,
zoals in de Bergrede,

18
00:00:56,930 --> 00:01:01,430
over hoe je rechtvaardig kunt
zijn, hoe je moreel kunt leven.

19
00:01:01,430 --> 00:01:04,910
Dat soort onderwijs vind je eigenlijk
niet in het Evangelie van Johannes.

20
00:01:04,910 --> 00:01:07,730
Het verslag dat Johannes
geeft van de preken van Jezus

21
00:01:07,730 --> 00:01:12,350
bevat geen enkele gelijkenis, tenzij je
de Goede Herder of de wijnstok als een

22
00:01:12,350 --> 00:01:14,450
gelijkenis zou beschouwen.

23
00:01:14,450 --> 00:01:17,210
Maar strikt genomen zijn dat
geen echte gelijkenissen,

24
00:01:17,210 --> 00:01:19,310
omdat ze beginnen met 'Ik ben de...',

25
00:01:19,310 --> 00:01:21,590
terwijl de gelijkenissen
van Jezus in de andere

26
00:01:21,590 --> 00:01:24,950
evangeliën altijd beginnen
met 'een zeker man deed dit,

27
00:01:24,950 --> 00:01:28,550
een zekere persoon deed
dat' — algemener van aard.

28
00:01:28,550 --> 00:01:32,330
Hij heeft hier dus geen van Zijn
gebruikelijke soorten gelijkenissen.

29
00:01:32,330 --> 00:01:36,410
In hoofdstuk 5 was er misschien iets
wat leek op een klein stukje gelijkenis,

30
00:01:36,410 --> 00:01:40,190
in wat wij de gelijkenis
van de leerling-zoon noemen.

31
00:01:40,190 --> 00:01:43,730
We zeiden dat de Zoon niets weet
te doen behalve wat Hij Zijn Vader

32
00:01:43,730 --> 00:01:45,110
ziet doen, enzovoort.

33
00:01:45,110 --> 00:01:46,610
Dat is een soort gelijkenis.

34
00:01:46,610 --> 00:01:51,590
Het beslaat ongeveer anderhalf vers, en
daarna maakt Hij er een toepassing van.

35
00:01:51,590 --> 00:01:55,490
Het is dus hier in Johannes
een heel andere onderwijsstijl.

36
00:01:55,490 --> 00:01:59,570
En de redevoeringen in Johannes
zijn lang en theologisch.

37
00:01:59,570 --> 00:02:03,590
In Mattheus, Markus en Lukas zijn
de redevoeringen meestal niet lang,

38
00:02:03,590 --> 00:02:06,890
en wanneer ze dat wel zijn, zijn
ze meestal niet erg theologisch.

39
00:02:06,890 --> 00:02:11,510
Zoals ik al zei, gaat het meestal om
moreel onderwijs, praktisch onderwijs.

40
00:02:11,510 --> 00:02:16,190
Johannes heeft dus de gaten opgevuld die
de andere evangeliën hebben opengelaten.

41
00:02:16,190 --> 00:02:20,510
Maar er is één ding dat Johannes wél
heeft opgenomen dat ook in de andere

42
00:02:20,510 --> 00:02:25,250
evangeliën voorkomt, en dat is het
verhaal van de spijziging van de 5000,

43
00:02:25,250 --> 00:02:28,190
en dat komen we hier tegen
aan het begin van hoofdstuk 6.

44
00:02:28,190 --> 00:02:32,990
Het is het enige wonder dat in alle
vier de evangeliën wordt vermeld.

45
00:02:32,990 --> 00:02:35,810
En dat is werkelijk
verbazingwekkend, want Johannes

46
00:02:35,810 --> 00:02:40,370
was bij bijna al de wonderen aanwezig die
in de andere evangeliën worden vermeld.

47
00:02:40,370 --> 00:02:43,730
Toch heeft hij zelf maar heel
weinig van die wonderen opgetekend,

48
00:02:43,730 --> 00:02:47,750
en van de wonderen die de andere
evangeliën vermelden slechts één.

49
00:02:47,750 --> 00:02:51,710
Dat bevestigt onze stelling dat
Johannes niet probeerde te dupliceren,

50
00:02:51,710 --> 00:02:56,150
maar juist aan te vullen wat de
andere evangeliën al hadden gegeven.

51
00:02:56,150 --> 00:02:59,390
Maar één ding dat hij wél doet,
is ons vertellen wat de andere

52
00:02:59,390 --> 00:03:01,250
evangeliën niet vertellen.

53
00:03:01,250 --> 00:03:04,490
Ze vertellen ons allemaal over
de spijziging van de 5000,

54
00:03:04,490 --> 00:03:08,750
maar geen van de andere evangeliën vertelt
ons over de rede die de volgende dag

55
00:03:08,750 --> 00:03:12,530
ontstond, en over wat sommigen
de ineenstorting van Zijn

56
00:03:12,530 --> 00:03:15,470
Galilese veldtocht hebben genoemd.

57
00:03:15,470 --> 00:03:20,930
Nu heeft Johannes ons tot nu toe heel
weinig verteld over de Galilese veldtocht.

58
00:03:20,930 --> 00:03:25,730
De synoptische evangeliën gaan bijna
helemaal over de wonderen, reizen,

59
00:03:25,730 --> 00:03:31,070
onderwijzingen en conflicten die Jezus
in Galilea meemaakte tijdens wat men Zijn

60
00:03:31,070 --> 00:03:32,990
Galilese bediening noemt.

61
00:03:32,990 --> 00:03:36,591
Johannes heeft bijna niets gezegd
over de Galilese bediening —

62
00:03:36,591 --> 00:03:39,110
niet dat hij die heeft genegeerd.

63
00:03:39,110 --> 00:03:42,830
In hoofdstuk 4 vermeldde hij
dat Jezus naar Galilea ging,

64
00:03:42,830 --> 00:03:46,430
en dat was in feite het begin
van de Galilese bediening.

65
00:03:46,430 --> 00:03:50,630
Wat details betreft, vertelde hij
ons echter maar over één wonder daar,

66
00:03:50,630 --> 00:03:53,810
en dat was de genezing van
de zoon van de hoveling.

67
00:03:53,810 --> 00:03:58,550
En daarna laat hij Jezus meteen weer
teruggaan naar Jeruzalem in hoofdstuk 5,

68
00:03:58,550 --> 00:04:00,170
voor een feest.

69
00:04:00,170 --> 00:04:04,010
Alles wat we tot nu toe hebben gezien dat
Jezus deed in het verslag van Johannes,

70
00:04:04,010 --> 00:04:07,730
speelde zich af in Judea, behalve het
veranderen van water in wijn in hoofdstuk

71
00:04:07,730 --> 00:04:12,710
2 en de genezing van de zoon van de
hoveling aan het einde van hoofdstuk 4.

72
00:04:12,710 --> 00:04:16,610
Johannes heeft alle activiteit
van Jezus in Galilea genegeerd,

73
00:04:16,610 --> 00:04:20,450
terwijl dat juist de volledige
focus was van de andere evangeliën.

74
00:04:20,450 --> 00:04:24,350
Maar wanneer hij bij dit specifieke
verhaal van de spijziging van de 5000

75
00:04:24,350 --> 00:04:27,890
komt, is het blijkbaar theologisch
belangrijk genoeg voor Johannes

76
00:04:27,890 --> 00:04:32,330
om het op te nemen, ook al hebben de
andere evangeliën het al opgenomen.

77
00:04:32,330 --> 00:04:35,690
Hij vermijdt het bijna
opzettelijk te dupliceren wat de

78
00:04:35,690 --> 00:04:37,370
andere evangeliën bevatten.

79
00:04:37,370 --> 00:04:41,510
Maar hier hebben we wel de spijziging van
de 5000, en we kunnen daaraan toevoegen,

80
00:04:41,510 --> 00:04:44,990
als onderdeel van hetzelfde
verhaal, het lopen over het water.

81
00:04:44,990 --> 00:04:48,410
Dat is natuurlijk nog een ander
wonder dat in sommige van de andere

82
00:04:48,410 --> 00:04:51,410
evangeliën is opgenomen, niet in alle.

83
00:04:51,410 --> 00:04:54,590
Waarom breekt hij dan met
zijn gebruikelijke werkwijze

84
00:04:54,590 --> 00:04:58,430
en dupliceert hij wat de andere
evangeliën al hebben gezegd?

85
00:04:58,430 --> 00:05:02,270
Het is duidelijk dat we moeten zeggen
dat hij het niet kon opbrengen om dit

86
00:05:02,270 --> 00:05:03,290
weg te laten.

87
00:05:03,290 --> 00:05:06,110
Het moet significant genoeg zijn geweest,

88
00:05:06,110 --> 00:05:10,910
en ongetwijfeld vooral vanwege de preek
die het de volgende dag teweegbracht,

89
00:05:10,910 --> 00:05:16,130
waaraan hij meer tijd besteedt in
zijn weergave dan aan het wonder zelf.

90
00:05:16,130 --> 00:05:19,310
Maar net zoals er aan het begin
van Johannes 5 een wonder was dat

91
00:05:19,310 --> 00:05:24,110
aanleiding gaf tot een gesprek, een
monoloog die Jezus hield over Zijn relatie

92
00:05:24,110 --> 00:05:29,030
met Zijn Vader, zo is er nu ook
een wonder dat aanleiding geeft tot

93
00:05:29,030 --> 00:05:32,450
weer een belangrijke
theologische monoloog.

94
00:05:32,450 --> 00:05:33,530
Er staat:

95
00:05:33,530 --> 00:05:41,030
Hierna vertrok Jezus naar de overkant van
de zee van Galilea, ofwel van Tiberias.

96
00:05:41,030 --> 00:05:45,830
En trouwens, het wordt met
beide termen aangeduid.

97
00:05:45,830 --> 00:05:48,291
Het wordt ook nog met
andere namen genoemd —

98
00:05:48,291 --> 00:05:51,890
er zijn verschillende namen
waarmee dit water wordt aangeduid.

99
00:05:51,890 --> 00:05:56,270
In de meeste evangeliën wordt
het de Zee van Galilea genoemd.

100
00:05:56,270 --> 00:05:59,330
Hier noemt hij het ook
de Zee van Tiberias.

101
00:05:59,330 --> 00:06:03,530
Er zijn nog andere
namen. Tiberias was de...

102
00:06:03,530 --> 00:06:06,590
Tiberias was de naam van
een van de Romeinse keizers,

103
00:06:06,590 --> 00:06:10,070
en aan de westoever van dit meer
was een stad gebouwd die naar keizer

104
00:06:10,070 --> 00:06:11,750
Tiberias werd genoemd.

105
00:06:11,750 --> 00:06:15,410
En zo werd de zee soms de
Zee van Tiberias genoemd.

106
00:06:15,410 --> 00:06:19,310
En een grote menigte volgde Hem,
omdat zij Zijn tekenen zagen,

107
00:06:19,310 --> 00:06:21,350
die Hij deed aan de zieken.

108
00:06:21,350 --> 00:06:25,310
En Jezus ging de berg op en ging
daar zitten met Zijn discipelen.

109
00:06:25,310 --> 00:06:29,450
Nu is Hij de Zee van Galilea
overgestoken naar de oostelijke oever,

110
00:06:29,450 --> 00:06:32,510
in het noordelijke gebied,
in de omgeving van Bethsaïda,

111
00:06:32,510 --> 00:06:34,790
de geboorteplaats van
Filippus en Nathanaël.

112
00:06:34,790 --> 00:06:36,470
Dat wordt ons verteld in hoofdstuk 1.

113
00:06:36,470 --> 00:06:39,890
En dit is het gebied dat wij vandaag
de Golanhoogten zouden noemen.

114
00:06:39,890 --> 00:06:43,130
We hebben allemaal wel eens
de term Golanhoogten gehoord,

115
00:06:43,130 --> 00:06:45,470
ook al zijn we niet zo goed
thuis in de geografie daar,

116
00:06:45,470 --> 00:06:49,370
want de Golanhoogten zijn vaak in het
nieuws vanwege geschillen over wie er

117
00:06:49,370 --> 00:06:52,190
eigenlijk zeggenschap
over zou moeten hebben.

118
00:06:52,190 --> 00:06:53,750
Maar daar was Jezus.

119
00:06:53,750 --> 00:06:56,450
Hij had op dat moment daar het gezag over.

120
00:06:56,450 --> 00:07:00,770
En er was een grote menigte die Hem volgde
en die bereid was Hem de controle over het

121
00:07:00,770 --> 00:07:02,630
hele land te geven.

122
00:07:02,630 --> 00:07:07,010
Zoals we bij vers 15 zullen zien, zijn ze
bereid Hem met geweld te grijpen en Hem

123
00:07:07,010 --> 00:07:10,850
koning te maken, iets waar
Hij niet voor openstond.

124
00:07:10,850 --> 00:07:15,290
En we kunnen er vrij zeker van zijn dat
de menigten al zoiets in gedachten hadden,

125
00:07:15,290 --> 00:07:18,590
nog voordat dit specifieke
wonder plaatsvond.

126
00:07:18,590 --> 00:07:22,850
Deze grote menigte die Hem volgde, had
verwachtingen dat de Messias spoedig zou

127
00:07:22,850 --> 00:07:28,190
komen en dat Hij het volk van Israël
zou bevrijden van de onderdrukker, Rome.

128
00:07:28,190 --> 00:07:32,330
Maar hoe zoveel mensen op één
plaats op één tijdstip bijeenkwamen,

129
00:07:32,330 --> 00:07:34,730
wordt niet erg duidelijk gemaakt.

130
00:07:34,730 --> 00:07:39,410
Er staat dat ze samenkwamen omdat ze de
tekenen zagen die Hij verrichtte aan hen

131
00:07:39,410 --> 00:07:40,790
die ziek waren.

132
00:07:40,790 --> 00:07:43,490
Met andere woorden, ze zagen genezingen.

133
00:07:43,490 --> 00:07:48,110
En dat had Hij al enkele maanden
daarvoor door heel Galilea gedaan.

134
00:07:48,110 --> 00:07:51,290
We hebben daar alleen geen verslag
van in het Evangelie van Johannes,

135
00:07:51,290 --> 00:07:54,050
maar we hebben er wel verslag
van in de andere Evangeliën.

136
00:07:54,050 --> 00:07:58,430
Er waren dus veel wonderen van allerlei
aard die Jezus in Galilea had gedaan,

137
00:07:58,430 --> 00:08:01,910
en daardoor had Hij veel
populaire aantrekkingskracht.

138
00:08:01,910 --> 00:08:04,670
Maar in het Evangelie van
Markus wordt ons verteld dat dit

139
00:08:04,670 --> 00:08:07,970
specifieke wonder gebeurde
vlak na een zendingsreis

140
00:08:07,970 --> 00:08:11,750
waarbij Hij Zijn twaalf twee aan twee had
uitgezonden naar verschillende dorpen,

141
00:08:11,750 --> 00:08:16,130
en hun gezag had gegeven om demonen uit
te drijven en zieken te genezen en zelfs

142
00:08:16,130 --> 00:08:17,450
doden op te wekken.

143
00:08:17,450 --> 00:08:21,950
En ze waren op die zendingsreis
uitgegaan en hadden die dingen gedaan.

144
00:08:21,950 --> 00:08:26,930
En toen ze terugkwamen, zei Hij: laten
we ons voor een tijdje afzonderen,

145
00:08:26,930 --> 00:08:28,310
weg van de menigten.

146
00:08:28,310 --> 00:08:31,310
En dat was wat ze probeerden
te doen toen Hij bij deze

147
00:08:31,310 --> 00:08:36,590
gelegenheid de Zee van Galilea overstak,
om weg te komen van de menigten.

148
00:08:36,590 --> 00:08:38,510
Blijkbaar is Hem dat niet gelukt.

149
00:08:38,510 --> 00:08:43,010
Maar de menigten waren wat opgeblazen,
misschien doordat de discipelen net in al

150
00:08:43,010 --> 00:08:47,030
die dorpen waren geweest om deze
wonderen te doen en het Koninkrijk van

151
00:08:47,030 --> 00:08:48,290
God te prediken.

152
00:08:48,290 --> 00:08:50,990
En de verwachtingen van de
mensen waren hooggespannen:

153
00:08:50,990 --> 00:08:55,010
het Koninkrijk van God komt eraan,
de Messias moet vlakbij zijn,

154
00:08:55,010 --> 00:08:58,670
misschien is Hij er al.

155
00:08:58,670 --> 00:09:01,790
En ze hadden gehoord over
de wonderen van Jezus.

156
00:09:01,790 --> 00:09:04,190
Ze zagen de wonderen van de discipelen.

157
00:09:04,190 --> 00:09:07,310
Het zag ernaar uit dat er
iets opwindends gaande was.

158
00:09:07,310 --> 00:09:10,490
En dus, doordat de discipelen
net daarvoor in al deze

159
00:09:10,490 --> 00:09:13,010
dorpen waren geweest en
daar hadden gepredikt,

160
00:09:13,010 --> 00:09:18,950
kwamen er veel menigten uit deze
dorpen om Jezus te horen en te zien.

161
00:09:18,950 --> 00:09:21,890
En zoals ik al zei, hoeven
we niet verbaasd te zijn

162
00:09:21,890 --> 00:09:27,950
als ze al dachten dat deze beweging, die
zoveel kracht had, van de Messias was.

163
00:09:27,950 --> 00:09:33,050
En dat dit de Koning was over wie
Mozes en de profeten hadden gesproken.

164
00:09:33,050 --> 00:09:36,110
Dit was natuurlijk al de
opvatting van de discipelen.

165
00:09:36,110 --> 00:09:38,810
Sterker nog, het was de
opvatting van Filippus,

166
00:09:38,810 --> 00:09:41,090
toen hij Jezus voor het eerst ontmoette.

167
00:09:41,090 --> 00:09:43,310
Hij ging Nathanaël zoeken en zei:

168
00:09:43,310 --> 00:09:48,470
Filippus vond Nathanaël en zei tegen hem:
Wij hebben Hem gevonden over Wie Mozes in

169
00:09:48,470 --> 00:09:52,310
de wet geschreven heeft, en ook
de profeten, namelijk Jezus,

170
00:09:52,310 --> 00:09:55,790
de zoon van Jozef, uit Nazareth.

171
00:09:55,790 --> 00:09:59,450
Het duurde dus niet lang voordat de meeste
discipelen tot de conclusie kwamen dat

172
00:09:59,450 --> 00:10:04,250
Jezus de Messias was, en zo dachten
deze mensen zonder twijfel ook.

173
00:10:04,250 --> 00:10:08,510
Maar de discipelen en de menigten waren
zich er allemaal maar weinig van bewust

174
00:10:08,510 --> 00:10:11,810
wat de werkelijke missie
van de Messias zou zijn.

175
00:10:11,810 --> 00:10:15,230
Ze hadden hun eigen ideeën, en
voor het merendeel dachten ze

176
00:10:15,230 --> 00:10:19,490
dat Hij een tweede David zou zijn,
een nieuwe veroverende generaal die,

177
00:10:19,490 --> 00:10:22,970
net als de richters uit het
verleden of als David in zijn tijd,

178
00:10:22,970 --> 00:10:26,630
Israël naar de overwinning zou leiden
tegen die heidenen die hen al zo

179
00:10:26,630 --> 00:10:28,010
lang onderdrukt hadden.

180
00:10:28,010 --> 00:10:32,030
En het Joodse volk kon dat
vooruitzicht zeker waarderen.

181
00:10:32,030 --> 00:10:35,930
Ze verlangden er zeker naar om weer
een onafhankelijk volk te zijn.

182
00:10:35,930 --> 00:10:38,750
Ze waren eigenlijk nooit meer
echt onafhankelijk geweest sinds

183
00:10:38,750 --> 00:10:40,610
de Babylonische ballingschap.

184
00:10:40,610 --> 00:10:44,090
Hoewel ze wel terugkeerden uit
de Babylonische ballingschap,

185
00:10:44,090 --> 00:10:47,330
deden ze dat als vazallen
van de Perzische koning.

186
00:10:47,330 --> 00:10:52,010
En toen Perzië viel voor de Grieken,
kwamen ze onder Grieks bestuur.

187
00:10:52,010 --> 00:10:53,990
En toen het Griekse rijk verdeeld werd,

188
00:10:53,990 --> 00:10:57,530
werden ze zo'n beetje een tennisbal
die heen en weer geslagen werd

189
00:10:57,530 --> 00:11:00,530
tussen de machten van Egypte en Syrië,

190
00:11:00,530 --> 00:11:03,710
respectievelijk ten zuiden
en ten noorden van hen.

191
00:11:03,710 --> 00:11:08,270
Ze stonden altijd onder de ene of de
andere van deze buitenlandse machten.

192
00:11:08,270 --> 00:11:11,210
Toen kwamen de Romeinen
en veroverden het gebied.

193
00:11:11,210 --> 00:11:15,110
Er was daarin maar een heel korte
periode waarin de Joden werkelijk

194
00:11:15,110 --> 00:11:19,550
enige onafhankelijkheid hadden, en
dat was na de Makkabeeënopstand.

195
00:11:19,550 --> 00:11:24,170
Ze wierpen de Syrische macht omver, maar
ze hebben nooit op rechtmatige wijze hun

196
00:11:24,170 --> 00:11:25,970
eigen monarchie gevestigd.

197
00:11:25,970 --> 00:11:30,230
Ze hadden een aantal priesters die zich
met geweld politieke macht toe-eigenden,

198
00:11:30,230 --> 00:11:32,390
maar het was een puinhoop, en er waren

199
00:11:32,390 --> 00:11:35,690
intriges en moordaanslagen
en dat soort dingen.

200
00:11:35,690 --> 00:11:38,150
En ze hadden deze tijdelijke
onafhankelijkheid,

201
00:11:38,150 --> 00:11:41,150
alleen vanaf de tijd van de
Makkabeeënopstand tot de komst van de

202
00:11:41,150 --> 00:11:45,770
Romeinen, van ongeveer 168 voor
Christus tot ongeveer 70 voor Christus.

203
00:11:45,770 --> 00:11:49,670
En toen kwamen de Romeinen binnen,
en zo stonden de Joden opnieuw

204
00:11:49,670 --> 00:11:54,350
strikt onder de hiel van de heidense
macht, zoals ze deden toen Jezus kwam.

205
00:11:54,350 --> 00:11:55,730
Ze werden er ziek van.

206
00:11:55,730 --> 00:11:59,990
Het was bijna 600 jaar geleden dat
ze een werkelijk onafhankelijke

207
00:11:59,990 --> 00:12:04,370
staat hadden gehad onder een Joodse
vorst, en dat is wat ze wilden.

208
00:12:04,370 --> 00:12:06,470
Dat werd van de Messias verwacht.

209
00:12:06,470 --> 00:12:10,970
Ze dachten zeker: dit is nu een goed
moment voor de Messias om hier te zijn,

210
00:12:10,970 --> 00:12:13,490
en deze man is een goede kandidaat.

211
00:12:13,490 --> 00:12:17,270
Maar ze hoopten dat Hij misschien
een leger zou mobiliseren,

212
00:12:17,270 --> 00:12:20,750
en 5.000 man zou daar zeker voor volstaan.

213
00:12:20,750 --> 00:12:26,630
En dat is precies wat hier bij deze
gelegenheid ook verscheen: 5.000 man.

214
00:12:26,630 --> 00:12:29,090
Het parallelverslag van Mattheüs zegt:

215
00:12:29,090 --> 00:12:32,570
Zij die gegeten hadden, waren
ongeveer vijfduizend mannen,

216
00:12:32,570 --> 00:12:35,090
de vrouwen en de kinderen niet meegeteld.

217
00:12:35,090 --> 00:12:38,990
En als je natuurlijk bij het aantal mannen
waarschijnlijk een gelijk aantal vrouwen

218
00:12:38,990 --> 00:12:42,830
optelt, en waarschijnlijk ook
nog wat kinderen in de menigte,

219
00:12:42,830 --> 00:12:45,350
misschien wel net zoveel
als er volwassenen waren,

220
00:12:45,350 --> 00:12:50,330
dan zouden er wel 15.000 tot 20.000 of
meer mensen in deze menigte geweest kunnen

221
00:12:50,330 --> 00:12:54,410
zijn, een zeer grote menigte, en
een die veelbelovend zou zijn.

222
00:12:54,410 --> 00:12:57,650
Als iemand een volksopstand
tegen Rome wilde beginnen,

223
00:12:57,650 --> 00:13:03,710
dan had hij hier een behoorlijk
goede kerngroep om mee te beginnen.

224
00:13:03,710 --> 00:13:07,550
En dat is precies wat de mensen,
tegen het einde van het verhaal,

225
00:13:07,550 --> 00:13:09,770
wilden dat er zou gebeuren.

226
00:13:09,770 --> 00:13:14,030
Jezus daarentegen was het meer
overgestoken om de menigten te ontwijken.

227
00:13:14,030 --> 00:13:17,750
Toen de discipelen waren
teruggekomen van hun zendingswerk,

228
00:13:17,750 --> 00:13:20,210
vond Hij dat ze wel wat
rust konden gebruiken,

229
00:13:20,210 --> 00:13:23,330
en Hij wilde wat tijd
alleen met Zijn vrienden.

230
00:13:23,330 --> 00:13:27,950
Dus staken ze het meer over, maar de
mensen zagen eigenlijk waar Hij heen ging.

231
00:13:27,950 --> 00:13:31,970
Dat staat hier niet, maar de synoptische
evangeliën vertellen ons dat de mensen

232
00:13:31,970 --> 00:13:35,510
zagen hoe Hij en Zijn discipelen
in de boot vertrokken,

233
00:13:35,510 --> 00:13:39,110
en dat ze in hun hoofd berekenden
welke richting ze op gingen

234
00:13:39,110 --> 00:13:42,470
en waar ze waarschijnlijk
aan land zouden gaan.

235
00:13:42,470 --> 00:13:47,990
Dus liepen ze om de noordkant van het
meer heen en waren er eerder dan de boot,

236
00:13:47,990 --> 00:13:51,170
zodat Jezus, toen Hij
aankwam, de menigten zag,

237
00:13:51,170 --> 00:13:54,770
terwijl dat nu precies was wat
Hij probeerde te vermijden.

238
00:13:54,770 --> 00:13:59,210
Maar Mattheüs vertelt ons dat toen Hij
hen zag, Hij medelijden met hen had.

239
00:13:59,210 --> 00:14:04,970
Hij had kunnen zeggen: laat mij toch
even met rust, ik zoek rust en stilte.

240
00:14:04,970 --> 00:14:08,690
Maar in plaats daarvan ziet
Hij hun honger en hun nood.

241
00:14:08,690 --> 00:14:12,590
Mattheüs zegt dat Hij medelijden
met hen had omdat Hij hen zag als

242
00:14:12,590 --> 00:14:17,390
Toen Hij de menigte zag, was Hij
innerlijk met ontferming bewogen over hen,

243
00:14:17,390 --> 00:14:22,070
omdat zij vermoeid en verstrooid waren,
zoals schapen die geen herder hebben.

244
00:14:22,070 --> 00:14:25,250
En dus onderwees Hij hen en genas Hij hen.

245
00:14:25,250 --> 00:14:28,250
Dat is wat er gebeurde.

246
00:14:28,250 --> 00:14:31,190
Niet alles daarvan staat
opgetekend in Johannes,

247
00:14:31,190 --> 00:14:33,470
maar dat vult hier de leemtes op.

248
00:14:33,470 --> 00:14:40,010
Hier lezen we alleen dat Hij een hoge berg
opging en met Zijn discipelen ging zitten.

249
00:14:40,010 --> 00:14:43,310
En nu was het Pascha, een
feest van de Joden, nabij:

250
00:14:43,310 --> 00:14:47,690
En het Pascha, het feest
van de Joden, was nabij.

251
00:14:47,690 --> 00:14:51,590
Het lijkt erop dat Jezus dit Pascha
misschien niet naar Jeruzalem is gegaan.

252
00:14:51,590 --> 00:14:55,430
De Joodse mannen behoorden naar
Jeruzalem te gaan voor het Pascha,

253
00:14:55,430 --> 00:14:59,390
Pinksteren en het Loofhuttenfeest,
maar blijkbaar werd dit min of meer als

254
00:14:59,390 --> 00:15:04,430
optioneel beschouwd, waarschijnlijk vanaf
de tijd van de Babylonische ballingschap.

255
00:15:04,430 --> 00:15:10,190
Want zodra de tempel in 586 voor
Christus werd verwoest en de Joden

256
00:15:10,190 --> 00:15:15,050
70 jaar in Babylon zaten, hadden ze
uiteraard de gewoonte doorbroken om

257
00:15:15,050 --> 00:15:17,810
drie keer per jaar naar Jeruzalem te gaan.

258
00:15:17,810 --> 00:15:19,850
Ze hadden die mogelijkheid niet.

259
00:15:19,850 --> 00:15:21,950
En toen het overblijfsel
eenmaal terugkwam,

260
00:15:21,950 --> 00:15:25,130
bevonden de meeste Joden zich
nog steeds in ballingschap,

261
00:15:25,130 --> 00:15:28,970
en velen van hen maakten de reis zo vaak
als ze konden naar Jeruzalem voor de

262
00:15:28,970 --> 00:15:33,410
feesten, maar werkende mensen met banen
en gezinnen konden natuurlijk niet

263
00:15:33,410 --> 00:15:36,950
drie keer per jaar de Middellandse
Zee oversteken vanuit Rome.

264
00:15:36,950 --> 00:15:40,190
Sommige mensen vliegen
tegenwoordig wel zo vaak of vaker,

265
00:15:40,190 --> 00:15:44,450
maar in die tijd kon je dat niet echt
doen en toch een leven onderhouden

266
00:15:44,450 --> 00:15:47,990
als je aan de andere kant
van het continent woonde.

267
00:15:47,990 --> 00:15:52,070
En zo werd het min of meer optioneel
voor Joden om naar Jeruzalem te gaan,

268
00:15:52,070 --> 00:15:58,130
maar mensen die in Palestina woonden deden
het meestal wel, tenzij ze onvroom waren.

269
00:15:58,130 --> 00:16:03,050
We lezen dat Jezus voor ten minste twee
opgetekende Pascha's naar Jeruzalem ging:

270
00:16:03,050 --> 00:16:07,190
de eerste in hoofdstuk 2, en
de laatste, waarin Hij stierf.

271
00:16:07,190 --> 00:16:12,350
Maar zelfs toen, bij dat laatste Pascha
voordat Jezus in het openbaar verscheen,

272
00:16:12,350 --> 00:16:15,650
zeiden de mensen in
Jeruzalem: wat denk je,

273
00:16:15,650 --> 00:16:17,930
denk je dat Hij naar het feest zal komen?

274
00:16:17,930 --> 00:16:21,470
Alsof het niet noodzakelijkerwijs
zo was dat Hij zou komen.

275
00:16:21,470 --> 00:16:24,830
Sterker nog, Zijn eigen broers
drongen er bij die gelegenheid,

276
00:16:24,830 --> 00:16:28,490
in Johannes hoofdstuk 7, bij Jezus
op aan om naar het feest te gaan,

277
00:16:28,490 --> 00:16:31,790
en Hij gaf aan dat Hij niet
noodzakelijkerwijs meteen zou opgaan,

278
00:16:31,790 --> 00:16:35,150
en wekte bij hen de indruk dat Hij
misschien helemaal niet zou gaan.

279
00:16:35,150 --> 00:16:39,350
Hier was het Pascha, maar Hij was
behoorlijk ver van Jeruzalem vandaan,

280
00:16:39,350 --> 00:16:43,670
en we hebben geen enkel verslag dat
Hij daar kort daarna naartoe ging.

281
00:16:43,670 --> 00:16:47,930
De vermelding dat het Pascha was, vertelt
ons dus eenvoudig dat het lente was,

282
00:16:47,930 --> 00:16:51,350
maart of april, en dat is
gewoon een detail dat Johannes

283
00:16:51,350 --> 00:16:53,750
zich herinnert als ooggetuige.

284
00:16:53,750 --> 00:16:57,770
Dit verhaal zit vol ooggetuigendetails,
waarvan sommige niet in de

285
00:16:57,770 --> 00:17:00,050
andere evangeliën voorkomen.

286
00:17:00,050 --> 00:17:04,250
Zo verwijst hij bijvoorbeeld naar de
overvloed aan groen gras in de omgeving.

287
00:17:04,250 --> 00:17:08,090
Ze waren in de woestijn, maar in die
tijd van het jaar zag het er daar niet

288
00:17:08,090 --> 00:17:12,230
woestijnachtig uit; in de
lente stond er veel groen gras.

289
00:17:12,230 --> 00:17:15,230
Nog maar een maand of twee
later zou alles droog zijn.

290
00:17:15,230 --> 00:17:20,270
Maar dit zijn van die kleine details die
je zou verwachten van iemand die er zelf

291
00:17:20,270 --> 00:17:25,070
bij was en zich het weelderige groene
gras in de omgeving nog kon herinneren

292
00:17:25,070 --> 00:17:27,050
-- iets wat voor het verhaal
niet noodzakelijk is,

293
00:17:27,050 --> 00:17:31,310
maar gewoon iets wat iemand die
erbij was zich zou kunnen herinneren.

294
00:17:31,310 --> 00:17:36,650
En Jezus sloeg Zijn ogen op, en toen Hij
de grote menigte naar Zich toe zag komen,

295
00:17:36,650 --> 00:17:38,510
zei Hij tegen Filippus:

296
00:17:38,510 --> 00:17:43,850
Toen Jezus dan de ogen opsloeg en zag
dat een grote menigte naar Hem toe kwam,

297
00:17:43,850 --> 00:17:46,910
zei Hij tegen Filippus: Waar
zullen wij broden kopen,

298
00:17:46,910 --> 00:17:51,290
opdat deze mensen kunnen eten?

299
00:17:51,290 --> 00:17:56,210
Nu vertellen de synoptische evangeliën ons
dat de discipelen naar Jezus toe kwamen,

300
00:17:56,210 --> 00:17:58,850
en daar wordt veel meer detail gegeven.

301
00:17:58,850 --> 00:18:01,490
De reden dat dit ter sprake komt, is dat

302
00:18:01,490 --> 00:18:05,810
Markus ons vertelt dat de mensen de
hele dag naar Jezus hadden geluisterd

303
00:18:05,810 --> 00:18:07,130
terwijl Hij onderwees.

304
00:18:07,130 --> 00:18:11,870
Daar wordt hier niets over gezegd -- er
staat alleen dat Jezus opkeek en besloot

305
00:18:11,870 --> 00:18:13,250
hen te voeden.

306
00:18:13,250 --> 00:18:17,090
Maar ze waren in werkelijkheid
de hele dag bij Hem geweest.

307
00:18:17,090 --> 00:18:20,210
Hij had hen onderwezen, en
ze waren genezen van ziekten,

308
00:18:20,210 --> 00:18:22,430
maar ze hadden blijkbaar
geen eten bij zich,

309
00:18:22,430 --> 00:18:26,930
en Jezus had niet genoeg om hen te voeden.

310
00:18:26,930 --> 00:18:29,870
De discipelen kwamen
naar Jezus toe en zeiden:

311
00:18:29,870 --> 00:18:33,650
Toen het avond werd, kwamen Zijn
discipelen naar Hem toe en zeiden:

312
00:18:33,650 --> 00:18:38,090
Deze plaats is eenzaam en de tijd is
nu verstreken; stuur de menigte weg,

313
00:18:38,090 --> 00:18:42,350
zodat zij naar de dorpen kunnen gaan
om voor zichzelf voedsel te kopen.

314
00:18:42,350 --> 00:18:45,890
De synoptische evangeliën vertellen ons
dat Jezus Zich toen tot de discipelen

315
00:18:45,890 --> 00:18:47,390
wendde en zei:

316
00:18:47,390 --> 00:18:51,470
Maar Hij antwoordde hun en
zei: Geeft u hun te eten.

317
00:18:51,470 --> 00:18:55,010
En zij zeiden tegen Hem: Moeten wij voor
tweehonderd penningen brood gaan kopen en

318
00:18:55,010 --> 00:18:56,090
hun te eten geven?

319
00:18:56,090 --> 00:18:59,330
En dan hebben we het antwoord dat
hier aan Filippus wordt toegeschreven,

320
00:18:59,330 --> 00:19:03,830
waarin hij zegt dat er tweehonderd denarii
nodig zouden zijn om al deze mensen

321
00:19:03,830 --> 00:19:07,310
zelfs maar een klein
beetje te eten te geven.

322
00:19:07,310 --> 00:19:10,190
Nu is de volgorde hier
eigenlijk een beetje anders.

323
00:19:10,190 --> 00:19:13,790
In de andere evangeliën komen de
discipelen naar Jezus toe om voor te

324
00:19:13,790 --> 00:19:17,870
stellen dat Hij hen weg zou
moeten sturen om eten te halen.

325
00:19:17,870 --> 00:19:22,130
Hier is het Jezus die als het ware
zelf het voorstel doet aan Filippus:

326
00:19:22,130 --> 00:19:25,790
waar gaan we brood vandaan
halen voor deze mensen?

327
00:19:25,790 --> 00:19:27,650
Nu is dit geen tegenstrijdigheid.

328
00:19:27,650 --> 00:19:29,750
We kunnen ons gemakkelijk voorstellen dat

329
00:19:29,750 --> 00:19:32,330
beide dingen deel
uitmaakten van het gesprek.

330
00:19:32,330 --> 00:19:36,110
Op een gegeven moment vonden de discipelen
dat het laat werd -- ze hadden geen moment

331
00:19:36,110 --> 00:19:38,810
alleen gehad, deze mensen
hadden niet gegeten,

332
00:19:38,810 --> 00:19:41,690
het was een goed moment om
de bijeenkomst te beëindigen,

333
00:19:41,690 --> 00:19:46,370
de mensen naar huis te laten gaan
om te eten, hen weg te sturen.

334
00:19:46,370 --> 00:19:51,350
Het is heel goed mogelijk dat ze daarmee
als eerste naar Jezus toe kwamen.

335
00:19:51,350 --> 00:19:54,950
En als reactie op dat voorstel zou Hij
Zich gewoon tot Filippus gewend kunnen

336
00:19:54,950 --> 00:19:58,130
hebben en gezegd kunnen hebben:
waar kunnen we eten vandaan halen?

337
00:19:58,130 --> 00:20:01,490
Ze waren immers in de buurt van
Bethsaïda -- dat was zijn geboorteplaats,

338
00:20:01,490 --> 00:20:03,350
de geboorteplaats van Filippus.

339
00:20:03,350 --> 00:20:05,990
Welke restaurants zijn hier goed?

340
00:20:05,990 --> 00:20:09,170
Waar koop je hier eten voor een menigte?

341
00:20:09,170 --> 00:20:12,290
En toch verwachtte Hij
eigenlijk geen antwoord.

342
00:20:12,290 --> 00:20:15,770
Er staat dat Hij dit zei om
Filippus op de proef te stellen,

343
00:20:15,770 --> 00:20:18,290
want Hijzelf wist wat Hij zou gaan doen.

344
00:20:18,290 --> 00:20:21,770
Jezus had dus al een plan
om deze mensen te voeden,

345
00:20:21,770 --> 00:20:25,790
en Hij wist hoe het zou gebeuren, maar
Hij stelde het geloof van Filippus

346
00:20:25,790 --> 00:20:26,810
op de proef.

347
00:20:26,810 --> 00:20:30,050
Filippus had waarschijnlijk
moeten zeggen wat Ezechiël zei.

348
00:20:30,050 --> 00:20:33,950
Toen hij het dal met de dorre
beenderen zag, zei de engel tegen hem:

349
00:20:33,950 --> 00:20:39,530
Hij zei tegen mij: Mensenkind, zullen
deze beenderen tot leven komen?

350
00:20:39,530 --> 00:20:45,471
En ik zei: Heere HEERE, Ú weet het !

351
00:20:45,471 --> 00:20:49,310
Wel, de waarheid is dat het er
niet erg naar uitzag dat dat kon,

352
00:20:49,310 --> 00:20:52,370
maar de vraag begint de
mogelijkheid open te leggen.

353
00:20:52,370 --> 00:20:57,710
Hij wilde geen nee zeggen, en het zag
er niet naar uit dat hij ja kon zeggen.

354
00:20:57,710 --> 00:20:59,270
Wat zei Ezechiël dan?

355
00:20:59,270 --> 00:21:01,130
Meneer, U weet het.

356
00:21:01,130 --> 00:21:05,210
En op dezelfde manier, toen Johannes in
Openbaring hoofdstuk 7 in de geest werd

357
00:21:05,210 --> 00:21:09,050
weggevoerd, zag hij deze grote
menigte met de palmtakken.

358
00:21:09,050 --> 00:21:10,550
Een van de oudsten zei:

359
00:21:10,550 --> 00:21:14,510
En een van de ouderlingen
antwoordde en zei tegen mij: Dezen,

360
00:21:14,510 --> 00:21:19,670
die bekleed zijn met witte gewaden, wie
zijn zij en waar zijn zij vandaan gekomen?

361
00:21:19,670 --> 00:21:20,810
En Johannes zei:

362
00:21:20,810 --> 00:21:25,970
Dat is waarschijnlijk wat Filippus
had moeten zeggen: Heere, U weet het.

363
00:21:25,970 --> 00:21:29,690
In plaats daarvan gaf Filippus
aan dat het niet mogelijk was,

364
00:21:29,690 --> 00:21:33,290
waarmee hij waarschijnlijk
niet slaagde voor de test.

365
00:21:33,290 --> 00:21:35,150
Er staat dat Jezus hem op de proef stelde,

366
00:21:35,150 --> 00:21:39,830
maar hij geloofde in wezen niet dat
het gedaan kon worden. Filippus zei:

367
00:21:39,830 --> 00:21:45,110
Filippus antwoordde Hem: Voor tweehonderd
penningen brood is voor hen niet genoeg,

368
00:21:45,110 --> 00:21:48,710
zodat ieder van hen een
beetje zou kunnen krijgen.

369
00:21:48,710 --> 00:21:50,570
Deze uitspraak wordt in de andere

370
00:21:50,570 --> 00:21:54,290
evangeliën aan de discipelen
in het algemeen toegeschreven.

371
00:21:54,290 --> 00:21:58,610
Hier wordt ons verteld dat het
Filippus was die deze uitspraak deed.

372
00:21:58,610 --> 00:22:01,310
Dat is dus wéér een
ooggetuigendetail -- Johannes

373
00:22:01,310 --> 00:22:05,510
herinnert zich dit gesprek en weet nog
met welke van de discipelen het begon.

374
00:22:05,510 --> 00:22:09,710
Tweehonderd denarii --
hoeveel geld is dat eigenlijk?

375
00:22:09,710 --> 00:22:14,510
In de tijd van de King James-vertaling,
in 1611, vertaalden ze het als

376
00:22:14,510 --> 00:22:16,970
'pennyworth', tweehonderd pennyworth.

377
00:22:16,970 --> 00:22:20,510
Maar met de inflatie en zo is
het woord 'penny' natuurlijk

378
00:22:20,510 --> 00:22:24,290
volstrekt ontoereikend om het bedrag
waar het hier om gaat uit te drukken.

379
00:22:24,290 --> 00:22:27,830
En welk bedrag je nu ook zou
kiezen om het mee te vertalen,

380
00:22:27,830 --> 00:22:30,470
het zou weer veranderen door de inflatie.

381
00:22:30,470 --> 00:22:33,890
Vertalers doen er dus goed aan
om het gewoon onvertaald te laten

382
00:22:33,890 --> 00:22:36,350
staan: tweehonderd denarii.

383
00:22:36,350 --> 00:22:40,970
Eén ding weten we wel: in de gelijkenis
die Jezus vertelde over de arbeiders in de

384
00:22:40,970 --> 00:22:46,250
wijngaard, kreeg ieder van hen een
denarius uitbetaald voor een dag werk,

385
00:22:46,250 --> 00:22:50,270
en dat was blijkbaar het gangbare
dagloon voor een dagloner.

386
00:22:50,270 --> 00:22:54,050
Eén denarius was dus een
dagloon, niet voor de rijken,

387
00:22:54,050 --> 00:22:56,690
maar voor de arbeidersklasse.

388
00:22:56,690 --> 00:23:00,170
Ik weet niet wat een dagloon nu zou
zijn voor de armere mensen -- wat het

389
00:23:00,170 --> 00:23:03,290
minimumloon ook is, al hebben
we natuurlijk ook geen dagen die

390
00:23:03,290 --> 00:23:05,030
zo lang duren.

391
00:23:05,030 --> 00:23:09,770
Maar wat verdient iemand die
tegenwoordig het minimumloon verdient?

392
00:23:09,770 --> 00:23:12,530
Zeven dollar, acht dollar,
acht dollar vijftig?

393
00:23:12,530 --> 00:23:15,650
Dus acht dollar voor een
werkdag van acht uur,

394
00:23:15,650 --> 00:23:20,930
zo'n zestig dollar -- dat zou ongeveer
overeenkomen met een denarius in die tijd.

395
00:23:20,930 --> 00:23:25,430
En tweehonderd daarvan zouden
dan zo'n acht maanden waard zijn.

396
00:23:25,430 --> 00:23:29,210
Filippus zei dit dus. Hij maakte deze
berekening in zijn hoofd nogal snel,

397
00:23:29,210 --> 00:23:31,070
en onderschatte het waarschijnlijk.

398
00:23:31,070 --> 00:23:34,970
Want tweehonderd denariën zouden maar
een dagloon zijn voor tweehonderd mensen,

399
00:23:34,970 --> 00:23:39,950
en er waren daar vijfduizend mannen, en
dan nog vrouwen en kinderen erbovenop.

400
00:23:39,950 --> 00:23:43,310
Het is dus waarschijnlijk dat ze niet eens
genoeg konden kopen om alle mensen een

401
00:23:43,310 --> 00:23:47,330
klein beetje te geven, zoals hij
zei, voor het bedrag dat hij noemde.

402
00:23:47,330 --> 00:23:51,230
Maar het klonk voor hem als veel geld,
en ze hadden het geld natuurlijk niet.

403
00:23:51,230 --> 00:23:55,611
Hij zei niet dat je hier nergens in
de buurt zoveel voedsel kon kopen —

404
00:23:55,611 --> 00:23:57,830
al kan dat ook waar zijn geweest.

405
00:23:57,830 --> 00:24:01,130
Filippus dacht waarschijnlijk meer
aan wat het hen zou kosten als ze die

406
00:24:01,130 --> 00:24:03,110
verantwoordelijkheid op zich zouden nemen.

407
00:24:03,110 --> 00:24:07,610
Hij zei: we zouden iedereen niet eens meer
dan een klein beetje voedsel kunnen geven,

408
00:24:07,610 --> 00:24:10,851
zelfs als we acht maanden loon
zouden hebben om eraan te besteden —

409
00:24:10,851 --> 00:24:13,430
wat ze natuurlijk niet hadden.

410
00:24:13,430 --> 00:24:17,750
Een van Zijn discipelen, Andreas, de
broer van Simon Petrus, zei tegen Hem:

411
00:24:17,750 --> 00:24:21,890
Hier is een jongetje dat vijf
gerstebroden en twee visjes heeft,

412
00:24:21,890 --> 00:24:24,770
maar wat betekenen die voor zovelen?

413
00:24:24,770 --> 00:24:29,510
Het feit dat er 5 broden en 2 vissen zijn,
wordt ook in de andere evangeliën genoemd,

414
00:24:29,510 --> 00:24:33,350
maar er staan hier details in die
niet in de andere evangeliën staan.

415
00:24:33,350 --> 00:24:36,410
Alleen Johannes vertelt ons
dat het Andreas was die deze

416
00:24:36,410 --> 00:24:38,150
voorraad voedsel ontdekte.

417
00:24:38,150 --> 00:24:41,390
En alleen Johannes vertelt ons dat
het een jonge jongen was die het

418
00:24:41,390 --> 00:24:43,250
voedsel had meegebracht.

419
00:24:43,250 --> 00:24:48,110
In de andere evangeliën staat alleen:
we hebben hier 5 broden en 2 vissen.

420
00:24:48,110 --> 00:24:51,290
Maar alleen hier lezen we dat ze
de lunch van een kind afpakken.

421
00:24:51,290 --> 00:24:53,750
Eigenlijk moet hij het
zelf hebben aangeboden.

422
00:24:53,750 --> 00:24:57,230
En dus zegt Andreas: iemand heeft hier
een beetje voedsel op de kop getikt,

423
00:24:57,230 --> 00:24:58,730
maar het is echt niet veel.

424
00:24:58,730 --> 00:25:00,650
We kunnen er niet veel mee doen.

425
00:25:00,650 --> 00:25:02,930
5 broden en 2 vissen.

426
00:25:02,930 --> 00:25:06,350
En deze vissen zijn niet het soort vis
waar je een hoofdgerecht van zou maken.

427
00:25:06,350 --> 00:25:10,130
Dit zijn meer van die kleine
visjes zoals sardientjes.

428
00:25:10,130 --> 00:25:14,090
De andere evangeliën gebruiken voor
vis namelijk het woord ichthus,

429
00:25:14,090 --> 00:25:17,510
een woord dat je misschien kent van die
kleine vissenstickers die mensen op hun

430
00:25:17,510 --> 00:25:19,550
bumper en dergelijke plakken.

431
00:25:19,550 --> 00:25:22,370
De Griekse letters daarin spellen ichthus.

432
00:25:22,370 --> 00:25:25,610
Ichthus betekent in het Grieks
letterlijk een klein visje.

433
00:25:25,610 --> 00:25:28,670
En Johannes gebruikt een
ander, specifieker woord.

434
00:25:28,670 --> 00:25:32,030
Hij gebruikt namelijk een woord
voor een bepaalde vissoort,

435
00:25:32,030 --> 00:25:36,050
een heel klein visje dat je in
een soort saus doopt en opeet.

436
00:25:36,050 --> 00:25:38,330
Zo ongeveer sardientjesgrootte.

437
00:25:38,330 --> 00:25:41,930
Ze hadden dus 2 van die piepkleine visjes.

438
00:25:41,930 --> 00:25:45,350
En de broden die ze hadden,
waren niet zoals onze broden.

439
00:25:45,350 --> 00:25:47,450
Ze hadden ongeveer de
grootte van een muffin.

440
00:25:47,450 --> 00:25:50,210
Het waren net broodjes. Gerstebroodjes.

441
00:25:50,210 --> 00:25:51,710
Goedkope gerstebroodjes.

442
00:25:51,710 --> 00:25:55,670
Ze hadden er dus 5 van die
broodjes en 2 kleine visjes.

443
00:25:55,670 --> 00:25:59,330
En dus zegt Andreas: nou, dit is
alles wat we hebben kunnen vinden.

444
00:25:59,330 --> 00:26:01,130
Ik weet niet hoe hij eraan gekomen is.

445
00:26:01,130 --> 00:26:04,070
Ik weet niet of hij een soort oproep
heeft gedaan die we niet lezen,

446
00:26:04,070 --> 00:26:07,850
waarbij hij vroeg of iemand voedsel had,
en dat alleen de jongen zich meldde.

447
00:26:07,850 --> 00:26:12,170
Maar op de een of andere manier wist
Andreas precies hoeveel er voorhanden was,

448
00:26:12,170 --> 00:26:16,070
en hij zei: dat gaat gewoon niet
genoeg zijn voor wat we nodig hebben.

449
00:26:16,070 --> 00:26:17,630
We hebben te veel mensen.

450
00:26:17,630 --> 00:26:20,630
En Jezus zei: Laat de mensen gaan zitten.

451
00:26:20,630 --> 00:26:22,730
En er was veel gras op die plaats.

452
00:26:22,730 --> 00:26:26,330
Dus gingen de mannen zitten,
ongeveer vijfduizend in getal.

453
00:26:26,330 --> 00:26:29,750
En Jezus nam de broden,
en nadat Hij gedankt had,

454
00:26:29,750 --> 00:26:33,950
deelde Hij ze uit aan de discipelen, en
de discipelen aan hen die daar zaten;

455
00:26:33,950 --> 00:26:39,350
op dezelfde manier werden ook de
visjes uitgedeeld, zoveel zij wilden.

456
00:26:39,350 --> 00:26:43,730
Nu, er staat niet — we hebben dit beeld
in ons hoofd van hoe dit gebeurde,

457
00:26:43,730 --> 00:26:47,150
hoewel het echt moeilijk is om je
voor te stellen hoe het gebeurde.

458
00:26:47,150 --> 00:26:51,830
Er staat alleen dat Hij het voedsel
nam en het aan de mensen uitdeelde.

459
00:26:51,830 --> 00:26:54,410
In sommige van de evangeliën
wordt verteld hoe Hij het brak.

460
00:26:54,410 --> 00:26:57,530
We moeten ons bijna voorstellen
hoe Hij het voedsel brak.

461
00:26:57,530 --> 00:27:00,290
De stukken die Hij afbrak, de helften,

462
00:27:00,290 --> 00:27:03,050
waren daarna weer even
groot als het origineel,

463
00:27:03,050 --> 00:27:07,670
zodat Hij dit kon blijven doen en
het voedsel zich vermenigvuldigde.

464
00:27:07,670 --> 00:27:11,810
Er wordt ons niet echt verteld hoe
Hij het voedsel vermenigvuldigde,

465
00:27:11,810 --> 00:27:16,070
of hoe dit eruit zou hebben gezien
voor iemand die ernaar keek.

466
00:27:16,070 --> 00:27:18,050
Weet je, die film die
ze hebben uitgebracht,

467
00:27:18,050 --> 00:27:22,970
het Evangelie volgens Johannes — ik was
benieuwd hoe ze dit zouden uitbeelden.

468
00:27:22,970 --> 00:27:26,990
Ze brengen Hem een mand met vis en
brood erin, en Hij houdt hem omhoog,

469
00:27:26,990 --> 00:27:31,370
draait zich om en komt weer terug,
en dan heeft Hij een mand vol brood.

470
00:27:31,370 --> 00:27:34,790
En het laat gewoon zien
hoe Hij manden aanvult.

471
00:27:34,790 --> 00:27:39,950
Maar eigenlijk is dat alles wat het
Evangelie volgens Johannes ons vertelt.

472
00:27:39,950 --> 00:27:43,070
Er staat alleen dat Hij
het voedsel uitdeelde.

473
00:27:43,070 --> 00:27:45,110
Er staat verder eigenlijk niets meer.

474
00:27:45,110 --> 00:27:48,110
Er staat niet eens dat
Hij een wonder verrichtte.

475
00:27:48,110 --> 00:27:53,510
Er staat alleen dat Hij het voedsel
uitdeelde, de 5 broden en de 2 vissen.

476
00:27:53,510 --> 00:27:57,110
Maar natuurlijk herkennen wij dit
als een wonder van vermenigvuldiging,

477
00:27:57,110 --> 00:28:02,030
want zoals Andreas terecht zei, kon je
met die hoeveelheid voedsel onmogelijk

478
00:28:02,030 --> 00:28:06,110
zo'n groot aantal mensen voeden,
tenzij het vermeerderd werd.

479
00:28:06,110 --> 00:28:08,450
Nu zijn er mensen die altijd proberen

480
00:28:08,450 --> 00:28:12,350
naturalistische verklaringen te
vinden voor de wonderen van Jezus.

481
00:28:12,350 --> 00:28:14,690
Ik weet niet of je je daarvan bewust bent.

482
00:28:14,690 --> 00:28:18,050
Er zijn theologen met een meer
naturalistische instelling

483
00:28:18,050 --> 00:28:20,870
die eigenlijk niet eens
in wonderen geloven.

484
00:28:20,870 --> 00:28:25,130
Zij gaan er wel van uit dat deze
verhalen een historische basis hadden,

485
00:28:25,130 --> 00:28:28,310
en proberen daarom uit te
leggen hoe ze konden gebeuren

486
00:28:28,310 --> 00:28:30,290
zonder een werkelijk wonder.

487
00:28:30,290 --> 00:28:34,790
En wat ze dan vaak zeggen, is dat al die
mensen die gekomen waren om Jezus te horen

488
00:28:34,790 --> 00:28:39,710
spreken, hun eigen eten hadden meegenomen,
maar dat ze beseften dat er veel andere

489
00:28:39,710 --> 00:28:42,890
mensen om hen heen waren die misschien
hun eten zouden willen als ze

490
00:28:42,890 --> 00:28:44,570
het tevoorschijn haalden.

491
00:28:44,570 --> 00:28:46,610
Dus verstopten ze het.

492
00:28:46,610 --> 00:28:49,250
Ze verstopten hun lunch onder hun mantels.

493
00:28:49,250 --> 00:28:52,910
En dus at niemand, en leek
iedereen zonder eten te zitten,

494
00:28:52,910 --> 00:28:56,090
omdat niemand zijn eten
tevoorschijn wilde halen uit

495
00:28:56,090 --> 00:29:00,410
angst dat iemand anders er iets van
zou willen. Ze wilden niet delen.

496
00:29:00,410 --> 00:29:04,490
En toen ze zagen dat deze jongen zijn
hele lunch afstond, inspireerde hen dat,

497
00:29:04,490 --> 00:29:07,610
en ze begonnen allemaal hun
eigen eten tevoorschijn te halen.

498
00:29:07,610 --> 00:29:10,670
Nou, als hij het kon doen, dan
kan ik het zeker ook, dachten ze.

499
00:29:10,670 --> 00:29:13,070
Dus begonnen ze hun eten
tevoorschijn te halen,

500
00:29:13,070 --> 00:29:16,730
en opeens was er genoeg
eten voor iedereen.

501
00:29:16,730 --> 00:29:18,770
Nu, dat zou ontroerend zijn.

502
00:29:18,770 --> 00:29:21,050
Dat zou inspirerend zijn.

503
00:29:21,050 --> 00:29:24,530
Dat zou prachtig zijn, maar het zou
niet zijn wat hier beschreven wordt.

504
00:29:24,530 --> 00:29:26,870
Er staat dat Jezus het eten uitdeelde.

505
00:29:26,870 --> 00:29:31,130
Er staat niet dat de mensen hun eigen eten
tevoorschijn haalden en het met elkaar

506
00:29:31,130 --> 00:29:32,270
begonnen te delen.

507
00:29:32,270 --> 00:29:35,450
Bovendien staat er dat de
mensen dit als een wonder zagen,

508
00:29:35,450 --> 00:29:39,290
en hoewel we figuurlijk zouden kunnen
zeggen dat het een wonder is wanneer

509
00:29:39,290 --> 00:29:43,670
gierige mensen vrijgevig worden, is dat
niet het soort wonder dat de reactie

510
00:29:43,670 --> 00:29:47,150
veroorzaakt die deze
mensen op Jezus hadden.

511
00:29:47,150 --> 00:29:51,410
Bovendien zou het, om zo te zeggen, de
vrijgevigheid van de jongen zijn geweest,

512
00:29:51,410 --> 00:29:55,310
niet Jezus, die het
wonder had geïnspireerd.

513
00:29:55,310 --> 00:29:59,330
Dan zou Jezus eigenlijk geen enkele reden
hebben om enige eer te krijgen voor wat

514
00:29:59,330 --> 00:30:00,830
er gedaan was.

515
00:30:00,830 --> 00:30:05,330
Iedereen zou de jongen moeten eren:
"Jij hebt ons genezen van onze zelfzucht

516
00:30:05,330 --> 00:30:07,970
en onze gierigheid."

517
00:30:07,970 --> 00:30:10,850
Niets in de manier waarop
het verhaal verteld wordt,

518
00:30:10,850 --> 00:30:13,010
past werkelijk bij dat scenario.

519
00:30:13,010 --> 00:30:15,830
Hoewel zo'n verhaal zou kunnen
gebeuren, is het niet het verhaal dat

520
00:30:15,830 --> 00:30:17,330
hier beschreven wordt.

521
00:30:17,330 --> 00:30:20,090
En dus aten ze zoveel als ze wilden.

522
00:30:20,090 --> 00:30:23,810
Toen ze verzadigd waren, zei
Hij tegen Zijn discipelen:

523
00:30:23,810 --> 00:30:27,110
En toen zij verzadigd waren,
zei Hij tegen Zijn discipelen:

524
00:30:27,110 --> 00:30:31,910
Verzamel de overgebleven stukken,
zodat er niets verloren gaat.

525
00:30:31,910 --> 00:30:34,550
Toen ze begonnen, hadden ze
niet genoeg voor iedereen,

526
00:30:34,550 --> 00:30:39,650
maar daarna aten ze allemaal zoveel
als ze wilden en waren verzadigd.

527
00:30:39,650 --> 00:30:43,010
En toen zeiden ze: nou,
er is nog wat extra over.

528
00:30:43,010 --> 00:30:46,670
Laten we het gaan verzamelen,
zodat we niets verspillen.

529
00:30:46,670 --> 00:30:49,310
Nu zou je denken dat als er ooit eten was

530
00:30:49,310 --> 00:30:53,990
waarvan het geen ramp zou zijn om het te
verspillen, het wel dit eten zou zijn,

531
00:30:53,990 --> 00:30:56,510
dat zo vrijelijk gekomen was.

532
00:30:56,510 --> 00:31:01,010
Als je hard had moeten werken voor je
eten en ervoor had betaald, zou je zeggen:

533
00:31:01,010 --> 00:31:05,630
ik wil hier niets van verspillen,
want dat is mijn zuurverdiende eten.

534
00:31:05,630 --> 00:31:09,770
Maar dit is eten dat op
bovennatuurlijke wijze gekomen was,

535
00:31:09,770 --> 00:31:15,650
zonder dat iemand ervoor hoefde te werken,
behalve dan dat Jezus het uitdeelde.

536
00:31:15,650 --> 00:31:20,210
Het was gratis eten, dus wie maakt
het uit als het gewoon blijft liggen

537
00:31:20,210 --> 00:31:21,710
en verspild wordt?

538
00:31:21,710 --> 00:31:24,470
Wel, het maakte Jezus wél iets uit.

539
00:31:24,470 --> 00:31:26,870
Hij ging zorgvuldig met de gaven om.

540
00:31:26,870 --> 00:31:30,050
Hij wilde wonderen niet als
vanzelfsprekend beschouwen.

541
00:31:30,050 --> 00:31:31,250
Eten is belangrijk.

542
00:31:31,250 --> 00:31:33,050
Er zijn mensen die honger lijden.

543
00:31:33,050 --> 00:31:34,970
We willen het niet verspillen.

544
00:31:34,970 --> 00:31:38,030
En dus verzamelden ze het,
en dat was belangrijk,

545
00:31:38,030 --> 00:31:41,330
want het toonde aan
hoeveel overschot er was.

546
00:31:41,330 --> 00:31:46,430
En het trof zo dat er 12 manden vol
waren van wat ze verzameld hadden.

547
00:31:46,430 --> 00:31:50,270
Zij verzamelden ze nu en vulden
twaalf manden met stukken van de

548
00:31:50,270 --> 00:31:54,830
vijf gerstebroden die overgebleven
waren bij hen die gegeten hadden.

549
00:31:54,830 --> 00:31:56,750
Misschien waren er geen vissen over.

550
00:31:56,750 --> 00:32:00,950
Maar de 12 manden — het getal
12 is zeker veelzeggend.

551
00:32:00,950 --> 00:32:03,710
Ofwel betekende het dat
elk van de discipelen,

552
00:32:03,710 --> 00:32:06,470
nadat ze klaar waren met
het uitdelen aan de anderen,

553
00:32:06,470 --> 00:32:10,370
ook zelf een flinke lunch kreeg — dat is
een mogelijke betekenis die we hieruit

554
00:32:10,370 --> 00:32:14,330
zouden moeten opmaken — of het
betekende dat de discipelen niet als

555
00:32:14,330 --> 00:32:16,490
eersten konden eten.

556
00:32:16,490 --> 00:32:19,610
Ze waren druk bezig met bedienen.

557
00:32:19,610 --> 00:32:22,730
Jezus nam het eten, gaf
het aan Zijn discipelen,

558
00:32:22,730 --> 00:32:25,130
en zij gaven het aan de mensen.

559
00:32:25,130 --> 00:32:28,430
Ik heb weleens in een vliegtuig
gezeten waar een paar leden van het

560
00:32:28,430 --> 00:32:31,610
cabinepersoneel 150 mensen bedienden.

561
00:32:31,610 --> 00:32:33,770
Het lijkt voor hen veel werk.

562
00:32:33,770 --> 00:32:37,610
Maar ik zie dat ze pas achterin gaan
zitten om hun eigen eten te krijgen,

563
00:32:37,610 --> 00:32:40,130
nadat ze alle anderen bediend hebben.

564
00:32:40,130 --> 00:32:43,370
Als het om 5000 mannen ging,
plus vrouwen en kinderen,

565
00:32:43,370 --> 00:32:45,890
dan is dat een enorme cateringklus.

566
00:32:45,890 --> 00:32:50,750
En 12 man die dat helemaal zelf deden,
waren waarschijnlijk behoorlijk uitgeput.

567
00:32:50,750 --> 00:32:53,330
Ze hadden waarschijnlijk geen
tijd gehad om zelf te eten,

568
00:32:53,330 --> 00:32:57,650
terwijl ze het eten uitdeelden en
ervoor zorgden dat iedereen iets kreeg.

569
00:32:57,650 --> 00:32:59,690
Dus nadat ze klaar waren met bedienen,

570
00:32:59,690 --> 00:33:03,290
kregen ze ieder een hele mand voor
zichzelf, en dat was hun beloning.

571
00:33:03,290 --> 00:33:07,130
Maar ze moesten eerst anderen
bedienen voordat ze zelf konden eten.

572
00:33:07,130 --> 00:33:11,811
En er staat: toen die mensen het
teken zagen dat Jezus gedaan had —

573
00:33:11,811 --> 00:33:15,530
dit wordt hier dus gezegd als iets wat
Jezus deed, niet iets wat de jongen deed.

574
00:33:15,530 --> 00:33:19,310
De mensen werden niet geïnspireerd
door de vrijgevigheid van de jongen.

575
00:33:19,310 --> 00:33:22,730
Ze werden geïnspireerd
door wat Jezus deed.

576
00:33:22,730 --> 00:33:25,611
En het was een van de tekenen —

577
00:33:25,611 --> 00:33:29,270
hetzelfde woord dat overal in het
Evangelie van Johannes gebruikt wordt

578
00:33:29,270 --> 00:33:32,510
voor de wonderen die
Jezus deed. Ze zeiden:

579
00:33:32,510 --> 00:33:37,610
Toen de mensen dan het teken dat Jezus
gedaan had, gezien hadden, zeiden zij:

580
00:33:37,610 --> 00:33:41,570
Híj is werkelijk de Profeet,
Die in de wereld komen zou.

581
00:33:41,570 --> 00:33:44,391
De profeet die in de wereld zou
komen, hebben we al eerder gezien —

582
00:33:44,391 --> 00:33:47,390
die wordt namelijk al
genoemd in hoofdstuk 1.

583
00:33:47,390 --> 00:33:51,050
Toen de delegatie van de Farizeeën
uit Jeruzalem kwam om Johannes

584
00:33:51,050 --> 00:33:54,230
de Doper te ondervragen,
was hun eerste vraag:

585
00:33:54,230 --> 00:33:55,310
Bent u de Messias?

586
00:33:55,310 --> 00:33:56,390
En hij zei:

587
00:33:56,390 --> 00:33:57,410
Nee.

588
00:33:57,410 --> 00:33:58,490
Toen vroegen ze:

589
00:33:58,490 --> 00:34:00,050
Bent u Elia?

590
00:34:00,050 --> 00:34:01,310
En hij zei:

591
00:34:01,310 --> 00:34:02,510
Nee.

592
00:34:02,510 --> 00:34:03,710
En toen vroegen ze:

593
00:34:03,710 --> 00:34:05,510
Bent u de profeet?

594
00:34:05,510 --> 00:34:06,950
En hij zei:

595
00:34:06,950 --> 00:34:07,550
Nee.

596
00:34:07,550 --> 00:34:11,150
En daarmee bedoelden ze hetzelfde
als wat deze mensen bedoelen

597
00:34:11,150 --> 00:34:15,410
wanneer ze spreken over de profeet
die in de wereld zou komen.

598
00:34:15,410 --> 00:34:18,050
Dat is duidelijk een verwijzing
naar de voorspelling van

599
00:34:18,050 --> 00:34:22,850
Mozes in Deuteronomium 18 vers 18,
dat God een andere profeet zou doen

600
00:34:22,850 --> 00:34:25,010
opstaan, zoals Mozes.

601
00:34:25,010 --> 00:34:30,110
En het boek Deuteronomium sluit af nadat
het de dood van Mozes heeft verteld.

602
00:34:30,110 --> 00:34:31,190
Er staat:

603
00:34:31,190 --> 00:34:34,970
En er is in Israël geen profeet
meer opgestaan zoals Mozes,

604
00:34:34,970 --> 00:34:37,970
die de HEERE kende van
aangezicht tot aangezicht,

605
00:34:37,970 --> 00:34:42,950
Dus Deuteronomium laat de lezer achter
— sterker nog, het hele wetboek,

606
00:34:42,950 --> 00:34:47,570
de hele Thora, sluit af met de
uitspraak van een onvervulde belofte.

607
00:34:47,570 --> 00:34:53,030
Deuteronomium 18 zegt dat God een profeet
zal doen opstaan zoals Mozes, en Hij zegt:

608
00:34:53,030 --> 00:34:55,490
Of, zoals het in de Septuaginta staat:

609
00:34:55,490 --> 00:34:58,250
Zo wordt het aangehaald door
Petrus in Handelingen 3,

610
00:34:58,250 --> 00:35:01,070
waar hij de Septuaginta citeert.

611
00:35:01,070 --> 00:35:03,770
Deze profeet die zou komen,
die Mozes had voorspeld,

612
00:35:03,770 --> 00:35:07,970
was dus iemand naar wie het volk
absoluut verplicht was te luisteren.

613
00:35:07,970 --> 00:35:11,030
Deden ze dat niet, dan zouden ze
worden afgesneden van het volk.

614
00:35:11,030 --> 00:35:14,930
Dat betekent dat als een Joods
persoon deze profeet niet volgde,

615
00:35:14,930 --> 00:35:17,630
hij geen deel meer zou
uitmaken van Israël.

616
00:35:17,630 --> 00:35:20,510
Hij zou worden afgesneden van het volk.

617
00:35:20,510 --> 00:35:24,230
Na de komst van die profeet zou Israël
dus worden gedefinieerd door wie deze

618
00:35:24,230 --> 00:35:27,470
profeet volgden, want
iedereen die dat niet deed,

619
00:35:27,470 --> 00:35:31,550
zou worden afgesneden van Israël,
ook al was hij van Joodse afkomst.

620
00:35:31,550 --> 00:35:35,810
Zo wordt Israël plotseling opnieuw
gedefinieerd door de komst van die

621
00:35:35,810 --> 00:35:41,330
profeet: het betekent voortaan
hen die deze profeet volgen.

622
00:35:41,330 --> 00:35:45,770
Deuteronomium bevat dus die voorspelling
en sluit dan in zijn laatste woorden af

623
00:35:45,770 --> 00:35:47,750
met de uitspraak:

624
00:35:47,750 --> 00:35:54,050
sinds Mozes gestorven is, is er geen
profeet meer opgestaan zoals Mozes.

625
00:35:54,050 --> 00:35:57,410
En zo sluit het boek van de
Thora, de vijf boeken van Mozes,

626
00:35:57,410 --> 00:36:01,490
af met deze uitspraak van
tekortkoming, deze uitspraak van

627
00:36:01,490 --> 00:36:06,350
iets dat verwacht wordt
maar nog niet is gekomen.

628
00:36:06,350 --> 00:36:10,070
En daarom keken de Joden
uit naar deze profeet.

629
00:36:10,070 --> 00:36:13,730
Nu weten we, vanuit wat het
Nieuwe Testament ons leert,

630
00:36:13,730 --> 00:36:16,550
dat die profeet dezelfde
persoon is als de Messias,

631
00:36:16,550 --> 00:36:23,210
want Jezus is die profeet
en Jezus is de Messias.

632
00:36:23,210 --> 00:36:27,170
De rabbijnen stelden die twee
niet per se gelijk aan elkaar.

633
00:36:27,170 --> 00:36:30,470
In het volksgeloof deed de
gewone Jood dat misschien wel,

634
00:36:30,470 --> 00:36:34,490
want de rabbijnen hadden allerlei
verschillende opvattingen over de Messias.

635
00:36:34,490 --> 00:36:37,970
Maar velen van hen kenden onderscheiden
rollen toe aan de profeet die zou komen

636
00:36:37,970 --> 00:36:40,910
enerzijds, en de Messias
die zou komen anderzijds,

637
00:36:40,910 --> 00:36:43,190
en Elia weer als iemand anders.

638
00:36:43,190 --> 00:36:46,550
En daarom stelden ze Johannes
ook alle drie de vragen.

639
00:36:46,550 --> 00:36:48,650
Ben jij de Messias? Nee.

640
00:36:48,650 --> 00:36:52,910
Ben jij Elia? Nee. Ben
jij de profeet? Nee.

641
00:36:52,910 --> 00:36:56,150
De geleerde Joden zagen dit
als verschillende personen.

642
00:36:56,150 --> 00:36:59,150
In elk geval leek dat voor
de meesten van hen te gelden.

643
00:36:59,150 --> 00:37:01,790
Maar je weet heel goed
dat zelfs vandaag de dag,

644
00:37:01,790 --> 00:37:04,190
terwijl alle christenen een Bijbel hebben,

645
00:37:04,190 --> 00:37:07,550
ze allemaal behoorlijk in verwarring
kunnen zijn over wat de eschatologie

646
00:37:07,550 --> 00:37:11,871
inhoudt — zelfs over wat binnen hun
eigen kerkgenootschap wordt aangehangen —

647
00:37:11,871 --> 00:37:14,390
als ze het nooit duidelijk
onderwezen hebben gekregen

648
00:37:14,390 --> 00:37:16,970
of er gewoon nooit mee
bekend zijn geraakt.

649
00:37:16,970 --> 00:37:20,870
Zelfs christenen kunnen hun eigen Bijbel
lezen en toch in verwarring zijn over

650
00:37:20,870 --> 00:37:23,030
de christelijke eschatologie.

651
00:37:23,030 --> 00:37:26,690
Joden die geen Bijbels hadden om
te lezen, die meestal boeren waren,

652
00:37:26,690 --> 00:37:29,810
waarschijnlijk ongeletterd,
en als ze al konden lezen,

653
00:37:29,810 --> 00:37:33,231
dan hadden ze in elk geval geen
toegang tot Bijbels om ze te lezen —

654
00:37:33,231 --> 00:37:37,610
die waren dus wellicht niet erg vertrouwd
met de details van het eschatologische

655
00:37:37,610 --> 00:37:39,290
gedachtegoed van hun rabbi.

656
00:37:39,290 --> 00:37:41,450
En in hun eigen gedachten hadden ze de

657
00:37:41,450 --> 00:37:45,590
profeet die Mozes had voorspeld
misschien gelijkgesteld aan de Messias.

658
00:37:45,590 --> 00:37:48,290
Voor hen was het misschien
allemaal door elkaar gehusseld.

659
00:37:48,290 --> 00:37:51,770
En als dat zo was, dan hadden ze het
per ongeluk toch bij het rechte eind,

660
00:37:51,770 --> 00:37:54,230
want dat bleek uiteindelijk
het geval te zijn.

661
00:37:54,230 --> 00:37:57,950
Jezus was de profeet,
en Hij was de Messias.

662
00:37:57,950 --> 00:37:59,990
Het was toch dezelfde persoon.

663
00:37:59,990 --> 00:38:03,290
En dat is wellicht hoe de
mensen dachten, want ze zeiden:

664
00:38:03,290 --> 00:38:08,330
Toen de mensen dan het teken dat Jezus
gedaan had, gezien hadden, zeiden zij:

665
00:38:08,330 --> 00:38:12,410
Híj is werkelijk de Profeet,
Die in de wereld komen zou.

666
00:38:12,410 --> 00:38:14,270
En het volgende vers zegt:

667
00:38:14,270 --> 00:38:20,510
Omdat Jezus nu wist dat zij zouden komen
en Hem met geweld mee zouden nemen om Hem

668
00:38:20,510 --> 00:38:25,670
koning te maken, trok Hij Zich opnieuw
terug op de berg, Hij Zelf alleen.

669
00:38:25,670 --> 00:38:29,570
Ze zouden Hem moeilijk met geweld hebben
willen grijpen om Hem koning te maken,

670
00:38:29,570 --> 00:38:32,570
tenzij ze Hem als de Messias zagen.

671
00:38:32,570 --> 00:38:36,890
Want zoiets zou door de Romeinen gezien
worden als een revolutionaire daad.

672
00:38:36,890 --> 00:38:39,170
Als Hij niet werkelijk
de Messias bleek te zijn,

673
00:38:39,170 --> 00:38:42,050
zou dat in een bloedbad
worden neergeslagen.

674
00:38:42,050 --> 00:38:47,150
Dat wisten ze uit de geschiedenis,
de recente geschiedenis.

675
00:38:47,150 --> 00:38:51,590
Er waren in de tijd van deze mensen al
verschillende valse messiassen geweest,

676
00:38:51,590 --> 00:38:56,090
pretendenten die zelfs tijdens
hun eigen leven waren opgestaan.

677
00:38:56,090 --> 00:38:59,090
De bekendste van hen
was Judas de Galileeër —

678
00:38:59,090 --> 00:39:01,490
niet een van de Judassen
die we uit de Bijbel kennen,

679
00:39:01,490 --> 00:39:03,830
maar bekend uit de geschiedenis.

680
00:39:03,830 --> 00:39:06,530
Judas de Galileeër was in
het jaar 6 na Christus,

681
00:39:06,530 --> 00:39:08,630
toen Jezus ongeveer tien jaar oud was,

682
00:39:08,630 --> 00:39:12,650
begonnen met de Zeloten-partij door
een opstand tegen Rome te ontketenen,

683
00:39:12,650 --> 00:39:14,750
een soort messiaanse beweging.

684
00:39:14,750 --> 00:39:18,470
En Rome had die neergeslagen
en de meeste mensen die erbij

685
00:39:18,470 --> 00:39:20,330
betrokken waren, gekruisigd.

686
00:39:20,330 --> 00:39:24,710
En dat deed Rome doorgaans wanneer
iemand zich koning naast Caesar noemde.

687
00:39:24,710 --> 00:39:25,970
Een Messias.

688
00:39:25,970 --> 00:39:29,810
Het woord Messias was voor de
Romeinen een zeer bedreigend woord.

689
00:39:29,810 --> 00:39:34,310
Niet omdat zíj in de Messias geloofden,
maar omdat de Joden dat deden.

690
00:39:34,310 --> 00:39:37,550
En omdat de Joden, wanneer ze dachten
de Messias gevonden te hebben,

691
00:39:37,550 --> 00:39:41,330
daardoor oproerig en onregeerbaar
en revolutionair werden.

692
00:39:41,330 --> 00:39:43,550
En dat bezorgde de Romeinen problemen.

693
00:39:43,550 --> 00:39:46,850
En de Romeinen sloegen
hen zonder genade neer.

694
00:39:46,850 --> 00:39:51,290
Dus het feit dat deze mensen
zeiden: laten we Hem koning maken,

695
00:39:51,290 --> 00:39:54,710
betekent dat ze gedacht moeten
hebben dat Hij de Messias was.

696
00:39:54,710 --> 00:39:57,890
Anders zouden ze al hun kruit
verschieten aan een man die

697
00:39:57,890 --> 00:40:00,350
hen toch niet zou kunnen verlossen.

698
00:40:00,350 --> 00:40:04,910
Alleen de Messias zou hen verlossen, en
het was de Messias die de koning zou zijn.

699
00:40:04,910 --> 00:40:09,230
Het was de Messias uit de lijn van
David die ze als koning verwachtten.

700
00:40:09,230 --> 00:40:12,230
Iedereen wist dat de
Messias de koning zou zijn.

701
00:40:12,230 --> 00:40:17,091
Nu, de profeet over wie Mozes sprak —
misschien was dat wel iemand anders —

702
00:40:17,091 --> 00:40:19,730
maar de Messias was de koning.

703
00:40:19,730 --> 00:40:24,290
Maar deze mensen, misschien zagen
sommigen van hen Hem als de profeet,

704
00:40:24,290 --> 00:40:29,690
en misschien veranderde hun opvatting
daarna in Messias. Dat weten we niet.

705
00:40:29,690 --> 00:40:32,690
Of misschien dachten ze gewoon
dat de profeet en de Messias

706
00:40:32,690 --> 00:40:34,430
een en dezelfde persoon waren.

707
00:40:34,430 --> 00:40:37,010
Hoeveel theologische kennis
deze mensen precies hadden,

708
00:40:37,010 --> 00:40:40,730
is moeilijk vast te stellen, want
zelfs in het Evangelie van Johannes

709
00:40:40,730 --> 00:40:45,470
zijn er momenten waarop Johannes optekent
wat de menigten onder elkaar zeiden.

710
00:40:45,470 --> 00:40:48,590
Sommigen zeiden dat deze man
de Messias niet kon zijn,

711
00:40:48,590 --> 00:40:53,030
omdat niemand zou weten waar de
Messias vandaan kwam wanneer Hij kwam.

712
00:40:53,030 --> 00:40:56,570
Dat was blijkbaar een van de
meningen die de ronde deden.

713
00:40:56,570 --> 00:40:59,270
De Messias komt zomaar uit het niets.

714
00:40:59,270 --> 00:41:02,750
Niemand zal weten waar Hij vandaan komt.

715
00:41:02,750 --> 00:41:06,530
Bij een andere gelegenheid zeiden de
menigten dat deze man de Messias niet kon

716
00:41:06,530 --> 00:41:11,690
zijn, omdat de Messias uit Bethlehem
zou komen, terwijl Hij uit Galilea kwam.

717
00:41:11,690 --> 00:41:16,130
Nu waren ze hier wat beter geïnformeerd
over waar de Messias vandaan zou komen,

718
00:41:16,130 --> 00:41:19,550
maar niet erg goed geïnformeerd
over waar Jezus vandaan kwam,

719
00:41:19,550 --> 00:41:21,950
want Hij was in Bethlehem geboren.

720
00:41:21,950 --> 00:41:26,570
Maar het punt is: sommigen zeiden dat de
Messias zomaar uit het niets zou komen.

721
00:41:26,570 --> 00:41:30,230
Anderen zeiden: nee,
Hij komt uit Bethlehem.

722
00:41:30,230 --> 00:41:32,690
Er was geen eensluidende mening.

723
00:41:32,690 --> 00:41:37,970
Er was alleen dit algemene gevoel dat
God iemand zou sturen om ons te redden.

724
00:41:37,970 --> 00:41:41,030
Er is deze profeet over wie Mozes sprak.

725
00:41:41,030 --> 00:41:45,230
Er is deze Messias uit de lijn van
David die verondersteld werd te komen,

726
00:41:45,230 --> 00:41:47,751
en al die verschillende
meningen daaromheen —

727
00:41:47,751 --> 00:41:52,430
net zoals er tegenwoordig verschillende
meningen zijn over eschatologie.

728
00:41:52,430 --> 00:41:56,510
Ik bedoel, alle christenen
verwachten dat Jezus terugkomt,

729
00:41:56,510 --> 00:42:01,970
maar dat is zo ongeveer het enige wat
ze gemeenschappelijk hebben in hun...

730
00:42:01,970 --> 00:42:06,890
Er zijn zoveel andere details die
omstreden zijn binnen de eschatologie.

731
00:42:06,890 --> 00:42:10,070
Bij de Joden en de rabbijnen
was dat niet anders.

732
00:42:10,070 --> 00:42:14,690
Maar het is duidelijk dat de menigte,
toen ze zag dat Jezus hen had gevoed,

733
00:42:14,690 --> 00:42:17,150
concludeerde dat Hij de profeet was.

734
00:42:17,150 --> 00:42:21,830
En blijkbaar, tegelijkertijd, of doordat
hun ideeën binnen een paar ogenblikken al

735
00:42:21,830 --> 00:42:26,150
veranderden, begonnen ze te
concluderen dat Hij de Messias was.

736
00:42:26,150 --> 00:42:28,670
En omdat Hij geen aanstalten leek te maken

737
00:42:28,670 --> 00:42:31,790
om hen als een leger
tegen Rome te mobiliseren,

738
00:42:31,790 --> 00:42:39,170
besloten ze zelf het initiatief te nemen
en Hem te dwingen hun koning te worden.

739
00:42:39,170 --> 00:42:42,470
Waarom zou de spijziging van de
vijfduizend nu juist dat effect op

740
00:42:42,470 --> 00:42:43,370
hen hebben gehad?

741
00:42:43,370 --> 00:42:46,010
Hij had immers nog veel
meer wonderen gedaan.

742
00:42:46,010 --> 00:42:48,350
Waarom deden ze dat niet
toen Hij melaatsen genas?

743
00:42:48,350 --> 00:42:52,310
Of toen Hij de dochter van Jaïrus
opwekte, wat hiervoor al gebeurd was?

744
00:42:52,310 --> 00:42:56,510
Waarom trokken ze uit juist dit
wonder die specifieke conclusie?

745
00:42:56,510 --> 00:43:00,950
En waarom nemen alle evangeliën,
inclusief Johannes, dit verhaal op?

746
00:43:00,950 --> 00:43:04,550
Waarom springt dit wonder er niet
alleen bij de evangelieschrijvers uit,

747
00:43:04,550 --> 00:43:10,250
maar ook bij de mensen die toekeken
en zeiden: oké, dit is Hem?

748
00:43:10,250 --> 00:43:12,530
Er spelen een paar dingen een rol.

749
00:43:12,530 --> 00:43:16,910
Beide zijn opnieuw stromingen binnen de
rabbijnse leer die destijds in omloop

750
00:43:16,910 --> 00:43:20,030
waren en die de mensen
waarschijnlijk gehoord hadden.

751
00:43:20,030 --> 00:43:23,450
De ene was dat een beroemde
rabbijn had gezegd dat,

752
00:43:23,450 --> 00:43:26,930
zoals de oorspronkelijke
Verlosser van Israël, Mozes,

753
00:43:26,930 --> 00:43:32,330
het volk met manna had gevoed, zo
ook de tweede Verlosser, de Messias,

754
00:43:32,330 --> 00:43:34,610
het volk met manna zou voeden.

755
00:43:34,610 --> 00:43:38,150
Dit was dus overduidelijk een
wonderbaarlijke voorziening van brood,

756
00:43:38,150 --> 00:43:42,230
zeker zo wonderbaarlijk als het manna.

757
00:43:42,230 --> 00:43:46,310
De volgende dag, in de rede die we
later in dit hoofdstuk zullen bekijken,

758
00:43:46,310 --> 00:43:49,550
daagden de mensen Jezus daadwerkelijk uit.

759
00:43:49,550 --> 00:43:52,250
Mozes gaf ons manna in de woestijn.

760
00:43:52,250 --> 00:43:53,750
Geeft U ons ook maar te eten.

761
00:43:53,750 --> 00:43:57,350
En zo waren ze in hun gedachten dit
misschien aan het verbinden met Mozes als

762
00:43:57,350 --> 00:43:59,030
de eerste bevrijder.

763
00:43:59,030 --> 00:44:02,570
En de rabbijnen zeiden dat de
tweede bevrijder hetzelfde zou doen,

764
00:44:02,570 --> 00:44:07,070
dat Hij hun manna zou
geven en hen zou bevrijden.

765
00:44:07,070 --> 00:44:10,430
Een andere stroming binnen het Joodse
denken, binnen het rabbijnse denken,

766
00:44:10,430 --> 00:44:12,710
hield in dat de ark van het verbond,

767
00:44:12,710 --> 00:44:18,110
die verdween toen de Babyloniërs de
tempel rond 586 voor Christus verwoestten,

768
00:44:18,110 --> 00:44:20,450
door Jeremia was gered.

769
00:44:20,450 --> 00:44:24,590
Niemand weet eigenlijk wat er met
de ark van het verbond gebeurd is.

770
00:44:24,590 --> 00:44:27,350
Op de Babylonische reliëfs die, meen ik,

771
00:44:27,350 --> 00:44:30,050
tegenwoordig in het British
Museum te zien zijn,

772
00:44:30,050 --> 00:44:33,950
staan uitgehouwen afbeeldingen van
de Babyloniërs die bij dat incident

773
00:44:33,950 --> 00:44:36,170
de buit uit Jeruzalem wegdroegen.

774
00:44:36,170 --> 00:44:38,990
Je ziet hen bijvoorbeeld
de menora, de kandelaar,

775
00:44:38,990 --> 00:44:41,690
en een deel van het meubilair
uit de tempel dragen.

776
00:44:41,690 --> 00:44:44,750
Maar het toont niet dat
ze ook de ark droegen.

777
00:44:44,750 --> 00:44:48,050
En dus is het niet bekend of
de Babyloniërs de ark hebben

778
00:44:48,050 --> 00:44:50,570
buitgemaakt of niet.

779
00:44:50,570 --> 00:44:55,610
En onder de Joden bestond de overlevering
dat Jeremia op de een of andere manier de

780
00:44:55,610 --> 00:45:01,550
ark uit de tempel had weten te krijgen en
die met zich mee had genomen naar Egypte.

781
00:45:01,550 --> 00:45:07,070
Wat de Bijbel ons vertelt, is dat Jeremia
en een groep Joden naar Egypte vluchtten

782
00:45:07,070 --> 00:45:09,530
voordat de tempel verwoest werd.

783
00:45:09,530 --> 00:45:11,510
Ze wisten dat het zou gebeuren.

784
00:45:11,510 --> 00:45:16,130
Ze wisten dat de Babyloniërs zouden
terugkomen om de dood van de door Babylon

785
00:45:16,130 --> 00:45:19,670
aangestelde gouverneur Gedalia te wreken.

786
00:45:19,670 --> 00:45:21,650
Iemand had hem vermoord.

787
00:45:21,650 --> 00:45:24,830
En dus wisten ze dat er
represailles zouden volgen.

788
00:45:24,830 --> 00:45:29,870
Ze wisten dat Nebukadnezar zou
terugkomen om hen te vernietigen.

789
00:45:29,870 --> 00:45:32,090
Jeremia had dit zien aankomen.

790
00:45:32,090 --> 00:45:36,110
Tegen zijn wil werd hij door zijn
metgezellen gedwongen om mee te

791
00:45:36,110 --> 00:45:37,670
gaan naar Egypte.

792
00:45:37,670 --> 00:45:41,930
Toch meenden de Joden dat hij in elk
geval de ark uit de tempel had gered en

793
00:45:41,930 --> 00:45:43,790
meegenomen naar Egypte.

794
00:45:43,790 --> 00:45:46,130
En dat was een zeer sterke overlevering.

795
00:45:46,130 --> 00:45:49,070
Nu werd er gezegd dat
de ark, onder andere,

796
00:45:49,070 --> 00:45:51,950
de gouden pot bevatte met het manna erin.

797
00:45:51,950 --> 00:45:56,750
In de dagen van Mozes had Mozes het volk
opgedragen om een deel van het manna dat

798
00:45:56,750 --> 00:46:01,970
gevallen was te nemen, in een gouden
pot te doen en in de ark te bewaren.

799
00:46:01,970 --> 00:46:05,750
De rabbijnen zeiden dat wanneer het
messiaanse tijdperk op het punt stond aan

800
00:46:05,750 --> 00:46:09,410
te breken, Jeremia weer zou
verschijnen met de pot manna,

801
00:46:09,410 --> 00:46:13,430
en dat hij op wonderbaarlijke wijze de
menigten zou voeden met het manna uit

802
00:46:13,430 --> 00:46:14,870
die gouden pot.

803
00:46:14,870 --> 00:46:19,430
Dat is een van de redenen waarom Jezus,
toen Hij bij Caesarea Filippi was,

804
00:46:19,430 --> 00:46:21,350
tegen Zijn discipelen zei:

805
00:46:21,350 --> 00:46:23,750
Wie zeggen de mensen dat Ik ben?

806
00:46:23,750 --> 00:46:24,770
Zij zeiden:

807
00:46:24,770 --> 00:46:27,290
Sommigen zeggen dat U Elia bent.

808
00:46:27,290 --> 00:46:30,230
Sommigen zeggen dat U
Johannes de Doper bent.

809
00:46:30,230 --> 00:46:34,730
Sommigen zeggen dat U Jeremia
bent, of een van de profeten.

810
00:46:34,730 --> 00:46:37,730
Waarom zouden ze zeggen
dat Hij Jeremia was?

811
00:46:37,730 --> 00:46:41,990
Jeremia was al zo'n vijfhonderd
en nog wat jaar eerder gestorven.

812
00:46:41,990 --> 00:46:45,110
Waarom zouden mensen
denken dat Hij Jeremia was?

813
00:46:45,110 --> 00:46:49,010
Dat kwam door dit rabbijnse idee dat
Jeremia weer zou verschijnen bij het

814
00:46:49,010 --> 00:46:53,450
aanbreken van het messiaanse tijdperk,
en dat hij het manna zou meebrengen dat

815
00:46:53,450 --> 00:46:56,090
weggenomen was, dat in de ark had gezeten.

816
00:46:56,090 --> 00:47:00,530
Hij zou het volk voeden, en dat
zou het messiaanse feestmaal zijn.

817
00:47:00,530 --> 00:47:04,310
Nu speelden deze gedachten al door
de hoofden van de Joodse bevolking

818
00:47:04,310 --> 00:47:08,750
voordat Jezus ook maar een voet had gezet
in de tempel of de tabernakel om tot

819
00:47:08,750 --> 00:47:09,890
hen te spreken.

820
00:47:09,890 --> 00:47:15,530
En nu Hij hen op wonderbaarlijke wijze
voedt, is dat voor hen als een signaal.

821
00:47:15,530 --> 00:47:18,590
Dit is het messiaanse tijdperk.

822
00:47:18,590 --> 00:47:20,750
Misschien is dit Jeremia.

823
00:47:20,750 --> 00:47:23,030
Misschien is dit die profeet.

824
00:47:23,030 --> 00:47:25,130
Misschien is dit de Messias.

825
00:47:25,130 --> 00:47:29,630
Maar wie het ook is, dit is
het begin van onze verlossing.

826
00:47:29,630 --> 00:47:32,270
Dit is de tijd waarover gesproken is.

827
00:47:32,270 --> 00:47:36,890
Sommige rabbijnen zeiden dat de
Messias zoiets zou doen: manna geven,

828
00:47:36,890 --> 00:47:38,450
zoals Mozes had gedaan.

829
00:47:38,450 --> 00:47:41,090
Dus de mensen waren behoorlijk opgewonden.

830
00:47:41,090 --> 00:47:44,090
Zo opgewonden zouden ze niet zijn
geweest als ze allemaal gewoon

831
00:47:44,090 --> 00:47:47,750
eten uit hun jaszakken hadden
gehaald en met elkaar hadden gedeeld.

832
00:47:47,750 --> 00:47:51,950
Dat zou hen er niet van overtuigd
hebben dat Jezus de Messias was.

833
00:47:51,950 --> 00:47:56,571
Er was duidelijk een wonder gebeurd, en
dat soort wonder — de menigten voeden —

834
00:47:56,571 --> 00:47:59,690
was precies wat ze in hun traditie
associeerden met de komst van

835
00:47:59,690 --> 00:48:01,910
het messiaanse Koninkrijk.

836
00:48:01,910 --> 00:48:06,890
Jezus zag dus dat ze Hem met geweld
wilden grijpen om Hem koning te maken.

837
00:48:06,890 --> 00:48:12,710
Zijn reactie was dat Hij Zich opnieuw
terugtrok naar een berg, helemaal alleen.

838
00:48:12,710 --> 00:48:15,110
En er staat:

839
00:48:15,110 --> 00:48:17,390
Dat wil zeggen: zonder Jezus.

840
00:48:17,390 --> 00:48:21,050
Hij was boven op de berg aan het
bidden, en zij stapten in de boot

841
00:48:21,050 --> 00:48:22,730
en voeren de zee over.

842
00:48:22,730 --> 00:48:26,030
Johannes vertelt ons niet de
details die ik je nu ga geven,

843
00:48:26,030 --> 00:48:29,810
maar je hebt ze bijna nodig
om er wijs uit te worden.

844
00:48:29,810 --> 00:48:34,310
Waarom zou Jezus de berg opgaan en
de discipelen Hem daar achterlaten?

845
00:48:34,310 --> 00:48:38,750
De andere evangeliën, vooral Mattheüs
en Markus, vertellen ons meer.

846
00:48:38,750 --> 00:48:42,830
Zij vermelden niet dat Jezus doorhad
dat de mensen Hem koning wilden maken.

847
00:48:42,830 --> 00:48:46,850
Wel vertellen ze dat Jezus,
nadat Hij de menigten gevoed had,

848
00:48:46,850 --> 00:48:51,350
Zijn discipelen dwong om in een boot
te stappen en de zee over te steken,

849
00:48:51,350 --> 00:48:54,110
terwijl Hijzelf de berg
opging om te bidden.

850
00:48:54,110 --> 00:48:56,930
De discipelen moeten dat
behoorlijk vreemd gevonden hebben.

851
00:48:56,930 --> 00:48:59,510
Ze waren samen naar die
kant van de zee gekomen,

852
00:48:59,510 --> 00:49:05,030
en nu namen ze de boot zonder Hem, en
Hij zou aan de andere kant achterblijven.

853
00:49:05,030 --> 00:49:07,250
Nou, ze volgden gewoon bevelen op.

854
00:49:07,250 --> 00:49:10,610
Hij had gezegd: steek
over naar de andere kant.

855
00:49:10,610 --> 00:49:13,610
Hij stuurde hen weg en
bleef zelf aan die kant.

856
00:49:13,610 --> 00:49:16,130
Waarom stuurde Hij hen dan weg?

857
00:49:16,130 --> 00:49:18,830
Er staat dat Hij hen dwong om te gaan.

858
00:49:18,830 --> 00:49:21,050
Heel goed mogelijk wist Hij — en Johannes

859
00:49:21,050 --> 00:49:25,910
vertelt ons wat de anderen niet vertellen
— dat dit een soort kruitvatsituatie was.

860
00:49:25,910 --> 00:49:29,150
Er was bijna een soort
massale oproersituatie,

861
00:49:29,150 --> 00:49:32,510
waarbij de mensen Jezus tegen
Zijn wil wilden grijpen en tot

862
00:49:32,510 --> 00:49:34,730
koning wilden uitroepen.

863
00:49:34,730 --> 00:49:38,150
En Jezus dacht ongetwijfeld dat de
discipelen meegesleept konden worden

864
00:49:38,150 --> 00:49:39,770
in dit enthousiasme.

865
00:49:39,770 --> 00:49:44,210
De discipelen hadden zo ongeveer
dezelfde ideeën over de Messias.

866
00:49:44,210 --> 00:49:47,090
En hoewel ze wisten dat
Jezus de Messias was,

867
00:49:47,090 --> 00:49:50,570
waren ze ongetwijfeld een beetje in
de war over waarom Hij deze messiaanse

868
00:49:50,570 --> 00:49:52,730
dingen niet deed.

869
00:49:52,730 --> 00:49:55,730
Maar als de menigte
Jezus koning had gemaakt,

870
00:49:55,730 --> 00:49:59,690
zouden de discipelen waarschijnlijk
gedacht hebben: kijk,

871
00:49:59,690 --> 00:50:04,430
dit is wat er zou moeten gebeuren.
Dit is de dag. Dit is het uur.

872
00:50:04,430 --> 00:50:06,830
Dit is waar we naar hebben uitgekeken.

873
00:50:06,830 --> 00:50:10,430
En misschien om de discipelen
die waanvoorstelling te besparen,

874
00:50:10,430 --> 00:50:16,070
stuurde Hij hen snel weg en bracht
Hij afstand tussen hen en die menigte.

875
00:50:16,070 --> 00:50:19,490
En daarna bracht Hij afstand
tussen Zichzelf en de menigte,

876
00:50:19,490 --> 00:50:22,370
en ging Hij de heuvel op om te bidden.

877
00:50:22,370 --> 00:50:25,490
Op dat moment stond het natuurlijk
nog niet vast hoe Hij ooit weer bij de

878
00:50:25,490 --> 00:50:29,390
discipelen zou komen zonder
boot, maar het lukte Hem.

879
00:50:29,390 --> 00:50:33,290
Maar er is iets belangrijks
aan deze passage dat Johannes

880
00:50:33,290 --> 00:50:39,770
ons vertelt en de anderen niet, en dat
is dat Jezus geen belangstelling had

881
00:50:39,770 --> 00:50:42,470
om dat soort messiaanse koning te zijn,

882
00:50:42,470 --> 00:50:45,950
hoewel de mensen daar wel
in geïnteresseerd waren.

883
00:50:45,950 --> 00:50:50,210
En dit is eigenlijk precies het
tegenovergestelde van wat veel van onze

884
00:50:50,210 --> 00:50:52,250
populaire leraren ons vertellen.

885
00:50:52,250 --> 00:50:54,350
Want als je bekend bent
met de bedelingenleer,

886
00:50:54,350 --> 00:50:58,490
weet je misschien dat de aanhangers van de
bedelingenleer het met de Joden eens zijn

887
00:50:58,490 --> 00:51:00,050
over de Messias.

888
00:51:00,050 --> 00:51:03,590
Hij zou een militaire,
politieke heerser moeten zijn.

889
00:51:03,590 --> 00:51:08,150
Zij geloven, net als de Joden geloofden,
dat de Messias zou komen om op de troon

890
00:51:08,150 --> 00:51:10,910
van David in Jeruzalem te zitten.

891
00:51:10,910 --> 00:51:15,230
En de bedelingenleer leert dat Jezus
kwam om precies dat aan te bieden.

892
00:51:15,230 --> 00:51:16,790
Hij kwam en zei:

893
00:51:16,790 --> 00:51:19,850
Het Koninkrijk van God is nabij.

894
00:51:19,850 --> 00:51:24,230
Voor de aanhangers van de bedelingenleer
is het Koninkrijk van God een politiek

895
00:51:24,230 --> 00:51:29,330
koninkrijk, met Jezus die
vanuit Jeruzalem regeert.

896
00:51:29,330 --> 00:51:30,950
Waar halen ze dat vandaan?

897
00:51:30,950 --> 00:51:35,210
Dat halen ze uit dezelfde profetieën
als waar de Joden het vandaan haalden.

898
00:51:35,210 --> 00:51:38,270
Zij nemen die profetieën net zo
letterlijk als de Joden dat deden,

899
00:51:38,270 --> 00:51:41,930
en daarom zegt de bedelingenleer
dat dát het Koninkrijk is.

900
00:51:41,930 --> 00:51:46,550
Het is Jezus op de troon in Jeruzalem,
die net als David over de volken,

901
00:51:46,550 --> 00:51:50,570
over de wereld heerst, terwijl
Hij vanuit Jeruzalem regeert.

902
00:51:50,570 --> 00:51:54,590
Dat is precies wat de bedelingenleer
leert dat Jezus kwam doen.

903
00:51:54,590 --> 00:51:58,190
Maar volgens het scenario van de
bedelingenleer bood Hij Zichzelf aan in

904
00:51:58,190 --> 00:52:01,730
die rol, maar Israël verwierp Hem.

905
00:52:01,730 --> 00:52:05,270
En omdat ze Hem verwierpen,
trok Hij het aanbod in,

906
00:52:05,270 --> 00:52:07,790
ging na Zijn opstanding
terug naar de hemel,

907
00:52:07,790 --> 00:52:13,550
en stelde de vestiging van het
Koninkrijk uit tot het duizendjarig rijk.

908
00:52:13,550 --> 00:52:17,630
Jezus zou dus het Koninkrijk
gevestigd hebben toen Hij hier was,

909
00:52:17,630 --> 00:52:19,670
maar de Joden waren daar
niet voor te vinden.

910
00:52:19,670 --> 00:52:24,770
En dus zei Hij gewoon: goed, dan
zul je hierop moeten wachten.

911
00:52:24,770 --> 00:52:30,530
En Hij ging terug naar de hemel en luidde
de bedeling van het gemeentetijdperk in.

912
00:52:30,530 --> 00:52:33,530
Maar wanneer die eindigt en
de gemeente wordt opgenomen,

913
00:52:33,530 --> 00:52:36,710
dan gaat God Zich weer
met Israël bezighouden.

914
00:52:36,710 --> 00:52:41,030
En wanneer Jezus terugkeert, zal Hij dat
koninkrijk vestigen dat Hij de eerste keer

915
00:52:41,030 --> 00:52:43,310
al van plan was te vestigen.

916
00:52:43,310 --> 00:52:45,650
En dat zal het duizendjarig rijk zijn.

917
00:52:45,650 --> 00:52:48,050
En ja, het zal politiek zijn.

918
00:52:48,050 --> 00:52:50,930
Het zal alles zijn wat de
Joden wilden dat het zou zijn.

919
00:52:50,930 --> 00:52:54,950
Hij zal regeren op een troon in
Jeruzalem, net zoals David deed,

920
00:52:54,950 --> 00:52:58,130
en Hij zal Zijn vijanden
met geweld onderwerpen en

921
00:52:58,130 --> 00:53:00,350
regeren met een ijzeren staf.

922
00:53:00,350 --> 00:53:03,110
Dit is wat aanhangers van de
bedelingenleer verwachten,

923
00:53:03,110 --> 00:53:05,030
en dat is wat de Joden verwachtten.

924
00:53:05,030 --> 00:53:07,910
Maar dat scenario lijkt niet
te kloppen met de feiten,

925
00:53:07,910 --> 00:53:12,650
want de evangeliën laten niet zien
dat Jezus Zichzelf als koning aanbood

926
00:53:12,650 --> 00:53:16,790
en dat het volk daar niets voor
voelde. Het is precies andersom.

927
00:53:16,790 --> 00:53:20,810
Juist zij wilden Hem tot koning
dwingen, en Hij voelde daar niets voor.

928
00:53:20,810 --> 00:53:25,490
Hun ideeën over de Messias waren
anders dan Zijn ideeën over de Messias.

929
00:53:25,490 --> 00:53:27,950
Als Hij inderdaad van plan
was geweest dat te doen,

930
00:53:27,950 --> 00:53:31,850
dan was dit precies het moment
om de gelegenheid te grijpen.

931
00:53:31,850 --> 00:53:35,570
Hij heeft op geen enkel ander moment in
Zijn bediening zoveel steun onder het volk

932
00:53:35,570 --> 00:53:38,630
gehad als op dit moment.

933
00:53:38,630 --> 00:53:41,990
Dit was het hoogtepunt
van de Galilese bediening,

934
00:53:41,990 --> 00:53:46,070
en Hij heeft nergens meer
volgelingen gehad dan in Galilea.

935
00:53:46,070 --> 00:53:49,910
Met 15.000 of 20.000
mensen die Hem volgden,

936
00:53:49,910 --> 00:53:54,410
had Hij wat we tegenwoordig
een megakerk zouden noemen.

937
00:53:54,410 --> 00:54:00,230
En als 5.000 daarvan mannen waren, dan
was dat een behoorlijk grote militie.

938
00:54:00,230 --> 00:54:05,030
Koning Saul had maar 3.000 man in
zijn leger, en dat was met opzet.

939
00:54:05,030 --> 00:54:08,570
Dat was de omvang van het
leger dat hij wilde aanhouden,

940
00:54:08,570 --> 00:54:11,690
en in zijn tijd werden ze
onderdrukt door de Filistijnen.

941
00:54:11,690 --> 00:54:14,030
Hij was tevreden met 3.000.

942
00:54:14,030 --> 00:54:19,430
Jezus had er 5.000 kunnen mobiliseren, en
dat zou nog maar het begin zijn geweest.

943
00:54:19,430 --> 00:54:24,170
Als de meeste Joden die er niet bij
waren een Joods leger van 5.000 man tegen

944
00:54:24,170 --> 00:54:28,910
Rome zagen optrekken, zouden ze hun bijlen
en knuppels gepakt hebben om zich bij de

945
00:54:28,910 --> 00:54:34,610
menigte aan te sluiten en tegen Pilatus in
Jeruzalem of tegen Herodes op te trekken.

946
00:54:34,610 --> 00:54:38,150
Er waren toen Romeinse machthebbers
in Galilea en in Judea,

947
00:54:38,150 --> 00:54:41,690
en de Joden zouden zeggen: wow, we
hebben hier een grotere beweging dan we

948
00:54:41,690 --> 00:54:43,430
ooit hebben gehad.

949
00:54:43,430 --> 00:54:47,330
Dus Jezus had dit kunnen doen, als dat
werkelijk was wat het Koninkrijk van

950
00:54:47,330 --> 00:54:48,770
God moest zijn.

951
00:54:48,770 --> 00:54:51,290
Stel dat Jezus het zo
had gezien als de Joden,

952
00:54:51,290 --> 00:54:55,430
en zoals de bedelingenleer het ziet:
dat Hij bedoeld was om op een troon in

953
00:54:55,430 --> 00:54:59,630
Jeruzalem te zitten en daar te
regeren als politieke koning.

954
00:54:59,630 --> 00:55:02,030
Dan was dit Zijn kans geweest.

955
00:55:02,030 --> 00:55:05,810
En het waren niet de Joden die
dit aanbod hebben afgewezen.

956
00:55:05,810 --> 00:55:07,910
Hij heeft dat aanbod nooit gedaan.

957
00:55:07,910 --> 00:55:10,370
Juist zij deden Hem dat aanbod.

958
00:55:10,370 --> 00:55:14,150
Sterker nog, ze wilden Hem een aanbod
doen dat Hij niet kon weigeren.

959
00:55:14,150 --> 00:55:19,610
Ze wilden Hem in die mal dwingen, en dat
was Hij gewoon niet van plan te doen.

960
00:55:19,610 --> 00:55:21,830
Denk aan wat er staat in Johannes 2:

961
00:55:21,830 --> 00:55:25,370
En toen Hij in Jeruzalem was op
het Pascha, tijdens het feest,

962
00:55:25,370 --> 00:55:30,350
geloofden velen in Zijn Naam, toen
zij Zijn tekenen zagen die Hij deed.

963
00:55:30,350 --> 00:55:34,970
Maar Jezus Zelf vertrouwde Zichzelf aan
hen niet toe, omdat Hij hen allen kende,

964
00:55:34,970 --> 00:55:38,450
en omdat Hij het niet nodig had
dat iemand van de mens getuigde,

965
00:55:38,450 --> 00:55:40,730
want Hij wist Zelf wat in de mens was.

966
00:55:40,730 --> 00:55:43,310
En niemand hoefde Hem te
vertellen wat er in de mens was,

967
00:55:43,310 --> 00:55:45,890
want Hij wist wat er in de mens was.

968
00:55:45,890 --> 00:55:49,070
Hij wilde Zijn beweging niet
toevertrouwen aan de handen van de

969
00:55:49,070 --> 00:55:52,190
populaire menigte die
vond dat Hij geweldig was.

970
00:55:52,190 --> 00:55:56,330
Nou, Hij wás geweldig, maar Hij was niet
van plan hen te laten beslissen hoe de

971
00:55:56,330 --> 00:55:59,450
dingen zouden gaan, en
zo zou het niet gaan.

972
00:55:59,450 --> 00:56:01,610
Dus Hij stuurt de discipelen weg.

973
00:56:01,610 --> 00:56:05,210
Hij gaat een berg op en
stuurt de menigte uiteen.

974
00:56:05,210 --> 00:56:09,830
Blijkbaar had de beweging om Hem koning
te maken zich nog niet erg georganiseerd.

975
00:56:09,830 --> 00:56:14,330
Hij moet gemerkt hebben dat mensen
mopperden: laten we Hem koning maken,

976
00:56:14,330 --> 00:56:16,130
laten we Hem koning maken.

977
00:56:16,130 --> 00:56:20,450
De menigte was nog niet hecht genoeg
geworden om Hem tegen Zijn wil te dwingen,

978
00:56:20,450 --> 00:56:22,250
maar Hij zag dat ze dat wilden.

979
00:56:22,250 --> 00:56:25,970
En dus zei Hij: goed, de
bijeenkomst is afgelopen, bedankt,

980
00:56:25,970 --> 00:56:29,270
kom volgende week terug, dan
hebben we een gezamenlijke maaltijd

981
00:56:29,270 --> 00:56:31,730
en neemt iedereen zijn eigen eten mee.

982
00:56:31,730 --> 00:56:36,110
Hij stuurde de menigte uiteen en
vertrok, zodat ze Hem niet konden vinden.

983
00:56:36,110 --> 00:56:38,630
En de mensen zagen Hem
de berg op verdwijnen.

984
00:56:38,630 --> 00:56:43,310
We weten dat ze Hem zagen gaan, want de
volgende dag herinnerden ze zich dat,

985
00:56:43,310 --> 00:56:46,790
en ze vroegen zich af hoe Hij
naar Kapernaüm was overgestoken.

986
00:56:46,790 --> 00:56:48,350
De volgende ochtend?

987
00:56:48,350 --> 00:56:51,230
Ja, dat komen we hier te weten in vers 18.

988
00:56:51,230 --> 00:56:55,130
De discipelen staken op dat moment
het meer van Galilea weer over,

989
00:56:55,130 --> 00:56:57,410
terug naar Kapernaüm.

990
00:56:57,410 --> 00:57:00,950
En ze hadden het moeilijk,
want het weer zat tegen.

991
00:57:00,950 --> 00:57:06,050
Op het meer van Galilea steken er heel
plotseling en heel vaak stormen op.

992
00:57:06,050 --> 00:57:10,730
De topografie van het gebied is zodanig
dat die zeer bevorderlijk is voor

993
00:57:10,730 --> 00:57:13,910
plotselinge, hevige stormen.

994
00:57:13,910 --> 00:57:17,630
Ten eerste ligt het meer op een
heel laag niveau, onder zeeniveau,

995
00:57:17,630 --> 00:57:22,250
en het wordt omringd door steile,
bergachtige rotswanden en dergelijke.

996
00:57:22,250 --> 00:57:25,730
En er zijn bepaalde ravijnen waar
de lucht zomaar naar beneden stort,

997
00:57:25,730 --> 00:57:30,410
dat lage gebied in, en dat wekt
zomaar uit het niets een storm op.

998
00:57:30,410 --> 00:57:33,110
Veel reizigers in Israël
hebben dat opgemerkt.

999
00:57:33,110 --> 00:57:36,470
Als je vandaag de dag met een
rondvaartboot op het meer van Galilea

1000
00:57:36,470 --> 00:57:42,230
gaat, kun je zoiets zelf meemaken, want
er komen zomaar onverwacht, uit het niets,

1001
00:57:42,230 --> 00:57:45,350
stormen op, en die zijn hevig.

1002
00:57:45,350 --> 00:57:48,770
Het is maar een klein meer,
slechts 8 kilometer breed,

1003
00:57:48,770 --> 00:57:53,570
maar je krijgt er grote golven en stormen,
en het is alsof je op volle zee bent.

1004
00:57:53,570 --> 00:57:57,050
De discipelen hadden bij deze
gelegenheid te maken met tegenwind.

1005
00:57:57,050 --> 00:57:58,970
De wind stond tegen hen in.

1006
00:57:58,970 --> 00:58:01,970
De zee werd onstuimig door
de harde wind die blies,

1007
00:58:01,970 --> 00:58:04,430
wat betekent dat ze het zwaar hadden.

1008
00:58:04,430 --> 00:58:07,910
In een van de evangeliën wordt ons verteld
dat het moment waarop Jezus naar hen toe

1009
00:58:07,910 --> 00:58:10,850
kwam op het water, in
de vierde nachtwake was,

1010
00:58:10,850 --> 00:58:13,490
wat betekent tussen drie
en zes uur 's ochtends,

1011
00:58:13,490 --> 00:58:16,070
dus vlak voor het aanbreken van de dag.

1012
00:58:16,070 --> 00:58:19,070
Maar als ze de vorige dag bij
daglicht waren vertrokken,

1013
00:58:19,070 --> 00:58:23,510
betekent dat dat ze negen uur of
langer aan het roeien waren geweest.

1014
00:58:23,510 --> 00:58:25,670
En hoe ver waren ze gekomen?

1015
00:58:25,670 --> 00:58:29,390
Er wordt ons verteld dat ze
ongeveer 3 mijl hadden afgelegd.

1016
00:58:29,390 --> 00:58:33,350
Onder normale omstandigheden zou
je in een uur 3 mijl kunnen lopen.

1017
00:58:33,350 --> 00:58:36,290
Ik weet niet hoe snel roeien
gewoonlijk gaat met 12 man,

1018
00:58:36,290 --> 00:58:39,650
maar ik denk dat het op zijn
minst wandelsnelheid moet zijn.

1019
00:58:39,650 --> 00:58:41,630
En zelfs als het de helft daarvan was,

1020
00:58:41,630 --> 00:58:44,510
hadden ze in twee uur
3 mijl moeten afleggen.

1021
00:58:44,510 --> 00:58:47,870
Maar ze hadden de hele nacht geroeid,
en ze waren nog maar drie vijfde van de

1022
00:58:47,870 --> 00:58:50,030
oversteek van het meer gevorderd.

1023
00:58:50,030 --> 00:58:54,230
Ze hadden nog 2 mijl te gaan, en ze
worstelden met de riemen en dergelijke.

1024
00:58:54,230 --> 00:58:55,670
En er staat:

1025
00:58:55,670 --> 00:59:00,170
En toen zij ongeveer vijfentwintig
of dertig stadiën geroeid hadden,

1026
00:59:00,170 --> 00:59:04,310
zagen zij Jezus op de zee lopen
en dicht bij het schip komen,

1027
00:59:04,310 --> 00:59:06,170
en zij werden bevreesd.

1028
00:59:06,170 --> 00:59:09,950
Ze waren dus nog minstens een mijl
of twee van de overkant verwijderd,

1029
00:59:09,950 --> 00:59:15,170
maar zodra Hij in de boot stapte,
waren ze meteen aan de overkant.

1030
00:59:15,170 --> 00:59:19,970
Je zou kunnen zeggen dat dat ook een
wonder was, maar eigenlijk, weet je,

1031
00:59:19,970 --> 00:59:22,610
maken ze er geen punt van.

1032
00:59:22,610 --> 00:59:27,290
Het is gewoon een van die dingen die
goed uitpakten omdat Jezus bij hen in

1033
00:59:27,290 --> 00:59:28,490
de boot was.

1034
00:59:28,490 --> 00:59:31,670
Maar over dit verhaal van
Jezus die op het water loopt,

1035
00:59:31,670 --> 00:59:33,650
wil ik een paar dingen zeggen.

1036
00:59:33,650 --> 00:59:37,610
Opnieuw zijn de moderne
sceptici en liberale theologen,

1037
00:59:37,610 --> 00:59:42,650
de anti-bovennatuurlijke commentatoren,
vaak op zoek naar manieren om dit verhaal

1038
00:59:42,650 --> 00:59:46,610
te verklaren zonder het
wonderlijke element.

1039
00:59:46,610 --> 00:59:49,670
Een van de manieren waarop
sommigen het hebben verklaard,

1040
00:59:49,670 --> 00:59:54,590
is dat Jezus natuurlijk niet op het water
kon lopen -- mensen kunnen dat niet.

1041
00:59:54,590 --> 00:59:58,970
Maar onder water lag, vlak
onder het wateroppervlak en

1042
00:59:58,970 --> 01:00:04,790
onzichtbaar voor de discipelen, een soort
rif — een richel van rots die omhoogkwam.

1043
01:00:04,790 --> 01:00:08,690
Jezus kon daarop lopen, zo'n beetje
als een landbrug die Hij kende

1044
01:00:08,690 --> 01:00:10,370
en zij blijkbaar niet.

1045
01:00:10,370 --> 01:00:13,070
Dus het leek alsof Hij op het water liep,

1046
01:00:13,070 --> 01:00:16,070
maar Hij liep in werkelijkheid
op deze rotsrichel,

1047
01:00:16,070 --> 01:00:21,110
die op dat moment misschien maar een paar
centimeter onder het wateroppervlak lag.

1048
01:00:21,110 --> 01:00:25,550
Zo leek het hun dat Hij op het water
liep, en dat was wat hen bang maakte.

1049
01:00:25,550 --> 01:00:26,330
Ze dachten:

1050
01:00:26,330 --> 01:00:28,190
Dat moet een spook zijn.

1051
01:00:28,190 --> 01:00:31,610
Dat is wat de andere evangeliën ons
vertellen wanneer ze dit verhaal vertellen

1052
01:00:31,610 --> 01:00:34,610
-- ze dachten dat ze een geest zagen.

1053
01:00:34,610 --> 01:00:38,930
Het maakte hen doodsbang omdat het
leek alsof Hij gewichtloos was.

1054
01:00:38,930 --> 01:00:43,130
Maar in werkelijkheid was het dus geen
wonder, en was Hij ook geen geest.

1055
01:00:43,130 --> 01:00:49,130
Hij liep gewoon op vaste grond,
net onder het wateroppervlak.

1056
01:00:49,130 --> 01:00:52,010
Nu roept die suggestie
een aantal vragen op.

1057
01:00:52,010 --> 01:00:56,390
Als er bijvoorbeeld zo'n richel was die
zich drie mijl ver het meer in uitstrekte,

1058
01:00:56,390 --> 01:00:59,750
tot in het midden, waar
is die dan vandaag?

1059
01:00:59,750 --> 01:01:01,670
Je zou denken dat je
zoiets zou kunnen vinden,

1060
01:01:01,670 --> 01:01:04,610
maar niemand heeft ooit
zo'n richel gevonden.

1061
01:01:04,610 --> 01:01:07,550
Gesteente verandert niet zoveel
onder het oppervlak van een meer;

1062
01:01:07,550 --> 01:01:11,150
hoeveel eeuwen er ook voorbijgaan,
er is niet zoveel erosie.

1063
01:01:11,150 --> 01:01:14,930
Ik denk dat er wel enig bewijs zou
zijn dat zoiets ooit had bestaan.

1064
01:01:14,930 --> 01:01:20,030
Meer nog, je zou denken dat de discipelen
beter bekend waren met dat meer dan Jezus

1065
01:01:20,030 --> 01:01:22,370
-- ze hadden hun hele
leven op dat meer gevist.

1066
01:01:22,370 --> 01:01:24,410
Ze waren er niet onbekend mee.

1067
01:01:24,410 --> 01:01:28,970
Als daar zo'n ondiep rif was geweest,
hadden ze zich daarvan bewust moeten zijn,

1068
01:01:28,970 --> 01:01:32,390
om het voortdurend met hun
boten te kunnen vermijden.

1069
01:01:32,390 --> 01:01:36,230
Het zou heel ongewoon zijn om een
rif van drie mijl lang te hebben,

1070
01:01:36,230 --> 01:01:40,370
dat vanaf de oever tot in het midden van
het meer loopt, waarop Jezus kon lopen,

1071
01:01:40,370 --> 01:01:42,890
terwijl de discipelen er niets van wisten.

1072
01:01:42,890 --> 01:01:46,310
Dat zou een heel opmerkelijke
geologische structuur zijn.

1073
01:01:46,310 --> 01:01:49,850
Aangezien ze hun hele leven op dat meer
doorbrachten en er niets van wisten,

1074
01:01:49,850 --> 01:01:52,910
roept dat ernstige vragen
op of het er wel echt was.

1075
01:01:52,910 --> 01:01:56,390
Bovendien vertelt het evangelie van
Mattheüs -- en alleen het evangelie van

1076
01:01:56,390 --> 01:02:01,190
Mattheüs, in Mattheüs 14 -- dit verhaal,
met een detail dat in de andere niet

1077
01:02:01,190 --> 01:02:07,010
genoemd wordt: dat Petrus daadwerkelijk
opstond en een tijdje op het water liep.

1078
01:02:07,010 --> 01:02:10,370
Je kent het verhaal wel -- toen ze
bang waren en dachten dat ze een geest

1079
01:02:10,370 --> 01:02:11,510
zagen, zei Jezus:

1080
01:02:11,510 --> 01:02:14,570
Ik ben het, wees niet bang.

1081
01:02:14,570 --> 01:02:15,830
En Petrus zei:

1082
01:02:15,830 --> 01:02:18,890
Petrus antwoordde Hem en
zei: Heere, als U het bent,

1083
01:02:18,890 --> 01:02:22,010
geef mij dan bevel over het
water naar U toe te komen.

1084
01:02:22,010 --> 01:02:23,090
Toen zei Jezus:

1085
01:02:23,090 --> 01:02:24,110
Kom.

1086
01:02:24,110 --> 01:02:27,830
En Petrus stond op en begon
op het water te lopen.

1087
01:02:27,830 --> 01:02:32,510
Maar toen hij bang werd, begon hij te
zinken, en moest Jezus hem weer optrekken.

1088
01:02:32,510 --> 01:02:36,650
Dit alles suggereert dat, als het hier
ging om lopen over een rotsrichel onder

1089
01:02:36,650 --> 01:02:41,150
het water, het een opmerkelijk
toeval is dat Petrus toevallig

1090
01:02:41,150 --> 01:02:45,470
op diezelfde richel stapte -- al
moet er ergens een kloof tussen

1091
01:02:45,470 --> 01:02:49,790
hem en Jezus geweest zijn
waar hij niets van wist.

1092
01:02:49,790 --> 01:02:52,970
Dit alles is hoogst onwaarschijnlijk
om waar te zijn, en daarom is het,

1093
01:02:52,970 --> 01:02:56,690
eerlijk gezegd, waarschijnlijker
dat er een wonder gebeurde

1094
01:02:56,690 --> 01:02:59,870
-- zeker in het leven van
een man die vol wonderen zit.

1095
01:02:59,870 --> 01:03:03,890
Wanneer we te maken hebben met een
man die ook elke soort ziekte geneest,

1096
01:03:03,890 --> 01:03:06,830
doden opwekt, stormen tot
bedaren brengt met Zijn woord,

1097
01:03:06,830 --> 01:03:11,510
en menigten voedt met een paar broden,
dan is het veel waarschijnlijker dat Hij

1098
01:03:11,510 --> 01:03:13,130
boven op het water liep.

1099
01:03:13,130 --> 01:03:17,511
Dat is aannemelijker dan dat dit
ingewikkelde scenario waar zou zijn —

1100
01:03:17,511 --> 01:03:22,190
een scenario dat volstrekt
onbewijsbaar en onwaarschijnlijk is.

1101
01:03:22,190 --> 01:03:26,990
Daarom grijpen zoveel sceptici
niet naar die specifieke uitweg.

1102
01:03:26,990 --> 01:03:31,730
Er zijn een paar liberale geleerden
die een wat verfijndere aanpak volgen.

1103
01:03:31,730 --> 01:03:32,510
Er staat:

1104
01:03:32,510 --> 01:03:35,930
En toen zij ongeveer vijfentwintig
of dertig stadiën geroeid hadden,

1105
01:03:35,930 --> 01:03:39,290
zagen zij Jezus op de zee lopen
en dicht bij het schip komen,

1106
01:03:39,290 --> 01:03:41,090
en zij werden bevreesd.

1107
01:03:41,090 --> 01:03:45,770
De uitdrukking "op de zee lopen" -- in
het Grieks precies dezelfde uitdrukking --

1108
01:03:45,770 --> 01:03:50,390
komt ook voor in Johannes 21:1, waar
alleen "aan de zee" gebruikt wordt,

1109
01:03:50,390 --> 01:03:53,630
niet "op de zee lopen",
maar gewoon "aan de zee".

1110
01:03:53,630 --> 01:03:55,610
Johannes 21:1 zegt:

1111
01:03:55,610 --> 01:04:00,890
Hierna openbaarde Jezus Zich opnieuw aan
de discipelen, aan de zee van Tiberias.

1112
01:04:00,890 --> 01:04:03,710
En Hij openbaarde Zich als volgt:

1113
01:04:03,710 --> 01:04:07,850
"Aan de zee" is in het Grieks
dezelfde uitdrukking als "op de zee",

1114
01:04:07,850 --> 01:04:12,290
die hier gebruikt wordt, en dat
betekent duidelijk: aan de kust,

1115
01:04:12,290 --> 01:04:14,270
aan de oever van de zee.

1116
01:04:14,270 --> 01:04:17,990
Jezus stond op het droge,
aan de rand van de zee.

1117
01:04:17,990 --> 01:04:21,710
Maar de uitdrukking "aan de zee"
die hier gebruikt wordt -- dat

1118
01:04:21,710 --> 01:04:26,030
Jezus aan hen verscheen "aan de zee" --
waarvan we weten dat het betekent dat Hij

1119
01:04:26,030 --> 01:04:31,490
op de oever vis stond te bakken voor
hen, betekent duidelijk: aan de kust,

1120
01:04:31,490 --> 01:04:33,290
aan de rand van de zee.

1121
01:04:33,290 --> 01:04:38,150
Dat is dezelfde uitdrukking die gebruikt
wordt in Johannes 6, waar staat:

1122
01:04:38,150 --> 01:04:42,290
En toen zij ongeveer vijfentwintig
of dertig stadiën geroeid hadden,

1123
01:04:42,290 --> 01:04:45,590
zagen zij Jezus op de zee lopen
en dicht bij het schip komen,

1124
01:04:45,590 --> 01:04:47,150
en zij werden bevreesd.

1125
01:04:47,150 --> 01:04:50,870
Sommigen hebben dus geopperd dat
de discipelen vanwege de storm

1126
01:04:50,870 --> 01:04:52,970
dicht bij de kust bleven.

1127
01:04:52,970 --> 01:04:55,130
Ze waagden zich niet tot midden op de zee,

1128
01:04:55,130 --> 01:05:00,530
maar voeren dicht langs de rand van de
zee om hun weg naar Kapernaüm te vinden,

1129
01:05:00,530 --> 01:05:02,210
zonder zich te ver te wagen.

1130
01:05:02,210 --> 01:05:05,990
En ze zagen Jezus langs
de kust lopen, naast hen.

1131
01:05:05,990 --> 01:05:10,610
Dat is dus, zeggen zij, wat de term
betekende in hoofdstuk 21, vers 1.

1132
01:05:10,610 --> 01:05:13,250
Waarom zou het hier dat betekenen?

1133
01:05:13,250 --> 01:05:16,310
Nou, één reden waarom het
hier niet dat kan betekenen,

1134
01:05:16,310 --> 01:05:19,850
is dat het hier niet dat betekende.

1135
01:05:19,850 --> 01:05:22,490
De andere evangeliën, die
hetzelfde verhaal vertellen,

1136
01:05:22,490 --> 01:05:24,770
zeggen dat de boot midden op de zee was.

1137
01:05:24,770 --> 01:05:28,070
Ze waren niet aan de rand van de
zee; ze waren midden op de zee.

1138
01:05:28,070 --> 01:05:32,090
Bovendien, waarom zou het zien van een
man die langs de kust loopt mensen aan

1139
01:05:32,090 --> 01:05:33,290
het schrikken maken?

1140
01:05:33,290 --> 01:05:37,910
Je hebt twaalf mannen -- stevige,
potige mannen -- en ze zien een man,

1141
01:05:37,910 --> 01:05:42,950
geen bijzonder dreigende man, maar
gewoon één man die over de kust loopt,

1142
01:05:42,950 --> 01:05:47,690
en dan zouden ze doodsbang worden
en denken dat het een spook is?

1143
01:05:47,690 --> 01:05:51,590
Dat is niet wat de meeste mensen
zouden denken als ze zoiets zagen.

1144
01:05:51,590 --> 01:05:54,170
Ze zouden denken: oh, daar
loopt een man in de regen.

1145
01:05:54,170 --> 01:05:55,790
Ik vraag me af waarom.

1146
01:05:55,790 --> 01:06:00,590
Het zal wel een reiziger zijn die door
de regen overvallen is. Arme kerel.

1147
01:06:00,590 --> 01:06:02,150
Ze zouden niet bang worden.

1148
01:06:02,150 --> 01:06:06,950
En Petrus zou in zo'n geval niet zeggen:
Heere, als U dat daar bent, op de oever,

1149
01:06:06,950 --> 01:06:09,530
zeg mij dan dat ik op
het water moet lopen.

1150
01:06:09,530 --> 01:06:13,490
Er is gewoon niets in het verhaal dat
past bij de stelling dat Jezus langs

1151
01:06:13,490 --> 01:06:14,870
de zee liep.

1152
01:06:14,870 --> 01:06:17,570
Hoewel de Griekse uitdrukking
in een andere context

1153
01:06:17,570 --> 01:06:23,750
technisch gezien zo uitgelegd zou kunnen
worden, werkt het in deze context niet.

1154
01:06:23,750 --> 01:06:29,090
Dit is een van de wonderen van Jezus:
dat Hij op bovennatuurlijke wijze liep.

1155
01:06:29,090 --> 01:06:33,650
Hij liep anders dan wie
dan ook zou kunnen lopen.

1156
01:06:33,650 --> 01:06:37,070
Er staat in 1 Johannes 2:6 -- Johannes zei

1157
01:06:37,070 --> 01:06:40,070
dat als iemand zegt dat
hij in Christus blijft,

1158
01:06:40,070 --> 01:06:43,970
hij dan ook behoort te
wandelen zoals Hij wandelde.

1159
01:06:43,970 --> 01:06:49,010
Wie zegt in Hem te blijven, moet ook
zelf zo wandelen als Hij gewandeld heeft.

1160
01:06:49,010 --> 01:06:53,450
Nu is het duidelijk dat Jezus niet
liep zoals andere mensen liepen.

1161
01:06:53,450 --> 01:06:58,970
En daarom moet iemand die in Christus
blijft, anders wandelen dan andere mensen,

1162
01:06:58,970 --> 01:07:03,470
en wel op dezelfde manier als Jezus.

1163
01:07:03,470 --> 01:07:08,930
Maar de manier waarop Jezus
wandelde -- wat betekent dat?

1164
01:07:08,930 --> 01:07:12,650
Wandelen is in de Schrift natuurlijk
vaak een metafoor voor leven.

1165
01:07:12,650 --> 01:07:13,910
De Bijbel spreekt over:

1166
01:07:13,910 --> 01:07:17,690
en wandel in de liefde, zoals
ook Christus ons liefgehad heeft

1167
01:07:17,690 --> 01:07:22,190
en Zichzelf voor ons heeft overgegeven
als een offergave en slachtoffer,

1168
01:07:22,190 --> 01:07:25,250
tot een aangename geur voor God.

1169
01:07:25,250 --> 01:07:26,030
of over:

1170
01:07:26,030 --> 01:07:30,590
Zo roep ik, de gevangene in de Heere, u
op tot een wandel die de roeping waarmee u

1171
01:07:30,590 --> 01:07:33,110
geroepen bent, waardig is,

1172
01:07:33,110 --> 01:07:35,210
Of God zei tegen Abraham:

1173
01:07:35,210 --> 01:07:40,490
Toen Abram negenennegentig jaar oud was,
verscheen de HEERE aan Abram en zei tegen

1174
01:07:40,490 --> 01:07:43,610
hem: Ik ben God, de Almachtige!

1175
01:07:43,610 --> 01:07:47,150
Wandel voor Mijn
aangezicht en wees oprecht.

1176
01:07:47,150 --> 01:07:48,350
Of de uitdrukking:

1177
01:07:48,350 --> 01:07:52,190
Maar ik zeg: Wandel door de Geest
en u zult zeker de begeerte van het

1178
01:07:52,190 --> 01:07:55,070
vlees niet volbrengen.

1179
01:07:55,070 --> 01:07:56,990
Dit gaat niet over letterlijk lopen.

1180
01:07:56,990 --> 01:07:59,030
Het gaat over leven.

1181
01:07:59,030 --> 01:08:02,930
Maar het leven wordt vaak
vergeleken met een wandeling.

1182
01:08:02,930 --> 01:08:05,210
Wandelen kan een metafoor zijn voor leven,

1183
01:08:05,210 --> 01:08:08,270
om dezelfde reden waarom
wandelen een reis is.

1184
01:08:08,270 --> 01:08:09,890
Het leven is een reis.

1185
01:08:09,890 --> 01:08:13,010
Wandelen brengt je van de
ene plek naar de andere.

1186
01:08:13,010 --> 01:08:15,170
Je blijft niet op dezelfde plek.

1187
01:08:15,170 --> 01:08:19,010
Naarmate de tijd verstrijkt, gaat ook
jouw leven vooruit, in een bepaalde

1188
01:08:19,010 --> 01:08:21,410
richting, ergens naartoe.

1189
01:08:21,410 --> 01:08:23,510
Wandelen gebeurt stap voor stap.

1190
01:08:23,510 --> 01:08:26,930
Welnu, het leven is ook een reeks stappen.

1191
01:08:26,930 --> 01:08:30,110
Er zijn veel manieren waarop
wandelen een passende metafoor wordt,

1192
01:08:30,110 --> 01:08:32,330
en dat is de bijbelschrijvers
niet ontgaan.

1193
01:08:32,330 --> 01:08:34,310
Zij gebruikten het voortdurend.

1194
01:08:34,310 --> 01:08:37,430
Dus wanneer Johannes
in 1 Johannes 2:6 zegt:

1195
01:08:37,430 --> 01:08:42,770
Wie zegt in Hem te blijven, moet ook
zelf zo wandelen als Hij gewandeld heeft.

1196
01:08:42,770 --> 01:08:47,330
Daarmee bedoelde hij natuurlijk:
laat hij leven zoals Jezus leefde.

1197
01:08:47,330 --> 01:08:49,070
Maar hoe doe je dat?

1198
01:08:49,070 --> 01:08:51,470
Jezus leefde volmaakt.

1199
01:08:51,470 --> 01:08:53,210
Dat is bovennatuurlijk.

1200
01:08:53,210 --> 01:08:55,610
Dat is een bovennatuurlijke
manier van wandelen.

1201
01:08:55,610 --> 01:08:58,850
Nou, zo horen christenen te
wandelen — bovennatuurlijk.

1202
01:08:58,850 --> 01:09:00,710
Hoe wandelde Jezus?

1203
01:09:00,710 --> 01:09:02,870
Hij wandelde in de Geest.

1204
01:09:02,870 --> 01:09:07,790
Hij wandelde in de Geest, en ons wordt
gezegd dat we in de Geest moeten wandelen.

1205
01:09:07,790 --> 01:09:10,190
En als je in de Geest
wandelt, zegt de Bijbel,

1206
01:09:10,190 --> 01:09:13,910
zullen er dingen gebeuren die
anders niet zouden kunnen gebeuren.

1207
01:09:13,910 --> 01:09:17,330
Zoals Paulus zegt in Galaten 5:16:

1208
01:09:17,330 --> 01:09:21,770
wandel door de Geest en je zult niet
toegeven aan de begeerte van het vlees.

1209
01:09:21,770 --> 01:09:27,650
Toch is het vervullen van de begeerte van
het vlees het natuurlijke wat mensen doen.

1210
01:09:27,650 --> 01:09:30,050
Het vlees, dat ben jij.

1211
01:09:30,050 --> 01:09:32,690
Hoe zou je je eigen wensen niet vervullen?

1212
01:09:32,690 --> 01:09:34,790
Hoe kun je jezelf verslaan?

1213
01:09:34,790 --> 01:09:39,230
Wel, door in de Geest te wandelen krijg
je bovennatuurlijke hulp om te doen wat je

1214
01:09:39,230 --> 01:09:41,390
anders niet zou kunnen doen.

1215
01:09:41,390 --> 01:09:43,010
Zo deed Jezus het.

1216
01:09:43,010 --> 01:09:48,050
Zo vervulde Jezus de begeerte van het
vlees niet — door in de Geest te wandelen.

1217
01:09:48,050 --> 01:09:52,790
En wij moeten wandelen zoals Hij
wandelde, dat wil zeggen, door de Geest.

1218
01:09:52,790 --> 01:09:55,190
Een bovennatuurlijke manier van wandelen.

1219
01:09:55,190 --> 01:09:59,750
Het christendom is niet zomaar de
Jezus-fanclub, waar mensen besluiten: ja,

1220
01:09:59,750 --> 01:10:03,350
ik vind Jezus fijner dan Boeddha,
dus ik word lid van Zijn club.

1221
01:10:03,350 --> 01:10:06,890
Ik vind Jezus fijner dan Mohammed,
dus ik word lid van Zijn club.

1222
01:10:06,890 --> 01:10:08,630
Ik ga Zijn regels volgen.

1223
01:10:08,630 --> 01:10:10,670
Ik ga Zijn leerstellingen geloven.

1224
01:10:10,670 --> 01:10:13,850
Ik ga Zijn groep bijtreden,
Zijn liederen zingen.

1225
01:10:13,850 --> 01:10:18,230
Voor veel mensen is christen
worden niets meer dan dat.

1226
01:10:18,230 --> 01:10:20,990
Het is lid worden van de Jezus-club.

1227
01:10:20,990 --> 01:10:23,990
En ze beseffen niet dat
het christendom niet

1228
01:10:23,990 --> 01:10:27,410
zomaar weer een religieuze
club is om lid van te worden.

1229
01:10:27,410 --> 01:10:30,170
Je betaalt je contributie, je tienden.

1230
01:10:30,170 --> 01:10:31,910
Je gaat naar de bijeenkomsten.

1231
01:10:31,910 --> 01:10:33,890
Je zingt de clubliederen.

1232
01:10:33,890 --> 01:10:39,410
Je luistert naar de inspirerende
toespraak van een van de clubleiders.

1233
01:10:39,410 --> 01:10:43,490
Zo ervaren veel mensen het christendom.

1234
01:10:43,490 --> 01:10:46,070
Meer is het voor hen niet.

1235
01:10:46,070 --> 01:10:48,950
Jezus is zo'n beetje het boegbeeld.

1236
01:10:48,950 --> 01:10:50,870
Hij is degene die ze herdenken.

1237
01:10:50,870 --> 01:10:55,490
We hebben misschien een foto van Hem of
een standbeeld van Hem om Hem te gedenken,

1238
01:10:55,490 --> 01:10:58,490
omdat Hij hier eigenlijk niet echt is.

1239
01:10:58,490 --> 01:11:00,530
Dat is niet wat het christendom is.

1240
01:11:00,530 --> 01:11:04,130
Het christendom is het hebben van een
bovennatuurlijke ontmoeting met God,

1241
01:11:04,130 --> 01:11:07,610
die ervoor zorgt dat je een
bovennatuurlijk leven krijgt.

1242
01:11:07,610 --> 01:11:09,830
Je ontvangt de Geest van Christus.

1243
01:11:09,830 --> 01:11:14,330
Die begiftigt je met bovennatuurlijke
gaven en brengt de vrucht van de Geest

1244
01:11:14,330 --> 01:11:16,970
bovennatuurlijk in jouw leven voort.

1245
01:11:16,970 --> 01:11:20,930
Daardoor wandel je niet naar het
vlees, maar zoals Jezus wandelde.

1246
01:11:20,930 --> 01:11:24,050
Iets wat mensen van
nature niet kunnen doen.

1247
01:11:24,050 --> 01:11:30,290
En daarom is het christendom in zijn
normale vorm iets bovennatuurlijks.

1248
01:11:30,290 --> 01:11:34,730
Het is niet gewoon Jezus die zegt:
je moet stoppen met wat je doet

1249
01:11:34,730 --> 01:11:36,410
en het goede gaan doen.

1250
01:11:36,410 --> 01:11:41,390
Hij zegt: je moet vervuld worden met Mijn
Geest, zodat Ik het goede in jou kan doen,

1251
01:11:41,390 --> 01:11:43,190
want jij kunt het niet.

1252
01:11:43,190 --> 01:11:47,990
Er zijn dingen die Ik kan doen die jij
niet kunt, maar jij moet ze kunnen doen.

1253
01:11:47,990 --> 01:11:51,350
Dus je moet het doen door Mijn kracht.

1254
01:11:51,350 --> 01:11:56,630
En toen Petrus op het water wilde lopen,
wilde hij wandelen zoals Jezus wandelde.

1255
01:11:56,630 --> 01:12:00,171
En ik denk dat het verhaal van
Jezus die op het water loopt —

1256
01:12:00,171 --> 01:12:04,610
hoewel het volledig letterlijk waar is —
net als de andere wonderen die in Johannes

1257
01:12:04,610 --> 01:12:10,670
zijn opgetekend, is opgetekend om
iets specifieks te illustreren.

1258
01:12:10,670 --> 01:12:13,010
En ik vraag me af, als we hieraan denken,

1259
01:12:13,010 --> 01:12:15,530
of het feit dat er zeven
wonderen in Johannes

1260
01:12:15,530 --> 01:12:20,930
staan en zeven Ik ben-uitspraken
van Jezus, iets betekent.

1261
01:12:20,930 --> 01:12:25,490
Ik heb me vaak afgevraagd welke van de Ik
ben-uitspraken van Jezus door dit wonder

1262
01:12:25,490 --> 01:12:26,930
geïllustreerd zou worden.

1263
01:12:26,930 --> 01:12:30,110
Misschien illustreert het er geen
enkele van, maar als dat zo is,

1264
01:12:30,110 --> 01:12:32,090
dan breekt het met het patroon.

1265
01:12:32,090 --> 01:12:36,170
Het is in elk geval zo dat minstens
vier of vijf van de Ik ben-uitspraken

1266
01:12:36,170 --> 01:12:39,170
onbetwistbaar door de
wonderen worden geïllustreerd.

1267
01:12:39,170 --> 01:12:42,890
En dat zou reden geven om te
geloven dat minstens de andere twee,

1268
01:12:42,890 --> 01:12:46,130
nummer zes en zeven, dat ook zouden doen.

1269
01:12:46,130 --> 01:12:49,310
En er is één van de Ik ben-uitspraken

1270
01:12:49,310 --> 01:12:52,190
die mij bijzonder waarschijnlijk
hier geïllustreerd lijkt,

1271
01:12:52,190 --> 01:12:54,170
en dat is waar Jezus zei:

1272
01:12:54,170 --> 01:12:59,750
Jezus zei tegen hem: Ik ben de
Weg, de Waarheid en het Leven.

1273
01:12:59,750 --> 01:13:03,890
Niemand komt tot de Vader dan door Mij.

1274
01:13:03,890 --> 01:13:07,730
Wat betekent: het pad,
de weg om te bewandelen.

1275
01:13:07,730 --> 01:13:11,930
Dat je tot de Vader komt, dat
is wandelen, dat is reizen.

1276
01:13:11,930 --> 01:13:15,290
Je nadert, en Hij is de
weg waarlangs je nadert.

1277
01:13:15,290 --> 01:13:16,970
Je bewandelt Zijn weg.

1278
01:13:16,970 --> 01:13:18,530
Je bewandelt dat pad.

1279
01:13:18,530 --> 01:13:20,210
Hij is het pad dat je bewandelt.

1280
01:13:20,210 --> 01:13:25,010
Hij is de weg die je gaat, de
weg waarlangs je tot God komt.

1281
01:13:25,010 --> 01:13:30,110
Er is een bepaalde manier van wandelen
die kenmerkend is voor Jezus' wandelen.

1282
01:13:30,110 --> 01:13:32,870
Op het water lopen zou daar
een goed voorbeeld van zijn,

1283
01:13:32,870 --> 01:13:34,910
omdat niemand anders dat doet.

1284
01:13:34,910 --> 01:13:39,110
Niemand anders loopt op het
water, alleen Jezus doet dat,

1285
01:13:39,110 --> 01:13:44,570
en zij die Hij opdraagt het te doen en
die Hem geloven en in geloof wandelen.

1286
01:13:44,570 --> 01:13:49,490
Dus Petrus is als een man die Jezus zag
wandelen zoals geen ander mens wandelt,

1287
01:13:49,490 --> 01:13:51,650
en hij wilde dat ook doen.

1288
01:13:51,650 --> 01:13:55,130
Soms denken we: waarom bleef
Petrus niet gewoon in de boot?

1289
01:13:55,130 --> 01:13:59,810
Wel, ik denk niet dat Jezus wilde
dat hij in de boot bleef. Petrus zei:

1290
01:13:59,810 --> 01:14:03,590
Petrus antwoordde Hem en
zei: Heere, als U het bent,

1291
01:14:03,590 --> 01:14:07,310
geef mij dan bevel over het
water naar U toe te komen.

1292
01:14:07,310 --> 01:14:08,270
En Jezus zei:

1293
01:14:08,270 --> 01:14:09,770
Hij zei: Kom!

1294
01:14:09,770 --> 01:14:15,170
En Petrus klom uit het schip en liep
op het water om bij Jezus te komen.

1295
01:14:15,170 --> 01:14:20,390
Jezus gaf hem het bevel om te komen,
en hij gehoorzaamde dat bevel.

1296
01:14:20,390 --> 01:14:23,330
En zolang hij geloof
had, kon hij het doen.

1297
01:14:23,330 --> 01:14:28,010
Want het geloofde Woord van God verleent
de bovennatuurlijke kracht van de Geest

1298
01:14:28,010 --> 01:14:30,950
om te wandelen zoals Jezus wandelde.

1299
01:14:30,950 --> 01:14:34,130
En zolang Petrus geloofde,
kon hij het doen.

1300
01:14:34,130 --> 01:14:36,230
Hij kon wandelen zoals Jezus deed.

1301
01:14:36,230 --> 01:14:38,270
Hij wandelde door geloof.

1302
01:14:38,270 --> 01:14:41,870
En toen hij ophield te geloven,
of moeite kreeg met geloven,

1303
01:14:41,870 --> 01:14:47,330
toen kon hij natuurlijk net zomin op die
manier wandelen als wie dan ook anders.

1304
01:14:47,330 --> 01:14:50,030
Petrus was geen bovennatuurlijk mens.

1305
01:14:50,030 --> 01:14:53,510
Hij was een mens die op een
bovennatuurlijke manier wandelde

1306
01:14:53,510 --> 01:14:57,410
vanwege geloof in Christus en Zijn Woord.

1307
01:14:57,410 --> 01:15:00,530
En dit is dus de manier om te wandelen.

1308
01:15:00,530 --> 01:15:02,150
En Jezus is de weg.

1309
01:15:02,150 --> 01:15:05,090
Hij wandelde op de manier waarop
wij zouden moeten wandelen.

1310
01:15:05,090 --> 01:15:08,510
Hij is het voorbeeld van
de weg die we moeten gaan.

1311
01:15:08,510 --> 01:15:11,450
En dus lijkt het lopen over het
water een wonder te zijn dat,

1312
01:15:11,450 --> 01:15:14,570
net als de andere wonderen die
in Johannes zijn opgetekend,

1313
01:15:14,570 --> 01:15:16,490
een illustratieve waarde had.

1314
01:15:16,490 --> 01:15:20,510
Nu, de spijziging van de
5000 — wat illustreerde die?

1315
01:15:20,510 --> 01:15:22,310
Dat komen we te weten
in de volgende lezing,

1316
01:15:22,310 --> 01:15:25,430
want toen Jezus het meer
overstak naar Kapernaüm,

1317
01:15:25,430 --> 01:15:28,790
vonden de menigten Hem daar
uiteindelijk de volgende dag weer.

1318
01:15:28,790 --> 01:15:31,790
En dan houdt Hij een rede waarin
Hij dit idee verder uitwerkt,

1319
01:15:31,790 --> 01:15:33,650
dat Hij het brood des levens is.

1320
01:15:33,650 --> 01:15:39,710
En daarbij wordt Hij zo omstreden dat
Hij een grote kerkscheuring veroorzaakt.

1321
01:15:39,710 --> 01:15:42,410
Weet je, Hij had een megakerk.

1322
01:15:42,410 --> 01:15:46,550
Hij veroorzaakte een grote kerkscheuring
door Zijn onvoorzichtige manier

1323
01:15:46,550 --> 01:15:48,830
van spreken. Onbezonnen.

1324
01:15:48,830 --> 01:15:52,970
Weet je, stel dat je geroepen werd om te
solliciteren als voorganger van een grote

1325
01:15:52,970 --> 01:15:56,930
kerk — soms verliezen grote kerken hun
voorganger door schandalen en dat soort

1326
01:15:56,930 --> 01:16:00,230
dingen, en dan gaan ze op zoek naar
iemand om voorganger te worden.

1327
01:16:00,230 --> 01:16:03,590
Ze roepen iemand op om een preek te
houden, om te zien of hij goed is,

1328
01:16:03,590 --> 01:16:05,330
en dan nemen ze hem misschien aan.

1329
01:16:05,330 --> 01:16:09,050
Stel dat je geroepen werd om te preken
in een kerk met 15.000 mensen erin,

1330
01:16:09,050 --> 01:16:12,830
en je hield één preek en die
veroorzaakte een grote kerkscheuring,

1331
01:16:12,830 --> 01:16:16,730
zodat er de week daarna nog maar
twaalf mensen kwamen opdagen.

1332
01:16:16,730 --> 01:16:18,530
Alle anderen waren weg.

1333
01:16:18,530 --> 01:16:22,430
Dat is wat Jezus deed in Kapernaüm,
in de synagoge van Kapernaüm.

1334
01:16:22,430 --> 01:16:26,510
Hij hield daar één preek
en de grote kerk van 15.000

1335
01:16:26,510 --> 01:16:29,510
werd een klein overblijfsel
van twaalf man.

1336
01:16:29,510 --> 01:16:33,650
En een van hen was een duivel,
zoals Jezus zelf aangaf.

1337
01:16:33,650 --> 01:16:35,570
Dus elf man.

1338
01:16:35,570 --> 01:16:36,950
We komen hier nog op terug.

1339
01:16:36,950 --> 01:16:39,470
En dat is wat we vinden in de
rest van hoofdstuk 6 van Johannes.