1
00:00:02,010 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:10,290
Deze keer behandelen we Jozua 23 en 24.

3
00:00:10,290 --> 00:00:14,010
Laten we Jozua, hoofdstuk 23, opslaan.

4
00:00:14,010 --> 00:00:17,370
Er zijn nog maar twee
hoofdstukken over, en dit is kort.

5
00:00:17,370 --> 00:00:21,630
Het andere is ook niet uitzonderlijk lang,
dus het zal ons niet veel tijd kosten om

6
00:00:21,630 --> 00:00:23,670
het boek Jozua af te ronden.

7
00:00:23,670 --> 00:00:27,030
Als we het uit hebben, wil ik
best de zelfstudievragen over

8
00:00:27,030 --> 00:00:31,410
Jozua die jullie gemaakt hebben, met
jullie doornemen om te zien of je tevreden

9
00:00:31,410 --> 00:00:33,150
bent met je antwoorden.

10
00:00:33,150 --> 00:00:38,010
Jozua 23 en 24 vormen
een afsluitend gedeelte.

11
00:00:38,010 --> 00:00:40,530
Het zijn niet alleen de
laatste twee hoofdstukken,

12
00:00:40,530 --> 00:00:44,430
maar volgens mij vormen ze ook een
afzonderlijk gedeelte van het boek.

13
00:00:44,430 --> 00:00:46,650
Als je het boek in gedeelten verdeelt,

14
00:00:46,650 --> 00:00:50,790
zouden de hoofdstukken
23 en 24 volgens mij

15
00:00:50,790 --> 00:00:55,050
samen een afzonderlijk gedeelte
vormen, omdat ze anders zijn.

16
00:00:55,050 --> 00:01:00,510
Ze bevatten allebei aansporingen die Jozua
vóór zijn dood aan de Israëlieten geeft,

17
00:01:00,510 --> 00:01:03,390
blijkbaar helemaal aan
het einde van zijn leven.

18
00:01:03,390 --> 00:01:08,670
In Jozua worden niet veel nauwkeurige
chronologische gegevens gegeven.

19
00:01:08,670 --> 00:01:12,810
We hebben gezien dat de verovering
blijkbaar ongeveer zeven jaar duurde,

20
00:01:12,810 --> 00:01:15,750
vanaf het moment dat
ze Kanaän binnentrokken

21
00:01:15,750 --> 00:01:19,290
totdat de veroveringen in
hoofdzaak voltooid waren.

22
00:01:19,290 --> 00:01:22,290
Natuurlijk zijn de veroveringen
nooit helemaal voltooid,

23
00:01:22,290 --> 00:01:26,730
want er zijn nog enkele steden en
verzetshaarden waar voortdurend om

24
00:01:26,730 --> 00:01:28,470
gevochten zal moeten worden.

25
00:01:28,470 --> 00:01:30,690
Maar het land is in handen genomen.

26
00:01:30,690 --> 00:01:34,230
Er bestaat geen twijfel
over wie het land nu bezit.

27
00:01:34,230 --> 00:01:38,370
Er bestaat geen twijfel over
waar de Israëlieten wonen.

28
00:01:38,370 --> 00:01:42,630
Ze hebben het voldoende onder controle
om het in stamgebieden te verdelen,

29
00:01:42,630 --> 00:01:45,630
terwijl hun aanspraken in
wezen niet worden betwist.

30
00:01:45,630 --> 00:01:49,770
Het duurde dus blijkbaar ongeveer
zeven jaar om dat punt te bereiken.

31
00:01:49,770 --> 00:01:54,570
Maar het boek Jozua zelf lijkt misschien
wel een periode van 25 jaar te beslaan,

32
00:01:54,570 --> 00:01:59,010
want we weten niet hoe oud Jozua
precies was aan het begin van het boek.

33
00:01:59,010 --> 00:02:04,650
De geschiedschrijver Josephus zei dat
Jozua aan het begin van het boek 85 was.

34
00:02:04,650 --> 00:02:06,870
Daar hebben we geen
grond voor in de Schrift,

35
00:02:06,870 --> 00:02:10,590
maar zijn leeftijd moet zeker
ergens in die buurt hebben gelegen.

36
00:02:10,590 --> 00:02:17,250
Zijn tijdgenoot Kaleb was aan het
begin van het boek 79 of 78 en was

37
00:02:17,250 --> 00:02:19,830
85 toen de verovering voltooid was.

38
00:02:19,830 --> 00:02:25,830
Een leeftijd van rond de 80, 85 is voor
Jozua aan het begin dus realistisch.

39
00:02:25,830 --> 00:02:28,950
Maar hij sterft op 110-jarige leeftijd.

40
00:02:28,950 --> 00:02:33,270
Interessant genoeg is dat dezelfde
leeftijd waarop Jozef stierf.

41
00:02:33,270 --> 00:02:36,090
Jozef was een voorvader van Jozua.

42
00:02:36,090 --> 00:02:41,430
Jozua behoorde tot de stam Efraïm,
en die stam stamde van Jozef af.

43
00:02:41,430 --> 00:02:45,810
Jozef stierf op 110-jarige
leeftijd, en Jozua ook.

44
00:02:45,810 --> 00:02:49,830
Ik weet niet of er in de hele Bijbel nog
iemand anders is van wie vermeld wordt

45
00:02:49,830 --> 00:02:51,930
dat hij op die leeftijd stierf.

46
00:02:51,930 --> 00:02:57,570
Maar voordat hij stierf, toen hij heel
oud was, hield hij deze twee toespraken.

47
00:02:57,570 --> 00:03:02,190
De ene lijkt alleen een aansporing aan
het volk te zijn, een afscheidsrede,

48
00:03:02,190 --> 00:03:03,690
zouden we kunnen zeggen.

49
00:03:03,690 --> 00:03:08,010
In de andere profeteerde hij daadwerkelijk
tot hen in de Naam van Jahweh

50
00:03:08,010 --> 00:03:11,370
en bracht hij hen ertoe opnieuw
een verbond te sluiten om

51
00:03:11,370 --> 00:03:15,630
Jahweh trouw te blijven nadat
Jozua er niet meer zou zijn.

52
00:03:15,630 --> 00:03:19,590
Het volk bleef God trouw gedurende
de hele tijd dat Jozua tijdens

53
00:03:19,590 --> 00:03:21,030
zijn leven leidinggaf.

54
00:03:21,030 --> 00:03:24,150
Maar natuurlijk wist
hij, net als Mozes zelf,

55
00:03:24,150 --> 00:03:27,870
dat Israël de neiging zou
hebben om van God af te dwalen

56
00:03:27,870 --> 00:03:29,970
zodra hij er niet meer was.

57
00:03:29,970 --> 00:03:34,230
Daarom verbindt hij hen in
hoofdstuk 24 aan een verbond om

58
00:03:34,230 --> 00:03:36,570
na zijn dood gehoorzaam te blijven.

59
00:03:36,570 --> 00:03:38,730
Maar hoofdstuk 23 zegt:

60
00:03:38,730 --> 00:03:42,750
Het gebeurde na vele dagen,
nadat de HEERE Israël

61
00:03:42,750 --> 00:03:45,930
rust gegeven had van al
zijn vijanden van rondom,

62
00:03:45,930 --> 00:03:49,170
en Jozua oud en op dagen gekomen was,

63
00:03:49,170 --> 00:03:52,650
Dit was dus lang na alle
voorgaande hoofdstukken.

64
00:03:52,650 --> 00:03:56,910
Alle voorgaande hoofdstukken gingen
over dingen die ongeveer zeven jaar

65
00:03:56,910 --> 00:04:00,930
nadat ze het Beloofde Land waren
binnengetrokken, plaatsvonden.

66
00:04:00,930 --> 00:04:02,790
Maar dit is lang daarna.

67
00:04:02,790 --> 00:04:07,470
Het is heel goed mogelijk dat de hele
periode vanaf het begin van het boek Jozua

68
00:04:07,470 --> 00:04:10,710
tot nu toe misschien 25 jaar was.

69
00:04:10,710 --> 00:04:15,090
Als Josephus gelijk heeft dat
Jozua aan het begin 85 was,

70
00:04:15,090 --> 00:04:18,570
en we weten dat hij op
110-jarige leeftijd stierf,

71
00:04:18,570 --> 00:04:22,470
dan zou de hele tijdsduur
natuurlijk 25 jaar bedragen.

72
00:04:22,470 --> 00:04:27,030
dat Jozua heel Israël, zijn
oudsten, zijn stamhoofden,

73
00:04:27,030 --> 00:04:30,330
zijn rechters en zijn
beambten bijeen riep.

74
00:04:30,330 --> 00:04:35,070
Hij zei tegen hen: Ík ben oud
geworden en op dagen gekomen,

75
00:04:35,070 --> 00:04:38,250
We hebben hiervoor nog niet
gelezen dat de stammen zich als

76
00:04:38,250 --> 00:04:40,650
politieke eenheden organiseerden.

77
00:04:40,650 --> 00:04:44,190
Elke stam was onafhankelijk
van de andere stammen,

78
00:04:44,190 --> 00:04:47,070
maar binnen hun eigen stam
hadden ze blijkbaar een of

79
00:04:47,070 --> 00:04:49,230
andere politieke structuur.

80
00:04:49,230 --> 00:04:51,570
Ze hadden mensen die
oudsten werden genoemd,

81
00:04:51,570 --> 00:04:54,090
maar dat was altijd al zo geweest.

82
00:04:54,090 --> 00:04:58,350
Zelfs in de dagen van Mozes
kon Mozes oudsten bijeenroepen.

83
00:04:58,350 --> 00:05:01,590
Dat waren de oudste mannen
binnen bepaalde geslachten,

84
00:05:01,590 --> 00:05:06,090
die vanwege hun leeftijd werden
geëerd en naar wie men zich schikte.

85
00:05:06,090 --> 00:05:09,090
Maar er worden ook hun hoofden genoemd.

86
00:05:09,090 --> 00:05:12,690
Het is niet duidelijk waarin
die van hun oudsten verschilden.

87
00:05:12,690 --> 00:05:17,670
Misschien waren er, naast de mannen die
alleen vanwege hun leeftijd werden geëerd,

88
00:05:17,670 --> 00:05:21,150
ook mannen die een erkende
leiderspositie hadden.

89
00:05:21,150 --> 00:05:24,150
Misschien waren ze door
hun volksgenoten aangesteld

90
00:05:24,150 --> 00:05:27,150
om bepaalde beslissingen
te nemen voor het geslacht,

91
00:05:27,150 --> 00:05:30,930
voor de groepen geslachten of
hoe die ook waren ingedeeld,

92
00:05:30,930 --> 00:05:32,550
zodat ze konden samenwerken.

93
00:05:32,550 --> 00:05:34,470
Maar dan zijn er de rechters.

94
00:05:34,470 --> 00:05:38,430
Dit zijn geen rechters zoals we
die in het boek Richteren hebben.

95
00:05:38,430 --> 00:05:43,050
Het boek Richteren beschrijft een reeks
van twaalf verschillende personen,

96
00:05:43,050 --> 00:05:46,050
mannen en een vrouw, die Israël richtten.

97
00:05:46,050 --> 00:05:52,050
Zij begonnen hun loopbaan, zo lijkt het,
als bevrijders, militaire bevrijders.

98
00:05:52,050 --> 00:05:55,110
Nadat ze Israël van zijn
vijanden hadden bevrijd,

99
00:05:55,110 --> 00:05:58,170
bleven ze vervolgens om
te helpen rechtspreken.

100
00:05:58,170 --> 00:06:02,730
Rechtspreken betekent volgens mij dat
je juridische geschillen beslecht.

101
00:06:02,730 --> 00:06:04,890
Ze hadden de wet van Mozes.

102
00:06:04,890 --> 00:06:08,670
Israël had de wet van Mozes,
en in de wet van Mozes

103
00:06:08,670 --> 00:06:13,350
stonden allerlei burgerlijke verordeningen
en straffen voor misdrijven enzovoort,

104
00:06:13,350 --> 00:06:15,270
die God had vastgelegd.

105
00:06:15,270 --> 00:06:17,130
Maar hoe handhaaf je die?

106
00:06:17,130 --> 00:06:20,370
Daar moet een of andere
burgerlijke overheid voor zijn.

107
00:06:20,370 --> 00:06:24,330
Ze hadden hier dus rechters, maar
van een ander soort dan de helden uit

108
00:06:24,330 --> 00:06:26,010
het boek Richteren.

109
00:06:26,010 --> 00:06:30,810
Dat waren bevrijders van het volk,
meer mensen zoals George Washington.

110
00:06:30,810 --> 00:06:35,370
Ze waren militaire helden en werden
vervolgens de rest van hun leven

111
00:06:35,370 --> 00:06:39,630
gerespecteerd als mensen die het
waard waren om het volk te besturen.

112
00:06:39,630 --> 00:06:42,990
Dit waren waarschijnlijk rechters
voor verschillende gebieden en

113
00:06:42,990 --> 00:06:44,910
de stammen enzovoort.

114
00:06:44,910 --> 00:06:51,030
In elk geval waren er verschillende
ambtsdragers, oudsten, hoofden, rechters.

115
00:06:51,030 --> 00:06:55,770
We weten niet precies hoe deze hiërarchie
was ingericht of wat hun taken waren,

116
00:06:55,770 --> 00:06:58,170
maar zij waren duidelijk degenen die

117
00:06:58,170 --> 00:07:01,170
namens hun stam spraken
en verantwoordelijk waren

118
00:07:01,170 --> 00:07:03,210
voor het gedrag van hun stam.

119
00:07:03,210 --> 00:07:04,950
Dus zegt hij tegen hen:

120
00:07:04,950 --> 00:07:10,410
Zie, ik heb deze overgebleven volken,
samen met al de volken die ik uitgeroeid

121
00:07:10,410 --> 00:07:14,610
heb, vanaf de Jordaan tot aan de
Grote Zee, waar de zon ondergaat,

122
00:07:14,610 --> 00:07:19,110
aan u door het lot doen toevallen
als erfelijk bezit voor uw stammen.

123
00:07:19,110 --> 00:07:21,210
Dat is de Middellandse Zee.

124
00:07:21,210 --> 00:07:25,650
En de HEERE uw God Zelf zal
hen van voor uw ogen verjagen,

125
00:07:25,650 --> 00:07:28,650
en Hij zal hen van voor
uw ogen verdrijven,

126
00:07:28,650 --> 00:07:34,950
en u zult hun land in bezit nemen, zoals
de HEERE, uw God, tot u gesproken heeft.

127
00:07:34,950 --> 00:07:39,510
Het is echter interessant dat Jozua zijn
rol bij het verdelen van het land noemt.

128
00:07:39,510 --> 00:07:42,630
Dat was eenvoudigweg een
bestuurlijke aangelegenheid,

129
00:07:42,630 --> 00:07:45,870
een kwestie van loten
werpen en stukken grond aan

130
00:07:45,870 --> 00:07:48,030
verschillende families toewijzen.

131
00:07:48,030 --> 00:07:52,590
Dat is beslist niet het heldhaftigste
waarop hij zich zou kunnen beroemen.

132
00:07:52,590 --> 00:07:56,790
Hij was hun generaal geweest, hij was
hun onverschrokken leider geweest,

133
00:07:56,790 --> 00:08:00,810
hij had daadwerkelijk de legers
aangevoerd om het land te veroveren.

134
00:08:00,810 --> 00:08:04,230
Toch noemt hij dat helemaal niet
wanneer hij over de verovering van

135
00:08:04,230 --> 00:08:05,490
het land spreekt.

136
00:08:05,490 --> 00:08:08,610
Hij noemt alleen de Heere. Hij zei:

137
00:08:08,610 --> 00:08:12,390
en ú hebt alles gezien
wat de HEERE, uw God,

138
00:08:12,390 --> 00:08:16,830
voor uw ogen gedaan heeft aan
al deze volken, want de HEERE,

139
00:08:16,830 --> 00:08:20,370
uw God Zelf is het Die
voor u gestreden heeft.

140
00:08:20,370 --> 00:08:24,510
Hij verwijst helemaal niet naar
zijn eigen militaire heldendaden.

141
00:08:24,510 --> 00:08:28,110
Niet omdat hij zich ervoor schaamt
of zich er niet van bewust is,

142
00:08:28,110 --> 00:08:32,010
maar omdat hij werkelijk inziet dat
hij door God heeft gedaan wat hij heeft

143
00:08:32,010 --> 00:08:35,850
gedaan, en dat hij zonder
God niets had kunnen doen.

144
00:08:35,850 --> 00:08:38,670
Daarom wil hij zelf
niets van de eer opeisen.

145
00:08:38,670 --> 00:08:41,670
Ik heb eerder genoemd
hoe sterk dat in contrast

146
00:08:41,670 --> 00:08:46,230
staat met de houding van Nebukadnezar,
die hetzelfde deed voor Babel.

147
00:08:46,230 --> 00:08:51,270
Hij voerde de oorlogen, was de generaal
die Babel overwinningen bezorgde en

148
00:08:51,270 --> 00:08:55,770
Babel tot een grote stad maakte, maar
hij dacht dat hij het zelf had gedaan.

149
00:08:55,770 --> 00:09:00,150
De Bijbel zegt dat hij naar buiten
ging en zag wat hij had gedaan,

150
00:09:00,150 --> 00:09:02,250
en zichzelf gelukwenste:

151
00:09:02,250 --> 00:09:06,570
De koning nam het woord en zei:
Is dit niet het grote Babel,

152
00:09:06,570 --> 00:09:09,390
dat ik als een huis voor
het koninkrijk gebouwd heb,

153
00:09:09,390 --> 00:09:13,050
door mijn sterke macht en
ter ere van mijn majesteit?

154
00:09:13,050 --> 00:09:17,130
Maar het mishaagde God dat hij
er zelf de eer voor opeiste,

155
00:09:17,130 --> 00:09:19,770
en Hij sloeg hem voor
een tijd met waanzin.

156
00:09:19,770 --> 00:09:22,110
Maar Jozua heeft die neiging niet.

157
00:09:22,110 --> 00:09:25,890
Hij ziet heel duidelijk dat alles
wat er tot stand is gebracht,

158
00:09:25,890 --> 00:09:29,430
eigenlijk niet zijn prestatie
is, maar die van God.

159
00:09:29,430 --> 00:09:33,870
Het enige wat hij heeft gedaan, is
de verdeling van het land regelen.

160
00:09:33,870 --> 00:09:37,470
Dat is het enige waarvoor
hij zichzelf enige eer geeft,

161
00:09:37,470 --> 00:09:41,970
en dat is niet iets groots of
heldhaftigs. Maar hij zegt wel:

162
00:09:41,970 --> 00:09:47,730
De Heer, jullie God, zal ze voor jullie
verdrijven en uit jullie zicht verjagen.

163
00:09:47,730 --> 00:09:51,450
Misschien is dat de reden waarom hij
benadrukt dat het de Heere is en niet

164
00:09:51,450 --> 00:09:54,870
hijzelf, omdat hij er
straks niet meer zal zijn.

165
00:09:54,870 --> 00:09:58,350
Als ze hem zagen als degene
die de grote veroveraar is,

166
00:09:58,350 --> 00:10:03,810
dan zou zijn dood hen kunnen doen denken:
nou, nu wordt er niets meer veroverd.

167
00:10:03,810 --> 00:10:05,550
Jozua is er niet meer.

168
00:10:05,550 --> 00:10:09,810
Maar hij wijst erop dat alle
veroveringen die tot dan toe zijn gedaan,

169
00:10:09,810 --> 00:10:11,550
het werk van de Heere waren.

170
00:10:11,550 --> 00:10:15,090
En het zal de Heere zijn Die,
nadat hij er niet meer is,

171
00:10:15,090 --> 00:10:18,690
doorgaat om deze verovering
van het land af te maken.

172
00:10:18,690 --> 00:10:21,930
Dat zou dus zijn reden voor
die nadruk kunnen zijn.

173
00:10:21,930 --> 00:10:27,450
Maar ik denk dat het meer komt doordat hij
eenvoudigweg een nederig man was en niet

174
00:10:27,450 --> 00:10:30,570
geneigd was de eer voor
zichzelf op te eisen.

175
00:10:30,570 --> 00:10:35,970
Omdat hij nederig was, had hij er alle
vertrouwen in dat alles even goed zou gaan

176
00:10:35,970 --> 00:10:39,330
wanneer hij er niet meer
was als toen hij er wel was.

177
00:10:39,330 --> 00:10:44,430
Vanuit aards gezichtspunt was hij de
onmisbare leider van het volk geweest.

178
00:10:44,430 --> 00:10:47,430
Maar hij ziet zichzelf niet als onmisbaar.

179
00:10:47,430 --> 00:10:51,330
Hij denkt: wat God door mij
tot stand heeft gebracht,

180
00:10:51,330 --> 00:10:54,510
kan God ook zonder mij tot stand brengen.

181
00:10:54,510 --> 00:10:58,530
Hij kan Zijn werk voortzetten,
of ik er nu ben of niet.

182
00:10:58,530 --> 00:11:02,730
Dat is waarschijnlijk een goede manier
om naar onze prestaties te kijken.

183
00:11:02,730 --> 00:11:07,950
God zou uit deze stenen vervangers voor
ons kunnen verwekken als Hij dat wil.

184
00:11:07,950 --> 00:11:09,150
Vers 6:

185
00:11:09,150 --> 00:11:14,010
Wees daarom zeer sterk door alles wat
geschreven is in het wetboek van Mozes,

186
00:11:14,010 --> 00:11:18,570
in acht te nemen en na te leven,
zodat u daarvan niet afwijkt,

187
00:11:18,570 --> 00:11:23,910
naar rechts of naar links, en zodat
u zich niet inlaat met deze volken,

188
00:11:23,910 --> 00:11:27,030
deze hier die bij u overgebleven zijn.

189
00:11:27,030 --> 00:11:31,710
U mag niet aan de naam van hun goden
denken en er niet bij laten zweren.

190
00:11:31,710 --> 00:11:35,430
U mag ze niet dienen en u
er niet voor neerbuigen.

191
00:11:35,430 --> 00:11:39,510
Maar u moet zich aan de
HEERE, uw God, vasthouden,

192
00:11:39,510 --> 00:11:42,150
zoals u tot op deze dag gedaan hebt.

193
00:11:42,150 --> 00:11:47,490
De HEERE heeft immers grote en machtige
volken van voor uw ogen verdreven.

194
00:11:47,490 --> 00:11:52,890
En wat u betreft: niemand heeft tegenover
u stand kunnen houden tot op deze dag.

195
00:11:52,890 --> 00:11:57,210
Veel van de bewoordingen van deze
aansporing in vers 6 tot en met 9

196
00:11:57,210 --> 00:11:59,910
zijn rechtstreeks ontleend
aan de aansporing die God

197
00:11:59,910 --> 00:12:02,190
Jozua in hoofdstuk 1 gaf.

198
00:12:02,190 --> 00:12:05,430
Allereerst zegt hij tegen hen
dat ze heel moedig moeten zijn.

199
00:12:05,430 --> 00:12:10,230
Je herinnert je dat God in Zijn aansporing
aan Jozua in het eerste hoofdstuk ongeveer

200
00:12:10,230 --> 00:12:11,550
drie keer zei:

201
00:12:11,550 --> 00:12:15,570
Niemand zal tegenover u standhouden
al de dagen van uw leven.

202
00:12:15,570 --> 00:12:19,110
Zoals Ik met Mozes geweest
ben, zal Ik met u zijn.

203
00:12:19,110 --> 00:12:22,710
Ik zal u niet loslaten en u niet verlaten.

204
00:12:22,710 --> 00:12:27,990
Wees sterk en moedig, want ú zult dit volk
het land dat Ik hun vaderen gezworen heb

205
00:12:27,990 --> 00:12:31,230
hun te geven, in erfbezit laten nemen.

206
00:12:31,230 --> 00:12:34,230
Alleen, wees sterk en zeer moedig,

207
00:12:34,230 --> 00:12:38,790
door nauwlettend te handelen
overeenkomstig heel de wet die Mozes,

208
00:12:38,790 --> 00:12:41,850
Mijn dienaar, u geboden heeft.

209
00:12:41,850 --> 00:12:44,910
Wijk daar niet van af,
naar rechts of naar links,

210
00:12:44,910 --> 00:12:48,570
opdat u verstandig zult
handelen overal waar u gaat.

211
00:12:48,570 --> 00:12:51,750
Dit boek met deze wet mag
niet wijken uit uw mond,

212
00:12:51,750 --> 00:12:54,270
maar u moet het dag en nacht overdenken,

213
00:12:54,270 --> 00:12:57,390
zodat u nauwlettend zult
handelen overeenkomstig

214
00:12:57,390 --> 00:12:59,610
alles wat daarin geschreven staat.

215
00:12:59,610 --> 00:13:05,790
Dan immers zult u uw wegen voorspoedig
maken en dan zult u verstandig handelen.

216
00:13:05,790 --> 00:13:07,830
Heb Ik het u niet geboden?

217
00:13:07,830 --> 00:13:14,010
Wees sterk en moedig, schrik niet en wees
niet ontsteld, want de HEERE, uw God,

218
00:13:14,010 --> 00:13:17,070
is met u, overal waar u heen gaat.

219
00:13:17,070 --> 00:13:21,030
Ik heb het over Jozua
1, vers 5 tot en met 9.

220
00:13:21,030 --> 00:13:24,510
Die noodzaak om moedig te
zijn wordt vaak herhaald.

221
00:13:24,510 --> 00:13:27,390
Nu zegt hij tegen het volk
dat ze moedig moeten zijn,

222
00:13:27,390 --> 00:13:29,070
omdat hij er niet meer zal zijn.

223
00:13:29,070 --> 00:13:33,630
Hij zegt ook tegen hen dat ze bij het
houden van de wet niet naar rechts of naar

224
00:13:33,630 --> 00:13:35,310
links moeten afwijken.

225
00:13:35,310 --> 00:13:38,730
Dat is ook wat God tegen
hem zei dat hij moest doen:

226
00:13:38,730 --> 00:13:43,110
erop letten dat hij niet van de wet
afweek, toen Hij hem aanspoorde.

227
00:13:43,110 --> 00:13:46,050
Hier staat aan het einde van vers 9 ook:

228
00:13:46,050 --> 00:13:50,670
Tot op de dag van vandaag heeft niemand
tegen jullie stand kunnen houden.

229
00:13:50,670 --> 00:13:55,890
Zo begon God Zijn aansporing aan
Jozua in vers 5 van hoofdstuk 1:

230
00:13:55,890 --> 00:13:59,910
Je hele leven zal niemand
tegen je stand kunnen houden.

231
00:13:59,910 --> 00:14:03,630
Hij herinnert zich dus de
belofte die God hem heeft gedaan,

232
00:14:03,630 --> 00:14:06,210
en hij herhaalt die voor het volk.

233
00:14:06,210 --> 00:14:11,610
Min of meer: deze belofte geldt voor
jullie, nu ik er niet meer ben om die op

234
00:14:11,610 --> 00:14:13,830
mij van toepassing te laten zijn.

235
00:14:13,830 --> 00:14:18,870
Hij zei in vers 7 wel dat ze de naam van
de heidense goden niet moesten noemen

236
00:14:18,870 --> 00:14:21,930
en ook niemand bij hen
moesten laten zweren.

237
00:14:21,930 --> 00:14:26,370
[Vertalersnoot: De spreker bespreekt hier
de Engelse formulering ‘de naam noemen’.

238
00:14:26,370 --> 00:14:31,050
De aangehaalde HSV vertaalt
dit met ‘aan de naam denken’.]

239
00:14:31,050 --> 00:14:36,630
Er staat ook zoiets in Exodus
23:13, een wet die hij herhaalt.

240
00:14:36,630 --> 00:14:38,970
Ik wil die graag aan je voorlezen.

241
00:14:38,970 --> 00:14:42,090
In Exodus 23:13 staat:

242
00:14:42,090 --> 00:14:46,410
Bij alles wat Ik tegen u gezegd
heb, moet u op uw hoede zijn.

243
00:14:46,410 --> 00:14:49,410
U mag niet aan de naam
van andere goden denken,

244
00:14:49,410 --> 00:14:52,110
die mag niet uit uw mond gehoord worden!

245
00:14:52,110 --> 00:14:57,030
Wij noemen de namen van andere goden
telkens wanneer we de dagen van onze week

246
00:14:57,030 --> 00:15:00,330
of de maanden van ons
jaar bij hun naam noemen.

247
00:15:00,330 --> 00:15:03,030
Die zijn naar heidense goden genoemd.

248
00:15:03,030 --> 00:15:06,030
Ook wanneer we over de
historische achtergrond spreken,

249
00:15:06,030 --> 00:15:08,310
hebben we het over de
goden van de heidenen.

250
00:15:08,310 --> 00:15:10,410
We noemen sommige van die namen.

251
00:15:10,410 --> 00:15:14,130
Zelfs de Bijbel zelf noemt de
namen van de heidense goden.

252
00:15:14,130 --> 00:15:17,430
Hij noemt Baäl en Molech en Kamos.

253
00:15:17,430 --> 00:15:20,190
Die goden worden bij hun naam genoemd.

254
00:15:20,190 --> 00:15:22,410
Dagon wordt in de Bijbel genoemd.

255
00:15:22,410 --> 00:15:25,410
Het is duidelijk dat de uitspraak
dat je de namen van andere

256
00:15:25,410 --> 00:15:30,090
goden niet moet noemen, niet betekent
dat het verkeerd is om ze ooit te noemen,

257
00:15:30,090 --> 00:15:32,790
hoewel het klinkt alsof
dat ermee wordt bedoeld.

258
00:15:32,790 --> 00:15:38,310
Wat ermee wordt bedoeld, is wat Jozua hier
zegt: je noemt hun naam niet in je eden.

259
00:15:38,310 --> 00:15:41,130
Wij begrijpen eden niet in onze cultuur.

260
00:15:41,130 --> 00:15:42,870
We doen dit niet meer.

261
00:15:42,870 --> 00:15:47,790
Voor ons heeft een eed of zweren
zelfs bijna een negatieve bijklank.

262
00:15:47,790 --> 00:15:51,870
Wanneer we zeggen dat iemand zweert,
bedoelen we meestal dat hij vloekt of

263
00:15:51,870 --> 00:15:53,430
grove taal gebruikt.

264
00:15:53,430 --> 00:15:56,670
Maar eden en zweren waren
vroeger positieve dingen,

265
00:15:56,670 --> 00:16:00,690
omdat eerlijke partijen op die
manier overeenkomsten sloten.

266
00:16:00,690 --> 00:16:03,510
Tegenwoordig hebben we
contracten die je ondertekent,

267
00:16:03,510 --> 00:16:07,530
en de reden dat we contracten hebben,
is dat mensen in onze samenleving niet

268
00:16:07,530 --> 00:16:09,030
meer eerlijk zijn.

269
00:16:09,030 --> 00:16:12,330
We kunnen er tenminste niet op
rekenen dat ze eerlijk zijn.

270
00:16:12,330 --> 00:16:14,550
Dus willen we het op schrift hebben.

271
00:16:14,550 --> 00:16:16,410
We willen hun handtekening.

272
00:16:16,410 --> 00:16:19,230
We willen dat we er een
rechtszaak over kunnen beginnen,

273
00:16:19,230 --> 00:16:21,390
dat het wettelijk afdwingbaar is.

274
00:16:21,390 --> 00:16:25,890
Je hebt gezegd dat je het gaat doen;
teken hier, en als je het dan niet doet,

275
00:16:25,890 --> 00:16:27,990
kan ik je voor de rechter dagen.

276
00:16:27,990 --> 00:16:31,530
In die tijd hadden ze over het
algemeen geen schriftelijke contracten.

277
00:16:31,530 --> 00:16:35,130
Wanneer twee mensen een afspraak maakten
van het soort waarvoor wij tegenwoordig

278
00:16:35,130 --> 00:16:38,970
misschien een contract zouden opstellen,
legden ze in plaats daarvan gewoon

279
00:16:38,970 --> 00:16:40,470
een eed af.

280
00:16:40,470 --> 00:16:44,670
Een man zwoer dat hij zou doen
wat hij had gezegd te zullen doen.

281
00:16:44,670 --> 00:16:48,390
Hij legde zijn eed af in
de naam van iets of iemand.

282
00:16:48,390 --> 00:16:52,230
De hoogste eed die je kon zweren,
was bij de naam van je God,

283
00:16:52,230 --> 00:16:56,730
hoewel mensen ook bij iets anders
konden zweren: ‘Ik zweer bij deze berg.

284
00:16:56,730 --> 00:16:58,470
Ik zweer bij Jeruzalem.

285
00:16:58,470 --> 00:17:01,050
Ik zweer bij iets wat groter is dan ik.’

286
00:17:01,050 --> 00:17:05,130
Het idee achter een eed was in de
gedachtewereld van het Midden-Oosten dat

287
00:17:05,130 --> 00:17:09,270
je je beroept op de deugdzaamheid
van iets wat groter is dan jijzelf,

288
00:17:09,270 --> 00:17:12,810
omdat degene met wie je te
maken hebt jou niet vertrouwt.

289
00:17:12,810 --> 00:17:15,390
Die kan niet zeker zijn
van jouw deugdzaamheid,

290
00:17:15,390 --> 00:17:20,190
maar weet dat de berg of Jeruzalem
of God deugdzamer is dan jij.

291
00:17:20,190 --> 00:17:24,690
En dat je het niet zou wagen om je op hun
deugdzaamheid te beroepen en die op het

292
00:17:24,690 --> 00:17:28,950
spel te zetten door je eed te
breken, tenzij het je ernst was.

293
00:17:28,950 --> 00:17:33,090
Wanneer iemand een eed aflegde,
was hij door zijn eed gebonden.

294
00:17:33,090 --> 00:17:37,650
Want als hij zijn eed brak, zou hij
daarmee de deugdzaamheid van datgene

295
00:17:37,650 --> 00:17:40,890
waarbij hij zwoer door meineed aantasten.

296
00:17:40,890 --> 00:17:44,190
Wij vinden het een beetje
oneerbiedig om bij God te zweren.

297
00:17:44,190 --> 00:17:45,990
‘Ik zweer bij God.’

298
00:17:45,990 --> 00:17:48,690
Soms vinden we dat
oneerbiedig of verkeerd,

299
00:17:48,690 --> 00:17:51,750
maar dat is eigenlijk precies
wat Israël moest doen.

300
00:17:51,750 --> 00:17:55,410
Wanneer ze eden aflegden,
moesten ze bij de HEERE zweren,

301
00:17:55,410 --> 00:18:00,510
omdat Zijn karakter datgene moest zijn
waardoor ze zichzelf gebonden achtten.

302
00:18:00,510 --> 00:18:02,610
Ze moesten Zijn karakter weerspiegelen.

303
00:18:02,610 --> 00:18:06,390
Als iemand niet wist of je
werkelijk zo eerlijk was als God,

304
00:18:06,390 --> 00:18:08,490
dan kon je bij God zweren.

305
00:18:08,490 --> 00:18:12,210
Daarmee zei je: ‘Je weet dat
ik de Naam van Jahweh niet

306
00:18:12,210 --> 00:18:17,490
zou aanroepen om vervolgens iets te
doen wat ingaat tegen wat Hij zou doen.’

307
00:18:17,490 --> 00:18:22,230
Dat is voor ons een vreemd, abstract
begrip, maar zo dachten zij erover.

308
00:18:22,230 --> 00:18:24,450
In Hebreeën hoofdstuk 6 staat:

309
00:18:24,450 --> 00:18:29,970
en de eed, die hun tot bevestiging
dient, is het eind van alle tegenspraak.

310
00:18:29,970 --> 00:18:35,070
Zoals een contract dat zou doen,
zo deed een eed dat in die dagen.

311
00:18:35,070 --> 00:18:39,810
Zweren was dus iets wat je gerust
kon doen, eigenlijk zelfs iets goeds.

312
00:18:39,810 --> 00:18:43,290
Het was de manier waarop je
jouw eerlijkheid garandeerde.

313
00:18:43,290 --> 00:18:46,050
Maar Israël moest bij Jahweh zweren,

314
00:18:46,050 --> 00:18:50,130
omdat mensen binnen hun cultuur
doorgaans zwoeren bij de god

315
00:18:50,130 --> 00:18:52,470
voor wie ze het meeste ontzag hadden.

316
00:18:52,470 --> 00:18:55,050
Je beroepen op de
deugdzaamheid van een god

317
00:18:55,050 --> 00:18:58,650
was zo ongeveer een beroep doen
op de hoogste deugdzaamheid die

318
00:18:58,650 --> 00:19:00,150
je kon aanroepen.

319
00:19:00,150 --> 00:19:05,370
Als je een Moabiet was, beriep je je
dus op de deugdzaamheid van Kamos.

320
00:19:05,370 --> 00:19:10,230
Als je een Filistijn was, beriep je
je op de deugdzaamheid van Dagon,

321
00:19:10,230 --> 00:19:12,090
zwoer je bij Dagon.

322
00:19:12,090 --> 00:19:14,850
Toen Mozes en Jozua allebei zeiden:

323
00:19:14,850 --> 00:19:17,130
Noem geen andere goden.

324
00:19:17,130 --> 00:19:19,770
bedoelden ze: in je eden.

325
00:19:19,770 --> 00:19:24,810
Het uitgangspunt is dat iedereen eden
aflegt bij het zakendoen enzovoort.

326
00:19:24,810 --> 00:19:29,610
Laat je niet verleiden om bij een
andere god dan Jahweh te zweren.

327
00:19:29,610 --> 00:19:34,350
Vooral als je zakendoet met een heiden
zou je daartoe verleid kunnen worden.

328
00:19:34,350 --> 00:19:37,770
Hij heeft ontzag voor een
eed in de naam van zijn god.

329
00:19:37,770 --> 00:19:39,630
Maar geef daar niet aan toe.

330
00:19:39,630 --> 00:19:44,490
Noem hun namen zelfs niet in zo’n verband,
in het verband van het afleggen van eden.

331
00:19:44,490 --> 00:19:47,310
Dat is wat hij hier in vers 7 zegt:

332
00:19:47,310 --> 00:19:52,530
Wees daarom zeer sterk door alles wat
geschreven is in het wetboek van Mozes,

333
00:19:52,530 --> 00:19:57,510
in acht te nemen en na te leven,
zodat u daarvan niet afwijkt,

334
00:19:57,510 --> 00:20:03,390
naar rechts of naar links, en zodat
u zich niet inlaat met deze volken,

335
00:20:03,390 --> 00:20:06,750
deze hier die bij u overgebleven zijn.

336
00:20:06,750 --> 00:20:11,490
U mag niet aan de naam van hun goden
denken en er niet bij laten zweren.

337
00:20:11,490 --> 00:20:15,150
U mag ze niet dienen en u
er niet voor neerbuigen.

338
00:20:15,150 --> 00:20:19,650
Maar u moet zich aan de
HEERE, uw God, vasthouden,

339
00:20:19,650 --> 00:20:22,110
zoals u tot op deze dag gedaan hebt.

340
00:20:22,110 --> 00:20:27,450
De HEERE heeft immers grote en machtige
volken van voor uw ogen verdreven.

341
00:20:27,450 --> 00:20:33,150
En wat u betreft: niemand heeft tegenover
u stand kunnen houden tot op deze dag.

342
00:20:33,150 --> 00:20:37,350
Zweren bij een god hing dus samen
met het aanbidden van die god.

343
00:20:37,350 --> 00:20:41,370
In wezen riep je hem daarmee
aan als een deugdzaam wezen.

344
00:20:41,370 --> 00:20:45,570
De volgende stap is dat je je voor
hem neerbuigt als voor iemand die

345
00:20:45,570 --> 00:20:50,670
groter is dan jijzelf, want bij een
eed roept iemand altijd iemand aan die

346
00:20:50,670 --> 00:20:52,590
groter is dan hijzelf.

347
00:20:52,590 --> 00:20:53,910
Vers 10 zegt:

348
00:20:53,910 --> 00:20:59,430
Eén man uit u zal er duizend achtervolgen,
want het is de HEERE, uw God,

349
00:20:59,430 --> 00:21:03,390
Zelf Die voor u strijdt, zoals
Hij tot u gesproken heeft.

350
00:21:03,390 --> 00:21:07,710
Dit is misschien een overdrijving,
al is het niet helemaal onwaar.

351
00:21:07,710 --> 00:21:13,770
Simson, één man, doodde duizend
Filistijnen met het kaakbeen van een ezel.

352
00:21:13,770 --> 00:21:18,990
Jonathan en zijn wapendrager verjoegen met
z’n tweeën een heel garnizoen Filistijnen.

353
00:21:18,990 --> 00:21:21,630
Ik weet niet hoe groot een garnizoen was.

354
00:21:21,630 --> 00:21:25,590
Waarschijnlijk waren het er geen duizend,
maar ze waren zeker in de minderheid.

355
00:21:25,590 --> 00:21:28,830
De gedachte is: als God
aan jouw kant staat,

356
00:21:28,830 --> 00:21:33,570
hoef je je geen zorgen te maken over de
omvang van het leger van je tegenstander.

357
00:21:33,570 --> 00:21:37,530
Zoals Jonathan het tegen zijn
wapendrager zei voordat ze de Filistijnen

358
00:21:37,530 --> 00:21:39,630
aanvielen, zei hij:

359
00:21:39,630 --> 00:21:43,890
Jonathan nu zei tegen de knecht
die zijn wapens droeg: Kom,

360
00:21:43,890 --> 00:21:47,550
laten wij oversteken naar de
wachtpost van deze onbesnedenen;

361
00:21:47,550 --> 00:21:51,750
misschien zal de HEERE voor ons werken,
want het is voor de HEERE niet te moeilijk

362
00:21:51,750 --> 00:21:55,351
om te verlossen, door veel
of door weinig mensen .

363
00:21:55,351 --> 00:21:58,410
Hij kan door één man
verlossen of door velen.

364
00:21:58,410 --> 00:22:01,830
Het is God Die het doet, dus het
maakt niet uit hoeveel mensen er aan

365
00:22:01,830 --> 00:22:03,330
onze kant staan.

366
00:22:03,330 --> 00:22:07,650
Jij en God vormen, zoals vaak
werd gezegd, een meerderheid,

367
00:22:07,650 --> 00:22:09,870
alleen jullie tweeën samen.

368
00:22:09,870 --> 00:22:16,950
Wees daarom, omwille van uw leven, zeer op
uw hoede dat u de HEERE, uw God, liefhebt.

369
00:22:16,950 --> 00:22:21,690
Want als u zich op enigerlei wijze hiervan
afkeert en u vastklampt aan de rest van

370
00:22:21,690 --> 00:22:25,770
deze volken, deze hier die
bij u overgebleven zijn,

371
00:22:25,770 --> 00:22:31,710
en u huwelijksbanden met hen aangaat, en
u zich met hen zult inlaten en zij met u,

372
00:22:31,710 --> 00:22:34,290
weet dan zeker dat de HEERE, uw God,

373
00:22:34,290 --> 00:22:38,730
niet zal doorgaan met het verdrijven
van deze volken uit hun bezit van voor

374
00:22:38,730 --> 00:22:39,811
uw ogen .

375
00:22:39,811 --> 00:22:43,110
Maar zij zullen een strik
en een val voor u zijn,

376
00:22:43,110 --> 00:22:46,830
een gesel op uw zijden
en prikkels in uw ogen,

377
00:22:46,830 --> 00:22:52,830
tot u verdwenen bent uit dit goede land,
dat de HEERE, uw God, u gegeven heeft.

378
00:22:52,830 --> 00:22:54,210
Hij zegt dus:

379
00:22:54,210 --> 00:22:55,710
Trouw niet met hen.

380
00:22:55,710 --> 00:22:59,250
Veel mensen denken dat Joden niet
met heidenen mochten trouwen.

381
00:22:59,250 --> 00:23:00,690
Dat is niet waar.

382
00:23:00,690 --> 00:23:05,370
Een Jood kon met een heiden trouwen, maar
ze mochten niet met een Kanaäniet trouwen.

383
00:23:05,370 --> 00:23:08,910
De Kanaänieten werden onder
de heidenen apart genomen

384
00:23:08,910 --> 00:23:10,830
voor een bijzondere behandeling.

385
00:23:10,830 --> 00:23:15,150
Ze waren bijzonder slecht en
mochten beslist niet worden geduld.

386
00:23:15,150 --> 00:23:19,350
Het is duidelijk dat je, als je met
mensen van dat ras gaat trouwen,

387
00:23:19,350 --> 00:23:23,430
niet langer vijandig tegenover
hen kunt staan vanwege hun ras.

388
00:23:23,430 --> 00:23:27,450
Als je met iemand trouwt die Iers
is, kun je vanaf dat moment niet

389
00:23:27,450 --> 00:23:29,310
meer tegen de Ieren zijn.

390
00:23:29,310 --> 00:23:34,290
Als je met iemand trouwt die Chinees is,
kun je moeilijk tegen de Chinezen zijn.

391
00:23:34,290 --> 00:23:39,210
Hoe kun je van je huwelijkspartner houden
en het ras haten waartoe die behoort?

392
00:23:39,210 --> 00:23:43,230
Toch mocht Israëls vijandigheid
tegenover de Kanaänieten op geen

393
00:23:43,230 --> 00:23:45,090
enkele manier afnemen.

394
00:23:45,090 --> 00:23:49,890
Die vijandigheid zou wel afnemen als
ze vrouwen en schoonfamilie kregen

395
00:23:49,890 --> 00:23:53,490
en kinderen die voor de
helft tot dat ras behoorden.

396
00:23:53,490 --> 00:23:58,230
Je wilt eenvoudigweg niet zo’n vermenging,
omdat die je afkeer en je vijandigheid

397
00:23:58,230 --> 00:24:00,030
tegenover hen verzwakt.

398
00:24:00,030 --> 00:24:04,830
Deze mensen moesten worden uitgeroeid,
niet in jullie gemeenschap opgaan.

399
00:24:04,830 --> 00:24:08,010
En zie, ik ga heden de
weg van heel de aarde,

400
00:24:08,010 --> 00:24:13,350
en u weet met heel uw hart en met heel
uw ziel dat er geen enkel woord van

401
00:24:13,350 --> 00:24:18,330
al de goede woorden die de HEERE,
uw God, over u gesproken heeft,

402
00:24:18,330 --> 00:24:20,670
onvervuld gebleven is.

403
00:24:20,670 --> 00:24:26,310
Alles is uitgekomen voor u, geen enkel
woord ervan is onvervuld gebleven.

404
00:24:26,310 --> 00:24:28,110
Dat is vers 14.

405
00:24:28,110 --> 00:24:32,190
Dat is natuurlijk een uitdrukking
die betekent: ‘Ik ga sterven.’

406
00:24:32,190 --> 00:24:33,390
Dat doet iedereen.

407
00:24:33,390 --> 00:24:38,370
En zoals al die goede dingen u
overkomen zijn, die de HEERE, uw God,

408
00:24:38,370 --> 00:24:42,630
tot u gesproken heeft, zo zal het
ook gebeuren dat de HEERE al die

409
00:24:42,630 --> 00:24:44,850
kwade dingen over u zal laten komen,

410
00:24:44,850 --> 00:24:50,190
totdat Hij u weggevaagd heeft uit
dit goede land, dat de HEERE, uw God,

411
00:24:50,190 --> 00:24:51,630
u gegeven heeft.

412
00:24:51,630 --> 00:24:55,350
Dat wil natuurlijk zeggen: als
je het verbond hebt overtreden.

413
00:24:55,350 --> 00:24:57,390
Hij zegt in vers 16:

414
00:24:57,390 --> 00:25:03,030
Als u het verbond van de HEERE, uw God,
dat Hij u geboden heeft, overtreedt,

415
00:25:03,030 --> 00:25:06,810
en andere goden gaat dienen
en u daarvoor neerbuigt,

416
00:25:06,810 --> 00:25:10,290
dan zal de toorn van de
HEERE over u ontbranden

417
00:25:10,290 --> 00:25:15,390
en zult u spoedig verdwenen zijn uit
het goede land dat Hij u gegeven heeft.

418
00:25:15,390 --> 00:25:18,930
Precies dezelfde waarschuwing
geeft Mozes minstens

419
00:25:18,930 --> 00:25:24,450
twee of drie keer in zijn toespraken in
Leviticus en vooral in Deuteronomium.

420
00:25:24,450 --> 00:25:29,550
Het duidelijkst gebeurt dat in een heel
uitvoerig hoofdstuk met hetzelfde thema,

421
00:25:29,550 --> 00:25:32,670
Deuteronomium hoofdstuk 28.

422
00:25:32,670 --> 00:25:37,110
Daar worden allerlei zegeningen aan Israël
beloofd als ze trouw blijven aan Gods

423
00:25:37,110 --> 00:25:40,710
verbond, maar wordt er met
allerlei vervloekingen en rampen

424
00:25:40,710 --> 00:25:43,350
gedreigd als ze Zijn verbond schenden.

425
00:25:43,350 --> 00:25:46,530
In beide gevallen, in
Deuteronomium en hier,

426
00:25:46,530 --> 00:25:51,090
wordt uitdrukkelijk gezegd dat God
dit land van je zal afnemen als je

427
00:25:51,090 --> 00:25:52,530
het verbond schendt.

428
00:25:52,530 --> 00:25:56,790
Of beter gezegd: God zal
jou uit het land wegnemen.

429
00:25:56,790 --> 00:25:59,010
Hij zal je uit het land verdelgen.

430
00:25:59,010 --> 00:26:03,930
Als je verdelgd bent, kun je er niet
naar terugkeren. Je bent er niet meer.

431
00:26:03,930 --> 00:26:07,650
Met andere woorden, God heeft
nooit de bedoeling gehad dat

432
00:26:07,650 --> 00:26:13,050
Israël maar kon doen wat het wilde en toch
aanspraak kon blijven maken op dit land.

433
00:26:13,050 --> 00:26:17,550
Het land was van hen op voorwaarde
dat ze God gehoorzaamden.

434
00:26:17,550 --> 00:26:19,530
Ze waren met God getrouwd.

435
00:26:19,530 --> 00:26:24,210
Als ze het huwelijk verlaten, kunnen ze
niet toch het huis van het gezin houden.

436
00:26:24,210 --> 00:26:26,130
Het bezit is van God.

437
00:26:26,130 --> 00:26:30,750
Ze kunnen het huwelijk verlaten, maar ze
kunnen het onroerend goed niet meenemen.

438
00:26:30,750 --> 00:26:32,610
Hij is nog steeds de eigenaar.

439
00:26:32,610 --> 00:26:37,530
Hij zei dat Hij hen uit het land kon
verdelgen wanneer ze het verbond schenden.

440
00:26:37,530 --> 00:26:39,750
Hij zegt het hier meer dan eens.

441
00:26:39,750 --> 00:26:41,790
In vers 15 zegt Hij:

442
00:26:41,790 --> 00:26:45,150
Totdat Hij jullie uit dit
goede land heeft weggevaagd.

443
00:26:45,150 --> 00:26:48,150
In vers 16 zegt Hij hetzelfde:

444
00:26:48,150 --> 00:26:52,470
De Heer zal woedend op jullie worden, en
jullie zullen snel omkomen in het goede

445
00:26:52,470 --> 00:26:54,870
land dat Hij jullie heeft gegeven.

446
00:26:54,870 --> 00:26:57,390
Deze dingen moeten we in gedachten houden

447
00:26:57,390 --> 00:27:02,490
wanneer we nadenken over het huidige
conflict rond het zogenoemde Heilige Land,

448
00:27:02,490 --> 00:27:04,230
het land Israël.

449
00:27:04,230 --> 00:27:07,890
De Israëlieten zijn natuurlijk
uit het land verbannen omdat ze

450
00:27:07,890 --> 00:27:10,350
Christus gekruisigd hadden, eigenlijk.

451
00:27:10,350 --> 00:27:13,530
Dat is wat Jezus in Lukas 19 zei.

452
00:27:13,530 --> 00:27:16,530
Jezus huilde over Jeruzalem en zei:

453
00:27:16,530 --> 00:27:21,450
Och, dat u ook nog op deze uw dag zou
onderkennen wat tot uw vrede dient!

454
00:27:21,450 --> 00:27:22,590
Hij zei:

455
00:27:22,590 --> 00:27:24,690
Nu zullen jullie vijanden komen.

456
00:27:24,690 --> 00:27:26,370
Hij bedoelt de Romeinen.

457
00:27:26,370 --> 00:27:29,550
Ze zullen een belegeringswal
rondom jullie opwerpen,

458
00:27:29,550 --> 00:27:34,110
jullie met de grond gelijkmaken
en geen steen op de andere laten.

459
00:27:34,110 --> 00:27:37,770
Dat was de verwoesting van
Jeruzalem en de diaspora,

460
00:27:37,770 --> 00:27:40,830
waarbij de Joden over de
hele wereld verspreid werden.

461
00:27:40,830 --> 00:27:42,870
Dat gebeurde, zegt Hij,

462
00:27:42,870 --> 00:27:47,791
En zij zullen u met de grond gelijkmaken
en uw kinderen in u verpletteren .

463
00:27:47,791 --> 00:27:51,330
Ook zullen zij in u geen steen
op de andere steen laten,

464
00:27:51,330 --> 00:27:56,130
omdat u het tijdstip waarop er naar
u omgezien werd, niet hebt onderkend.

465
00:27:56,130 --> 00:27:59,850
Dat wil zeggen: omdat je
de Messias niet herkende,

466
00:27:59,850 --> 00:28:03,330
omdat je Hem kruisigde in
plaats van Hem te ontvangen.

467
00:28:03,330 --> 00:28:08,070
Hun afwijzing van Christus, zei Hij,
zou hun verwoesting teweegbrengen.

468
00:28:08,070 --> 00:28:13,590
Die passage staat in Lukas
19, vers 41 tot en met 44.

469
00:28:13,590 --> 00:28:18,150
De verspreiding van de Joden over het
hele land in het jaar 70 na Christus

470
00:28:18,150 --> 00:28:23,730
legde Jezus uit als een oordeel dat over
hen kwam omdat ze Hem hadden afgewezen.

471
00:28:23,730 --> 00:28:25,290
Maar dat niet alleen.

472
00:28:25,290 --> 00:28:30,930
In Mattheüs 23 vertelde Hij hun dat het
was omdat al het bloed dat vergoten was,

473
00:28:30,930 --> 00:28:35,730
van de rechtvaardige Abel tot
Zacharia, over die generatie zou komen.

474
00:28:35,730 --> 00:28:38,610
Hij zei dat Jeruzalem die stad was

475
00:28:38,610 --> 00:28:42,810
Jeruzalem, Jeruzalem, u
die de profeten doodt en

476
00:28:42,810 --> 00:28:45,270
stenigt wie naar u toe gezonden zijn!

477
00:28:45,270 --> 00:28:47,850
Hoe vaak heb Ik uw kinderen
bijeen willen brengen,

478
00:28:47,850 --> 00:28:52,770
op de wijze waarop een hen haar kuikens
bijeenbrengt onder haar vleugels;

479
00:28:52,770 --> 00:28:54,570
maar u hebt niet gewild!

480
00:28:54,570 --> 00:28:59,010
Hij zei dat al het rechtvaardige
bloed over die generatie zou komen.

481
00:28:59,010 --> 00:29:00,570
En dat gebeurde ook.

482
00:29:00,570 --> 00:29:05,670
In het jaar 70 na Christus kwam er een
verschrikkelijk oordeel over Jeruzalem.

483
00:29:05,670 --> 00:29:08,790
De Romeinen brandden de
stad tot de grond toe af,

484
00:29:08,790 --> 00:29:12,930
slachtten de Joden af en voerden de
overgeblevenen in gevangenschap weg,

485
00:29:12,930 --> 00:29:14,310
waar ze bleven.

486
00:29:14,310 --> 00:29:18,630
Tot aan de moderne tijd bleef
Jeruzalem een stad die niet Joods was.

487
00:29:18,630 --> 00:29:21,630
Het is duidelijk dat veel
mensen van het volk Israël

488
00:29:21,630 --> 00:29:23,790
nu naar dat land zijn teruggekeerd.

489
00:29:23,790 --> 00:29:26,670
Toch zijn de meesten van
hen niet teruggekeerd.

490
00:29:26,670 --> 00:29:28,770
Plaatsen als New York en Los Angeles

491
00:29:28,770 --> 00:29:32,490
hebben elk afzonderlijk bijna evenveel
Joden als er tegenwoordig in het

492
00:29:32,490 --> 00:29:34,050
land Israël zijn.

493
00:29:34,050 --> 00:29:38,310
In Rusland en Polen wonen
waarschijnlijk meer Joden dan in Israël,

494
00:29:38,310 --> 00:29:42,150
al verandert dat doordat er
veel immigratie naar Israël is.

495
00:29:42,150 --> 00:29:44,910
Maar er zijn ook mensen
die Israël verlaten.

496
00:29:44,910 --> 00:29:47,190
Sommige mensen stellen
het zich zo voor dat

497
00:29:47,190 --> 00:29:52,230
alle Joden ter wereld naar Israël
zijn teruggekeerd. Nou, niet helemaal.

498
00:29:52,230 --> 00:29:55,590
Sommigen gaan erheen,
anderen vertrekken er weer.

499
00:29:55,590 --> 00:29:57,570
Het gaat in beide richtingen.

500
00:29:57,570 --> 00:30:02,730
Maar nog steeds woont de meerderheid van
de Joden in de wereld niet in Israël.

501
00:30:02,730 --> 00:30:07,110
Ze wonen grotendeels in Europa
en Amerika, en op elk continent

502
00:30:07,110 --> 00:30:08,850
wonen er wel een aantal.

503
00:30:08,850 --> 00:30:12,450
Maar de vraag is: horen
ze daarheen terug te gaan?

504
00:30:12,450 --> 00:30:14,310
Is dit het Beloofde Land?

505
00:30:14,310 --> 00:30:17,610
Is God van plan hun het
land terug te geven?

506
00:30:17,610 --> 00:30:21,510
Sommige mensen denken van wel,
omdat er bepaalde profetieën zijn

507
00:30:21,510 --> 00:30:23,490
die zij zo uitleggen.

508
00:30:23,490 --> 00:30:25,830
Ik kijk naar die profetieën
die ze gebruiken,

509
00:30:25,830 --> 00:30:29,610
en ik weet niet zeker of ze die
wel op de juiste manier bekijken.

510
00:30:29,610 --> 00:30:33,510
Ik zie nergens in de Bijbel een
duidelijke voorspelling die zegt dat

511
00:30:33,510 --> 00:30:37,590
Israël in de laatste dagen
naar zijn land zal terugkeren.

512
00:30:37,590 --> 00:30:41,910
Er zijn veel plaatsen die spreken over
de terugkeer van Israël naar zijn land,

513
00:30:41,910 --> 00:30:45,450
maar dat is niet in de laatste
dagen, niet in de eindtijd.

514
00:30:45,450 --> 00:30:49,890
Kijk, alle profetieën over de terugkeer
van Israël naar hun land staan in

515
00:30:49,890 --> 00:30:51,630
het Oude Testament.

516
00:30:51,630 --> 00:30:53,730
Er staan er geen in het Nieuwe.

517
00:30:53,730 --> 00:30:58,590
Het Nieuwe Testament noemt nergens
dat Israël naar hun land terugkeert.

518
00:30:58,590 --> 00:31:02,910
In het Oude Testament zijn de
profetieën die daar wel over spreken,

519
00:31:02,910 --> 00:31:07,350
uitgesproken voordat de Babylonische
ballingschap ten einde kwam.

520
00:31:07,350 --> 00:31:12,570
Dat wil zeggen dat de profeten vóór de
ballingschap en tijdens de ballingschap

521
00:31:12,570 --> 00:31:16,110
een tijd voorspelden waarin
God de Israëlieten naar hun

522
00:31:16,110 --> 00:31:17,730
land zou terugbrengen.

523
00:31:17,730 --> 00:31:22,050
En dat deed Hij, in 539 voor Christus.

524
00:31:22,050 --> 00:31:27,390
In de jaren die volgden, keerde er
onder Zerubbabel en Ezra en Nehemia

525
00:31:27,390 --> 00:31:31,410
inderdaad een overblijfsel
terug, zoals Jesaja en de andere

526
00:31:31,410 --> 00:31:33,930
profeten hadden gezegd dat zou gebeuren.

527
00:31:33,930 --> 00:31:36,510
Hij heeft hen dus inderdaad teruggebracht.

528
00:31:36,510 --> 00:31:39,330
Maar sindsdien is er heel wat gebeurd,

529
00:31:39,330 --> 00:31:43,170
waaronder de komst van Jezus
en de verwerping van Jezus

530
00:31:43,170 --> 00:31:48,030
en de tweede verwoesting van
Jeruzalem in het jaar 70 na Christus.

531
00:31:48,030 --> 00:31:51,510
Daarna wordt er in de Bijbel
geen enkel herstel meer genoemd.

532
00:31:51,510 --> 00:31:57,030
Dat zou kunnen verklaren waarom er zo veel
tijd verstreek zonder dat het gebeurde.

533
00:31:57,030 --> 00:32:00,870
Het is inderdaad gebeurd dat
de Joden weer in het land zijn,

534
00:32:00,870 --> 00:32:04,470
en dat Jeruzalem door hen
bewoond wordt, enzovoort.

535
00:32:04,470 --> 00:32:08,490
Veel mensen zien dit als een
grote vervulling van profetie.

536
00:32:08,490 --> 00:32:12,570
Dat zou kunnen, maar ik weet
niet zeker van welke profetieën.

537
00:32:12,570 --> 00:32:17,670
Zoals ik al zei, ken ik niets dat voor
de tijd na het jaar 70 na Christus

538
00:32:17,670 --> 00:32:20,790
ooit voorspelde dat ze
opnieuw zouden terugkomen.

539
00:32:20,790 --> 00:32:22,590
Misschien zullen ze dat doen.

540
00:32:22,590 --> 00:32:24,990
Misschien is dat wat Hij voor ogen heeft.

541
00:32:24,990 --> 00:32:28,770
Sommigen zijn teruggekeerd, maar de
Joden zijn nog altijd grotendeels over

542
00:32:28,770 --> 00:32:30,450
de wereld verspreid.

543
00:32:30,450 --> 00:32:34,530
Maar belangrijker is niet of ze zullen
terugkeren of teruggekeerd zijn,

544
00:32:34,530 --> 00:32:36,870
maar of ze dat zouden moeten doen.

545
00:32:36,870 --> 00:32:42,030
Staat er iets in de Bijbel dat zegt
dat het land voor altijd van hen is?

546
00:32:42,030 --> 00:32:46,530
En dat als er Palestijnen of anderen
wonen die hun het bezit van dat land ook

547
00:32:46,530 --> 00:32:51,810
betwisten, God op de een of andere manier
aan de kant van Israël staat en het land

548
00:32:51,810 --> 00:32:53,790
onvoorwaardelijk van hen is?

549
00:32:53,790 --> 00:32:56,550
Ik ken niets in de Bijbel
dat erop wijst dat zij het

550
00:32:56,550 --> 00:32:58,830
land onvoorwaardelijk bezitten.

551
00:32:58,830 --> 00:33:03,270
Alles wat ik lees, zegt dat er
voorwaarden aan verbonden waren.

552
00:33:03,270 --> 00:33:08,010
Want ik gebied u heden de
HEERE, uw God, lief te hebben,

553
00:33:08,010 --> 00:33:11,310
in Zijn wegen te gaan en Zijn geboden,

554
00:33:11,310 --> 00:33:15,450
Zijn verordeningen en Zijn
bepalingen in acht te nemen.

555
00:33:15,450 --> 00:33:21,090
Dan zult u leven en talrijk
worden, en zal de HEERE, uw God,

556
00:33:21,090 --> 00:33:25,890
u zegenen in het land waar u naartoe
gaat om het in bezit te nemen.

557
00:33:25,890 --> 00:33:29,490
Maar als uw hart zich
afkeert en u niet luistert,

558
00:33:29,490 --> 00:33:35,130
en u zich laat verleiden om u voor andere
goden neer te buigen en die te dienen,

559
00:33:35,130 --> 00:33:39,390
dan verkondig ik u heden
dat u zeker zult omkomen;

560
00:33:39,390 --> 00:33:42,510
u zult uw dagen niet verlengen in het land

561
00:33:42,510 --> 00:33:47,910
waarvoor u de Jordaan oversteekt om
er te komen en het in bezit te nemen.

562
00:33:47,910 --> 00:33:50,610
Zo was de overeenkomst opgesteld.

563
00:33:50,610 --> 00:33:53,310
Zo luidden de bepalingen van het verbond.

564
00:33:53,310 --> 00:33:56,130
Het land was onder voorwaarden van hen.

565
00:33:56,130 --> 00:34:01,770
De verwerping van de Messias was toch wel
de ernstigste verwerping van Gods verbond

566
00:34:01,770 --> 00:34:04,710
waaraan Israël zich ooit
schuldig heeft gemaakt.

567
00:34:04,710 --> 00:34:09,510
Ze verwierpen het bijna voortdurend,
door afgoden te aanbidden, Baäl

568
00:34:09,510 --> 00:34:11,550
en Moloch, enzovoort.

569
00:34:11,550 --> 00:34:15,210
Ze schonden Gods verbond vrijwel
hun hele geschiedenis door.

570
00:34:15,210 --> 00:34:17,670
Het Oude Testament getuigt daarvan.

571
00:34:17,670 --> 00:34:21,450
Maar toen Christus kwam, waren de
verwerping van de Messias en Zijn

572
00:34:21,450 --> 00:34:25,770
kruisiging beslist een van de
gruwelijkste schendingen van Gods verbond

573
00:34:25,770 --> 00:34:28,350
die je je kunt voorstellen of beschrijven.

574
00:34:28,350 --> 00:34:32,550
Daarom zou je gemakkelijk kunnen
betogen, zoals Jezus leek te betogen,

575
00:34:32,550 --> 00:34:37,530
dat ze hun land verloren doordat ze het
verbond verbraken toen ze Hem doodden.

576
00:34:37,530 --> 00:34:39,030
Daarom zei Hij:

577
00:34:39,030 --> 00:34:44,370
Want er zullen dagen over u komen dat uw
vijanden een wal rondom u zullen opwerpen,

578
00:34:44,370 --> 00:34:48,450
u zullen omsingelen en u van alle
kanten in het nauw zullen brengen.

579
00:34:48,450 --> 00:34:53,311
En zij zullen u met de grond gelijkmaken
en uw kinderen in u verpletteren .

580
00:34:53,311 --> 00:34:56,790
Ook zullen zij in u geen steen
op de andere steen laten,

581
00:34:56,790 --> 00:35:01,530
omdat u het tijdstip waarop er naar
u omgezien werd, niet hebt onderkend.

582
00:35:01,530 --> 00:35:04,770
Hij heeft nooit voorspeld
dat ze zouden terugkomen.

583
00:35:04,770 --> 00:35:06,570
Maar hoe zit het vandaag?

584
00:35:06,570 --> 00:35:10,110
Zijn de Israëlieten in
Israël teruggekeerd tot God?

585
00:35:10,110 --> 00:35:12,330
Ik weet niet hoeveel je daarover weet,

586
00:35:12,330 --> 00:35:16,890
want Amerikaanse predikers stellen
het soms wat anders voor dan het is.

587
00:35:16,890 --> 00:35:21,690
De staat Israël is een seculiere
staat. Daar staan ze op.

588
00:35:21,690 --> 00:35:25,230
De staat Israël is niet
aan Jahweh toegewijd.

589
00:35:25,230 --> 00:35:30,810
De regering is uitgesproken seculier, en
er zijn in de wereld minstens evenveel

590
00:35:30,810 --> 00:35:36,330
atheïstische Joden als religieuze
Joden, zo niet meer atheïstische Joden.

591
00:35:36,330 --> 00:35:40,350
Joden die hun godsdienst naleven,
vormen niet de meerderheid,

592
00:35:40,350 --> 00:35:45,030
en het land is er voor alle Joden,
niet alleen voor religieuze Joden.

593
00:35:45,030 --> 00:35:49,530
Het land is dus pluralistisch,
en het is niet Gods natie.

594
00:35:49,530 --> 00:35:54,810
De Knesset zou zich fel verzetten tegen de
suggestie dat dit een religieuze natie is

595
00:35:54,810 --> 00:35:56,910
die aan God is toegewijd.

596
00:35:56,910 --> 00:36:01,530
Bovendien, zelfs als het zo was dat ze
weer bij elkaar kwamen met een toewijding

597
00:36:01,530 --> 00:36:06,930
aan de Joodse godsdienst, is dat niet
hetzelfde als toegewijd zijn aan Christus.

598
00:36:06,930 --> 00:36:09,930
De Joodse godsdienst was
in het Oude Testament

599
00:36:09,930 --> 00:36:12,510
de juiste godsdienst om aan te hangen.

600
00:36:12,510 --> 00:36:16,770
Maar toen Christus kwam, werd er een
nieuw verbond gesloten en was het

601
00:36:16,770 --> 00:36:18,690
oude verbond verouderd.

602
00:36:18,690 --> 00:36:21,870
De Bijbel zegt in Hebreeën 8:13:

603
00:36:21,870 --> 00:36:24,211
Als Hij spreekt van een nieuw verbond ,

604
00:36:24,211 --> 00:36:27,870
heeft Hij daarmee het eerste
voor verouderd verklaard.

605
00:36:27,870 --> 00:36:33,210
En wat oud is verklaard en wat veroudert,
staat op het punt te verdwijnen.

606
00:36:33,210 --> 00:36:38,730
Dus Joden of wie dan ook konden vóór
de komst van Jezus tot God komen op de

607
00:36:38,730 --> 00:36:40,770
voorwaarden van het oude verbond.

608
00:36:40,770 --> 00:36:44,250
Maar sinds die tijd bestaat
dat verbond niet meer.

609
00:36:44,250 --> 00:36:48,630
Joden noch wie dan ook kunnen op
die voorwaarden tot God komen.

610
00:36:48,630 --> 00:36:53,070
Als je vandaag tot God komt,
moet je door Christus komen.

611
00:36:53,070 --> 00:36:54,690
Jood of heiden,

612
00:36:54,690 --> 00:36:58,170
Er is immers geen enkel
onderscheid tussen Jood en Griek.

613
00:36:58,170 --> 00:37:04,530
Want Een en dezelfde is Heere van allen en
Hij is rijk voor allen die Hem aanroepen.

614
00:37:04,530 --> 00:37:08,190
Als je tot God komt, moet
je door Christus komen.

615
00:37:08,190 --> 00:37:12,150
Daarom, zelfs als de staat
Israël een religieuze staat was

616
00:37:12,150 --> 00:37:15,090
en de godsdienst daar de
Joodse godsdienst was,

617
00:37:15,090 --> 00:37:19,050
zou die staat Christus nog steeds
evenzeer verwerpen als zij deden toen

618
00:37:19,050 --> 00:37:20,370
ze Hem kruisigden.

619
00:37:20,370 --> 00:37:24,450
De meeste Joden zouden waarschijnlijk niet
geneigd zijn Christus te kruisigen als Hij

620
00:37:24,450 --> 00:37:28,650
kwam, net zomin als de meeste
heidenen dat zouden doen.

621
00:37:28,650 --> 00:37:32,490
Ik denk niet dat de Joden in dat
opzicht slechter zijn dan heidenen.

622
00:37:32,490 --> 00:37:34,770
Maar ze verschillen ook niet veel van hen.

623
00:37:34,770 --> 00:37:39,270
Ze leiden hun eigen leven, los
van God, en verwerpen Christus,

624
00:37:39,270 --> 00:37:41,430
zoals de meeste heidenen dat doen.

625
00:37:41,430 --> 00:37:43,890
Ze zijn niet in het bijzonder Gods volk.

626
00:37:43,890 --> 00:37:46,410
Ze zijn niet tot God teruggekeerd.

627
00:37:46,410 --> 00:37:50,910
Daarom is er reden om je af te vragen of
het land waar ze wonen werkelijk van hen

628
00:37:50,910 --> 00:37:53,850
is omdat God het hun heeft geschonken.

629
00:37:53,850 --> 00:37:56,250
God heeft hen er immers uit verdreven,

630
00:37:56,250 --> 00:38:00,570
en hun houding tegenover Christus
is sindsdien niet verbeterd.

631
00:38:00,570 --> 00:38:04,170
Of is het gewoon iets wat de
Verenigde Naties hebben opgezet?

632
00:38:04,170 --> 00:38:07,770
Want eerlijk gezegd was de
Holocaust iets afschuwelijks,

633
00:38:07,770 --> 00:38:12,030
en de wereld wist dat en wilde
vanuit die gevoeligheid Israël

634
00:38:12,030 --> 00:38:15,270
een toevluchtsoord geven in hun oude land.

635
00:38:15,270 --> 00:38:20,550
Dat is beslist een onderwerp dat een
veel uitvoeriger analyse waard zou zijn.

636
00:38:20,550 --> 00:38:23,370
Maar de voornaamste reden
waarom ik deze dingen zeg,

637
00:38:23,370 --> 00:38:27,870
is dat de meeste evangelische
christenen maar één kant horen.

638
00:38:27,870 --> 00:38:31,830
En die luidt dat Israël
natuurlijk Gods heilige land is,

639
00:38:31,830 --> 00:38:36,630
en dat het volk Israël Gods volk is,
en dat het land daarom van hen is,

640
00:38:36,630 --> 00:38:39,690
en dat we hen dus
steunen, wat ze ook doen.

641
00:38:39,690 --> 00:38:43,710
Hun eigen profeten steunden
hen niet ongeacht wat ze deden.

642
00:38:43,710 --> 00:38:47,970
Wanneer ze gruweldaden begingen, spraken
hun profeten harde woorden over hen

643
00:38:47,970 --> 00:38:49,650
en veroordeelden hen.

644
00:38:49,650 --> 00:38:53,430
Ze zeiden zelfs dat God hen
uit hun land zou verdrijven.

645
00:38:53,430 --> 00:38:55,470
Dat was voordat Hij dat deed.

646
00:38:55,470 --> 00:38:58,650
Op de een of andere manier
zijn westerse heidenen,

647
00:38:58,650 --> 00:39:03,750
vooral christenen en gewetensvolle
heidenen, er met name vanwege de Holocaust

648
00:39:03,750 --> 00:39:08,850
heel voorzichtig mee om ook maar iets
negatiefs te zeggen over wat dan ook dat

649
00:39:08,850 --> 00:39:10,950
met Israël te maken heeft.

650
00:39:10,950 --> 00:39:14,610
Dat komt doordat antisemitisme
in de stijl van Hitler

651
00:39:14,610 --> 00:39:19,710
zo nadrukkelijk aanwezig is in ons
bewustzijn: haat tegen de Joden.

652
00:39:19,710 --> 00:39:24,810
Christenen kunnen onmogelijk de Joden
haten, om dezelfde reden dat de Joden,

653
00:39:24,810 --> 00:39:29,730
als ze met de Kanaänieten trouwden,
de Kanaänieten niet konden haten.

654
00:39:29,730 --> 00:39:31,230
Ze zijn familie.

655
00:39:31,230 --> 00:39:35,190
De apostelen zijn Joods. Ze zijn familie.

656
00:39:35,190 --> 00:39:37,350
Jezus is Joods.

657
00:39:37,350 --> 00:39:39,210
Hij is familie.

658
00:39:39,210 --> 00:39:41,610
Wij kunnen Joden niet haten.

659
00:39:41,610 --> 00:39:45,330
Niemand kan antisemiet zijn
en tegelijk christen zijn.

660
00:39:45,330 --> 00:39:49,530
Maar we kunnen zonder het
geringste spoor van antisemitisme

661
00:39:49,530 --> 00:39:53,430
zeggen dat de Israëlieten niet
anders zijn dan de heidenen.

662
00:39:53,430 --> 00:39:55,530
Ze zijn net als ieder ander.

663
00:39:55,530 --> 00:39:57,330
Ze hebben Jezus nodig.

664
00:39:57,330 --> 00:40:00,450
En als ze Jezus hebben,
zijn ze net als wij.

665
00:40:00,450 --> 00:40:02,970
Ze zijn in Christus, en:

666
00:40:02,970 --> 00:40:06,150
Daarbij is het niet van belang
dat men Jood is of Griek;

667
00:40:06,150 --> 00:40:09,750
daarbij is het niet van belang
dat men slaaf is of vrije;

668
00:40:09,750 --> 00:40:13,290
daarbij is het niet van belang
dat men man is of vrouw;

669
00:40:13,290 --> 00:40:16,650
want allen bent u één in Christus Jezus.

670
00:40:16,650 --> 00:40:21,390
Als ze Jezus niet hebben, zijn ze net
als de heidenen die Jezus niet hebben.

671
00:40:21,390 --> 00:40:23,250
Er is geen onderscheid.

672
00:40:23,250 --> 00:40:27,810
God aanvaardt of verwerpt mensen niet
op grond van hun afkomst of hun ras.

673
00:40:27,810 --> 00:40:30,210
Hij doet dat op grond van hun hart.

674
00:40:30,210 --> 00:40:34,350
Al hun profeten hebben hun dat
in het Oude Testament verteld.

675
00:40:34,350 --> 00:40:38,550
Christenen zijn tegenwoordig niet bepaald
de mensen die het helderst denken.

676
00:40:38,550 --> 00:40:42,690
Soms volgen ze wat hun wordt
verteld zonder erbij na te denken.

677
00:40:42,690 --> 00:40:47,130
Maar het is niet vanzelfsprekend dat
christenen Israël zullen steunen of

678
00:40:47,130 --> 00:40:52,470
zouden moeten steunen, wat het ook doet,
alleen omdat men ervan uitgaat dat God

679
00:40:52,470 --> 00:40:54,510
hun dat land heeft toegekend.

680
00:40:54,510 --> 00:40:58,770
Ik weet niet zeker of ze er nog enige
aanspraak op kunnen maken op grond van

681
00:40:58,770 --> 00:41:00,390
een goddelijke toekenning.

682
00:41:00,390 --> 00:41:03,150
Ik heb er geen bezwaar
tegen dat ze daar wonen,

683
00:41:03,150 --> 00:41:07,170
net zoals ik niet denk dat wij
witte Europeanen Noord-Amerika

684
00:41:07,170 --> 00:41:09,750
door een goddelijke
toekenning hebben gekregen.

685
00:41:09,750 --> 00:41:13,350
Maar ik heb er geen bezwaar
tegen dat wij hier wonen.

686
00:41:13,350 --> 00:41:17,370
Vrijwel elk stuk grond in de wereld
wordt bewoond door mensen die niet

687
00:41:17,370 --> 00:41:19,710
de oorspronkelijke bewoners zijn.

688
00:41:19,710 --> 00:41:23,850
Misschien zijn sommige in
stamverband levende volken of sommige

689
00:41:23,850 --> 00:41:27,090
eilandvolken daar de
oorspronkelijke etnische groepen.

690
00:41:27,090 --> 00:41:32,430
Maar ga je naar Europa, naar welk Europees
land dan ook, of naar Noord-Amerika,

691
00:41:32,430 --> 00:41:36,150
dan zijn de oorspronkelijke
inheemse mensen die hier of daar

692
00:41:36,150 --> 00:41:39,990
honderden of duizenden jaren
geleden woonden, er nu niet meer.

693
00:41:39,990 --> 00:41:43,410
Er woont iemand anders. Wij zijn hier nu.

694
00:41:43,410 --> 00:41:46,830
Maar dat betekent niet dat we er
een goddelijk recht op hebben.

695
00:41:46,830 --> 00:41:52,110
Als de Chinezen ons binnenvielen en het
land overnamen, dan zou het hun land zijn.

696
00:41:52,110 --> 00:41:53,790
We kunnen niet zeggen dat witte

697
00:41:53,790 --> 00:41:57,030
Europeanen een goddelijke opdracht
hebben om Noord-Amerika of

698
00:41:57,030 --> 00:41:58,470
West-Europa te bezitten.

699
00:41:58,470 --> 00:42:02,670
We zouden het graag zo houden, omdat het
erop lijkt dat het de moslims zijn die dat

700
00:42:02,670 --> 00:42:07,050
betwisten, en we willen al dat
grondgebied niet aan de islam verliezen.

701
00:42:07,050 --> 00:42:08,790
Ik in elk geval niet.

702
00:42:08,790 --> 00:42:12,330
Maar waar het om gaat, is
dat we helder moeten denken.

703
00:42:12,330 --> 00:42:16,350
Israël heeft niet méér goddelijk
recht op het land Israël dan

704
00:42:16,350 --> 00:42:19,650
witte mensen een goddelijk
recht op Noord-Amerika hebben.

705
00:42:19,650 --> 00:42:22,590
Maar het is op dit moment
nu eenmaal in hun bezit,

706
00:42:22,590 --> 00:42:26,790
en ik ben niet bereid de klok terug te
draaien en te proberen ongedaan te maken

707
00:42:26,790 --> 00:42:29,250
wat niet meer ongedaan te maken is.

708
00:42:29,250 --> 00:42:31,830
De dingen zijn zoals ze zijn.

709
00:42:31,830 --> 00:42:33,810
Laten we ons dus gedragen.

710
00:42:33,810 --> 00:42:38,190
Als de witte Europeanen die nu
in Amerika wonen zich gedragen,

711
00:42:38,190 --> 00:42:40,650
laat God ons hier misschien blijven.

712
00:42:40,650 --> 00:42:45,030
Als Israël zich gedraagt, laat
God hen daar misschien blijven.

713
00:42:45,030 --> 00:42:48,810
Maar dat betekent niet dat christenen
alles steunen wat Israël doet

714
00:42:48,810 --> 00:42:51,810
vanwege bepaalde dingen
uit het Oude Testament

715
00:42:51,810 --> 00:42:54,210
die niet meer van toepassing zijn.

716
00:42:54,210 --> 00:42:57,390
We halen die informatie
uit het Oude Testament.

717
00:42:57,390 --> 00:43:01,470
Het Oude Testament vertelt
ons dat het land hun niet

718
00:43:01,470 --> 00:43:03,690
onvoorwaardelijk is toegekend.

719
00:43:03,690 --> 00:43:06,090
Mozes heeft hun dat verteld.

720
00:43:06,090 --> 00:43:08,070
Jozua heeft hun dat verteld.

721
00:43:08,070 --> 00:43:11,250
Dat is een belangrijk thema
van het Oude Testament.

722
00:43:11,250 --> 00:43:14,730
Jullie mogen het land hebben
als jullie trouw blijven.

723
00:43:14,730 --> 00:43:17,550
Zo niet, dan mogen jullie het niet hebben.

724
00:43:17,550 --> 00:43:20,550
Dat is wat God door Zijn
profeten heeft gezegd.

725
00:43:20,550 --> 00:43:23,970
Dat is het einde van
die korte afscheidsrede.

726
00:43:23,970 --> 00:43:29,190
Net als in de afscheidsredes van Mozes
waarschuwde hij hen voor dezelfde dingen.

727
00:43:29,190 --> 00:43:31,230
Nu hoofdstuk 24:

728
00:43:31,230 --> 00:43:35,130
Daarna verzamelde Jozua alle
stammen van Israël in Sichem,

729
00:43:35,130 --> 00:43:38,610
en hij riep de oudsten van
Israël, zijn stamhoofden,

730
00:43:38,610 --> 00:43:42,450
zijn rechters en zijn beambten,
en zij stelden zich op voor het

731
00:43:42,450 --> 00:43:43,830
aangezicht van God.

732
00:43:43,830 --> 00:43:47,850
Bij de eerste bijeenkomst wordt ons
niet verteld waar hij hen bijeenbracht,

733
00:43:47,850 --> 00:43:51,810
waarschijnlijk in zijn eigen
woonplaats. Nou, misschien ook niet.

734
00:43:51,810 --> 00:43:56,490
Maar de tweede toespraak, de laatste
hier, vindt plaats in Sichem.

735
00:43:56,490 --> 00:43:59,850
en hij riep de oudsten van
Israël, zijn stamhoofden,

736
00:43:59,850 --> 00:44:02,070
zijn rechters en zijn beambten,

737
00:44:02,070 --> 00:44:04,230
Dezelfde mensen als daarvoor.

738
00:44:04,230 --> 00:44:09,270
Dit is anders. Ze zijn hier niet alleen
om Jozua een toespraak te horen houden.

739
00:44:09,270 --> 00:44:13,710
Ze stellen zich opnieuw voor God om
zich opnieuw aan de Heere toe te wijden.

740
00:44:13,710 --> 00:44:19,350
Toen zei Jozua tegen heel het volk:
Zo zegt de HEERE, de God van Israël:

741
00:44:19,350 --> 00:44:23,970
Aan de overzijde van de rivier hebben
uw vaderen van oude tijden af gewoond,

742
00:44:23,970 --> 00:44:29,130
namelijk Terah, de vader van
Abraham, en de vader van Nahor;

743
00:44:29,130 --> 00:44:31,710
en zij hebben andere goden gediend.

744
00:44:31,710 --> 00:44:33,810
En let erop dat hij begint met:

745
00:44:33,810 --> 00:44:36,450
Dit zegt de Heer, jullie God.

746
00:44:36,450 --> 00:44:38,970
Hij profeteert dus daadwerkelijk.

747
00:44:38,970 --> 00:44:42,510
Jozua was niet alleen een militaire
leider en een goede kerel.

748
00:44:42,510 --> 00:44:44,370
Hij was ook een profeet.

749
00:44:44,370 --> 00:44:48,930
Hij kon een godsspraak uitspreken,
net zoals Jesaja of Mozes

750
00:44:48,930 --> 00:44:50,850
of Jeremia dat konden.

751
00:44:50,850 --> 00:44:53,910
Hij zei in de vorm van een
profetische godsspraak:

752
00:44:53,910 --> 00:44:57,150
Dit zegt de Heer, de God van Israël.

753
00:44:57,150 --> 00:45:00,870
Dat was de vader van Abraham
en de vader van Nahor.

754
00:45:00,870 --> 00:45:04,950
Dat betekent aan de overkant
van de Eufraat, in Babylonië.

755
00:45:04,950 --> 00:45:09,870
Daar woonden Terah en zijn familie,
met inbegrip van zijn zoon Abraham,

756
00:45:09,870 --> 00:45:11,550
voordat God Abraham riep.

757
00:45:11,550 --> 00:45:13,950
en zij hebben andere goden gediend.

758
00:45:13,950 --> 00:45:15,690
Wie zijn „zij”?

759
00:45:15,690 --> 00:45:21,450
Het klinkt alsof de mensen die zojuist
genoemd zijn Terah, Nahor en Abraham zijn,

760
00:45:21,450 --> 00:45:24,690
en dat de familie van
Terah andere goden diende.

761
00:45:24,690 --> 00:45:26,490
Dat was waarschijnlijk zo.

762
00:45:26,490 --> 00:45:30,150
Waarschijnlijk wordt bedoeld dat
dit een heidense familie was,

763
00:45:30,150 --> 00:45:33,390
met inbegrip van Abraham
in zijn jonge jaren.

764
00:45:33,390 --> 00:45:38,130
Maar we lezen in Genesis 12 dat God
in Ur van de Chaldeeën aan Abraham

765
00:45:38,130 --> 00:45:39,750
verscheen en zei:

766
00:45:39,750 --> 00:45:44,670
Gaat u uit uw land, uit uw familiekring
en uit het huis van uw vader,

767
00:45:44,670 --> 00:45:47,190
naar het land dat Ik u wijzen zal.

768
00:45:47,190 --> 00:45:52,650
Het lijkt erop dat Abraham, voordat God
hem riep, gewoon een doorsnee heiden was.

769
00:45:52,650 --> 00:45:56,790
Maar toen God eenmaal aan hem
verschenen was, bekeerde hij zich.

770
00:45:56,790 --> 00:46:00,090
Hij ging geloven in de ene ware God.

771
00:46:00,090 --> 00:46:04,290
En toen hij eenmaal gehoorzaam werd en
zijn heidense vaderland verliet om naar

772
00:46:04,290 --> 00:46:08,190
een ander land te gaan, was
hij vanaf die dag Gods man.

773
00:46:08,190 --> 00:46:09,990
Hij was de monotheïst.

774
00:46:09,990 --> 00:46:14,790
Hij was de man van één God, tegenover
de vele goden die de heidenen dienden

775
00:46:14,790 --> 00:46:17,310
en die hij kennelijk
eerder ook had gediend.

776
00:46:17,310 --> 00:46:19,950
Je kunt dat ook op een
andere manier bekijken.

777
00:46:19,950 --> 00:46:23,550
De laatste regel in vers 2 zou kunnen
verwijzen naar jullie vaderen in het

778
00:46:23,550 --> 00:46:28,170
algemeen, en niet noodzakelijk
specifiek naar Abraham en Terah.

779
00:46:28,170 --> 00:46:31,830
Zij zijn degenen die genoemd worden,
maar het zou kunnen betekenen:

780
00:46:31,830 --> 00:46:33,870
veel van jullie voorouders.

781
00:46:33,870 --> 00:46:38,130
Afgoderij was immers zelfs in deze
tijd overal in Israël aanwezig,

782
00:46:38,130 --> 00:46:39,990
en ook in hun verleden.

783
00:46:39,990 --> 00:46:42,330
Ze waren geneigd andere goden te dienen.

784
00:46:42,330 --> 00:46:46,890
Maar volgens mij is de meest voor de hand
liggende uitleg dat de familie van Terah,

785
00:46:46,890 --> 00:46:51,930
waartoe Abraham behoorde, oorspronkelijk
afgodendienaars in Babylon waren.

786
00:46:51,930 --> 00:46:55,950
Toen nam Ik uw vader Abraham
van de overzijde van de rivier

787
00:46:55,950 --> 00:46:58,710
en liet hem door heel
het land Kanaän gaan.

788
00:46:58,710 --> 00:47:02,370
Ik maakte zijn nageslacht
talrijk en gaf hem Izak.

789
00:47:02,370 --> 00:47:06,210
Hij maakte zijn nakomelingen
talrijk, maar gaf hem Izak.

790
00:47:06,210 --> 00:47:11,070
Dat is interessant, want Abraham
had in totaal acht zonen.

791
00:47:11,070 --> 00:47:15,810
Zeven van hen werden niet in dezelfde zin
als Izak als geschenk van God geboren,

792
00:47:15,810 --> 00:47:18,450
want Izak was de zoon van de belofte.

793
00:47:18,450 --> 00:47:20,430
Izak was het wonderkind.

794
00:47:20,430 --> 00:47:24,870
Izak was de zoon die Abraham
en Sara op hun oude dag kregen,

795
00:47:24,870 --> 00:47:28,350
toen ze de leeftijd om kinderen
te krijgen al voorbij waren.

796
00:47:28,350 --> 00:47:30,690
Hij was dus een geschenk van God.

797
00:47:30,690 --> 00:47:34,110
In zekere zin zijn alle
kinderen geschenken.

798
00:47:34,110 --> 00:47:36,390
Psalm 127 zegt:

799
00:47:36,390 --> 00:47:39,450
Zie, kinderen zijn het
eigendom van de HEERE,

800
00:47:39,450 --> 00:47:42,270
de vrucht van de schoot is Zijn beloning.

801
00:47:42,270 --> 00:47:44,550
God is Degene Die kinderen geeft.

802
00:47:44,550 --> 00:47:48,630
Maar door Izak uit alle nakomelingen
van Abraham apart te noemen

803
00:47:48,630 --> 00:47:50,970
en te zeggen dat Hij hem Izak gaf,

804
00:47:50,970 --> 00:47:54,990
wordt aangegeven dat hier sprake
was van een bijzonder geschenk.

805
00:47:54,990 --> 00:47:58,590
Hij is een unieke zoon, anders
dan de anderen in het gezin,

806
00:47:58,590 --> 00:48:01,470
omdat hij hun niet langs
natuurlijke weg werd gegeven,

807
00:48:01,470 --> 00:48:05,490
maar langs bovennatuurlijke
weg, op wonderbaarlijke wijze.

808
00:48:05,490 --> 00:48:08,550
En aan Izak gaf Ik Jakob en Ezau.

809
00:48:08,550 --> 00:48:12,450
Ik gaf aan Ezau het Seïrgebergte
om dat in bezit te nemen,

810
00:48:12,450 --> 00:48:15,630
maar Jakob en zijn kinderen
trokken naar Egypte.

811
00:48:15,630 --> 00:48:18,570
Dat klinkt alsof Jakob er
nogal bekaaid vanaf komt.

812
00:48:18,570 --> 00:48:23,550
Ezau is niet de uitverkorene, maar
hij mag rechtstreeks naar Seïr gaan en

813
00:48:23,550 --> 00:48:25,710
zijn erfdeel opeisen.

814
00:48:25,710 --> 00:48:29,070
Jakob, de uitverkorene,
mag naar Egypte gaan

815
00:48:29,070 --> 00:48:31,770
en daar een paar honderd jaar slaaf zijn.

816
00:48:31,770 --> 00:48:34,710
Het klinkt bijna alsof God
het op hem gemunt heeft,

817
00:48:34,710 --> 00:48:38,190
maar het komt juist doordat
Jakob de uitverkorene was.

818
00:48:38,190 --> 00:48:40,530
Want de Heere bestraft wie Hij liefheeft,

819
00:48:40,530 --> 00:48:43,650
en Hij geselt iedere
zoon die Hij aanneemt.

820
00:48:43,650 --> 00:48:48,150
In Hebreeën hoofdstuk 12 staat:
als iemand niet getuchtigd wordt,

821
00:48:48,150 --> 00:48:51,030
komt dat doordat hij geen zoon van God is.

822
00:48:51,030 --> 00:48:53,670
God tuchtigt degenen die Hij liefheeft.

823
00:48:53,670 --> 00:48:58,110
Hier kiest God Jakob dus uit om hem
een bevoorrechte positie te geven,

824
00:48:58,110 --> 00:49:01,470
maar Hij moet hem eerst door
de louteringsoven laten gaan.

825
00:49:01,470 --> 00:49:04,590
De ijzeroven van Egypte,
zoals die genoemd wordt.

826
00:49:04,590 --> 00:49:09,150
Ik vertelde iemand dat ik een cartoon in
een christelijk tijdschrift had gezien.

827
00:49:09,150 --> 00:49:13,470
Volgens mij was het in Christianity
Today, maar dat weet ik niet zeker.

828
00:49:13,470 --> 00:49:17,910
Mozes, volgens mij was hij het,
of Abraham, een oude aartsvader,

829
00:49:17,910 --> 00:49:21,270
spreekt tegen de hemel,
tegen God, en hij zegt:

830
00:49:21,270 --> 00:49:23,910
„Laat me even kijken
of ik dit goed begrijp.

831
00:49:23,910 --> 00:49:28,350
De Arabieren krijgen de olie en
wij moeten onze wát afsnijden?”

832
00:49:28,350 --> 00:49:31,590
Zo van: aan wiens kant
staat U eigenlijk, God?

833
00:49:31,590 --> 00:49:35,070
De Arabieren krijgen de olie
en zij zijn niet uitverkoren,

834
00:49:35,070 --> 00:49:38,610
en wij zijn uitverkoren en
wij moeten besneden worden?

835
00:49:38,610 --> 00:49:41,730
Het is zoals Tevje in
Fiddler on the Roof zei:

836
00:49:41,730 --> 00:49:44,730
„Zou U misschien een tijdje
iemand anders kunnen uitkiezen?

837
00:49:44,730 --> 00:49:47,730
Zou U af en toe iemand
anders kunnen uitkiezen?”

838
00:49:47,730 --> 00:49:52,170
Door God uitverkoren zijn betekent in
sommige gevallen dat je wordt uitgekozen

839
00:49:52,170 --> 00:49:54,390
om moeilijkheden te ondergaan.

840
00:49:54,390 --> 00:49:58,710
Want we leven in een wereld die het
moeilijk maakt om God te volgen,

841
00:49:58,710 --> 00:50:02,490
en God volgen brengt ons
daarom door moeilijkheden heen.

842
00:50:02,490 --> 00:50:08,430
En ook allen die godvruchtig willen leven
in Christus Jezus, zullen vervolgd worden.

843
00:50:08,430 --> 00:50:10,050
om maar iets te noemen.

844
00:50:10,050 --> 00:50:12,630
Israël moest pijnlijke offers brengen,

845
00:50:12,630 --> 00:50:15,450
waaronder uiteraard
dat van hun voorhuiden,

846
00:50:15,450 --> 00:50:19,470
en ook naar Egypte gaan voor
een periode van slavernij.

847
00:50:19,470 --> 00:50:24,210
Zo bereidde God Zijn volk voor om
hen tot een ander volk te maken.

848
00:50:24,210 --> 00:50:25,350
Vers 5:

849
00:50:25,350 --> 00:50:30,990
Toen zond Ik Mozes en Aäron en Ik trof
Egypte met plagen zoals Ik in het midden

850
00:50:30,990 --> 00:50:34,710
van dat land gedaan heb, en
daarna leidde Ik u daaruit.

851
00:50:34,710 --> 00:50:38,970
Toen Ik uw vaderen uit Egypte
geleid had, kwam u bij de zee,

852
00:50:38,970 --> 00:50:43,230
en de Egyptenaren achtervolgden
uw vaderen met wagens en ruiters,

853
00:50:43,230 --> 00:50:45,090
tot aan de Schelfzee.

854
00:50:45,090 --> 00:50:48,030
Natuurlijk de Rietzee of de Rode Zee.

855
00:50:48,030 --> 00:50:51,810
Toen riepen zij tot de HEERE, en
Hij maakte een duisternis tussen

856
00:50:51,810 --> 00:50:57,270
u en de Egyptenaren; en Hij deed de
zee over hen komen en bedekte hen.

857
00:50:57,270 --> 00:51:00,930
En uw ogen hebben gezien
wat Ik in Egypte gedaan heb.

858
00:51:00,930 --> 00:51:04,170
Daarna hebt u vele dagen
in de woestijn gewoond.

859
00:51:04,170 --> 00:51:06,450
Dit zijn de oudsten van Israël.

860
00:51:06,450 --> 00:51:11,730
Ze zijn jonger dan Jozua, maar toch oud
genoeg om deze dingen te hebben gezien.

861
00:51:11,730 --> 00:51:15,510
Van de meeste mensen in Israël
kon je op dat moment niet zeggen

862
00:51:15,510 --> 00:51:17,670
dat ze deze dingen hadden gezien.

863
00:51:17,670 --> 00:51:22,590
Maar bedenk dat de oudste mensen in
Israël, afgezien van Jozua en Kaleb,

864
00:51:22,590 --> 00:51:25,230
twintig jaar jonger waren dan zij.

865
00:51:25,230 --> 00:51:30,210
Toch waren sommigen van hen twintig jaar
oud geweest ten tijde van de uittocht.

866
00:51:30,210 --> 00:51:34,470
God spaarde alle kinderen onder de
twintig jaar die uit Egypte kwamen,

867
00:51:34,470 --> 00:51:36,750
en zij kwamen het land binnen.

868
00:51:36,750 --> 00:51:40,770
Sommige van deze mensen zijn
nu dus in de zestig of ouder,

869
00:51:40,770 --> 00:51:42,270
misschien wel in de tachtig.

870
00:51:42,270 --> 00:51:44,610
Hij kan tegen deze oudsten zeggen:

871
00:51:44,610 --> 00:51:46,230
Jullie hebben dit gezien.

872
00:51:46,230 --> 00:51:49,470
Over een paar jaar zou er niemand
meer over zijn die dat had gezien,

873
00:51:49,470 --> 00:51:52,950
want die generatie was bijna aan
het einde van haar tijd hier.

874
00:51:52,950 --> 00:51:55,770
Maar hij kan in elk geval
tegen deze mensen spreken,

875
00:51:55,770 --> 00:51:59,010
die nog steeds de leiders zijn
die hij achterlaat, en zeggen:

876
00:51:59,010 --> 00:52:03,090
Jullie hebben met eigen ogen gezien
wat er met de Egyptenaren is gebeurd.

877
00:52:03,090 --> 00:52:04,590
En in vers 8:

878
00:52:04,590 --> 00:52:07,230
Toen bracht Ik u in het
land van de Amorieten,

879
00:52:07,230 --> 00:52:09,930
die aan de overzijde
van de Jordaan woonden.

880
00:52:09,930 --> 00:52:13,350
Die streden tegen u, maar
Ik gaf hen in uw hand.

881
00:52:13,350 --> 00:52:17,851
U nam hun land in bezit, en Ik
vaagde hen weg van voor uw ogen .

882
00:52:17,851 --> 00:52:21,810
Daarna maakte Balak, de zoon
van Zippor en koning van Moab,

883
00:52:21,810 --> 00:52:24,450
zich op om tegen Israël te strijden.

884
00:52:24,450 --> 00:52:29,130
Hij liet Bileam, de zoon van
Beor, roepen om u te vervloeken.

885
00:52:29,130 --> 00:52:32,670
Eigenlijk lezen we niet dat
Balak, de zoon van Zippor,

886
00:52:32,670 --> 00:52:35,610
een militaire oorlog tegen Israël voerde.

887
00:52:35,610 --> 00:52:39,090
Misschien is er zo'n oorlog
geweest die Numeri niet vermeldt.

888
00:52:39,090 --> 00:52:42,390
Maar waarschijnlijker verwijst
dit naar het feit dat hij tegen

889
00:52:42,390 --> 00:52:46,350
hen streed in een oorlog die
geen frontale aanval inhield,

890
00:52:46,350 --> 00:52:50,310
maar waarin hij hen ondermijnde
door een vloek over hen te brengen.

891
00:52:50,310 --> 00:52:55,470
Hij richtte evenveel schade bij hen aan
als welk leger ook had kunnen aanrichten,

892
00:52:55,470 --> 00:52:58,590
doordat hij hen verleidde tot
slecht gedrag waardoor God

893
00:52:58,590 --> 00:53:00,150
vloeken over hen bracht.

894
00:53:00,150 --> 00:53:02,850
Maar als je het verhaal
uit Numeri niet kende,

895
00:53:02,850 --> 00:53:04,470
zou je hieruit opmaken dat

896
00:53:04,470 --> 00:53:08,490
Balak daadwerkelijk een militaire
veldtocht tegen hen begon.

897
00:53:08,490 --> 00:53:09,750
Toch was dat niet zo.

898
00:53:09,750 --> 00:53:15,210
Maar Ik wilde niet naar Bileam luisteren;
daarom zegende hij u steeds weer,

899
00:53:15,210 --> 00:53:17,250
en Ik redde u uit zijn hand.

900
00:53:17,250 --> 00:53:21,030
Dit geeft aan dat Bileam echt
probeerde het volk te vervloeken,

901
00:53:21,030 --> 00:53:25,650
maar God liet dat niet gebeuren en
Hij dwong de man om Israël te zegenen.

902
00:53:25,650 --> 00:53:29,370
Toen u over de Jordaan getrokken
was en bij Jericho kwam,

903
00:53:29,370 --> 00:53:34,170
streden de burgers van Jericho tegen
u, en de Amorieten, de Ferezieten,

904
00:53:34,170 --> 00:53:40,110
de Kanaänieten, de Hethieten, de
Girgasieten, de Hevieten en de Jebusieten,

905
00:53:40,110 --> 00:53:42,210
maar Ik gaf hen in uw hand.

906
00:53:42,210 --> 00:53:44,310
Daar lezen we eigenlijk niets over.

907
00:53:44,310 --> 00:53:47,190
We lezen niet dat de
mannen van Jericho vochten,

908
00:53:47,190 --> 00:53:49,290
maar dat moeten ze wel hebben gedaan.

909
00:53:49,290 --> 00:53:54,450
Toen de muren instortten en de Israëlieten
de stad binnengingen en veroverden,

910
00:53:54,450 --> 00:53:58,230
moeten de mannen binnen de stad
zich vechtend hebben verdedigd.

911
00:53:58,230 --> 00:54:02,850
Daar wordt eigenlijk aan voorbijgegaan
zonder het uitdrukkelijk te vermelden.

912
00:54:02,850 --> 00:54:07,590
En Ik zond horzels voor u uit, die
hen van voor uw ogen verdreven,

913
00:54:07,590 --> 00:54:11,431
zoals eerder de beide koningen van
de Amorieten verdreven werden .

914
00:54:11,431 --> 00:54:15,750
Dat gebeurde niet door uw
zwaard en ook niet door uw boog.

915
00:54:15,750 --> 00:54:18,270
Blijkbaar gingen sommige
van deze veldslagen

916
00:54:18,270 --> 00:54:21,930
niet alleen gepaard met goddelijke
hulp in de vorm van hagelstenen,

917
00:54:21,930 --> 00:54:25,650
maar sommige zelfs met hulp
in de vorm van horzels,

918
00:54:25,650 --> 00:54:29,310
hoewel daar in het boek
Jozua geen verslag van staat.

919
00:54:29,310 --> 00:54:37,530
In Exodus 23:28 en in Deuteronomium
7:20 belooft God het volk door Mozes

920
00:54:37,530 --> 00:54:42,750
dat Hij horzels voor hen uit het land in
zal sturen om de vijand te verdrijven.

921
00:54:42,750 --> 00:54:47,430
We lezen niet dat het gebeurt, maar
we lezen wel dat Hij het belooft.

922
00:54:47,430 --> 00:54:51,330
Dan kijkt Jozua terug en
zegt: God heeft dat gedaan.

923
00:54:51,330 --> 00:54:54,810
We weten niet bij welke
gelegenheden dit het geval was.

924
00:54:54,810 --> 00:54:59,250
Maar er moeten momenten zijn geweest
waarop de Kanaänieten niet alleen werden

925
00:54:59,250 --> 00:55:01,230
bestreden door de legers van Israël,

926
00:55:01,230 --> 00:55:05,130
maar ook werden achtervolgd
door zwermen horzels.

927
00:55:05,130 --> 00:55:10,230
En we weten dat er bij minstens
één gelegenheid hagelstenen waren.

928
00:55:10,230 --> 00:55:13,410
God streed dus aan de kant van Israël.

929
00:55:13,410 --> 00:55:15,990
Het was niet alleen Israël dat dit deed.

930
00:55:15,990 --> 00:55:20,670
Naar alle waarschijnlijkheid waren de
horzels zelfs veel angstaanjagender

931
00:55:20,670 --> 00:55:24,390
dan de Israëlieten, want je
kunt je er niet voor verbergen.

932
00:55:24,390 --> 00:55:29,130
Als je een zwerm horzels om je
heen krijgt, kan dat je ook doden.

933
00:55:29,130 --> 00:55:33,510
Mensen kunnen sterven als ze maar
genoeg steken van een horzel krijgen.

934
00:55:33,510 --> 00:55:37,530
Zo heb Ik u een land gegeven waarvoor
u zich niet ingespannen hebt,

935
00:55:37,530 --> 00:55:41,010
en steden die u niet gebouwd
hebt, en u woont erin.

936
00:55:41,010 --> 00:55:45,630
U eet van wijngaarden en
olijfbomen die u niet geplant hebt.

937
00:55:45,630 --> 00:55:50,130
Nu dan, vrees de HEERE, dien
Hem in oprechtheid en trouw,

938
00:55:50,130 --> 00:55:54,570
doe de goden weg die uw vaderen gediend
hebben aan de overzijde van de rivier

939
00:55:54,570 --> 00:55:57,390
en in Egypte, en dien de HEERE.

940
00:55:57,390 --> 00:56:00,930
Maar als het in uw ogen
kwalijk is de HEERE te dienen,

941
00:56:00,930 --> 00:56:05,490
kies voor u heden wie u zult
dienen: óf de goden die uw vaderen,

942
00:56:05,490 --> 00:56:09,150
die aan de overzijde van de
rivier woonden, gediend hebben,

943
00:56:09,150 --> 00:56:13,290
óf de goden van de Amorieten,
van wie u het land bewoont.

944
00:56:13,290 --> 00:56:17,130
Maar wat mij en mijn huis betreft,
wij zullen de HEERE dienen!

945
00:56:17,130 --> 00:56:21,090
Dat zijn de Babylonische goden die
Terah en de voorouders dienden.

946
00:56:21,090 --> 00:56:25,470
Er zijn heel wat goden om te dienen
als je Jahweh niet wilt dienen.

947
00:56:25,470 --> 00:56:28,050
Je kunt zo ongeveer je keuze maken.

948
00:56:28,050 --> 00:56:30,210
Er is een hele mengelmoes te vinden.

949
00:56:30,210 --> 00:56:32,250
Er is een heel buffet aan goden.

950
00:56:32,250 --> 00:56:34,230
Je kunt die van Babylon kiezen.

951
00:56:34,230 --> 00:56:38,610
Je kunt die van Kanaän kiezen, of
welke andere goden je maar wilt.

952
00:56:38,610 --> 00:56:42,450
Zolang het Jahweh niet is, komt
het allemaal op hetzelfde neer.

953
00:56:42,450 --> 00:56:46,470
Maar hij zegt: als het je kwaad
lijkt om de HEERE te dienen,

954
00:56:46,470 --> 00:56:49,890
dan heb je de keuze uit heel
wat andere mogelijkheden.

955
00:56:49,890 --> 00:56:53,430
Natuurlijk zegt hij niet dat
dat in orde is, maar hij zegt:

956
00:56:53,430 --> 00:56:56,130
Ik en mijn gezin zullen de Heer dienen.

957
00:56:56,130 --> 00:57:02,730
Nu, ‘ik en mijn gezin’: kun je garanderen
dat je kinderen de Heere zullen dienen?

958
00:57:02,730 --> 00:57:05,010
Dat kun je zolang ze in huis wonen.

959
00:57:05,010 --> 00:57:06,930
Je kunt je huis besturen.

960
00:57:06,930 --> 00:57:11,490
Je kunt hen niet noodzakelijkerwijs
besturen wanneer ze het huis uit zijn,

961
00:57:11,490 --> 00:57:14,490
maar een man is verplicht
zijn huis te besturen.

962
00:57:14,490 --> 00:57:18,810
Een man die volgens 1 Timotheüs
hoofdstuk 3 voor het ambt van

963
00:57:18,810 --> 00:57:23,070
oudste in aanmerking wilde komen,
moest zijn huis op orde hebben.

964
00:57:23,070 --> 00:57:26,670
Hij moest gehoorzame
kinderen hebben, enzovoort.

965
00:57:26,670 --> 00:57:28,830
Zijn gezin moest op orde zijn.

966
00:57:28,830 --> 00:57:33,390
Maar dat gaat natuurlijk over hoe hij
zijn huishouden bestuurt, want er staat:

967
00:57:33,390 --> 00:57:37,290
Want als iemand niet weet hoe hij
leiding moet geven aan zijn eigen huis,

968
00:57:37,290 --> 00:57:40,710
hoe zal hij voor de gemeente
van God zorg dragen?

969
00:57:40,710 --> 00:57:44,970
Dus je huis is jouw domein, en je
kunt beslissen of je kinderen de

970
00:57:44,970 --> 00:57:46,410
Heere zullen dienen.

971
00:57:46,410 --> 00:57:49,770
Je kunt niet bepalen of ze dat
met hun hart zullen doen of niet.

972
00:57:49,770 --> 00:57:54,210
Maar je kunt zeker de afgoden buiten
de deur houden, als je daarvoor kiest.

973
00:57:54,210 --> 00:57:56,730
En dat is een besluit dat Jozua nam.

974
00:57:56,730 --> 00:58:00,810
Toen antwoordde het volk en
zei: Er is geen sprake van

975
00:58:00,810 --> 00:58:05,010
dat wij de HEERE zouden verlaten
om andere goden te dienen.

976
00:58:05,010 --> 00:58:07,950
Want de HEERE is onze God.

977
00:58:07,950 --> 00:58:13,770
Hij is het Die ons en onze vaderen uit
het land Egypte, uit het slavenhuis,

978
00:58:13,770 --> 00:58:18,990
heeft uitgeleid en Die deze grote
tekenen voor onze ogen gedaan heeft

979
00:58:18,990 --> 00:58:23,010
en ons bewaard heeft op heel
de weg die wij gegaan zijn,

980
00:58:23,010 --> 00:58:27,450
en voor alle volken door het
midden waarvan wij getrokken zijn.

981
00:58:27,450 --> 00:58:33,390
De HEERE heeft al die volken van voor
onze ogen verdreven, zelfs de Amorieten,

982
00:58:33,390 --> 00:58:35,490
de inwoners van het land.

983
00:58:35,490 --> 00:58:40,230
Wíj zullen eveneens de HEERE
dienen, want Hij is onze God.

984
00:58:40,230 --> 00:58:44,610
Toen zei Jozua tegen het volk: U
zult de HEERE niet kunnen dienen,

985
00:58:44,610 --> 00:58:49,050
want Hij is een heilig God,
Hij is een na-ijverig God.

986
00:58:49,050 --> 00:58:52,890
Hij zal uw overtreding en
uw zonden niet vergeven.

987
00:58:52,890 --> 00:58:57,030
Als u de HEERE zult verlaten
en vreemde goden gaat dienen,

988
00:58:57,030 --> 00:59:02,550
zal Hij Zich van u afkeren; Hij zal u
kwaad doen en Hij zal u vernietigen,

989
00:59:02,550 --> 00:59:05,010
nadat Hij u goedgedaan zal hebben.

990
00:59:05,010 --> 00:59:10,470
Daarop zei het volk tegen Jozua: Nee,
wij zullen voorzeker de HEERE dienen.

991
00:59:10,470 --> 00:59:14,550
Jozua zei tegen het volk: U
bent getuigen voor uzelf dat

992
00:59:14,550 --> 00:59:18,030
ú voor u de HEERE gekozen
hebt om Hem te dienen.

993
00:59:18,030 --> 00:59:21,210
En zij zeiden: Wij zijn getuigen.

994
00:59:21,210 --> 00:59:23,970
En ze zeiden: Wij zijn getuigen.

995
00:59:23,970 --> 00:59:25,110
Wanneer hij zegt:

996
00:59:25,110 --> 00:59:27,330
U zult de HEERE niet kunnen dienen,

997
00:59:27,330 --> 00:59:31,770
dan prikkelt hij hen daarmee alleen
maar om door te zetten. Ze zeggen:

998
00:59:31,770 --> 00:59:36,570
Toen antwoordde het volk en zei: Er is
geen sprake van dat wij de HEERE zouden

999
00:59:36,570 --> 00:59:39,390
verlaten om andere goden te dienen.

1000
00:59:39,390 --> 00:59:42,210
En hij zegt: ‘Nee, dat kunnen jullie niet.

1001
00:59:42,210 --> 00:59:46,350
Jullie zijn slechte mensen,
en Hij is een heilig God.’

1002
00:59:46,350 --> 00:59:49,110
Hij doet niet noodzakelijkerwijs
een voorspelling,

1003
00:59:49,110 --> 00:59:53,790
hoewel die zou zijn uitgekomen als hij dat
wel had gedaan, want ze deden het niet.

1004
00:59:53,790 --> 00:59:58,410
Maar ik denk niet dat hij zegt: ‘Je
kunt dat voornemen net zo goed opgeven,

1005
00:59:58,410 --> 01:00:00,030
want je kunt het niet.’

1006
01:00:00,030 --> 01:00:05,310
Ik denk dat hij hen in feite uitdaagt
en een hindernis opwerpt door te zeggen:

1007
01:00:05,310 --> 01:00:07,650
‘Dit is niet gemakkelijker dan je denkt.

1008
01:00:07,650 --> 01:00:09,330
Hij is een heilig God.

1009
01:00:09,330 --> 01:00:11,610
Ik denk niet dat jullie dit kunnen.’

1010
01:00:11,610 --> 01:00:14,970
En zij zeggen: ‘Nee, nee, we staan erop.

1011
01:00:14,970 --> 01:00:16,530
We zullen het doen.’

1012
01:00:16,530 --> 01:00:20,010
Het lijkt een beetje op dat
onderhandelen dat je wel ziet:

1013
01:00:20,010 --> 01:00:22,530
‘Je kunt het voor dit bedrag krijgen.’

1014
01:00:22,530 --> 01:00:25,950
‘Nee, ik geef het je gratis.’ ‘Nee.’

1015
01:00:25,950 --> 01:00:29,550
Dat hoort allemaal bij die manier
van doen in het Midden-Oosten.

1016
01:00:29,550 --> 01:00:33,870
Dus hij zegt: ‘Als jullie erop
staan, gaan we dat opschrijven.

1017
01:00:33,870 --> 01:00:35,550
Jullie hebben het gezegd.

1018
01:00:35,550 --> 01:00:39,270
Jullie hebben ervan getuigd
dat jullie God zullen dienen.’

1019
01:00:39,270 --> 01:00:43,290
En zij zeggen: ‘Ja, daar
zijn wij getuigen van.’

1020
01:00:43,290 --> 01:00:47,370
Nu dan, doe de vreemde goden
weg die te midden van u zijn,

1021
01:00:47,370 --> 01:00:51,510
en richt uw hart op de
HEERE, de God van Israël.

1022
01:00:51,510 --> 01:00:52,650
Dus dan:

1023
01:00:52,650 --> 01:00:55,890
Geen sprake van dat we
andere goden gaan dienen.

1024
01:00:55,890 --> 01:01:01,050
‘Als jullie het echt menen, doe die
vreemde goden dan weg.’ ‘O, die?

1025
01:01:01,050 --> 01:01:04,530
Bedoel je dat we die ook
moeten opgeven?’ ‘Ja.’

1026
01:01:04,530 --> 01:01:07,590
Hij zou zelfs kunnen
doelen op de vreemde goden

1027
01:01:07,590 --> 01:01:10,230
die nog door de
Kanaänieten werden gediend.

1028
01:01:10,230 --> 01:01:14,610
Die dienden de Joden op dat moment
niet, maar ze waren nog wel onder hen,

1029
01:01:14,610 --> 01:01:17,610
omdat de Kanaänieten
nog onder hen woonden.

1030
01:01:17,610 --> 01:01:20,430
Dus doe die Kanaänieten en hun goden weg.

1031
01:01:20,430 --> 01:01:23,730
Maar het is ook mogelijk dat ze
daadwerkelijk een paar van die kleine

1032
01:01:23,730 --> 01:01:25,830
afgodsbeeldjes in huis hadden.

1033
01:01:25,830 --> 01:01:28,590
We weten dat ze die op verschillende
momenten in de geschiedenis

1034
01:01:28,590 --> 01:01:30,270
van Israël hadden.

1035
01:01:30,270 --> 01:01:33,090
Meestal sloten ze
behoorlijk wat compromissen,

1036
01:01:33,090 --> 01:01:36,090
net zoals veel christenen
dat blijkbaar ook doen.

1037
01:01:36,090 --> 01:01:40,290
Het volk zei tegen Jozua: Wij
zullen de HEERE, onze God,

1038
01:01:40,290 --> 01:01:43,770
dienen en wij zullen
Zijn stem gehoorzamen.

1039
01:01:43,770 --> 01:01:46,890
Zo sloot Jozua op die dag
een verbond met het volk

1040
01:01:46,890 --> 01:01:51,390
en stelde het in Sichem voor hen
vast als een verordening en bepaling.

1041
01:01:51,390 --> 01:01:54,570
Jozua schreef deze woorden
in het wetboek van God.

1042
01:01:54,570 --> 01:01:58,110
Vervolgens nam hij een grote
steen en richtte die daar op,

1043
01:01:58,110 --> 01:02:01,170
onder de eik die bij het
heiligdom van de HEERE stond.

1044
01:02:01,170 --> 01:02:06,870
En Jozua zei tegen heel het volk: Zie,
deze steen zal voor ons getuige zijn,

1045
01:02:06,870 --> 01:02:09,630
want hij heeft al de woorden
van de HEERE gehoord,

1046
01:02:09,630 --> 01:02:12,210
die Hij tegen ons gesproken heeft.

1047
01:02:12,210 --> 01:02:17,430
Ja, hij zal getuige voor u zijn,
opdat u uw God niet verloochent.

1048
01:02:17,430 --> 01:02:22,050
Toen stuurde Jozua het volk weg,
iedereen naar zijn erfelijk bezit.

1049
01:02:22,050 --> 01:02:24,510
Natuurlijk heeft die steen
niet echt iets gehoord,

1050
01:02:24,510 --> 01:02:28,170
maar de gedachte is dat die
steen hier al die tijd stond.

1051
01:02:28,170 --> 01:02:31,170
Hij heeft al die beloften
in zich opgenomen.

1052
01:02:31,170 --> 01:02:36,150
Zolang deze steen hier staat, is er een
herinnering aan wat jullie hebben gezegd.

1053
01:02:36,150 --> 01:02:40,770
Als de steen kon spreken, zou hij kunnen
getuigen van wat jullie hebben gezegd:

1054
01:02:40,770 --> 01:02:43,710
jullie hebben een vloek
over jezelf uitgesproken

1055
01:02:43,710 --> 01:02:46,770
voor het geval jullie je
van God zouden afkeren.

1056
01:02:46,770 --> 01:02:50,070
Toen Jezus Jeruzalem
binnenkwam, riepen de mensen:

1057
01:02:50,070 --> 01:02:50,790
Hosanna!

1058
01:02:50,790 --> 01:02:54,990
Hij zou binnenkort gekruisigd
en door Israël verworpen worden,

1059
01:02:54,990 --> 01:02:59,670
en zij zouden die vloek over zich brengen
waarvoor gewaarschuwd was. Hij zei:

1060
01:02:59,670 --> 01:03:03,810
En Hij antwoordde hun en zei: Ik
zeg u dat de stenen zouden roepen,

1061
01:03:03,810 --> 01:03:05,910
als dezen zouden zwijgen.

1062
01:03:05,910 --> 01:03:10,830
Misschien zegt Hij: ‘De stenen hier
in de omgeving weten wat er gaande is.

1063
01:03:10,830 --> 01:03:12,330
Ze hebben het gehoord.

1064
01:03:12,330 --> 01:03:15,510
Ze weten beter dan jullie
mensen wat God aan het doen is.’

1065
01:03:15,510 --> 01:03:19,290
Ik weet niet precies hoe Hij
bedoelde dat de stenen zouden roepen.

1066
01:03:19,290 --> 01:03:24,090
Misschien zegt Hij alleen maar dat wat de
mensen zeiden, gewoon gezegd moest worden.

1067
01:03:24,090 --> 01:03:28,110
Als de mensen het niet zeiden,
laat God het iemand anders zeggen,

1068
01:03:28,110 --> 01:03:30,210
desnoods zelfs stenen.

1069
01:03:30,210 --> 01:03:32,250
Dus liet hij hen vertrekken.

1070
01:03:32,250 --> 01:03:35,070
Nu wordt de dood van Jozua beschreven.

1071
01:03:35,070 --> 01:03:39,930
Volgens de Joodse overlevering is dit
opgetekend door de priester Eleazar.

1072
01:03:39,930 --> 01:03:46,350
Het gebeurde na deze dingen dat Jozua,
de zoon van Nun, de dienaar van de HEERE,

1073
01:03:46,350 --> 01:03:48,690
stierf, honderdtien jaar oud.

1074
01:03:48,690 --> 01:03:53,730
Zij begroeven hem in het gebied dat zijn
erfelijk bezit was , in Timnath-Serah,

1075
01:03:53,730 --> 01:03:58,890
dat in het bergland van Efraïm
ligt, ten noorden van de berg Gaäs.

1076
01:03:58,890 --> 01:04:01,950
Israël diende de HEERE
al de dagen van Jozua,

1077
01:04:01,950 --> 01:04:05,790
en al de dagen van de oudsten
die lang na Jozua leefden

1078
01:04:05,790 --> 01:04:10,590
en die wisten van al de daden van de
HEERE, die Hij voor Israël verricht had.

1079
01:04:10,590 --> 01:04:13,290
Dat waren degenen tot wie hij hier sprak.

1080
01:04:13,290 --> 01:04:15,030
Nu is dit interessant:

1081
01:04:15,030 --> 01:04:19,890
En de beenderen van Jozef, die de
Israëlieten uit Egypte meegenomen hadden,

1082
01:04:19,890 --> 01:04:22,710
begroeven zij in Sichem,
op het stuk land dat

1083
01:04:22,710 --> 01:04:27,030
Jakob voor honderd geldstukken
gekocht had van de zonen van Hemor,

1084
01:04:27,030 --> 01:04:28,650
de vader van Sichem.

1085
01:04:28,650 --> 01:04:32,070
Het was namelijk erfelijk bezit
van de zonen van Jozef geworden.

1086
01:04:32,070 --> 01:04:36,270
Het was vlak bij deze plaats dat
Jezus de vrouw bij de put ontmoette,

1087
01:04:36,270 --> 01:04:39,090
want deze streek werd later Samaria.

1088
01:04:39,090 --> 01:04:43,650
Zij noemde Jozef, hun voorvader,
in die streek, enzovoort.

1089
01:04:43,650 --> 01:04:46,590
Jakob had dit gebied van
de Kanaänieten gekocht

1090
01:04:46,590 --> 01:04:51,090
voordat het land aan Israël toebehoorde,
en Jozef werd daar begraven.

1091
01:04:51,090 --> 01:04:53,910
Ik weet niet zeker waarom
hij daar werd begraven,

1092
01:04:53,910 --> 01:04:57,510
terwijl al zijn voorouders
in Machpela begraven waren.

1093
01:04:57,510 --> 01:05:01,950
Je zou denken: als je hem overal
kon begraven waar je maar wilde,

1094
01:05:01,950 --> 01:05:04,950
waarom zou je hem dan
niet in Machpela begraven?

1095
01:05:04,950 --> 01:05:11,430
Daar waren Abram en Sara en Izak en
Rebekka en Jakob en Lea begraven.

1096
01:05:11,430 --> 01:05:15,210
Maar Rachel niet, en zij
was de moeder van Jozef.

1097
01:05:15,210 --> 01:05:18,270
Omdat zijn moeder daar niet
begraven was, weet ik het niet,

1098
01:05:18,270 --> 01:05:21,210
misschien was het niet nodig
om hem daar te begraven.

1099
01:05:21,210 --> 01:05:25,410
Toch lijkt het erop dat hij in het
familiegraf begraven had moeten worden,

1100
01:05:25,410 --> 01:05:27,570
maar kennelijk maakt het niet uit.

1101
01:05:27,570 --> 01:05:29,910
Ze moeten er een reden voor hebben gehad.

1102
01:05:29,910 --> 01:05:33,090
Er wordt ons alleen niet
verteld wat die reden was.

1103
01:05:33,090 --> 01:05:37,170
Dan hebben we in het laatste
vers de dood van Eleazar.

1104
01:05:37,170 --> 01:05:42,870
Volgens de Joodse overlevering heeft zijn
zoon Pinehas, de volgende hogepriester,

1105
01:05:42,870 --> 01:05:45,210
dit ene vers opgetekend.

1106
01:05:45,210 --> 01:05:51,090
Ook Eleazar, de zoon van Aäron, stierf,
en zij begroeven hem op de heuvel van zijn

1107
01:05:51,090 --> 01:05:55,830
zoon Pinehas, die hem in het
bergland van Efraïm gegeven was.

1108
01:05:55,830 --> 01:05:59,670
Zo komen we aan het einde van weer
een hoofdstuk uit hun geschiedenis,

1109
01:05:59,670 --> 01:06:04,050
waarin opnieuw een van hun leiders
is weggevallen, ditmaal Jozua.

1110
01:06:04,050 --> 01:06:07,230
Daarna krijgen ze een reeks
leiders in het boek Richteren,

1111
01:06:07,230 --> 01:06:09,750
dat we uiteraard afzonderlijk
zullen behandelen

1112
01:06:09,750 --> 01:06:11,070
en dat we hierna zullen behandelen.