1
00:00:02,070 --> 00:00:05,010
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:05,010 --> 00:00:10,590
Deze keer behandelen we Klaagliederen
2 vers 1 tot en met hoofdstuk 4 vers

3
00:00:10,590 --> 00:00:13,350
16, deel 2.

4
00:00:13,350 --> 00:00:18,510
De woorden over het neerwerpen van Israëls
luister vanuit de hemel naar de aarde zijn

5
00:00:18,510 --> 00:00:22,470
vrij duidelijk niet letterlijk
bedoeld, want Israël is nooit

6
00:00:22,470 --> 00:00:24,450
boven in de hemel geweest.

7
00:00:24,450 --> 00:00:29,250
Vanuit de hemel op de aarde neerwerpen
is een figuurlijke uitdrukking voor het

8
00:00:29,250 --> 00:00:33,870
neerwerpen van een toppunt van
voorrechten en luister naar schande,

9
00:00:33,870 --> 00:00:36,090
verachting en rampspoed.

10
00:00:36,090 --> 00:00:39,930
Trouwens, Jezus zegt
hetzelfde over Kapernaüm.

11
00:00:39,930 --> 00:00:43,770
Hij weent niet echt, denk ik, maar
Hij spreekt wel vervloekingen uit,

12
00:00:43,770 --> 00:00:47,790
of iets dergelijks, over
Kapernaüm en Chorazin.

13
00:00:47,790 --> 00:00:51,090
In Mattheüs 11:23 zegt Jezus:

14
00:00:51,090 --> 00:00:55,170
En u, Kapernaüm, die tot
de hemel toe verhoogd bent,

15
00:00:55,170 --> 00:00:58,470
u zult tot de hel toe neergestoten worden.

16
00:00:58,470 --> 00:01:02,970
Want als in Sodom de krachten waren
gebeurd die in u hebben plaatsgevonden,

17
00:01:02,970 --> 00:01:06,150
dan zou het tot op de
huidige dag gebleven zijn.

18
00:01:06,150 --> 00:01:07,890
Let erop dat Hij zegt:

19
00:01:07,890 --> 00:01:11,370
Kapernaüm wordt tot in de hemel verheven.

20
00:01:11,370 --> 00:01:14,190
Niet letterlijk natuurlijk,
maar figuurlijk.

21
00:01:14,190 --> 00:01:16,590
Gewoon beeldspraak, natuurlijk.

22
00:01:16,590 --> 00:01:22,170
Iets vergelijkbaars wordt over Edom gezegd
in het boek Obadja, een heel kort boek,

23
00:01:22,170 --> 00:01:26,130
maar één hoofdstuk,
direct na het boek Amos.

24
00:01:26,130 --> 00:01:29,670
In Obadja, vers 3 en 4, wordt over Edom,

25
00:01:29,670 --> 00:01:33,930
dat natuurlijk in voorchristelijke
tijden werd verwoest, gezegd:

26
00:01:33,930 --> 00:01:38,550
De hoogmoed van uw hart heeft u
misleid, u die in de rotsspleten woont,

27
00:01:38,550 --> 00:01:42,510
Daarmee wordt de rotsstad
Petra bedoeld, hun hoofdstad.

28
00:01:42,510 --> 00:01:46,590
wiens woning hoog gelegen
is, u die in uw hart zegt:

29
00:01:46,590 --> 00:01:48,930
Wie zal mij naar de aarde neerhalen?

30
00:01:48,930 --> 00:01:54,030
Al verheft u zich zo hoog als een arend
en al bouwt u uw nest tussen de sterren,

31
00:01:54,030 --> 00:01:56,850
vandaar zal Ik u neerhalen, zegt de Heere.

32
00:01:56,850 --> 00:01:58,950
De reden dat ik op deze dingen wijs,

33
00:01:58,950 --> 00:02:03,690
is dat we vertrouwd moeten zijn met de
beeldspraak die de profeten gebruiken,

34
00:02:03,690 --> 00:02:06,990
zodat we bepaalde passages
niet verkeerd uitleggen.

35
00:02:06,990 --> 00:02:11,730
Een passage die naar mijn mening heel
vaak verkeerd is uitgelegd doordat men dit

36
00:02:11,730 --> 00:02:17,370
soort beeldspraak niet herkent, is
Jesaja 14, de passage over Lucifer.

37
00:02:17,370 --> 00:02:20,730
Zoals je weet, wordt Lucifer in
de traditionele theologie van

38
00:02:20,730 --> 00:02:23,370
oudsher met een engel vereenzelvigd.

39
00:02:23,370 --> 00:02:28,950
Maar de enige plaats waar hij in de
Bijbel wordt genoemd, is Jesaja 14:12.

40
00:02:28,950 --> 00:02:32,490
En dan nog alleen in de King
James en de New King James,

41
00:02:32,490 --> 00:02:36,450
want de andere vertalingen vertalen
het woord Lucifer gewoon als

42
00:02:36,450 --> 00:02:41,370
‘zoon van de morgen’ of ‘ster van
de morgen’, of iets dergelijks.

43
00:02:41,370 --> 00:02:45,930
Sommigen hebben gedacht dat Lucifer een
bovenmenselijk wezen is vanwege wat er in

44
00:02:45,930 --> 00:02:47,910
vers 13 en verder staat.

45
00:02:47,910 --> 00:02:53,130
Toch blijkt uit de context dat Lucifer
gewoon een andere term is om de koning van

46
00:02:53,130 --> 00:02:54,750
Babel aan te duiden.

47
00:02:54,750 --> 00:02:57,270
Jesaja 14:13 zegt:

48
00:02:57,270 --> 00:03:01,710
En ú zei in uw hart: Ik zal
opstijgen naar de hemel;

49
00:03:01,710 --> 00:03:04,950
tot boven Gods sterren zal
ik mijn troon verheffen,

50
00:03:04,950 --> 00:03:09,150
ik zal zetelen op de berg van
de ontmoeting aan de noordzijde.

51
00:03:09,150 --> 00:03:11,070
Dan zegt vers 15:

52
00:03:11,070 --> 00:03:16,410
Echter, u bent in het rijk van de dood
neergestort, in het diepst van de kuil!

53
00:03:16,410 --> 00:03:17,910
Ofwel de hel.

54
00:03:17,910 --> 00:03:22,170
Sommigen zeggen: ‘Nou, geen mens
zou zulke aanspraken kunnen maken.

55
00:03:22,170 --> 00:03:25,350
Dit moet een engel zijn
of iemand van dien aard.’

56
00:03:25,350 --> 00:03:28,050
Maar ze zien niet in
dat, wanneer hij zegt:

57
00:03:28,050 --> 00:03:32,550
En ú zei in uw hart: Ik zal
opstijgen naar de hemel;

58
00:03:32,550 --> 00:03:35,790
tot boven Gods sterren zal
ik mijn troon verheffen,

59
00:03:35,790 --> 00:03:39,690
ik zal zetelen op de berg van
de ontmoeting aan de noordzijde.

60
00:03:39,690 --> 00:03:42,330
Ik zal opstijgen boven de wolkenhoogten,

61
00:03:42,330 --> 00:03:45,450
ik zal mij gelijkstellen
met de Allerhoogste.

62
00:03:45,450 --> 00:03:49,950
dit precies dezelfde woorden
zijn die over Edom worden gezegd:

63
00:03:49,950 --> 00:03:53,850
[Vertalersnoot: De spreker parafraseert
Edom hier in het Engels met een

64
00:03:53,850 --> 00:03:55,890
troon boven Gods sterren.

65
00:03:55,890 --> 00:04:01,170
Het onderstaande Nederlandse citaat
spreekt over een nest tussen de sterren.

66
00:04:01,170 --> 00:04:05,310
Zijn vergelijking betreft het beeld
van verheffing en vernedering.]

67
00:04:05,310 --> 00:04:10,530
Al verhief u zich als een arend, en
al bouwde u uw nest tussen de sterren,

68
00:04:10,530 --> 00:04:14,070
ook vandaar zou Ik u
neerhalen, spreekt de HEERE.

69
00:04:14,070 --> 00:04:16,110
Of over Kapernaüm:

70
00:04:16,110 --> 00:04:20,310
En u, Kapernaüm, die tot
de hemel toe verhoogd bent,

71
00:04:20,310 --> 00:04:23,490
u zult tot de hel toe neergestoten worden.

72
00:04:23,490 --> 00:04:28,350
Want als in Sodom de krachten waren
gebeurd die in u hebben plaatsgevonden,

73
00:04:28,350 --> 00:04:32,070
dan zou het tot op de
huidige dag gebleven zijn.

74
00:04:32,070 --> 00:04:34,110
Precies dezelfde woorden.

75
00:04:34,110 --> 00:04:38,610
Ook in Klaagliederen wordt over de
toestand van Israël vóór haar val,

76
00:04:38,610 --> 00:04:44,970
of van Juda vóór haar val, gesproken
alsof zij in de hemel was. Hij zegt:

77
00:04:44,970 --> 00:04:49,890
Hoe heeft de Heere in Zijn toorn de
dochter van Sion in wolken gehuld.

78
00:04:49,890 --> 00:04:54,690
Hij heeft vanuit de hemel ter aarde
geworpen de luister van Israël;

79
00:04:54,690 --> 00:04:57,210
en Hij heeft aan de
voetbank van Zijn voeten

80
00:04:57,210 --> 00:04:59,550
niet gedacht op de dag van Zijn toorn.

81
00:04:59,550 --> 00:05:02,610
Het is natuurlijk gewoon
beeldspraak, maar op alle andere

82
00:05:02,610 --> 00:05:05,010
plaatsen herkennen we het als beeldspraak.

83
00:05:05,010 --> 00:05:07,590
Waar het om gaat, is dat
we het in het geval van

84
00:05:07,590 --> 00:05:10,950
Lucifer niet geforceerd en
kunstmatig letterlijk nemen,

85
00:05:10,950 --> 00:05:14,970
alsof we daarmee de mogelijkheid willen
uitsluiten dat Lucifer slechts de koning

86
00:05:14,970 --> 00:05:16,410
van Babel is.

87
00:05:16,410 --> 00:05:19,950
Wat over Edom en Kapernaüm
en Jeruzalem wordt gezegd,

88
00:05:19,950 --> 00:05:23,370
zou in dat opzicht ook over
Babel gezegd kunnen worden.

89
00:05:23,370 --> 00:05:27,210
Laten we verdergaan. Klaagliederen 2:2:

90
00:05:27,210 --> 00:05:32,310
De Heere heeft verslonden, Hij heeft
niet gespaard, alle woningen van Jakob;

91
00:05:32,310 --> 00:05:36,030
Hij heeft in Zijn verbolgenheid de
vestingen van de dochter van Juda met

92
00:05:36,030 --> 00:05:37,710
de grond gelijkgemaakt.

93
00:05:37,710 --> 00:05:40,590
Hij heeft ze met de grond
in aanraking doen komen,

94
00:05:40,590 --> 00:05:44,130
Hij heeft het koninkrijk
en zijn vorsten ontheiligd.

95
00:05:44,130 --> 00:05:48,630
In brandende toorn heeft Hij heel
de hoorn van Israël stukgebroken.

96
00:05:48,630 --> 00:05:53,370
Hij heeft Zijn rechterhand naar achteren
toe getrokken in het zicht van de vijand.

97
00:05:53,370 --> 00:05:56,730
Hij is tegen Jakob ontbrand
als een vlammend vuur,

98
00:05:56,730 --> 00:05:58,830
dat naar alle kanten verteert.

99
00:05:58,830 --> 00:06:02,790
De hoorn verwijst in Hebreeuwse
poëzie meestal naar macht,

100
00:06:02,790 --> 00:06:05,730
doorgaans politieke of militaire macht.

101
00:06:05,730 --> 00:06:08,310
Het kan dus gewoon
verwijzen naar de legers,

102
00:06:08,310 --> 00:06:11,370
of het kan verwijzen naar
de machtige personen.

103
00:06:11,370 --> 00:06:14,190
Elke hoorn in Israël is afgehouwen.

104
00:06:14,190 --> 00:06:17,190
Hij heeft Zijn boog
gespannen als een vijand,

105
00:06:17,190 --> 00:06:20,670
Zijn rechterhand in de
aanslag als een tegenstander;

106
00:06:20,670 --> 00:06:24,330
Hij doodde alle voor het
oog begerenswaardige dingen.

107
00:06:24,330 --> 00:06:28,170
In de tent van de dochter van Sion
heeft Hij Zijn grimmigheid als

108
00:06:28,170 --> 00:06:29,670
een vuur uitgestort.

109
00:06:29,670 --> 00:06:32,670
[Vertalersnoot: De spreker
reageert op de Engelse formulering

110
00:06:32,670 --> 00:06:35,010
‘allen die Hem welgevallig waren’.

111
00:06:35,010 --> 00:06:37,530
Het Nederlandse citaat hierboven heeft

112
00:06:37,530 --> 00:06:40,110
‘alle voor het oog
begerenswaardige dingen’.]

113
00:06:40,110 --> 00:06:45,090
Hij zegt niet werkelijk dat de mensen die
God echt welgevallig waren, werden gedood.

114
00:06:45,090 --> 00:06:48,690
Jeremia is tenslotte een voorbeeld
van het overblijfsel dat God

115
00:06:48,690 --> 00:06:51,930
echt welgevallig was en
dat niet werd gedood.

116
00:06:51,930 --> 00:06:56,850
Hij spreekt over de mensen van Juda in het
algemeen als degenen die God voorheen met

117
00:06:56,850 --> 00:07:00,150
achting had behandeld, die Hij
had behandeld als mensen in wie

118
00:07:00,150 --> 00:07:01,590
Hij behagen had.

119
00:07:01,590 --> 00:07:06,150
Hij had dat volk eerder gezegend,
en nu heeft Hij op hen geschoten.

120
00:07:06,150 --> 00:07:07,710
Dat is wat hij zegt.

121
00:07:07,710 --> 00:07:11,970
Hij verwijst niet naar afzonderlijke
mensen die Hem werkelijk hebben behaagd.

122
00:07:11,970 --> 00:07:16,890
Hij spreekt figuurlijk: het volk was
ooit een volk dat Hem welgevallig was,

123
00:07:16,890 --> 00:07:21,090
en nu heeft Hij Zich op hen
gewroken vanwege hun zonden.

124
00:07:21,090 --> 00:07:22,230
Vers 5:

125
00:07:22,230 --> 00:07:24,690
De Heere is als een vijand geworden.

126
00:07:24,690 --> 00:07:29,190
Hij heeft Israël verslonden, al
haar paleizen heeft Hij verslonden,

127
00:07:29,190 --> 00:07:33,810
haar vestingen te gronde gericht: Hij
vermeerderde bij de dochter van Juda

128
00:07:33,810 --> 00:07:35,910
geklag en geklaag.

129
00:07:35,910 --> 00:07:39,630
Hij heeft als in een tuin Zijn
hut met geweld omvergehaald,

130
00:07:39,630 --> 00:07:43,410
Hij heeft Zijn plaats van
samenkomst te gronde gericht;

131
00:07:43,410 --> 00:07:47,970
De HEERE heeft in Sion laten
vergeten feestdag en sabbat.

132
00:07:47,970 --> 00:07:52,110
Hij heeft in Zijn grimmige toorn
verworpen koning en priester.

133
00:07:52,110 --> 00:07:54,570
Dat wil zeggen, de tempel.

134
00:07:54,570 --> 00:07:59,070
De Heere heeft Zijn altaar verstoten,
tenietgedaan Zijn heiligdom.

135
00:07:59,070 --> 00:08:03,930
Hij heeft in de hand van de vijand
uitgeleverd de muren van haar paleizen.

136
00:08:03,930 --> 00:08:08,850
Zij hebben in het huis van de HEERE hun
stem laten klinken als op een feestdag.

137
00:08:08,850 --> 00:08:10,770
Ook daar gaat het weer over de tempel.

138
00:08:10,770 --> 00:08:15,090
Op de vastgestelde feesten maakten de
Joden gewoonlijk veel lawaai met zingen en

139
00:08:15,090 --> 00:08:18,690
vieren en feestvieren en feestmaaltijden.

140
00:08:18,690 --> 00:08:23,010
Nu hoort Jeremia geluiden op dezelfde
plek waar gewoonlijk de feestmaaltijden

141
00:08:23,010 --> 00:08:25,950
plaatsvonden, maar van
een heel andere aard:

142
00:08:25,950 --> 00:08:30,750
een overwinningskreet van de onderdrukkers
die door de muren heen zijn gebroken en

143
00:08:30,750 --> 00:08:33,090
het heiligdom hebben ingenomen.

144
00:08:33,090 --> 00:08:38,190
De HEERE heeft besloten om de muur van
de dochter van Sion te gronde te richten;

145
00:08:38,190 --> 00:08:42,210
Hij heeft het meetlint uitgespannen,
Hij heeft Zijn hand niet teruggetrokken

146
00:08:42,210 --> 00:08:43,590
van de verslinding.

147
00:08:43,590 --> 00:08:49,650
Hij heeft de vestingwal en de muur rouw
doen bedrijven, samen zijn zij ingestort.

148
00:08:49,650 --> 00:08:54,930
Haar poorten zijn ter aarde gezonken, haar
grendels heeft Hij vernield en gebroken.

149
00:08:54,930 --> 00:08:59,250
Haar koning en haar vorsten
bevinden zich onder de heidenvolken.

150
00:08:59,250 --> 00:09:01,770
Het onderwijs in de wet ontbreekt.

151
00:09:01,770 --> 00:09:05,610
Ook hebben haar profeten geen
visioen van de HEERE ontvangen.

152
00:09:05,610 --> 00:09:09,630
Een van de manieren waarop God bij het
oordeel Zijn ongenoegen liet blijken,

153
00:09:09,630 --> 00:09:12,390
was dat Hij niet langer
tot de profeten sprak.

154
00:09:12,390 --> 00:09:17,550
Hij sprak in die tijd tot Jeremia, en
blijkbaar ook tot Habakuk en Zefanja,

155
00:09:17,550 --> 00:09:20,190
maar naar hen werd niet meer geluisterd.

156
00:09:20,190 --> 00:09:23,850
Toen Jeruzalem viel,
luisterde niemand naar hen.

157
00:09:23,850 --> 00:09:26,430
Naar de profeten werd
niet meer geluisterd,

158
00:09:26,430 --> 00:09:30,630
in elk geval niet door de
meerderheid van hen. Maar er staat:

159
00:09:30,630 --> 00:09:34,170
Haar profeten krijgen geen
visioenen van de Heer.

160
00:09:34,170 --> 00:09:37,530
Dat slaat waarschijnlijk
vooral op de beroepsprofeten.

161
00:09:37,530 --> 00:09:41,370
Er waren een paar ware
profeten, zoals Ezechiël,

162
00:09:41,370 --> 00:09:44,910
die tot de ballingen in
Babylon profeteerde, en Daniël.

163
00:09:44,910 --> 00:09:48,330
Maar er waren beroepsprofeten
die zich, zoals we weten,

164
00:09:48,330 --> 00:09:50,490
zelfs tegen Jeremia verzetten.

165
00:09:50,490 --> 00:09:55,650
Toen Jeremia het juk op zich nam, brak
een van de beroepsprofeten het juk en zei:

166
00:09:55,650 --> 00:10:00,810
En Hananja zei voor de ogen van
heel het volk: Zo zegt de HEERE:

167
00:10:00,810 --> 00:10:06,330
Zo zal Ik binnen twee volle jaren het juk
van Nebukadnezar, de koning van Babel,

168
00:10:06,330 --> 00:10:08,970
van de nek van alle volken breken.

169
00:10:08,970 --> 00:10:11,970
En de profeet Jeremia ging zijns weegs.

170
00:10:11,970 --> 00:10:15,150
Enzovoort. Het waren valse profeten.

171
00:10:15,150 --> 00:10:17,010
De wet is er niet meer.

172
00:10:17,010 --> 00:10:20,550
Dat betekent natuurlijk niet dat de
wet op dat moment was afgeschaft,

173
00:10:20,550 --> 00:10:23,130
maar dat die niet langer werd nageleefd.

174
00:10:23,130 --> 00:10:26,970
De wet vereiste dat bepaalde
feesten werden gehouden en bepaalde

175
00:10:26,970 --> 00:10:28,710
offers werden gebracht.

176
00:10:28,710 --> 00:10:30,930
Zonder tempel kun je dat niet doen.

177
00:10:30,930 --> 00:10:35,310
Het is dus alsof de wet niet meer
werd nageleefd en God niet meer door

178
00:10:35,310 --> 00:10:39,750
profeten tot Zijn volk sprak,
tenminste niet door de nepprofeten.

179
00:10:39,750 --> 00:10:42,810
Ze beweerden zelfs niet meer
dat ze visioenen hadden.

180
00:10:42,810 --> 00:10:47,310
Zij zitten zwijgend op de grond,
de oudsten van de dochter van Sion.

181
00:10:47,310 --> 00:10:51,990
Zij hebben stof op hun hoofd
geworpen, zich met rouwgewaden omgord.

182
00:10:51,990 --> 00:10:56,490
Zij laten hun hoofd ter aarde hangen,
de jonge vrouwen van Jeruzalem.

183
00:10:56,490 --> 00:11:00,630
Dat ze op de grond zitten in plaats
van op hun tronen wijst op nederigheid,

184
00:11:00,630 --> 00:11:03,450
of eigenlijk meer op totale vernedering.

185
00:11:03,450 --> 00:11:08,130
Mijn ogen zijn verteerd door tranen,
mijn binnenste is vol onrust.

186
00:11:08,130 --> 00:11:12,750
Mijn ingewanden zijn ter aarde uitgestort,
vanwege de breuk van de dochter van mijn

187
00:11:12,750 --> 00:11:17,490
volk, om het bezwijken van kind en
zuigeling op de pleinen van de stad.

188
00:11:17,490 --> 00:11:20,850
Waarschijnlijk wordt bedoeld:
door gebrek aan voedsel.

189
00:11:20,850 --> 00:11:25,050
Tegen hun moeders zeggen zij:
Waar is er koren en wijn?

190
00:11:25,050 --> 00:11:28,950
terwijl zij bezwijken als dodelijk
gewonden op de pleinen van de stad,

191
00:11:28,950 --> 00:11:32,430
terwijl hun leven wegvloeit
op de schoot van hun moeders.

192
00:11:32,430 --> 00:11:36,750
Het leven van een zuigeling dat
wordt uitgegoten, of wegvloeit,

193
00:11:36,750 --> 00:11:39,750
zelfs terwijl die aan de borst
van zijn moeder wordt gehouden,

194
00:11:39,750 --> 00:11:43,710
is ons vrij vertrouwd door de aangrijpende
beelden die we hebben gezien van de

195
00:11:43,710 --> 00:11:48,330
problemen in Ethiopië, en daarvoor
in Biafra en op andere plaatsen.

196
00:11:48,330 --> 00:11:51,990
Je ziet beelden van vrouwen met
uitgehongerde baby's aan hun borst,

197
00:11:51,990 --> 00:11:56,610
omdat de vrouwen zelf geen voedsel hebben
en ze de baby's niets te geven hebben.

198
00:11:56,610 --> 00:12:00,990
Dat behoorde blijkbaar ook tot de
gevolgen van de hongersnood in Jeruzalem.

199
00:12:00,990 --> 00:12:05,970
Wat zal ik u voorhouden, waarmee u
vergelijken, dochter van Jeruzalem?

200
00:12:05,970 --> 00:12:11,550
Waaraan zal ik u gelijkstellen, zodat ik
u zal troosten, maagd, dochter van Sion?

201
00:12:11,550 --> 00:12:14,130
Want groot als de zee is uw breuk!

202
00:12:14,130 --> 00:12:15,690
Wie kan u genezen?

203
00:12:15,690 --> 00:12:20,190
Opnieuw het motief van
genezing, het motief van ziekte.

204
00:12:20,190 --> 00:12:24,990
De toestand waarin je onder Gods oordeel
verkeerde, werd als ziekte beschouwd,

205
00:12:24,990 --> 00:12:28,470
en er was op dat moment niemand
die het volk kon genezen.

206
00:12:28,470 --> 00:12:32,910
Uw profeten hebben voor u gezien
valse visioenen en dwaasheid;

207
00:12:32,910 --> 00:12:37,110
uw ongerechtigheid hebben zij niet
bekendgemaakt om uw gevangenschap om te

208
00:12:37,110 --> 00:12:41,730
keren, maar zij hebben lasten voor u
gezien van valsheid en misleidingen.

209
00:12:41,730 --> 00:12:45,030
Dat wil zeggen, ze hebben
je zonde niet blootgelegd.

210
00:12:45,030 --> 00:12:48,990
Valse profeten zeiden
doorgaans wat je wilde horen.

211
00:12:48,990 --> 00:12:53,730
Ware profeten werden gewoonlijk gezonden
om de zonden van het volk bloot te leggen

212
00:12:53,730 --> 00:12:56,070
en voor het oordeel te waarschuwen.

213
00:12:56,070 --> 00:13:00,510
De valse profeten legden hun
ongerechtigheid niet bloot.

214
00:13:00,510 --> 00:13:03,690
Dat wil zeggen, ze legden
de zonde niet bloot,

215
00:13:03,690 --> 00:13:08,910
en daarom gaven ze valse en misleidende
visioenen om je terug te brengen.

216
00:13:08,910 --> 00:13:13,170
Alle voorbijgangers hebben
over u de handen ineengeslagen.

217
00:13:13,170 --> 00:13:18,510
Zij sisten van afschuw en schudden hun
hoofd over de dochter van Jeruzalem:

218
00:13:18,510 --> 00:13:22,710
Is dit de stad waarvan men
zei: Volmaakt van schoonheid,

219
00:13:22,710 --> 00:13:25,350
een vreugde voor heel de aarde?

220
00:13:25,350 --> 00:13:29,070
De vreugde van de hele aarde
en de volmaakte schoonheid

221
00:13:29,070 --> 00:13:35,070
is een aanduiding voor Jeruzalem
die we vinden in Psalm 48, vers 2.

222
00:13:35,070 --> 00:13:38,610
Misschien ken je vers 1 en
2, omdat die al heel lang

223
00:13:38,610 --> 00:13:40,890
in christelijke kringen worden gezongen:

224
00:13:40,890 --> 00:13:45,750
De HEERE is groot en zeer te
prijzen, in de stad van onze God,

225
00:13:45,750 --> 00:13:47,790
op Zijn heilige berg.

226
00:13:47,790 --> 00:13:53,370
Mooi van ligging, een vreugde voor heel de
aarde, is de berg Sion aan de noordzijde,

227
00:13:53,370 --> 00:13:55,410
de stad van de grote Koning!

228
00:13:55,410 --> 00:13:59,130
waarmee Jeruzalem wordt bedoeld,
waarmee Sion wordt bedoeld,

229
00:13:59,130 --> 00:14:01,890
wat betekent dat het prachtig gelegen is.

230
00:14:01,890 --> 00:14:06,330
De aanduiding ‘de vreugde van de
hele aarde’ wordt ook hier gebruikt,

231
00:14:06,330 --> 00:14:08,850
in Klaagliederen 2:15:

232
00:14:08,850 --> 00:14:12,810
Is dit de stad die volmaakt mooi
werd genoemd en waar de hele wereld

233
00:14:12,810 --> 00:14:14,010
blij van werd?

234
00:14:14,010 --> 00:14:17,250
Ook hier kan ‘aarde’
worden vertaald als ‘land’.

235
00:14:17,250 --> 00:14:21,630
Ik weet niet of men ooit heeft gedacht
dat alle mensen op aarde, alle volken,

236
00:14:21,630 --> 00:14:23,430
zich over Jeruzalem verheugden.

237
00:14:23,430 --> 00:14:27,210
De meeste volken op aarde waren zich
immers het grootste deel van de tijd

238
00:14:27,210 --> 00:14:29,310
nauwelijks van Israël bewust.

239
00:14:29,310 --> 00:14:32,310
Er waren wel Joden over
de hele aarde verspreid,

240
00:14:32,310 --> 00:14:34,770
en daardoor waren er in de meeste landen

241
00:14:34,770 --> 00:14:39,810
mensen die zich over Jeruzalem verheugden
en pelgrimstochten naar Jeruzalem maakten.

242
00:14:39,810 --> 00:14:44,430
Maar het is ook heel goed mogelijk
dat ‘de vreugde van de hele aarde’

243
00:14:44,430 --> 00:14:49,170
vertaald zou moeten worden als ‘de
vreugde van het hele land Israël’.

244
00:14:49,170 --> 00:14:54,810
Dat wil zeggen dat heel Israël naar
Jeruzalem keek als de plaats van vreugde,

245
00:14:54,810 --> 00:14:57,270
feestvieren en aanbidding.

246
00:14:57,270 --> 00:15:01,770
Zij hebben over u hun mond
opengesperd, al uw vijanden.

247
00:15:01,770 --> 00:15:08,370
Zij sisten van afschuw en knarsetandden,
zij zeiden: Wij hebben haar verslonden!

248
00:15:08,370 --> 00:15:11,490
Ja, dit is de dag die wij verwacht hebben,

249
00:15:11,490 --> 00:15:14,730
wij hebben hem gevonden
en hebben hem gezien!

250
00:15:14,730 --> 00:15:16,530
Zeg tegen haar vijanden:

251
00:15:16,530 --> 00:15:21,990
De HEERE heeft gedaan wat Hij Zich had
voorgenomen, Hij heeft Zijn woord vervuld,

252
00:15:21,990 --> 00:15:25,410
dat Hij in de dagen
van weleer geboden had.

253
00:15:25,410 --> 00:15:31,050
Hij heeft afgebroken, en niet gespaard,
en Hij heeft de vijand over u verblijd;

254
00:15:31,050 --> 00:15:34,650
Hij heeft de hoorn van uw
tegenstanders opgeheven.

255
00:15:34,650 --> 00:15:39,810
Hun hart schreeuwde het uit tot de
Heere: Muur van de dochter van Sion,

256
00:15:39,810 --> 00:15:44,370
laat tranen als een beek naar
beneden stromen, dag en nacht!

257
00:15:44,370 --> 00:15:48,870
Gun uzelf geen rust, laat
uw oogappel niet stilstaan!

258
00:15:48,870 --> 00:15:53,670
Sta op, weeklaag in de nacht,
vanaf de eerste nachtwake!

259
00:15:53,670 --> 00:15:57,690
Stort uw hart uit als water voor
het aangezicht van de Heere!

260
00:15:57,690 --> 00:16:02,010
Hef tot Hem uw handen op, vanwege
het leven van uw kleine kinderen,

261
00:16:02,010 --> 00:16:05,490
die van honger versmachten op
de hoeken van alle straten.

262
00:16:05,490 --> 00:16:08,550
U hebt bijeengeroepen,
als op een feestdag,

263
00:16:08,550 --> 00:16:10,830
verschrikkingen voor mij van rondom!

264
00:16:10,830 --> 00:16:16,230
En niemand is op de dag van de toorn
van de HEERE ontkomen of ontvlucht!

265
00:16:16,230 --> 00:16:18,990
Wie ik op handen heb gedragen
en heb grootgebracht,

266
00:16:18,990 --> 00:16:21,330
heeft mijn vijand omgebracht!

267
00:16:21,330 --> 00:16:26,310
[Vertalersnoot: De uitleg over het
baren sluit aan bij het Engelse ‘borne’.

268
00:16:26,310 --> 00:16:30,690
Het Nederlandse citaat spreekt
van ‘op handen heb gedragen’.]

269
00:16:30,690 --> 00:16:34,050
Dat zijn mijn eigen kinderen die
ik gebaard en grootgebracht heb,

270
00:16:34,050 --> 00:16:36,630
die ook door de vijanden zijn omgebracht.

271
00:16:36,630 --> 00:16:39,510
Hij vergelijkt de verschrikkingen
die over hen kwamen,

272
00:16:39,510 --> 00:16:42,150
waarmee het binnenvallende
leger wordt bedoeld,

273
00:16:42,150 --> 00:16:45,450
met mensen die voor een
feestmaal zijn uitgenodigd.

274
00:16:45,450 --> 00:16:48,030
Om zich aan Jeruzalem tegoed te doen, dus.

275
00:16:48,030 --> 00:16:51,930
Het is alsof God hen voor een
feestmaal heeft uitgenodigd.

276
00:16:51,930 --> 00:16:57,210
Jezus vertelde in Mattheüs 22 een
gelijkenis over een bruiloftsmaal.

277
00:16:57,210 --> 00:16:58,290
Hij zei:

278
00:16:58,290 --> 00:17:01,950
Een koning wilde een bruiloftsfeest
voor zijn zoon houden

279
00:17:01,950 --> 00:17:05,790
en stuurde boodschappers om mensen
voor het feest uit te nodigen.

280
00:17:05,790 --> 00:17:08,190
De eerste mensen die werden uitgenodigd,

281
00:17:08,190 --> 00:17:11,190
stellen in de gelijkenis
blijkbaar de Joden voor.

282
00:17:11,190 --> 00:17:15,210
Ze kwamen met uitvluchten
en kwamen niet. Er staat:

283
00:17:15,210 --> 00:17:18,150
Toen de koning dat hoorde, werd hij boos.

284
00:17:18,150 --> 00:17:23,730
En hij stuurde zijn legers, bracht die
moordenaars om en stak hun stad in brand.

285
00:17:23,730 --> 00:17:29,010
Een verwijzing naar de verwoesting van
Jeruzalem in het jaar 70 na Christus.

286
00:17:29,010 --> 00:17:34,590
Dit is Mattheüs 22, de eerste
gelijkenis in dat hoofdstuk.

287
00:17:34,590 --> 00:17:36,210
Vervolgens staat er:

288
00:17:36,210 --> 00:17:40,410
Toen stuurde hij zijn boodschappers
naar de wegen en zijwegen,

289
00:17:40,410 --> 00:17:43,530
waarmee blijkbaar de
heidenen worden voorgesteld.

290
00:17:43,530 --> 00:17:47,370
De spreker vervolgt: ‘en
dwong hen binnen te komen’.

291
00:17:47,370 --> 00:17:50,250
Daarna was het feestmaal
gevuld met gasten.

292
00:17:50,250 --> 00:17:54,570
Maar het is interessant: er zijn
als het ware twee feestmalen.

293
00:17:54,570 --> 00:17:58,710
Hier is het feestmaal waarbij mensen
uit de heidenen komen en zich aan

294
00:17:58,710 --> 00:18:00,750
Jeruzalem tegoed doen.

295
00:18:00,750 --> 00:18:03,510
Maar er is ook het
feestmaal van het behoud,

296
00:18:03,510 --> 00:18:05,610
waarvoor mensen worden uitgenodigd.

297
00:18:05,610 --> 00:18:08,910
De Joden die het feestmaal
van het behoud afwezen,

298
00:18:08,910 --> 00:18:12,750
die weigerden te komen toen ze werden
uitgenodigd om het Koninkrijk van God

299
00:18:12,750 --> 00:18:15,270
binnen te gaan en Christus te ontvangen,

300
00:18:15,270 --> 00:18:20,610
moesten zelf als feestmaal dienen voor
de goddelozen die tegen hen optrokken.

301
00:18:20,610 --> 00:18:24,570
Zo lezen we ook in Openbaring
19 over twee feestmalen,

302
00:18:24,570 --> 00:18:27,210
en daar wordt dezelfde
tegenstelling gemaakt.

303
00:18:27,210 --> 00:18:32,550
Het ene is het bruiloftsmaal van het
Lam, het bruiloftsavondmaal van het Lam.

304
00:18:32,550 --> 00:18:36,390
Het andere is een feestmaal
van vleesetende vogels

305
00:18:36,390 --> 00:18:39,450
die de gedode goddelozen komen opeten.

306
00:18:39,450 --> 00:18:42,990
We zien bijvoorbeeld in Openbaring 19:9:

307
00:18:42,990 --> 00:18:48,750
En hij zei tegen mij: Schrijf: Zalig zijn
zij die geroepen zijn tot het avondmaal

308
00:18:48,750 --> 00:18:50,550
van de bruiloft van het Lam.

309
00:18:50,550 --> 00:18:54,390
En hij zei tegen mij: Dit zijn
de waarachtige woorden van God.

310
00:18:54,390 --> 00:18:59,970
Maar dan in vers 17 van hetzelfde
hoofdstuk, Openbaring 19:17:

311
00:18:59,970 --> 00:19:03,030
En ik zag één engel
dicht bij de zon staan,

312
00:19:03,030 --> 00:19:07,710
en hij riep met luide stem naar alle
vogels die hoog aan de hemel vlogen:

313
00:19:07,710 --> 00:19:11,790
Kom en verzamel u voor het
avondmaal van de grote God,

314
00:19:11,790 --> 00:19:17,490
om te eten vlees van koningen, en
vlees van oversten over duizend,

315
00:19:17,490 --> 00:19:22,950
en vlees van machtigen, en vlees van
paarden en van hen die daarop zitten,

316
00:19:22,950 --> 00:19:28,170
en vlees van alle vrijen en
van slaven, kleinen en groten.

317
00:19:28,170 --> 00:19:32,310
Zo hebben we opnieuw twee feestmalen
die tegenover elkaar staan.

318
00:19:32,310 --> 00:19:34,830
Kom naar het feestmaal van het Lam, of

319
00:19:34,830 --> 00:19:38,130
word zelf als het ware een
feestmaal voor de gieren.

320
00:19:38,130 --> 00:19:43,050
Als Openbaring gaat over de val van
Jeruzalem in het jaar 70 na Christus,

321
00:19:43,050 --> 00:19:47,430
zoals sommigen geloven en waarvoor
goede argumenten aan te voeren zijn,

322
00:19:47,430 --> 00:19:50,190
dan zou daar iets
soortgelijks worden gezegd.

323
00:19:50,190 --> 00:19:52,290
Als ze niet naar het bruiloftsmaal komen,

324
00:19:52,290 --> 00:19:56,430
dan zullen ze deel uitmaken van het
feestmaal waarbij de koning zijn legers

325
00:19:56,430 --> 00:20:00,510
stuurt om hun stad te verwoesten,
en zullen de gieren hen opeten.

326
00:20:00,510 --> 00:20:06,090
Zo vergeleek de profeet ook de val
van Jeruzalem in 586 voor Christus

327
00:20:06,090 --> 00:20:09,210
met mensen die als
feestmaal werden opgegeten.

328
00:20:09,210 --> 00:20:14,310
In hoofdstuk 3 zie je in dit hele
gedeelte steeds ‘ik’ en ‘mij’.

329
00:20:14,310 --> 00:20:18,390
Dat wekt haast de indruk dat de
profeet over zichzelf spreekt.

330
00:20:18,390 --> 00:20:20,310
Het kan klinken alsof hij dat doet,

331
00:20:20,310 --> 00:20:24,150
maar naar alle waarschijnlijkheid
stelt hij het volk als een persoon voor

332
00:20:24,150 --> 00:20:27,270
en spreekt hij als
vertegenwoordiger van het volk.

333
00:20:27,270 --> 00:20:31,470
Het is alsof het volk in de
eerste persoon enkelvoud spreekt.

334
00:20:31,470 --> 00:20:35,130
Al is er verderop, ongeveer bij vers 52,

335
00:20:35,130 --> 00:20:39,510
enige reden om te denken dat de profeet
misschien toch voor zichzelf spreekt.

336
00:20:39,510 --> 00:20:41,430
Dat is niet helemaal duidelijk.

337
00:20:41,430 --> 00:20:46,050
Maar in elk geval gaat een deel
hiervan niet zozeer over hemzelf als

338
00:20:46,050 --> 00:20:48,030
wel over het volk zelf.

339
00:20:48,030 --> 00:20:53,190
Ik ben de man die ellende gezien heeft
door de stok van Zijn verbolgenheid.

340
00:20:53,190 --> 00:20:54,930
Van Gods toorn.

341
00:20:54,930 --> 00:20:59,970
Mij heeft Hij geleid en doen gaan
in duisternis, en niet in licht.

342
00:20:59,970 --> 00:21:04,770
Ja, Hij heeft telkens weer Zijn
hand tegen mij gekeerd, de hele dag.

343
00:21:04,770 --> 00:21:07,770
Hij heeft mijn vlees en
mijn huid doen wegteren,

344
00:21:07,770 --> 00:21:09,930
Hij heeft mijn beenderen gebroken.

345
00:21:09,930 --> 00:21:14,670
Hij heeft tegen mij aan gebouwd en Hij
heeft mij omsingeld met gal en moeite.

346
00:21:14,670 --> 00:21:18,630
Dat klinkt meer alsof een stad
spreekt dan een afzonderlijk persoon.

347
00:21:18,630 --> 00:21:23,310
In duistere oorden doet Hij mij wonen,
als degenen die allang dood zijn.

348
00:21:23,310 --> 00:21:28,050
Hij heeft een muur om mij heen
opgeworpen, zodat ik er niet uit kan gaan;

349
00:21:28,050 --> 00:21:31,170
Hij heeft mijn bronzen
ketenen zwaar gemaakt.

350
00:21:31,170 --> 00:21:36,210
Ook wanneer ik het uitschreeuw en om hulp
roep, sluit Hij Zijn oren voor mijn gebed.

351
00:21:36,210 --> 00:21:42,090
Hij heeft mijn wegen versperd met gehouwen
stenen, mijn paden heeft Hij krom gemaakt.

352
00:21:42,090 --> 00:21:46,950
Een loerende beer is Hij voor mij,
een leeuw op verborgen plaatsen.

353
00:21:46,950 --> 00:21:51,870
Hij zegt dat God zo is geweest, hoewel in
het boek Jeremia Babylon een leeuw wordt

354
00:21:51,870 --> 00:21:55,170
genoemd, of Nebukadnezar
een leeuw wordt genoemd

355
00:21:55,170 --> 00:21:59,070
die ineengedoken ligt en
tegen Jeruzalem optrekt.

356
00:21:59,070 --> 00:22:03,270
Jeruzalem wordt in de Schrift
vergeleken met Gods kudde schapen.

357
00:22:03,270 --> 00:22:06,990
De vijanden van Jeruzalem
of van Israël, de heidenen,

358
00:22:06,990 --> 00:22:09,750
worden gewoonlijk
vergeleken met roofdieren

359
00:22:09,750 --> 00:22:12,870
die de gebruikelijke
vijanden van schapen zijn.

360
00:22:12,870 --> 00:22:18,030
Babylon en Nebukadnezar zelf worden in
het boek Jeremia met een leeuw vergeleken.

361
00:22:18,030 --> 00:22:22,230
Maar hier is het de Heere Die als
een leeuw de kudde heeft verscheurd,

362
00:22:22,230 --> 00:22:26,730
in plaats van als een herder te zijn,
omdat ze niet langer Zijn kudde zijn.

363
00:22:26,730 --> 00:22:30,630
Mijn wegen heeft Hij afgebogen
en Hij heeft mij verscheurd;

364
00:22:30,630 --> 00:22:33,030
Hij heeft van mij een woestenij gemaakt.

365
00:22:33,030 --> 00:22:37,230
Hij heeft Zijn boog gespannen, en Hij
stelde mij als doelwit voor Zijn pijl.

366
00:22:37,230 --> 00:22:41,190
Hij heeft in mijn nieren doen
binnendringen de pijlen uit Zijn koker.

367
00:22:41,190 --> 00:22:45,510
Ik ben belachelijk geworden voor heel
mijn volk, het onderwerp van hun spotlied,

368
00:22:45,510 --> 00:22:46,650
de hele dag.

369
00:22:46,650 --> 00:22:51,390
Hij heeft mij met bitterheden verzadigd,
Hij heeft mij met alsem doordrenkt.

370
00:22:51,390 --> 00:22:53,370
Dat betekent ook bitterheid.

371
00:22:53,370 --> 00:22:56,790
Hij heeft mij mijn tanden op
kiezelstenen laten stukbijten,

372
00:22:56,790 --> 00:22:59,190
Hij heeft mij in de as neergedrukt.

373
00:22:59,190 --> 00:23:01,230
Dit is waarschijnlijk
allemaal beeldspraak,

374
00:23:01,230 --> 00:23:03,990
maar er zit ook een
letterlijke betekenis in.

375
00:23:03,990 --> 00:23:07,590
De stad Jeruzalem werd met
as bedekt toen ze afbrandde.

376
00:23:07,590 --> 00:23:11,010
Dat zou zelfs een verwijzing
naar de hongersnood kunnen zijn.

377
00:23:11,010 --> 00:23:14,010
Nadat de voorraden
zuiver voedsel op waren,

378
00:23:14,010 --> 00:23:17,910
aten ze misschien voedsel dat
vermengd was met zand of grind,

379
00:23:17,910 --> 00:23:19,830
waardoor hun tanden braken.

380
00:23:19,830 --> 00:23:23,610
Maar het is ook heel goed mogelijk
dat dit gewoon beeldspraak is

381
00:23:23,610 --> 00:23:26,430
en geen verwijzing naar
die specifieke dingen.

382
00:23:26,430 --> 00:23:30,690
Van vrede verstoten is mijn
ziel, ik ben het goede vergeten.

383
00:23:30,690 --> 00:23:36,210
En ik zei: Mijn kracht is vergaan,
en wat ik van de HEERE verwachtte.

384
00:23:36,210 --> 00:23:40,950
Denk aan mijn ellende en mijn
ontheemding, aan de alsem en de gal.

385
00:23:40,950 --> 00:23:45,510
Mijn ziel denkt er onophoudelijk
aan, zij buigt zich neer in mij.

386
00:23:45,510 --> 00:23:49,050
Dit zal ik ter harte
nemen, daarom zal ik hopen:

387
00:23:49,050 --> 00:23:54,390
Bij vers 22, zo ongeveer midden in
het boek, zo ongeveer in het centrum,

388
00:23:54,390 --> 00:23:58,470
hebben we een ongewoon
optimistische en positieve passage,

389
00:23:58,470 --> 00:24:03,150
terwijl het boek helemaal bestaat uit
klaagzangen over verwoesting enzovoort.

390
00:24:03,150 --> 00:24:07,170
We hebben hier een lichtpunt van
hoop, precies midden in het boek,

391
00:24:07,170 --> 00:24:11,310
dat vooruitziet naar Gods herstel
en barmhartigheid enzovoort.

392
00:24:11,310 --> 00:24:13,470
Hij zegt in vers 22:

393
00:24:13,470 --> 00:24:18,210
Het is de goedertierenheid van de
HEERE dat wij niet omgekomen zijn,

394
00:24:18,210 --> 00:24:21,510
dat Zijn barmhartigheid
niet opgehouden is!

395
00:24:21,510 --> 00:24:26,010
Nieuw zijn ze, elke
morgen; groot is Uw trouw!

396
00:24:26,010 --> 00:24:28,410
Nu weet je waar dat lied vandaan komt.

397
00:24:28,410 --> 00:24:32,790
Ook al lijkt het tegendeel waar,
God is nog steeds barmhartig.

398
00:24:32,790 --> 00:24:35,730
En wie Hem zoeken en een
relatie met Hem hebben,

399
00:24:35,730 --> 00:24:40,170
kunnen nog steeds elke dag bewijzen
vinden van Zijn goedertierenheid

400
00:24:40,170 --> 00:24:42,090
en Zijn barmhartigheid.

401
00:24:42,090 --> 00:24:46,650
Zelfs te midden van verwoesting en de
algemene ontreddering van de samenleving

402
00:24:46,650 --> 00:24:51,990
om hen heen kunnen afzonderlijke mensen
zeker Zijn barmhartigheid ervaren.

403
00:24:51,990 --> 00:24:57,210
Zelfs de verwoesting van Jeruzalem kon als
een daad van barmhartigheid worden gezien.

404
00:24:57,210 --> 00:25:00,210
Het was namelijk een
tuchtiging die bedoeld was om

405
00:25:00,210 --> 00:25:04,590
hen te bevrijden van de afgoderij
die voor altijd in hen zou blijven

406
00:25:04,590 --> 00:25:07,890
en hen zou vernietigen als
Hij het niet had gedaan.

407
00:25:07,890 --> 00:25:12,030
Dus zelfs in Zijn toorn
denkt Hij aan barmhartigheid.

408
00:25:12,030 --> 00:25:16,410
Zelfs in de oordelen van God kunnen
degenen die geloof hebben de ontferming

409
00:25:16,410 --> 00:25:18,270
van de Heere herkennen.

410
00:25:18,270 --> 00:25:20,370
Hij is trouw aan Zijn volk.

411
00:25:20,370 --> 00:25:23,610
Hij heeft hen niet zomaar
aan hun lot overgelaten.

412
00:25:23,610 --> 00:25:28,230
Hij heeft hen geoordeeld zodat ze
zouden veranderen en niet met de wereld

413
00:25:28,230 --> 00:25:30,030
veroordeeld zouden worden.

414
00:25:30,030 --> 00:25:35,490
Mijn deel is de HEERE, zegt mijn
ziel, daarom zal ik op Hem hopen.

415
00:25:35,490 --> 00:25:40,170
Goed is de HEERE voor wie Hem
verwacht, voor de ziel die Hem zoekt.

416
00:25:40,170 --> 00:25:44,730
Veel mensen in Jeruzalem konden niet
zeggen dat God goed voor hen was geweest,

417
00:25:44,730 --> 00:25:48,990
in die zin dat Hij hen had weggevaagd
en hun kinderen waren verhongerd

418
00:25:48,990 --> 00:25:50,970
en op straat waren gedood.

419
00:25:50,970 --> 00:25:55,710
Maar degenen die op Hem wachten, dat
overblijfsel dat in Hem geloofde,

420
00:25:55,710 --> 00:26:00,210
zoals Jeremia zelf, konden
Gods goedheid jegens hem zien.

421
00:26:00,210 --> 00:26:03,330
Hij was tenslotte aan dit alles ontkomen.

422
00:26:03,330 --> 00:26:08,010
Goed is het te hopen en stil te
wachten op het heil van de HEERE.

423
00:26:08,010 --> 00:26:12,150
Goed is het voor een man, als
hij een juk draagt in zijn jeugd.

424
00:26:12,150 --> 00:26:16,830
Dit vers wordt vaak aangehaald, al
weet ik niet precies wat het betekent.

425
00:26:16,830 --> 00:26:20,310
Het suggereert misschien dat als
iemand in slavernij moet zijn,

426
00:26:20,310 --> 00:26:23,310
hij dat beter in zijn
jonge jaren kan zijn.

427
00:26:23,310 --> 00:26:28,590
Dan kan hij zijn lessen leren in
nederigheid en hard werken, enzovoort,

428
00:26:28,590 --> 00:26:32,370
en zal dat zijn denken voor
de rest van zijn leven vormen.

429
00:26:32,370 --> 00:26:36,930
Misschien zegt hij dat Jeruzalem als
een man is die nu het juk draagt,

430
00:26:36,930 --> 00:26:40,290
zodat het later in het leven
een betere kijk op de dingen zal

431
00:26:40,290 --> 00:26:43,170
hebben, meer nederigheid.

432
00:26:43,170 --> 00:26:47,730
Laat hij eenzaam zitten en zwijgen,
omdat Hij het hem opgelegd heeft.

433
00:26:47,730 --> 00:26:51,870
Laat hij zijn mond in het stof
steken: misschien is er hoop.

434
00:26:51,870 --> 00:26:54,750
Laat hij zijn wang
geven aan wie hem slaat,

435
00:26:54,750 --> 00:26:57,330
laat hij met smaad verzadigd worden.

436
00:26:57,330 --> 00:27:01,710
Hij zegt in wezen: aanvaard
dit gewoon uit Gods hand.

437
00:27:01,710 --> 00:27:04,170
Keer als het ware de andere wang toe.

438
00:27:04,170 --> 00:27:10,890
Trouwens, in een messiaanse passage
in Jesaja 50, vers 6, zegt de Messias:

439
00:27:10,890 --> 00:27:14,010
Ik geef Mijn rug aan hen die Mij slaan,

440
00:27:14,010 --> 00:27:17,430
Mijn wangen aan hen die
Mij de baard uitplukken.

441
00:27:17,430 --> 00:27:20,850
Mijn gezicht verberg Ik
niet voor smaad en speeksel.

442
00:27:20,850 --> 00:27:23,910
Daarmee wordt bedoeld dat
de baard werd uitgetrokken.

443
00:27:23,910 --> 00:27:25,950
Dezelfde soort taal staat hier.

444
00:27:25,950 --> 00:27:29,430
In plaats van terug te
slaan. Aanvaard het gewoon.

445
00:27:29,430 --> 00:27:32,970
Onderga gewoon het oordeel en
de tuchtiging van de Heere,

446
00:27:32,970 --> 00:27:34,890
en hopelijk gaat het voorbij.

447
00:27:34,890 --> 00:27:38,190
Uiteindelijk zal God vinden
dat je genoeg hebt ondergaan

448
00:27:38,190 --> 00:27:40,650
en zal Hij de verdrukking wegnemen.

449
00:27:40,650 --> 00:27:42,690
Dat wordt hier geïmpliceerd.

450
00:27:42,690 --> 00:27:45,270
Want niet voor eeuwig verstoot de Heere!

451
00:27:45,270 --> 00:27:49,110
Want wanneer Hij bedroefd heeft, zal
Hij Zich ontfermen naar de grootheid

452
00:27:49,110 --> 00:27:51,030
van Zijn goedertierenheid.

453
00:27:51,030 --> 00:27:55,530
Want niet van harte verdrukt Hij
en bedroeft Hij mensenkinderen.

454
00:27:55,530 --> 00:27:59,010
Dat betekent niet dat er iets
buiten Gods wil om gebeurde

455
00:27:59,010 --> 00:28:02,070
toen zij verdriet en
verdrukking ondervonden.

456
00:28:02,070 --> 00:28:06,630
Maar het betekent dat dat niet is
wat er werkelijk in Zijn hart leeft.

457
00:28:06,630 --> 00:28:08,550
Dat is niet wat Hij verlangt.

458
00:28:08,550 --> 00:28:11,190
Hij verlangt er niet naar
mensen te verdrukken.

459
00:28:11,190 --> 00:28:14,490
Hij geniet niet van de
dood van de goddeloze.

460
00:28:14,490 --> 00:28:17,550
Soms moet Hij het doen om
Zijn overkoepelende wil te

461
00:28:17,550 --> 00:28:19,950
volbrengen: hen terechtbrengen.

462
00:28:19,950 --> 00:28:23,430
Maar het is niet iets waar Hij
nu bepaald vreugde in schept.

463
00:28:23,430 --> 00:28:27,510
Dat men vertrapt onder zijn voeten
alle gevangenen van de aarde;

464
00:28:27,510 --> 00:28:31,830
dat men het recht van een man buigt
voor het aangezicht van de Allerhoogste;

465
00:28:31,830 --> 00:28:35,430
dat men een mens in zijn
rechtszaak in het ongelijk stelt;

466
00:28:35,430 --> 00:28:37,410
zou de Heere het niet zien?

467
00:28:37,410 --> 00:28:39,450
Dat is dus niet wat Hij wil.

468
00:28:39,450 --> 00:28:41,250
God doet dat niet gewillig.

469
00:28:41,250 --> 00:28:42,990
Hij doet dat niet graag.

470
00:28:42,990 --> 00:28:45,270
De Heere keurt die dingen niet goed.

471
00:28:45,270 --> 00:28:48,450
[Vertalersnoot: Deze uitleg
sluit aan bij de Engelse weergave

472
00:28:48,450 --> 00:28:50,010
‘de Heere keurt het niet goed’.

473
00:28:50,010 --> 00:28:54,930
Het Nederlandse citaat formuleert
het slot van vers 36 als de vraag:

474
00:28:54,930 --> 00:28:56,970
‘zou de Heere het niet zien?’]

475
00:28:56,970 --> 00:28:59,370
Hoewel Hij die dingen
over hen heeft gebracht,

476
00:28:59,370 --> 00:29:04,470
is het min of meer een maatregel waartoe
Hij in tweede instantie moest overgaan.

477
00:29:04,470 --> 00:29:07,290
Het is niet wat Hij eigenlijk
het liefst had gedaan.

478
00:29:07,290 --> 00:29:12,270
Hun eigen gedrag heeft het noodzakelijk
gemaakt dat Hij hen zo behandelt.

479
00:29:12,270 --> 00:29:16,290
Wie zegt iets en het gebeurt,
als de Heere het niet gebiedt?

480
00:29:16,290 --> 00:29:20,430
Komt niet uit de mond van de Allerhoogste
voort het kwade en het goede?

481
00:29:20,430 --> 00:29:27,090
De profeet zegt dat zowel onheil als
welzijn van God uitgaan. Job zei dat ook.

482
00:29:27,090 --> 00:29:28,950
Job zei tegen zijn vrouw:

483
00:29:28,950 --> 00:29:34,170
Maar hij zei tegen haar: Je spreekt
zoals één van de dwaze vrouwen spreekt.

484
00:29:34,170 --> 00:29:39,450
Zouden wij het goede wel van God ontvangen
en zouden we het kwade niet ontvangen?

485
00:29:39,450 --> 00:29:42,750
In dit alles zondigde
Job met zijn lippen niet.

486
00:29:42,750 --> 00:29:46,170
Dus moeten we in onze theologie
ruimte hebben voor een God

487
00:29:46,170 --> 00:29:47,610
Die verdrukking brengt.

488
00:29:47,610 --> 00:29:50,010
Het is niet alleen de duivel die dat doet.

489
00:29:50,010 --> 00:29:54,690
De duivel kan inderdaad het werktuig
zijn, net zoals de Babyloniërs,

490
00:29:54,690 --> 00:30:00,810
die slechte mensen waren, werktuigen waren
die God gebruikte om bij deze gelegenheid

491
00:30:00,810 --> 00:30:03,150
verdrukking over Juda te brengen.

492
00:30:03,150 --> 00:30:06,150
Zo kan ook, wanneer ons
verdrukking overkomt,

493
00:30:06,150 --> 00:30:10,830
de duivel zelf het werktuig
zijn, zoals hij dat bij Job was.

494
00:30:10,830 --> 00:30:13,530
Maar God is Degene Die het verordent.

495
00:30:13,530 --> 00:30:15,870
God is Degene Die het toelaat.

496
00:30:15,870 --> 00:30:19,950
Als God het niet uitsprak, zou
de duivel het niet kunnen doen.

497
00:30:19,950 --> 00:30:24,330
Jeremia en Job hebben allebei
deze kijk: onheil en welzijn

498
00:30:24,330 --> 00:30:26,550
gaan beide uit de mond van de Heere uit.

499
00:30:26,550 --> 00:30:31,470
Dat wil zeggen: doordat God gebiedt
en beveelt dat het zo zal zijn.

500
00:30:31,470 --> 00:30:33,810
Wat klaagt dan een mens die leeft?

501
00:30:33,810 --> 00:30:36,510
Laat ieder klagen over zijn zonden!

502
00:30:36,510 --> 00:30:40,350
Laten wij onze wegen
onderzoeken en doorzoeken,

503
00:30:40,350 --> 00:30:43,530
en laten wij terugkeren tot de HEERE!

504
00:30:43,530 --> 00:30:48,990
Laten wij met onze handen ook ons
hart opheffen, tot God in de hemel!

505
00:30:48,990 --> 00:30:52,470
Hij zegt in wezen wat de
juiste reactie is wanneer God

506
00:30:52,470 --> 00:30:54,810
verdrukking in je leven toelaat.

507
00:30:54,810 --> 00:30:59,610
[Vertalersnoot: De aangehaalde
Engelse weergave van vers 39 vraagt

508
00:30:59,610 --> 00:31:03,210
waarom een mens klaagt over
de straf voor zijn zonden.

509
00:31:03,210 --> 00:31:08,430
Het Nederlandse citaat heeft hier:
‘Laat ieder klagen over zijn zonden!’]

510
00:31:08,430 --> 00:31:09,690
Klaag niet.

511
00:31:09,690 --> 00:31:15,150
Aanvaard het als iets rechtvaardigs,
vooral als het tuchtiging voor zonden is.

512
00:31:15,150 --> 00:31:19,050
En gebruik dat als een aansporing
om je tot God te keren,

513
00:31:19,050 --> 00:31:24,570
je wegen te onderzoeken en te zeggen:
‘Nou, waarom overkomt mij dit?’

514
00:31:24,570 --> 00:31:29,010
En om je dan tot God te keren,
je te bekeren en terug te keren

515
00:31:29,010 --> 00:31:30,870
tot de God van de hemel.

516
00:31:30,870 --> 00:31:33,870
Dat is wat Jeremia zijn
volk daar aanbeveelt.

517
00:31:33,870 --> 00:31:37,710
Wíj hebben overtreden en
zijn ongehoorzaam geweest!

518
00:31:37,710 --> 00:31:39,390
Ú hebt niet vergeven!

519
00:31:39,390 --> 00:31:44,550
U hebt U in toorn gehuld en hebt
ons achtervolgd; U hebt gedood,

520
00:31:44,550 --> 00:31:46,410
U hebt niet gespaard.

521
00:31:46,410 --> 00:31:48,630
Deze keer spreekt hij tot God.

522
00:31:48,630 --> 00:31:53,190
U hebt U in een wolk gehuld,
zodat er geen gebed doorkwam.

523
00:31:53,190 --> 00:31:57,150
De wolk werd ook in
hoofdstuk 2, vers 1 genoemd.

524
00:31:57,150 --> 00:32:01,110
Deze keer wordt de wolk niet gezien als
iets wat het licht van de zon en de maan

525
00:32:01,110 --> 00:32:05,490
en de sterren verduistert, maar als
een barrière tussen de mens en God,

526
00:32:05,490 --> 00:32:07,770
zodat de gebeden de hemel niet bereiken.

527
00:32:07,770 --> 00:32:11,910
Het is alsof God iets tussen
Zichzelf en het volk heeft geplaatst,

528
00:32:11,910 --> 00:32:15,390
en hun gebeden hun doel
in de hemel niet bereiken.

529
00:32:15,390 --> 00:32:19,710
Uitvaagsel en afval hebt U van ons
gemaakt in het midden van de volken!

530
00:32:19,710 --> 00:32:24,330
Overigens gebruikt Paulus deze zelfde
verwijzing voor de manier waarop de

531
00:32:24,330 --> 00:32:28,830
apostelen worden behandeld,
in 1 Korinthe 4:13.

532
00:32:28,830 --> 00:32:30,870
Hij zegt, geloof ik:

533
00:32:30,870 --> 00:32:33,930
Worden wij belasterd, dan bidden wij.

534
00:32:33,930 --> 00:32:36,930
Wij zijn geworden als het
uitvaagsel van de wereld

535
00:32:36,930 --> 00:32:39,810
en het afschraapsel van allen tot nu toe.

536
00:32:39,810 --> 00:32:44,130
Zij hebben tegen ons hun mond
opengesperd, al onze vijanden.

537
00:32:44,130 --> 00:32:48,690
Ik moet erop wijzen dat het voor
Juda een oordeel over haar zonden is

538
00:32:48,690 --> 00:32:51,930
dat zij tot uitvaagsel en afval wordt.

539
00:32:51,930 --> 00:32:56,790
De apostelen worden dat niet als een
oordeel, maar eenvoudig als een roeping.

540
00:32:56,790 --> 00:32:59,790
Wat in het Oude Testament
dus werd gezien als iets

541
00:32:59,790 --> 00:33:03,630
wat mensen alleen overkwam
wanneer ze iets verkeerds deden,

542
00:33:03,630 --> 00:33:08,310
wordt in het Nieuwe Testament gezien als
iets wat mensen vrijwillig op zich nemen

543
00:33:08,310 --> 00:33:12,510
wanneer ze als christenen
verantwoordelijke posities innemen.

544
00:33:12,510 --> 00:33:15,330
Ze aanvaarden de afwijzing door de wereld.

545
00:33:15,330 --> 00:33:18,990
Ze aanvaarden dat ze door
toedoen van mensen lijden.

546
00:33:18,990 --> 00:33:23,070
Het maakt een heel verschil of er
enerzijds van de apostelen wordt gezegd

547
00:33:23,070 --> 00:33:28,050
dat ze in deze categorie vallen,
of van het opstandige Israël.

548
00:33:28,050 --> 00:33:29,490
Vers 46:

549
00:33:29,490 --> 00:33:33,990
Zij hebben tegen ons hun mond
opengesperd, al onze vijanden.

550
00:33:33,990 --> 00:33:39,330
Angst en valkuil zijn over ons gekomen,
de verwoesting en de ondergang.

551
00:33:39,330 --> 00:33:43,350
Waterbeken stromen neer uit mijn oog
vanwege de ondergang van de dochter

552
00:33:43,350 --> 00:33:44,550
van mijn volk.

553
00:33:44,550 --> 00:33:49,770
Mijn oog vloeit van tranen en kan
niet ophouden, omdat er geen rust is;

554
00:33:49,770 --> 00:33:53,130
totdat de HEERE neerkijkt
en ziet uit de hemel.

555
00:33:53,130 --> 00:33:57,510
Mijn oog doet mijn ziel kwelling aan
vanwege al de dochters van mijn stad.

556
00:33:57,510 --> 00:34:02,490
Met andere woorden, wat ik zie,
brengt blijkbaar leed over mijn ziel.

557
00:34:02,490 --> 00:34:06,390
Tenzij hij bedoelt dat de tranen
die uit mijn ogen stromen,

558
00:34:06,390 --> 00:34:10,410
ertoe bijdragen dat mijn ziel
het gepaste verdriet ervaart.

559
00:34:10,410 --> 00:34:13,110
Ik weet niet zeker of
dat het geval zou zijn,

560
00:34:13,110 --> 00:34:16,590
hoewel je het binnen de context
wel zo zou kunnen lezen.

561
00:34:16,590 --> 00:34:19,710
Zij die mijn vijanden
zijn zonder reden, hebben

562
00:34:19,710 --> 00:34:22,710
fel op mij gejaagd als op een vogel.

563
00:34:22,710 --> 00:34:23,910
Hier staat:

564
00:34:23,910 --> 00:34:25,410
zonder reden.

565
00:34:25,410 --> 00:34:29,910
Hier moeten we volgens mij aannemen
dat de profeet voor zichzelf spreekt,

566
00:34:29,910 --> 00:34:32,490
in plaats van voor het volk.

567
00:34:32,490 --> 00:34:36,390
Want er werd op Jeruzalem
gejaagd, maar niet zonder reden.

568
00:34:36,390 --> 00:34:40,350
De profeet heeft al gezegd dat het
volk met goede reden werd vernietigd,

569
00:34:40,350 --> 00:34:45,150
omdat ze de HEERE hadden gekrenkt, omdat
ze dingen hadden gedaan waardoor ze dit

570
00:34:45,150 --> 00:34:47,610
terecht over zichzelf hadden gebracht.

571
00:34:47,610 --> 00:34:50,970
Jeremia werd persoonlijk
echter zonder reden verdrukt.

572
00:34:50,970 --> 00:34:54,630
Als je naar de volgende verzen kijkt,
kunnen we zien dat de profeet hier heel

573
00:34:54,630 --> 00:34:59,070
goed autobiografisch over zijn
eigen situatie kan spreken.

574
00:34:59,070 --> 00:35:04,410
Zij hebben mijn leven in een put gesmoord,
en hebben een steen op mij geworpen.

575
00:35:04,410 --> 00:35:09,510
Water heeft mijn hoofd overstroomd;
ik zei: Ik ben afgesneden!

576
00:35:09,510 --> 00:35:13,890
Ik heb Uw Naam aangeroepen, HEERE,
vanuit het diepste van de put.

577
00:35:13,890 --> 00:35:18,450
U hebt mijn stem gehoord, verberg
Uw oor niet voor mijn zuchten,

578
00:35:18,450 --> 00:35:20,130
voor mijn hulpgeroep.

579
00:35:20,130 --> 00:35:23,190
Dit kan op dat moment niet
van het volk worden gezegd.

580
00:35:23,190 --> 00:35:27,570
Ze hadden zich nog niet tot de HEERE
gekeerd of tot de HEERE geroepen,

581
00:35:27,570 --> 00:35:31,890
maar van Jeremia, misschien in
de put, zou gezegd kunnen worden

582
00:35:31,890 --> 00:35:33,450
dat hij dat wel had gedaan.

583
00:35:33,450 --> 00:35:37,590
U bent nabij geweest op de dag
dat ik U aanriep; U hebt gezegd:

584
00:35:37,590 --> 00:35:39,570
Wees niet bevreesd!

585
00:35:39,570 --> 00:35:45,210
U, Heere, hebt de rechtszaken van mijn
ziel gevoerd, U hebt mijn leven verlost.

586
00:35:45,210 --> 00:35:50,190
U, HEERE, hebt mijn verdrukking
gezien; verschaf mij recht.

587
00:35:50,190 --> 00:35:54,810
U hebt al hun wraakzucht gezien,
al hun plannen waren tegen mij.

588
00:35:54,810 --> 00:35:59,670
U hebt hun smaden gehoord, HEERE,
al hun plannen waren tegen mij;

589
00:35:59,670 --> 00:36:04,170
de taal van mijn tegenstanders en
hun gemompel tegen mij de hele dag.

590
00:36:04,170 --> 00:36:08,430
Aanschouw hun zitten en
opstaan: ik ben hun spotlied.

591
00:36:08,430 --> 00:36:14,010
Vergeldt U hun, HEERE, wat zij
verdienen, naar het werk van hun handen.

592
00:36:14,010 --> 00:36:19,110
Geeft U hun een deksel op het
hart; laat Uw vloek over hen zijn!

593
00:36:19,110 --> 00:36:24,630
Achtervolgt U hen in toorn en vaagt U
hen weg van onder de hemel van de HEERE.

594
00:36:24,630 --> 00:36:31,170
Hier in de verzen 64 tot en met 66 hebben
we een vrij kenmerkende vervloeking.

595
00:36:31,170 --> 00:36:35,250
Precies deze vervloeking komt
niet voor in het boek Jeremia,

596
00:36:35,250 --> 00:36:39,390
maar Jeremia heeft af en toe
vervloekingen van precies dit type,

597
00:36:39,390 --> 00:36:41,250
zoals je je zult herinneren.

598
00:36:41,250 --> 00:36:43,650
Wanneer we het boek Jeremia doornemen,

599
00:36:43,650 --> 00:36:48,090
zijn er momenten waarop hij ineens
uitbarst in een wens dat de mensen die hem

600
00:36:48,090 --> 00:36:50,550
vervolgden kwaad zal overkomen.

601
00:36:50,550 --> 00:36:53,910
De psalmdichter doet dit
natuurlijk ook van tijd tot tijd.

602
00:36:53,910 --> 00:36:57,510
Een van de dingen die hij
hun hier in vers 65 toewenst,

603
00:36:57,510 --> 00:37:00,390
is dat ze een versluierd
hart zouden hebben.

604
00:37:00,390 --> 00:37:04,170
Ongetwijfeld denk je onmiddellijk
aan 2 Korinthe hoofdstuk 3,

605
00:37:04,170 --> 00:37:07,350
de verzen 14 tot en met 16, waar staat:

606
00:37:07,350 --> 00:37:11,670
Maar hun gedachten werden verhard, want
tot op heden blijft diezelfde bedekking

607
00:37:11,670 --> 00:37:15,570
bij het lezen van het Oude Testament,
zonder te worden weggenomen.

608
00:37:15,570 --> 00:37:18,330
Die bedekking wordt
tenietgedaan in Christus.

609
00:37:18,330 --> 00:37:24,090
Ja, tot op heden ligt er, wanneer Mozes
gelezen wordt, een bedekking op hun hart.

610
00:37:24,090 --> 00:37:28,530
Maar wanneer het zich tot de Heere
bekeert, wordt de bedekking weggenomen.

611
00:37:28,530 --> 00:37:30,570
Dit is een oordeel van God.

612
00:37:30,570 --> 00:37:35,490
In Romeinen 11, de verzen 7
tot en met 8, gaat het erover:

613
00:37:35,490 --> 00:37:39,870
Wat dan? Wat Israël zoekt,
dat heeft het niet verkregen,

614
00:37:39,870 --> 00:37:44,250
maar het uitverkoren deel heeft het
verkregen en de anderen zijn verhard,

615
00:37:44,250 --> 00:37:49,230
zoals geschreven staat: God heeft hun
een geest van diepe slaap gegeven,

616
00:37:49,230 --> 00:37:54,390
ogen om niet te zien en oren om niet
te horen, tot op de dag van heden.

617
00:37:54,390 --> 00:37:58,350
Dat wil zeggen, hun hart is
hard en gevoelloos gemaakt.

618
00:37:58,350 --> 00:38:01,710
Dat zou niet noodzakelijk
gelden voor iedere Jood vandaag,

619
00:38:01,710 --> 00:38:04,290
vooral niet voor degenen
die christen worden.

620
00:38:04,290 --> 00:38:06,690
Er staat trouwens in 2 Korinthe 3:

621
00:38:06,690 --> 00:38:11,190
Maar wanneer het zich tot de Heere
bekeert, wordt de bedekking weggenomen.

622
00:38:11,190 --> 00:38:12,750
‘Ik begrijp het niet.

623
00:38:12,750 --> 00:38:17,790
Het lijkt alsof Jeremia weeklaagt en de
HEERE vraagt om van Zijn oordeel af te

624
00:38:17,790 --> 00:38:23,190
zien, om Zijn oordelende hand weg te
nemen, en dan begint hij hierover.’

625
00:38:23,190 --> 00:38:24,810
Dat is een goed punt.

626
00:38:24,810 --> 00:38:29,190
Aan de ene kant lijkt hij te bidden
om barmhartigheid voor deze mensen,

627
00:38:29,190 --> 00:38:31,290
en dan komt er zo'n verwensing.

628
00:38:31,290 --> 00:38:34,290
Ik denk dat die verwensing
specifiek gericht is

629
00:38:34,290 --> 00:38:37,050
tegen degenen die zich
tegen hem hebben verzet.

630
00:38:37,050 --> 00:38:41,370
De barmhartigheid waar hij om
vraagt, is voor het volk als geheel.

631
00:38:41,370 --> 00:38:43,890
Maar ik denk dat hij het
in deze context heeft

632
00:38:43,890 --> 00:38:47,670
over hoe zijn vijanden hem hebben
vervolgd en zich tegen zijn bediening

633
00:38:47,670 --> 00:38:49,470
hebben verzet, enzovoort.

634
00:38:49,470 --> 00:38:53,550
Hij wenst hun geen bijzondere
barmhartigheid toe, maar alleen het volk.

635
00:38:53,550 --> 00:38:56,070
Hoofdstuk 4 en 5 zijn korter.

636
00:38:56,070 --> 00:38:59,790
De eerste drie hoofdstukken waren
allemaal even lang en behoorlijk lang,

637
00:38:59,790 --> 00:39:02,010
maar dit zijn kortere hoofdstukken.

638
00:39:02,010 --> 00:39:06,570
Hoofdstuk 4 is twee derde van de
lengte van de voorgaande hoofdstukken,

639
00:39:06,570 --> 00:39:11,370
en hoofdstuk 5 is een derde van de
lengte van de voorgaande hoofdstukken.

640
00:39:11,370 --> 00:39:15,390
Samen zijn hoofdstuk 4 en 5
dus net zo lang als elk van de

641
00:39:15,390 --> 00:39:17,070
andere hoofdstukken was.

642
00:39:17,070 --> 00:39:22,170
Hoe is het goud donker geworden,
het goede, fijne goud veranderd!

643
00:39:22,170 --> 00:39:26,850
De stenen van het heiligdom liggen in
het rond op de hoeken van alle straten!

644
00:39:26,850 --> 00:39:31,590
Het waren prachtige stenen waarvan
de tempel van Salomo was gebouwd.

645
00:39:31,590 --> 00:39:35,850
Edelstenen en goud, enzovoort,
vormden, zoals we weten,

646
00:39:35,850 --> 00:39:38,310
een belangrijk onderdeel van de bouw.

647
00:39:38,310 --> 00:39:40,410
Nu ligt het allemaal verspreid.

648
00:39:40,410 --> 00:39:43,050
De tempel is alleen nog maar puin.

649
00:39:43,050 --> 00:39:46,950
Aan het begin van elke straat vind
je stukken van de tempel en de

650
00:39:46,950 --> 00:39:49,350
kostbare stenen, enzovoort.

651
00:39:49,350 --> 00:39:53,790
De kostbare kinderen van Sion,
eens gewaardeerd als zuiver goud,

652
00:39:53,790 --> 00:39:58,830
hoe worden zij nu beschouwd als aarden
kruiken, het werk van pottenbakkershanden!

653
00:39:58,830 --> 00:40:01,650
Hij gaat nu van de letterlijke
stenen van de tempel

654
00:40:01,650 --> 00:40:05,070
over op de afzonderlijke mensen
die kostbaar zijn als goud,

655
00:40:05,070 --> 00:40:06,810
de inwoners van Juda.

656
00:40:06,810 --> 00:40:08,550
Hoe worden zij beschouwd?

657
00:40:08,550 --> 00:40:11,310
Als aarden potten in plaats van goud:

658
00:40:11,310 --> 00:40:14,190
het werk van de handen
van de pottenbakker.

659
00:40:14,190 --> 00:40:17,910
Ze worden met andere woorden
behandeld alsof ze waardeloos zijn,

660
00:40:17,910 --> 00:40:21,150
in plaats van mooie vaten
voor eervol gebruik.

661
00:40:21,150 --> 00:40:25,710
Zelfs jakhalzen reiken hun jongen
de borst, om ze te laten zuigen;

662
00:40:25,710 --> 00:40:30,750
maar de dochter van mijn volk is zo wreed
geworden als struisvogels in de woestijn.

663
00:40:30,750 --> 00:40:34,470
De tong van de zuigeling kleeft
aan zijn gehemelte van dorst.

664
00:40:34,470 --> 00:40:38,310
Kleine kinderen vragen om brood,
niemand verstrekt het hun.

665
00:40:38,310 --> 00:40:41,370
De reden dat de moeders hun
kinderen geen eten gaven,

666
00:40:41,370 --> 00:40:44,910
was natuurlijk dat ze tijdens
de hongersnood niets hadden.

667
00:40:44,910 --> 00:40:46,410
Daar wordt op gedoeld.

668
00:40:46,410 --> 00:40:50,490
Maar hij zegt dat het wreder lijkt
dan zelfs wat de dieren doen.

669
00:40:50,490 --> 00:40:55,110
Zelfs van jakhalzen, onreine
dieren, mag je verwachten dat ze

670
00:40:55,110 --> 00:40:59,250
medelijden met hun jongen hebben en
ze voeden wanneer ze honger hebben.

671
00:40:59,250 --> 00:41:03,630
Maar hier zijn de mensen
van Israël, Gods eigen volk,

672
00:41:03,630 --> 00:41:06,570
wreed als de struisvogels van de woestijn.

673
00:41:06,570 --> 00:41:09,150
Struisvogels zogen hun
jongen natuurlijk niet,

674
00:41:09,150 --> 00:41:13,590
en als ik meer van struisvogels wist, zou
ik je misschien zelfs kunnen vertellen

675
00:41:13,590 --> 00:41:16,830
op welke manieren ze wreedheid vertonen.

676
00:41:16,830 --> 00:41:20,790
In Job hoofdstuk 39 vinden we
ook een verwijzing naar het

677
00:41:20,790 --> 00:41:22,890
gedrag van struisvogels.

678
00:41:22,890 --> 00:41:27,390
Daar gaat het over de wreedheid van
de struisvogel tegenover haar jongen.

679
00:41:27,390 --> 00:41:30,150
De spreker citeert de volgende passage,

680
00:41:30,150 --> 00:41:35,310
die in de Nederlandse versnummering
overeenkomt met vers 16 tot en met 20:

681
00:41:35,310 --> 00:41:38,490
De vleugels van de
struisvogel bewegen trots,

682
00:41:38,490 --> 00:41:43,710
maar zijn haar vleugels en veren
als die van de zorgzame ooievaar?

683
00:41:43,710 --> 00:41:47,910
Zij laat haar eieren op de grond
achter en verwarmt ze in het stof.

684
00:41:47,910 --> 00:41:52,950
Ze vergeet dat een voet ze kan vertrappen
of een wild dier ze kan breken.

685
00:41:52,950 --> 00:41:56,970
Ze behandelt haar jongen hard,
alsof ze niet van haar zijn.

686
00:41:56,970 --> 00:41:59,850
Het deert haar niet als
haar moeite vergeefs is,

687
00:41:59,850 --> 00:42:04,350
want God heeft haar wijsheid onthouden
en haar geen inzicht gegeven.

688
00:42:04,350 --> 00:42:07,350
Dus anders dan de jakhals, die enkele

689
00:42:07,350 --> 00:42:11,610
fundamentele instincten van medelijden
heeft om zijn jongen te voeden,

690
00:42:11,610 --> 00:42:14,190
heeft de struisvogel
met haar vogelhersentjes

691
00:42:14,190 --> 00:42:18,450
niet eens genoeg gezond verstand
om haar jongen goed te behandelen.

692
00:42:18,450 --> 00:42:24,090
In Klaagliederen steekt Israël ongunstig
af bij een onrein dier als de jakhals.

693
00:42:24,090 --> 00:42:26,610
De jakhals is beter en heeft meer

694
00:42:26,610 --> 00:42:31,170
medelijden met zijn jongen dan de Joden
tijdens de hongersnood laten zien.

695
00:42:31,170 --> 00:42:33,990
Ze laten zien dat ze
als de struisvogel zijn,

696
00:42:33,990 --> 00:42:39,630
de leeghoofdige struisvogel waaraan God
geen wijsheid of inzicht heeft gegeven

697
00:42:39,630 --> 00:42:43,170
en die daarom wreedheid
tegenover de jongen vertoont.

698
00:42:43,170 --> 00:42:46,050
Zo beschrijft hij de moeders
die hun kinderen tijdens de

699
00:42:46,050 --> 00:42:48,630
hongersnood voedsel onthouden.

700
00:42:48,630 --> 00:42:51,930
Dat kan deels zijn omdat de
vrouwen geen eten hadden.

701
00:42:51,930 --> 00:42:55,950
Het kwam duidelijk doordat ze
geen overvloed aan eten hadden.

702
00:42:55,950 --> 00:43:01,050
Maar het kan heel goed zijn dat de
moeders wat eten hadden en het zelf opaten

703
00:43:01,050 --> 00:43:03,690
in plaats van het aan
hun kinderen te geven.

704
00:43:03,690 --> 00:43:08,850
Josephus geeft aan dat dit in
het jaar 70 na Christus gebeurde.

705
00:43:08,850 --> 00:43:12,690
Waarom stond er in de King
James Version ‘sea monster’?

706
00:43:12,690 --> 00:43:16,770
Ik weet niet waarom de King
James daar ‘sea monsters’ zegt in

707
00:43:16,770 --> 00:43:18,570
plaats van ‘jackals’.

708
00:43:18,570 --> 00:43:21,450
Maar als met zeemonsters
walvissen worden bedoeld,

709
00:43:21,450 --> 00:43:24,510
dan zogen walvissen hun jongen zeker ook.

710
00:43:24,510 --> 00:43:27,450
Ze bieden hun jongen als
het ware de borst aan.

711
00:43:27,450 --> 00:43:31,410
Het zou dus op hen van toepassing
zijn als met de zeemonsters

712
00:43:31,410 --> 00:43:33,090
walvissen worden bedoeld.

713
00:43:33,090 --> 00:43:37,290
Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat
Jeremia zelfs maar zou weten dat

714
00:43:37,290 --> 00:43:41,010
walvissen zoogdieren waren
en dat ze hun jongen zogen.

715
00:43:41,010 --> 00:43:44,670
Ik denk niet dat de biologie in
zijn tijd al zo ver was gevorderd

716
00:43:44,670 --> 00:43:49,410
dat men een walvis als een zoogdier zou
aanmerken in plaats van als een vis.

717
00:43:49,410 --> 00:43:50,790
Maar ik weet het niet.

718
00:43:50,790 --> 00:43:52,770
Het moet een van die gevallen zijn

719
00:43:52,770 --> 00:43:56,550
waarin je in het Hebreeuws verschillende
klinkertekens kunt aanbrengen,

720
00:43:56,550 --> 00:44:01,350
zodat je ofwel ‘jakhals’
ofwel ‘zeemonster’ leest.

721
00:44:01,350 --> 00:44:02,550
Vers 5:

722
00:44:02,550 --> 00:44:06,750
Zij die eens lekkernijen aten,
kwijnen nu weg op de straten;

723
00:44:06,750 --> 00:44:12,330
zij die eens met karmozijnrode stof
vertrouwd waren, omarmen nu het vuil.

724
00:44:12,330 --> 00:44:16,230
Dat wil zeggen, de mensen die
rijk waren en in weelde leefden,

725
00:44:16,230 --> 00:44:19,530
verkeren nu in de
tegenovergestelde toestand.

726
00:44:19,530 --> 00:44:23,370
Groter is de ongerechtigheid van de
dochter van mijn volk dan de zonde van

727
00:44:23,370 --> 00:44:27,090
Sodom, dat als in een ogenblik
ondersteboven werd gekeerd,

728
00:44:27,090 --> 00:44:29,190
zonder toedoen van mensenhanden.

729
00:44:29,190 --> 00:44:32,310
[Vertalersnoot: De Engelse
weergave van vers 6 vergelijkt

730
00:44:32,310 --> 00:44:36,510
expliciet de straf voor de ongerechtigheid
van Juda met de straf voor de

731
00:44:36,510 --> 00:44:38,010
zonde van Sodom.

732
00:44:38,010 --> 00:44:42,270
Het Nederlandse citaat vergelijkt
‘ongerechtigheid’ met ‘zonde’.]

733
00:44:42,270 --> 00:44:46,710
Dat wil zeggen, het is barmhartiger,
zoals hij even later ook zal zeggen,

734
00:44:46,710 --> 00:44:50,370
om ogenblikkelijk te sterven
zoals de mensen van Sodom,

735
00:44:50,370 --> 00:44:54,150
dan weg te kwijnen van de
honger en langzaam te sterven.

736
00:44:54,150 --> 00:44:58,950
Dat zien we in vers 9, maar
daar zijn we nog niet. Vers 7:

737
00:44:58,950 --> 00:45:03,930
Haar aanzienlijksten waren reiner
dan sneeuw, blanker dan melk,

738
00:45:03,930 --> 00:45:08,850
roder van lichaam dan robijnen; hun
gestalte was gladder dan een saffier.

739
00:45:08,850 --> 00:45:11,370
[Vertalersnoot: De Engelse
vertaling die de spreker gebruikt,

740
00:45:11,370 --> 00:45:14,250
heeft hier ‘nazireeërs’,
waar het Nederlandse

741
00:45:14,250 --> 00:45:16,230
citaat ‘aanzienlijksten’ heeft.]

742
00:45:16,230 --> 00:45:20,790
Natuurlijk waren nazireeërs de meest
godsdienstige mensen in de samenleving.

743
00:45:20,790 --> 00:45:22,830
Ze legden een gelofte van afzondering af.

744
00:45:22,830 --> 00:45:28,230
Maar zwarter dan roet is nu hun gestalte,
onherkenbaar zijn zij op de straten.

745
00:45:28,230 --> 00:45:32,310
Hun huid is ineengeschrompeld
op hun beenderen, ze is verdord,

746
00:45:32,310 --> 00:45:34,110
ze is geworden als hout.

747
00:45:34,110 --> 00:45:37,530
Een broze huid, blijkbaar door uitdroging,

748
00:45:37,530 --> 00:45:40,830
door gebrek aan watertoevoer
tijdens de hongersnood.

749
00:45:40,830 --> 00:45:44,790
Zij die vielen door het zwaard zijn beter
af dan zij die vielen door de honger,

750
00:45:44,790 --> 00:45:48,870
want als doorstoken kwijnen die weg
omdat de velden niets opbrengen.

751
00:45:48,870 --> 00:45:52,710
De handen van barmhartige vrouwen
hebben hun eigen kinderen gekookt.

752
00:45:52,710 --> 00:45:57,330
Zij zijn hun tot voedsel geworden bij de
ondergang van de dochter van mijn volk.

753
00:45:57,330 --> 00:45:59,970
Opnieuw een verwijzing
naar het kannibalisme.

754
00:45:59,970 --> 00:46:01,110
Vers 11:

755
00:46:01,110 --> 00:46:04,050
De HEERE heeft Zijn grimmigheid
ten uitvoer gebracht,

756
00:46:04,050 --> 00:46:06,690
Hij heeft Zijn brandende toorn uitgestort.

757
00:46:06,690 --> 00:46:10,770
Hij stak in Sion een vuur aan,
dat haar fundamenten verteerde.

758
00:46:10,770 --> 00:46:12,990
Daarmee worden
waarschijnlijk de werkelijke,

759
00:46:12,990 --> 00:46:17,010
fysieke fundamenten van de gebouwen
van de stad en de muren bedoeld.

760
00:46:17,010 --> 00:46:20,550
Die moesten ze trouwens in de
dagen van Zerubbabel weer opbouwen.

761
00:46:20,550 --> 00:46:23,010
Ze moesten de fundamenten opnieuw leggen.

762
00:46:23,010 --> 00:46:26,130
De koningen van de aarde
zouden het niet geloofd hebben,

763
00:46:26,130 --> 00:46:30,450
al de wereldbewoners evenmin, dat
tegenstander of vijand zou komen

764
00:46:30,450 --> 00:46:32,490
binnen de poorten van Jeruzalem.

765
00:46:32,490 --> 00:46:35,730
Jeruzalem had zulke indrukwekkende muren.

766
00:46:35,730 --> 00:46:41,730
Zelfs Titus, de Romein die Jeruzalem
verwoestte, deed deze uitspraak:

767
00:46:41,730 --> 00:46:46,170
‘We hebben bij deze onderneming beslist
God aan onze kant gehad,’ zei hij,

768
00:46:46,170 --> 00:46:51,270
‘want welke legers of oorlogsmachines
hadden deze torens kunnen overwinnen?’

769
00:46:51,270 --> 00:46:55,950
Jeruzalem had sterke muren en torens, en
eigenlijk zou niemand hebben gedacht dat

770
00:46:55,950 --> 00:46:59,910
het mogelijk was die te
overwinnen. Dat is wat hij zegt.

771
00:46:59,910 --> 00:47:01,770
Laat me hier iets over zeggen.

772
00:47:01,770 --> 00:47:06,570
De muren van een stad vormden in
die dagen hun nationale veiligheid,

773
00:47:06,570 --> 00:47:11,730
net zoals militaire macht de nationale
veiligheid vormt in onze eigen cultuur.

774
00:47:11,730 --> 00:47:17,430
We hebben geen muren om ons land, maar
we hebben als het ware nucleaire muren.

775
00:47:17,430 --> 00:47:21,870
Wie zou ons durven aanvallen, uit
angst voor vergelding van onze kant?

776
00:47:21,870 --> 00:47:24,750
En toch is die veiligheid
niet genoeg als God

777
00:47:24,750 --> 00:47:28,350
vaststelt dat de profeten
en de priesters zondig zijn,

778
00:47:28,350 --> 00:47:32,370
als Hij vaststelt dat er
onschuldig bloed vergoten is.

779
00:47:32,370 --> 00:47:36,990
Hoeveel aardse veiligheid er ook is,
of het nu de muren van een stad zijn of

780
00:47:36,990 --> 00:47:41,730
militaire macht of wat dan ook, geen van
die dingen kan een land verdedigen tegen

781
00:47:41,730 --> 00:47:44,430
de toorn en het oordeel van God.

782
00:47:44,430 --> 00:47:47,370
Daarom is de grootste
veiligheid voor een land,

783
00:47:47,370 --> 00:47:50,310
en datgene waardoor het het
langst zal blijven bestaan,

784
00:47:50,310 --> 00:47:53,130
dat het de meest
rechtvaardige bevolking heeft,

785
00:47:53,130 --> 00:47:56,910
niet dat het de grootste muren
of het grootste leger heeft.

786
00:47:56,910 --> 00:48:01,830
En daarom is het een valse beschuldiging
wanneer mensen de mennonieten en andere

787
00:48:01,830 --> 00:48:05,010
pacifistische christenen
er soms van beschuldigen

788
00:48:05,010 --> 00:48:07,290
dat ze hun land niet willen verdedigen,

789
00:48:07,290 --> 00:48:10,350
terwijl ze wel profiteren van
de voordelen van dit land.

790
00:48:10,350 --> 00:48:12,150
Feit is dat de christelijke kerk,

791
00:48:12,150 --> 00:48:15,510
door gerechtigheid in de
samenleving te bevorderen,

792
00:48:15,510 --> 00:48:17,910
veel meer doet om het land te behouden

793
00:48:17,910 --> 00:48:21,510
dan degenen die zich voor de
militaire belangen ervan inzetten,

794
00:48:21,510 --> 00:48:26,010
of die iets doen om het door
vleselijke veiligheid te behouden.

795
00:48:26,010 --> 00:48:29,850
Kijk, de gemeente is
het zout van de aarde.

796
00:48:29,850 --> 00:48:33,270
Zij is wat een samenleving
voor bederf bewaart.

797
00:48:33,270 --> 00:48:35,490
En als het zout zijn smaak verliest,

798
00:48:35,490 --> 00:48:40,290
heeft die samenleving uiteindelijk
geen zout en niets waardevols meer dat

799
00:48:40,290 --> 00:48:45,870
haar voor het oordeel kan behoeden, en
uiteindelijk verwijdert God haar gewoon.

800
00:48:45,870 --> 00:48:51,090
En zo wordt ook hier hoog opgegeven van
het feit dat de muren van Jeruzalem de

801
00:48:51,090 --> 00:48:53,550
volken met verwondering hadden vervuld.

802
00:48:53,550 --> 00:48:58,050
Mensen dachten: ‘Nou, niemand zou
dat land ooit kunnen verslaan.’

803
00:48:58,050 --> 00:49:00,210
Maar hij zegt in vers 13:

804
00:49:00,210 --> 00:49:02,910
Het is vanwege de zonden
van haar profeten,

805
00:49:02,910 --> 00:49:05,790
vanwege de ongerechtigheden
van haar priesters,

806
00:49:05,790 --> 00:49:09,990
die in haar midden vergoten hebben
het bloed van de rechtvaardigen.

807
00:49:09,990 --> 00:49:13,530
Daarom kwamen ze ten
val, ondanks hun muren.

808
00:49:13,530 --> 00:49:16,290
God zag aanleiding om hen te vernietigen.

809
00:49:16,290 --> 00:49:20,610
En wanneer God het in Zijn hart heeft
voorgenomen om een land te oordelen,

810
00:49:20,610 --> 00:49:23,790
kunnen aardse zekerheden
daar niets aan veranderen.

811
00:49:23,790 --> 00:49:26,310
Het vergieten van het
bloed van de rechtvaardigen

812
00:49:26,310 --> 00:49:31,470
zouden de meesten van ons in onze eigen
samenleving gelijkstellen aan abortus.

813
00:49:31,470 --> 00:49:35,250
Onze cultuur duldt nog geen
openlijke moord op straat,

814
00:49:35,250 --> 00:49:38,130
al zijn de straffen voor
moordenaars vrij licht,

815
00:49:38,130 --> 00:49:42,090
maar ze keurt de moord op
onschuldigen ronduit goed.

816
00:49:42,090 --> 00:49:45,570
Blind wankelden zij op de
straten, met bloed besmet,

817
00:49:45,570 --> 00:49:48,090
zodat men hun kleren niet kon aanraken.

818
00:49:48,090 --> 00:49:53,970
Ga opzij, onrein! riepen zij
tot hen. Ga opzij! Ga opzij!

819
00:49:53,970 --> 00:49:55,590
Raak ons niet aan!

820
00:49:55,590 --> 00:50:00,390
Voorzeker, zij zijn
weggevlogen, ja, weggezworven;

821
00:50:00,390 --> 00:50:04,770
men zei onder de heidenvolken: Zij
mogen hier niet langer verblijven.

822
00:50:04,770 --> 00:50:07,950
Het aangezicht van de
HEERE heeft hen verstrooid.

823
00:50:07,950 --> 00:50:10,530
Hij zal hen voortaan niet meer aanzien.

824
00:50:10,530 --> 00:50:13,170
Zij hebben geen ontzag
gehad voor de priesters,

825
00:50:13,170 --> 00:50:16,110
de oudsten hebben zij geen genade bewezen.

826
00:50:16,110 --> 00:50:18,030
Het is iets opmerkelijks:

827
00:50:18,030 --> 00:50:22,230
wanneer de godsdienstige leiders
compromissen beginnen te sluiten en in

828
00:50:22,230 --> 00:50:27,390
zonde verzeild raken, doen ze dat vaak
om niet te afstandelijk over te komen.

829
00:50:27,390 --> 00:50:31,110
Ze willen niet overkomen alsof
ze heiliger zijn dan anderen.

830
00:50:31,110 --> 00:50:35,970
Ze willen niet overdreven
vroom of puriteins overkomen.

831
00:50:35,970 --> 00:50:40,710
Meestal sluiten ze hun compromis om
de wereld te behagen en respect en

832
00:50:40,710 --> 00:50:43,230
aanvaarding in de wereld te verkrijgen.

833
00:50:43,230 --> 00:50:45,570
Dat is de voornaamste reden waarom

834
00:50:45,570 --> 00:50:48,270
geestelijken gewoonlijk voor
zulke dingen beginnen op te komen.