1
00:00:02,070 --> 00:00:04,470
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,470 --> 00:00:08,370
Deze keer een inleiding op Leviticus.

3
00:00:08,370 --> 00:00:10,950
We beginnen met het boek Leviticus.

4
00:00:10,950 --> 00:00:14,310
De naam van dit boek in
de Vulgaat is Leviticus,

5
00:00:14,310 --> 00:00:17,070
en zo heet het ook in
onze Engelse vertaling.

6
00:00:17,070 --> 00:00:21,210
Maar de Vulgaat heeft die naam
overgenomen uit de Septuaginta,

7
00:00:21,210 --> 00:00:23,730
de Griekse vertaling
van het Oude Testament,

8
00:00:23,730 --> 00:00:26,550
waar de naam van het boek Leviticus was.

9
00:00:26,550 --> 00:00:28,830
Duidelijk heel vergelijkbaar.

10
00:00:28,830 --> 00:00:31,710
Leviticus is een bijvoeglijk naamwoord.

11
00:00:31,710 --> 00:00:35,070
Het betekent: met
betrekking tot de Levieten.

12
00:00:35,070 --> 00:00:38,430
De Hebreeuwse naam van het
boek is niet Leviticus.

13
00:00:38,430 --> 00:00:41,730
In de Hebreeuwse Bijbel
krijgen veel boeken hun naam

14
00:00:41,730 --> 00:00:44,430
eenvoudig door het eerste
woord van het boek te nemen

15
00:00:44,430 --> 00:00:47,190
en dat als naam voor
het boek te gebruiken.

16
00:00:47,190 --> 00:00:50,190
Genesis heet In het begin.

17
00:00:50,190 --> 00:00:54,630
Exodus heet En dit zijn de namen,
omdat dat de eerste woorden van het

18
00:00:54,630 --> 00:00:56,670
boek Exodus zijn.

19
00:00:56,670 --> 00:01:03,090
In Leviticus zijn de eerste woorden En Hij
riep, dat wil zeggen: En God riep Mozes.

20
00:01:03,090 --> 00:01:08,430
En Hij riep is in het Hebreeuws één woord,
dat nogal moeilijk uit te spreken is.

21
00:01:08,430 --> 00:01:10,590
Het is Wajikra.

22
00:01:10,590 --> 00:01:15,330
Volgens mij ligt de klemtoon op
de laatste lettergreep: Wajikra.

23
00:01:15,330 --> 00:01:18,390
We hoeven dat woord vermoedelijk
nooit meer uit te spreken.

24
00:01:18,390 --> 00:01:21,090
Maar dat is het eerste
Hebreeuwse woord in de tekst,

25
00:01:21,090 --> 00:01:24,330
en dat is de naam van het
boek in de Hebreeuwse Bijbel.

26
00:01:24,330 --> 00:01:26,730
Het betekent ‘en Hij riep’.

27
00:01:26,730 --> 00:01:29,850
Leviticus is eigenlijk
geen erg gelukkige titel.

28
00:01:29,850 --> 00:01:33,210
Die naam betekent: met
betrekking tot de Levieten.

29
00:01:33,210 --> 00:01:35,550
Want het gaat eigenlijk
niet over de Levieten.

30
00:01:35,550 --> 00:01:38,670
De Levieten worden als zodanig
maar één keer in dit boek genoemd.

31
00:01:38,670 --> 00:01:42,810
Als we het hebben over de Levieten,
onderscheiden van het priesterschap zelf,

32
00:01:42,810 --> 00:01:47,670
dan worden de Levieten genoemd
in hoofdstuk 25, vers 33.

33
00:01:47,670 --> 00:01:50,430
Maar niet in een bijzonder
belangrijke betekenis,

34
00:01:50,430 --> 00:01:55,110
in elk geval niet zo dat het boek daarmee
in de eerste plaats over hen gaat.

35
00:01:55,110 --> 00:01:59,250
De priesters daarentegen worden
bijna tweehonderd keer genoemd.

36
00:01:59,250 --> 00:02:03,030
Het lijkt duidelijk dat het boek eigenlijk
betrekking heeft op de priesters,

37
00:02:03,030 --> 00:02:04,530
niet op de Levieten.

38
00:02:04,530 --> 00:02:08,430
Natuurlijk overlappen de Levieten
en de priesters elkaar als groepen,

39
00:02:08,430 --> 00:02:10,950
want alle priesters waren Levieten.

40
00:02:10,950 --> 00:02:16,170
De stam Levi werd door God uitgekozen
vanwege hun trouw ten tijde van het

41
00:02:16,170 --> 00:02:19,950
voorval met het gouden
kalf. Toen Mozes zei:

42
00:02:19,950 --> 00:02:24,630
ging Mozes bij de ingang van het kamp
staan en zei: Wie bij de HEERE hoort,

43
00:02:24,630 --> 00:02:26,370
moet bij mij komen.

44
00:02:26,370 --> 00:02:29,190
Toen verzamelden al de
Levieten zich bij hem.

45
00:02:29,190 --> 00:02:31,890
kwam de stam Levi aan zijn kant staan.

46
00:02:31,890 --> 00:02:37,050
Ze kwamen op voor Gods heiligheid door het
oordeel te voltrekken aan degenen die het

47
00:02:37,050 --> 00:02:39,150
gouden kalf hadden aanbeden.

48
00:02:39,150 --> 00:02:43,890
Daarom koos God de Levieten uit als de
stam die speciaal betrokken zou zijn

49
00:02:43,890 --> 00:02:46,830
bij de voltijdse dienst in de tabernakel.

50
00:02:46,830 --> 00:02:52,650
Maar slechts één familie binnen de stam
Levi, de familie van Aäron, werd priester.

51
00:02:52,650 --> 00:02:55,350
Dit boek gaat eigenlijk over hun taken.

52
00:02:55,350 --> 00:02:59,490
Volgens mij verwijst de Talmoed naar
dit boek als de Wet van de priesters.

53
00:02:59,490 --> 00:03:03,330
Ik denk dat dit de titel is die
de Talmoed eraan heeft gegeven:

54
00:03:03,330 --> 00:03:05,310
de Wet van de priesters.

55
00:03:05,310 --> 00:03:08,670
Velen zouden zeggen dat een
handboek voor de priesters de beste

56
00:03:08,670 --> 00:03:10,290
beschrijvende titel zou zijn.

57
00:03:10,290 --> 00:03:15,390
Niet helemaal, want er staan ook dingen
in die tot het volk gericht zijn.

58
00:03:15,390 --> 00:03:19,950
Leviticus is een verzameling wetten over
hoe je op de juiste manier moet aanbidden

59
00:03:19,950 --> 00:03:21,510
bij de tabernakel.

60
00:03:21,510 --> 00:03:25,470
Die was zojuist opgericht in het
laatste hoofdstuk van Exodus,

61
00:03:25,470 --> 00:03:28,170
het vorige boek dat we hebben bestudeerd.

62
00:03:28,170 --> 00:03:32,490
In Exodus hoofdstuk 40, na
alle uitvoerige beschrijvingen

63
00:03:32,490 --> 00:03:36,810
van hoe de tabernakel eruit moest
zien en hoe het ontwerp moest zijn,

64
00:03:36,810 --> 00:03:38,190
richtten ze hem op.

65
00:03:38,190 --> 00:03:43,050
En Gods heerlijkheid vervulde de
tabernakel in de vorm van de Sjechinawolk.

66
00:03:43,050 --> 00:03:46,230
Nu moeten we natuurlijk weten
wat we ermee moeten doen.

67
00:03:46,230 --> 00:03:48,690
Wat moeten ze met dit nieuwe gebouw doen?

68
00:03:48,690 --> 00:03:51,750
Er staan fraaie nieuwe
meubelstukken in en het is

69
00:03:51,750 --> 00:03:56,130
gemaakt volgens nauwkeurige voorschriften,
maar wat moeten ze daar doen?

70
00:03:56,130 --> 00:03:58,050
Ze moeten daar God aanbidden.

71
00:03:58,050 --> 00:04:01,890
In de oudheid, of dat nu in
Israël was of ergens anders,

72
00:04:01,890 --> 00:04:04,650
betekende aanbidding
het brengen van offers.

73
00:04:04,650 --> 00:04:07,530
Waarschijnlijk verliezen we
dat in onze tijd uit het oog,

74
00:04:07,530 --> 00:04:11,670
omdat we bij aanbidding denken aan wat
we doen wanneer we naar de gemeente gaan,

75
00:04:11,670 --> 00:04:13,590
in wezen liederen zingen.

76
00:04:13,590 --> 00:04:16,830
Soms beschouwen we het zingen
zelfs als het aanbiddingsgedeelte

77
00:04:16,830 --> 00:04:18,750
van een gemeentesamenkomst.

78
00:04:18,750 --> 00:04:23,730
Of soms beschouwen we de hele bijeenkomst,
de hele samenkomst op zondagochtend,

79
00:04:23,730 --> 00:04:25,350
als de aanbiddingsdienst.

80
00:04:25,350 --> 00:04:27,870
Dat betekent dat we
aanbidden door te zingen,

81
00:04:27,870 --> 00:04:31,050
dat we aanbidden door
tienden en gaven te geven.

82
00:04:31,050 --> 00:04:35,250
We aanbidden door naar een preek te
luisteren en dan nog een lied te zingen en

83
00:04:35,250 --> 00:04:36,570
naar huis te gaan.

84
00:04:36,570 --> 00:04:40,290
Dat is aanbidding volgens onze
moderne westerse manier van denken.

85
00:04:40,290 --> 00:04:45,450
Maar die opvatting is betrekkelijk recent,
in die zin dat mensen vóór het christendom

86
00:04:45,450 --> 00:04:49,050
duizenden jaren lang God op
een andere manier aanbaden.

87
00:04:49,050 --> 00:04:54,150
Die opvatting bestaat waarschijnlijk
al zolang als het christendom bestaat.

88
00:04:54,150 --> 00:04:57,570
Aanbidding betekende altijd
het brengen van offers.

89
00:04:57,570 --> 00:05:01,650
Weet je nog dat Abraham de opdracht
kreeg om Izak op de berg te offeren?

90
00:05:01,650 --> 00:05:05,970
Hij nam zijn knechten en Izak mee
naar de voet van de berg Moria,

91
00:05:05,970 --> 00:05:08,250
en toen zei hij tegen de knechten:

92
00:05:08,250 --> 00:05:12,210
Abraham zei tegen zijn knechten:
Blijven jullie hier met de ezel,

93
00:05:12,210 --> 00:05:14,730
dan zullen ik en de jongen daarheen gaan.

94
00:05:14,730 --> 00:05:18,750
Als wij ons neergebogen hebben,
zullen wij bij jullie terugkeren.

95
00:05:18,750 --> 00:05:19,950
Hij zei:

96
00:05:19,950 --> 00:05:22,530
We gaan naar boven om God te aanbidden.

97
00:05:22,530 --> 00:05:25,350
_[Vertalersnoot: de Engelse
Bijbelvertaling die de spreker gebruikt,

98
00:05:25,350 --> 00:05:29,550
heeft hier ‘aanbidden’, waar de
Nederlandse weergave hierboven

99
00:05:29,550 --> 00:05:31,411
‘ons neergebogen hebben’ heeft.]_

100
00:05:31,411 --> 00:05:35,010
De knechten wisten wat dat
betekende, en Izak ook.

101
00:05:35,010 --> 00:05:36,630
Daarom zei Izak:

102
00:05:36,630 --> 00:05:41,130
Toen sprak Izak tot zijn vader
Abraham en zei: Mijn vader!

103
00:05:41,130 --> 00:05:44,970
Hij zei: Zie, hier ben ik, mijn zoon.

104
00:05:44,970 --> 00:05:48,510
Hij zei: Zie, hier is
het vuur en het hout,

105
00:05:48,510 --> 00:05:50,970
maar waar is het lam voor het brandoffer?

106
00:05:50,970 --> 00:05:54,810
Want aanbidding betekende altijd
dat je God een offer bracht.

107
00:05:54,810 --> 00:05:56,970
En dat doet het trouwens nog steeds.

108
00:05:56,970 --> 00:06:00,570
Alleen zijn de offers die we
nu brengen geestelijke offers.

109
00:06:00,570 --> 00:06:04,350
Als ons zingen voor de Heere in enig
opzicht werkelijk aanbidding is,

110
00:06:04,350 --> 00:06:08,550
dan is dat alleen omdat we de vrucht van
onze lippen aanbieden als een aanvaardbaar

111
00:06:08,550 --> 00:06:11,070
offer, een geestelijk offer aan God.

112
00:06:11,070 --> 00:06:14,070
Als ons geven bij de collecte
werkelijk aanbidding is,

113
00:06:14,070 --> 00:06:17,790
dan is dat alleen omdat we onze
bezittingen aan de Heere offeren.

114
00:06:17,790 --> 00:06:21,510
Het werkelijke offer dat we brengen,
is eigenlijk het offer van onszelf.

115
00:06:21,510 --> 00:06:25,410
Ik roep u er dan toe op, broeders,
door de ontfermingen van God,

116
00:06:25,410 --> 00:06:29,190
om uw lichamen aan God te
wijden als een levend offer,

117
00:06:29,190 --> 00:06:34,590
heilig en voor God welbehaaglijk:
dat is uw redelijke godsdienst.

118
00:06:34,590 --> 00:06:38,550
[Vertalersnoot: sommige vertalers geven
de slotwoorden van Romeinen 12:1 weer

119
00:06:38,550 --> 00:06:40,710
als ‘geestelijke aanbidding’.

120
00:06:40,710 --> 00:06:43,590
Die vertaalvariant
gebruikt de spreker hier;

121
00:06:43,590 --> 00:06:48,090
het Nederlandse citaat hierboven
heeft ‘redelijke godsdienst’.]

122
00:06:48,090 --> 00:06:52,530
Het punt is dat aanbidding inderdaad
betekent dat je offers brengt.

123
00:06:52,530 --> 00:06:56,610
Onze geestelijke aanbidding, zei
Paulus, is dat we onze lichamen

124
00:06:56,610 --> 00:07:00,330
aanbieden als een levend offer, en
die andere dingen die we aanbieden

125
00:07:00,330 --> 00:07:02,310
als geestelijke offers.

126
00:07:02,310 --> 00:07:06,090
Dus offeren is aanbidding,
en aanbidding is offeren,

127
00:07:06,090 --> 00:07:08,130
of we dat nu zo begrijpen of niet,

128
00:07:08,130 --> 00:07:11,550
door onze culturele vorming
in de kerk enzovoort.

129
00:07:11,550 --> 00:07:17,010
Omdat dat zo is, was de tent, de
tabernakel, een centrum van aanbidding.

130
00:07:17,010 --> 00:07:20,550
Daarom moest het een plaats zijn
waar offers werden gebracht.

131
00:07:20,550 --> 00:07:26,130
In die dagen waren het geen geestelijke
offers; het waren bloedige offers.

132
00:07:26,130 --> 00:07:30,690
We denken soms aan de tabernakel, en
misschien aan de latere tempel die

133
00:07:30,690 --> 00:07:34,770
Salomo bouwde, als de tegenhanger
van onze kerkgebouwen.

134
00:07:34,770 --> 00:07:39,870
Wij gaan op zondag naar de kerk; de Joden
gingen op zaterdag naar de tempel of de

135
00:07:39,870 --> 00:07:42,150
tabernakel, denken we.

136
00:07:42,150 --> 00:07:43,890
Maar dat klopt eigenlijk niet.

137
00:07:43,890 --> 00:07:47,970
Uiteindelijk hadden de Joden binnen
hun godsdienst wel iets wat op onze

138
00:07:47,970 --> 00:07:50,010
plaatselijke gemeenten leek.

139
00:07:50,010 --> 00:07:52,290
Dat noemden ze synagogen.

140
00:07:52,290 --> 00:07:56,490
God heeft de synagoge niet
ingesteld, maar de Joden deden dat

141
00:07:56,490 --> 00:07:58,230
na de Babylonische ballingschap.

142
00:07:58,230 --> 00:08:02,550
De synagoge leek heel sterk op wat
wij een plaatselijke gemeente noemen.

143
00:08:02,550 --> 00:08:04,650
Mensen gingen daar op de sabbat naartoe.

144
00:08:04,650 --> 00:08:08,370
Ze zongen, ze baden, ze
luisterden naar een preek.

145
00:08:08,370 --> 00:08:13,650
In elke stad stond zo'n synagoge, dus
het was net een plaatselijke gemeente.

146
00:08:13,650 --> 00:08:17,490
De tempel heeft nooit op een
plaatselijke gemeente geleken.

147
00:08:17,490 --> 00:08:21,690
Er was maar één tempel, en
daarvoor maar één tabernakel.

148
00:08:21,690 --> 00:08:25,230
Het was niet de plaats waar
iedereen op zaterdag naartoe ging om

149
00:08:25,230 --> 00:08:28,290
liederen te zingen en naar
een preek te luisteren.

150
00:08:28,290 --> 00:08:30,030
Het was een slachthuis.

151
00:08:30,030 --> 00:08:32,310
Het was een bloederig slachthuis.

152
00:08:32,310 --> 00:08:37,110
Wat ze deden, was hun dieren daarheen
brengen, hun keel doorsnijden,

153
00:08:37,110 --> 00:08:40,530
het bloed eruit laten lopen,
ze in stukken snijden,

154
00:08:40,530 --> 00:08:44,310
ze op een altaar verbranden
en er een deel van opeten.

155
00:08:44,310 --> 00:08:46,650
Dat was aanbidding in de tempel.

156
00:08:46,650 --> 00:08:48,690
Daar was de tabernakel voor.

157
00:08:48,690 --> 00:08:54,330
Nu de tabernakel er staat, is het dus
tijd om te aanbidden. Maar hoe doe je dat?

158
00:08:54,330 --> 00:08:59,310
Er werden al heel lang offers gebracht,
vanaf de dagen van Kaïn en Abel.

159
00:08:59,310 --> 00:09:04,890
Misschien zelfs al vóór Kaïn en Abel,
door Adam en Eva, voor zover wij weten.

160
00:09:04,890 --> 00:09:09,330
Maar God had nooit een stelsel ingesteld
waarin Hij de voorschriften gaf

161
00:09:09,330 --> 00:09:11,430
voor aanvaardbare offers.

162
00:09:11,430 --> 00:09:15,150
Kennelijk aanvaardde Hij daarvoor
vrijwillig gebrachte offers,

163
00:09:15,150 --> 00:09:18,450
ongeacht hoe ze werden gebracht,
als het maar de juiste dingen waren

164
00:09:18,450 --> 00:09:19,830
die werden geofferd.

165
00:09:19,830 --> 00:09:23,610
Maar deze wet van Leviticus
wil precies aangeven

166
00:09:23,610 --> 00:09:28,050
welke handelingen allemaal moeten worden
verricht bij bepaalde soorten offers.

167
00:09:28,050 --> 00:09:30,510
Er zijn verschillende soorten offers.

168
00:09:30,510 --> 00:09:33,270
Leviticus geeft aan hoe
je God kunt aanbidden.

169
00:09:33,270 --> 00:09:37,230
Het geeft ook aan hoe je
ceremonieel rein kunt blijven.

170
00:09:37,230 --> 00:09:41,970
Veel van de onderwerpen in Leviticus,
zoals in hoofdstuk 11 tot en met 15,

171
00:09:41,970 --> 00:09:45,330
gaan over hoe je ceremonieel
rein kunt blijven.

172
00:09:45,330 --> 00:09:49,230
Dat betekent dat je niet van
het heiligdom wordt uitgesloten.

173
00:09:49,230 --> 00:09:53,130
Als je rein bent, kun je bij
de tabernakel komen aanbidden.

174
00:09:53,130 --> 00:09:55,770
Als je onrein bent, kun je dat niet.

175
00:09:55,770 --> 00:10:00,930
Dus ook dit zijn zaken die te maken
hebben met aanbidding bij de tabernakel.

176
00:10:00,930 --> 00:10:06,030
Verder heeft het boek ook veel te
maken met heilig leven en moreel leven.

177
00:10:06,030 --> 00:10:11,370
En er zijn instructies voor de priesters
over bepaalde feestdagen enzovoort.

178
00:10:11,370 --> 00:10:15,870
Het boek Leviticus is dus een handboek
voor aanbidding voor de Joden,

179
00:10:15,870 --> 00:10:20,670
in de eerste plaats voor de priesters,
maar ook voor de Joden in het algemeen.

180
00:10:20,670 --> 00:10:25,230
Dat is de aard van het boek: het
is een handboek voor aanbidding.

181
00:10:25,230 --> 00:10:30,630
Net als de rest van de Pentateuch is
het boek Leviticus afkomstig van Mozes.

182
00:10:30,630 --> 00:10:34,050
We weten niet of Mozes elk
woord heeft opgeschreven,

183
00:10:34,050 --> 00:10:36,930
maar we weten dat Mozes de bron was.

184
00:10:36,930 --> 00:10:40,110
Maar waarschijnlijker nog was God de bron.

185
00:10:40,110 --> 00:10:45,450
We lezen dat God tot Mozes sprak, en
er wordt uitdrukkelijk gezegd dat Mozes

186
00:10:45,450 --> 00:10:48,390
veel van wat daar staat
heeft opgeschreven.

187
00:10:48,390 --> 00:10:53,790
Jezus Zelf gaf aan dat de wetten in
Leviticus door Mozes waren gegeven.

188
00:10:53,790 --> 00:10:58,950
Want toen de melaatse in Mattheüs
hoofdstuk 8 was genezen, zei Jezus:

189
00:10:58,950 --> 00:11:02,730
Ga de offers brengen die
Mozes heeft voorgeschreven.

190
00:11:02,730 --> 00:11:07,170
Hij bedoelt de offers die betrekking
hebben op melaatsen in Leviticus

191
00:11:07,170 --> 00:11:09,630
hoofdstuk 13 en 14.

192
00:11:09,630 --> 00:11:13,770
Jezus gaf dus aan dat Mozes
deze wetten had gegeven.

193
00:11:13,770 --> 00:11:17,430
In Leviticus wordt ons keer
op keer verteld dat dit zo is.

194
00:11:17,430 --> 00:11:20,430
In hoofdstuk 1, vers 1, staat:

195
00:11:20,430 --> 00:11:25,650
De HEERE riep Mozes en sprak tot
hem vanuit de tent van ontmoeting:

196
00:11:25,650 --> 00:11:27,270
en sprak tot hem.

197
00:11:27,270 --> 00:11:30,030
In hoofdstuk 4, vers 1, staat:

198
00:11:30,030 --> 00:11:32,850
De HEERE sprak tot Mozes:

199
00:11:32,850 --> 00:11:35,490
In hoofdstuk 6, vers 1:

200
00:11:35,490 --> 00:11:38,310
De HEERE sprak tot Mozes:

201
00:11:38,310 --> 00:11:40,830
Hoofdstuk 8, vers 1:

202
00:11:40,830 --> 00:11:43,770
De HEERE sprak tot Mozes:

203
00:11:43,770 --> 00:11:46,410
Hoofdstuk 11, vers 1:

204
00:11:46,410 --> 00:11:51,150
De HEERE sprak tot Mozes en
tot Aäron en zei tegen hen:

205
00:11:51,150 --> 00:11:57,030
Van de 27 hoofdstukken in Leviticus
beginnen er eigenlijk 17 met deze woorden:

206
00:11:57,030 --> 00:12:00,031
‘De HEERE sprak tot Mozes …’

207
00:12:00,031 --> 00:12:03,390
[Vertalersnoot: de spreker noemt
hier de terugkerende formule.

208
00:12:03,390 --> 00:12:08,370
Ter context staat hieronder
het volledige Leviticus 1:1;

209
00:12:08,370 --> 00:12:13,410
dat vers begint met het roepen van Mozes
en bevat dus meer dan die formule.]

210
00:12:13,410 --> 00:12:18,750
De HEERE riep Mozes en sprak tot
hem vanuit de tent van ontmoeting:

211
00:12:18,750 --> 00:12:23,370
Er wordt dus heel nadrukkelijk verklaard
dat Mozes en de HEERE de bron van

212
00:12:23,370 --> 00:12:24,990
deze wetten zijn.

213
00:12:24,990 --> 00:12:30,990
De HEERE is de werkelijke bron, en Mozes
is degene door wie ze zijn gegeven.

214
00:12:30,990 --> 00:12:33,870
God deelde deze dingen aan Mozes mee.

215
00:12:33,870 --> 00:12:39,930
Zoals ik al zei, schreef Jezus ze
in Mattheüs 8:4 ook aan Mozes toe.

216
00:12:39,930 --> 00:12:42,450
Hij zei tegen de melaatse die genezen was

217
00:12:42,450 --> 00:12:45,690
dat hij de offers moest gaan
brengen die Mozes in het boek

218
00:12:45,690 --> 00:12:47,370
Leviticus had voorgeschreven.

219
00:12:47,370 --> 00:12:50,970
Omdat het in de eerste plaats
een handboek voor aanbidding is,

220
00:12:50,970 --> 00:12:54,570
zit er eigenlijk niet veel
historische voortgang in het boek.

221
00:12:54,570 --> 00:12:59,670
Het lijkt erop dat deze wetten werden
gegeven zodra de tabernakel was opgericht.

222
00:12:59,670 --> 00:13:03,990
Dat zou ook nodig zijn, want ze konden
niets in de tabernakel doen voordat ze

223
00:13:03,990 --> 00:13:05,490
deze regels hadden.

224
00:13:05,490 --> 00:13:07,350
Er zou niets te doen zijn.

225
00:13:07,350 --> 00:13:10,230
Ze zouden daar een groot
gebouw hebben staan zonder

226
00:13:10,230 --> 00:13:14,910
enig idee wat ze ermee moesten doen,
totdat deze regels werden gegeven.

227
00:13:14,910 --> 00:13:19,470
Het lijkt er dus op dat het boek Leviticus
zich afspeelt onmiddellijk na de bouw

228
00:13:19,470 --> 00:13:20,970
van de tabernakel.

229
00:13:20,970 --> 00:13:25,050
Het lijkt erop dat ze ongeveer een
maand later begonnen verder te trekken,

230
00:13:25,050 --> 00:13:27,570
zoals het boek Numeri hun opdraagt.

231
00:13:27,570 --> 00:13:31,710
Tussen het oprichten van de
tabernakel in Exodus hoofdstuk 40

232
00:13:31,710 --> 00:13:35,790
en het moment waarop de Israëlieten in
Numeri hoofdstuk 1 beginnen verder te

233
00:13:35,790 --> 00:13:38,910
trekken, geeft God deze instructies.

234
00:13:38,910 --> 00:13:41,910
Er staat hier niet veel
historische informatie.

235
00:13:41,910 --> 00:13:44,490
Er zijn twee historische gedeelten.

236
00:13:44,490 --> 00:13:47,970
Een daarvan staat in de
hoofdstukken 8 tot en met 10.

237
00:13:47,970 --> 00:13:52,110
Daar worden de priesters gewijd
en beginnen ze met de ceremoniën.

238
00:13:52,110 --> 00:13:56,610
Al worden in hoofdstuk 10, zoals je weet
doordat je het boek al hebt gelezen,

239
00:13:56,610 --> 00:14:00,570
twee van de priesters op slag gedood
wanneer ze het heiligdom verontreinigen

240
00:14:00,570 --> 00:14:02,970
door de instructies niet op te volgen.

241
00:14:02,970 --> 00:14:08,010
Dat is een van de twee historische stukjes
die we in het boek Leviticus vinden:

242
00:14:08,010 --> 00:14:11,310
deze gebeurtenissen op de eerste
dag van het priesterschap,

243
00:14:11,310 --> 00:14:14,190
hun wijding en het begin van hun diensten.

244
00:14:14,190 --> 00:14:16,890
De andere historische
informatie is heel kort.

245
00:14:16,890 --> 00:14:21,330
Die staat in hoofdstuk
24, vers 10 tot en met 16.

246
00:14:21,330 --> 00:14:25,530
Dat is het verhaal van een man
die half Joods en half heidens is,

247
00:14:25,530 --> 00:14:28,230
en hij lasterde de HEERE.

248
00:14:28,230 --> 00:14:32,910
Mozes moest God om raad vragen over
wat er met de man moest gebeuren,

249
00:14:32,910 --> 00:14:35,190
en de man werd ter dood gebracht.

250
00:14:35,190 --> 00:14:39,750
Dat is het enige andere historische
verhaal in het boek Leviticus.

251
00:14:39,750 --> 00:14:42,150
Het zijn eigenlijk alleen die twee dingen.

252
00:14:42,150 --> 00:14:47,430
De rest is allemaal wetgeving, allemaal
voorschriften voor gedrag en aanbidding.

253
00:14:47,430 --> 00:14:50,430
Terwijl je het Oude Testament
aan het doorlezen bent,

254
00:14:50,430 --> 00:14:54,150
heb je inmiddels vast ook
Leviticus helemaal gelezen.

255
00:14:54,150 --> 00:14:59,490
Je vond Leviticus in sommige opzichten
waarschijnlijk nog moeilijker dan Exodus.

256
00:14:59,490 --> 00:15:04,770
Genesis is gemakkelijk, omdat het een
verhaal is dat behoorlijk interessant is.

257
00:15:04,770 --> 00:15:08,790
Exodus is ook een verhaal,
tot ongeveer halverwege,

258
00:15:08,790 --> 00:15:12,570
maar daarna krijgen we alle
bijzonderheden van de tabernakel,

259
00:15:12,570 --> 00:15:14,910
die sommige mensen saai vinden.

260
00:15:14,910 --> 00:15:19,710
Eigenlijk denk ik dat iedereen die
waarschijnlijk wel enigszins saai vindt.

261
00:15:19,710 --> 00:15:25,050
Maar toch bevat Exodus veel
interessante verhalen. Leviticus niet.

262
00:15:25,050 --> 00:15:27,870
Leviticus is een verzameling wetten.

263
00:15:27,870 --> 00:15:30,210
Het levert dan ook heel
wat moeilijkheden op

264
00:15:30,210 --> 00:15:34,770
voor mensen die besluiten dat ze voor het
eerst de hele Bijbel willen doorlezen.

265
00:15:34,770 --> 00:15:39,330
Meestal komen ze wel door Genesis heen,
en meestal komen ze ook door Exodus

266
00:15:39,330 --> 00:15:41,130
heen, of bijna.

267
00:15:41,130 --> 00:15:45,630
Als ze proberen door Leviticus heen
te komen, lopen veel mensen daar vast,

268
00:15:45,630 --> 00:15:50,010
omdat hedendaagse lezers verschillende
moeilijkheden met het boek hebben.

269
00:15:50,010 --> 00:15:54,690
De eerste moeilijkheid is eenvoudigweg
begrijpen wat er bij de rituelen gebeurt.

270
00:15:54,690 --> 00:15:57,450
Vooral wanneer je de eerste
zeven hoofdstukken leest,

271
00:15:57,450 --> 00:16:01,650
met deze beschrijving van de offers en van
wat de priesters en de aanbidders moeten

272
00:16:01,650 --> 00:16:04,890
doen, krijgen we alleen
de precieze voorschriften.

273
00:16:04,890 --> 00:16:08,370
Het is net als wanneer we een
beschrijving van de tabernakel krijgen.

274
00:16:08,370 --> 00:16:10,470
Die lijkt niet bepaald op een foto.

275
00:16:10,470 --> 00:16:13,110
Het is meer een beschrijving
van de specificaties,

276
00:16:13,110 --> 00:16:15,450
de afmetingen en dat soort dingen.

277
00:16:15,450 --> 00:16:18,810
Hoewel er veel wordt verteld
over de kleuren en dergelijke,

278
00:16:18,810 --> 00:16:22,950
zodat we ons tot op zekere hoogte een
beeld van de tabernakel kunnen vormen,

279
00:16:22,950 --> 00:16:25,950
weten we nog steeds niet
hoe een cherub eruitziet.

280
00:16:25,950 --> 00:16:30,510
Er wordt ons verteld dat er twee cherubs
boven het verzoendeksel zijn en dat er een

281
00:16:30,510 --> 00:16:33,930
rijkversierde rand rond de
tafel van de toonbroden zit.

282
00:16:33,930 --> 00:16:36,030
Maar we weten niet hoe dat eruitziet.

283
00:16:36,030 --> 00:16:38,310
We weten alleen dat er iets is.

284
00:16:38,310 --> 00:16:43,170
We moeten beseffen dat God Mozes niet
alleen informatie over de tabernakel gaf,

285
00:16:43,170 --> 00:16:46,170
maar hem er ook een zichtbaar
beeld van liet zien.

286
00:16:46,170 --> 00:16:49,890
Een model dat hem kon helpen
bij het aansturen van de mannen,

287
00:16:49,890 --> 00:16:54,630
Bezaleël en de anderen die aan de
voorwerpen voor de tabernakel werkten.

288
00:16:54,630 --> 00:16:59,790
Hij kon zeggen: ‘Nee, zo zag het
er niet uit; het zag er zo uit’,

289
00:16:59,790 --> 00:17:03,690
omdat Mozes iets had gezien.
Wij hebben het niet gezien.

290
00:17:03,690 --> 00:17:06,330
Hetzelfde geldt voor deze rituelen.

291
00:17:06,330 --> 00:17:08,250
We zien de rituelen niet.

292
00:17:08,250 --> 00:17:12,750
We zien alleen: ‘Zorg ervoor dat
het dit soort dier is, en doe er

293
00:17:12,750 --> 00:17:14,550
dit mee’, enzovoort.

294
00:17:14,550 --> 00:17:18,090
Als ons werkelijk werd gevraagd
om deze rituelen uit te voeren,

295
00:17:18,090 --> 00:17:20,250
alleen op grond van wat we hier hebben,

296
00:17:20,250 --> 00:17:23,970
zouden er bepaalde stappen zijn
waarvan we niet zeker wisten hoe we

297
00:17:23,970 --> 00:17:25,590
die moesten uitvoeren.

298
00:17:25,590 --> 00:17:27,930
Maar de priesters zouden dat wel weten,

299
00:17:27,930 --> 00:17:31,770
omdat Mozes daar was en
instructies van God ontving.

300
00:17:31,770 --> 00:17:35,310
En elke generatie priesters
na de eerste generatie

301
00:17:35,310 --> 00:17:39,150
zou zijn opgegroeid terwijl
ze zagen hoe dit werd gedaan,

302
00:17:39,150 --> 00:17:42,030
zodat alle handelingen bekend zouden zijn.

303
00:17:42,030 --> 00:17:45,570
Het boek zou van waarde zijn
voor het geval ze op een dag

304
00:17:45,570 --> 00:17:49,590
wakker werden met geheugenverlies
en zich niet meer konden herinneren:

305
00:17:49,590 --> 00:17:54,090
‘Is het een ram of een stier die we
bij dit soort offer moeten offeren?’

306
00:17:54,090 --> 00:17:59,370
Het vertelt hun: ‘Bij dit offer moet
het een van die dieren zijn’, enzovoort.

307
00:17:59,370 --> 00:18:02,190
Het lijkt meer op een
technische handleiding.

308
00:18:02,190 --> 00:18:06,030
Daardoor is het voor ons moeilijk om
ons veel van wat daar gebeurt voor te

309
00:18:06,030 --> 00:18:07,410
stellen, lijkt mij.

310
00:18:07,410 --> 00:18:10,650
Een andere moeilijkheid is om
te zien welke betekenis deze

311
00:18:10,650 --> 00:18:12,390
rituelen vandaag hebben.

312
00:18:12,390 --> 00:18:14,850
Het staat zo ver van ons af.

313
00:18:14,850 --> 00:18:18,570
Dierenoffers en de andere dingen die
bij de rituele godsdienst van de oudheid

314
00:18:18,570 --> 00:18:23,550
horen, staan heel ver af van onze
ervaring, maar ook van ons gevoel.

315
00:18:23,550 --> 00:18:27,390
De meesten van ons zouden het heel
onaangenaam vinden om bij zulke dingen

316
00:18:27,390 --> 00:18:28,770
betrokken te zijn.

317
00:18:28,770 --> 00:18:32,670
Ik zeg de meesten van ons, omdat de
meesten van ons waarschijnlijk in een

318
00:18:32,670 --> 00:18:34,710
stad of een buitenwijk wonen.

319
00:18:34,710 --> 00:18:38,430
Een boer, een veehouder die
voortdurend dieren doodt,

320
00:18:38,430 --> 00:18:42,030
zou hier eigenlijk niets
bijzonder onaangenaams aan vinden.

321
00:18:42,030 --> 00:18:46,410
Hoewel ik heb gehoord dat het zelfs mensen
die in slachthuizen werken aangrijpt,

322
00:18:46,410 --> 00:18:50,970
en dat ze hen daarom afwisselend dat
werk en ander werk moeten laten doen.

323
00:18:50,970 --> 00:18:54,870
Ze moeten af en toe een pauze
nemen, omdat het doden van de dieren

324
00:18:54,870 --> 00:18:59,610
en al dat bloederige, gewelddadige
gedoe mensen kennelijk aangrijpt.

325
00:18:59,610 --> 00:19:01,530
Dat zou ik me kunnen voorstellen.

326
00:19:01,530 --> 00:19:06,090
Als ik vroeger lesgaf over Leviticus, zei
ik altijd dat een van de waarden van het

327
00:19:06,090 --> 00:19:11,370
offer is dat het laat zien hoe
gewelddadig en weerzinwekkend de zonde is.

328
00:19:11,370 --> 00:19:13,830
Dat blijkt uit de
afschuwelijke maatregelen

329
00:19:13,830 --> 00:19:17,790
die in het offersysteem genomen
moesten worden om die te verhelpen.

330
00:19:17,790 --> 00:19:21,690
Ik had eens een man in mijn lessen
die op een boerderij was opgegroeid.

331
00:19:21,690 --> 00:19:26,130
Hij zei: ‘Je klinkt als een
echte stadsmens.’ En dat ben ik.

332
00:19:26,130 --> 00:19:28,590
Ik moet het toegeven, dat ben ik.

333
00:19:28,590 --> 00:19:31,110
Ik ben niet op een boerderij opgegroeid.

334
00:19:31,110 --> 00:19:32,970
Ik heb nooit een dier geslacht.

335
00:19:32,970 --> 00:19:35,610
Toen ik ongeveer op de
middelbare school zat,

336
00:19:35,610 --> 00:19:40,710
slachtte een vriend van me een konijn voor
een project van de jeugdorganisatie 4-H,

337
00:19:40,710 --> 00:19:42,630
en ik viel bijna flauw.

338
00:19:42,630 --> 00:19:46,770
Ik ben gestopt met biologie toen
ze regenwormen gingen ontleden.

339
00:19:46,770 --> 00:19:49,590
Ik houd er niet van om
dieren open te snijden.

340
00:19:49,590 --> 00:19:51,330
Ik vind het niet prettig.

341
00:19:51,330 --> 00:19:54,990
Maar dat komt gewoon doordat
ik zo beschut ben opgegroeid.

342
00:19:54,990 --> 00:19:59,010
Deze mensen leefden allemaal
in een agrarische samenleving.

343
00:19:59,010 --> 00:20:01,950
Dieren doden was voor
hen niet zo ongewoon.

344
00:20:01,950 --> 00:20:05,370
Toch neemt het feit dat iemand
eraan gewend raakt niet weg dat het

345
00:20:05,370 --> 00:20:06,930
iets vreemds is.

346
00:20:06,930 --> 00:20:11,910
Je brengt een onschuldig dier, een klein
geitje of een klein lammetje of een kalf

347
00:20:11,910 --> 00:20:15,030
of zoiets, en je snijdt het de keel door.

348
00:20:15,030 --> 00:20:20,490
En de vogels: je draait de vogels
de kop af en je scheurt ze uiteen.

349
00:20:20,490 --> 00:20:22,650
Het is behoorlijk gewelddadig.

350
00:20:22,650 --> 00:20:25,890
Het is behoorlijk akelig. Nou en?

351
00:20:25,890 --> 00:20:27,510
We raken eraan gewend.

352
00:20:27,510 --> 00:20:31,470
Ik ben er niet aan gewend geraakt, maar
mensen doen dat soort dingen al sinds

353
00:20:31,470 --> 00:20:36,090
mensenheugenis, als ze kippen
plukken om op te eten, enzovoort.

354
00:20:36,090 --> 00:20:40,950
Maar als je erover nadenkt: dat levende
wezen dat zijn bloed geeft en zijn leven

355
00:20:40,950 --> 00:20:45,930
geeft, terwijl het volkomen onschuldig is,
dat blijft voor het dier iets behoorlijk

356
00:20:45,930 --> 00:20:50,910
gewelddadigs en behoorlijk hards,
hoe gewend iemand er ook aan raakt.

357
00:20:50,910 --> 00:20:55,290
Wij zouden het vaak heel moeilijk, heel
onaangenaam vinden om dit soort offers

358
00:20:55,290 --> 00:20:57,210
te brengen, enzovoort.

359
00:20:57,210 --> 00:21:01,830
Dat geldt vooral voor degenen onder
ons die in de stad zijn opgegroeid.

360
00:21:01,830 --> 00:21:06,510
En we zien niet wat het vandaag met ons te
maken heeft, omdat wij dat toch niet doen.

361
00:21:06,510 --> 00:21:13,950
Je leest Leviticus en je leest bladzijde
na bladzijde na bladzijde met rituelen

362
00:21:13,950 --> 00:21:17,010
waarvan je weet dat je ze
nooit hoeft uit te voeren.

363
00:21:17,010 --> 00:21:18,750
Je zult dit nooit doen.

364
00:21:18,750 --> 00:21:20,430
En je zou het ook niet willen.

365
00:21:20,430 --> 00:21:22,290
Dus dat is een moeilijkheid.

366
00:21:22,290 --> 00:21:27,810
Het lijkt gewoon ver van ons af te staan,
wat onze cultuur en onze ervaring betreft.

367
00:21:27,810 --> 00:21:30,390
Een andere moeilijkheid
is, zoals ik al zei,

368
00:21:30,390 --> 00:21:35,190
dat we het moeilijk vinden om Gods
oordeel over bepaalde zaken aan te voelen.

369
00:21:35,190 --> 00:21:37,890
Een man ter dood brengen die God lastert,

370
00:21:37,890 --> 00:21:41,910
twee priesters die onder het
oordeel van God helemaal verbranden

371
00:21:41,910 --> 00:21:47,010
omdat ze reukwerk offerden met de
verkeerde kolen: dat is behoorlijk streng.

372
00:21:47,010 --> 00:21:51,750
In Leviticus worden heel wat misdrijven
genoemd waarop de doodstraf staat,

373
00:21:51,750 --> 00:21:55,410
waarvan wij misschien denken:
‘Nou, dat zijn slechte dingen,

374
00:21:55,410 --> 00:21:57,690
maar verdienen ze werkelijk de dood?’

375
00:21:57,690 --> 00:22:01,590
En dus kunnen we niet altijd helemaal
met het boek Leviticus meevoelen,

376
00:22:01,590 --> 00:22:03,990
in elk geval niet van nature.

377
00:22:03,990 --> 00:22:07,230
Mijn mening is deze: als
we merken dat wij niet op

378
00:22:07,230 --> 00:22:12,570
één lijn zitten met wat Gods Woord zegt,
dan ligt het probleem niet bij Gods Woord.

379
00:22:12,570 --> 00:22:17,190
Wij zijn het die veranderd moeten worden
door de vernieuwing van ons denken.

380
00:22:17,190 --> 00:22:19,710
En word niet aan deze wereld gelijkvormig,

381
00:22:19,710 --> 00:22:23,010
maar word veranderd door de
vernieuwing van uw gezindheid

382
00:22:23,010 --> 00:22:25,890
om te kunnen onderscheiden wat de goede,

383
00:22:25,890 --> 00:22:29,250
welbehaaglijke en
volmaakte wil van God is.

384
00:22:29,250 --> 00:22:32,790
Dat betekent niet dat we een
geestesgesteldheid moeten ontwikkelen

385
00:22:32,790 --> 00:22:37,290
waarin we eropuit willen gaan om
echtbrekers te doden en homoseksuelen te

386
00:22:37,290 --> 00:22:40,590
doden en heksen te doden, enzovoort.

387
00:22:40,590 --> 00:22:41,790
Dat stel ik niet voor.

388
00:22:41,790 --> 00:22:45,870
Ik denk dat God hen ook niet
graag doodde. De Bijbel zegt:

389
00:22:45,870 --> 00:22:50,670
Zeg tegen hen: Zo waar Ik
leef, spreekt de Heere HEERE,

390
00:22:50,670 --> 00:22:53,670
Ik vind geen vreugde in
de dood van de goddeloze,

391
00:22:53,670 --> 00:22:57,930
maar daarin dat de goddeloze zich
bekeert van zijn weg en leeft!

392
00:22:57,930 --> 00:23:02,850
Bekeer u, bekeer u van uw slechte
wegen, want waarom zou u sterven,

393
00:23:02,850 --> 00:23:04,350
huis van Israël?

394
00:23:04,350 --> 00:23:07,410
Het gaat erom te begrijpen
wat rechtvaardigheid is en

395
00:23:07,410 --> 00:23:09,210
wat gerechtigheid is.

396
00:23:09,210 --> 00:23:13,530
Het is niet de vraag of we eropuit
willen gaan om de wet te handhaven of als

397
00:23:13,530 --> 00:23:14,910
beul op te treden.

398
00:23:14,910 --> 00:23:20,250
Het is alleen de vraag of we erkennen dat
sommige dingen gruwelijke misdrijven zijn.

399
00:23:20,250 --> 00:23:22,890
En wanneer we ontdekken
dat God de doodstraf heeft

400
00:23:22,890 --> 00:23:26,850
bevolen voor bepaalde dingen waarvan
wij niet zouden hebben gedacht dat ze de

401
00:23:26,850 --> 00:23:30,330
doodstraf verdienen, moeten
we niet denken: ‘Nou,

402
00:23:30,330 --> 00:23:33,210
hoe gaat God Zichzelf
hierin rechtvaardigen?’

403
00:23:33,210 --> 00:23:38,190
We moeten onszelf afvragen: ‘Nou, hoe
rechtvaardigen wij onszelf als wij

404
00:23:38,190 --> 00:23:39,630
het anders zien?’

405
00:23:39,630 --> 00:23:43,230
Omdat Gods wet volmaakt
en goed en waar is,

406
00:23:43,230 --> 00:23:47,310
zou het ons iets moeten zeggen wanneer
we zien dat God een bepaalde straf

407
00:23:47,310 --> 00:23:49,530
aan een bepaalde daad verbindt.

408
00:23:49,530 --> 00:23:53,730
Het zou ons iets moeten zeggen over
de ernst van de daad die op die manier

409
00:23:53,730 --> 00:23:55,230
bestraft moet worden.

410
00:23:55,230 --> 00:23:59,250
Gods wet onderwijst ons in
wat rechtvaardig en goed is.

411
00:23:59,250 --> 00:24:03,270
En hoewel wij niet degenen zijn die
eropuit gaan om mensen die deze dingen

412
00:24:03,270 --> 00:24:07,050
doen ter dood te brengen, en dat
zelfs niet zouden willen zijn,

413
00:24:07,050 --> 00:24:11,790
geven deze bepalingen ons een juist
beeld van hoe slecht bepaalde dingen zijn

414
00:24:11,790 --> 00:24:14,790
waaraan we anders misschien
gewend zouden zijn geraakt.

415
00:24:14,790 --> 00:24:18,750
Zoals ik al zei, wij zijn er niet
aan gewend om dieren te doden,

416
00:24:18,750 --> 00:24:22,950
maar we zouden eraan kunnen wennen als
we op een veehouderij of een boerderij

417
00:24:22,950 --> 00:24:25,530
woonden of in een slachthuis werkten.

418
00:24:25,530 --> 00:24:27,990
We zouden er ongevoelig
voor kunnen worden.

419
00:24:27,990 --> 00:24:31,710
Maar als je er een beetje afstand van
neemt en je bent er niet aan gewend,

420
00:24:31,710 --> 00:24:35,010
dan denk je: ‘Dat lijkt
toch wel gewelddadig.

421
00:24:35,010 --> 00:24:36,690
Dat lijkt toch wel naar.

422
00:24:36,690 --> 00:24:38,430
Dat lijkt behoorlijk hard.’

423
00:24:38,430 --> 00:24:40,110
Maar je kunt eraan wennen.

424
00:24:40,110 --> 00:24:42,690
En hetzelfde geldt voor veel zonden.

425
00:24:42,690 --> 00:24:46,170
We wennen eraan, we
worden er ongevoelig voor.

426
00:24:46,170 --> 00:24:50,130
Maar wat de wet duidelijk
maakt, is hoe kwaad de zonde is.

427
00:24:50,130 --> 00:24:54,150
De buitengewone zondigheid van de
zonde, zouden we kunnen zeggen,

428
00:24:54,150 --> 00:24:57,090
wordt zichtbaar in de
oordelen die God brengt.

429
00:24:57,090 --> 00:25:01,050
En wanneer we merken dat we niet
kunnen meevoelen met Gods oordelen,

430
00:25:01,050 --> 00:25:05,130
moeten we beseffen dat wij degenen zijn
die het contact met de werkelijkheid kwijt

431
00:25:05,130 --> 00:25:06,990
zijn, niet God.

432
00:25:06,990 --> 00:25:10,050
God is het contact met de
werkelijkheid niet kwijt.

433
00:25:10,050 --> 00:25:14,010
Hij weet wat de rechtvaardige
straf is voor bepaalde daden.

434
00:25:14,010 --> 00:25:20,010
Wanneer de straf vanuit ons gezichtspunt
extreem of hard of buitensporig lijkt,

435
00:25:20,010 --> 00:25:24,450
betekent dat dat we de ernst hebben
onderschat van het specifieke misdrijf

436
00:25:24,450 --> 00:25:27,150
waarvoor zulke straffen
zijn voorgeschreven.

437
00:25:27,150 --> 00:25:31,890
Maar deze moeilijkheden horen wel
bij de studie van het boek Leviticus.

438
00:25:31,890 --> 00:25:36,270
Als we deze moeilijkheden onderkennen,
moeten we beseffen dat ze voortkomen uit

439
00:25:36,270 --> 00:25:41,970
tekortkomingen in ons eigen vermogen om
mee te voelen en in onze eigen ervaringen,

440
00:25:41,970 --> 00:25:43,650
en niet uit problemen met God.

441
00:25:43,650 --> 00:25:48,030
Wanneer we deze dingen lezen, mogen we
blij zijn dat dit niet de manier is waarop

442
00:25:48,030 --> 00:25:52,230
wij vandaag onze aanbidding
vormgeven, dat dit veranderd is.

443
00:25:52,230 --> 00:25:56,310
Er is een nieuw verbond, en deze
handelingen zijn niet langer vereist,

444
00:25:56,310 --> 00:25:59,070
maar we kunnen er nog
steeds lessen uit trekken.

445
00:25:59,070 --> 00:26:04,830
Bedenk dat Paulus dit zei in 2
Timotheus hoofdstuk 3, vers 16 en 17.

446
00:26:04,830 --> 00:26:08,730
In 2 Timotheus 3:16 en 17 staat:

447
00:26:08,730 --> 00:26:12,330
En Paulus bedoelt de Schrift
van het Oude Testament.

448
00:26:12,330 --> 00:26:17,850
Hij heeft geen nieuwtestamentische Schrift
waarnaar hij kan verwijzen. Hij zegt:

449
00:26:17,850 --> 00:26:22,650
Heel de Schrift is door God ingegeven
en is nuttig om daarmee te onderwijzen,

450
00:26:22,650 --> 00:26:26,850
te weerleggen, te verbeteren en op
te voeden in de rechtvaardigheid,

451
00:26:26,850 --> 00:26:30,510
opdat de mens die God
toebehoort, volmaakt zou zijn,

452
00:26:30,510 --> 00:26:33,570
tot elk goed werk volkomen toegerust.

453
00:26:33,570 --> 00:26:38,550
En hij zei dat die in haar geheel
nuttig is voor de christen. Waarvoor?

454
00:26:38,550 --> 00:26:43,050
Toen Paulus aan heel de Schrift dacht,
waarmee hij het Oude Testament bedoelde,

455
00:26:43,050 --> 00:26:48,450
had hij zeker ook de wet in gedachten,
evenals de profeten en de andere delen.

456
00:26:48,450 --> 00:26:53,190
Hij zei dat deze dingen nuttig zijn
voor christenen om ons te onderrichten,

457
00:26:53,190 --> 00:26:56,370
ons te onderwijzen, ons te corrigeren, om

458
00:26:56,370 --> 00:26:59,430
hopelijk te veranderen
waar we gevoelig voor zijn,

459
00:26:59,430 --> 00:27:02,610
zodat we veranderd zouden
worden, zodat we zouden worden:

460
00:27:02,610 --> 00:27:05,850
En word niet aan deze wereld gelijkvormig,

461
00:27:05,850 --> 00:27:09,270
maar word veranderd door de
vernieuwing van uw gezindheid

462
00:27:09,270 --> 00:27:11,850
om te kunnen onderscheiden wat de goede,

463
00:27:11,850 --> 00:27:14,790
welbehaaglijke en
volmaakte wil van God is.

464
00:27:14,790 --> 00:27:19,530
Het is duidelijk dat de leringen van
Jezus ons in sommige opzichten voor

465
00:27:19,530 --> 00:27:24,690
nog grotere uitdagingen stellen, omdat
Hij de lat voor ons hoger legt en de

466
00:27:24,690 --> 00:27:26,610
eisen zwaarder maakt.

467
00:27:26,610 --> 00:27:29,430
Aan de andere kant
vinden we Zijn onderwijs

468
00:27:29,430 --> 00:27:34,290
vaak gemakkelijker te aanvaarden, omdat
Hij er geen voorstander van lijkt te zijn

469
00:27:34,290 --> 00:27:39,150
om de vrouw die op overspel betrapt
is te doden, en dat soort dingen.

470
00:27:39,150 --> 00:27:43,830
We merken dat we in veel gevallen
gemakkelijker met Jezus kunnen meevoelen.

471
00:27:43,830 --> 00:27:49,590
Maar waar het om gaat, is dat Jezus het in
werkelijkheid niet oneens was met de wet.

472
00:27:49,590 --> 00:27:54,030
Sterker nog, wat dacht Jezus
over juist die kwestie van het

473
00:27:54,030 --> 00:27:58,230
stenigen van een overspelige
vrouw, wat de wet voorschreef?

474
00:27:58,230 --> 00:28:04,110
In Johannes hoofdstuk 8 brachten ze een
vrouw bij Hem die op overspel betrapt was.

475
00:28:04,110 --> 00:28:05,490
Ze zeiden:

476
00:28:05,490 --> 00:28:08,550
Mozes heeft gezegd dat
we haar moeten stenigen.

477
00:28:08,550 --> 00:28:09,810
Wat zegt U?

478
00:28:09,810 --> 00:28:14,250
Nu zei Jezus niet: ‘Mozes zat
er op dat punt helemaal naast.

479
00:28:14,250 --> 00:28:17,730
Mozes was gewoon te streng.’ Hij zegt:

480
00:28:17,730 --> 00:28:22,770
En toen zij Hem dit bleven vragen,
richtte Hij Zich op en zei tegen hen:

481
00:28:22,770 --> 00:28:27,510
Wie van u zonder zonde is, laat die
als eerste de steen op haar werpen.

482
00:28:27,510 --> 00:28:29,190
Wat zegt dat nu eigenlijk?

483
00:28:29,190 --> 00:28:34,530
Het zegt eigenlijk: ‘Goed, haar stenigen
lijkt inderdaad het juiste om te doen.

484
00:28:34,530 --> 00:28:36,450
Dus wie gaat het doen?

485
00:28:36,450 --> 00:28:39,090
Ga je gang en gooi de eerste steen.’

486
00:28:39,090 --> 00:28:43,170
We zouden kunnen zeggen dat Jezus daarmee
het stenigen van overspelige vrouwen

487
00:28:43,170 --> 00:28:46,350
afschafte, en misschien
deed Hij dat inderdaad.

488
00:28:46,350 --> 00:28:50,190
Maar Zijn uitspraak veronderstelt dat
als iemand bevoegd was om die eerste

489
00:28:50,190 --> 00:28:52,590
steen te gooien, het ook moest gebeuren.

490
00:28:52,590 --> 00:28:56,370
Wat zij had gedaan, verdient
wat Mozes voorschreef.

491
00:28:56,370 --> 00:29:00,570
Maar iedereen in de menigte had
dingen gedaan die straf verdienden.

492
00:29:00,570 --> 00:29:04,890
Dus het zou nogal huichelachtig zijn
als iemand zichzelf tot beul maakte,

493
00:29:04,890 --> 00:29:06,270
leek Hij te bedoelen.

494
00:29:06,270 --> 00:29:09,810
Maar Hij deed niets af aan
de ernst van haar misdrijf.

495
00:29:09,810 --> 00:29:13,470
Als Hij dat had gewild, had Hij
de eerste steen kunnen gooien,

496
00:29:13,470 --> 00:29:17,670
aangezien Hij niet gezondigd had,
maar Hij koos ervoor dat niet te doen.

497
00:29:17,670 --> 00:29:21,870
Hij koos ervoor in plaats
daarvan barmhartigheid te tonen.

498
00:29:21,870 --> 00:29:26,070
Maar Hij heeft nooit aangegeven dat
het stenigen van een overspelige vrouw

499
00:29:26,070 --> 00:29:28,050
geen passende straf was.

500
00:29:28,050 --> 00:29:31,290
Voor zover ik weet, was
Hij het er niet mee oneens,

501
00:29:31,290 --> 00:29:34,770
maar Hij ging erbovenuit
door barmhartigheid te tonen.

502
00:29:34,770 --> 00:29:39,150
Zo ging Jezus ook op dit onderwerp
in de Bergrede in, toen Hij zei:

503
00:29:39,150 --> 00:29:45,150
U hebt gehoord dat er gezegd is:
Oog voor oog en tand voor tand.

504
00:29:45,150 --> 00:29:50,190
Dit staat in de wet, in
Leviticus enzovoort. Jezus zei:

505
00:29:50,190 --> 00:29:54,330
Ik zeg u echter dat u geen
weerstand moet bieden aan de boze;

506
00:29:54,330 --> 00:29:58,470
maar wie u op de rechterwang
slaat, keer hem ook de andere toe;

507
00:29:58,470 --> 00:29:59,250
Maar:

508
00:29:59,250 --> 00:30:04,590
als iemand je op je ene wang slaat,
keer dan je andere wang toe, Enzovoort.

509
00:30:04,590 --> 00:30:09,210
Jezus schafte de wet niet af en
was het er ook niet mee oneens:

510
00:30:09,210 --> 00:30:11,910
oog om oog en tand om tand.

511
00:30:11,910 --> 00:30:14,250
Die wet was aan de rechters gegeven.

512
00:30:14,250 --> 00:30:17,190
Dat waren de regels voor
de strafrechtspraak.

513
00:30:17,190 --> 00:30:21,750
Jezus kwam geen alternatief stelsel
voor de strafrechtspraak aanbieden.

514
00:30:21,750 --> 00:30:27,030
Hij zei niet: ‘Van nu af aan moeten de
rechters die regels niet meer gebruiken;

515
00:30:27,030 --> 00:30:29,730
ze moeten deze andere regels gebruiken.’

516
00:30:29,730 --> 00:30:32,550
Want Jezus richtte Zich niet tot rechters.

517
00:30:32,550 --> 00:30:35,910
Hij richtte Zich tot
Zijn discipelen. Hij zei:

518
00:30:35,910 --> 00:30:38,850
Als iemand je slaat, keer
dan je andere wang toe.

519
00:30:38,850 --> 00:30:42,990
Met andere woorden, ja, de
wet zegt inderdaad dat als

520
00:30:42,990 --> 00:30:47,430
iemand je op de ene wang slaat, je
die persoon voor de rechter kunt dagen

521
00:30:47,430 --> 00:30:51,630
en dat de rechter je zal toestaan
die persoon op de ene wang te slaan.

522
00:30:51,630 --> 00:30:53,010
En dat is:

523
00:30:53,010 --> 00:30:56,190
oog om oog, tand om tand.

524
00:30:56,190 --> 00:30:58,710
Dat is wat de rechtbanken zouden toestaan.

525
00:30:58,710 --> 00:31:03,270
Maar je hoeft geen genoegdoening te
zoeken bij de rechtbank. Je kunt vergeven.

526
00:31:03,270 --> 00:31:07,470
Je kunt het onrecht dat je wordt
aangedaan gewoon verdragen, toch?

527
00:31:07,470 --> 00:31:11,730
Met andere woorden, Jezus
zei niet dat oog om oog,

528
00:31:11,730 --> 00:31:15,750
tand om tand een onrechtvaardige
wet is die veranderd moet worden.

529
00:31:15,750 --> 00:31:19,410
Hij gaf er geen enkele blijk van
dat Hij het er niet mee eens was.

530
00:31:19,410 --> 00:31:25,770
Hij wees Zijn discipelen eenvoudig op het
volgende: dit is inderdaad de wetgeving.

531
00:31:25,770 --> 00:31:30,510
Rechters moeten misdadigers die voor hen
worden gebracht op die manier bestraffen.

532
00:31:30,510 --> 00:31:34,590
Maar jij hoeft als slachtoffer de zaak
helemaal niet voor de rechter te brengen.

533
00:31:34,590 --> 00:31:38,190
Als iemand je slaat, laat hem
je dan nog een keer slaan.

534
00:31:38,190 --> 00:31:40,350
Je hoeft er geen zaak van te maken.

535
00:31:40,350 --> 00:31:44,550
Maar als het voor de rechter kwam,
dan is er beslist niets rechtvaardiger

536
00:31:44,550 --> 00:31:46,770
dan een gelijkwaardige vergelding:

537
00:31:46,770 --> 00:31:53,130
Maar als er wel dodelijk letsel is, moet
u geven leven voor leven, oog voor oog,

538
00:31:53,130 --> 00:31:59,010
tand voor tand, hand voor hand, voet
voor voet, brandwond voor brandwond,

539
00:31:59,010 --> 00:32:02,190
wond voor wond, striem voor striem.

540
00:32:02,190 --> 00:32:05,730
We zien dus nergens dat Jezus
kritiek heeft op de rechtvaardigheid

541
00:32:05,730 --> 00:32:06,750
van deze wetten.

542
00:32:06,750 --> 00:32:11,310
Hij brengt eenvoudig een nieuwe
orde, die ruimte biedt voor genade,

543
00:32:11,310 --> 00:32:16,770
die ruimte biedt voor vergeving, die Zijn
discipelen aanmoedigt om dezelfde genade

544
00:32:16,770 --> 00:32:20,850
en vergeving te tonen die
God door Christus aanbiedt.

545
00:32:20,850 --> 00:32:24,450
Daarom zien we in het Nieuwe
Testament niet dezelfde hardheid

546
00:32:24,450 --> 00:32:29,130
en dezelfde vergelding enzovoort
die de wet lijkt toe te staan.

547
00:32:29,130 --> 00:32:32,430
Maar bedenk wel dat er nog
steeds rechtbanken zijn,

548
00:32:32,430 --> 00:32:36,810
en Jezus is niet gekomen om het
burgerlijk bestuur af te schaffen.

549
00:32:36,810 --> 00:32:42,210
Jezus is niet gekomen om te zeggen:
‘Voortaan hebben we hier gewoon anarchie,

550
00:32:42,210 --> 00:32:46,110
en laat iedereen maar doen wat
goed is in zijn eigen ogen.’

551
00:32:46,110 --> 00:32:50,310
Dat zou misschien prima zijn als
iedereen een godvruchtig mens was.

552
00:32:50,310 --> 00:32:55,470
Maar als er veel misdadigers rondlopen, is
het niet liefdevol om een samenleving in

553
00:32:55,470 --> 00:32:59,610
te richten die geen enkele
mogelijkheid heeft om te voorkomen dat

554
00:32:59,610 --> 00:33:02,070
misdadigers slachtoffers maken.

555
00:33:02,070 --> 00:33:05,070
De rechtbanken zijn er
nog steeds om dat te doen.

556
00:33:05,070 --> 00:33:07,950
Jezus heeft nooit tegen
de rechters gezegd:

557
00:33:07,950 --> 00:33:11,790
Ik zeg u echter dat u geen
weerstand moet bieden aan de boze;

558
00:33:11,790 --> 00:33:16,110
maar wie u op de rechterwang
slaat, keer hem ook de andere toe;

559
00:33:16,110 --> 00:33:19,110
Wanneer een moordenaar voor
jouw rechtbank wordt gebracht

560
00:33:19,110 --> 00:33:22,830
en jij degene bent die de
samenleving moet beschermen tegen

561
00:33:22,830 --> 00:33:27,570
toekomstige misdaden van die man, keer
je niet zomaar de andere wang toe.

562
00:33:27,570 --> 00:33:29,730
Dat is niet wat rechtbanken doen.

563
00:33:29,730 --> 00:33:31,710
Daar zijn rechtbanken niet voor.

564
00:33:31,710 --> 00:33:37,230
Dat is wat christenen doen in hun omgang
met mensen die hun vijandig gezind zijn.

565
00:33:37,230 --> 00:33:40,470
We moeten de dingen dus in het
juiste perspectief plaatsen.

566
00:33:40,470 --> 00:33:45,810
Israël had zowel een burgerlijk bestuur
als een gemeenschap die God aanbad.

567
00:33:45,810 --> 00:33:49,710
En de wetten van Leviticus geven
hun leiding bij hun aanbidding

568
00:33:49,710 --> 00:33:53,190
en bij hun burgerlijke
organisatie als samenleving.

569
00:33:53,190 --> 00:33:58,291
Daarom geven ze aanwijzingen — en voor
zover wij weten heel goede aanwijzingen —

570
00:33:58,291 --> 00:34:01,230
aan de rechters en aan
degenen die regeren,

571
00:34:01,230 --> 00:34:04,950
over hoe ze misdadigers moeten
bestraffen en dergelijke.

572
00:34:04,950 --> 00:34:08,970
De voornaamste boodschap van het
boek is de heiligheid van God.

573
00:34:08,970 --> 00:34:12,990
De uitspraak in Leviticus 11
wordt ook door Petrus aangehaald

574
00:34:12,990 --> 00:34:15,630
als iets wat eveneens
voor de christen geldt.

575
00:34:15,630 --> 00:34:20,970
In hoofdstuk 11 van Leviticus,
vers 44 en 45, staat:

576
00:34:20,970 --> 00:34:24,150
want Ik ben de HEERE, uw God.

577
00:34:24,150 --> 00:34:28,770
U moet zich heiligen en heilig
zijn, want Ik ben heilig.

578
00:34:28,770 --> 00:34:32,910
U mag uzelf niet verontreinigen met
al de kruipende dieren die zich over

579
00:34:32,910 --> 00:34:34,770
de aarde voortbewegen.

580
00:34:34,770 --> 00:34:39,450
Want Ik ben de HEERE, Die u uit het
land Egypte heeft laten vertrekken,

581
00:34:39,450 --> 00:34:41,970
opdat Ik u tot een God ben.

582
00:34:41,970 --> 00:34:45,510
U moet heilig zijn, want Ik ben heilig.

583
00:34:45,510 --> 00:34:46,230
of:

584
00:34:46,230 --> 00:34:48,930
Ik ben Jahweh, jullie God.

585
00:34:48,930 --> 00:34:53,970
Daarom moeten jullie je heiligen
en heilig zijn, want Ik ben heilig.

586
00:34:53,970 --> 00:34:57,570
Jullie moeten heilig
zijn, want Ik ben heilig.

587
00:34:57,570 --> 00:35:02,250
Hij zegt het ook in hoofdstuk
19, vers 2. Daar staat:

588
00:35:02,250 --> 00:35:06,750
Spreek tot heel de gemeenschap van
de Israëlieten, en zeg tegen hen:

589
00:35:06,750 --> 00:35:12,510
Heilig moet u zijn, want Ik,
de HEERE, uw God, ben heilig.

590
00:35:12,510 --> 00:35:16,050
Petrus haalt dat dus aan als iets
wat nog steeds relevant is voor

591
00:35:16,050 --> 00:35:17,850
ons als christenen.

592
00:35:17,850 --> 00:35:20,190
Dat kunnen we maar beter
in gedachten houden,

593
00:35:20,190 --> 00:35:23,190
want dit is de centrale
boodschap van Leviticus.

594
00:35:23,190 --> 00:35:25,950
Als Petrus zegt dat het
nog steeds voor ons geldt,

595
00:35:25,950 --> 00:35:28,230
dan kunnen we maar beter weten hoe deze

596
00:35:28,230 --> 00:35:31,830
boodschap van toepassing is op
een nieuwtestamentische gemeente.

597
00:35:31,830 --> 00:35:37,170
In 1 Petrus, hoofdstuk 1,
staat in vers 15 en 16:

598
00:35:37,170 --> 00:35:40,830
Maar zoals Hij Die u
geroepen heeft, heilig is,

599
00:35:40,830 --> 00:35:46,650
word zo ook zelf heilig in heel uw
levenswandel, want er staat geschreven:

600
00:35:46,650 --> 00:35:49,650
Wees heilig, want Ik ben heilig.

601
00:35:49,650 --> 00:35:54,750
We zien dus dat Petrus Leviticus aanhaalt
als een leidraad voor heel ons gedrag.

602
00:35:54,750 --> 00:35:56,490
omdat Leviticus zegt:

603
00:35:56,490 --> 00:36:00,030
Wees heilig, Ik ben heilig, zegt God.

604
00:36:00,030 --> 00:36:04,830
De heilige God is dus nog steeds de
heilige God, ook in het nieuwe verbond.

605
00:36:04,830 --> 00:36:08,190
En de heilige God verwacht nog
steeds van Zijn volk dat het Zijn

606
00:36:08,190 --> 00:36:09,870
eigen gedrag benadert.

607
00:36:09,870 --> 00:36:12,810
Dat is eigenlijk de verplichting
van de hele schepping:

608
00:36:12,810 --> 00:36:16,230
de heerlijkheid en het karakter
van de Schepper weerspiegelen.

609
00:36:16,230 --> 00:36:19,770
Van degenen die daadwerkelijk vanuit
de opstand weer naar Zijn kant zijn

610
00:36:19,770 --> 00:36:23,130
overgelopen, wordt dus
verwacht dat ze dat doen.

611
00:36:23,130 --> 00:36:27,570
Alle mensen zullen geoordeeld worden
naar de vraag of ze dat wel of niet doen,

612
00:36:27,570 --> 00:36:30,810
maar het grootste deel van
de wereld is in opstand.

613
00:36:30,810 --> 00:36:34,830
Christenen zijn per definitie de
mensen die de opstand hebben opgegeven

614
00:36:34,830 --> 00:36:37,350
en naar Zijn kant zijn overgelopen.

615
00:36:37,350 --> 00:36:40,710
Daarom is onze
taakomschrijving, onze taak,

616
00:36:40,710 --> 00:36:43,830
onze opdracht om heilig te zijn zoals Hij.

617
00:36:43,830 --> 00:36:46,950
De nadruk op heiligheid blijkt
bijvoorbeeld uit het feit

618
00:36:46,950 --> 00:36:48,510
dat de uitspraak:

619
00:36:48,510 --> 00:36:50,730
Ik ben Jahweh — soms:

620
00:36:50,730 --> 00:36:55,170
Ik ben Jahweh, jullie
God — 45 keer voorkomt.

621
00:36:55,170 --> 00:37:00,030
Het woord ‘heiligheid’, of ‘heilig’,
of afleidingen van dat woord,

622
00:37:00,030 --> 00:37:03,030
komt 131 keer voor in Leviticus.

623
00:37:03,030 --> 00:37:08,850
Interessant genoeg komen het woord
‘rein’ of ‘onrein’ of ‘reinheid’,

624
00:37:08,850 --> 00:37:14,790
of die afleidingen van dat begrip,
186 keer voor in Leviticus.

625
00:37:14,790 --> 00:37:21,870
Rein zijn, heilig zijn, erkennen dat
Jahweh, de heilige God, jouw God is:

626
00:37:21,870 --> 00:37:24,930
dat wordt werkelijk heel
nadrukkelijk herhaald.

627
00:37:24,930 --> 00:37:28,290
Je vindt uiteraard veel
herhaling van deze uitspraken.

628
00:37:28,290 --> 00:37:33,930
Als je 27 hoofdstukken hebt, en Hij
in die hoofdstukken 45 keer zegt:

629
00:37:33,930 --> 00:37:40,410
Ik ben Jahweh, jullie God, en Hij
131 keer het woord ‘heilig’ gebruikt

630
00:37:40,410 --> 00:37:45,150
of iets wat daarmee overeenkomt, dan
komen deze begrippen wel heel vaak voor

631
00:37:45,150 --> 00:37:47,250
in een boek van deze lengte.

632
00:37:47,250 --> 00:37:51,750
Elk boek heeft zijn achtergrond, en dit
boek speelt zich af in een bepaalde tijd

633
00:37:51,750 --> 00:37:53,730
en op een bepaalde plaats.

634
00:37:53,730 --> 00:37:57,270
Toch is het eigenlijk geen boek
met historische informatie,

635
00:37:57,270 --> 00:38:00,090
behalve in de twee
verhalen die het vertelt.

636
00:38:00,090 --> 00:38:04,290
Maar er is een geografische plaats
die herhaaldelijk wordt genoemd,

637
00:38:04,290 --> 00:38:06,990
en dat is bij de berg Sinaï.

638
00:38:06,990 --> 00:38:12,750
Vier keer wordt ons verteld dat deze
wetten bij de berg Sinaï werden gegeven.

639
00:38:12,750 --> 00:38:16,890
Nu, de tabernakel werd
opgericht nadat de Israëlieten

640
00:38:16,890 --> 00:38:20,850
ongeveer hoeveel maanden bij
de berg Sinaï waren geweest?

641
00:38:20,850 --> 00:38:24,270
Ze waren toen ongeveer elf
maanden uit Egypte weg,

642
00:38:24,270 --> 00:38:27,690
en ik denk dat ze waarschijnlijk
negen van die maanden bij de berg

643
00:38:27,690 --> 00:38:30,630
Sinaï waren geweest, zoiets.

644
00:38:30,630 --> 00:38:33,150
Veel langer zijn ze daar niet gebleven.

645
00:38:33,150 --> 00:38:38,250
Er is dus maar een korte periode waarin
dit bij de berg Sinaï gegeven kan zijn,

646
00:38:38,250 --> 00:38:41,250
en het was terwijl ze
nog bij de Sinaï waren.

647
00:38:41,250 --> 00:38:45,030
In hoofdstuk 7, vers 38, staat:

648
00:38:45,030 --> 00:38:48,630
die de HEERE Mozes
gebood op de berg Sinaï,

649
00:38:48,630 --> 00:38:51,690
op de dag dat Hij de
Israëlieten gebood om hun

650
00:38:51,690 --> 00:38:56,130
offergaven voor de HEERE in de
woestijn Sinaï aan te bieden.

651
00:38:56,130 --> 00:39:02,310
Er zijn nog drie andere plaatsen —
hoofdstuk 25, vers 1, hoofdstuk 26,

652
00:39:02,310 --> 00:39:09,810
vers 46, en hoofdstuk 27, vers 34
— die vermelden dat de berg Sinaï

653
00:39:09,810 --> 00:39:12,030
de plaats was waar dit gegeven werd.

654
00:39:12,030 --> 00:39:16,170
Wat de tijd betreft, wordt er niet
veel over een bepaalde datum gezegd,

655
00:39:16,170 --> 00:39:20,070
behalve in hoofdstuk
9, vers 1, waar staat:

656
00:39:20,070 --> 00:39:24,510
Het gebeurde op de achtste dag dat
Mozes Aäron en zijn zonen bij zich riep,

657
00:39:24,510 --> 00:39:26,550
met de oudsten van Israël.

658
00:39:26,550 --> 00:39:30,690
Dat is de enige dag die specifiek wordt
genoemd als iets wat je op een kalender

659
00:39:30,690 --> 00:39:32,370
zou kunnen aangeven.

660
00:39:32,370 --> 00:39:37,830
De achtste dag is blijkbaar de achtste
dag nadat de tabernakel was opgericht.

661
00:39:37,830 --> 00:39:41,910
Er was een periode van zeven dagen
waarin de priesters werden gewijd,

662
00:39:41,910 --> 00:39:44,850
en op de achtste dag ging alles van start.

663
00:39:44,850 --> 00:39:48,570
De tabernakel ging als het
ware open voor de aanbidding.

664
00:39:48,570 --> 00:39:52,410
Dat is de enige tijdsaanduiding
die in het boek wordt gegeven.

665
00:39:52,410 --> 00:39:56,130
Ondanks de moeilijkheden die het
voor een moderne lezer oplevert,

666
00:39:56,130 --> 00:39:59,250
heeft het boek wel blijvende
waarde voor een christen.

667
00:39:59,250 --> 00:40:02,070
Dat moeten we weten als
we het gaan bestuderen,

668
00:40:02,070 --> 00:40:06,210
want het kost enige energie om
een boek als dit te bestuderen.

669
00:40:06,210 --> 00:40:09,810
Je moet bereid zijn er tijd
en aandacht aan te besteden,

670
00:40:09,810 --> 00:40:13,530
en dat zullen we waarschijnlijk niet
doen tenzij we zien dat het voor ons

671
00:40:13,530 --> 00:40:15,150
enige waarde heeft.

672
00:40:15,150 --> 00:40:18,750
Het is de moeite waard, het
is de investering waard.

673
00:40:18,750 --> 00:40:23,130
Het eerste wat het biedt, is een
openbaring van het karakter van God,

674
00:40:23,130 --> 00:40:25,710
want Gods karakter verandert niet.

675
00:40:25,710 --> 00:40:29,910
God kan een nieuw verbond sluiten
dat het oude verbond vervangt,

676
00:40:29,910 --> 00:40:31,950
maar het is dezelfde God.

677
00:40:31,950 --> 00:40:37,350
Hij is nadat Hij het nieuwe verbond heeft
gesloten niet anders dan toen Hij het

678
00:40:37,350 --> 00:40:39,150
oude verbond sloot.

679
00:40:39,150 --> 00:40:44,250
Vaak denken mensen dat God in het oude
verbond een heel hardvochtig, gemeen,

680
00:40:44,250 --> 00:40:46,530
knorrig iemand met een kort lontje was.

681
00:40:46,530 --> 00:40:49,890
Maar in het Nieuwe Testament zou
God op de een of andere manier

682
00:40:49,890 --> 00:40:54,390
zekerder van Zichzelf, volwassener
en vrijgeviger zijn geworden.

683
00:40:54,390 --> 00:40:58,170
Op de een of andere manier zou
God aardiger zijn geworden.

684
00:40:58,170 --> 00:41:00,270
Maar dat leert de Bijbel helemaal niet.

685
00:41:00,270 --> 00:41:04,590
Mensen krijgen die indruk omdat we in het
Oude Testament inderdaad over veel oordeel

686
00:41:04,590 --> 00:41:08,850
lezen, en in het Nieuwe Testament
over niet zo veel oordeel.

687
00:41:08,850 --> 00:41:12,750
Dus denken we dat God in het Oude
Testament heel veel oordeelde,

688
00:41:12,750 --> 00:41:15,810
heel veel strafte, heel veel doodde.

689
00:41:15,810 --> 00:41:19,290
Gelukkig zien we Hem dat in het
Nieuwe Testament niet zo veel doen.

690
00:41:19,290 --> 00:41:23,850
Maar in werkelijkheid bestaat dat
verschil alleen doordat het Oude Testament

691
00:41:23,850 --> 00:41:27,270
vierduizend jaar geschiedenis
beslaat, en het Nieuwe Testament

692
00:41:27,270 --> 00:41:29,850
maar ongeveer dertig jaar geschiedenis.

693
00:41:29,850 --> 00:41:34,290
God oordeelde in vierduizend jaar
veel meer dan in dertig jaar.

694
00:41:34,290 --> 00:41:39,090
Maar in die dertig jaar oordeelde Hij op
dezelfde manier als in de tijd daarvoor.

695
00:41:39,090 --> 00:41:43,830
Je ziet dat Nadab en Abihu in het Oude
Testament op slag worden gedood omdat ze

696
00:41:43,830 --> 00:41:45,450
vreemd vuur offeren.

697
00:41:45,450 --> 00:41:50,130
In het Nieuwe Testament zien we dat
Ananias en Saffira op slag worden gedood

698
00:41:50,130 --> 00:41:52,590
omdat ze tegen de Heilige Geest liegen.

699
00:41:52,590 --> 00:41:56,190
In het Oude Testament zien
we dat de aarde opengaat en

700
00:41:56,190 --> 00:41:58,830
Korach en zijn opstandelingen verzwelgt.

701
00:41:58,830 --> 00:42:03,030
In het Nieuwe Testament zien we dat
de engel van de Heere Herodes treft

702
00:42:03,030 --> 00:42:07,470
terwijl hij een toespraak houdt, en
wormen eten hem op en hij sterft,

703
00:42:07,470 --> 00:42:09,630
in Handelingen hoofdstuk 12.

704
00:42:09,630 --> 00:42:12,690
Dit zijn precies dezelfde soort
dingen in het Oude Testament

705
00:42:12,690 --> 00:42:14,130
als in het Nieuwe Testament.

706
00:42:14,130 --> 00:42:17,610
Het verschil is dat je er in het
Oude Testament veel meer van hebt,

707
00:42:17,610 --> 00:42:21,270
omdat er veel meer verhalen
zijn, veel meer generaties,

708
00:42:21,270 --> 00:42:24,210
veel meer tijd waarin
God met mensen omgaat.

709
00:42:24,210 --> 00:42:27,690
Binnen één generatie vinden we in
het Nieuwe Testament voorbeelden

710
00:42:27,690 --> 00:42:29,370
van zulke oordelen.

711
00:42:29,370 --> 00:42:34,170
Het boek Openbaring is beslist een
nieuwtestamentisch boek dat oordelen

712
00:42:34,170 --> 00:42:37,230
beschrijft die net zo
verschrikkelijk zijn als alle

713
00:42:37,230 --> 00:42:40,650
oordelen die in het Oude
Testament over zondaars kwamen.

714
00:42:40,650 --> 00:42:44,970
Dus de God van het Oude Testament is
dezelfde als de God van het Nieuwe

715
00:42:44,970 --> 00:42:50,910
Testament, en in het boek Leviticus wordt
ons veel over Zijn karakter geopenbaard:

716
00:42:50,910 --> 00:42:56,850
wat Hem boos maakt, wat Hij wil, wat
Zijn waarden zijn — Gods karakter.

717
00:42:56,850 --> 00:43:01,530
Als we nu met God willen omgaan,
moeten we weten wat voor God Hij is.

718
00:43:01,530 --> 00:43:05,970
We zien dat Hij een God is Die
Zichzelf in Zijn wet heeft geopenbaard,

719
00:43:05,970 --> 00:43:08,670
en ook op andere manieren sindsdien.

720
00:43:08,670 --> 00:43:13,110
In de Psalmen en bij de profeten,
en natuurlijk in Jezus Zelf,

721
00:43:13,110 --> 00:43:17,310
vinden we openbaring van Gods
karakter die verder gaat dan de wet,

722
00:43:17,310 --> 00:43:19,830
maar die de wet niet tegenspreekt.

723
00:43:19,830 --> 00:43:22,230
Dit is één aspect van God.

724
00:43:22,230 --> 00:43:25,950
Zie dan de goedertierenheid
en de strengheid van God:

725
00:43:25,950 --> 00:43:30,690
strengheid over hen die gevallen
zijn, over u echter goedertierenheid,

726
00:43:30,690 --> 00:43:33,270
als u in de goedertierenheid blijft.

727
00:43:33,270 --> 00:43:35,970
Anders zult ook u afgehouwen worden.

728
00:43:35,970 --> 00:43:39,450
zei Paulus in Romeinen 11:22.

729
00:43:39,450 --> 00:43:43,110
We zien de goedheid van God in veel
van de verhalen uit het Oude en

730
00:43:43,110 --> 00:43:44,730
het Nieuwe Testament.

731
00:43:44,730 --> 00:43:47,970
Maar we zien ook de strengheid
van God in Zijn wetten,

732
00:43:47,970 --> 00:43:53,310
in de straffen en in veel van de verhalen
uit het Oude Testament en uit het Nieuwe.

733
00:43:53,310 --> 00:43:56,670
Zo hebben we daar dus de
openbaring van Gods karakter.

734
00:43:56,670 --> 00:43:59,370
We hebben in Leviticus ook
een geïnspireerd wetboek voor

735
00:43:59,370 --> 00:44:01,410
de burgerlijke samenleving.

736
00:44:01,410 --> 00:44:03,150
Daarmee bedoel ik de manier waarop

737
00:44:03,150 --> 00:44:06,450
overheden en rechtbanken
strafzaken beoordelen.

738
00:44:06,450 --> 00:44:09,930
Je zou kunnen betogen dat veel van de
dingen in dit wetboek niet van toepassing

739
00:44:09,930 --> 00:44:12,510
zijn op andere volken dan Israël.

740
00:44:12,510 --> 00:44:16,110
Er stonden namelijk straffen op dingen
zoals het schenden van de sabbat,

741
00:44:16,110 --> 00:44:20,790
het lasteren van God, het
aanbidden van afgoden, enzovoort.

742
00:44:20,790 --> 00:44:24,810
Die straffen golden uiteraard voor
Israël omdat het volk in een bijzondere

743
00:44:24,810 --> 00:44:27,090
verbondsrelatie met God stond.

744
00:44:27,090 --> 00:44:30,390
Als zij afgoden aanbaden
of de sabbat schonden,

745
00:44:30,390 --> 00:44:35,070
schonden zij daarmee het specifieke
verbond dat God met hen had gesloten.

746
00:44:35,070 --> 00:44:38,970
Daarom zouden sommige van die wetten
niet relevant zijn voor andere

747
00:44:38,970 --> 00:44:43,050
samenlevingen die meer zijn
wat we pluralistisch noemen.

748
00:44:43,050 --> 00:44:47,250
Amerika bijvoorbeeld, of eigenlijk
welk westers land dan ook,

749
00:44:47,250 --> 00:44:53,070
kent tegenwoordig geen algemeen aanvaard
verbond tussen zichzelf als volk en God.

750
00:44:53,070 --> 00:44:56,130
Het zijn pluralistische samenlevingen.

751
00:44:56,130 --> 00:45:01,831
Christenen zijn er welkom, moslims zijn
er welkom, boeddhisten, atheïsten —

752
00:45:01,831 --> 00:45:05,250
iedereen kan in deze landen
op gelijke voet leven.

753
00:45:05,250 --> 00:45:10,710
Men gaat er niet van uit dat Amerika of
Engeland of Duitsland of Australië of

754
00:45:10,710 --> 00:45:14,310
Frankrijk op de een of andere
manier Gods landen zijn,

755
00:45:14,310 --> 00:45:17,190
die in een verbondsrelatie met God staan.

756
00:45:17,190 --> 00:45:21,990
Daarom zou je kunnen betogen dat in
zulke pluralistische samenlevingen het

757
00:45:21,990 --> 00:45:27,510
wetboek dat sabbatschenders,
godslasteraars en afgodendienaars straft,

758
00:45:27,510 --> 00:45:29,070
niet van toepassing zou zijn.

759
00:45:29,070 --> 00:45:33,690
Maar veel van de misdrijven waarop in
het boek Exodus een straf wordt gesteld,

760
00:45:33,690 --> 00:45:36,870
zijn meer morele en
maatschappelijke kwesties.

761
00:45:36,870 --> 00:45:41,070
Het zijn dingen die te maken hebben met
de algemene verhoudingen tussen mensen.

762
00:45:41,070 --> 00:45:45,510
Dat is precies het soort zaken dat
het strafrecht zou moeten regelen.

763
00:45:45,510 --> 00:45:50,370
Strafrechtbanken zouden zich vooral moeten
bezighouden met de ene persoon die een

764
00:45:50,370 --> 00:45:52,170
ander tot slachtoffer maakt.

765
00:45:52,170 --> 00:45:56,790
Met iemand die slachtoffer is en een vorm
van genoegdoening via de rechtbank nodig

766
00:45:56,790 --> 00:46:00,570
heeft, en met iemand die een
misdadiger is en een vorm van

767
00:46:00,570 --> 00:46:02,970
bestraffing door de rechtbank nodig heeft.

768
00:46:02,970 --> 00:46:07,110
Zoals ik al zei, zijn sommige
van die misdrijven in Leviticus

769
00:46:07,110 --> 00:46:10,950
godsdienstige misdrijven die
niet van toepassing zouden zijn

770
00:46:10,950 --> 00:46:14,730
op een pluralistische of
seculiere samenleving.

771
00:46:14,730 --> 00:46:18,630
Maar iedere samenleving moet
haar burgers beschermen,

772
00:46:18,630 --> 00:46:23,850
en iedere samenleving moet rechtbanken
hebben om misdadigers te straffen die

773
00:46:23,850 --> 00:46:26,250
andere mensen tot slachtoffer maken.

774
00:46:26,250 --> 00:46:30,690
Daarom vinden we in Leviticus, net
als in de rest van de wet van Mozes,

775
00:46:30,690 --> 00:46:35,370
passende straffen voor bepaalde
misdrijven die in iedere samenleving

776
00:46:35,370 --> 00:46:39,990
strafbare feiten moeten blijven,
omdat ze mensen tot slachtoffer maken.

777
00:46:39,990 --> 00:46:43,710
Vallen daar ook dingen
als overspel onder? Ja.

778
00:46:43,710 --> 00:46:46,350
Overspel is een strafbaar feit.

779
00:46:46,350 --> 00:46:48,630
Het is meineed, nietwaar?

780
00:46:48,630 --> 00:46:50,310
Je legt een eed af.

781
00:46:50,310 --> 00:46:52,650
Iemand gaat een
huwelijksverbond met je aan

782
00:46:52,650 --> 00:46:55,470
omdat je die persoon
een belofte hebt gedaan.

783
00:46:55,470 --> 00:46:58,950
Als je een overeenkomst sluit
en contractbreuk pleegt,

784
00:46:58,950 --> 00:47:01,410
zullen de rechtbanken
zich daarmee bezighouden.

785
00:47:01,410 --> 00:47:05,550
Overspel is contractbreuk, en
daarom is er een slachtoffer.

786
00:47:05,550 --> 00:47:10,350
Als iemand overspel pleegt, is zijn of
haar huwelijkspartner een slachtoffer.

787
00:47:10,350 --> 00:47:13,350
Daarom zouden de rechtbanken
daar iets aan moeten doen.

788
00:47:13,350 --> 00:47:17,130
Onze rechtbanken doen dat niet,
maar in de Bijbel deden ze dat wel,

789
00:47:17,130 --> 00:47:19,590
en rechtbanken zouden dat moeten doen.

790
00:47:19,590 --> 00:47:22,890
Hetzelfde geldt voor
diefstal en andere dingen.

791
00:47:22,890 --> 00:47:27,390
Let erop dat er in de wetgeving voor
de burgerlijke samenleving in Leviticus

792
00:47:27,390 --> 00:47:30,690
eigenlijk niet zoiets als
een gevangenisstraf bestond.

793
00:47:30,690 --> 00:47:34,410
Je zou kunnen denken dat dit grotendeels
kwam doordat het moeilijk was om

794
00:47:34,410 --> 00:47:38,370
gevangenissen in stand te houden
terwijl ze door de woestijn trokken.

795
00:47:38,370 --> 00:47:41,250
Ze hadden immers niet
eens een vaste woonplaats.

796
00:47:41,250 --> 00:47:44,670
Maar we lezen ook niet dat ze
gevangenissen bouwden toen ze zich eenmaal

797
00:47:44,670 --> 00:47:47,430
in het land Kanaän hadden gevestigd.

798
00:47:47,430 --> 00:47:50,430
Mensen werden niet beschouwd
als vijanden van de staat,

799
00:47:50,430 --> 00:47:53,910
die gestraft werden door ze
in de gevangenis te zetten.

800
00:47:53,910 --> 00:47:58,950
Gewelddadige misdadigers of mensen die in
een bepaald opzicht gevaarlijk waren voor

801
00:47:58,950 --> 00:48:05,250
de samenleving, kregen daarentegen heel
zware straffen, meestal de doodstraf.

802
00:48:05,250 --> 00:48:09,690
Je kon trouwen als je iemand had
verkracht, als haar vader dat toestond.

803
00:48:09,690 --> 00:48:13,350
Maar als je iemand ontvoerde,
als je iemand vermoordde,

804
00:48:13,350 --> 00:48:18,150
als je overspel pleegde, als je
een gevaar voor de samenleving was:

805
00:48:18,150 --> 00:48:22,710
er waren veel dingen waarvoor misdadigers
ter dood konden worden gebracht.

806
00:48:22,710 --> 00:48:26,970
En dan had de samenleving die gevaarlijke
mensen niet meer om zich heen.

807
00:48:26,970 --> 00:48:31,110
Als je iemands eigendom beschadigde,
moest je hem schadeloosstellen.

808
00:48:31,110 --> 00:48:34,290
Dat betekent dat je het met
rente moest terugbetalen.

809
00:48:34,290 --> 00:48:37,770
Je ging niet gewoon naar de gevangenis
terwijl het slachtoffer zijn eigendom nog

810
00:48:37,770 --> 00:48:41,310
steeds kwijt was, om een of andere
straf uit te zitten die je aan de

811
00:48:41,310 --> 00:48:42,870
staat verschuldigd was.

812
00:48:42,870 --> 00:48:45,630
Er was geen staat die gekrenkt kon worden.

813
00:48:45,630 --> 00:48:50,070
Er was God, en er waren mensen die
door misdrijven werden benadeeld.

814
00:48:50,070 --> 00:48:54,450
De straffen weerspiegelden niet dezelfde
manier van denken als onze moderne wetten

815
00:48:54,450 --> 00:48:56,490
voor de burgerlijke samenleving.

816
00:48:56,490 --> 00:48:59,010
Daarbij krijgt het
slachtoffer van het misdrijf

817
00:48:59,010 --> 00:49:01,350
vaak nooit terug wat hij verloren heeft,

818
00:49:01,350 --> 00:49:05,610
en willen de rechtbanken alleen maar
mensen straffen die hun wetten overtreden,

819
00:49:05,610 --> 00:49:08,310
omdat dat een vergrijp tegen de staat is.

820
00:49:08,310 --> 00:49:10,890
De wet van Mozes is anders.

821
00:49:10,890 --> 00:49:12,930
Toen we het eerder over Exodus hadden,

822
00:49:12,930 --> 00:49:17,670
heb ik genoemd dat Mozes in
Deuteronomium hoofdstuk 4 aangaf dat deze

823
00:49:17,670 --> 00:49:21,390
wetten die God gaf, de
rechtvaardigste en beste wetten

824
00:49:21,390 --> 00:49:23,670
zijn die een samenleving kan hebben.

825
00:49:23,670 --> 00:49:27,030
En dat de wetten van God
die aan Israël gegeven zijn,

826
00:49:27,030 --> 00:49:33,210
in feite voor alle volken een voorbeeld
zouden zijn van wat goed en wat juist is.

827
00:49:33,210 --> 00:49:36,990
In Deuteronomium hoofdstuk 4,
vers 5 tot en met 8, staat:

828
00:49:36,990 --> 00:49:41,130
Zie, ik heb u de verordeningen en
bepalingen geleerd, zoals de HEERE,

829
00:49:41,130 --> 00:49:45,810
mijn God, mij geboden heeft; om zo te
handelen in het midden van het land waarin

830
00:49:45,810 --> 00:49:48,210
u zult komen om het in bezit te nemen.

831
00:49:48,210 --> 00:49:53,310
Neem ze in acht en doe ze; want dat zal uw
wijsheid en uw inzicht zijn voor de ogen

832
00:49:53,310 --> 00:49:58,830
van de volken, die al deze verordeningen
horen zullen en zullen zeggen: Werkelijk,

833
00:49:58,830 --> 00:50:02,190
dit grote volk is een
wijs en verstandig volk!

834
00:50:02,190 --> 00:50:08,250
Want welk groot volk is er waar de goden
zo dichtbij zijn als de HEERE, onze God,

835
00:50:08,250 --> 00:50:11,550
bij ons is, altijd als wij tot Hem roepen?

836
00:50:11,550 --> 00:50:15,450
En welk groot volk is er dat zulke
rechtvaardige verordeningen en bepalingen

837
00:50:15,450 --> 00:50:19,470
heeft als heel deze wet,
die ik u heden voorhoud?

838
00:50:19,470 --> 00:50:21,990
Dus hij zegt dat de volken zullen zeggen:

839
00:50:21,990 --> 00:50:26,310
Wauw, hoe komen deze mensen aan
zulke wijze en goede wetten?

840
00:50:26,310 --> 00:50:31,110
Mozes zelf geloofde dat God deze wetten
weliswaar alleen aan Israël had gegeven

841
00:50:31,110 --> 00:50:35,490
en niet aan andere volken, maar dat ze
toch in zekere zin een licht voor de

842
00:50:35,490 --> 00:50:36,930
volken zouden zijn.

843
00:50:36,930 --> 00:50:42,090
De volken konden leren wat rechtvaardig
is, wat juist is en wat wijs is.

844
00:50:42,090 --> 00:50:46,530
We vinden in Leviticus dus inderdaad een
geïnspireerd wetboek voor het strafrecht

845
00:50:46,530 --> 00:50:48,210
en het burgerlijk recht.

846
00:50:48,210 --> 00:50:52,230
Ik heb je onlangs op deze verzen
uit Romeinen hoofdstuk 7 gewezen,

847
00:50:52,230 --> 00:50:55,290
toen we het over enkele
wetten in Exodus hadden.

848
00:50:55,290 --> 00:50:59,190
In Romeinen hoofdstuk
7, vers 12, zei Paulus:

849
00:50:59,190 --> 00:51:04,470
Zo is dan de wet heilig, en het gebod
is heilig en rechtvaardig en goed.

850
00:51:04,470 --> 00:51:08,610
Hij bedoelt de oudtestamentische
wet. Hij zegt vervolgens:

851
00:51:08,610 --> 00:51:12,390
Want wij weten dat de wet geestelijk
is, maar ik ben vleselijk,

852
00:51:12,390 --> 00:51:13,650
verkocht onder de zonde.

853
00:51:13,650 --> 00:51:19,110
Wat ik namelijk teweegbreng, doorzie ik
niet, want niet wat ik wil, dat doe ik,

854
00:51:19,110 --> 00:51:21,390
maar wat ik haat, dat doe ik.

855
00:51:21,390 --> 00:51:23,730
Maar wat de wet betreft, zei Paulus:

856
00:51:23,730 --> 00:51:25,710
Ik heb er niets op aan te merken.

857
00:51:25,710 --> 00:51:28,590
Het is heilig, rechtvaardig en goed.

858
00:51:28,590 --> 00:51:30,510
Wat kun je nog meer van een wet verlangen?

859
00:51:30,510 --> 00:51:34,830
Als de apostel Paulus over de wetten
van een volk zou kunnen zeggen:

860
00:51:34,830 --> 00:51:38,790
‘Die wetten zijn heilig, ze zijn
rechtvaardig en ze zijn goed’,

861
00:51:38,790 --> 00:51:43,590
dan zou dat volk wetten hebben die zo goed
zijn als een volk zich maar kan wensen.

862
00:51:43,590 --> 00:51:47,610
Het lijkt er dus op dat volken door
Leviticus verlicht kunnen worden.

863
00:51:47,610 --> 00:51:51,210
Al moet je natuurlijk wel onderscheiden
welke wetten in Leviticus gelden voor

864
00:51:51,210 --> 00:51:56,370
Israël als het verbondsvolk van God,
en welke eenvoudigweg gelden als wetten

865
00:51:56,370 --> 00:52:00,510
die rechtvaardigheid beschrijven en
die ieder volk zou moeten volgen.

866
00:52:00,510 --> 00:52:04,110
Het bevat natuurlijk ook een
geïnspireerde morele code.

867
00:52:04,110 --> 00:52:09,390
De morele opvattingen van Leviticus staan
behoorlijk ver van onze eigen ideeën af.

868
00:52:09,390 --> 00:52:13,950
Het kan zijn dat onze opvattingen op
sommige punten zelfs verder zijn gekomen,

869
00:52:13,950 --> 00:52:15,510
in positieve zin.

870
00:52:15,510 --> 00:52:20,430
In de wet van Mozes vinden we bijvoorbeeld
nog steeds de praktijk van slavernij.

871
00:52:20,430 --> 00:52:24,150
We vinden er toestemming om meerdere
vrouwen te hebben of te scheiden,

872
00:52:24,150 --> 00:52:29,070
zonder veel specifieke informatie over
wat een grond voor echtscheiding is.

873
00:52:29,070 --> 00:52:32,250
De wet verandert niet alles
wat veranderd moest worden.

874
00:52:32,250 --> 00:52:36,030
Een deel daarvan werd overgelaten
aan Jezus en de apostelen

875
00:52:36,030 --> 00:52:40,650
en de christelijke boodschap en de invloed
van het Koninkrijk van God in de wereld.

876
00:52:40,650 --> 00:52:44,610
Het is dus in zeer grote mate de
invloed van het Koninkrijk van God,

877
00:52:44,610 --> 00:52:49,470
dat naar de volken is gegaan, die
polygamie en slavernij heeft afgeschaft.

878
00:52:49,470 --> 00:52:52,230
En zelfs de vormen van
gemakkelijke echtscheiding

879
00:52:52,230 --> 00:52:54,630
die onder de wet werden gepraktiseerd.

880
00:52:54,630 --> 00:52:59,490
Helaas zien we onze eigen samenleving
juist op deze gebieden afbrokkelen,

881
00:52:59,490 --> 00:53:03,750
nu ze zich steeds verder heeft
verwijderd van Gods Woord als leidraad.

882
00:53:03,750 --> 00:53:06,930
Hoewel we geen herinvoering
van de slavernij zien,

883
00:53:06,930 --> 00:53:09,510
zien we zeker wel een
vernietiging van het huwelijk.

884
00:53:09,510 --> 00:53:12,270
Het Nieuwe Testament zou
ons daarvoor hebben behoed

885
00:53:12,270 --> 00:53:14,490
als we daaraan trouw waren geweest.

886
00:53:14,490 --> 00:53:18,750
Maar het punt is dat slavernij
onder de wet was toegestaan.

887
00:53:18,750 --> 00:53:22,410
Het werd niet als onrecht
beschouwd om een slaaf te bezitten.

888
00:53:22,410 --> 00:53:26,010
Blijkbaar is het dus geen
onrecht om een slaaf te bezitten.

889
00:53:26,010 --> 00:53:30,090
Er kunnen dingen met slavernij
samenhangen die onrecht zijn.

890
00:53:30,090 --> 00:53:33,390
Bijvoorbeeld als je je
slaaf ergens hebt ontvoerd,

891
00:53:33,390 --> 00:53:38,610
of als je je slaaf mishandelt of een slaaf
op een onrechtvaardige manier behandelt.

892
00:53:38,610 --> 00:53:41,130
Dan is dat natuurlijk onrechtvaardig.

893
00:53:41,130 --> 00:53:44,970
Maar stel dat een man in Israël
zichzelf als slaaf had verkocht

894
00:53:44,970 --> 00:53:47,730
omdat hij zijn schulden niet kon betalen.

895
00:53:47,730 --> 00:53:52,530
Als slaaf van een goede en rijke man
had hij meer financiële zekerheid

896
00:53:52,530 --> 00:53:56,070
dan als iemand die het op eigen
kracht probeerde te redden.

897
00:53:56,070 --> 00:54:00,150
En hij had al bewezen dat hij niet
met zijn eigen geld kon omgaan.

898
00:54:00,150 --> 00:54:04,230
Dan is er niets onrechtvaardigs
aan dat een man een slaaf bezit.

899
00:54:04,230 --> 00:54:07,470
Dat gaat in tegen de opvattingen
van onze eigen cultuur.

900
00:54:07,470 --> 00:54:10,290
Maar ook hier hebben we
helaas weer te maken met

901
00:54:10,290 --> 00:54:12,630
mensen die tegenwoordig
de moraliteit van de

902
00:54:12,630 --> 00:54:17,730
Bijbel beoordelen aan de hand van de
gangbare moraal van de moderne tijd.

903
00:54:17,730 --> 00:54:22,410
Wat mij betreft is het prima als de
mentaliteit van onze moderne tijd meer

904
00:54:22,410 --> 00:54:27,030
overeenstemt met de Geest van Christus
dan iets wat we in de wet vinden.

905
00:54:27,030 --> 00:54:30,930
Maar vaak gaan onze gevoeligheden
in tegen die van Leviticus,

906
00:54:30,930 --> 00:54:34,230
niet omdat we meer voeling
hebben met de Geest van Christus,

907
00:54:34,230 --> 00:54:38,790
maar omdat we eenvoudigweg
humanistischer of feministischer

908
00:54:38,790 --> 00:54:42,930
of meer iets anders zijn,
gewoon pluralistischer.

909
00:54:42,930 --> 00:54:47,490
Daarom komt onze samenleving niet op
voor sommige beginselen die waar zijn

910
00:54:47,490 --> 00:54:51,690
en waarvan in Leviticus zou worden
aangenomen dat ze waar zijn.

911
00:54:51,690 --> 00:54:55,650
Maar in onze westerse beschaving
van na de Verlichting wordt niet

912
00:54:55,650 --> 00:54:57,810
aangenomen dat ze waar zijn.

913
00:54:57,810 --> 00:55:01,470
Trouwens, het tijdperk van de
Verlichting in de achttiende eeuw

914
00:55:01,470 --> 00:55:03,990
was in sommige opzichten misschien goed.

915
00:55:03,990 --> 00:55:08,250
Maar als we het de Verlichting
noemen, dan is dat een seculiere term.

916
00:55:08,250 --> 00:55:10,890
Het was geen godsdienstige opwekking.

917
00:55:10,890 --> 00:55:14,610
Het was in heel veel opzichten
een humanistische en zelfs een

918
00:55:14,610 --> 00:55:18,510
atheïstische opleving, of op
zijn minst een agnostische.

919
00:55:18,510 --> 00:55:20,550
Het was een verlichting in de zin van een

920
00:55:20,550 --> 00:55:25,110
filosofische bevestiging van de
waarde van de mens, enzovoort.

921
00:55:25,110 --> 00:55:27,570
Natuurlijk heeft de mens inderdaad waarde,

922
00:55:27,570 --> 00:55:31,230
en er komen veel positieve
veranderingen in de samenleving

923
00:55:31,230 --> 00:55:35,010
door de waardering voor mensenrechten
en menselijke waardigheid.

924
00:55:35,010 --> 00:55:39,690
Maar helaas gaat het opeisen van
mensenrechten en menselijke waardigheid

925
00:55:39,690 --> 00:55:43,590
vaak ten koste van Gods
rechten en Gods waardigheid.

926
00:55:43,590 --> 00:55:46,410
En de mens wordt bijna op
de plaats van God gezet.

927
00:55:46,410 --> 00:55:49,290
Dus niet alles in de verlichte
wereld staat dichter bij het

928
00:55:49,290 --> 00:55:50,970
christendom dan voorheen.

929
00:55:50,970 --> 00:55:54,150
We moeten alle dingen beoordelen
aan de hand van de Schriften,

930
00:55:54,150 --> 00:55:56,790
en Leviticus is nog steeds Schrift.

931
00:55:56,790 --> 00:56:00,270
Jezus beoordeelde dingen
aan de hand van Leviticus.

932
00:56:00,270 --> 00:56:04,710
Paulus leek te geloven dat de
morele opvattingen van de wet goede

933
00:56:04,710 --> 00:56:06,630
morele opvattingen waren.

934
00:56:06,630 --> 00:56:11,550
In Romeinen hoofdstuk 7 klaagt Paulus
erover dat hij niet doet wat hij wil doen,

935
00:56:11,550 --> 00:56:14,190
en dat hij wel doet wat hij niet wil doen.

936
00:56:14,190 --> 00:56:16,050
In vers 16 zegt hij:

937
00:56:16,050 --> 00:56:20,670
En als ik dat doe wat ik niet wil,
val ik de wet bij dat zij goed is.

938
00:56:20,670 --> 00:56:23,610
Dat wil zeggen: als ik
merk dat ik tekortschiet

939
00:56:23,610 --> 00:56:27,510
in wat de wet zegt dat ik moet doen,
en ik wil daarin niet tekortschieten,

940
00:56:27,510 --> 00:56:30,810
dan moet ik het er dus mee
eens zijn dat de wet goed is.

941
00:56:30,810 --> 00:56:33,510
De moraal van de wet is iets goeds.

942
00:56:33,510 --> 00:56:37,830
Wanneer ik daarin tekortschiet, doe ik
iets wat ik eigenlijk niet wil doen.

943
00:56:37,830 --> 00:56:41,310
Mijn eigen hart stemt ermee
in dat de wet goed is.

944
00:56:41,310 --> 00:56:45,690
In Romeinen 8, vers 4, beschrijft
Paulus het doel van wat

945
00:56:45,690 --> 00:56:47,670
Christus voor ons heeft gedaan:

946
00:56:47,670 --> 00:56:51,570
opdat de rechtvaardige eis van
de wet vervuld zou worden in ons,

947
00:56:51,570 --> 00:56:54,870
die niet naar het vlees
wandelen, maar naar de Geest.

948
00:56:54,870 --> 00:56:58,050
Dat wil zeggen: als wij
in de Geest wandelen,

949
00:56:58,050 --> 00:57:02,430
merken we dat de rechtvaardige eisen
van de wet in ons worden vervuld.

950
00:57:02,430 --> 00:57:06,450
Onder de rechtvaardige eisen versta
ik de morele eisen van de wet.

951
00:57:06,450 --> 00:57:12,090
Als wij in de Geest wandelen, zullen we
niet moorden, overspel plegen, stelen,

952
00:57:12,090 --> 00:57:17,370
een vals getuigenis afleggen, onze ouders
onteren en de morele voorschriften van

953
00:57:17,370 --> 00:57:18,690
de wet overtreden.

954
00:57:18,690 --> 00:57:23,310
Paulus zei dat wat de Geest doet, juist
is dat Hij in ons leven de vervulling tot

955
00:57:23,310 --> 00:57:27,210
stand brengt van dat rechtvaardige
gedrag dat de wet vereist.

956
00:57:27,210 --> 00:57:32,010
Het is dus een morele gedragscode,
een code van gerechtigheid die

957
00:57:32,010 --> 00:57:35,430
zelfs door het Nieuwe Testament
lijkt te worden goedgekeurd.

958
00:57:35,430 --> 00:57:38,910
Sommige mensen denken dat Jezus
in de Bergrede de normen van de

959
00:57:38,910 --> 00:57:40,290
wet heeft veranderd.

960
00:57:40,290 --> 00:57:43,830
Maar als mensen dat zeggen, letten
ze eigenlijk helemaal niet op

961
00:57:43,830 --> 00:57:46,410
wat Jezus over dit onderwerp heeft gezegd.

962
00:57:46,410 --> 00:57:50,190
Ze denken: o ja, het
lijkt erop dat Jezus zei:

963
00:57:50,190 --> 00:57:52,650
‘Jullie hebben gehoord dat er gezegd is…’

964
00:57:52,650 --> 00:57:56,010
Dan volgt het een of ander
uit de wet, gevolgd door:

965
00:57:56,010 --> 00:57:58,050
‘Maar Ik zeg tegen jullie…’

966
00:57:58,050 --> 00:57:59,790
En dan volgt iets anders.

967
00:57:59,790 --> 00:58:06,090
En ze denken: o, ik begrijp het, Jezus
heeft het veranderd. Heeft Hij dat gedaan?

968
00:58:06,090 --> 00:58:07,410
Toen Hij zei:

969
00:58:07,410 --> 00:58:12,990
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult niet doden; en:

970
00:58:12,990 --> 00:58:16,770
Wie doodt, zal door de rechtbank
schuldig bevonden worden.

971
00:58:16,770 --> 00:58:18,870
wat veranderde Hij daar toen aan?

972
00:58:18,870 --> 00:58:23,550
Zei Hij: ‘Maar Ik zeg tegen
jullie: ga gerust moorden’?

973
00:58:23,550 --> 00:58:26,670
Nee, natuurlijk mag je
nog steeds niet moorden.

974
00:58:26,670 --> 00:58:28,890
Hij werkte het verder uit en zei:

975
00:58:28,890 --> 00:58:32,850
Maar Ik zeg u: Al wie ten
onrechte boos is op zijn broeder,

976
00:58:32,850 --> 00:58:35,610
zal schuldig bevonden
worden door de rechtbank.

977
00:58:35,610 --> 00:58:39,030
En al wie tegen zijn broeder zegt: Raka!

978
00:58:39,030 --> 00:58:44,250
zal schuldig bevonden worden door
de Raad; maar al wie zegt: Dwaas!

979
00:58:44,250 --> 00:58:47,430
die zal schuldig bevonden
worden tot het helse vuur.

980
00:58:47,430 --> 00:58:48,510
Hij zei:

981
00:58:48,510 --> 00:58:54,570
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult geen overspel plegen.

982
00:58:54,570 --> 00:58:56,190
Heeft Hij dat veranderd?

983
00:58:56,190 --> 00:58:58,470
Nee, dat heeft Hij niet veranderd.

984
00:58:58,470 --> 00:59:02,910
Hij heeft nooit gezegd: ‘Maar Ik zeg
dat jullie overspel moeten plegen.’

985
00:59:02,910 --> 00:59:04,170
Nee, Hij zei:

986
00:59:04,170 --> 00:59:09,810
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult geen overspel plegen.

987
00:59:09,810 --> 00:59:14,430
Maar Ik zeg u dat al wie naar een
vrouw kijkt om haar te begeren,

988
00:59:14,430 --> 00:59:17,430
in zijn hart al overspel
met haar gepleegd heeft.

989
00:59:17,430 --> 00:59:18,750
Toen Hij zei:

990
00:59:18,750 --> 00:59:24,270
Er is ook gezegd: Wie zijn vrouw verstoot,
moet haar een echtscheidingsbrief geven.

991
00:59:24,270 --> 00:59:29,310
zegt Jezus dan vervolgens: ‘Maar Ik
zeg: als je van je vrouw scheidt,

992
00:59:29,310 --> 00:59:31,590
geef haar dan geen scheidbrief’?

993
00:59:31,590 --> 00:59:35,430
Nee, Hij zegt alleen dat je helemaal
niet van haar moet scheiden,

994
00:59:35,430 --> 00:59:37,950
tenzij er sprake is van ontucht.

995
00:59:37,950 --> 00:59:39,930
Hij verandert de wet niet.

996
00:59:39,930 --> 00:59:41,190
Hij zegt:

997
00:59:41,190 --> 00:59:44,850
Verder hebt u gehoord dat tegen
het voorgeslacht gezegd is:

998
00:59:44,850 --> 00:59:50,190
U zult de eed niet breken, maar u
zult voor de Heere uw eden houden.

999
00:59:50,190 --> 00:59:54,990
Zegt Hij: ‘Maar Ik zeg
jullie: lieg onder ede’?

1000
00:59:54,990 --> 00:59:56,610
Nee, Hij zegt:

1001
00:59:56,610 --> 01:00:01,650
Maar Ik zeg u: Zweer in het
geheel niet, niet bij de hemel,

1002
01:00:01,650 --> 01:00:05,010
want dat is de troon van
God; niet bij de aarde,

1003
01:00:05,010 --> 01:00:09,450
want dat is de voetbank van Zijn
voeten; en ook niet bij Jeruzalem,

1004
01:00:09,450 --> 01:00:12,210
want dat is de stad van de grote Koning.

1005
01:00:12,210 --> 01:00:17,850
Ook bij uw hoofd mag u niet zweren, want
u kunt niet één haar wit of zwart maken;

1006
01:00:17,850 --> 01:00:23,370
maar laat uw woord ja ja zijn en
uw nee nee; wat hierboven uitgaat,

1007
01:00:23,370 --> 01:00:24,990
is uit de boze.

1008
01:00:24,990 --> 01:00:27,810
Dat is wat Hij zegt. Hij verandert niets.

1009
01:00:27,810 --> 01:00:28,830
Hij zegt:

1010
01:00:28,830 --> 01:00:33,870
U hebt gehoord dat er gezegd is:
Oog voor oog en tand voor tand.

1011
01:00:33,870 --> 01:00:37,230
Ik zeg u echter dat u geen
weerstand moet bieden aan de boze;

1012
01:00:37,230 --> 01:00:40,950
maar wie u op de rechterwang
slaat, keer hem ook de andere toe;

1013
01:00:40,950 --> 01:00:44,190
Maar zoals ik al zei,
Hij zegt: ‘Inderdaad,

1014
01:00:44,190 --> 01:00:48,270
het burgerlijke wetboek zegt dat als
iemand je oog uitsteekt en voor de

1015
01:00:48,270 --> 01:00:52,890
rechters wordt gebracht, het vonnis is
dat zijn oog moet worden verwijderd.

1016
01:00:52,890 --> 01:00:57,390
Maar Ik zeg tegen jullie: laat het
niet eens voor de rechter komen.

1017
01:00:57,390 --> 01:00:59,370
Keer gewoon de andere wang toe.’

1018
01:00:59,370 --> 01:01:03,270
Hij zegt niet dat de rechtbanken
hun maatstaven moeten veranderen.

1019
01:01:03,270 --> 01:01:05,670
Hij zegt alleen dat jij als slachtoffer

1020
01:01:05,670 --> 01:01:08,490
geen genoegdoening via de
rechter hoeft te zoeken

1021
01:01:08,490 --> 01:01:10,950
tegenover iemand die je iets aandoet.

1022
01:01:10,950 --> 01:01:12,630
Hij verandert de wet niet.

1023
01:01:12,630 --> 01:01:14,730
Hij verandert ons gedrag.

1024
01:01:14,730 --> 01:01:16,950
Hij verandert onze houding.

1025
01:01:16,950 --> 01:01:18,930
Natuurlijk kun je naar de rechter stappen,

1026
01:01:18,930 --> 01:01:23,010
en de rechtbanken moeten een misdadiger
nog steeds naar de gevangenis sturen.

1027
01:01:23,010 --> 01:01:26,370
Als iemand bij je inbreekt en
je hem voor de rechter brengt,

1028
01:01:26,370 --> 01:01:28,650
moeten de rechtbanken hem straffen.

1029
01:01:28,650 --> 01:01:32,010
Jezus heeft eigenlijk op geen
enkele manier gezegd dat de straf

1030
01:01:32,010 --> 01:01:33,750
veranderd zou moeten worden.

1031
01:01:33,750 --> 01:01:37,530
Hij gaf alleen aan dat je bereid
moet zijn die schade te dragen

1032
01:01:37,530 --> 01:01:41,490
in plaats van vergelding en genoegdoening
bij de rechtbanken te zoeken.

1033
01:01:41,490 --> 01:01:42,750
Toen Hij zei:

1034
01:01:42,750 --> 01:01:47,730
U hebt gehoord dat er gezegd is: U
moet uw naaste liefhebben en uw vijand

1035
01:01:47,730 --> 01:01:49,350
moet u haten.

1036
01:01:49,350 --> 01:01:53,790
sprak Hij dat wel tegen, maar dat
kwam doordat dat niet in de wet stond.

1037
01:01:53,790 --> 01:01:56,730
De wet zegt niet dat je
je vijand moet haten.

1038
01:01:56,730 --> 01:02:01,710
Er staat wel dat je je naaste moet
liefhebben zoals je jezelf liefhebt.

1039
01:02:01,710 --> 01:02:05,670
En dat stond in Leviticus, en
Jezus was het daar niet mee oneens.

1040
01:02:05,670 --> 01:02:06,990
Maar Hij zegt:

1041
01:02:06,990 --> 01:02:10,890
Jullie hebben gehoord dat er gezegd
is dat je je vijand moet haten.

1042
01:02:10,890 --> 01:02:12,630
Waar hadden ze dat gehoord?

1043
01:02:12,630 --> 01:02:17,370
Dat moet van de rabbijnen zijn geweest,
want het staat niet in het Oude Testament.

1044
01:02:17,370 --> 01:02:21,030
Het Oude Testament zegt niet
dat je je vijand moet haten.

1045
01:02:21,030 --> 01:02:24,690
Het zegt juist het
tegenovergestelde. Er staat:

1046
01:02:24,690 --> 01:02:31,110
Als iemand die u haat, hongerlijdt, geef
hem brood te eten, en als hij dorstig is,

1047
01:02:31,110 --> 01:02:36,210
geef hem water te drinken, want zo zult
u vurige kolen op zijn hoofd hopen,

1048
01:02:36,210 --> 01:02:38,850
en de HEERE zal het u vergelden.

1049
01:02:38,850 --> 01:02:44,850
Dat staat in Spreuken
hoofdstuk 25, vers 21 en 22.

1050
01:02:44,850 --> 01:02:49,830
In de wet van Mozes staat, volgens
mij in hoofdstuk 22 van Exodus:

1051
01:02:49,830 --> 01:02:54,330
Als je ziet dat de ezel van je
vijand onder zijn last bezwijkt,

1052
01:02:54,330 --> 01:02:56,070
help hem dan overeind.

1053
01:02:56,070 --> 01:02:59,610
Als je het rund van iemand
die je haat ziet ronddwalen,

1054
01:02:59,610 --> 01:03:01,470
breng het dan bij hem terug.

1055
01:03:01,470 --> 01:03:04,950
Met andere woorden, doe
goed aan je vijanden.

1056
01:03:04,950 --> 01:03:06,930
Dat onderwees Jezus.

1057
01:03:06,930 --> 01:03:10,410
Ik ken niets wat Jezus
ooit heeft onderwezen dat

1058
01:03:10,410 --> 01:03:13,830
in strijd is met de wetten
van het Oude Testament.

1059
01:03:13,830 --> 01:03:15,210
Zelfs bij:

1060
01:03:15,210 --> 01:03:20,670
En toen zij Hem dit bleven vragen,
richtte Hij Zich op en zei tegen hen:

1061
01:03:20,670 --> 01:03:25,830
Wie van u zonder zonde is, laat die
als eerste de steen op haar werpen.

1062
01:03:25,830 --> 01:03:30,030
Hij zei niet: ‘Nee, ze mag
niet gestenigd worden.’

1063
01:03:30,030 --> 01:03:33,150
Het is een beetje zoals dat
van de andere wang toekeren.

1064
01:03:33,150 --> 01:03:37,950
Hij zei niet dat het geen oog
om oog, tand om tand mocht zijn.

1065
01:03:37,950 --> 01:03:40,470
Het gaat er alleen om
dat je niet moet eisen

1066
01:03:40,470 --> 01:03:42,930
dat de zaak voor de
rechter wordt gebracht.

1067
01:03:42,930 --> 01:03:46,890
Zo ook hier: zeker, ze
moet gestenigd worden,

1068
01:03:46,890 --> 01:03:49,410
maar jullie zijn niet
degenen die dat moeten doen.

1069
01:03:49,410 --> 01:03:51,570
Waarschijnlijk zou
niemand dat moeten doen,

1070
01:03:51,570 --> 01:03:55,170
omdat hier waarschijnlijk niemand
rechtvaardig genoeg is om daarvoor in

1071
01:03:55,170 --> 01:03:56,670
aanmerking te komen.

1072
01:03:56,670 --> 01:04:00,930
Wat Jezus onderwees, is dat als
mensen doodgestenigd moesten worden,

1073
01:04:00,930 --> 01:04:05,250
dat moest gebeuren door mensen die
niet schuldig waren aan soortgelijke

1074
01:04:05,250 --> 01:04:09,870
misdrijven, die zelf niet verdienden
om doodgestenigd te worden.

1075
01:04:09,870 --> 01:04:14,250
Rechters moeten rechtvaardige
mensen zijn als ze gaan oordelen.

1076
01:04:14,250 --> 01:04:17,970
Hoe dan ook, de morele
voorschriften in het boek Leviticus

1077
01:04:17,970 --> 01:04:19,770
zijn van blijvende waarde.

1078
01:04:19,770 --> 01:04:23,010
Er zijn ook veel typen en
schaduwbeelden van Christus,

1079
01:04:23,010 --> 01:04:26,310
die we zullen bekijken
terwijl we het boek doorlopen.

1080
01:04:26,310 --> 01:04:29,970
Natuurlijk zijn Christus en
het onderwijs over Christus

1081
01:04:29,970 --> 01:04:32,010
voor ons van blijvende waarde.

1082
01:04:32,010 --> 01:04:36,390
De uiteindelijke waarde van Leviticus ligt
dus waarschijnlijk in het beeld dat het

1083
01:04:36,390 --> 01:04:40,710
van Christus schetst en in de
dingen die het ons over Hem vertelt.

1084
01:04:40,710 --> 01:04:45,690
Ik zou het boek grofweg verdelen in
twee grote delen, met een aanhangsel.

1085
01:04:45,690 --> 01:04:50,790
Het laatste hoofdstuk, 27, zou
een aanhangsel zijn over tienden

1086
01:04:50,790 --> 01:04:53,850
en dingen die aan God
gewijd worden, enzovoort.

1087
01:04:53,850 --> 01:04:57,090
Het lijkt niet te passen in de
algemene indeling van het boek.

1088
01:04:57,090 --> 01:05:01,110
Het lijkt op wat losse stukjes die
komen nadat de rest is gegeven.

1089
01:05:01,110 --> 01:05:05,610
Maar de eerste 16 hoofdstukken,
hoofdstuk 1 tot en met 16,

1090
01:05:05,610 --> 01:05:08,430
lijken zich te richten op
verzoening en reinheid,

1091
01:05:08,430 --> 01:05:11,190
de offers en ceremoniële reinheid.

1092
01:05:11,190 --> 01:05:13,710
Hoofdstuk 17 tot en met 26

1093
01:05:13,710 --> 01:05:16,590
zou je daarentegen de
heiligheidswet kunnen noemen.

1094
01:05:16,590 --> 01:05:19,950
De heiligheidswet gaat over
hoe je een heilig leven leidt.

1095
01:05:19,950 --> 01:05:23,310
Het eerste deel, de
eerste 16 hoofdstukken,

1096
01:05:23,310 --> 01:05:27,990
gaat over hoe je toegang tot God houdt,
hoe je met God in het reine komt,

1097
01:05:27,990 --> 01:05:31,770
hoe je zaken rechtzet als
je tegen God hebt gezondigd.

1098
01:05:31,770 --> 01:05:37,230
Hoe je rein blijft, zodat je in zekere zin
niet van de tabernakel vervreemd raakt,

1099
01:05:37,230 --> 01:05:40,470
zodat je toegang tot God
niet wordt belemmerd.

1100
01:05:40,470 --> 01:05:45,270
Maar het tweede deel gaat over hoe
je een heilig leven voor God leidt.

1101
01:05:45,270 --> 01:05:49,350
Voor Israël is het in sommige
opzichten een beetje anders,

1102
01:05:49,350 --> 01:05:53,550
omdat zij een godsdienstig
heilige gemeenschap moesten zijn.

1103
01:05:53,550 --> 01:05:58,230
Dat moeten wij ook, maar wij hebben
andere godsdienstige gebruiken.

1104
01:05:58,230 --> 01:06:02,490
Wij brengen de dierenoffers en
het bloed en al die dingen niet.

1105
01:06:02,490 --> 01:06:06,690
Maar waar het om gaat, is dat het
boek grofweg in die twee onderwerpen

1106
01:06:06,690 --> 01:06:11,310
uiteenvalt: verzoening en
reinheid in het eerste deel,

1107
01:06:11,310 --> 01:06:14,790
en heiligheid van gedrag
in het tweede deel.

1108
01:06:14,790 --> 01:06:18,930
We zouden die dingen in het eerste geval
kunnen vergelijken met rechtvaardiging.

1109
01:06:18,930 --> 01:06:22,470
Hoe worden wij rechtvaardig
gemaakt in Gods ogen?

1110
01:06:22,470 --> 01:06:25,710
Hoe worden wij voor God
aanvaardbaar gemaakt?

1111
01:06:25,710 --> 01:06:28,050
Door het bloedoffer van Christus.

1112
01:06:28,050 --> 01:06:31,290
Het tweede deel zouden we
afzondering kunnen noemen.

1113
01:06:31,290 --> 01:06:35,910
Dat is wat heiligheid betekent:
afzonderlijk, apart gezet.

1114
01:06:35,910 --> 01:06:40,950
De heiligheidswet gaat dus over hoe
wij van de wereld afgezonderd zijn.

1115
01:06:40,950 --> 01:06:45,810
Niet geografisch afgezonderd, niet alsof
we ergens naar een klooster vertrekken en

1116
01:06:45,810 --> 01:06:47,910
ons op die manier afzonderen.

1117
01:06:47,910 --> 01:06:54,150
Maar we zijn afgezonderd in beginsel en
in geest en in ons gedrag en onze waarden.

1118
01:06:54,150 --> 01:06:56,670
We zijn afgezonderd van de wereld.

1119
01:06:56,670 --> 01:06:58,710
Daar zou het tweede deel over gaan.

1120
01:06:58,710 --> 01:07:03,750
Je kunt in de aantekeningen zien dat deze
delen in kleinere onderdelen uiteenvallen.

1121
01:07:03,750 --> 01:07:06,930
Zo zou ik de eerste 16
hoofdstukken indelen:

1122
01:07:06,930 --> 01:07:10,890
de eerste zeven hoofdstukken
gaan over de vijf offers.

1123
01:07:10,890 --> 01:07:16,170
De volgende drie hoofdstukken, hoofdstuk
8 tot en met 10, gaan over de priesters,

1124
01:07:16,170 --> 01:07:18,750
hun wijding en het begin van hun dienst,

1125
01:07:18,750 --> 01:07:22,110
en het oordeel dat over
Nadab en Abihu kwam.

1126
01:07:22,110 --> 01:07:24,570
Dan zou hoofdstuk 11 tot en met 15

1127
01:07:24,570 --> 01:07:28,950
gaan over verschillende dingen die te
maken hebben met reinheid en onreinheid:

1128
01:07:28,950 --> 01:07:33,570
dieren, lichaamsafscheidingen,
dat soort dingen, melaatsheid.

1129
01:07:33,570 --> 01:07:37,170
Dan is hoofdstuk 16 de Grote Verzoendag.

1130
01:07:37,170 --> 01:07:39,630
Dat gaat erover hoe God eenmaal per jaar

1131
01:07:39,630 --> 01:07:43,170
het hele volk reinigt door
de dienst van de hogepriester

1132
01:07:43,170 --> 01:07:45,270
in het heilige der heiligen.

1133
01:07:45,270 --> 01:07:47,490
Zo valt het eerste deel uiteen.

1134
01:07:47,490 --> 01:07:52,230
Het tweede deel, de heiligheidswet,
bestaat uit meer onderdelen.

1135
01:07:52,230 --> 01:07:56,310
Allereerst de heiligheid van bloed
dat voor God wordt afgezonderd,

1136
01:07:56,310 --> 01:07:58,170
in hoofdstuk 17.

1137
01:07:58,170 --> 01:08:02,370
Hoofdstuk 18 tot en met 20 heeft te
maken met de heiligheid van het gedrag

1138
01:08:02,370 --> 01:08:03,570
van het volk.

1139
01:08:03,570 --> 01:08:07,290
In hoofdstuk 18 wordt een
hele reeks wetten gegeven,

1140
01:08:07,290 --> 01:08:12,390
en vervolgens staan in hoofdstuk 20 de
straffen voor het overtreden daarvan.

1141
01:08:12,390 --> 01:08:15,090
De heiligheid van de
priesters en hun gedrag,

1142
01:08:15,090 --> 01:08:19,470
met wie ze mogen trouwen en wat ze
mogen doen, wat ze niet mogen doen,

1143
01:08:19,470 --> 01:08:22,830
staat in hoofdstuk 21 en 22.

1144
01:08:22,830 --> 01:08:28,470
Dan heb je de heilige feesten, de heilige
kalender van Israël, hoofdstuk 23.

1145
01:08:28,470 --> 01:08:31,770
Hoofdstuk 24 bevat meer dan één onderwerp,

1146
01:08:31,770 --> 01:08:35,790
maar misschien is het interessantste
wel de wet over de godslasteraar en de

1147
01:08:35,790 --> 01:08:39,270
straf die een godslasteraar krijgt,
die natuurlijk de heiligheid van

1148
01:08:39,270 --> 01:08:40,650
Gods Naam schendt.

1149
01:08:40,650 --> 01:08:44,550
Dan zijn er ook heilige
jaren, naast heilige dagen.

1150
01:08:44,550 --> 01:08:48,690
In hoofdstuk 25 hebben we de
sabbatsjaren en de jubeljaren.

1151
01:08:48,690 --> 01:08:53,250
Ten slotte staat er in hoofdstuk 26
een passende afsluiting van het boek.

1152
01:08:53,250 --> 01:08:58,710
Daarom zei ik dat hoofdstuk 27, met wat
losse zaken over andere onderwerpen,

1153
01:08:58,710 --> 01:09:00,690
bijna een aanhangsel lijkt.

1154
01:09:00,690 --> 01:09:05,250
Hoofdstuk 26 bevat een uitvoerige
afkondiging van zegeningen over

1155
01:09:05,250 --> 01:09:09,690
mensen die het goede doen en vervloekingen
over degenen die het verkeerde doen.

1156
01:09:09,690 --> 01:09:12,090
Ook staan er lijsten van
dingen waarvoor mensen

1157
01:09:12,090 --> 01:09:14,670
gezegend en vervloekt zullen worden.

1158
01:09:14,670 --> 01:09:17,970
Zo eindigt het boek, of
zou het moeten eindigen.

1159
01:09:17,970 --> 01:09:20,190
Eigenlijk is er nog het aanhangsel.

1160
01:09:20,190 --> 01:09:23,550
Het eindigt daar niet helemaal,
maar het derde deel ervan

1161
01:09:23,550 --> 01:09:27,870
zou dan het aanhangsel aan
het einde zijn, hoofdstuk 27.

1162
01:09:27,870 --> 01:09:29,910
Dat is de opbouw van het boek.

1163
01:09:29,910 --> 01:09:32,610
We zullen de eerste zeven
hoofdstukken bekijken,

1164
01:09:32,610 --> 01:09:34,710
de vijf offers die daar
worden voorgeschreven.