1
00:00:02,010 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:11,070
Deze keer behandelen we Lukas
6, vers 1 tot en met vers 19.

3
00:00:11,070 --> 00:00:13,650
We komen bij Lukas hoofdstuk 6.

4
00:00:13,650 --> 00:00:17,910
En het gebeurde op de tweede sabbat na
het Paasfeest dat Hij door de korenvelden

5
00:00:17,910 --> 00:00:22,530
ging; en Zijn discipelen plukten
aren, wreven die met de handen stuk en

6
00:00:22,530 --> 00:00:23,790
aten ze op.

7
00:00:23,790 --> 00:00:26,310
Sommigen van de Farizeeën
zeiden tegen hen:

8
00:00:26,310 --> 00:00:29,610
Waarom doet u wat niet geoorloofd
is te doen op de sabbat?

9
00:00:29,610 --> 00:00:33,750
Jezus antwoordde en zei tegen hen:
Hebt u ook dat niet gelezen wat David

10
00:00:33,750 --> 00:00:36,990
deed toen hij honger had,
en zij die bij hem waren?

11
00:00:36,990 --> 00:00:42,090
Hoe hij het huis van God binnengegaan is
en de toonbroden genomen en gegeten heeft

12
00:00:42,090 --> 00:00:45,030
en ook gegeven heeft aan
hen die bij hem waren,

13
00:00:45,030 --> 00:00:48,510
broden die niemand mag eten
dan alleen de priesters?

14
00:00:48,510 --> 00:00:53,790
En Hij zei tegen hen: De Zoon des
mensen is Heere, óók van de sabbat.

15
00:00:53,790 --> 00:00:56,010
Dit korte verhaal begint met de woorden:

16
00:00:56,010 --> 00:00:58,770
Op de tweede sabbat na de eerste.

17
00:00:58,770 --> 00:01:03,030
Hier volgt de uitleg de Engelse
tekstvariant „de tweede sabbat na de

18
00:01:03,030 --> 00:01:10,350
eerste”; de hierboven aangehaalde HSV
heeft „de tweede sabbat na het Paasfeest”.

19
00:01:10,350 --> 00:01:13,890
Wat is volgens die Engelse
tekstvariant de eerste?

20
00:01:13,890 --> 00:01:18,090
Lukas heeft slechts de gebeurtenissen
rond één conflict over de sabbat verteld,

21
00:01:18,090 --> 00:01:20,850
en dat was de bevrijding van de bezetene.

22
00:01:20,850 --> 00:01:23,070
Dit is dus een andere sabbat.

23
00:01:23,070 --> 00:01:26,970
Hij probeert er zeker van te zijn dat
we weten dat hij het niet over dezelfde

24
00:01:26,970 --> 00:01:28,890
sabbat heeft als hiervoor.

25
00:01:28,890 --> 00:01:32,010
Chronologisch gezien was
het niet de tweede sabbat.

26
00:01:32,010 --> 00:01:37,110
Er is elke week een sabbat, en er waren
ongetwijfeld vele weken verstreken.

27
00:01:37,110 --> 00:01:40,530
Hij bedoelt alleen dat dit een
tweede voorval op een sabbat is.

28
00:01:40,530 --> 00:01:45,030
In de Alexandrijnse tekst staat niet
eens wat we zojuist hebben gelezen:

29
00:01:45,030 --> 00:01:47,910
de tweede sabbat na de eerste.

30
00:01:47,910 --> 00:01:50,370
De Alexandrijnse tekst zegt:

31
00:01:50,370 --> 00:01:53,550
Op een sabbat, en dat
is alles wat er staat.

32
00:01:53,550 --> 00:01:57,330
Het gebeurde op een sabbat dat
Hij door het korenveld liep.

33
00:01:57,330 --> 00:01:59,610
Misschien is het dus
niet eens nodig om het

34
00:01:59,610 --> 00:02:02,190
onderwerp van de tweede
sabbat te behandelen,

35
00:02:02,190 --> 00:02:04,830
omdat dat niet in alle
handschriften staat.

36
00:02:04,830 --> 00:02:08,130
Hoe dan ook, het is een
sabbat, en het is een andere

37
00:02:08,130 --> 00:02:10,890
sabbat dan die welke eerder werd genoemd.

38
00:02:10,890 --> 00:02:15,630
De discipelen liepen door een korenveld
en blijkbaar was het tijd om te eten.

39
00:02:15,630 --> 00:02:20,010
Ze hadden honger en deden daarom iets
wat heel natuurlijk was en in één

40
00:02:20,010 --> 00:02:21,930
opzicht ook geoorloofd.

41
00:02:21,930 --> 00:02:24,510
Ze plukten koren uit het korenveld.

42
00:02:24,510 --> 00:02:26,250
Ze hadden korenaren.

43
00:02:26,250 --> 00:02:28,290
Die wreven ze in hun handen.

44
00:02:28,290 --> 00:02:32,910
Dat was een gebruikelijke manier om de
eetbare korrels te scheiden van het kaf,

45
00:02:32,910 --> 00:02:34,710
dat je niet zou willen eten.

46
00:02:34,710 --> 00:02:38,010
Het kaf was veerachtig
en licht van gewicht,

47
00:02:38,010 --> 00:02:42,690
zodat de wind het kaf wegblies en de
korrels in hun handen achterbleven.

48
00:02:42,690 --> 00:02:44,190
Die konden ze eten.

49
00:02:44,190 --> 00:02:47,310
Ik zou geen rauwe
tarwekorrels willen eten.

50
00:02:47,310 --> 00:02:49,470
Dat lijkt me zwaar voor je tanden.

51
00:02:49,470 --> 00:02:52,290
Maar het kan, en dat deden ze soms.

52
00:02:52,290 --> 00:02:56,610
In feite was het in het algemeen
niet ongeoorloofd dat ze dit deden,

53
00:02:56,610 --> 00:02:59,010
want de Wet stond dit werkelijk toe.

54
00:02:59,010 --> 00:03:04,830
In Deuteronomium 23 vers 25 voorziet
de Wet hier uitdrukkelijk in.

55
00:03:04,830 --> 00:03:08,370
Als iemand door het korenveld van
een ander loopt en honger heeft,

56
00:03:08,370 --> 00:03:12,930
mag hij koren plukken, het in
zijn handen wrijven en het opeten.

57
00:03:12,930 --> 00:03:14,610
Dat wordt werkelijk toegestaan.

58
00:03:14,610 --> 00:03:18,930
Wat er in Deuteronomium staat, is dat hij
daar niet met een korenmand naar binnen

59
00:03:18,930 --> 00:03:21,330
mag gaan om een hoeveelheid koren van zijn

60
00:03:21,330 --> 00:03:24,210
naaste te oogsten en
mee naar huis te nemen.

61
00:03:24,210 --> 00:03:26,550
Maar hij mag wel wat koren eten.

62
00:03:26,550 --> 00:03:30,450
Hij mag hetzelfde doen met druiven
wanneer hij door wijngaarden loopt.

63
00:03:30,450 --> 00:03:34,050
Het idee hier is dat die
eigenlijk niet van hem zijn.

64
00:03:34,050 --> 00:03:36,690
Maar omdat hij honger
heeft en erdoorheen loopt,

65
00:03:36,690 --> 00:03:40,890
zal het de eigenaar van het korenveld
niet schaden als hij een paar aren neemt,

66
00:03:40,890 --> 00:03:42,450
en dat is toegestaan.

67
00:03:42,450 --> 00:03:46,770
Hij mag er alleen niet naar binnen gaan,
het oogsten en mee naar huis nemen,

68
00:03:46,770 --> 00:03:48,330
want het is niet van hem.

69
00:03:48,330 --> 00:03:50,190
Het is van iemand anders.

70
00:03:50,190 --> 00:03:52,890
Technisch gezien was
dit dus geen diefstal.

71
00:03:52,890 --> 00:03:56,250
Als je langs het huis van iemand anders
loopt en daar staat een appelboom met

72
00:03:56,250 --> 00:03:59,070
appels eraan, en je pakt
een appel en eet die op,

73
00:03:59,070 --> 00:04:02,190
dan zouden wij dat misschien
niet helemaal koosjer vinden.

74
00:04:02,190 --> 00:04:06,030
Je neemt dan immers zonder toestemming
het voedsel van iemand anders.

75
00:04:06,030 --> 00:04:09,270
De Wet van Mozes stond
toe dat zoiets gebeurde.

76
00:04:09,270 --> 00:04:11,250
Daar ging de klacht dus niet over.

77
00:04:11,250 --> 00:04:14,850
Toen de Farizeeën erover klaagden
dat de discipelen dit deden,

78
00:04:14,850 --> 00:04:18,210
was hun klacht niet dat ze het
koren van iemand anders aten en dat

79
00:04:18,210 --> 00:04:19,650
dit diefstal was.

80
00:04:19,650 --> 00:04:22,890
Het probleem was dat ze
het op de sabbatdag deden.

81
00:04:22,890 --> 00:04:27,510
De sabbatdag was een dag waarop je
geen gewoon werk hoorde te doen.

82
00:04:27,510 --> 00:04:29,610
Is jezelf voeden werk?

83
00:04:29,610 --> 00:04:33,210
Niet noodzakelijk, maar eten
klaarmaken zou werk zijn,

84
00:04:33,210 --> 00:04:38,310
vooral deze handeling ter voorbereiding,
die technisch gezien oogsten en wannen

85
00:04:38,310 --> 00:04:39,270
genoemd kon worden.

86
00:04:39,270 --> 00:04:42,810
In een agrarische samenleving
behoorden oogsten en wannen

87
00:04:42,810 --> 00:04:46,170
in bepaalde seizoenen tot de
voornaamste vormen van werk

88
00:04:46,170 --> 00:04:48,510
die de meeste arbeiders deden.

89
00:04:48,510 --> 00:04:52,950
Technisch gezien plukten de discipelen
koren en waren ze het aan het wannen,

90
00:04:52,950 --> 00:04:55,590
waarbij ze de tarwe van het kaf scheidden.

91
00:04:55,590 --> 00:04:58,830
Dit was oogsten en wannen
op zeer kleine schaal,

92
00:04:58,830 --> 00:05:01,650
maar het was oogsten en het was wannen.

93
00:05:01,650 --> 00:05:06,450
Daarom zeiden de Farizeeën: ‘Deze
mannen verrichten werk op de sabbatdag.

94
00:05:06,450 --> 00:05:08,130
Dat horen ze niet te doen.

95
00:05:08,130 --> 00:05:10,710
Het is hun niet geoorloofd dat te doen.’

96
00:05:10,710 --> 00:05:14,550
Jezus verdedigde Zijn discipelen,
en we moeten ons afvragen

97
00:05:14,550 --> 00:05:17,670
wat de aard was van Zijn
verdediging van hun daden.

98
00:05:17,670 --> 00:05:22,530
We komen vaak mensen tegen die geloven
dat wij de sabbatdag horen te onderhouden,

99
00:05:22,530 --> 00:05:26,670
dat wij nog steeds op de zevende
dag van de week horen te rusten.

100
00:05:26,670 --> 00:05:31,830
Ze zeggen zelfs dat Jezus en Zijn
discipelen de sabbatdag onderhielden.

101
00:05:31,830 --> 00:05:34,770
Als Hij dat deed, lezen
we daar niets over.

102
00:05:34,770 --> 00:05:38,010
We lezen wel dat Hij op de
sabbat de synagoge binnenging,

103
00:05:38,010 --> 00:05:41,370
maar dat is niet hetzelfde
als de sabbat onderhouden.

104
00:05:41,370 --> 00:05:44,850
De sabbat onderhouden
betekent dat je niet werkt.

105
00:05:44,850 --> 00:05:50,010
Naar de synagoge gaan is niet een van de
dingen die voor de sabbatdag geboden zijn.

106
00:05:50,010 --> 00:05:55,050
Maar Jezus predikte op de sabbat in de
synagoge, omdat de mensen daar waren.

107
00:05:55,050 --> 00:05:59,370
Op de andere dagen predikte Hij
overal waar Hij hen aantrof,

108
00:05:59,370 --> 00:06:01,890
op de heuvels of waar dan ook.

109
00:06:01,890 --> 00:06:05,130
Maar de sabbat houden
betekent dat je niet werkt,

110
00:06:05,130 --> 00:06:08,010
en Jezus hield die in die zin bewust niet,

111
00:06:08,010 --> 00:06:12,150
omdat Hij op de sabbat hetzelfde
werk deed als op elke andere dag.

112
00:06:12,150 --> 00:06:17,010
Bij deze gelegenheid verdedigde Hij Zijn
discipelen toen zij de sabbat overtraden.

113
00:06:17,010 --> 00:06:20,850
Mensen die geloven dat het christendom
van ons verlangt dat we de sabbat houden,

114
00:06:20,850 --> 00:06:26,010
zeggen: „Nee, Jezus was het er niet
mee eens dat zij de sabbat overtraden.

115
00:06:26,010 --> 00:06:29,670
Wat zij deden, was iets wat de
Farizeeën als een overtreding van

116
00:06:29,670 --> 00:06:31,530
de sabbat beschouwden.”

117
00:06:31,530 --> 00:06:35,130
Er bestonden onder de rabbijnen
natuurlijk meningsverschillen over wat een

118
00:06:35,130 --> 00:06:37,110
overtreding van de sabbat was.

119
00:06:37,110 --> 00:06:41,190
Er werd besproken of verschillende
soorten activiteiten nu wel of niet

120
00:06:41,190 --> 00:06:42,750
als werk golden.

121
00:06:42,750 --> 00:06:45,270
Het dragen van een
houten been op de sabbat

122
00:06:45,270 --> 00:06:49,410
werd bijvoorbeeld door sommige rabbijnen
beschouwd als het dragen van een last,

123
00:06:49,410 --> 00:06:51,510
en zij vonden dat verkeerd.

124
00:06:51,510 --> 00:06:55,230
Het dragen van een kunsttand
was daarentegen wel toegestaan.

125
00:06:55,230 --> 00:06:57,450
Dat was niet het dragen van een last.

126
00:06:57,450 --> 00:07:02,370
Als je een steen oppakte, die in de lucht
gooide en hem met dezelfde hand opving,

127
00:07:02,370 --> 00:07:04,830
was dat een overtreding van de sabbat.

128
00:07:04,830 --> 00:07:08,070
Als je hem in de lucht gooide
en met de andere hand opving,

129
00:07:08,070 --> 00:07:10,650
was het geen overtreding van de sabbat.

130
00:07:10,650 --> 00:07:14,490
Ze hadden al die regels over
wat wel en geen werk was.

131
00:07:14,490 --> 00:07:17,670
Het is duidelijk dat
hierover tradities bestonden.

132
00:07:17,670 --> 00:07:21,090
Maar Jezus verdedigde Zijn
discipelen niet met het argument

133
00:07:21,090 --> 00:07:23,730
dat zij alleen tradities overtraden.

134
00:07:23,730 --> 00:07:28,350
Hij had Zijn verdediging zo kunnen
formuleren als Hij het zo had gezien.

135
00:07:28,350 --> 00:07:34,350
Dat deed Hij tenslotte wel bij een andere
gelegenheid, in Markus 7 en Mattheüs 15.

136
00:07:34,350 --> 00:07:38,130
Toen wasten de discipelen hun handen
niet op de traditionele manier

137
00:07:38,130 --> 00:07:43,110
en werden zij daar door de Farizeeën
om bekritiseerd. Jezus antwoordde:

138
00:07:43,110 --> 00:07:45,030
„Dat zijn slechts tradities.

139
00:07:45,030 --> 00:07:46,830
Jullie kunnen hun dat niet verwijten.

140
00:07:46,830 --> 00:07:51,810
Zij overtreden alleen jullie tradities,
terwijl jullie Gods wet overtreden om

141
00:07:51,810 --> 00:07:54,210
jullie tradities in stand te houden.”

142
00:07:54,210 --> 00:07:59,070
Het punt is dat ik hier zo’n verdediging
van Jezus zou verwachten als de klacht

143
00:07:59,070 --> 00:08:04,110
luidde: „Zij overtreden onze
tradities”, en als Jezus dacht:

144
00:08:04,110 --> 00:08:08,730
„Zij overtreden tradities, maar
zij overtreden Gods wet niet.”

145
00:08:08,730 --> 00:08:11,670
Hij had dat kunnen
zeggen als Hij dat dacht.

146
00:08:11,670 --> 00:08:16,650
In plaats daarvan handelde Hij alsof
zij inderdaad de sabbat overtraden.

147
00:08:16,650 --> 00:08:19,710
Zij deden inderdaad iets
wat niet geoorloofd was,

148
00:08:19,710 --> 00:08:22,770
maar Hij zou hen desondanks
verontschuldigen.

149
00:08:22,770 --> 00:08:27,210
Dat doet Hij door David ter
sprake te brengen. Hij zei:

150
00:08:27,210 --> 00:08:31,590
En het gebeurde op de tweede sabbat na
het Paasfeest dat Hij door de korenvelden

151
00:08:31,590 --> 00:08:36,570
ging; en Zijn discipelen plukten
aren, wreven die met de handen stuk en

152
00:08:36,570 --> 00:08:37,770
aten ze op.

153
00:08:37,770 --> 00:08:40,530
Sommigen van de Farizeeën
zeiden tegen hen:

154
00:08:40,530 --> 00:08:44,010
Waarom doet u wat niet geoorloofd
is te doen op de sabbat?

155
00:08:44,010 --> 00:08:48,390
Jezus antwoordde en zei tegen hen:
Hebt u ook dat niet gelezen wat David

156
00:08:48,390 --> 00:08:51,630
deed toen hij honger had,
en zij die bij hem waren?

157
00:08:51,630 --> 00:08:57,150
Hoe hij het huis van God binnengegaan is
en de toonbroden genomen en gegeten heeft

158
00:08:57,150 --> 00:08:59,910
en ook gegeven heeft aan
hen die bij hem waren,

159
00:08:59,910 --> 00:09:03,930
broden die niemand mag eten
dan alleen de priesters?

160
00:09:03,930 --> 00:09:09,570
En Hij zei tegen hen: De Zoon des
mensen is Heere, óók van de sabbat.

161
00:09:09,570 --> 00:09:14,070
Die uitspraak moet voor de Farizeeën,
die de deskundigen op het gebied van de

162
00:09:14,070 --> 00:09:18,270
oudtestamentische Schrift waren,
behoorlijk pijnlijk zijn geweest.

163
00:09:18,270 --> 00:09:20,430
„Hebben jullie dit zelfs niet gelezen?

164
00:09:20,430 --> 00:09:22,530
Hebben jullie deze
gedeelten nooit gelezen?

165
00:09:22,530 --> 00:09:24,810
Ik dacht dat jullie je Bijbel kenden.”

166
00:09:24,810 --> 00:09:28,950
Dit waren twaalf broden die
elke week werden neergelegd om

167
00:09:28,950 --> 00:09:31,350
zeven dagen tentoongesteld te worden.

168
00:09:31,350 --> 00:09:33,450
Daarna aten de priesters ze op.

169
00:09:33,450 --> 00:09:36,930
Dit brood was uitsluitend
voor de priesters bestemd.

170
00:09:36,930 --> 00:09:40,350
Toen David voor Saul vluchtte
om zijn leven te redden,

171
00:09:40,350 --> 00:09:43,110
had hij geen voedsel of wapens bij zich.

172
00:09:43,110 --> 00:09:47,130
Hij kwam langs de tabernakel,
zag daar de priester en zei:

173
00:09:47,130 --> 00:09:49,530
En nu, wat hebt u voorhanden?

174
00:09:49,530 --> 00:09:53,850
Geef mij vijf broden mee in mijn
hand, of wat er maar te vinden is.

175
00:09:53,850 --> 00:09:55,290
De priester zei:

176
00:09:55,290 --> 00:10:00,090
De priester antwoordde David en zei:
Er is geen gewoon brood voorhanden,

177
00:10:00,090 --> 00:10:03,450
maar er is wel heilig brood,
als de jongens zich maar van de

178
00:10:03,450 --> 00:10:05,190
vrouwen onthouden hebben.

179
00:10:05,190 --> 00:10:06,570
David zei:

180
00:10:06,570 --> 00:10:09,150
En nu, wat hebt u voorhanden?

181
00:10:09,150 --> 00:10:13,530
Geef mij vijf broden mee in mijn
hand, of wat er maar te vinden is.

182
00:10:13,530 --> 00:10:18,570
De priester antwoordde David en zei:
Er is geen gewoon brood voorhanden,

183
00:10:18,570 --> 00:10:22,050
maar er is wel heilig brood,
als de jongens zich maar van de

184
00:10:22,050 --> 00:10:23,790
vrouwen onthouden hebben.

185
00:10:23,790 --> 00:10:28,290
David antwoordde de priester
en zei tegen hem: Jazeker,

186
00:10:28,290 --> 00:10:31,890
de vrouwen zijn ons gisteren
en eergisteren onthouden.

187
00:10:31,890 --> 00:10:35,910
Toen ik eropuit trok, waren de
voorwerpen van de jongens heilig.

188
00:10:35,910 --> 00:10:38,460
En het is in zekere zin gewoon brood ,

189
00:10:38,460 --> 00:10:43,050
temeer omdat er vandaag ander brood
in de vaten geheiligd zal worden.

190
00:10:43,050 --> 00:10:45,691
Toen gaf de priester
hem dat heilige brood ,

191
00:10:45,691 --> 00:10:48,990
omdat er geen ander brood
was dan de toonbroden,

192
00:10:48,990 --> 00:10:52,110
die van voor het aangezicht
van de HEERE weggenomen waren,

193
00:10:52,110 --> 00:10:56,850
om er vers brood neer te leggen op
de dag dat het oude weggenomen werd.

194
00:10:56,850 --> 00:11:00,330
Technisch gezien was het voor hem
niet geoorloofd daarvan te eten.

195
00:11:00,330 --> 00:11:01,830
Hij was geen priester.

196
00:11:01,830 --> 00:11:03,450
Maar de priester zei:

197
00:11:03,450 --> 00:11:08,190
Als je niets hebt gedaan waardoor je
onrein bent, laat ik je ervan eten.

198
00:11:08,190 --> 00:11:11,730
David deed dus iets wat technisch
gezien niet geoorloofd was,

199
00:11:11,730 --> 00:11:15,870
en Jezus zei dat het niet
geoorloofd was. Er staat:

200
00:11:15,870 --> 00:11:20,190
En het gebeurde op de tweede sabbat na
het Paasfeest dat Hij door de korenvelden

201
00:11:20,190 --> 00:11:24,930
ging; en Zijn discipelen plukten
aren, wreven die met de handen stuk en

202
00:11:24,930 --> 00:11:26,010
aten ze op.

203
00:11:26,010 --> 00:11:28,650
Sommigen van de Farizeeën
zeiden tegen hen:

204
00:11:28,650 --> 00:11:32,010
Waarom doet u wat niet geoorloofd
is te doen op de sabbat?

205
00:11:32,010 --> 00:11:36,450
Jezus antwoordde en zei tegen hen:
Hebt u ook dat niet gelezen wat David

206
00:11:36,450 --> 00:11:39,750
deed toen hij honger had,
en zij die bij hem waren?

207
00:11:39,750 --> 00:11:44,730
Hoe hij het huis van God binnengegaan is
en de toonbroden genomen en gegeten heeft

208
00:11:44,730 --> 00:11:47,760
en ook gegeven heeft aan
hen die bij hem waren,

209
00:11:47,760 --> 00:11:50,550
broden die niemand mag eten
dan alleen de priesters?

210
00:11:50,550 --> 00:11:56,430
En Hij zei tegen hen: De Zoon des
mensen is Heere, óók van de sabbat.

211
00:11:56,430 --> 00:12:00,990
Wat Jezus zegt, is dat David iets
deed wat niet geoorloofd was.

212
00:12:00,990 --> 00:12:04,590
In vers 2 werden Jezus’ discipelen
ervan beschuldigd iets te doen wat

213
00:12:04,590 --> 00:12:06,390
niet geoorloofd was.

214
00:12:06,390 --> 00:12:10,110
Er bestaat een rechtstreekse parallel
tussen wat de discipelen volgens de

215
00:12:10,110 --> 00:12:14,010
beschuldiging deden en wat
David volgens Jezus deed.

216
00:12:14,010 --> 00:12:16,590
Beide deden iets wat niet geoorloofd was.

217
00:12:16,590 --> 00:12:20,250
Als de discipelen volgens Jezus
niets ongeoorloofds hadden gedaan,

218
00:12:20,250 --> 00:12:23,430
had Hij niet dit voorbeeld
van David moeten geven.

219
00:12:23,430 --> 00:12:26,550
David deed immers daadwerkelijk
iets ongeoorloofds en wordt

220
00:12:26,550 --> 00:12:28,170
als parallel voorgesteld.

221
00:12:28,170 --> 00:12:31,050
Maar in welke zin was het ongeoorloofd?

222
00:12:31,050 --> 00:12:34,230
Het was een overtreding
van een ceremoniële wet.

223
00:12:34,230 --> 00:12:38,190
De wet betreffende de
toonbroden is ceremonieel.

224
00:12:38,190 --> 00:12:40,350
Het is geen morele wet.

225
00:12:40,350 --> 00:12:45,510
Er staan in het Oude Testament
morele wetten die David overtrad,

226
00:12:45,510 --> 00:12:48,750
en daarvoor werd hem geen
vrijstelling verleend.

227
00:12:48,750 --> 00:12:52,230
Hij pleegde bijvoorbeeld
overspel en moord.

228
00:12:52,230 --> 00:12:54,330
Daar kwam hij niet zomaar mee weg.

229
00:12:54,330 --> 00:12:58,170
Hij werd vergeven, maar het
werd hem wel aangerekend.

230
00:12:58,170 --> 00:13:01,770
Het eten van de toonbroden
werd hem nooit aangerekend,

231
00:13:01,770 --> 00:13:06,510
want de wetten tegen moord en
overspel zijn morele wetten,

232
00:13:06,510 --> 00:13:09,210
en niemand mag die overtreden.

233
00:13:09,210 --> 00:13:12,510
Ceremoniële wetten moeten
ook worden nageleefd,

234
00:13:12,510 --> 00:13:16,890
maar er zijn bepaalde zaken die
zwaarder kunnen wegen dan die wetten.

235
00:13:16,890 --> 00:13:24,810
In de versie van Mattheüs haalt Jezus in
Zijn antwoord aan hen zelfs Hosea 6:6 aan.

236
00:13:24,810 --> 00:13:28,650
In Mattheüs 12, waar
dit staat, zegt Jezus:

237
00:13:28,650 --> 00:13:33,390
Want Ik vind vreugde in
goedertierenheid en niet in offer,

238
00:13:33,390 --> 00:13:36,690
in kennis van God meer dan in brandoffers!

239
00:13:36,690 --> 00:13:40,590
Dit citaat komt uit Hosea 6:6.

240
00:13:40,590 --> 00:13:42,210
Toen Jezus zei:

241
00:13:42,210 --> 00:13:46,530
Ga maar eens uitzoeken wat dat
betekent, kleineerde Hij hen opnieuw,

242
00:13:46,530 --> 00:13:51,150
want wanneer mensen hun theologische
vragen stelden, zeiden zij altijd:

243
00:13:51,150 --> 00:13:53,610
„Ga maar eens leren wat dat betekent.”

244
00:13:53,610 --> 00:13:57,270
Het was alsof ze zeiden:
„Jij onontwikkelde dwaas,

245
00:13:57,270 --> 00:13:59,430
waarom ga je niet eens iets leren?

246
00:13:59,430 --> 00:14:01,470
Dit is wat de Bijbel zegt.

247
00:14:01,470 --> 00:14:03,870
Waarom heb je niet geleerd wat er staat?

248
00:14:03,870 --> 00:14:06,450
Ga maar eens leren wat het betekent.”

249
00:14:06,450 --> 00:14:10,710
Jezus keert het om en richt het
tegen de deskundigen. Hij zegt:

250
00:14:10,710 --> 00:14:13,290
„Waarom gaan jullie niet
leren wat dit betekent:

251
00:14:13,290 --> 00:14:16,050
‘Ik wil barmhartigheid en geen offer’?”

252
00:14:16,050 --> 00:14:20,430
Eigenlijk zei Hij bij deze gelegenheid
dat zij de onschuldigen niet zouden hebben

253
00:14:20,430 --> 00:14:23,610
veroordeeld als zij dat
vers hadden begrepen.

254
00:14:23,610 --> 00:14:27,150
Jezus had dat vers namelijk
al eerder voor hen aangehaald.

255
00:14:27,150 --> 00:14:30,870
Dat was bij een andere gelegenheid,
toen Hij met de tollenaars at

256
00:14:30,870 --> 00:14:35,550
en daar in Mattheüs 9 om
bekritiseerd werd. Hij zei:

257
00:14:35,550 --> 00:14:38,190
„Ga heen en leer wat dat betekent.”

258
00:14:38,190 --> 00:14:41,190
Hij haalt Hosea 6:6 aan.

259
00:14:41,190 --> 00:14:44,730
In Mattheüs 12, waar dit
verhaal wordt verteld, staat:

260
00:14:44,730 --> 00:14:49,860
Maar als u geweten had wat het betekent:
Ik wil barmhartigheid en geen offer,

261
00:14:49,860 --> 00:14:53,730
dan zou u de onschuldigen
niet veroordeeld hebben.

262
00:14:53,730 --> 00:14:59,250
Let nu op: David was onschuldig
en de discipelen waren onschuldig,

263
00:14:59,250 --> 00:15:02,550
maar beiden hadden iets
gedaan wat onwettig was.

264
00:15:02,550 --> 00:15:06,570
Welk beginsel maakte hen onschuldig
toen ze dit onwettige deden?

265
00:15:06,570 --> 00:15:10,830
Het beginsel uit Hosea 6:6. God zei:

266
00:15:10,830 --> 00:15:14,850
Want Ik vind vreugde in
goedertierenheid en niet in offer,

267
00:15:14,850 --> 00:15:17,910
in kennis van God meer dan in brandoffers!

268
00:15:17,910 --> 00:15:20,250
Offer is ceremoniële wet.

269
00:15:20,250 --> 00:15:23,310
Barmhartigheid tonen is
een morele verplichting.

270
00:15:23,310 --> 00:15:28,530
God zegt, Jezus zegt, en ook het Oude
Testament zegt dat sommige wetten boven

271
00:15:28,530 --> 00:15:30,090
andere wetten gaan.

272
00:15:30,090 --> 00:15:33,810
Sommige plichten staan hoger in
de rangorde van verplichtingen.

273
00:15:33,810 --> 00:15:37,350
We moeten de ceremoniële wetten
houden wanneer dat mogelijk is,

274
00:15:37,350 --> 00:15:40,050
maar soms zijn er belangrijkere dingen.

275
00:15:40,050 --> 00:15:44,010
Op een andere plaats, in Johannes 7:23,

276
00:15:44,010 --> 00:15:48,570
wees Jezus op een andere situatie waarin
twee wetten met elkaar in conflict kunnen

277
00:15:48,570 --> 00:15:52,350
komen en de ene boven de
andere moet gaan. Jezus zei:

278
00:15:52,350 --> 00:15:55,410
Als een mens de besnijdenis
ontvangt op de sabbat,

279
00:15:55,410 --> 00:15:59,910
juist om de wet van Mozes niet te
breken, bent u dan verbitterd tegen Mij,

280
00:15:59,910 --> 00:16:03,270
omdat Ik een heel mens gezond
gemaakt heb op de sabbat?

281
00:16:03,270 --> 00:16:06,570
De Joden besneden een
kind op de sabbat. Waarom?

282
00:16:06,570 --> 00:16:11,190
Omdat de wet op de besnijdenis zegt dat
een kind op de achtste dag van zijn leven

283
00:16:11,190 --> 00:16:12,750
besneden moet worden.

284
00:16:12,750 --> 00:16:17,730
Uiteraard valt bij sommige kinderen de
achtste dag van hun leven op een zaterdag.

285
00:16:17,730 --> 00:16:19,050
Wat doe je dan?

286
00:16:19,050 --> 00:16:20,730
Besnijdenis is werk.

287
00:16:20,730 --> 00:16:24,390
Het is een chirurgische ingreep,
en de priester die haar uitvoert,

288
00:16:24,390 --> 00:16:27,210
is aan het werk. Wat moet hij doen?

289
00:16:27,210 --> 00:16:29,490
De achtste dag valt op een sabbat.

290
00:16:29,490 --> 00:16:33,390
Houd je je aan de wet op de
besnijdenis of aan de sabbatswet?

291
00:16:33,390 --> 00:16:36,810
De Joden waren het er allemaal over
eens dat ze zich aan de wet op de

292
00:16:36,810 --> 00:16:38,850
besnijdenis moesten houden.

293
00:16:38,850 --> 00:16:42,390
Zelfs de sabbat kon door de
besnijdenis opzijgezet worden.

294
00:16:42,390 --> 00:16:46,890
De Joden erkenden duidelijk dat sommige
wetten voor andere wetten een stap terug

295
00:16:46,890 --> 00:16:49,770
moeten doen, omdat het
houden van de ene wet

296
00:16:49,770 --> 00:16:52,710
af en toe een overtreding
van een andere wet inhoudt.

297
00:16:52,710 --> 00:16:56,730
Het is interessant, want besnijdenis
is niet langer verplicht,

298
00:16:56,730 --> 00:16:58,950
en toch ging ze boven de sabbat.

299
00:16:58,950 --> 00:17:03,390
Het is dus interessant om te beweren
dat de sabbat nog steeds verplicht is,

300
00:17:03,390 --> 00:17:06,930
terwijl die zelfs opzijgezet
kon worden door de besnijdenis,

301
00:17:06,930 --> 00:17:10,530
en de besnijdenis bovendien
tot het verleden behoort

302
00:17:10,530 --> 00:17:12,870
en voor ons niet meer aan de orde is.

303
00:17:12,870 --> 00:17:17,190
Het punt is dat je nooit morele
wetten zult aantreffen die met elkaar

304
00:17:17,190 --> 00:17:18,150
in conflict zijn.

305
00:17:18,150 --> 00:17:22,170
Ik denk niet dat je ooit de ene morele
verplichting in conflict zult zien komen

306
00:17:22,170 --> 00:17:24,450
met een andere morele verplichting.

307
00:17:24,450 --> 00:17:28,410
Er kan een morele verplichting
zijn, of zelfs een ceremoniële,

308
00:17:28,410 --> 00:17:32,130
die in conflict komt met een
andere ceremoniële verplichting.

309
00:17:32,130 --> 00:17:38,250
Het eten van de toonbroden — wie ervan eet
en wie niet — is een ceremoniële kwestie.

310
00:17:38,250 --> 00:17:42,990
Jezus suggereert dat het houden van de
sabbat ook een ceremoniële kwestie is.

311
00:17:42,990 --> 00:17:48,270
Jezus stelt de sabbat niet gelijk aan een
morele wet, maar aan een ceremoniële wet,

312
00:17:48,270 --> 00:17:51,630
die door morele overwegingen
opzijgezet kan worden.

313
00:17:51,630 --> 00:17:54,870
Als iemand bijvoorbeeld honger
heeft, geef je hem te eten.

314
00:17:54,870 --> 00:17:58,590
Je klaagt er niet over dat iemand
eet wanneer hij voedsel nodig heeft,

315
00:17:58,590 --> 00:18:01,590
zelfs niet als dat een
ceremoniële wet schendt.

316
00:18:01,590 --> 00:18:03,930
David at toen hij voedsel nodig had.

317
00:18:03,930 --> 00:18:07,350
Om dat te doen, overtrad
hij een ceremoniële wet,

318
00:18:07,350 --> 00:18:09,450
en je neemt hem dat niet kwalijk.

319
00:18:09,450 --> 00:18:11,130
Dat is wat Jezus zegt.

320
00:18:11,130 --> 00:18:14,970
Wanneer Hij dat zegt, is het heel
duidelijk dat Hij daarmee bedoelt dat de

321
00:18:14,970 --> 00:18:20,070
sabbat ceremonieel is, net zoals het
eten van toonbroden ceremonieel is.

322
00:18:20,070 --> 00:18:23,850
Als je geen priester bent, is
dat een ceremoniële overtreding,

323
00:18:23,850 --> 00:18:26,610
maar in bepaalde gevallen
is die aanvaardbaar.

324
00:18:26,610 --> 00:18:30,750
Ook Paulus behandelde het houden
van de sabbat als ceremonieel.

325
00:18:30,750 --> 00:18:34,830
In Kolossenzen 2:16–17 zei hij:

326
00:18:34,830 --> 00:18:38,190
Laat dus niemand u veroordelen
inzake eten of drinken,

327
00:18:38,190 --> 00:18:41,730
of op het punt van een feestdag,
een nieuwe maan of de sabbatten.

328
00:18:41,730 --> 00:18:45,390
Deze zaken zijn een schaduw
van de toekomstige dingen,

329
00:18:45,390 --> 00:18:47,670
maar het lichaam is van Christus.

330
00:18:47,670 --> 00:18:50,190
Dat zijn ceremoniële
beperkingen van de wet.

331
00:18:50,190 --> 00:18:53,970
Hij zei dat deze voor de
tegenwoordige tijd een schaduw zijn,

332
00:18:53,970 --> 00:18:56,310
maar dat het lichaam van Christus is.

333
00:18:56,310 --> 00:19:02,190
Hij stelde sabbatten gelijk aan andere
ceremoniële zaken, zoals eten en drinken,

334
00:19:02,190 --> 00:19:03,870
feesten en nieuwe manen.

335
00:19:03,870 --> 00:19:08,430
Hij zei niet: „Laat niemand over je
oordelen wat betreft de vraag of je

336
00:19:08,430 --> 00:19:12,330
overspel pleegt”, want
overspel is een morele kwestie,

337
00:19:12,330 --> 00:19:15,690
en Paulus zelf zou
mensen daarop beoordelen.

338
00:19:15,690 --> 00:19:20,490
Over de man die in overspel leefde met
de vrouw van zijn vader zei hij zelfs:

339
00:19:20,490 --> 00:19:24,990
Hoewel ik lichamelijk afwezig
ben, ben ik in de geest aanwezig

340
00:19:24,990 --> 00:19:28,170
en heb ik al over de man die
dit gedaan heeft geoordeeld,

341
00:19:28,170 --> 00:19:30,450
alsof ik zelf aanwezig was.

342
00:19:30,450 --> 00:19:34,350
Paulus zou nooit zeggen dat je het
oordeel van mensen over je morele

343
00:19:34,350 --> 00:19:36,150
gedrag moet negeren.

344
00:19:36,150 --> 00:19:40,770
Mensen behoren je morele gedrag
te beoordelen, en jijzelf ook.

345
00:19:40,770 --> 00:19:45,330
Maar over ceremonieel gedrag
zegt Paulus dat het geen punt is.

346
00:19:45,330 --> 00:19:49,350
Laat mensen je daar niet om
veroordelen. Het is geen punt.

347
00:19:49,350 --> 00:19:55,170
Voor Paulus behoren sabbatten tot dezelfde
categorie als andere ceremoniële kwesties

348
00:19:55,170 --> 00:19:59,250
rond eten en drinken,
feesten en nieuwe manen.

349
00:19:59,250 --> 00:20:04,170
Zo vergelijkt Jezus het ook met het eten
van toonbroden als je geen priester bent.

350
00:20:04,170 --> 00:20:08,130
Het is een overtreding, net als
het overtreden van de sabbat.

351
00:20:08,130 --> 00:20:11,550
In Mattheüs geeft Hij in dit
verband nog een voorbeeld.

352
00:20:11,550 --> 00:20:14,850
In Mattheüs 12 geeft Hij
daarnaast het voorbeeld van

353
00:20:14,850 --> 00:20:18,210
priesters die op de
sabbat werken. Hij zegt:

354
00:20:18,210 --> 00:20:22,230
Of hebt u niet gelezen in de Wet
dat de priesters op de sabbatdagen

355
00:20:22,230 --> 00:20:26,430
de sabbat ontheiligen in de
tempel, en toch onschuldig zijn?

356
00:20:26,430 --> 00:20:28,230
Hoe ontheiligen ze die?

357
00:20:28,230 --> 00:20:34,530
Bij het Engelse woord „profane” denken we
aan iets kwaads en grofs of pornografisch.

358
00:20:34,530 --> 00:20:39,390
Maar het woord „profane” is in het
Engels eenvoudigweg het tegenovergestelde

359
00:20:39,390 --> 00:20:41,850
van „sacred”, heilig.

360
00:20:41,850 --> 00:20:45,990
Iets is heilig, wat betekent
dat het voor God apart gezet is,

361
00:20:45,990 --> 00:20:49,050
of het wordt in het
Engels „profane” genoemd,

362
00:20:49,050 --> 00:20:52,890
wat betekent dat het
gewoon of alledaags is.

363
00:20:52,890 --> 00:20:55,650
Het betekent niet dat het kwaad is.

364
00:20:55,650 --> 00:20:58,050
„Profane” betekent niet kwaad.

365
00:20:58,050 --> 00:21:02,670
Het betekent gewoon of alledaags,
in tegenstelling tot heilig.

366
00:21:02,670 --> 00:21:06,810
De sabbat moet heilig gehouden
worden, maar de priesters in de tempel

367
00:21:06,810 --> 00:21:09,150
behandelen hem als een gewone dag.

368
00:21:09,150 --> 00:21:13,050
Ze doen op de sabbat hetzelfde
werk als op elke andere dag.

369
00:21:13,050 --> 00:21:14,910
Ze ontheiligen de sabbat.

370
00:21:14,910 --> 00:21:20,430
Dat wil zeggen: ze verlagen de sabbat tot
hetzelfde niveau als een gewone dag door

371
00:21:20,430 --> 00:21:24,630
op de sabbat evenveel,
en zelfs meer, te werken.

372
00:21:24,630 --> 00:21:26,250
Daarom zei Jezus:

373
00:21:26,250 --> 00:21:28,890
En toch valt hun niets te verwijten.

374
00:21:28,890 --> 00:21:33,690
Op die plaats voorziet Jezus dat ze
zullen tegenwerpen: ‘Maar de tempel,

375
00:21:33,690 --> 00:21:35,190
die is belangrijk.

376
00:21:35,190 --> 00:21:39,030
Het overtreden van de sabbat in
de tempel kan noodzakelijk zijn,

377
00:21:39,030 --> 00:21:43,350
omdat de tempeldienst de manier
is waarop wij God aanbidden.’

378
00:21:43,350 --> 00:21:45,870
Maar dan vervolgt Jezus met de woorden:

379
00:21:45,870 --> 00:21:50,190
Ik zeg u echter dat hier Iemand
is Die meer is dan de tempel.

380
00:21:50,190 --> 00:21:54,150
Als jullie de priesters vrijpleiten omdat
ze op de sabbat het werk van de tempel

381
00:21:54,150 --> 00:21:57,690
doen, wel, Ik ben groter dan de tempel.

382
00:21:57,690 --> 00:22:01,290
En wanneer Mijn discipelen Mijn
werk doen, pleit dat hen ook vrij

383
00:22:01,290 --> 00:22:03,390
wanneer ze de sabbat overtreden.

384
00:22:03,390 --> 00:22:04,530
Hij zei ook:

385
00:22:04,530 --> 00:22:07,290
Hoeveel gaat niet een
mens een schaap te boven!

386
00:22:07,290 --> 00:22:10,590
Daarom is het geoorloofd op
de sabbatdagen goed te doen.

387
00:22:10,590 --> 00:22:16,170
Dat zei Hij in Mattheüs hoofdstuk 12,
vers 10, de parallelle passage hiervan,

388
00:22:16,170 --> 00:22:19,650
hoewel die specifieke uitspraak
niet in Lukas is opgetekend.

389
00:22:19,650 --> 00:22:21,690
Hij zei wel in vers 5:

390
00:22:21,690 --> 00:22:25,890
En het gebeurde op de tweede sabbat na
het Paasfeest dat Hij door de korenvelden

391
00:22:25,890 --> 00:22:31,170
ging; en Zijn discipelen plukten
aren, wreven die met de handen stuk en

392
00:22:31,170 --> 00:22:32,370
aten ze op.

393
00:22:32,370 --> 00:22:34,830
Sommigen van de Farizeeën
zeiden tegen hen:

394
00:22:34,830 --> 00:22:38,190
Waarom doet u wat niet geoorloofd
is te doen op de sabbat?

395
00:22:38,190 --> 00:22:42,330
Jezus antwoordde en zei tegen hen:
Hebt u ook dat niet gelezen wat David

396
00:22:42,330 --> 00:22:45,750
deed toen hij honger had,
en zij die bij hem waren?

397
00:22:45,750 --> 00:22:50,490
Hoe hij het huis van God binnengegaan
is en de toonbroden genomen en

398
00:22:50,490 --> 00:22:54,690
gegeten heeft en ook gegeven
heeft aan hen die bij hem waren,

399
00:22:54,690 --> 00:22:58,650
broden die niemand mag eten
dan alleen de priesters?

400
00:22:58,650 --> 00:23:04,410
En Hij zei tegen hen: De Zoon des
mensen is Heere, óók van de sabbat.

401
00:23:04,410 --> 00:23:10,830
Dit is ook opgetekend in de versie van
Markus, in Markus hoofdstuk 2, vers 27.

402
00:23:10,830 --> 00:23:14,190
Maar Markus heeft nog een
uitspraak die eraan voorafgaat.

403
00:23:14,190 --> 00:23:16,110
Bij Markus zegt Jezus:

404
00:23:16,110 --> 00:23:20,850
En Hij zei tegen hen: De sabbat
is gemaakt ter wille van de mens,

405
00:23:20,850 --> 00:23:23,850
niet de mens ter wille van de sabbat.

406
00:23:23,850 --> 00:23:28,830
Lukas laat het gedeelte weg waarin staat
dat de sabbat voor de mens gemaakt is

407
00:23:28,830 --> 00:23:31,050
en niet de mens voor de sabbat.

408
00:23:31,050 --> 00:23:32,730
Maar wat betekent dat?

409
00:23:32,730 --> 00:23:36,990
Ook hier zeggen mensen die tegenwoordig
sabbatsvierders zijn: ‘Kijk,

410
00:23:36,990 --> 00:23:39,270
de sabbat was niet alleen voor de Joden.

411
00:23:39,270 --> 00:23:41,490
Hij was voor de mensheid.

412
00:23:41,490 --> 00:23:44,490
Jezus zei dat hij voor
de mens gemaakt was.’

413
00:23:44,490 --> 00:23:48,450
Ze denken dat Jezus de sabbat
hier universeel probeert te maken.

414
00:23:48,450 --> 00:23:52,290
In werkelijkheid voert Jezus het
gesprek over de sabbat juist in

415
00:23:52,290 --> 00:23:54,030
de tegenovergestelde richting.

416
00:23:54,030 --> 00:23:57,330
Hij zegt niet: ‘Iedereen
moet de sabbat houden.’

417
00:23:57,330 --> 00:24:01,110
Wat zou het voor zin hebben als Hij
die uitspraak in de context van deze

418
00:24:01,110 --> 00:24:04,470
discussie zou doen, waarin
Hij Zijn discipelen verdedigt

419
00:24:04,470 --> 00:24:06,630
omdat zij de sabbat overtreden?

420
00:24:06,630 --> 00:24:10,050
Wanneer Hij zegt dat de sabbat
voor de mens gemaakt is,

421
00:24:10,050 --> 00:24:13,110
bedoelt Hij niet alle
mensen buiten Israël.

422
00:24:13,110 --> 00:24:15,090
Als dat het punt was dat Hij maakte,

423
00:24:15,090 --> 00:24:18,840
zoals zevendedagsadventisten
altijd zeggen dat Hij hier doet,

424
00:24:18,840 --> 00:24:23,130
zou je ervan uitgaan dat Hij een
verkeerde opvatting van de Farizeeën

425
00:24:23,130 --> 00:24:24,930
probeerde te corrigeren.

426
00:24:24,930 --> 00:24:28,350
Zij dachten dat de sabbat
alleen voor Israël was.

427
00:24:28,350 --> 00:24:33,510
Maar Jezus wilde hun duidelijk maken:
‘Nee, hij is ook voor de heidenen.’

428
00:24:33,510 --> 00:24:34,530
Dat is het punt

429
00:24:34,530 --> 00:24:37,830
dat de zevendedagsadventisten
hieruit willen halen.

430
00:24:37,830 --> 00:24:42,930
Maar als Jezus dat punt wilde maken, zou
dat betekenen dat Hij hen probeerde te

431
00:24:42,930 --> 00:24:47,610
corrigeren omdat zij dachten dat
de sabbat alleen voor Israël was,

432
00:24:47,610 --> 00:24:51,330
en dat Hij duidelijk wilde
maken dat hij voor iedereen was.

433
00:24:51,330 --> 00:24:54,330
Dat weerspiegelt nauwelijks
wat hun opvattingen waren

434
00:24:54,330 --> 00:24:56,610
of wat het onderwerp van de discussie was.

435
00:24:56,610 --> 00:25:00,570
Wanneer Hij zegt dat de sabbat voor
de mens gemaakt is, betekent dit:

436
00:25:00,570 --> 00:25:04,590
de mensen aan wie hij gegeven
werd, namelijk de Joden.

437
00:25:04,590 --> 00:25:07,770
Hij is nooit aan iemand
anders dan Israël gegeven.

438
00:25:07,770 --> 00:25:12,510
Hij staat in de Tien Geboden, een wet
die alleen aan Israël gegeven werd als

439
00:25:12,510 --> 00:25:16,950
onderdeel van het verbond dat God
bij de berg Sinaï met hen sloot.

440
00:25:16,950 --> 00:25:19,830
Die sabbat was voor het
welzijn van mensen gemaakt.

441
00:25:19,830 --> 00:25:22,230
Hij was gemaakt om hun rust te geven,

442
00:25:22,230 --> 00:25:26,370
die ze in een samenleving waarin hard
gewerkt werd dringend nodig hadden.

443
00:25:26,370 --> 00:25:30,690
Hij maakte hem voor hun welzijn,
niet om hen in slavernij te brengen.

444
00:25:30,690 --> 00:25:34,530
Wanneer je mensen niet laat eten als ze
honger hebben omdat het de sabbat is,

445
00:25:34,530 --> 00:25:37,050
breng je mensen in
slavernij aan de sabbat,

446
00:25:37,050 --> 00:25:41,490
alsof de sabbat de heer is en de mensen
gemaakt zijn om de sabbat te dienen.

447
00:25:41,490 --> 00:25:45,630
Nee, de sabbat was voor het
tegenovergestelde doel gemaakt:

448
00:25:45,630 --> 00:25:48,030
om een weldaad voor mensen te zijn.

449
00:25:48,030 --> 00:25:50,070
Hij was voor hun welzijn gemaakt.

450
00:25:50,070 --> 00:25:51,330
En Hij zei:

451
00:25:51,330 --> 00:25:55,050
De Zoon des mensen is dus
ook Heer over de sabbat.

452
00:25:55,050 --> 00:25:56,370
Hij is mens.

453
00:25:56,370 --> 00:26:02,070
Hij is de Zoon des mensen, en de sabbat
is gemaakt voor het welzijn van de mens.

454
00:26:02,070 --> 00:26:04,830
Daarom heeft Hij als
de Zoon des mensen het

455
00:26:04,830 --> 00:26:09,270
recht om de sabbat te gebruiken op
een manier die de mens ten goede komt.

456
00:26:09,270 --> 00:26:11,610
Maar in dit geval geldt dat des te meer,

457
00:26:11,610 --> 00:26:15,810
omdat Hij de unieke Zoon des
mensen is en Hij de Heere is.

458
00:26:15,810 --> 00:26:18,930
Hij zegt dat Hij ook de
Heere van de sabbat is.

459
00:26:18,930 --> 00:26:22,230
Ik denk dat we rekening moeten
houden met het woord ‘ook’

460
00:26:22,230 --> 00:26:25,050
om te kunnen vaststellen
wat Jezus hier zegt.

461
00:26:25,050 --> 00:26:28,230
Wat betekent ‘ook’? Naast wat?

462
00:26:28,230 --> 00:26:29,910
Naast de andere dagen.

463
00:26:29,910 --> 00:26:33,870
Jezus is de Heere van elke
dag, ook van de sabbat.

464
00:26:33,870 --> 00:26:37,890
De discipelen hebben daarom op elke
dag van de week maar één verplichting,

465
00:26:37,890 --> 00:26:42,570
op de gewone dagen en ook
op de sabbat. Welke is dat?

466
00:26:42,570 --> 00:26:44,370
Hun Heere volgen.

467
00:26:44,370 --> 00:26:46,110
Hij is de Heere.

468
00:26:46,110 --> 00:26:48,990
Als je een heer hebt, ben je een dienaar.

469
00:26:48,990 --> 00:26:54,930
De verplichting van een dienaar is elke
dag dezelfde: doen wat zijn meester wil.

470
00:26:54,930 --> 00:27:01,950
Op zondag, maandag, dinsdag, woensdag,
donderdag en vrijdag, en ook op de sabbat,

471
00:27:01,950 --> 00:27:03,930
is Hij de Heere.

472
00:27:03,930 --> 00:27:06,930
De discipelen zijn dus niet
verplicht de Tien Geboden

473
00:27:06,930 --> 00:27:09,270
en de sabbatswet in acht te nemen.

474
00:27:09,270 --> 00:27:13,950
Ze moeten de wet van Christus in
acht nemen en doen wat Christus zegt.

475
00:27:13,950 --> 00:27:19,230
Hij is de Heere, en dat bepaalt zeven
dagen per week wat hun verplichting is.

476
00:27:19,230 --> 00:27:22,410
Hij zei inderdaad, zoals we al opmerkten:

477
00:27:22,410 --> 00:27:25,470
Hoeveel gaat niet een
mens een schaap te boven!

478
00:27:25,470 --> 00:27:28,890
Daarom is het geoorloofd op
de sabbatdagen goed te doen.

479
00:27:28,890 --> 00:27:32,490
Wat hoor je op de andere
dagen te doen? Kwaad?

480
00:27:32,490 --> 00:27:36,450
Het is duidelijk dat christenen
altijd het goede horen te doen.

481
00:27:36,450 --> 00:27:39,930
Dus als het geoorloofd is om op
de sabbat te doen wat goed is,

482
00:27:39,930 --> 00:27:43,830
dan is het geoorloofd om op de sabbat
te doen wat op elk ander moment

483
00:27:43,830 --> 00:27:46,110
geoorloofd is: het goede.

484
00:27:46,110 --> 00:27:50,250
Jezus zegt eenvoudigweg:
„Jullie hebben één heilige dag.

485
00:27:50,250 --> 00:27:53,790
Mijn discipelen hebben
zeven heilige dagen.”

486
00:27:53,790 --> 00:27:58,950
Zij hebben een Heere Die zij alle zeven
dagen gehoorzamen, ook op de sabbat.

487
00:27:58,950 --> 00:28:00,450
Hij is de Heere.

488
00:28:00,450 --> 00:28:04,410
Zij doen goed, en zij zijn
verplicht om altijd goed te doen.

489
00:28:04,410 --> 00:28:07,470
Omdat het dus geoorloofd is
om op de sabbat goed te doen,

490
00:28:07,470 --> 00:28:10,770
doen zij op de sabbat hetzelfde
als op elke andere dag.

491
00:28:10,770 --> 00:28:14,850
Met andere woorden, Jezus
zegt dat het sabbatsgebod niet

492
00:28:14,850 --> 00:28:17,070
bindend is voor Zijn discipelen.

493
00:28:17,070 --> 00:28:20,790
Nu hebben mensen daar moeite mee,
omdat het daardoor klinkt alsof Jezus

494
00:28:20,790 --> 00:28:22,470
de wet overtrad.

495
00:28:22,470 --> 00:28:27,330
Het maakt deel uit van onze
theologie dat Jezus zonder zonde was,

496
00:28:27,330 --> 00:28:32,130
en sommige mensen zeggen dat Hij
zondigde als Hij de sabbat overtrad.

497
00:28:32,130 --> 00:28:36,450
Welnu, daarmee veronderstellen
ze juist wat bewezen moet worden.

498
00:28:36,450 --> 00:28:40,950
Hij zegt hier dat het overtreden
van de sabbat in deze nieuwe orde,

499
00:28:40,950 --> 00:28:44,790
in deze orde van de nieuwe
wijn, geen zonde is.

500
00:28:44,790 --> 00:28:49,290
Hij zal Zich niet laten binden in de
oude wijnzakken van de sabbatstraditie,

501
00:28:49,290 --> 00:28:55,410
of zelfs van de sabbatswet, want er is een
nieuwe wet en een nieuwe Wetgever: Jezus.

502
00:28:55,410 --> 00:28:57,750
Er is een nieuwe orde gekomen.

503
00:28:57,750 --> 00:29:02,370
Daarom zegt Hij dat David onschuldig
was toen hij de toonbroden at.

504
00:29:02,370 --> 00:29:06,870
Mijn discipelen zijn onschuldig wanneer
zij op de sabbat eten en wanneer zij dit

505
00:29:06,870 --> 00:29:10,650
doen, hoewel zij technisch
gezien de sabbat overtreden.

506
00:29:10,650 --> 00:29:13,170
Daarom zei Hij in Mattheüs 12:

507
00:29:13,170 --> 00:29:18,210
Maar als u geweten had wat het betekent:
Ik wil barmhartigheid en geen offer,

508
00:29:18,210 --> 00:29:21,210
dan zou u de onschuldigen
niet veroordeeld hebben.

509
00:29:21,210 --> 00:29:24,150
Hij zegt dat Zijn discipelen
niet schuldig zijn.

510
00:29:24,150 --> 00:29:28,830
Maar wat heeft „Ik wil barmhartigheid
en geen offer” hiermee te maken?

511
00:29:28,830 --> 00:29:31,170
De sabbat is als een offer.

512
00:29:31,170 --> 00:29:35,490
Mensen laten eten wanneer zij
honger hebben, is barmhartigheid.

513
00:29:35,490 --> 00:29:40,050
God wil dat deze Farizeeën deze
mensen toestaan korenaren te plukken,

514
00:29:40,050 --> 00:29:43,890
ervan te eten en zo in
hun behoeften te voorzien.

515
00:29:43,890 --> 00:29:47,130
Dat is barmhartigheid
tonen, in plaats van hun

516
00:29:47,130 --> 00:29:49,410
een ceremoniële verplichting op te leggen.

517
00:29:49,410 --> 00:29:53,430
Een offer is een ceremoniële verplichting,
en het houden van de sabbat is

518
00:29:53,430 --> 00:29:55,530
een ceremoniële verplichting.

519
00:29:55,530 --> 00:29:59,730
Het punt hier is dat God liever
heeft dat mensen liefde tonen,

520
00:29:59,730 --> 00:30:02,910
zelfs wanneer daarvoor de
ceremoniële wetten voor dat moment

521
00:30:02,910 --> 00:30:05,010
terzijde moeten worden geschoven.

522
00:30:05,010 --> 00:30:08,430
Jezus wilde dat Zijn discipelen
altijd liefdevol waren,

523
00:30:08,430 --> 00:30:12,270
en Hij was bereid de sabbatsvoorschriften
terzijde te schuiven,

524
00:30:12,270 --> 00:30:15,690
zolang zij deden wat hun
Heere wilde dat zij deden.

525
00:30:15,690 --> 00:30:19,110
Eten bij deze gelegenheid viel
kennelijk in die categorie.

526
00:30:19,110 --> 00:30:20,130
Vers 6:

527
00:30:20,130 --> 00:30:25,110
Het gebeurde ook op een andere sabbat dat
Hij in de synagoge kwam en onderwijs gaf.

528
00:30:25,110 --> 00:30:28,530
En er was daar iemand van wie de
rechterhand verschrompeld was.

529
00:30:28,530 --> 00:30:32,490
Let eens op hoeveel van deze
gebeurtenissen op sabbatten plaatsvinden.

530
00:30:32,490 --> 00:30:36,750
Dat komt doordat een van de belangrijkste
kenmerken van Jezus’ bediening

531
00:30:36,750 --> 00:30:40,590
was dat Hij de Joden confronteerde
met betrekking tot de sabbat.

532
00:30:40,590 --> 00:30:44,850
Bijna alle conflicten — niet
werkelijk elk afzonderlijk conflict,

533
00:30:44,850 --> 00:30:50,550
maar bijna alle conflicten — tussen Jezus
en de Farizeeën gaan over de sabbat.

534
00:30:50,550 --> 00:30:53,670
Dat komt doordat Hij op de
sabbat bewust dingen deed

535
00:30:53,670 --> 00:30:56,550
die ook op een andere dag
hadden kunnen worden gedaan.

536
00:30:56,550 --> 00:30:59,070
Alle mensen die Jezus op de sabbat genas,

537
00:30:59,070 --> 00:31:01,830
hadden tot de volgende
dag kunnen blijven leven.

538
00:31:01,830 --> 00:31:04,470
Hij had hen de volgende
dag kunnen genezen.

539
00:31:04,470 --> 00:31:06,690
Hij deed het met opzet op de sabbat,

540
00:31:06,690 --> 00:31:10,650
om duidelijk te maken dat de sabbat
deel uitmaakt van een oude orde

541
00:31:10,650 --> 00:31:12,150
die voorbijgegaan is.

542
00:31:12,150 --> 00:31:17,010
Ook ging Hij bewust lijnrecht in tegen
degenen die de sabbat bindend voor de

543
00:31:17,010 --> 00:31:21,810
mensheid wilden maken en mensen er
zelfs mee tot slavernij wilden brengen.

544
00:31:21,810 --> 00:31:25,350
De schriftgeleerden en de
Farizeeën letten scherp op Hem

545
00:31:25,350 --> 00:31:30,510
of Hij op de sabbat genezen zou, om iets
te kunnen vinden om Hem te beschuldigen.

546
00:31:30,510 --> 00:31:33,750
Nogmaals, werken op de sabbat is verboden.

547
00:31:33,750 --> 00:31:38,130
Een van de tradities van de rabbijnen
was dat een arts de sabbat overtrad

548
00:31:38,130 --> 00:31:40,410
als hij iemand op de sabbat genas,

549
00:31:40,410 --> 00:31:43,650
tenzij er sprake was van een
levensbedreigende situatie

550
00:31:43,650 --> 00:31:48,270
en de persoon zonder genezing niet
tot de volgende dag zou blijven leven.

551
00:31:48,270 --> 00:31:52,770
Zoveel ruimte lieten de rabbijnen
wel: als iemand die dag zou sterven,

552
00:31:52,770 --> 00:31:55,830
mocht een arts hem behandelen
en zijn leven redden.

553
00:31:55,830 --> 00:32:00,090
Als hij die dag niet zou sterven en je
hem in plaats daarvan de volgende dag kon

554
00:32:00,090 --> 00:32:03,330
behandelen, dan mocht je hem
niet op de sabbat genezen.

555
00:32:03,330 --> 00:32:07,830
Je moest hem de sabbat laten doorkomen
en daarna je werk als arts doen.

556
00:32:07,830 --> 00:32:10,350
Hier is een man met een
verschrompelde hand.

557
00:32:10,350 --> 00:32:12,150
Hij heeft die al lange tijd.

558
00:32:12,150 --> 00:32:16,530
Hij zal niet aan die aandoening
sterven, in elk geval niet vandaag.

559
00:32:16,530 --> 00:32:19,230
Zij weten dat Jezus nu precies het type is

560
00:32:19,230 --> 00:32:24,210
dat waarschijnlijk iets omstredens zal
doen, zoals deze man op de sabbat genezen,

561
00:32:24,210 --> 00:32:27,690
wat volgens hun manier van
denken niet was toegestaan.

562
00:32:27,690 --> 00:32:32,310
Zij hielden Hem nauwlettend in de gaten
om te zien of Hij hem zou genezen.

563
00:32:32,310 --> 00:32:36,630
Het is interessant dat alleen al de
aanwezigheid van een gehandicapte man

564
00:32:36,630 --> 00:32:40,350
alle critici van Jezus die
kant op deed kijken en zeggen:

565
00:32:40,350 --> 00:32:43,290
„Ik wed dat Jezus hier
iets aan gaat doen.”

566
00:32:43,290 --> 00:32:47,370
Jezus was behoorlijk voorspelbaar:
als er ergens geleden wordt,

567
00:32:47,370 --> 00:32:51,870
zal Hij daar waarschijnlijk iets aan doen,
en de sabbat zal Hem niet tegenhouden.

568
00:32:51,870 --> 00:32:56,130
Zij hielden Hem in de gaten om te
zien of Hij op de sabbat zou genezen.

569
00:32:56,130 --> 00:33:01,170
Maar Hij kende hun overwegingen en zei
tegen de man met de verschrompelde hand:

570
00:33:01,170 --> 00:33:06,510
Sta op en ga in het midden staan;
en hij stond op en ging daar staan.

571
00:33:06,510 --> 00:33:10,770
Terwijl de man daar stond en het duidelijk
was dat Hij iets ging doen wat hen boos

572
00:33:10,770 --> 00:33:14,490
zou maken, wendde Jezus Zich
tot Zijn critici en zei:

573
00:33:14,490 --> 00:33:19,830
Jezus nu zei tegen hen: Ik vraag
u: wat is geoorloofd op de sabbat:

574
00:33:19,830 --> 00:33:25,590
goed te doen of kwaad te doen, een
mens te behouden of om te laten komen?

575
00:33:25,590 --> 00:33:27,270
Ze gaven geen antwoord.

576
00:33:27,270 --> 00:33:30,630
In het Evangelie van
Markus staat dat ze zwegen.

577
00:33:30,630 --> 00:33:36,750
In het Evangelie van Markus staat ook,
hoewel het hier niet staat, in Markus 3:5:

578
00:33:36,750 --> 00:33:40,290
En nadat Hij hen rondom
toornig aangekeken had,

579
00:33:40,290 --> 00:33:44,910
tegelijk bedroefd over de verharding
van hun hart, zei Hij tegen de man:

580
00:33:44,910 --> 00:33:46,650
Steek uw hand uit.

581
00:33:46,650 --> 00:33:51,690
En hij stak hem uit, en zijn hand
werd hersteld, gezond als de andere.

582
00:33:51,690 --> 00:33:53,190
Hier staat alleen:

583
00:33:53,190 --> 00:33:57,870
En nadat Hij hen allen rondom
aangekeken had, zei Hij tegen de man:

584
00:33:57,870 --> 00:33:59,550
Steek uw hand uit.

585
00:33:59,550 --> 00:34:03,870
Hij deed dat en zijn hand werd
hersteld, gezond als de andere.

586
00:34:03,870 --> 00:34:09,390
Zij waren vol woede en spraken er met
elkaar over wat zij met Jezus zouden doen.

587
00:34:09,390 --> 00:34:11,250
Mattheüs is specifieker.

588
00:34:11,250 --> 00:34:16,050
Daar staat dat ze beraadslaagden over
hoe ze Hem om het leven konden brengen.

589
00:34:16,050 --> 00:34:20,490
Markus zegt dat ze zelfs samen met
de Herodianen een plan beraamden.

590
00:34:20,490 --> 00:34:25,890
Markus 3:6 zegt dat ze samen met
de Herodianen een plan beraamden.

591
00:34:25,890 --> 00:34:30,630
De Herodianen waren Joden die
samenwerkten met het huis van Herodes.

592
00:34:30,630 --> 00:34:34,110
Herodes was een weinig
gewaardeerde, onderdrukkende koning.

593
00:34:34,110 --> 00:34:37,350
De Herodianen waren dus
doorgaans aanhangers van een

594
00:34:37,350 --> 00:34:39,810
impopulaire Romeinse aangestelde.

595
00:34:39,810 --> 00:34:43,710
Daarom waren ze impopulair
bij mensen zoals de Farizeeën,

596
00:34:43,710 --> 00:34:45,930
die Joodse nationalisten waren.

597
00:34:45,930 --> 00:34:49,170
En toch beraamden de
Farizeeën en de Herodianen,

598
00:34:49,170 --> 00:34:52,050
die politiek behoorlijk
van elkaar verschilden,

599
00:34:52,050 --> 00:34:57,090
samen een plan om Jezus te
doden, zoals in Markus 3:6 staat.

600
00:34:57,090 --> 00:35:01,110
Let er nu op dat Jezus
niets deed. Hij zei alleen:

601
00:35:01,110 --> 00:35:02,490
Steek je hand uit.

602
00:35:02,490 --> 00:35:04,530
Hij spuugde niet op de man.

603
00:35:04,530 --> 00:35:07,890
Hij raakte de man niet
aan. Hij deed niets.

604
00:35:07,890 --> 00:35:10,110
Er was geen lichamelijk contact.

605
00:35:10,110 --> 00:35:13,950
Niemand heeft ooit gezegd dat het
verkeerd was om op de sabbat te praten,

606
00:35:13,950 --> 00:35:16,950
want de rabbi’s spraken
juist in de synagogen.

607
00:35:16,950 --> 00:35:20,790
Dat was waarschijnlijk zelfs wat
Jezus daar op dat moment deed.

608
00:35:20,790 --> 00:35:22,890
Dus als Hij spreekt en zegt:

609
00:35:22,890 --> 00:35:24,210
Steek je hand uit.

610
00:35:24,210 --> 00:35:27,450
Hoe kun je Hem er dan op vastpinnen
dat Hij werk heeft verricht?

611
00:35:27,450 --> 00:35:31,590
Hij sprak alleen maar woorden, en
toen strekte de man zijn hand uit.

612
00:35:31,590 --> 00:35:35,790
Het is heel moeilijk om te zeggen
dat Jezus de sabbat overtrad.

613
00:35:35,790 --> 00:35:39,630
Hoewel Hij er volgens mij geen bezwaar
tegen zou hebben gehad om dat te doen,

614
00:35:39,630 --> 00:35:42,630
want van tijd tot tijd
deed Hij zulke dingen.

615
00:35:42,630 --> 00:35:47,190
Maar Hij deed het op een manier die zij
moeilijk als werken konden bestempelen.

616
00:35:47,190 --> 00:35:48,450
Vers 12:

617
00:35:48,450 --> 00:35:53,730
Het gebeurde in die dagen dat Hij naar
buiten ging, naar de berg, om te bidden;

618
00:35:53,730 --> 00:35:56,670
en Hij bleef heel de
nacht in gebed tot God.

619
00:35:56,670 --> 00:36:00,750
En toen het dag was geworden, riep
Hij Zijn discipelen bij Zich en

620
00:36:00,750 --> 00:36:05,370
koos er twaalf van hen uit,
die Hij ook apostelen noemde:

621
00:36:05,370 --> 00:36:07,770
Dan worden hun namen genoemd:

622
00:36:07,770 --> 00:36:15,090
Simon, die Hij ook Petrus noemde, en
zijn broer Andreas, Jakobus en Johannes,

623
00:36:15,090 --> 00:36:22,890
Filippus en Bartholomeüs; Mattheüs en
Thomas, Jakobus, de zoon van Alfeüs,

624
00:36:22,890 --> 00:36:31,290
en Simon die Zelotes genoemd werd, Judas,
de broer van Jakobus, en Judas Iskariot,

625
00:36:31,290 --> 00:36:33,810
die ook de verrader geworden is.

626
00:36:33,810 --> 00:36:38,310
We lezen in andere Evangeliën lijsten
met de namen van deze apostelen.

627
00:36:38,310 --> 00:36:43,950
Ik geloof dat we in hoofdstuk 3 van
Markus zelfs lezen dat Hij hen uitkoos.

628
00:36:43,950 --> 00:36:48,210
Mattheüs hoofdstuk 10 noemt
hun namen, vanaf vers 1,

629
00:36:48,210 --> 00:36:52,530
maar volgens mij gebeurde dat niet op
het moment dat ze werden uitgekozen.

630
00:36:52,530 --> 00:36:55,050
Het vermeldt alleen wat hun namen waren.

631
00:36:55,050 --> 00:37:00,330
Maar bij deze gelegenheid vertelt alleen
Lukas ons dat Jezus de twaalf uitkoos

632
00:37:00,330 --> 00:37:04,530
nadat Hij een nacht lang had gebeden
en blijkbaar niet had geslapen.

633
00:37:04,530 --> 00:37:09,510
Jezus bad heel veel, en een van de
Evangeliën vertelt ons dat Hij de gewoonte

634
00:37:09,510 --> 00:37:13,830
had om lang voor het aanbreken van
de dag op te staan en tijd in gebed

635
00:37:13,830 --> 00:37:15,030
door te brengen.

636
00:37:15,030 --> 00:37:17,430
Maar deze keer bad Hij de hele nacht.

637
00:37:17,430 --> 00:37:21,630
Dit was een bijzondere gelegenheid,
ongetwijfeld omdat Hij wist dat Hij de

638
00:37:21,630 --> 00:37:24,750
mannen zou uitkiezen die
Zijn opvolgers zouden worden.

639
00:37:24,750 --> 00:37:28,830
Jezus, Die de belangrijkste
beweging uit de geschiedenis begon,

640
00:37:28,830 --> 00:37:31,950
heeft die slechts heel korte
tijd persoonlijk geleid,

641
00:37:31,950 --> 00:37:34,650
terwijl Hij lichamelijk aanwezig was.

642
00:37:34,650 --> 00:37:39,330
Twee of drie jaar nadat Hij een publiek
figuur was geworden, stierf Hij.

643
00:37:39,330 --> 00:37:41,550
Hij legde het hele lot van de beweging

644
00:37:41,550 --> 00:37:46,050
in handen van een handvol mannen die
totaal geen ervaring hadden met het

645
00:37:46,050 --> 00:37:48,690
leiden van een religieuze beweging.

646
00:37:48,690 --> 00:37:53,490
Vissers, tollenaars, zeloten —
wie weet wat de anderen waren?

647
00:37:53,490 --> 00:37:57,750
Het waren allemaal eenvoudige mensen
uit het volk, daar ben ik zeker van.

648
00:37:57,750 --> 00:37:59,670
Deze mannen waren geen rabbi’s.

649
00:37:59,670 --> 00:38:01,530
Ze waren geen profeten.

650
00:38:01,530 --> 00:38:05,010
Ze waren geen mannen die
geestelijke bewegingen leidden.

651
00:38:05,010 --> 00:38:09,391
Toch zouden ze binnen zeer korte
tijd alleen achtergelaten worden —

652
00:38:09,391 --> 00:38:14,070
maar niet echt alleen, want de
Heilige Geest zou over hen komen.

653
00:38:14,070 --> 00:38:18,090
Jezus was nog steeds bij hen,
maar nadat Jezus weg was,

654
00:38:18,090 --> 00:38:22,350
zouden zij zichtbaar achterblijven
als de leiders van de gemeente.

655
00:38:22,350 --> 00:38:24,810
Daarvoor moet je de juiste mannen hebben.

656
00:38:24,810 --> 00:38:31,050
Ik heb mensen gekend die God vijf of tien
jaar trouw dienden en daarna afhaakten.

657
00:38:31,050 --> 00:38:33,810
Jezus zou maar een jaar
of twee hebben om deze

658
00:38:33,810 --> 00:38:37,110
mannen gade te slaan en
te zien hoe ze waren,

659
00:38:37,110 --> 00:38:41,370
en daarna het lot van de hele wereld
in hun handen achter te laten.

660
00:38:41,370 --> 00:38:45,450
Het hele Koninkrijk van God
zou door hen worden geleid.

661
00:38:45,450 --> 00:38:49,110
Het zou hun verantwoordelijkheid
zijn om de rest van de wereld met het

662
00:38:49,110 --> 00:38:50,910
Evangelie te bereiken.

663
00:38:50,910 --> 00:38:53,370
Dit was een heel belangrijke keuze.

664
00:38:53,370 --> 00:38:55,830
Je moet de juiste mannen hebben.

665
00:38:55,830 --> 00:38:58,710
Daarvoor moet je uit het
juiste hout gesneden zijn.

666
00:38:58,710 --> 00:39:02,430
Als je sommige van deze mannen
alleen op hun uiterlijk beoordeelde,

667
00:39:02,430 --> 00:39:06,450
zou je niet noodzakelijk denken:
„Deze man is duidelijk de juiste man

668
00:39:06,450 --> 00:39:07,950
voor deze taak.”

669
00:39:07,950 --> 00:39:11,190
Over sommige van deze
mensen weten we niet veel.

670
00:39:11,190 --> 00:39:13,470
Maar wat we over sommigen van hen weten,

671
00:39:13,470 --> 00:39:17,670
doet niet vermoeden dat zij de meest
veelbelovende kandidaten waren.

672
00:39:17,670 --> 00:39:19,770
Jakobus en Johannes zeiden:

673
00:39:19,770 --> 00:39:24,990
Toen de discipelen Jakobus en
Johannes dat zagen, zeiden zij: Heere,

674
00:39:24,990 --> 00:39:29,670
wilt U dat wij zeggen dat er vuur van
de hemel moet neerdalen en hen verteren,

675
00:39:29,670 --> 00:39:31,710
zoals ook Elia gedaan heeft?

676
00:39:31,710 --> 00:39:33,210
En Jezus zei:

677
00:39:33,210 --> 00:39:38,850
Maar Hij keerde Zich om, bestrafte hen en
zei: U beseft niet wat voor Geest u hebt,

678
00:39:38,850 --> 00:39:44,550
Of denk aan Petrus, die voortdurend
impulsief was en toch zo’n leider werd.

679
00:39:44,550 --> 00:39:48,930
Op grond van gewone waarneming zou je niet
weten dat dit de betrouwbaarste mannen

680
00:39:48,930 --> 00:39:50,790
waren om een paar jaar op te leiden

681
00:39:50,790 --> 00:39:55,230
en daarna de leiding te geven aan een
wereldrijk, het Koninkrijk van God.

682
00:39:55,230 --> 00:39:58,110
Maar daarom bad Jezus ongetwijfeld.

683
00:39:58,110 --> 00:40:01,830
Ik vraag me soms af of Hij
die nacht tijdens het bidden

684
00:40:01,830 --> 00:40:06,210
grote druppels bloed zweette, vanwege
alles wat er op het spel stond bij het

685
00:40:06,210 --> 00:40:10,290
uitkiezen van deze mannen en het
delegeren van zo’n gezag aan hen.

686
00:40:10,290 --> 00:40:13,830
Maar nadat Hij de hele
nacht had gebeden, staat er:

687
00:40:13,830 --> 00:40:18,930
Het gebeurde in die dagen dat Hij naar
buiten ging, naar de berg, om te bidden;

688
00:40:18,930 --> 00:40:21,810
en Hij bleef heel de
nacht in gebed tot God.

689
00:40:21,810 --> 00:40:26,130
En toen het dag was geworden, riep
Hij Zijn discipelen bij Zich en

690
00:40:26,130 --> 00:40:30,510
koos er twaalf van hen uit,
die Hij ook apostelen noemde:

691
00:40:30,510 --> 00:40:34,170
We zijn misschien gewend om bij de
discipelen aan de twaalf te denken,

692
00:40:34,170 --> 00:40:35,490
maar er staat:

693
00:40:35,490 --> 00:40:38,310
En uit hen koos Hij er twaalf.

694
00:40:38,310 --> 00:40:41,130
Er was dus een groter aantal discipelen.

695
00:40:41,130 --> 00:40:43,170
We weten niet precies hoeveel.

696
00:40:43,170 --> 00:40:47,010
Er zijn passages in het Nieuwe
Testament waarin de apostelen

697
00:40:47,010 --> 00:40:49,230
‘de discipelen’ worden genoemd.

698
00:40:49,230 --> 00:40:53,370
Er zijn dus gelegenheden
waarbij de term ‘de discipelen’

699
00:40:53,370 --> 00:40:55,830
specifiek naar de apostelen verwijst.

700
00:40:55,830 --> 00:41:00,090
Maar technisch gezien is
‘discipel’ een ruimere term.

701
00:41:00,090 --> 00:41:03,810
Een discipel is eenvoudigweg
een leerling, een volgeling,

702
00:41:03,810 --> 00:41:06,630
en er waren veel mensen die Jezus volgden.

703
00:41:06,630 --> 00:41:09,750
We weten bijvoorbeeld dat ze
in Handelingen hoofdstuk 1

704
00:41:09,750 --> 00:41:11,910
besloten Judas te vervangen.

705
00:41:11,910 --> 00:41:17,070
Petrus zei toen dat het iemand moest zijn
die bij hen was geweest vanaf de tijd dat

706
00:41:17,070 --> 00:41:21,090
Johannes doopte tot de tijd
dat Jezus werd opgenomen.

707
00:41:21,090 --> 00:41:26,130
Ze vonden twee kandidaten van wie we
daarvoor nog nooit hadden gehoord.

708
00:41:26,130 --> 00:41:29,250
Deze twee kandidaten waren
kennelijk al die tijd,

709
00:41:29,250 --> 00:41:33,450
tijdens de gebeurtenissen in de
evangeliën, onder de discipelen.

710
00:41:33,450 --> 00:41:35,730
Een van hen werd later gekozen.

711
00:41:35,730 --> 00:41:38,610
Matthias werd gekozen
om Judas te vervangen.

712
00:41:38,610 --> 00:41:42,570
Maar hoeveel anderen waren er
al die tijd? Dat weten we niet.

713
00:41:42,570 --> 00:41:46,350
Op een bepaald moment,
in Lukas hoofdstuk 10,

714
00:41:46,350 --> 00:41:50,310
zond Jezus er zeventig uit
die allemaal discipelen waren.

715
00:41:50,310 --> 00:41:54,210
Hij had dus een groot aantal
discipelen, maar Hij koos er twaalf om

716
00:41:54,210 --> 00:41:55,650
apostelen te zijn.

717
00:41:55,650 --> 00:41:58,950
Het woord apostel betekent
iemand die gezonden is.

718
00:41:58,950 --> 00:42:01,230
Markus vertelt ons meer
over Zijn bedoeling

719
00:42:01,230 --> 00:42:04,230
met het kiezen van de
twaalf dan we hier lezen.

720
00:42:04,230 --> 00:42:08,850
Er staat in Markus hoofdstuk
3, vers 13 tot en met 15:

721
00:42:08,850 --> 00:42:14,670
En Hij klom de berg op en riep bij Zich
wie Hij wilde; en zij kwamen naar Hem toe.

722
00:42:14,670 --> 00:42:18,090
En Hij stelde er twaalf
aan om bij Hem te zijn,

723
00:42:18,090 --> 00:42:20,610
en om hen uit te zenden om te prediken,

724
00:42:20,610 --> 00:42:25,650
en macht te hebben om de ziekten te
genezen en de demonen uit te drijven.

725
00:42:25,650 --> 00:42:27,990
Daarna worden hun namen genoemd.

726
00:42:27,990 --> 00:42:31,230
Niet iedereen kon
eenvoudigweg bij Jezus zijn.

727
00:42:31,230 --> 00:42:33,270
Zelfs niet al Zijn discipelen.

728
00:42:33,270 --> 00:42:36,750
Er waren momenten waarop Hij
aan de menigten wilde ontkomen,

729
00:42:36,750 --> 00:42:41,610
in een boot het meer wilde oversteken
en bij iedereen vandaan wilde gaan,

730
00:42:41,610 --> 00:42:43,230
behalve bij de twaalf.

731
00:42:43,230 --> 00:42:45,750
Hij nam de twaalf dan met Zich mee.

732
00:42:45,750 --> 00:42:48,510
Jezus was niet voor
iedereen even toegankelijk.

733
00:42:48,510 --> 00:42:51,930
Dat is eenvoudigweg niet mogelijk
wanneer duizenden mensen zich om

734
00:42:51,930 --> 00:42:53,310
je heen verdringen.

735
00:42:53,310 --> 00:42:57,090
Je kunt niet met hen allemaal
in gelijke mate bevriend zijn.

736
00:42:57,090 --> 00:43:00,390
Je moet een paar belangrijke
vriendschappen opbouwen.

737
00:43:00,390 --> 00:43:05,610
Zelfs onder de twaalf had Hij de
drie: Petrus, Jakobus en Johannes,

738
00:43:05,610 --> 00:43:08,010
die nauwer met Hem verbonden waren.

739
00:43:08,010 --> 00:43:13,050
Een van hen, Johannes, noemde zichzelf
de discipel die Jezus liefhad.

740
00:43:13,050 --> 00:43:15,690
Jezus had zowel beste
vrienden als vrienden,

741
00:43:15,690 --> 00:43:18,630
en Hij had mensen die
alleen kennissen waren.

742
00:43:18,630 --> 00:43:22,530
Zij waren niet noodzakelijk
vrienden, maar ook geen vijanden.

743
00:43:22,530 --> 00:43:24,990
Maar onder de menigten die Hem volgden,

744
00:43:24,990 --> 00:43:28,230
wilde Hij met twaalf mensen
een bijzondere relatie hebben,

745
00:43:28,230 --> 00:43:30,510
zodat zij bij Hem konden zijn.

746
00:43:30,510 --> 00:43:33,450
Soms wilde Hij met
niemand anders samen zijn.

747
00:43:33,450 --> 00:43:34,830
Zij zouden bij Hem zijn.

748
00:43:34,830 --> 00:43:37,230
Ze zouden een bijzondere
opleiding krijgen,

749
00:43:37,230 --> 00:43:39,510
en vervolgens kon Hij hen uitzenden.

750
00:43:39,510 --> 00:43:45,150
Merk op dat Hij hun macht gaf om ziekten
te genezen en demonen uit te werpen.

751
00:43:45,150 --> 00:43:48,630
Dit klinkt als een vrijwel
uitsluitend apostolische taak.

752
00:43:48,630 --> 00:43:52,590
Hij koos hen om hun de macht
te geven ziekten te genezen en

753
00:43:52,590 --> 00:43:54,270
demonen uit te werpen.

754
00:43:54,270 --> 00:43:57,990
Paulus zelf beriep zich
in 2 Korinthe 12:12

755
00:43:57,990 --> 00:44:01,590
op de rechtmatigheid van
zijn apostelschap en zei:

756
00:44:01,590 --> 00:44:06,330
De tekenen van een apostel zijn onder
u verricht, in al mijn volharding,

757
00:44:06,330 --> 00:44:09,210
in tekenen, wonderen en krachten.

758
00:44:09,210 --> 00:44:13,590
Dit betekent dat de tekenen, de wonderen
en de wonderwerken die hij tijdens zijn

759
00:44:13,590 --> 00:44:17,130
bediening deed, tekenen waren
dat hij een apostel was.

760
00:44:17,130 --> 00:44:19,710
Dat wijst er zeker op
dat de vroege gemeente

761
00:44:19,710 --> 00:44:24,330
ervan uitging dat mensen die zulke dingen
deden waarschijnlijk apostelen waren,

762
00:44:24,330 --> 00:44:28,470
want hij kon zich daarop beroepen
als bewijs van zijn apostelschap:

763
00:44:28,470 --> 00:44:30,990
‘Jullie hebben mij deze dingen zien doen.’

764
00:44:30,990 --> 00:44:35,010
Aan de andere kant waren er enkele
mensen die geen apostel waren

765
00:44:35,010 --> 00:44:39,570
en toch zulke dingen deden:
Stefanus en Filippus bijvoorbeeld,

766
00:44:39,570 --> 00:44:43,590
in het boek Handelingen,
en de zeventig in Lukas 10.

767
00:44:43,590 --> 00:44:46,650
Zij kregen kennelijk een
bijzondere beschikking om voor die

768
00:44:46,650 --> 00:44:50,490
ene evangelisatieactie
deze krachten te bezitten.

769
00:44:50,490 --> 00:44:53,910
Maar de apostelen waren degenen
die deze wonderbaarlijke krachten

770
00:44:53,910 --> 00:44:56,010
regelmatig zouden vertonen.

771
00:44:56,010 --> 00:44:59,370
Sommige anderen deden dat ook,
maar voor het grootste deel

772
00:44:59,370 --> 00:45:01,950
moest dit een apostolische taak zijn.

773
00:45:01,950 --> 00:45:06,330
We hebben hier dus de lijst van
de apostelen die Jezus uitkoos.

774
00:45:06,330 --> 00:45:09,330
We hebben een lijst
van hen in Mattheüs 10,

775
00:45:09,330 --> 00:45:13,590
een lijst in Markus 3 en een
lijst in Handelingen hoofdstuk 1.

776
00:45:13,590 --> 00:45:18,210
Deze lijsten zijn niet precies hetzelfde,
hoewel het in alle lijsten duidelijk om

777
00:45:18,210 --> 00:45:19,830
dezelfde mannen ging.

778
00:45:19,830 --> 00:45:23,490
Dat betekent dat sommige mannen
verschillende namen hadden.

779
00:45:23,490 --> 00:45:25,650
Van sommigen weten we dit al.

780
00:45:25,650 --> 00:45:28,470
Simon en Petrus waren dezelfde man.

781
00:45:28,470 --> 00:45:32,370
Levi en Mattheüs waren verschillende
namen voor dezelfde man.

782
00:45:32,370 --> 00:45:36,330
Van enkele anderen moeten we afleiden
dat ze meerdere namen hadden.

783
00:45:36,330 --> 00:45:39,630
In deze lijst hebben we
bijvoorbeeld Bartholomeüs.

784
00:45:39,630 --> 00:45:42,690
Hij is vrijwel zeker
Nathanaël in Johannes.

785
00:45:42,690 --> 00:45:48,210
In Johannes hoofdstuk 1 kwam Nathanaël,
een vriend van Filippus, naar Jezus.

786
00:45:48,210 --> 00:45:53,550
Later, toen de zeven na de opstanding
gingen vissen, was Nathanaël ook bij hen.

787
00:45:53,550 --> 00:45:55,710
Hij was kennelijk een van de twaalf.

788
00:45:55,710 --> 00:45:59,370
Maar de naam Nathanaël komt in
geen enkele apostellijst in de

789
00:45:59,370 --> 00:46:01,530
synoptische evangeliën voor.

790
00:46:01,530 --> 00:46:05,670
Alleen het Evangelie van Johannes
gebruikt de naam Nathanaël.

791
00:46:05,670 --> 00:46:08,910
De andere evangeliën
spreken over Bartholomeüs

792
00:46:08,910 --> 00:46:12,030
en brengen hem altijd
in verband met Filippus.

793
00:46:12,030 --> 00:46:15,750
Hoewel de volgorde van de namen in
de verschillende lijsten verschilt,

794
00:46:15,750 --> 00:46:19,830
worden Filippus en Bartholomeüs
altijd bij elkaar geplaatst.

795
00:46:19,830 --> 00:46:22,590
Nathanaël was een vriend van Filippus.

796
00:46:22,590 --> 00:46:24,930
Filippus bracht hem bij Jezus.

797
00:46:24,930 --> 00:46:29,790
Bovendien is de naam Bartholomeüs
eenvoudigweg een Hebreeuws woord dat

798
00:46:29,790 --> 00:46:32,670
‘zoon van Tholomeüs’ betekent.

799
00:46:32,670 --> 00:46:35,010
Bar betekent ‘zoon van’.

800
00:46:35,010 --> 00:46:40,710
Het is net zoals bij de naam Johnson,
waarbij Johnson ‘zoon van John’ betekent.

801
00:46:40,710 --> 00:46:43,530
Soms worden mensen bij
hun achternaam genoemd.

802
00:46:43,530 --> 00:46:48,330
We hebben Peterson, Johnson,
Jackson, Jefferson en andere namen

803
00:46:48,330 --> 00:46:50,850
die zijn gevormd uit de
naam van iemands vader.

804
00:46:50,850 --> 00:46:56,670
Bij de Hebreeën betekent de naam
Bartholomeüs ‘zoon van Tholomeüs’, of,

805
00:46:56,670 --> 00:47:00,270
zoals sommigen zouden zeggen,
‘zoon van Ptolemaeus’.

806
00:47:00,270 --> 00:47:03,990
Hij was waarschijnlijk Nathanaël,
de zoon van Ptolemaeus:

807
00:47:03,990 --> 00:47:06,390
dezelfde persoon met twee namen.

808
00:47:06,390 --> 00:47:10,170
In vers 15 wordt Mattheüs
genoemd, hoewel dezelfde man

809
00:47:10,170 --> 00:47:14,430
Levi werd genoemd in het verhaal over
zijn roeping in het vorige hoofdstuk.

810
00:47:14,430 --> 00:47:19,530
In vers 16 hebben we een man die Judas,
de zoon van Jakobus, wordt genoemd.

811
00:47:19,530 --> 00:47:23,130
Als we de verschillende lijsten in de
verschillende evangeliën vergelijken,

812
00:47:23,130 --> 00:47:27,150
blijkt deze man dezelfde te zijn
die zowel in Mattheüs als in Markus

813
00:47:27,150 --> 00:47:28,770
Thaddeüs wordt genoemd.

814
00:47:28,770 --> 00:47:31,290
In sommige handschriften zegt Mattheüs:

815
00:47:31,290 --> 00:47:37,110
Filippus en Bartholomeüs; Thomas
en Mattheüs, de tollenaar; Jakobus,

816
00:47:37,110 --> 00:47:42,090
de zoon van Alfeüs, en Lebbeüs,
die ook Thaddeüs genoemd werd;

817
00:47:42,090 --> 00:47:45,690
In sommige handschriften ontbreekt
het gedeelte over Lebbeüs.

818
00:47:45,690 --> 00:47:50,970
Als Thaddeüs ook Lebbeüs werd
genoemd, en ook Judas — niet Iskariot,

819
00:47:50,970 --> 00:47:54,930
zoals hij in het Evangelie van
Johannes wordt genoemd, of Judas,

820
00:47:54,930 --> 00:48:00,630
de zoon van Jakobus, zoals hij hier wordt
genoemd — dan had deze man drie namen:

821
00:48:00,630 --> 00:48:05,490
Judas, wat eenvoudigweg Juda
is, de Griekse vorm van Juda.

822
00:48:05,490 --> 00:48:08,130
Het Nieuwe Testament is
in het Grieks geschreven

823
00:48:08,130 --> 00:48:11,790
en geeft daarom de Griekse
vormen van de namen van mensen.

824
00:48:11,790 --> 00:48:15,270
Maar in het Aramees zou
Judas Juda zijn genoemd.

825
00:48:15,270 --> 00:48:18,090
Jakobus zou Jakob zijn genoemd.

826
00:48:18,090 --> 00:48:21,570
Simon zou Simeon zijn genoemd, enzovoort.

827
00:48:21,570 --> 00:48:26,070
We hebben hier de Griekse vormen van de
namen, maar ze hadden Hebreeuwse namen.

828
00:48:26,070 --> 00:48:30,030
Wat interessant is, is hoe algemeen
sommige van deze namen zijn.

829
00:48:30,030 --> 00:48:33,630
Er zijn twee mannen met de
naam Jakobus onder de twaalf.

830
00:48:33,630 --> 00:48:38,790
Er zijn twee mannen met de naam Judas en
er zijn twee mannen met de naam Simon.

831
00:48:38,790 --> 00:48:41,970
Van de twaalf hebben er
zes, precies de helft,

832
00:48:41,970 --> 00:48:44,730
een naam die binnen hun
groep niet uniek is.

833
00:48:44,730 --> 00:48:47,430
Van elk van die namen zijn er twee.

834
00:48:47,430 --> 00:48:50,370
Bovendien zijn er
verscheidene stellen broers.

835
00:48:50,370 --> 00:48:53,070
Jakobus en Johannes zijn broers.

836
00:48:53,070 --> 00:48:55,590
Petrus en Andreas zijn broers.

837
00:48:55,590 --> 00:48:58,470
En misschien waren er
zelfs nog andere broers.

838
00:48:58,470 --> 00:49:04,650
Bij Judas, de zoon van Jakobus, zijn de
woorden ‘zoon van’ in de Engelse vertaling

839
00:49:04,650 --> 00:49:06,750
eigenlijk cursief gedrukt.

840
00:49:06,750 --> 00:49:10,770
Sommigen denken dat er ook eenvoudigweg
Judas van Jakobus kan staan,

841
00:49:10,770 --> 00:49:14,850
wat zou kunnen betekenen dat hij de
broer was van een andere Jakobus,

842
00:49:14,850 --> 00:49:18,210
de zoon van Alfeüs, die
eerder wordt genoemd.

843
00:49:18,210 --> 00:49:21,870
De zonen van Zebedeüs,
Jakobus en Johannes,

844
00:49:21,870 --> 00:49:27,210
waren feitelijk volle neven van Jezus,
omdat Maria, de moeder van Jezus,

845
00:49:27,210 --> 00:49:29,730
de zus was van hun moeder Salome.

846
00:49:29,730 --> 00:49:33,090
Ik zal nu niet ingaan op de
passages die dat bewijzen.

847
00:49:33,090 --> 00:49:37,950
Je moet passages in Markus en Johannes
en elders met elkaar vergelijken.

848
00:49:37,950 --> 00:49:41,970
Maar vooral uit de lijsten van de vrouwen
die bij het graf of bij het kruis waren,

849
00:49:41,970 --> 00:49:44,970
blijkt, wanneer je die
lijsten met elkaar vergelijkt,

850
00:49:44,970 --> 00:49:48,090
dat Salome de zus van Maria is.

851
00:49:48,090 --> 00:49:53,730
Salome was de moeder van de kinderen van
Zebedeüs en Maria was de moeder van Jezus.

852
00:49:53,730 --> 00:49:59,790
Jakobus en Johannes, de zonen van
Zebedeüs, waren dus volle neven van Jezus.

853
00:49:59,790 --> 00:50:05,130
Hoe dan ook, er zijn een aantal gevallen
waarin twee broers samen voorkomen,

854
00:50:05,130 --> 00:50:08,610
of in één geval twee neven
van Jezus, enzovoort.

855
00:50:08,610 --> 00:50:12,690
Maar deze twaalf zijn
uitgekozen, en niet zonder gebed,

856
00:50:12,690 --> 00:50:16,290
niet zonder dat God Jezus
bij die keuze leidde.

857
00:50:16,290 --> 00:50:17,970
In vers 17 staat:

858
00:50:17,970 --> 00:50:22,710
En toen Hij met hen afgedaald was,
bleef Hij staan op een vlakke plaats

859
00:50:22,710 --> 00:50:28,290
en met Hem een menigte van Zijn discipelen
en een grote menigte van het volk uit heel

860
00:50:28,290 --> 00:50:32,730
Judea en Jeruzalem en van de
zeekant van Tyrus en Sidon,

861
00:50:32,730 --> 00:50:37,590
die gekomen waren om Hem te horen en
om van hun ziekten genezen te worden,

862
00:50:37,590 --> 00:50:43,410
ook zij die gekweld werden door
onreine geesten; en zij werden genezen.

863
00:50:43,410 --> 00:50:48,390
Je hebt hier dus een mengeling: mensen
die ziekten hebben en mensen die door

864
00:50:48,390 --> 00:50:50,250
demonen bezeten zijn.

865
00:50:50,250 --> 00:50:55,470
Ze lijken overal waar een menigte is
in grote aantallen aanwezig te zijn.

866
00:50:55,470 --> 00:50:59,970
Overal waar Jezus kwam, kreeg Hij
met beide categorieën te maken.

867
00:50:59,970 --> 00:51:02,790
Met ziekte zijn we zeer vertrouwd.

868
00:51:02,790 --> 00:51:07,110
Bezetenheid door demonen wordt
onder ons veel minder vaak herkend,

869
00:51:07,110 --> 00:51:10,350
maar dat betekent niet
dat ze minder aanwezig is.

870
00:51:10,350 --> 00:51:14,970
We leven in een samenleving die ziekte
nog steeds als verschijnsel erkent,

871
00:51:14,970 --> 00:51:18,210
maar bezetenheid door demonen niet erkent.

872
00:51:18,210 --> 00:51:22,950
Wanneer die onder ons voorkomt, deelt
men haar eenvoudigweg in als een

873
00:51:22,950 --> 00:51:26,850
ander soort ziekte, gewoonlijk
een psychische aandoening.

874
00:51:26,850 --> 00:51:30,930
Jezus genas hen allemaal
en dreef demonen uit.

875
00:51:30,930 --> 00:51:33,150
Merk op dat zelfs het uitdrijven van

876
00:51:33,150 --> 00:51:35,910
onreine geesten hier
genezing werd genoemd.

877
00:51:35,910 --> 00:51:40,470
En heel de menigte probeerde Hem aan te
raken, want er ging kracht van Hem uit,

878
00:51:40,470 --> 00:51:42,510
en Hij genas ze allen.

879
00:51:42,510 --> 00:51:47,010
Jezus aanraken was dus niet iets wat
alleen de vrouw met de bloedvloeiing deed.

880
00:51:47,010 --> 00:51:51,690
We lezen in Lukas
8:44–46 dat zij dat deed.

881
00:51:51,690 --> 00:51:53,850
De vrouw met de bloedvloeiing zei:

882
00:51:53,850 --> 00:51:58,650
kwam van achteren naar Hem toe en
raakte de zoom van Zijn bovenkleed aan;

883
00:51:58,650 --> 00:52:01,530
en onmiddellijk hield het
vloeien van haar bloed op.

884
00:52:01,530 --> 00:52:05,610
En Jezus zei: Wie is het
die Mij heeft aangeraakt?

885
00:52:05,610 --> 00:52:11,010
Toen zij het allen ontkenden, zeiden
Petrus en die bij hem waren: Meester,

886
00:52:11,010 --> 00:52:15,870
de menigte duwt tegen U aan
en verdringt U, en U zegt:

887
00:52:15,870 --> 00:52:18,570
Wie is het die Mij aangeraakt heeft?

888
00:52:18,570 --> 00:52:24,210
Jezus zei: Iemand heeft Mij aangeraakt,
want Ik heb gemerkt dat er kracht van

889
00:52:24,210 --> 00:52:26,010
Mij uitgegaan is.

890
00:52:26,010 --> 00:52:31,170
Maar daarnaast raakten andere mensen
Hem aan en ging er kracht van Hem uit,

891
00:52:31,170 --> 00:52:32,670
net als bij haar.

892
00:52:32,670 --> 00:52:37,650
In Mattheüs 14 lijkt er zelfs,
net als in deze passage zelf,

893
00:52:37,650 --> 00:52:42,690
te worden gesuggereerd dat het tamelijk
algemeen voorkwam dat mensen Jezus

894
00:52:42,690 --> 00:52:48,030
aanraakten en genezen werden, of
zelfs alleen Zijn kleding aanraakten.

895
00:52:48,030 --> 00:52:50,730
We lezen in het bijzonder
over die ene vrouw

896
00:52:50,730 --> 00:52:53,730
met de bloedvloeiing die
Zijn kleding aanraakte.

897
00:52:53,730 --> 00:53:00,930
Maar Mattheüs 14:35–36 geeft een
algemenere beschrijving. Er staat:

898
00:53:00,930 --> 00:53:04,110
En toen de mannen van
die plaats Hem herkenden,

899
00:53:04,110 --> 00:53:06,870
stuurden ze bericht
rond in heel die streek

900
00:53:06,870 --> 00:53:10,050
en brachten allen bij Hem
die er slecht aan toe waren;

901
00:53:10,050 --> 00:53:14,610
en zij smeekten Hem alleen maar de zoom
van Zijn bovenkleed te mogen aanraken.

902
00:53:14,610 --> 00:53:17,970
En allen die Hem
aanraakten, werden gezond.

903
00:53:17,970 --> 00:53:22,290
Naast de gevallen waarin Jezus uit
eigen beweging Zijn hand uitstak,

904
00:53:22,290 --> 00:53:27,150
mensen aanraakte en hen genas, werden
dus ook mensen genezen die zich

905
00:53:27,150 --> 00:53:32,311
eenvoudigweg naar voren drongen en Hem,
of zelfs Zijn kleding, aanraakten —

906
00:53:32,311 --> 00:53:33,990
kennelijk waren dat er velen.

907
00:53:33,990 --> 00:53:38,370
Het bekendste geval dat wij kennen, was
dat van die vrouw met de bloedvloeiing.

908
00:53:38,370 --> 00:53:40,290
Maar ook hier gebeurde dit.

909
00:53:40,290 --> 00:53:43,650
De mensen probeerden Hem aan te
raken en wanneer ze dat deden,

910
00:53:43,650 --> 00:53:45,390
ging er kracht van Hem uit.

911
00:53:45,390 --> 00:53:48,090
Het is interessant dat er
kracht van Hem uitging.

912
00:53:48,090 --> 00:53:53,070
Dat wordt ook vermeld in het verhaal over
de vrouw met de bloedvloeiing. Hij zei:

913
00:53:53,070 --> 00:53:54,810
Wie heeft Mij aangeraakt?

914
00:53:54,810 --> 00:53:56,250
En Petrus zei:

915
00:53:56,250 --> 00:53:57,930
Iedereen raakt U aan.

916
00:53:57,930 --> 00:53:59,370
Wat bedoelt U?

917
00:53:59,370 --> 00:54:00,810
En Jezus zei:

918
00:54:00,810 --> 00:54:04,230
Nee, Ik voelde kracht uit Mij wegstromen.

919
00:54:04,230 --> 00:54:06,990
Iemand raakte Hem op
een andere manier aan.

920
00:54:06,990 --> 00:54:09,990
Iemand raakte Hem aan,
kennelijk met geloof,

921
00:54:09,990 --> 00:54:13,710
en ontving daardoor van Hem
de kracht waardoor zij genas.

922
00:54:13,710 --> 00:54:18,270
Het is interessant dat Jezus dat kon
voelen, alsof er iets uit Hem wegging.

923
00:54:18,270 --> 00:54:22,590
Ik weet niet wat ik daarvan moet denken,
behalve dat het de kracht van God was die

924
00:54:22,590 --> 00:54:24,270
door Hem heen werkte.

925
00:54:24,270 --> 00:54:27,690
Blijkbaar voelde Hij het wanneer
die kracht door Hem heen ging.

926
00:54:27,690 --> 00:54:31,890
Ik heb daar niets diepzinnigs over
te zeggen, maar het is merkwaardig.

927
00:54:31,890 --> 00:54:36,990
Nu staat er in vers 17 dat Hij afdaalde
van de berg waar Hij de apostelen had

928
00:54:36,990 --> 00:54:40,350
aangesteld, en op een
vlakke plaats bleef staan.

929
00:54:40,350 --> 00:54:43,770
Vanaf die plaats hield Hij
daadwerkelijk een rede.

930
00:54:43,770 --> 00:54:47,610
Blijkbaar hield Hij, naast het
genezen van al deze mensen,

931
00:54:47,610 --> 00:54:52,530
een rede die is opgetekend in
de verzen 20 tot en met 49.

932
00:54:52,530 --> 00:54:57,690
Omdat Hij op een vlakke plaats stond,
of, zoals de King James Version het zegt,

933
00:54:57,690 --> 00:55:01,650
op „a plain”, wordt dit soms
de rede op de vlakte genoemd.

934
00:55:01,650 --> 00:55:06,390
Deze vertoont opmerkelijke overeenkomsten
met wat wij de Bergrede noemen,

935
00:55:06,390 --> 00:55:10,350
die in Mattheüs de
hoofdstukken 5, 6 en 7 beslaat.

936
00:55:10,350 --> 00:55:13,470
Wij noemen de rede in
Mattheüs de Bergrede,

937
00:55:13,470 --> 00:55:18,330
omdat in Mattheüs 5 staat dat
Jezus een berg opging, ging zitten,

938
00:55:18,330 --> 00:55:22,170
Zijn discipelen bij Zich
riep en hun onderwijs gaf.

939
00:55:22,170 --> 00:55:25,290
Hij gaf hun die rede dus op een berg.

940
00:55:25,290 --> 00:55:28,110
Hier staat dat Hij van een berg afdaalde,

941
00:55:28,110 --> 00:55:33,210
op een vlakte of een vlakke plaats
ging zitten en deze rede hield.

942
00:55:33,210 --> 00:55:38,730
Vanwege het verschil in de beschrijving
van de locaties wordt doorgaans aangenomen

943
00:55:38,730 --> 00:55:43,530
dat dit niet dezelfde rede is, maar
een andere rede die bij een andere

944
00:55:43,530 --> 00:55:45,390
gelegenheid werd gehouden.

945
00:55:45,390 --> 00:55:48,990
Deze vertoont veel
overeenkomsten met de Bergrede.

946
00:55:48,990 --> 00:55:51,690
Hij begint op een vergelijkbare manier,

947
00:55:51,690 --> 00:55:54,990
eindigt op een vergelijkbare
manier en bevat in het

948
00:55:54,990 --> 00:55:57,450
midden vergelijkbaar materiaal.

949
00:55:57,450 --> 00:56:00,090
Hij is niet identiek aan de Bergrede.

950
00:56:00,090 --> 00:56:04,590
De Bergrede beslaat tenslotte drie
hele hoofdstukken in Mattheüs.

951
00:56:04,590 --> 00:56:07,710
Hier beslaat hij een
half hoofdstuk in Lukas.

952
00:56:07,710 --> 00:56:12,690
En toch ziet de basisinhoud ervan er
beslist uit als een verkorte weergave

953
00:56:12,690 --> 00:56:14,250
van de Bergrede.

954
00:56:14,250 --> 00:56:16,590
Als dit dus een andere locatie is,

955
00:56:16,590 --> 00:56:21,390
moeten we aannemen dat Jezus
dezelfde of soortgelijke redes op

956
00:56:21,390 --> 00:56:25,590
twee verschillende momenten heeft
gehouden: eenmaal op een berg en

957
00:56:25,590 --> 00:56:27,450
eenmaal op een vlakte.

958
00:56:27,450 --> 00:56:31,890
Van beide redes wordt echter gezegd dat
ze voor Zijn discipelen werden gehouden,

959
00:56:31,890 --> 00:56:35,550
en het lijkt niet erg waarschijnlijk
dat Hij voor hetzelfde publiek

960
00:56:35,550 --> 00:56:39,150
redes zou hebben gehouden
die zo sterk op elkaar leken,

961
00:56:39,150 --> 00:56:41,250
al kan Hij dat wel gedaan hebben.

962
00:56:41,250 --> 00:56:44,370
Herhaling helpt immers om
dingen te laten doordringen

963
00:56:44,370 --> 00:56:47,790
en bij mensen te laten beklijven.
Misschien deed Hij dat.

964
00:56:47,790 --> 00:56:51,750
Het was niet woordelijk hetzelfde, in
elk geval niet zoals het is opgetekend.

965
00:56:51,750 --> 00:56:55,350
Maar er bestaat een theorie
dat het dezelfde rede is.

966
00:56:55,350 --> 00:56:59,430
Omdat de apostelen, of de mensen
die de evangeliën schreven,

967
00:56:59,430 --> 00:57:03,090
uitspraken van Jezus vaak
samenvatten of parafraseerden,

968
00:57:03,090 --> 00:57:07,650
kunnen de geringe verschillen tussen
deze twee redes eenvoudig het gevolg zijn

969
00:57:07,650 --> 00:57:11,430
van het feit dat de ene schrijver
parafraseert en de andere

970
00:57:11,430 --> 00:57:14,970
een letterlijker verslag geeft,
of dat het twee verschillende

971
00:57:14,970 --> 00:57:17,850
parafrases van dezelfde uitspraak zijn.

972
00:57:17,850 --> 00:57:22,110
Met andere woorden, ze zouden niet
woordelijk hetzelfde hoeven te zijn om

973
00:57:22,110 --> 00:57:24,810
verslagen van dezelfde
rede te kunnen zijn.

974
00:57:24,810 --> 00:57:28,050
Maar een van de kwesties
is natuurlijk de locatie.

975
00:57:28,050 --> 00:57:30,330
In Mattheüs is het op een berg.

976
00:57:30,330 --> 00:57:32,190
Hier is het op een vlakte.

977
00:57:32,190 --> 00:57:36,510
De aanduiding ‘vlakte’ kan echter
beter worden weergegeven als

978
00:57:36,510 --> 00:57:40,770
‘een vlakke plaats’, zoals
in de New King James Version.

979
00:57:40,770 --> 00:57:44,730
Sommigen zeggen dat Jezus de
berg opging, zoals Mattheüs zegt,

980
00:57:44,730 --> 00:57:48,030
maar dat Hij dit de
avond ervoor deed en bad.

981
00:57:48,030 --> 00:57:51,630
Daarna daalde Hij af naar een
vlakke plaats op de berghelling,

982
00:57:51,630 --> 00:57:56,070
ging na de keuze van Zijn discipelen
bij hen zitten en hield deze rede.

983
00:57:56,070 --> 00:57:59,430
Hij was nog steeds op een
berg, maar op een vlakke plek

984
00:57:59,430 --> 00:58:03,270
waar Hij en Zijn discipelen
allemaal op een vlak gedeelte van de

985
00:58:03,270 --> 00:58:04,950
berghelling konden zitten.

986
00:58:04,950 --> 00:58:06,570
Dit is niet onmogelijk.

987
00:58:06,570 --> 00:58:09,390
De bewoording laat dit beslist toe.

988
00:58:09,390 --> 00:58:13,050
Dat Mattheüs zegt dat Hij een
berg opging en de rede hield,

989
00:58:13,050 --> 00:58:15,510
zou dan een verkorte weergave zijn.

990
00:58:15,510 --> 00:58:20,430
Hij ging in werkelijkheid de dag ervoor
naar boven, maar terwijl Hij daar nog was,

991
00:58:20,430 --> 00:58:23,070
voordat Hij helemaal naar
beneden was afgedaald,

992
00:58:23,070 --> 00:58:26,310
ging Hij op de berghelling
zitten en hield Hij de rede.

993
00:58:26,310 --> 00:58:29,610
Er is dus geen werkelijk
doorslaggevend bewijs dat dit niet

994
00:58:29,610 --> 00:58:31,470
dezelfde rede kan zijn.

995
00:58:31,470 --> 00:58:34,050
Die van Mattheüs is echter veel langer.

996
00:58:34,050 --> 00:58:39,810
Dit betekent dat Lukas de rede óf heeft
ingekort, wat niet ondenkbaar is, óf,

997
00:58:39,810 --> 00:58:43,710
wat waarschijnlijker lijkt, dat
Mattheüs hem heeft uitgebreid.

998
00:58:43,710 --> 00:58:47,850
Hoewel we Mattheüs nu niet bestuderen,
heb ik dit bij onze behandeling van dat

999
00:58:47,850 --> 00:58:49,830
evangelie al uitgelegd.

1000
00:58:49,830 --> 00:58:54,810
Mattheüs is geneigd uitspraken van Jezus
over hetzelfde onderwerp bijeen te brengen

1001
00:58:54,810 --> 00:58:57,030
en thematisch te ordenen.

1002
00:58:57,030 --> 00:59:02,070
Mattheüs ordent het grootste deel van
het onderwijs van Jezus in vijf redes.

1003
00:59:02,070 --> 00:59:05,670
Elk van deze redes bevat
aanwijzingen dat er informatie

1004
00:59:05,670 --> 00:59:09,510
in staat die Jezus bij verschillende
gelegenheden heeft gegeven.

1005
00:59:09,510 --> 00:59:12,690
Ik kan nu niet ingaan op de
redenen waarom ik dat zeg.

1006
00:59:12,690 --> 00:59:16,050
Maar toen ik Mattheüs
behandelde, leek het duidelijk.

1007
00:59:16,050 --> 00:59:18,690
Als je elk van deze vijf redes bekijkt,

1008
00:59:18,690 --> 00:59:22,950
lijkt elk ervan materiaal te bevatten
dat afkomstig is uit verschillende

1009
00:59:22,950 --> 00:59:26,730
tijden en uit verschillende
uitspraken, en dat vanwege de

1010
00:59:26,730 --> 00:59:29,790
thematische overeenkomst
bij elkaar is geplaatst.

1011
00:59:29,790 --> 00:59:35,610
Daarom kan de rede van Jezus vrijwel
overeenkomen met wat Lukas hier weergeeft.

1012
00:59:35,610 --> 00:59:40,410
Mattheüs kan aan zijn weergave uitspraken
hebben toegevoegd die Jezus bij andere

1013
00:59:40,410 --> 00:59:44,190
gelegenheden over
soortgelijke onderwerpen deed.

1014
00:59:44,190 --> 00:59:47,430
Zo ontstond een veel
uitgebreidere weergave.

1015
00:59:47,430 --> 00:59:51,330
Dat zou overeenkomen met de
algemene neiging van Mattheüs.

1016
00:59:51,330 --> 00:59:54,690
Maar we weten niet of hij dat
in dit geval heeft gedaan.

1017
00:59:54,690 --> 00:59:58,410
Wanneer we bij vers 20 en het
begin van deze rede komen,

1018
00:59:58,410 --> 01:00:02,070
moet je gewoon weten dat hierover
twee opvattingen bestaan.

1019
01:00:02,070 --> 01:00:06,570
De ene opvatting is dat dit
dezelfde rede is als de Bergrede,

1020
01:00:06,570 --> 01:00:10,470
maar dat Lukas hem heeft ingekort
of Mattheüs hem met ander

1021
01:00:10,470 --> 01:00:12,270
materiaal heeft samengevoegd.

1022
01:00:12,270 --> 01:00:16,590
De andere opvatting is dat het
een andere rede over soortgelijke

1023
01:00:16,590 --> 01:00:20,370
onderwerpen betreft, vermoedelijk
voor dezelfde mensen gehouden,

1024
01:00:20,370 --> 01:00:22,650
maar bij een andere gelegenheid.

1025
01:00:22,650 --> 01:00:26,190
Dat Jezus Zichzelf van
tijd tot tijd herhaalde,

1026
01:00:26,190 --> 01:00:29,310
lijkt door de verslagen
duidelijk bevestigd te worden,

1027
01:00:29,310 --> 01:00:32,190
en misschien heeft Hij al
dit materiaal herhaald.

1028
01:00:32,190 --> 01:00:35,610
Maar ik wil dit zeggen:
de algemene opzet van deze

1029
01:00:35,610 --> 01:00:38,610
rede lijkt sterk op die van Mattheüs.

1030
01:00:38,610 --> 01:00:41,010
Hij begint met zaligsprekingen.

1031
01:00:41,010 --> 01:00:45,210
De Bergrede van Mattheüs begint
met acht zaligsprekingen.

1032
01:00:45,210 --> 01:00:49,110
Een zaligspreking is een
uitspraak die begint met ‘zalig’,

1033
01:00:49,110 --> 01:00:52,350
‘zalig zijn’ of ‘zalig is’.

1034
01:00:52,350 --> 01:00:54,990
Zo’n uitspraak is een zaligspreking.

1035
01:00:54,990 --> 01:00:59,910
Aan het begin van de Bergrede van
Mattheüs, in Mattheüs 5, staan er acht.

1036
01:00:59,910 --> 01:01:04,710
Hier staan er maar vier, maar die
worden aangevuld met vier wee-uitroepen.

1037
01:01:04,710 --> 01:01:07,830
We hebben aan het begin dus
nog steeds acht uitspraken,

1038
01:01:07,830 --> 01:01:10,410
maar het zijn geen acht zaligsprekingen.

1039
01:01:10,410 --> 01:01:14,310
Het zijn vier zaligsprekingen
en vier wee-uitroepen,

1040
01:01:14,310 --> 01:01:19,470
waarbij elke wee-uitroep het spiegelbeeld
is van de bijbehorende zaligspreking.

1041
01:01:19,470 --> 01:01:20,970
Zo zegt Hij:

1042
01:01:20,970 --> 01:01:26,310
En toen Hij Zijn ogen opgeslagen had naar
Zijn discipelen, zei Hij: Zalig bent u,

1043
01:01:26,310 --> 01:01:29,670
armen, want van u is
het Koninkrijk van God.

1044
01:01:29,670 --> 01:01:30,630
maar:

1045
01:01:30,630 --> 01:01:34,230
Wat staat jullie, rijken,
een ellende te wachten.

1046
01:01:34,230 --> 01:01:35,190
En:

1047
01:01:35,190 --> 01:01:39,450
Zalig bent u die nu honger hebt,
want u zult verzadigd worden.

1048
01:01:39,450 --> 01:01:42,510
Zalig bent u die nu
huilt, want u zult lachen.

1049
01:01:42,510 --> 01:01:42,990
maar:

1050
01:01:42,990 --> 01:01:47,610
Wat staat jullie die genoeg te eten
hebben een ellende te wachten, enzovoort.

1051
01:01:47,610 --> 01:01:50,250
Dit verschilt van wat
er bij Mattheüs staat,

1052
01:01:50,250 --> 01:01:55,110
maar net als bij Mattheüs begint deze rede
wel met verschillende zaligsprekingen.

1053
01:01:55,110 --> 01:01:57,630
Hij eindigt ook zoals
die van Mattheüs eindigt,

1054
01:01:57,630 --> 01:02:01,590
met de waarschuwing over bouwen
op een rots of bouwen op zand:

1055
01:02:01,590 --> 01:02:05,610
het beeld van een man die
zijn huis op zand bouwde.

1056
01:02:05,610 --> 01:02:08,430
Toen de stormen kwamen, stortte het in.

1057
01:02:08,430 --> 01:02:12,150
En het beeld van de man die
zijn huis op de rots bouwde.

1058
01:02:12,150 --> 01:02:15,210
Toen de stormen kwamen,
stortte het niet in.

1059
01:02:15,210 --> 01:02:19,350
De rede bij Mattheüs eindigt
aan het einde van Mattheüs 7

1060
01:02:19,350 --> 01:02:22,830
met hetzelfde verhaal
waarmee deze rede eindigt.

1061
01:02:22,830 --> 01:02:26,550
Er is dus overeenkomst in
het begin en in het slot.

1062
01:02:26,550 --> 01:02:31,350
Daartussenin bevat deze rede onderwijs
over het liefhebben van je vijanden,

1063
01:02:31,350 --> 01:02:35,790
wat ook in Mattheüs 5 staat;
over het oordelen over anderen,

1064
01:02:35,790 --> 01:02:40,830
wat in Mattheüs 7 staat; en over bomen
die aan hun vrucht worden gekend,

1065
01:02:40,830 --> 01:02:43,770
wat eveneens in Mattheüs 7 staat.

1066
01:02:43,770 --> 01:02:49,470
Het materiaal dat in Lukas staat, is dus
ook te vinden in Mattheüs 5 tot en met 7.

1067
01:02:49,470 --> 01:02:52,650
Maar Lukas neemt veel
minder op dan Mattheüs.

1068
01:02:52,650 --> 01:02:54,150
We komen nog terug op de rede zelf.