1
00:00:02,130 --> 00:00:04,890
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,890 --> 00:00:11,550
Deze keer behandelen we Markus
14, vers 1 tot en met vers 31.

3
00:00:11,550 --> 00:00:14,310
We komen nu bij Markus hoofdstuk 14,

4
00:00:14,310 --> 00:00:18,270
en hier doet zich een interessante
chronologische kwestie voor.

5
00:00:18,270 --> 00:00:23,550
Want in vers 3 tot en met 9 komen we een
verhaal tegen dat in drie evangeliën wordt

6
00:00:23,550 --> 00:00:27,630
verteld: Mattheüs, Markus en Johannes.

7
00:00:27,630 --> 00:00:32,730
In vers 3 tot en met 9 gaat het over
de zalving van Jezus in Bethanië.

8
00:00:32,730 --> 00:00:37,350
Het chronologische probleem is dat
dit hoofdstuk begint met de woorden:

9
00:00:37,350 --> 00:00:42,871
En na twee dagen was het Pascha en
het Feest van de ongezuurde broden .

10
00:00:42,871 --> 00:00:47,190
En de overpriesters en de schriftgeleerden
zochten naar een manier om

11
00:00:47,190 --> 00:00:50,130
Hem door een list te grijpen en te doden.

12
00:00:50,130 --> 00:00:54,870
We hebben het nu dus over iets dat
twee dagen vóór het Pascha gebeurde.

13
00:00:54,870 --> 00:01:00,090
Het probleem daarmee is dat de zalving
van Jezus in Bethanië volgens Johannes

14
00:01:00,090 --> 00:01:05,070
hoofdstuk 12 zes dagen
vóór het Pascha plaatsvond.

15
00:01:05,070 --> 00:01:07,530
Johannes 12:1 zegt:

16
00:01:07,530 --> 00:01:12,390
Jezus dan kwam zes dagen voor het
Pascha in Bethanië, waar Lazarus was,

17
00:01:12,390 --> 00:01:16,530
die gestorven was maar die
Hij uit de doden opgewekt had.

18
00:01:16,530 --> 00:01:17,730
Er staat:

19
00:01:17,730 --> 00:01:21,990
Zij nu bereidden daar een maaltijd
voor Hem, en Martha bediende;

20
00:01:21,990 --> 00:01:25,590
en Lazarus was een van
hen die met Hem aanlagen.

21
00:01:25,590 --> 00:01:30,750
Maria dan nam een pond zuivere
narduszalf van zeer grote waarde,

22
00:01:30,750 --> 00:01:35,190
zalfde de voeten van Jezus en droogde
Zijn voeten met haar haren af;

23
00:01:35,190 --> 00:01:38,490
en het huis werd vervuld
met de geur van de zalf.

24
00:01:38,490 --> 00:01:40,050
En zo gaat het verder.

25
00:01:40,050 --> 00:01:45,270
De zalving van Jezus in Bethanië
lijkt in Johannes 12 dus zes dagen

26
00:01:45,270 --> 00:01:49,830
vóór het Pascha te worden geplaatst,
maar bij zowel Mattheüs als Markus

27
00:01:49,830 --> 00:01:53,610
lijkt ze twee dagen vóór het
Pascha te worden geplaatst.

28
00:01:53,610 --> 00:01:55,530
Dat is de chronologische kwestie.

29
00:01:55,530 --> 00:01:58,050
Er zijn twee manieren om die op te lossen.

30
00:01:58,050 --> 00:02:02,610
De ene is te zeggen dat de zalving
twee dagen vóór het Pascha plaatsvond,

31
00:02:02,610 --> 00:02:06,390
maar dat Johannes ons niet
vertelt dat de zalving zes dagen

32
00:02:06,390 --> 00:02:08,250
vóór het Pascha plaatsvond.

33
00:02:08,250 --> 00:02:11,850
Hij vertelt ons dat Jezus
zes dagen vóór het Pascha,

34
00:02:11,850 --> 00:02:16,890
dus op de avond vóór Palmzondag, naar
Bethanië kwam en dat tot het Pascha als

35
00:02:16,890 --> 00:02:19,290
Zijn tijdelijke verblijfplaats koos.

36
00:02:19,290 --> 00:02:22,710
Ergens in die week werd er in
dat huis een maaltijd gehouden,

37
00:02:22,710 --> 00:02:25,110
al vertelt Johannes ons niet wanneer.

38
00:02:25,110 --> 00:02:29,730
Johannes 12:1 zou met andere woorden
eenvoudig kunnen zeggen dat Jezus

39
00:02:29,730 --> 00:02:32,910
zes dagen vóór het Pascha
in Bethanië aankwam

40
00:02:32,910 --> 00:02:35,670
en daar gedurende de rest
van die tijd verbleef,

41
00:02:35,670 --> 00:02:38,850
maar niet dat de zalving op
die eerste dag plaatsvond.

42
00:02:38,850 --> 00:02:41,790
De vermelding in Johannes 12:2:

43
00:02:41,790 --> 00:02:44,430
ze maakten een maaltijd
voor Hem zou dan niet

44
00:02:44,430 --> 00:02:47,190
betekenen dat dit op
diezelfde dag gebeurde,

45
00:02:47,190 --> 00:02:49,770
maar op een andere dag tijdens die week.

46
00:02:49,770 --> 00:02:54,810
Uit Markus en Mattheüs zouden we kunnen
afleiden dat dit ongeveer vier dagen later

47
00:02:54,810 --> 00:02:57,750
was, twee dagen vóór het Pascha.

48
00:02:57,750 --> 00:02:59,970
Dat zou één oplossing zijn.

49
00:02:59,970 --> 00:03:03,450
Er is een andere oplossing
waar ik de voorkeur aan geef.

50
00:03:03,450 --> 00:03:09,030
Die houdt in dat de zalving inderdaad zes
dagen vóór het Pascha plaatsvond en dat

51
00:03:09,030 --> 00:03:12,030
Markus en Mattheüs ons
niets anders vertellen.

52
00:03:12,030 --> 00:03:16,890
Markus en Mattheüs vertellen ons
veeleer dat Judas Jezus twee dagen

53
00:03:16,890 --> 00:03:18,810
vóór het Pascha verraadde.

54
00:03:18,810 --> 00:03:21,930
In dat verhaal is tussen
haakjes het verhaal van de

55
00:03:21,930 --> 00:03:25,650
zalving van Jezus ingevoegd,
die eerder had plaatsgevonden.

56
00:03:25,650 --> 00:03:29,431
Als je naar Markus kijkt, en
bij Mattheüs is het hetzelfde —

57
00:03:29,431 --> 00:03:33,391
bij Mattheüs staat het
volgens mij in hoofdstuk 26 —

58
00:03:33,391 --> 00:03:36,210
dan staat er in Markus 14:1:

59
00:03:36,210 --> 00:03:40,771
En na twee dagen was het Pascha en
het Feest van de ongezuurde broden .

60
00:03:40,771 --> 00:03:45,030
En de overpriesters en de schriftgeleerden
zochten naar een manier om Hem door een

61
00:03:45,030 --> 00:03:47,130
list te grijpen en te doden.

62
00:03:47,130 --> 00:03:50,190
Maar zij zeiden: Niet tijdens het feest,

63
00:03:50,190 --> 00:03:53,730
opdat er niet misschien opschudding
onder het volk ontstaat.

64
00:03:53,730 --> 00:03:56,430
Sla dan de tekst tot vers 10 over:

65
00:03:56,430 --> 00:04:02,310
En Judas Iskariot, een van de twaalf, ging
weg naar de overpriesters om Hem aan hen

66
00:04:02,310 --> 00:04:03,630
over te leveren.

67
00:04:03,630 --> 00:04:08,910
En toen zij dat hoorden, verblijdden zij
zich en beloofden zij hem geld te geven.

68
00:04:08,910 --> 00:04:12,870
En hij zocht naar een geschikte
manier om Hem over te leveren.

69
00:04:12,870 --> 00:04:16,410
Vers 3 tot en met 9, die
we hebben overgeslagen,

70
00:04:16,410 --> 00:04:19,410
bevatten het verhaal van
de zalving in Bethanië.

71
00:04:19,410 --> 00:04:21,910
Als dat verhaal als een
tussenzin wordt opgevat —

72
00:04:21,910 --> 00:04:25,990
en ik zal je zo vertellen waarom het daar
misschien als tussenzin is opgenomen —

73
00:04:25,990 --> 00:04:28,770
maar als het wordt opgevat
als een terugblik tussen

74
00:04:28,770 --> 00:04:33,510
haakjes op iets wat eerder was
gebeurd, zes dagen vóór het Pascha,

75
00:04:33,510 --> 00:04:36,750
zoals Johannes het plaatst, dan
wordt het hier alleen verteld

76
00:04:36,750 --> 00:04:39,450
omdat het leidde tot de
gebeurtenis waarbij Judas

77
00:04:39,450 --> 00:04:42,990
twee dagen vóór het Pascha
naar de overpriesters ging.

78
00:04:42,990 --> 00:04:44,550
Hoe leidde het daartoe?

79
00:04:44,550 --> 00:04:47,550
Omdat Jezus Judas bij
die zalving terechtwees,

80
00:04:47,550 --> 00:04:50,670
en ons wordt verteld
dat satan in hem voer.

81
00:04:50,670 --> 00:04:54,870
Het zou dus verklaren welke
gebeurtenis ertoe leidde dat Judas naar

82
00:04:54,870 --> 00:04:56,310
de overpriesters ging.

83
00:04:56,310 --> 00:05:00,990
Maar het moment waarop hij dat deed,
was twee dagen vóór het Pascha.

84
00:05:00,990 --> 00:05:06,930
De zalving in Bethanië vond niet twee
dagen vóór het Pascha plaats, maar eerder.

85
00:05:06,930 --> 00:05:11,310
Ze wordt tussen haakjes vermeld om de
redenen te geven waarom Judas de stap

86
00:05:11,310 --> 00:05:14,370
zette die hij zette om Jezus te verraden.

87
00:05:14,370 --> 00:05:16,410
We hebben dus twee mogelijkheden.

88
00:05:16,410 --> 00:05:19,950
De ene is dat Johannes
niet zegt dat de zalving

89
00:05:19,950 --> 00:05:22,770
zes dagen vóór het Pascha plaatsvond.

90
00:05:22,770 --> 00:05:28,290
Hij zegt alleen dat Jezus zes dagen
vóór het Pascha in Bethanië aankwam

91
00:05:28,290 --> 00:05:31,530
en dat de zalving later
in die week plaatsvond.

92
00:05:31,530 --> 00:05:33,630
Dat is een mogelijke oplossing.

93
00:05:33,630 --> 00:05:38,790
De andere oplossing is dat de zalving
inderdaad, zoals Johannes lijkt te zeggen,

94
00:05:38,790 --> 00:05:41,970
zes dagen vóór het Pascha plaatsvond.

95
00:05:41,970 --> 00:05:45,270
Dat werd de aanleiding voor
Judas om vier dagen later

96
00:05:45,270 --> 00:05:49,590
naar de overpriesters te gaan en
te zeggen: ‘Ik zal Hem verraden.’

97
00:05:49,590 --> 00:05:54,570
Ze waren blij, want twee dagen voor het
Pascha hadden ze net overlegd hoe ze Hem

98
00:05:54,570 --> 00:05:56,310
uit de weg konden ruimen.

99
00:05:56,310 --> 00:06:00,750
Ze wilden Hem uit de weg ruimen, en
het leek hun iets dringends te zijn.

100
00:06:00,750 --> 00:06:05,910
Zo dringend zelfs dat ze overwogen:
„Zullen we het tijdens dit feest doen?”

101
00:06:05,910 --> 00:06:09,990
Ze zagen daarvan af, niet omdat
ze het feest heilig wilden houden,

102
00:06:09,990 --> 00:06:13,050
maar omdat ze dachten dat
het niet praktisch zou zijn.

103
00:06:13,050 --> 00:06:17,550
Het zou opschudding kunnen veroorzaken
onder al de pelgrims in Jeruzalem.

104
00:06:17,550 --> 00:06:21,390
Jezus in het openbaar arresteren
zou opschudding veroorzaken,

105
00:06:21,390 --> 00:06:25,230
en Jezus had een onbekend aantal
medestanders in de menigte.

106
00:06:25,230 --> 00:06:29,670
Het zou tot een rel kunnen leiden als
ze de soldaten eropuit stuurden om Hem

107
00:06:29,670 --> 00:06:31,410
openlijk te arresteren.

108
00:06:31,410 --> 00:06:35,550
Dat is de enige reden waarom ze het
niet tijdens het Pascha wilden doen.

109
00:06:35,550 --> 00:06:37,950
Uiteindelijk deden ze het
toch tijdens het Pascha,

110
00:06:37,950 --> 00:06:40,650
hoewel ze aanvankelijk
hadden gezegd: „Nee,

111
00:06:40,650 --> 00:06:42,750
we willen het niet
tijdens het Pascha doen,

112
00:06:42,750 --> 00:06:46,110
want dat zou opschudding onder
het volk kunnen veroorzaken.”

113
00:06:46,110 --> 00:06:49,230
Maar als ze een manier konden
vinden om Hem te arresteren

114
00:06:49,230 --> 00:06:53,070
zonder opschudding te veroorzaken,
vonden ze het niet erg om het tijdens het

115
00:06:53,070 --> 00:06:54,450
Pascha te doen.

116
00:06:54,450 --> 00:06:58,590
Ze probeerden het Pascha niet heilig
te houden, zoals ze hadden moeten doen.

117
00:06:58,590 --> 00:07:02,490
Ze wilden alleen voorkomen dat ze in
het openbaar al te veel problemen voor

118
00:07:02,490 --> 00:07:04,410
zichzelf zouden veroorzaken.

119
00:07:04,410 --> 00:07:08,970
Ze waren blij toen Judas kwam, omdat
Judas deel uitmaakte van de groep.

120
00:07:08,970 --> 00:07:12,690
Hij kon hun vertellen over Jezus’
bewegingen in besloten kring,

121
00:07:12,690 --> 00:07:16,230
waar Jezus naartoe ging wanneer
niemand anders wist waar Hij was.

122
00:07:16,230 --> 00:07:20,490
Dit zou hun de gelegenheid geven Hem zelfs
in de tijd van het Pascha te arresteren,

123
00:07:20,490 --> 00:07:22,890
maar zonder dat de menigte erbij was.

124
00:07:22,890 --> 00:07:27,510
In feite maakte het hele gebeuren rond
Jezus’ arrestatie in de nacht het mogelijk

125
00:07:27,510 --> 00:07:30,690
dat Zijn arrestatie en
Zijn proces plaatsvonden

126
00:07:30,690 --> 00:07:32,910
zonder dat het publiek ervan wist.

127
00:07:32,910 --> 00:07:35,370
Tegen de tijd dat het
publiek erachter kwam,

128
00:07:35,370 --> 00:07:40,050
droeg Hij Zijn kruis naar buiten om
gekruisigd te worden. Het was te laat.

129
00:07:40,050 --> 00:07:42,630
Als het publiek opschudding
wilde veroorzaken,

130
00:07:42,630 --> 00:07:44,970
zou het zich tegen de
Romeinen moeten keren,

131
00:07:44,970 --> 00:07:50,070
want Hij was nu een Romeinse misdadiger
en de Romeinen zouden Hem kruisigen.

132
00:07:50,070 --> 00:07:53,910
Je herinnert je misschien dat er,
toen Hij voor Pilatus terechtstond,

133
00:07:53,910 --> 00:07:57,810
voordat Hij veroordeeld werd, menigten
mensen waren die riepen dat Hij

134
00:07:57,810 --> 00:07:59,430
gekruisigd moest worden.

135
00:07:59,430 --> 00:08:01,830
Maar we weten niet
hoeveel mensen dat waren.

136
00:08:01,830 --> 00:08:05,730
Het kunnen er honderd zijn geweest, maar
het hoeven niet dezelfde mensen te zijn

137
00:08:05,730 --> 00:08:07,590
geweest die hadden gezegd:

138
00:08:07,590 --> 00:08:12,570
En zij die vooropliepen en zij
die volgden, riepen: Hosanna!

139
00:08:12,570 --> 00:08:15,810
Gezegend Hij Die komt
in de Naam van de Heere!

140
00:08:15,810 --> 00:08:18,570
Er waren duizenden, zo niet miljoenen,

141
00:08:18,570 --> 00:08:22,050
Joodse pelgrims die tijdens het
Pascha naar Jeruzalem kwamen.

142
00:08:22,050 --> 00:08:24,930
Dat er op het plein buiten
de rechtszaal van Pilatus

143
00:08:24,930 --> 00:08:29,310
een groep medestanders van het Sanhedrin
kan zijn geweest toen Jezus werd berecht,

144
00:08:29,310 --> 00:08:30,810
is niet ondenkbaar.

145
00:08:30,810 --> 00:08:33,570
Het grote publiek zou
echter buitengesloten zijn,

146
00:08:33,570 --> 00:08:37,650
omdat het Sanhedrin niet wilde dat het
grote publiek hiervan op de hoogte was.

147
00:08:37,650 --> 00:08:40,530
Ze waren te bezorgd dat het
publiek misschien te veel

148
00:08:40,530 --> 00:08:44,730
sympathie voor Jezus zou hebben
en problemen zou veroorzaken.

149
00:08:44,730 --> 00:08:48,810
Toch stonden degenen die op het plein
buiten de rechtszaal van Pilatus waren

150
00:08:48,810 --> 00:08:52,830
allemaal aan de kant van het
Sanhedrin. Ze zeiden allemaal:

151
00:08:52,830 --> 00:08:58,050
Maar zij schreeuwden: Weg met
Hem , weg met Hem , kruisig Hem!

152
00:08:58,050 --> 00:09:02,070
Pilatus zei tegen hen: Moet
ik uw Koning kruisigen?

153
00:09:02,070 --> 00:09:06,570
De overpriesters antwoordden: Wij
hebben geen koning dan de keizer.

154
00:09:06,570 --> 00:09:10,350
Ze zeiden allemaal de dingen die
het Sanhedrin wilde dat ze zeiden.

155
00:09:10,350 --> 00:09:12,990
Het kan zijn dat de menigte
die daar bijeen was,

156
00:09:12,990 --> 00:09:15,570
door het Sanhedrin bijeengebracht was.

157
00:09:15,570 --> 00:09:18,150
Ze hadden hun medestanders
verzameld, zodat

158
00:09:18,150 --> 00:09:21,930
Pilatus door een grotere groep
mensen onder druk zou worden gezet.

159
00:09:21,930 --> 00:09:24,630
Maar toch kon deze hele gang van zaken

160
00:09:24,630 --> 00:09:27,450
buiten het zicht van het
grote publiek worden gehouden

161
00:09:27,450 --> 00:09:29,790
totdat Jezus gekruisigd was.

162
00:09:29,790 --> 00:09:34,050
Dat zou de eerste keer zijn geweest dat
het publiek besefte dat er tijdens de

163
00:09:34,050 --> 00:09:36,210
nacht iets met Hem was gebeurd.

164
00:09:36,210 --> 00:09:41,550
Zo is het gelopen. Ze hoopten een manier
te vinden om Hem te arresteren zonder

165
00:09:41,550 --> 00:09:44,250
onrust onder het publiek te veroorzaken.

166
00:09:44,250 --> 00:09:48,090
Judas was iemand van binnenuit
die naar hen toe kwam en zei:

167
00:09:48,090 --> 00:09:50,670
„Ik zal hierin met jullie samenwerken.”

168
00:09:50,670 --> 00:09:53,070
Hij bood hun daarmee die gelegenheid.

169
00:09:53,070 --> 00:09:57,630
Ze zagen: „We kunnen Hem te pakken krijgen
op een van de momenten dat Hij Zich in

170
00:09:57,630 --> 00:10:02,790
besloten kring bevindt, wanneer niemand
behalve Zijn discipelen weet waar Hij is.

171
00:10:02,790 --> 00:10:05,970
We hebben hier een van Zijn
discipelen als informant.”

172
00:10:05,970 --> 00:10:08,070
Dus boden ze hem geld aan.

173
00:10:08,070 --> 00:10:10,530
In vers 11 staat dat
ze hem geld beloofden.

174
00:10:10,530 --> 00:10:15,510
Ik geloof dat er in Mattheüs zelfs
staat dat hij om geld vroeg. Hij zei:

175
00:10:15,510 --> 00:10:18,030
Hoeveel geven jullie
me als ik Hem verraad?

176
00:10:18,030 --> 00:10:23,011
Sommige dramatische verbeeldingen van het
lijden van Jezus in films en dergelijke —

177
00:10:23,011 --> 00:10:26,730
ik denk in het bijzonder
aan Jesus Christ Superstar,

178
00:10:26,730 --> 00:10:29,011
dat niet erg dicht bij de tekst blijft —

179
00:10:29,011 --> 00:10:33,450
hebben de neiging Judas te verheerlijken
of hem enigszins in een gunstig

180
00:10:33,450 --> 00:10:35,010
daglicht te stellen.

181
00:10:35,010 --> 00:10:38,310
Ze laten het lijken alsof Judas
misschien een goed mens was die

182
00:10:38,310 --> 00:10:39,930
alleen verkeerd dacht.

183
00:10:39,930 --> 00:10:42,270
Hij wilde eigenlijk niet betaald worden.

184
00:10:42,270 --> 00:10:47,250
Ik denk dat het in Jesus Christ Superstar
is, of in een van die toneelstukken,

185
00:10:47,250 --> 00:10:51,030
dat ze hem geld aanbieden en
hij zegt: „Ik wil geen geld.”

186
00:10:51,030 --> 00:10:54,810
Alsof hij het niet voor het geld
doet, maar omdat hij een held is.

187
00:10:54,810 --> 00:10:57,750
Hij wil Israël redden van
het gevaar van een rel

188
00:10:57,750 --> 00:11:01,830
die zou ontstaan als Jezus
Zichzelf tot Messias uitriep.

189
00:11:01,830 --> 00:11:06,630
Een andere opvatting is dat Judas in Jezus
geloofde en vond dat Jezus een beetje

190
00:11:06,630 --> 00:11:10,050
terughoudend was om Zichzelf
als de Messias aan te bieden,

191
00:11:10,050 --> 00:11:13,830
en dat Jezus er wat langer over
deed dan Hij had moeten doen.

192
00:11:13,830 --> 00:11:17,790
Jezus was inderdaad de Messias
en zou de Romeinen verdrijven,

193
00:11:17,790 --> 00:11:20,550
maar om de een of andere
reden aarzelde Hij.

194
00:11:20,550 --> 00:11:25,230
Daarom dacht Judas dat, als hij ervoor
kon zorgen dat Jezus gearresteerd werd,

195
00:11:25,230 --> 00:11:28,650
dit Jezus ertoe zou brengen
voor Zichzelf op te komen,

196
00:11:28,650 --> 00:11:33,030
Zijn bovennatuurlijke macht te gebruiken
en de Romeinen omver te werpen.

197
00:11:33,030 --> 00:11:35,610
Er zijn problemen met deze ideeën.

198
00:11:35,610 --> 00:11:40,170
Ze schrijven Judas doorgaans betere
motieven toe dan hij waarschijnlijk had.

199
00:11:40,170 --> 00:11:44,490
In het Evangelie van Johannes wordt
ons verteld dat Judas een dief was

200
00:11:44,490 --> 00:11:48,450
en geld wegnam uit de kas
van Jezus en de apostelen.

201
00:11:48,450 --> 00:11:52,830
De HSV formuleert Johannes 12:6 hier als

202
00:11:52,830 --> 00:11:56,370
„hij beheerde de beurs en
droeg wat gegeven werd”;

203
00:11:56,370 --> 00:12:00,750
de Engelse bron leest dit als het
wegnemen van geld uit de beurs.

204
00:12:00,750 --> 00:12:04,170
Hij bestal Jezus en de
apostelen daadwerkelijk.

205
00:12:04,170 --> 00:12:07,830
Je moet wel een behoorlijk
verdorven misdadiger zijn om van de

206
00:12:07,830 --> 00:12:11,850
gemeente te stelen, om uit
de collecteschaal te stelen.

207
00:12:11,850 --> 00:12:14,610
Judas was geen man met goede bedoelingen.

208
00:12:14,610 --> 00:12:19,110
Ook past de uiterst gangbare
theorie dat hij hoopte dat Jezus,

209
00:12:19,110 --> 00:12:23,970
als Hij werd gearresteerd, Zijn aanvallers
eenvoudig van Zich af zou werpen

210
00:12:23,970 --> 00:12:28,770
en op bovennatuurlijke wijze een opstand
tegen de Romeinen teweeg zou brengen,

211
00:12:28,770 --> 00:12:30,750
niet echt bij de feiten.

212
00:12:30,750 --> 00:12:34,290
Jezus werd namelijk niet door
de Romeinen gearresteerd.

213
00:12:34,290 --> 00:12:39,750
Het waren niet de Romeinen tegen wie Hij
in opstand zou komen, maar het Sanhedrin.

214
00:12:39,750 --> 00:12:44,130
Hij zou vermoedelijk in opstand komen
tegen degenen die Hem arresteerden,

215
00:12:44,130 --> 00:12:45,810
en dat waren Joden.

216
00:12:45,810 --> 00:12:48,810
Dat was niet wat men van
de Messias verwachtte.

217
00:12:48,810 --> 00:12:52,950
Dat zou beslist niet zijn wat
een vaderlandslievende Jood Jezus

218
00:12:52,950 --> 00:12:57,810
zou proberen te laten doen: in
opstand komen tegen de Joden.

219
00:12:57,810 --> 00:13:02,130
Judas heeft Hem aan de Joden
verraden, niet aan de Romeinen.

220
00:13:02,130 --> 00:13:06,210
Al die theorieën dat Judas
goede motieven had, enzovoort,

221
00:13:06,210 --> 00:13:08,670
passen dus niet erg goed bij de feiten.

222
00:13:08,670 --> 00:13:13,290
Het lijkt beter om de feiten gewoon te
nemen zoals ze zijn. Hij wilde het geld.

223
00:13:13,290 --> 00:13:15,930
Hij was teleurgesteld geraakt in Jezus.

224
00:13:15,930 --> 00:13:20,310
Dat roept de vraag op: is Judas
ooit werkelijk een echte christen

225
00:13:20,310 --> 00:13:22,050
geweest of niet?

226
00:13:22,050 --> 00:13:26,190
Natuurlijk is de kwestie of Judas een
echte christen was die is afgevallen,

227
00:13:26,190 --> 00:13:30,330
of een onechte christen die
gewoon zijn ware aard liet zien,

228
00:13:30,330 --> 00:13:34,950
belangrijk voor sommige theologische
stromingen die proberen vast te stellen

229
00:13:34,950 --> 00:13:37,830
of een echte christen
kan afvallen of niet.

230
00:13:37,830 --> 00:13:40,170
Er zijn calvinisten die zeggen dat je,

231
00:13:40,170 --> 00:13:44,670
als je werkelijk een van de uitverkorenen
bent, echt niet kunt afvallen.

232
00:13:44,670 --> 00:13:48,510
Er zijn arminianen die zeggen
dat je een echte gelovige,

233
00:13:48,510 --> 00:13:52,710
een echte volgeling van Christus
kunt zijn en toch kunt afvallen.

234
00:13:52,710 --> 00:13:57,270
Het is een twistpunt, en Judas
wordt vaak als voorbeeld aangehaald.

235
00:13:57,270 --> 00:14:01,470
Hier is een man die een volgeling
van Jezus was, en hij viel af.

236
00:14:01,470 --> 00:14:05,310
Volgens de calvinistische opvatting
is hij nooit een echte volgeling

237
00:14:05,310 --> 00:14:06,870
van Jezus geweest.

238
00:14:06,870 --> 00:14:09,390
Hij was vanaf het begin een duivel.

239
00:14:09,390 --> 00:14:12,690
Zij kunnen wijzen op het feit
dat Jezus een jaar eerder,

240
00:14:12,690 --> 00:14:17,730
in de rede over het Brood des
levens in Johannes hoofdstuk 6, zei:

241
00:14:17,730 --> 00:14:22,770
Jezus antwoordde hun: Heb Ik
u, de twaalf, niet uitgekozen?

242
00:14:22,770 --> 00:14:25,290
En een van u is een duivel.

243
00:14:25,290 --> 00:14:31,170
Judas werd een jaar eerder, in Johannes
hoofdstuk 6, al als een duivel aangeduid.

244
00:14:31,170 --> 00:14:35,730
Daarmee is volgens hen bewezen dat hij
nooit een echte christen is geweest.

245
00:14:35,730 --> 00:14:39,090
Maar hoe zat het dan vóór
Johannes hoofdstuk 6?

246
00:14:39,090 --> 00:14:44,130
Judas behoorde tot de twaalf die eropuit
waren gestuurd om demonen uit te drijven,

247
00:14:44,130 --> 00:14:47,070
zieken te genezen en het
evangelie te verkondigen.

248
00:14:47,070 --> 00:14:51,450
Kennelijk was hij in die activiteiten
even succesvol geweest als alle anderen.

249
00:14:51,450 --> 00:14:55,650
Als hij geen echte christen was, als
hij in werkelijkheid een duivel was,

250
00:14:55,650 --> 00:15:01,110
dan zou satan blijkbaar satan uitdrijven,
precies datgene waarvan Jezus zei dat

251
00:15:01,110 --> 00:15:02,310
het niet kon.

252
00:15:02,310 --> 00:15:06,810
Het lijkt mij dat Judas, toen hij samen
met de andere apostelen deze dingen deed,

253
00:15:06,810 --> 00:15:09,390
even oprecht moet zijn geweest als zij.

254
00:15:09,390 --> 00:15:13,170
Als hij tenslotte vanaf het allereerste
begin een verdorven man was,

255
00:15:13,170 --> 00:15:17,550
is het verbazingwekkend dat hij dat zo
lang verborgen kon houden voor de mannen

256
00:15:17,550 --> 00:15:19,410
met wie hij samenleefde.

257
00:15:19,410 --> 00:15:22,110
Zelfs toen Jezus in de bovenzaal zei:

258
00:15:22,110 --> 00:15:26,970
Een van jullie zal Mij verraden, en Judas
even later opstond en naar buiten liep,

259
00:15:26,970 --> 00:15:29,490
bleven alle anderen aan tafel zitten.

260
00:15:29,490 --> 00:15:33,570
Niemand daar vermoedde dat Judas
degene was die Hem zou verraden.

261
00:15:33,570 --> 00:15:36,450
Ze dachten dat hij eropuit
ging om iets goeds te doen,

262
00:15:36,450 --> 00:15:41,010
wat geld aan de armen te geven of
enkele dingen voor het Pascha te kopen.

263
00:15:41,010 --> 00:15:46,170
Jezus had zojuist naar voren gebracht dat
iemand aan deze tafel Hem zou verraden.

264
00:15:46,170 --> 00:15:48,510
Iedereen keek naar zichzelf en zei:

265
00:15:48,510 --> 00:15:50,670
Ben ik het? Ben ik het?

266
00:15:50,670 --> 00:15:52,890
Daar was ieders aandacht op gericht.

267
00:15:52,890 --> 00:15:56,730
Plotseling stond één man aan
tafel op en verliet de kamer.

268
00:15:56,730 --> 00:16:00,510
Je zou verwachten dat mensen zouden
zeggen: ‘Misschien is hij het.

269
00:16:00,510 --> 00:16:02,070
Misschien is dat de man.’

270
00:16:02,070 --> 00:16:05,670
Maar het merkwaardige is dat ze
dat blijkbaar niet vermoedden,

271
00:16:05,670 --> 00:16:09,030
hoewel dat een voor de hand
liggende verdenking zou zijn.

272
00:16:09,030 --> 00:16:12,330
Dat was niet een van de
mogelijkheden die bij hen opkwamen.

273
00:16:12,330 --> 00:16:15,510
Ze dachten: ‘Misschien
gaat hij de armen helpen.

274
00:16:15,510 --> 00:16:18,750
Misschien gaat hij iets
voor het Pascha kopen.’

275
00:16:18,750 --> 00:16:23,250
De gedachte: ‘Misschien is hij de
man’, kwam niet eens bij hen op.

276
00:16:23,250 --> 00:16:27,810
Dat betekent dat, als hij al die tijd
dat hij bij hen was slecht was geweest,

277
00:16:27,810 --> 00:16:32,130
hij dat beslist zo goed verborgen had
gehouden dat ze hem zelfs tot op het

278
00:16:32,130 --> 00:16:36,450
laatste moment nooit verdachten,
hoewel ze met hem samenleefden.

279
00:16:36,450 --> 00:16:41,130
Het is duidelijk dat hij vóór die avond
op enig moment slecht was geworden,

280
00:16:41,130 --> 00:16:43,110
maar we weten niet wanneer.

281
00:16:43,110 --> 00:16:47,430
Ik ben van mening dat hij ooit
een echte gelovige in Jezus was,

282
00:16:47,430 --> 00:16:49,950
maar dat hij teleurgesteld was geraakt.

283
00:16:49,950 --> 00:16:53,970
Ik denk niet dat hij een man was
die zich vanaf het allereerste begin

284
00:16:53,970 --> 00:16:58,650
bij de kring van apostelen aansloot met
het plan Jezus schade toe te brengen.

285
00:16:58,650 --> 00:17:03,270
Als dat wel zo was, heeft hij
beslist langer gewacht dan nodig was

286
00:17:03,270 --> 00:17:06,450
en heeft hij uiteindelijk
samen met de andere apostelen

287
00:17:06,450 --> 00:17:09,570
veel gedaan om het Koninkrijk
van God te bevorderen,

288
00:17:09,570 --> 00:17:12,690
door het Evangelie te
verspreiden, enzovoort.

289
00:17:12,690 --> 00:17:16,770
Als hij er vanaf het begin alleen maar
tussen wilde komen om Jezus ten val te

290
00:17:16,770 --> 00:17:20,310
brengen, waarom heeft hij
Hem dan niet eerder verraden,

291
00:17:20,310 --> 00:17:23,490
toen de vijanden van Jezus
naar een gelegenheid zochten?

292
00:17:23,490 --> 00:17:27,030
Ik ben van mening dat Judas
eenvoudigweg verbitterd raakte

293
00:17:27,030 --> 00:17:30,630
en zijn geloof in Jezus opgaf. Waarom?

294
00:17:30,630 --> 00:17:35,430
Zoals ik al zeg, denk ik persoonlijk dat
de zalving in Bethanië de gebeurtenis was

295
00:17:35,430 --> 00:17:37,830
die hem werkelijk zover bracht.

296
00:17:37,830 --> 00:17:40,830
Ik denk dat die daarom in
dit verband wordt genoemd.

297
00:17:40,830 --> 00:17:45,450
Even tussen haakjes: hoewel ik geloof
dat dit vier dagen eerder gebeurde,

298
00:17:45,450 --> 00:17:49,830
denk ik dat Markus en Mattheüs het
hier allebei plaatsen als de reden.

299
00:17:49,830 --> 00:17:52,590
Dat verhaal staat in vers 3 tot en met 9:

300
00:17:52,590 --> 00:17:57,630
En toen Hij in Bethanië was, in het
huis van Simon de melaatse, kwam er,

301
00:17:57,630 --> 00:18:02,370
toen Hij aanlag, een vrouw met
een albasten fles met zuivere,

302
00:18:02,370 --> 00:18:07,530
kostbare narduszalf en nadat zij
de albasten fles gebroken had,

303
00:18:07,530 --> 00:18:09,690
goot zij hem uit op Zijn hoofd.

304
00:18:09,690 --> 00:18:14,250
En er waren er sommigen die verontwaardigd
waren bij zichzelf en zeiden:

305
00:18:14,250 --> 00:18:17,130
Waartoe diende deze
verkwisting van de zalf?

306
00:18:17,130 --> 00:18:21,270
Want die had voor meer dan driehonderd
penningen verkocht en aan de armen gegeven

307
00:18:21,270 --> 00:18:24,930
kunnen worden; en zij vielen
scherp tegen haar uit.

308
00:18:24,930 --> 00:18:28,230
Maar Jezus zei: Laat haar met rust.

309
00:18:28,230 --> 00:18:30,390
Waarom valt u haar lastig?

310
00:18:30,390 --> 00:18:32,730
Zij heeft een goed werk aan Mij verricht.

311
00:18:32,730 --> 00:18:37,710
Want de armen hebt u altijd bij u en
wanneer u wilt, kunt u hun weldoen,

312
00:18:37,710 --> 00:18:39,990
maar Mij hebt u niet altijd.

313
00:18:39,990 --> 00:18:44,550
Zij heeft gedaan wat zij kon; zij
heeft van tevoren Mijn lichaam

314
00:18:44,550 --> 00:18:46,770
gezalfd voor de begrafenis.

315
00:18:46,770 --> 00:18:51,870
Voorwaar, Ik zeg u: Overal waar dit
Evangelie gepredikt zal worden in heel de

316
00:18:51,870 --> 00:18:55,350
wereld, zal ook tot haar
gedachtenis gesproken worden

317
00:18:55,350 --> 00:18:57,450
over wat zij gedaan heeft.

318
00:18:57,450 --> 00:18:58,830
En zo is het.

319
00:18:58,830 --> 00:19:03,450
We lezen het hier in de evangeliën,
die over de hele wereld worden gelezen.

320
00:19:03,450 --> 00:19:06,390
Maar er staan hier enkele
interessante punten.

321
00:19:06,390 --> 00:19:10,650
Die interessante punten hebben
hoofdzakelijk te maken met de identiteit

322
00:19:10,650 --> 00:19:15,510
van de personen in het verhaal, want
Markus blijft over iedereen vaag,

323
00:19:15,510 --> 00:19:18,450
behalve over Simon de melaatse.

324
00:19:18,450 --> 00:19:21,870
En toch weten we niet wie
Simon de melaatse was.

325
00:19:21,870 --> 00:19:27,390
Zowel Mattheüs als Markus vermelden dat
dit in het huis van Simon de melaatse was.

326
00:19:27,390 --> 00:19:32,730
In het Evangelie van Johannes wordt echter
aangegeven dat Jezus in het huis was van

327
00:19:32,730 --> 00:19:38,610
Lazarus en zijn twee zussen, Maria en
Martha, die goede vrienden van Hem waren.

328
00:19:38,610 --> 00:19:43,950
Er wordt ons zelfs verteld dat Lazarus
bij juist deze maaltijd aan tafel zat

329
00:19:43,950 --> 00:19:45,690
en dat Martha bediende.

330
00:19:45,690 --> 00:19:49,410
Het lijkt er niet op dat ze een maaltijd
zou bedienen als die niet in haar eigen

331
00:19:49,410 --> 00:19:50,970
huis werd gehouden.

332
00:19:50,970 --> 00:19:55,830
Volgens Johannes, hoofdstuk 12, vers
2, was het dus kennelijk het huis van

333
00:19:55,830 --> 00:19:58,530
Lazarus, Maria en Martha.

334
00:19:58,530 --> 00:20:03,450
Maar hier en in Mattheüs staat dat het
het huis van Simon de melaatse was.

335
00:20:03,450 --> 00:20:09,270
Dat is geen probleem. Het is alleen
een vraag: wie is Simon de melaatse?

336
00:20:09,270 --> 00:20:11,490
Er zijn twee mogelijkheden geopperd.

337
00:20:11,490 --> 00:20:13,770
Ze zijn allebei heel goed mogelijk.

338
00:20:13,770 --> 00:20:19,530
De ene is dat Simon de melaatse de vader
was van deze drie mensen die samenwoonden:

339
00:20:19,530 --> 00:20:22,950
Lazarus, Maria en Martha.

340
00:20:22,950 --> 00:20:28,050
Dat zou betekenen dat hij, als hij
melaats was, daar niet aanwezig zou zijn.

341
00:20:28,050 --> 00:20:31,290
Het zou zijn huis zijn en
zijn gezin woonde erin,

342
00:20:31,290 --> 00:20:36,030
maar als melaatse moest hij elders,
in een melaatsenkolonie, wonen.

343
00:20:36,030 --> 00:20:40,170
Daardoor waren de zorg voor en het
beheer van het huis in feite op zijn

344
00:20:40,170 --> 00:20:42,270
volwassen kinderen neergekomen.

345
00:20:42,270 --> 00:20:46,170
Daarom lezen we over
Lazarus, Maria en Martha.

346
00:20:46,170 --> 00:20:49,890
We lezen niets over enige
bezigheid van Simon de melaatse

347
00:20:49,890 --> 00:20:53,910
en zelfs niet dat hij aanwezig
was, maar het was zijn huis.

348
00:20:53,910 --> 00:20:58,770
Het kan zijn dat hij de vader van de drie
was, en dat is een redelijke suggestie.

349
00:20:58,770 --> 00:21:02,970
Anderen hebben geopperd dat Simon
de melaatse de man van Martha was.

350
00:21:02,970 --> 00:21:06,690
Omdat Martha bediende, wordt
aangenomen dat het haar huis was.

351
00:21:06,690 --> 00:21:11,250
Ze kan getrouwd zijn geweest met een man
die Simon heette en die op dat moment

352
00:21:11,250 --> 00:21:16,470
melaats was, of die melaats was
geweest en door Jezus was genezen.

353
00:21:16,470 --> 00:21:20,310
Niemand weet of Simon de
melaatse genezen was of niet.

354
00:21:20,310 --> 00:21:22,890
Het lijkt waarschijnlijk
dat hij genezen was,

355
00:21:22,890 --> 00:21:26,610
aangezien hij zo verbonden was
met de kring van Jezus’ vrienden.

356
00:21:26,610 --> 00:21:32,430
En Jezus genas meer dan eens melaatsen,
bij één voorval zelfs tien van hen.

357
00:21:32,430 --> 00:21:37,770
Hij wekte zelfs Lazarus, een lid
van dit gezin, op uit de dood.

358
00:21:37,770 --> 00:21:42,390
Het zou daarom vreemd lijken als zij een
vader of echtgenoot hadden die melaats was

359
00:21:42,390 --> 00:21:45,450
en Jezus daar gewoon niets aan zou doen,

360
00:21:45,450 --> 00:21:49,770
terwijl Hij zo nauw met dit gezin
verbonden was en dingen voor andere

361
00:21:49,770 --> 00:21:51,390
melaatsen had gedaan.

362
00:21:51,390 --> 00:21:55,770
Niemand weet het zeker, maar sommigen
denken dat dit misschien een man was die

363
00:21:55,770 --> 00:22:01,410
melaats was geweest, maar door Jezus was
genezen en nog steeds bekendstond als

364
00:22:01,410 --> 00:22:03,270
Simon de melaatse.

365
00:22:03,270 --> 00:22:08,670
Daaraan ontleende hij dan zijn
bekendheid, net als Mattheüs de tollenaar.

366
00:22:08,670 --> 00:22:13,530
Hij was geen tollenaar meer, maar het feit
dat hij tollenaar was geweest en daarvan

367
00:22:13,530 --> 00:22:17,430
was verlost, werd iets
waaraan hij te herkennen was.

368
00:22:17,430 --> 00:22:22,050
Of Simon de Zeloot: hij had vroeger
tot de partij van de Zeloten behoord,

369
00:22:22,050 --> 00:22:23,610
maar nu niet meer.

370
00:22:23,610 --> 00:22:26,730
Toch heet hij nu Simon de Zeloot.

371
00:22:26,730 --> 00:22:31,530
Simon de melaatse zou dus heel goed
Simon de voormalige melaatse kunnen zijn,

372
00:22:31,530 --> 00:22:35,610
hoewel ons niet wordt verteld dat
hij daar in het huis aanwezig was.

373
00:22:35,610 --> 00:22:41,130
Het is mogelijk dat Simon de melaatse de
vader was en vóór die tijd was gestorven,

374
00:22:41,130 --> 00:22:43,470
zelfs voordat Jezus Zijn bediening begon.

375
00:22:43,470 --> 00:22:48,030
Misschien was hij zelfs aan melaatsheid
gestorven en werd hij in de gemeenschap

376
00:22:48,030 --> 00:22:52,950
eenvoudig herinnerd als Simon
de melaatse: dit was zijn huis,

377
00:22:52,950 --> 00:22:56,190
waar zijn kinderen nu
woonden. We weten het niet.

378
00:22:56,190 --> 00:23:00,030
Maar er is beslist geen reden
om een tegenstrijdigheid te zien

379
00:23:00,030 --> 00:23:05,010
tussen de versie van Markus en Mattheüs,
die zegt dat dit het huis van Simon

380
00:23:05,010 --> 00:23:09,690
de melaatse was, en wat Johannes
ons vertelt, namelijk dat Maria,

381
00:23:09,690 --> 00:23:13,770
Martha en Lazarus in dat huis
waren en er waarschijnlijk woonden,

382
00:23:13,770 --> 00:23:15,750
en dat Martha daar bediende.

383
00:23:15,750 --> 00:23:19,590
De identiteit van Simon de
melaatse is dus onzeker.

384
00:23:19,590 --> 00:23:23,670
Dan is er ook nog de vrouw
die dit deed. In vers 3 staat:

385
00:23:23,670 --> 00:23:28,410
er kwam een vrouw binnen met een
albasten flesje vol heel kostbare olie

386
00:23:28,410 --> 00:23:30,330
Hoe kostbaar was die olie?

387
00:23:30,330 --> 00:23:34,290
De discipelen maakten snel een
rekensommetje en zeiden dat die voor

388
00:23:34,290 --> 00:23:37,170
driehonderd denarie
verkocht had kunnen worden.

389
00:23:37,170 --> 00:23:41,550
Dat is het loon voor driehonderd
werkdagen, ongeveer een jaar werken,

390
00:23:41,550 --> 00:23:45,930
ongeveer het jaarinkomen van een
arbeider, van een gewone arbeider.

391
00:23:45,930 --> 00:23:49,770
En hoewel de gewone arbeider
natuurlijk een lager loon verdiende,

392
00:23:49,770 --> 00:23:54,270
of hoewel men een lagere levensstandaard
had dan bijvoorbeeld mensen uit de

393
00:23:54,270 --> 00:23:58,890
middenklasse in onze samenleving, moeten
we toch zeggen dat zelfs de werkende armen

394
00:23:58,890 --> 00:24:03,930
in ons land beslist vijftien- of
twintigduizend dollar per jaar verdienen,

395
00:24:03,930 --> 00:24:06,750
in elk geval vijftienduizend.

396
00:24:06,750 --> 00:24:11,310
Ik weet niet hoe ze de huur betalen
als ze geen vijftienduizend verdienen.

397
00:24:11,310 --> 00:24:13,410
Twaalf- of vijftienduizend.

398
00:24:13,410 --> 00:24:18,150
Zelfs bij dat werkelijk lage bedrag zou
een jaarloon naar huidige maatstaven meer

399
00:24:18,150 --> 00:24:20,130
dan tienduizend dollar waard zijn.

400
00:24:20,130 --> 00:24:25,230
Dit is dus zeer kostbaar, en de vrouw
verspilde het schijnbaar gewoon.

401
00:24:25,230 --> 00:24:28,410
Ze goot het gewoon
helemaal over Jezus uit.

402
00:24:28,410 --> 00:24:32,910
Johannes vertelt het verhaal en
vermeldt hoe de geur het huis vulde.

403
00:24:32,910 --> 00:24:36,030
Dat is een persoonlijke
herinnering van een ooggetuige,

404
00:24:36,030 --> 00:24:38,310
want het hoefde niet vermeld te worden.

405
00:24:38,310 --> 00:24:41,730
Maar het was kennelijk iets wat
heel duidelijk waarneembaar was,

406
00:24:41,730 --> 00:24:44,610
wat hem trof en hem bijbleef.

407
00:24:44,610 --> 00:24:47,250
Johannes zei in hoofdstuk 12:

408
00:24:47,250 --> 00:24:50,610
en het huis werd vervuld
met de geur van de zalf.

409
00:24:50,610 --> 00:24:55,350
Maar Markus vertelt ons niet wie
de vrouw was, en Mattheüs evenmin.

410
00:24:55,350 --> 00:24:57,870
In die verhalen is ze gewoon een vrouw.

411
00:24:57,870 --> 00:25:00,510
Het is vreemd dat ze niet
vermelden wie ze was,

412
00:25:00,510 --> 00:25:04,410
want Jezus zei dat ze om deze
daad herinnerd zou worden,

413
00:25:04,410 --> 00:25:07,410
overal waar het Evangelie gepredikt wordt.

414
00:25:07,410 --> 00:25:10,170
En toch wordt haar naam hier niet genoemd.

415
00:25:10,170 --> 00:25:14,250
Sommigen denken dat Markus en Mattheüs
misschien niet wisten wie ze was.

416
00:25:14,250 --> 00:25:19,110
De andere opvatting is dat ze zo bekend
was dat ze in het verhaal niet bij

417
00:25:19,110 --> 00:25:21,090
naam genoemd hoefde te worden.

418
00:25:21,090 --> 00:25:24,150
Alle christenen kenden
haar en wisten wie ze was,

419
00:25:24,150 --> 00:25:26,970
en het sprak vanzelf hoe ze heette.

420
00:25:26,970 --> 00:25:29,550
Johannes vertelt ons echter wie het was.

421
00:25:29,550 --> 00:25:33,750
Het was Maria, de zus
van Martha en Lazarus.

422
00:25:33,750 --> 00:25:38,370
Hoewel ze kritiek kreeg, werd ze
door Jezus geprezen, want Hij zei:

423
00:25:38,370 --> 00:25:41,730
Ze heeft Mij gezalfd voor Mijn begrafenis.

424
00:25:41,730 --> 00:25:46,470
Wist ze dat ze dat deed, of legde
Hij haar daad alleen maar zo uit?

425
00:25:46,470 --> 00:25:50,610
Sommigen denken dat ze dit eenvoudigweg
deed als een daad van toewijding aan

426
00:25:50,610 --> 00:25:55,050
Jezus, en dat Hij het opvatte als
een zalving voor Zijn begrafenis,

427
00:25:55,050 --> 00:25:58,710
omdat Hij geen behoorlijke zalving
voor Zijn begrafenis kreeg.

428
00:25:58,710 --> 00:26:01,290
De meeste dode lichamen werden gezalfd,

429
00:26:01,290 --> 00:26:06,330
verzorgd en klaargemaakt voor de
begrafenis met een uitgebreide ceremonie,

430
00:26:06,330 --> 00:26:09,030
waarbij onder andere parfums en dergelijke

431
00:26:09,030 --> 00:26:11,850
over het omwikkelde
lichaam werden uitgegoten.

432
00:26:11,850 --> 00:26:16,230
Jezus werd echter haastig begraven
zonder zo'n zalving te krijgen,

433
00:26:16,230 --> 00:26:19,230
omdat Hij van het kruis
werd gehaald en begraven,

434
00:26:19,230 --> 00:26:22,050
zodat de sabbat hen niet zou overvallen.

435
00:26:22,050 --> 00:26:24,930
Rond drie uur 's middags
was Hij gestorven,

436
00:26:24,930 --> 00:26:28,350
en drie uur later zou de zon ondergaan.

437
00:26:28,350 --> 00:26:31,650
Ze wilden het lichaam vóór
zonsondergang begraven,

438
00:26:31,650 --> 00:26:33,990
omdat dan de sabbat zou beginnen.

439
00:26:33,990 --> 00:26:36,690
Dus haalden ze Zijn lichaam naar beneden,

440
00:26:36,690 --> 00:26:40,230
brachten het weg en begroeven
het binnen drie uur.

441
00:26:40,230 --> 00:26:42,570
Er was eigenlijk niet
genoeg tijd voor alle

442
00:26:42,570 --> 00:26:44,970
gebruikelijke voorbereidingen
van het lichaam.

443
00:26:44,970 --> 00:26:47,370
Hij werd haastig in het graf gelegd.

444
00:26:47,370 --> 00:26:51,510
De vrouwen kwamen op zondagochtend naar
het graf omdat ze dachten dat Hij er nog

445
00:26:51,510 --> 00:26:54,930
in zou liggen en niet wisten
dat Hij was opgestaan.

446
00:26:54,930 --> 00:26:57,750
Ze kwamen om Zijn lichaam klaar te maken.

447
00:26:57,750 --> 00:27:02,250
Balsemen is daarvoor niet het juiste
woord, maar ze kwamen om het te zalven.

448
00:27:02,250 --> 00:27:06,630
Ze brachten specerijen en dergelijke mee,
omdat Hij vlak voor de sabbat begraven

449
00:27:06,630 --> 00:27:10,350
was, en ze kwamen vroeg in
de ochtend na de sabbat.

450
00:27:10,350 --> 00:27:12,270
Ze konden op de sabbat niets doen,

451
00:27:12,270 --> 00:27:16,710
dus wachtten ze tot de eerste gelegenheid
daarna om te komen doen waarvoor ze geen

452
00:27:16,710 --> 00:27:19,410
tijd hadden gehad toen ze Hem begroeven.

453
00:27:19,410 --> 00:27:23,490
Natuurlijk troffen ze Hem levend aan,
dus werd Hij nooit op de juiste manier

454
00:27:23,490 --> 00:27:26,310
gezalfd, behalve hier.

455
00:27:26,310 --> 00:27:30,390
Jezus lijkt daar hier op te
zinspelen: „Ik zal begraven worden.

456
00:27:30,390 --> 00:27:36,090
Begraven mensen, dode mensen,
moeten gezalfd worden. Dit is het.

457
00:27:36,090 --> 00:27:38,250
Dit is Mijn zalving.”

458
00:27:38,250 --> 00:27:42,150
Daarmee suggereert Hij dat er
geen andere zalving zal zijn.

459
00:27:42,150 --> 00:27:47,010
De reden dat er geen andere was,
is dat Hij uit de dood zou opstaan

460
00:27:47,010 --> 00:27:51,630
voordat zij de specerijen konden
brengen en Hem konden zalven.

461
00:27:51,630 --> 00:27:57,090
Zo ziet Hij het dus, of Maria
dat nu ook zo ziet of niet.

462
00:27:57,090 --> 00:27:59,370
Ik denk dat zij dat wel deed.

463
00:27:59,370 --> 00:28:02,310
Ik denk dat ze wist wat ze deed.

464
00:28:02,310 --> 00:28:07,290
Als dat niet zo was, zou het heel
vreemd zijn om zomaar binnen te komen en

465
00:28:07,290 --> 00:28:09,750
parfum over een gast uit te gieten.

466
00:28:09,750 --> 00:28:14,730
Het is waar dat je gewoonlijk een beetje
olie over iemands hoofd uitgoot wanneer er

467
00:28:14,730 --> 00:28:16,230
een gast kwam.

468
00:28:16,230 --> 00:28:21,390
Zalving met olie was gebruikelijk, en men
gebruikte de olie op de handen zoals zeep,

469
00:28:21,390 --> 00:28:23,190
om ze schoon te krijgen.

470
00:28:23,190 --> 00:28:29,010
Maar parfum niet, en zeker geen hele fles
ter waarde van tienduizend dollar of meer.

471
00:28:29,010 --> 00:28:33,210
Waarschijnlijk zag ze zichzelf inderdaad
als iemand die Hem zalfde voor Zijn

472
00:28:33,210 --> 00:28:36,030
begrafenis, maar hoe kon ze dat weten?

473
00:28:36,030 --> 00:28:38,430
De discipelen zelf wisten het niet.

474
00:28:38,430 --> 00:28:42,750
Martha wist waarschijnlijk niet dat
Jezus binnen enkele dagen zou sterven.

475
00:28:42,750 --> 00:28:44,910
Hoe kon Maria dat weten?

476
00:28:44,910 --> 00:28:48,330
Maria en Martha waren heel
verschillende soorten vrouwen,

477
00:28:48,330 --> 00:28:52,470
en Maria en de discipelen waren
heel verschillende soorten mensen.

478
00:28:52,470 --> 00:28:56,790
We hebben niet veel verhalen over hen
waarin hun karakter naar voren komt,

479
00:28:56,790 --> 00:28:58,290
maar we hebben er één.

480
00:28:58,290 --> 00:29:00,690
Ik weet zeker dat je het verhaal kent.

481
00:29:00,690 --> 00:29:03,570
Het staat in Lukas, hoofdstuk 10.

482
00:29:03,570 --> 00:29:07,110
Het is een andere situatie
waarin Maria en Martha Jezus

483
00:29:07,110 --> 00:29:10,410
bij een eerdere gelegenheid
bij hen thuis ontvangen.

484
00:29:10,410 --> 00:29:12,030
Martha is opnieuw aan het dienen.

485
00:29:12,030 --> 00:29:16,110
In beide verhalen gedraagt ze
zich zoals je van haar verwacht.

486
00:29:16,110 --> 00:29:18,090
Zij is degene die dient.

487
00:29:18,090 --> 00:29:23,190
De discipelen, Maria en Martha zijn
daar, en misschien Lazarus ook,

488
00:29:23,190 --> 00:29:26,070
hoewel er niet wordt vermeld of hij er is.

489
00:29:26,070 --> 00:29:29,130
Er staat in Lukas 10:38:

490
00:29:29,130 --> 00:29:33,810
Het gebeurde, toen zij onderweg
waren, dat Hij in een dorp kwam.

491
00:29:33,810 --> 00:29:38,670
En een vrouw van wie de naam Martha
was, ontving Hem in haar huis.

492
00:29:38,670 --> 00:29:40,950
Dat zal Bethanië zijn geweest.

493
00:29:40,950 --> 00:29:43,230
Dit lijkt op het andere verhaal.

494
00:29:43,230 --> 00:29:48,090
Maria krijgt kritiek, maar Jezus
verdedigt haar in beide verhalen.

495
00:29:48,090 --> 00:29:52,290
In dit verhaal doet ze iets
waarvoor haar zus geen begrip heeft,

496
00:29:52,290 --> 00:29:57,090
en in het andere verhaal iets waarvoor
de discipelen geen begrip hebben.

497
00:29:57,090 --> 00:30:01,470
Ze krijgt in beide verhalen
kritiek en Jezus komt voor haar op.

498
00:30:01,470 --> 00:30:05,070
In het tweede verhaal, dat
we in Markus 14 behandelen,

499
00:30:05,070 --> 00:30:09,270
heeft ze iets gedaan wat
verspilling lijkt. En Jezus zegt:

500
00:30:09,270 --> 00:30:13,170
Zij heeft gedaan wat zij
kon; zij heeft van tevoren

501
00:30:13,170 --> 00:30:15,570
Mijn lichaam gezalfd voor de begrafenis.

502
00:30:15,570 --> 00:30:20,250
Maar hoe kon zij weten dat Hij voor
Zijn begrafenis gezalfd moest worden?

503
00:30:20,250 --> 00:30:21,870
Ze had geluisterd.

504
00:30:21,870 --> 00:30:27,210
Jezus had de discipelen drie keer verteld
dat Hij zou sterven en weer zou opstaan.

505
00:30:27,210 --> 00:30:28,890
Ze hadden niet geluisterd.

506
00:30:28,890 --> 00:30:31,590
Ze hoorden het wel,
maar begrepen het niet.

507
00:30:31,590 --> 00:30:34,950
De Bijbel zegt dat hun
verstand afgestompt was.

508
00:30:34,950 --> 00:30:36,630
Ze begrepen het niet.

509
00:30:36,630 --> 00:30:39,750
Martha was niet eens in
dezelfde kamer om het te horen.

510
00:30:39,750 --> 00:30:41,850
Ze was in de keuken aan het dienen.

511
00:30:41,850 --> 00:30:44,370
Maria was erbij en lette op.

512
00:30:44,370 --> 00:30:46,590
Maria hoorde wat Jezus zei.

513
00:30:46,590 --> 00:30:50,310
We weten niet alles wat Hij zei toen
ze aan Zijn voeten zat en luisterde,

514
00:30:50,310 --> 00:30:53,130
maar ze lette op. Ze begreep het.

515
00:30:53,130 --> 00:30:56,550
Als vrouw was ze waarschijnlijk toch
al intuïtiever dan de discipelen

516
00:30:56,550 --> 00:30:58,590
en pikte ze de nuances op.

517
00:30:58,590 --> 00:31:01,650
En blijkbaar wist zij,
wat anderen niet wisten,

518
00:31:01,650 --> 00:31:04,590
dat Hij Zijn naderende dood tegemoetging.

519
00:31:04,590 --> 00:31:10,650
Daarom bracht ze de olie om Hem te zalven,
of eigenlijk, juister gezegd, het parfum.

520
00:31:10,650 --> 00:31:13,170
Zo krijgen we een schets
van het soort mens dat Maria

521
00:31:13,170 --> 00:31:15,930
was en het soort mens dat Martha was,

522
00:31:15,930 --> 00:31:18,810
en we weten wat voor
mensen de discipelen waren.

523
00:31:18,810 --> 00:31:22,590
Er staat namelijk in vers 4, Markus 14:4,

524
00:31:22,590 --> 00:31:26,130
dat sommigen verontwaardigd
waren toen zij dit deed.

525
00:31:26,130 --> 00:31:28,110
Markus zegt niet wie het waren.

526
00:31:28,110 --> 00:31:30,270
Waren het de bedienden in het huis?

527
00:31:30,270 --> 00:31:34,050
Was het Lazarus, die
daar aan tafel zat? Nee.

528
00:31:34,050 --> 00:31:38,190
Mattheüs is specifieker en
Johannes is nog specifieker.

529
00:31:38,190 --> 00:31:42,870
In het Evangelie van Mattheüs staat dat
de discipelen kritiek op haar hadden.

530
00:31:42,870 --> 00:31:48,090
De ‘sommigen’ naar wie Markus verwijst,
zijn dus de discipelen bij Mattheüs.

531
00:31:48,090 --> 00:31:51,570
Bij Johannes wordt Judas
Iskariot specifiek genoemd.

532
00:31:51,570 --> 00:31:56,130
Johannes vertelt ons zelfs alleen
dat Judas Iskariot bezwaar maakte,

533
00:31:56,130 --> 00:31:59,610
maar er is geen reden om eraan te
twijfelen dat de andere discipelen,

534
00:31:59,610 --> 00:32:03,750
toen hij zijn bezwaar eenmaal
had geuit, met hem instemden.

535
00:32:03,750 --> 00:32:05,790
Judas uitte de kritiek.

536
00:32:05,790 --> 00:32:08,610
De andere discipelen waren
het er blijkbaar mee eens

537
00:32:08,610 --> 00:32:13,350
en sloten zich bij de kritiek aan, zoals
de andere Evangeliën ons vertellen.

538
00:32:13,350 --> 00:32:16,110
Maar in Johannes 12 staat in vers 4:

539
00:32:16,110 --> 00:32:20,970
Toen zei een van Zijn discipelen,
Judas Iskariot, de zoon van Simon,

540
00:32:20,970 --> 00:32:22,830
die Hem verraden zou:

541
00:32:22,830 --> 00:32:24,870
Maar Johannes vertelt ons dit:

542
00:32:24,870 --> 00:32:27,870
En dit zei hij niet omdat hij
zich bekommerde om de armen,

543
00:32:27,870 --> 00:32:32,670
maar omdat hij een dief was, en de beurs
beheerde en droeg wat gegeven werd.

544
00:32:32,670 --> 00:32:35,970
En dan geeft Jezus daar
natuurlijk Zijn antwoord.

545
00:32:35,970 --> 00:32:40,530
Maar dit antwoord werd, zie je, in
de eerste plaats aan Judas gegeven.

546
00:32:40,530 --> 00:32:45,090
En we zien dat Judas er misschien bezwaar
tegen had dat hij op zijn kop kreeg,

547
00:32:45,090 --> 00:32:48,870
dat hij terechtgewezen werd
en dat Jezus in een geschil

548
00:32:48,870 --> 00:32:52,290
de kant van een vrouw koos
in plaats van die van hem.

549
00:32:52,290 --> 00:32:58,350
En deze confrontatie tussen Jezus en Judas
was blijkbaar wat Judas ertoe aanzette om

550
00:32:58,350 --> 00:33:01,050
weg te gaan en te doen wat hij deed.

551
00:33:01,050 --> 00:33:05,610
En het lijkt er dus op dat Markus daarom
dit verhaal ertussen heeft geplaatst.

552
00:33:05,610 --> 00:33:07,290
Ik kan het mis hebben.

553
00:33:07,290 --> 00:33:09,990
Misschien is die andere
harmonisatie beter,

554
00:33:09,990 --> 00:33:12,990
maar dit is wat mij persoonlijk
waarschijnlijk lijkt.

555
00:33:12,990 --> 00:33:15,150
Markus 14:12:

556
00:33:15,150 --> 00:33:19,590
En op de eerste dag van de ongezuurde
broden , wanneer ze het Pascha slachtten,

557
00:33:19,590 --> 00:33:24,390
zeiden Zijn discipelen tegen Hem: Waar
wilt U dat wij heengaan en voorbereidingen

558
00:33:24,390 --> 00:33:26,850
treffen, zodat U het Pascha kunt eten?

559
00:33:26,850 --> 00:33:29,490
Dat is anders dan in het Oude Testament.

560
00:33:29,490 --> 00:33:33,510
In het Oude Testament hadden ze het
paaslam op de veertiende van Abib,

561
00:33:33,510 --> 00:33:36,630
en de eerste dag van het
Feest van de ongezuurde broden

562
00:33:36,630 --> 00:33:39,810
was de vijftiende van Abib, of Nisan.

563
00:33:39,810 --> 00:33:43,710
De gebruiken van de Joden waren tegen
die tijd dus blijkbaar veranderd.

564
00:33:43,710 --> 00:33:48,150
In plaats van het Pascha op de ene dag
te houden en de volgende dag als eerste

565
00:33:48,150 --> 00:33:51,030
dag van het Feest van de
ongezuurde broden te hebben,

566
00:33:51,030 --> 00:33:55,050
noemden ze nu het hele Pascha het
Feest van de ongezuurde broden,

567
00:33:55,050 --> 00:33:59,250
of rekenden ze het Pascha tot het
Feest van de ongezuurde broden.

568
00:33:59,250 --> 00:34:04,110
Blijkbaar slachtten en aten ze het paaslam
nu op de eerste dag van het Feest van de

569
00:34:04,110 --> 00:34:08,970
ongezuurde broden, in plaats van op de
dag ervoor, zoals de wet voorschreef.

570
00:34:08,970 --> 00:34:13,830
En Jezus en Zijn discipelen volgden
ongetwijfeld het gebruik van die tijd.

571
00:34:13,830 --> 00:34:14,910
En dus:

572
00:34:14,910 --> 00:34:18,090
Op de eerste dag van het Feest
van de Ongezuurde Broden,

573
00:34:18,090 --> 00:34:19,770
toen ze het paaslam slachtten—

574
00:34:19,770 --> 00:34:24,750
Ik kan me hierin vergissen, want de eerste
dag van het Feest van de ongezuurde broden

575
00:34:24,750 --> 00:34:26,340
zou de avond ervoor beginnen.

576
00:34:26,340 --> 00:34:31,170
En in zekere zin was het volgens de
Joodse dagrekening al de volgende dag

577
00:34:31,170 --> 00:34:35,850
als ze het paaslam na zonsondergang
op de veertiende van Abib aten.

578
00:34:35,850 --> 00:34:39,450
Dat zou dus de reden kunnen zijn waarom
het de eerste dag van het Feest van de

579
00:34:39,450 --> 00:34:41,490
ongezuurde broden wordt genoemd.

580
00:34:41,490 --> 00:34:44,670
Deze twee discipelen
waren Petrus en Johannes.

581
00:34:44,670 --> 00:34:48,990
Dat weten we omdat de parallelle
passage in Lukas ons vertelt dat Hij

582
00:34:48,990 --> 00:34:50,550
Petrus en Johannes stuurde.

583
00:34:50,550 --> 00:34:53,310
Het is interessant dat
Lukas Petrus en Johannes

584
00:34:53,310 --> 00:34:58,650
bij een aantal gelegenheden samen noemt:
hier, maar ook in het boek Handelingen.

585
00:34:58,650 --> 00:35:02,370
Daar noemt Lukas verscheidene
keren dat Petrus en Johannes

586
00:35:02,370 --> 00:35:04,170
samen naar de tempel gingen.

587
00:35:04,170 --> 00:35:08,310
Ze waren zakenpartners geweest, en ze
hadden allebei een broer die zich samen

588
00:35:08,310 --> 00:35:10,890
met hen bij de groep discipelen aansloot.

589
00:35:10,890 --> 00:35:13,650
Maar toen Petrus en
Johannes discipelen werden,

590
00:35:13,650 --> 00:35:16,470
ontstond er tussen hen
blijkbaar een hechtere band van

591
00:35:16,470 --> 00:35:19,950
vriendschap en samenwerking
dan tussen de anderen.

592
00:35:19,950 --> 00:35:23,130
Daarom stuurde Jezus hen
als team om dit te doen.

593
00:35:23,130 --> 00:35:27,090
Misschien waren zij ook de twee discipelen
die eerder waren gestuurd om de ezel te

594
00:35:27,090 --> 00:35:31,530
halen, al werd ons bij die gelegenheid
niet verteld wie er werden gestuurd.

595
00:35:31,530 --> 00:35:35,850
Maar we weten wel dat Petrus
en Johannes in Handelingen 3,

596
00:35:35,850 --> 00:35:41,490
Handelingen 4 en Handelingen 5 samen
zijn en samen worden gearresteerd.

597
00:35:41,490 --> 00:35:46,110
Ze gaan samen naar de tempel op
het uur van het gebed, enzovoort.

598
00:35:46,110 --> 00:35:50,730
Deze twee mannen, die deel uitmaakten
van de binnenste kring — Petrus,

599
00:35:50,730 --> 00:35:55,890
Jakobus en Johannes — waren dus behoorlijk
nauw met elkaar verbonden in de bediening,

600
00:35:55,890 --> 00:35:59,490
zowel vóór als na de dood van Jezus.

601
00:35:59,490 --> 00:36:04,530
Jakobus, de derde van hen, werd al
vroeg gedood, in Handelingen 12.

602
00:36:04,530 --> 00:36:07,110
Hij was de eerste apostel die stierf.

603
00:36:07,110 --> 00:36:10,710
Daarna waren Petrus en Johannes
dus degenen die overbleven

604
00:36:10,710 --> 00:36:13,590
en die van de twaalf de
belangrijksten waren.

605
00:36:13,590 --> 00:36:17,970
Jezus stuurde twee van Zijn
discipelen, Petrus en Johannes, en zei:

606
00:36:17,970 --> 00:36:22,470
En Hij stuurde Petrus en
Johannes eropuit en zei: Ga heen,

607
00:36:22,470 --> 00:36:26,550
maak voor ons het Pascha gereed,
zodat wij het kunnen eten.

608
00:36:26,550 --> 00:36:30,930
Zij zeiden dan tegen Hem: Waar
wilt U dat wij het gereedmaken?

609
00:36:30,930 --> 00:36:34,890
En Hij zei tegen hen: Zie,
als u de stad binnengaat,

610
00:36:34,890 --> 00:36:39,030
zal iemand u tegemoetkomen
die een kruik water draagt.

611
00:36:39,030 --> 00:36:41,850
Volg hem naar het huis
waar hij binnengaat.

612
00:36:41,850 --> 00:36:45,630
De Engelse brontekst spreekt
hier expliciet over een man,

613
00:36:45,630 --> 00:36:49,950
waar het weergegeven Nederlandse
citaat „iemand” zegt.

614
00:36:49,950 --> 00:36:54,990
Dat was ongebruikelijk, want gewoonlijk
droegen vrouwen de waterkruiken.

615
00:36:54,990 --> 00:36:57,450
Meestal waren het de vrouwen die het water

616
00:36:57,450 --> 00:37:01,890
putten en de vrouwelijke dienaren die het
vanuit de gemeenschappelijke putten in de

617
00:37:01,890 --> 00:37:03,810
stad naar de huizen brachten.

618
00:37:03,810 --> 00:37:07,230
Een mannelijke dienaar zou dat
normaal gesproken niet doen,

619
00:37:07,230 --> 00:37:09,030
maar in dit geval wel.

620
00:37:09,030 --> 00:37:14,010
Het zou voor hen een soort teken zijn:
dit was de man die ze moesten ontmoeten.

621
00:37:14,010 --> 00:37:17,190
Dit was ongetwijfeld
van tevoren afgesproken,

622
00:37:17,190 --> 00:37:19,890
ongeveer zoals bij het halen van de ezel.

623
00:37:19,890 --> 00:37:22,320
Toen de twee discipelen
kwamen, zei iemand:

624
00:37:22,320 --> 00:37:27,330
En sommigen van hen die daar stonden,
zeiden tegen hen: Wat doet u,

625
00:37:27,330 --> 00:37:29,310
dat u het veulen losmaakt?

626
00:37:29,310 --> 00:37:30,450
Zij zeiden:

627
00:37:30,450 --> 00:37:33,870
En als iemand tegen u
zegt: Waarom doet u dat?

628
00:37:33,870 --> 00:37:39,450
zeg dan: De Heere heeft het nodig; en
hij zal het meteen hierheen sturen.

629
00:37:39,450 --> 00:37:43,950
Jezus zei dat dit het afgesproken
wachtwoord zou zijn en dat ze hun de ezel

630
00:37:43,950 --> 00:37:45,870
dan zouden laten meenemen.

631
00:37:45,870 --> 00:37:49,710
Ook hier is sprake van een
vergelijkbare heimelijke afspraak,

632
00:37:49,710 --> 00:37:54,270
die Jezus ongetwijfeld bij een bepaalde
gelegenheid van tevoren had gemaakt.

633
00:37:54,270 --> 00:37:57,210
Zoals ik al zei toen we het
over het ezelsveulen hadden,

634
00:37:57,210 --> 00:38:00,330
laat dit zien dat Jezus
contacten in de stad had

635
00:38:00,330 --> 00:38:03,450
van wie misschien zelfs Zijn
discipelen niets wisten.

636
00:38:03,450 --> 00:38:06,210
Hoewel Jezus druk bezig
was met de bediening,

637
00:38:06,210 --> 00:38:08,670
had Hij blijkbaar ook genoeg
tijd om enkele van Zijn

638
00:38:08,670 --> 00:38:10,710
activiteiten te organiseren.

639
00:38:10,710 --> 00:38:15,150
Hij trof van tevoren regelingen voor
de ezel en trof regelingen voor deze

640
00:38:15,150 --> 00:38:16,950
bovenzaal voor het Pascha.

641
00:38:16,950 --> 00:38:20,550
De reden waarom ik zeg dat dit contacten
waren die de discipelen misschien niet

642
00:38:20,550 --> 00:38:25,530
kenden, is dat Hij niet eenvoudigweg
zei: „Ga naar het huis van die-en-die”,

643
00:38:25,530 --> 00:38:27,090
alsof ze hem kenden.

644
00:38:27,090 --> 00:38:29,250
Als het een vriend van
de groep was geweest,

645
00:38:29,250 --> 00:38:34,170
had Hij eenvoudigweg kunnen zeggen: „We
gaan het bij die-en-die thuis houden.”

646
00:38:34,170 --> 00:38:35,670
In plaats daarvan zei Hij:

647
00:38:35,670 --> 00:38:40,470
En Hij stuurde twee van Zijn
discipelen eropuit en zei tegen hen:

648
00:38:40,470 --> 00:38:45,510
Ga de stad in en iemand zal u
tegemoetkomen die een kruik water draagt;

649
00:38:45,510 --> 00:38:50,430
volg hem, en waar hij ook naar binnen
gaat, zeg daar tegen de heer des huizes:

650
00:38:50,430 --> 00:38:54,450
De Meester zegt: Waar is de
eetzaal waar Ik het Pascha met Mijn

651
00:38:54,450 --> 00:38:56,070
discipelen eten zal?

652
00:38:56,070 --> 00:39:00,750
Hij sprak over de heer des huizes alsof
het niet iemand was die zij kenden.

653
00:39:00,750 --> 00:39:03,930
Het is duidelijk dat dit
van tevoren was afgesproken.

654
00:39:03,930 --> 00:39:08,250
Als dat niet zo was geweest, zou de
heer des huizes immers niet weten over

655
00:39:08,250 --> 00:39:10,230
welke leraar ze het hadden.

656
00:39:10,230 --> 00:39:13,290
Er waren veel leraren en veel rabbi’s.

657
00:39:13,290 --> 00:39:18,150
Toch is het duidelijk dat deze persoon al
een kamer gereed zou hebben voor Jezus en

658
00:39:18,150 --> 00:39:20,070
twaalf gasten. Er staat:

659
00:39:20,070 --> 00:39:24,870
En hij zal u een grote bovenzaal
wijzen, volledig ingericht en klaar;

660
00:39:24,870 --> 00:39:26,850
maak het daar voor ons gereed.

661
00:39:26,850 --> 00:39:29,550
Zijn discipelen gingen
op weg, kwamen in de stad

662
00:39:29,550 --> 00:39:32,970
en troffen het precies aan
zoals Hij hun had gezegd.

663
00:39:32,970 --> 00:39:35,070
En zij maakten het Pascha gereed.

664
00:39:35,070 --> 00:39:38,550
’s Avonds kwam Hij met de
twaalf naar de bovenzaal.

665
00:39:38,550 --> 00:39:41,130
Ze bewogen zich blijkbaar nogal heimelijk.

666
00:39:41,130 --> 00:39:45,510
Dat valt af te leiden uit het feit
dat de Farizeeën, of de overpriesters,

667
00:39:45,510 --> 00:39:49,350
bereid waren Judas een geldbedrag te
betalen om hun te laten weten waar

668
00:39:49,350 --> 00:39:50,970
Jezus heen ging.

669
00:39:50,970 --> 00:39:54,330
Blijkbaar bewoog Hij zich een groot
deel van de tijd in het duister

670
00:39:54,330 --> 00:39:59,130
en verrichtte Hij geen openbare bediening,
althans niet op momenten waarop Hij het

671
00:39:59,130 --> 00:40:01,410
gevaar liep gearresteerd te worden.

672
00:40:01,410 --> 00:40:04,830
Overdag verrichtte Hij wel
openbare bediening in de tempel,

673
00:40:04,830 --> 00:40:07,230
maar daar waren grote menigten.

674
00:40:07,230 --> 00:40:09,630
Blijkbaar voelde Hij Zich dan veilig.

675
00:40:09,630 --> 00:40:12,090
Maar wanneer Hij alleen
met Zijn discipelen was,

676
00:40:12,090 --> 00:40:16,350
moest Hij Zijn bewegingen
enigszins privé en geheimhouden.

677
00:40:16,350 --> 00:40:18,690
Zo kwamen Hij en de twaalf daar aan.

678
00:40:18,690 --> 00:40:21,990
Terwijl ze aanlagen en aten, zei Jezus:

679
00:40:21,990 --> 00:40:28,050
En toen zij aanlagen en aten, zei
Jezus: Voorwaar, Ik zeg u dat een van u,

680
00:40:28,050 --> 00:40:31,290
die met Mij eet, Mij verraden zal.

681
00:40:31,290 --> 00:40:34,890
Ze werden bedroefd en zeiden
een voor een tegen Hem:

682
00:40:34,890 --> 00:40:35,970
Ben ik het?

683
00:40:35,970 --> 00:40:37,470
Een ander zei:

684
00:40:37,470 --> 00:40:38,550
Ben ik het?

685
00:40:38,550 --> 00:40:43,050
Het is interessant dat de meesten van
hen niet zeker waren van zichzelf.

686
00:40:43,050 --> 00:40:46,530
De meesten van hen hadden
niet zoveel zelfvertrouwen als

687
00:40:46,530 --> 00:40:51,510
Petrus in deze situatie bleek te
hebben, en evenmin waren ze schuldig.

688
00:40:51,510 --> 00:40:55,350
Ze vroegen zich af of zij in staat
zouden zijn Jezus te verraden.

689
00:40:55,350 --> 00:40:58,950
Petrus was de enige die er zeker van
was dat hij dat niet zou kunnen doen,

690
00:40:58,950 --> 00:41:00,870
en hij bleek het mis te hebben.

691
00:41:00,870 --> 00:41:04,470
Blijkbaar behoort iemand nederig
genoeg te zijn om te denken:

692
00:41:04,470 --> 00:41:07,830
„Als God mij niet genadig
was, zou ik dat kunnen zijn.

693
00:41:07,830 --> 00:41:10,410
Ik zou alles kunnen doen wat verkeerd is.

694
00:41:10,410 --> 00:41:14,070
Ik zou zelfs Jezus kunnen
verraden als het daarop aankwam.”

695
00:41:14,070 --> 00:41:17,610
Ze werden bedroefd en zeiden
een voor een tegen Hem:

696
00:41:17,610 --> 00:41:18,690
Ben ik het?

697
00:41:18,690 --> 00:41:20,850
Toen antwoordde Hij en zei tegen hen:

698
00:41:20,850 --> 00:41:27,210
Maar Hij antwoordde hun: Het is een van de
twaalf, die met Mij in de schotel indoopt.

699
00:41:27,210 --> 00:41:31,350
Dit wordt wat uitvoeriger verteld
in het Evangelie van Johannes.

700
00:41:31,350 --> 00:41:34,670
Daar wordt ons verteld dat de
discipel die Jezus liefhad —

701
00:41:34,670 --> 00:41:39,430
en door eliminatie moeten we concluderen
dat dit Johannes geweest zal zijn —

702
00:41:39,430 --> 00:41:41,190
naast Jezus zat.

703
00:41:41,190 --> 00:41:45,750
Hij zat het dichtst bij Jezus,
kennelijk tussen Petrus en Jezus in.

704
00:41:45,750 --> 00:41:48,210
Petrus fluisterde tegen Johannes:

705
00:41:48,210 --> 00:41:50,010
Vraag Jezus wie het is.

706
00:41:50,010 --> 00:41:51,630
Toen Jezus zei:

707
00:41:51,630 --> 00:41:55,650
Een van jullie zal Mij verraden,
zei Petrus tegen Johannes:

708
00:41:55,650 --> 00:41:57,270
Vraag Hem wie het is.

709
00:41:57,270 --> 00:42:01,830
Johannes zei tegen Jezus, kennelijk
op gedempte toon zodat niemand anders

710
00:42:01,830 --> 00:42:03,210
het kon horen:

711
00:42:03,210 --> 00:42:04,590
Wie is het, Heer?

712
00:42:04,590 --> 00:42:08,070
Kennelijk zei Jezus op
een even gedempte toon:

713
00:42:08,070 --> 00:42:12,510
Jezus antwoordde: Die is het aan
wie Ik het stuk brood zal geven,

714
00:42:12,510 --> 00:42:14,610
nadat Ik het ingedoopt heb.

715
00:42:14,610 --> 00:42:19,470
En toen Hij het stuk brood ingedoopt
had, gaf Hij het aan Judas Iskariot,

716
00:42:19,470 --> 00:42:21,090
de zoon van Simon.

717
00:42:21,090 --> 00:42:25,290
Tijdens de maaltijd doopten ze brood in
kruiden en dergelijke om het te eten,

718
00:42:25,290 --> 00:42:27,330
en ze bedienden elkaar ook.

719
00:42:27,330 --> 00:42:28,950
Ze gaven het aan elkaar door.

720
00:42:28,950 --> 00:42:32,190
Dus als teken dat alleen
Johannes zou begrijpen,

721
00:42:32,190 --> 00:42:35,730
doopte Jezus Zijn brood
in en gaf het aan Judas.

722
00:42:35,730 --> 00:42:39,870
Johannes vertelt ons dat Judas
toen opstond en de kamer verliet.

723
00:42:39,870 --> 00:42:42,630
Maar Jezus had alleen
tegen Johannes gezegd:

724
00:42:42,630 --> 00:42:45,090
Het is degene aan wie Ik dit ga geven.

725
00:42:45,090 --> 00:42:47,370
De rest van de discipelen wist het niet.

726
00:42:47,370 --> 00:42:49,770
Tegen alle discipelen zei Hij alleen:

727
00:42:49,770 --> 00:42:55,950
Maar Hij antwoordde hun: Het is een van de
twaalf, die met Mij in de schotel indoopt.

728
00:42:55,950 --> 00:42:59,670
Maar er was een specifieker
teken aan Johannes doorgegeven.

729
00:42:59,670 --> 00:43:02,670
Johannes zou dus de enige
discipel zijn geweest die

730
00:43:02,670 --> 00:43:05,430
wist waarom Judas opstond om weg te gaan.

731
00:43:05,430 --> 00:43:07,950
De anderen hadden andere ideeën.

732
00:43:07,950 --> 00:43:09,450
Vers 21:

733
00:43:09,450 --> 00:43:13,830
De Zoon des mensen gaat wel heen,
zoals over Hem geschreven staat,

734
00:43:13,830 --> 00:43:17,790
maar wee de mens door wie de
Zoon des mensen verraden wordt!

735
00:43:17,790 --> 00:43:21,090
Het zou goed voor die mens
zijn, als hij niet geboren was.

736
00:43:21,090 --> 00:43:24,990
Dat betekent kennelijk dat Judas
een behoorlijk vreselijk lot wacht.

737
00:43:24,990 --> 00:43:28,350
Het is beter voor hem als
hij nooit geboren was.

738
00:43:28,350 --> 00:43:34,250
Hoewel we later in Mattheüs hoofdstuk 27
lezen dat Judas zich uit wroeging ophing —

739
00:43:34,250 --> 00:43:39,030
er wordt zelfs een woord gebruikt dat
met ‘bekering’ kan worden vertaald —

740
00:43:39,030 --> 00:43:44,310
kunnen we daarom niet zeggen dat dit ware
bekering was, zoals die een mens behoudt.

741
00:43:44,310 --> 00:43:46,470
Er zijn twee soorten verdriet.

742
00:43:46,470 --> 00:43:50,310
Er is verdriet naar Gods
wil dat tot bekering leidt.

743
00:43:50,310 --> 00:43:56,130
Er is een ander soort verdriet, dat niet
naar Gods wil is en tot de dood leidt.

744
00:43:56,130 --> 00:44:00,570
Het is duidelijk dat het verdriet
van Judas tot de dood leidde.

745
00:44:00,570 --> 00:44:06,450
Hij hing zichzelf op en had geen werkelijk
berouw op een manier die tot behoud leidt.

746
00:44:06,450 --> 00:44:10,770
Als hij dat wel had gehad, zou
het vreemd zijn dat Jezus zei

747
00:44:10,770 --> 00:44:14,190
dat het beter voor hem was
als hij nooit geboren was.

748
00:44:14,190 --> 00:44:17,430
Als hem, ondanks het
kwaad dat hij had begaan,

749
00:44:17,430 --> 00:44:21,510
later vergeving was geschonken
en hij naar de Heere was gegaan,

750
00:44:21,510 --> 00:44:25,770
zou het niet beter voor hem zijn
geweest als hij niet geboren was.

751
00:44:25,770 --> 00:44:27,330
Vers 22:

752
00:44:27,330 --> 00:44:32,070
En terwijl zij aten, nam Jezus
brood en toen Hij het gezegend had,

753
00:44:32,070 --> 00:44:38,190
brak Hij het en gaf het hun en zei:
Neem, eet, dit is Mijn lichaam.

754
00:44:38,190 --> 00:44:41,670
En Hij nam de drinkbeker
en nadat Hij gedankt had,

755
00:44:41,670 --> 00:44:45,090
gaf Hij hun die en zij
dronken er allen uit.

756
00:44:45,090 --> 00:44:50,130
En Hij zei tegen hen: Dit is Mijn
bloed, het bloed van het nieuwe verbond,

757
00:44:50,130 --> 00:44:52,470
dat voor velen vergoten wordt.

758
00:44:52,470 --> 00:44:57,570
Voorwaar, Ik zeg u dat Ik niet meer zal
drinken van de vrucht van de wijnstok

759
00:44:57,570 --> 00:45:02,670
tot op de dag wanneer Ik die nieuw
zal drinken in het Koninkrijk van God.

760
00:45:02,670 --> 00:45:07,230
En toen zij de lofzang gezongen hadden,
vertrokken zij naar de Olijfberg.

761
00:45:07,230 --> 00:45:10,650
Dit is duidelijk wat wij het
Laatste Avondmaal noemen.

762
00:45:10,650 --> 00:45:16,290
Het is het laatste avondmaal dat Jezus
vóór Zijn dood met Zijn discipelen hield.

763
00:45:16,290 --> 00:45:21,210
Het was een Paschamaaltijd, en tijdens
de Paschamaaltijd werden aan tafel veel

764
00:45:21,210 --> 00:45:25,050
symbolische handelingen verricht ter
herinnering aan de bevrijding van de

765
00:45:25,050 --> 00:45:26,790
Joden uit Egypte.

766
00:45:26,790 --> 00:45:30,450
Jezus heeft de betekenis ervan
hier duidelijk veranderd.

767
00:45:30,450 --> 00:45:34,470
Dit is een veel beknopter verslag van
wat er gebeurde dan we in sommige andere

768
00:45:34,470 --> 00:45:38,490
Evangeliën hebben, en ook
in 1 Korinthe hoofdstuk 11.

769
00:45:38,490 --> 00:45:43,530
In sommige gevallen wordt het uitvoeriger
behandeld, waarbij Hij uiteindelijk zei:

770
00:45:43,530 --> 00:45:48,570
Evenzo nam Hij ook de drinkbeker, na
het gebruiken van de maaltijd, en zei:

771
00:45:48,570 --> 00:45:51,690
Deze drinkbeker is het nieuwe
testament in Mijn bloed.

772
00:45:51,690 --> 00:45:56,250
Doe dat, zo dikwijls als u die
drinkt, tot Mijn gedachtenis.

773
00:45:56,250 --> 00:45:59,250
Dat wil zeggen dat Hij
het feest veranderde.

774
00:45:59,250 --> 00:46:03,270
Het was eerst een herdenking van de
uittocht en van dat behoud van de Joden in

775
00:46:03,270 --> 00:46:07,770
het verleden, en werd nu een herdenking
van het behoud dat Hij door het kruis tot

776
00:46:07,770 --> 00:46:09,210
stand zou brengen.

777
00:46:09,210 --> 00:46:13,410
Zo zouden ze Hem door middel van
deze Paschamaaltijd blijven gedenken.

778
00:46:13,410 --> 00:46:18,690
We weten niet of Jezus bedoelde dat ze het
Pascha jaarlijks moesten blijven vieren.

779
00:46:18,690 --> 00:46:22,050
Dat wordt misschien geïmpliceerd
door Zijn uitspraak:

780
00:46:22,050 --> 00:46:27,210
Evenzo nam Hij ook de drinkbeker, na
het gebruiken van de maaltijd, en zei:

781
00:46:27,210 --> 00:46:30,810
Deze drinkbeker is het nieuwe
testament in Mijn bloed.

782
00:46:30,810 --> 00:46:35,130
Doe dat, zo dikwijls als u die
drinkt, tot Mijn gedachtenis.

783
00:46:35,130 --> 00:46:38,190
Die woorden vinden we niet
in deze specifieke versie,

784
00:46:38,190 --> 00:46:41,550
maar wel in de parallelle
gedeelten. De uitspraak:

785
00:46:41,550 --> 00:46:45,960
Want zo dikwijls als u dit brood
eet en deze drinkbeker drinkt,

786
00:46:45,960 --> 00:46:49,530
verkondig de dood van de
Heere, totdat Hij komt.

787
00:46:49,530 --> 00:46:54,570
klinkt alsof het betekent: zo vaak
als je het Pascha houdt — dit brood,

788
00:46:54,570 --> 00:46:57,990
dit Paschabrood, en deze Paschabeker.

789
00:46:57,990 --> 00:47:01,890
Hij zou dus zeggen dat wanneer je
eenmaal per jaar het Pascha houdt,

790
00:47:01,890 --> 00:47:05,190
zoals de Joden dat deden, je
het voortaan om een andere

791
00:47:05,190 --> 00:47:07,770
reden zult doen dan de andere Joden.

792
00:47:07,770 --> 00:47:12,030
Je zult Mij gedenken, terwijl
zij de uittocht zullen gedenken.

793
00:47:12,030 --> 00:47:16,410
Misschien bedoelde Hij dat de vroege
christenen een eucharistische maaltijd,

794
00:47:16,410 --> 00:47:18,150
zoals wij die zouden noemen,

795
00:47:18,150 --> 00:47:20,970
in werkelijkheid
regelmatiger hielden dan dat.

796
00:47:20,970 --> 00:47:24,510
Aanvankelijk braken ze dagelijks
het brood van huis tot huis,

797
00:47:24,510 --> 00:47:27,750
en dat kan een eucharistische
maaltijd hebben omvat.

798
00:47:27,750 --> 00:47:31,470
In de vroege gemeente werd de
gedachtenismaaltijd die Jezus hier

799
00:47:31,470 --> 00:47:35,430
instelde namelijk tijdens een
regelmatig feest gehouden,

800
00:47:35,430 --> 00:47:38,190
tijdens wat zij een
liefdemaaltijd noemden.

801
00:47:38,190 --> 00:47:41,670
Uiteindelijk werden deze feesten
later in de christelijke geschiedenis

802
00:47:41,670 --> 00:47:43,410
op zondagen gehouden.

803
00:47:43,410 --> 00:47:46,890
Maar in de begintijd werden ze in
de vroegchristelijke gemeenschap

804
00:47:46,890 --> 00:47:49,050
in feite iedere dag gehouden.

805
00:47:49,050 --> 00:47:53,010
Er is dus eigenlijk geen Bijbels
onderwijs over hoe vaak christenen dit

806
00:47:53,010 --> 00:47:54,330
zouden moeten doen.

807
00:47:54,330 --> 00:47:57,270
Als we alleen uitgingen
van de woorden van Jezus,

808
00:47:57,270 --> 00:48:00,990
zou je aannemen dat Hij dacht
dat ze het jaarlijks zouden doen.

809
00:48:00,990 --> 00:48:04,710
Sommige kerkelijke tradities
doen het vier keer per jaar.

810
00:48:04,710 --> 00:48:08,070
Presbyterianen nemen bijvoorbeeld
om de drie maanden deel

811
00:48:08,070 --> 00:48:10,110
aan de avondmaalsgemeenschap.

812
00:48:10,110 --> 00:48:14,190
De baptisten onder wie ik ben
opgegroeid, en veel andere groepen,

813
00:48:14,190 --> 00:48:18,450
doen het maandelijks, soms op
de eerste zondag van de maand.

814
00:48:18,450 --> 00:48:22,230
Rooms-katholieken en christenen
door de hele geschiedenis heen waren

815
00:48:22,230 --> 00:48:24,150
geneigd het op zondag te doen.

816
00:48:24,150 --> 00:48:27,510
Als je rooms-katholiek bent,
is het natuurlijk mogelijk om

817
00:48:27,510 --> 00:48:29,790
dagelijks de eucharistie te vieren.

818
00:48:29,790 --> 00:48:33,450
Je kunt elke dag die je maar
wilt naar de katholieke kerk gaan

819
00:48:33,450 --> 00:48:36,390
en deelnemen aan de avondmaalsgemeenschap.

820
00:48:36,390 --> 00:48:41,070
Dus of je het nu dagelijks, wekelijks,
maandelijks of jaarlijks doet,

821
00:48:41,070 --> 00:48:43,890
voor al die mogelijkheden
bestaat een precedent,

822
00:48:43,890 --> 00:48:46,590
en de Schrift geeft daar geen gebod over.

823
00:48:46,590 --> 00:48:49,110
Er staat nergens hoe
vaak het moet gebeuren.

824
00:48:49,110 --> 00:48:55,290
De waarheid is dat er zelfs geen gebod
is dat het moet gebeuren. Hij zei alleen:

825
00:48:55,290 --> 00:48:59,430
Telkens als jullie dit doen,
doe het dan om Mij te gedenken.

826
00:48:59,430 --> 00:49:01,710
Hij zei niet dat je het moet doen, maar:

827
00:49:01,710 --> 00:49:05,490
telkens als jullie dit
doen. Dat is wat Hij zei.

828
00:49:05,490 --> 00:49:10,410
Hoewel dit in sommige religieuze
tradities een centrale instelling of een

829
00:49:10,410 --> 00:49:15,150
centraal sacrament is geworden, behoort
het niet eens tot de dingen waarover Jezus

830
00:49:15,150 --> 00:49:19,110
ons een nadrukkelijk gebod gaf:
hoe vaak we het moeten doen,

831
00:49:19,110 --> 00:49:22,650
of zelfs dat we het
noodzakelijkerwijs moeten doen.

832
00:49:22,650 --> 00:49:25,050
Als je het eens in de tien jaar deed,

833
00:49:25,050 --> 00:49:29,730
zou je niets overtreden wat Jezus
over dit onderwerp heeft gezegd.

834
00:49:29,730 --> 00:49:34,050
Ik neem aan dat als je nooit deelnam
aan de avondmaalsgemeenschap,

835
00:49:34,050 --> 00:49:38,190
je niet specifiek een gebod
van Jezus zou overtreden.

836
00:49:38,190 --> 00:49:43,290
Christenen hebben het echter altijd
nuttig of wenselijk gevonden om met enige

837
00:49:43,290 --> 00:49:46,530
regelmaat deel te nemen aan
de avondmaalsgemeenschap.

838
00:49:46,530 --> 00:49:49,650
Dat kan deels voortkomen
uit het feit dat men

839
00:49:49,650 --> 00:49:53,910
vrij vroeg in de kerkgeschiedenis
begon te denken dat brood en wijn

840
00:49:53,910 --> 00:49:57,330
werkelijk in het lichaam en
bloed van Jezus veranderden.

841
00:49:57,330 --> 00:50:01,350
Men begon het in verband te
brengen met wat Jezus in Johannes 6

842
00:50:01,350 --> 00:50:03,930
over het brood des levens zei:

843
00:50:03,930 --> 00:50:08,490
Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed
drinkt, heeft eeuwig leven,

844
00:50:08,490 --> 00:50:11,490
en Ik zal hem doen
opstaan op de laatste dag.

845
00:50:11,490 --> 00:50:15,510
Omdat latere christenen, en
uiteindelijk de Rooms-Katholieke Kerk,

846
00:50:15,510 --> 00:50:19,710
die uitspraken van Jezus dus met
deze maaltijd in verband brachten,

847
00:50:19,710 --> 00:50:21,510
begonnen ze te zeggen:

848
00:50:21,510 --> 00:50:25,710
Dit brood is Mijn lichaam
en deze beker is Mijn bloed.

849
00:50:25,710 --> 00:50:28,770
Daarom is het brood werkelijk
het lichaam van Jezus

850
00:50:28,770 --> 00:50:32,610
en is wat in de beker zit
werkelijk het bloed van Jezus.

851
00:50:32,610 --> 00:50:36,690
Jezus zei dat je Zijn vlees moet
eten en Zijn bloed moet drinken om

852
00:50:36,690 --> 00:50:37,770
leven in je te hebben.

853
00:50:37,770 --> 00:50:41,730
Je moet dit dus regelmatig
gebruiken om eeuwig leven te hebben.

854
00:50:41,730 --> 00:50:46,050
In een ontwikkeling in de kerk
die mij nogal bijgelovig voorkomt,

855
00:50:46,050 --> 00:50:51,870
begon men te denken dat eeuwig leven niet
specifiek door geloof in Christus komt,

856
00:50:51,870 --> 00:50:55,050
en ook niet door een geestelijke
verbondenheid met God,

857
00:50:55,050 --> 00:50:57,690
maar door wat je in je mond stopt.

858
00:50:57,690 --> 00:51:01,890
Men dacht dus dat er een of ander
uiterlijk ritueel bestaat dat mensen

859
00:51:01,890 --> 00:51:03,450
eeuwig leven schenkt.

860
00:51:03,450 --> 00:51:06,210
Dat is natuurlijk wat de
Rooms-Katholieke Kerk leert,

861
00:51:06,210 --> 00:51:08,910
en gedurende een groot
deel van de geschiedenis

862
00:51:08,910 --> 00:51:12,030
werd dat de overheersende
opvatting van de kerk.

863
00:51:12,030 --> 00:51:14,370
Jezus heeft die dingen nooit gezegd.

864
00:51:14,370 --> 00:51:17,130
Om te beginnen sprak Jezus in Johannes 6

865
00:51:17,130 --> 00:51:20,790
over het eten van Zijn vlees
en het drinken van Zijn bloed.

866
00:51:20,790 --> 00:51:25,170
Hij sprak toen niet over deze maaltijd,
of er is in elk geval geen reden waarom

867
00:51:25,170 --> 00:51:29,550
iemand zou denken dat Hij daarover
sprak, want Hij zei dit een heel jaar

868
00:51:29,550 --> 00:51:31,530
vóór het Laatste Avondmaal.

869
00:51:31,530 --> 00:51:36,090
Zijn rede over het brood des levens
vond plaats tijdens het Pascha,

870
00:51:36,090 --> 00:51:38,670
een jaar vóór het Laatste Avondmaal.

871
00:51:38,670 --> 00:51:43,770
Toen Hij die rede in Johannes 6 hield, zei
Hij dat er mensen waren die op dat moment,

872
00:51:43,770 --> 00:51:49,770
in de tegenwoordige tijd, Zijn vlees
aten en Zijn bloed dronken. Hij zei:

873
00:51:49,770 --> 00:51:54,150
Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed
drinkt, heeft eeuwig leven,

874
00:51:54,150 --> 00:51:57,030
en Ik zal hem doen
opstaan op de laatste dag.

875
00:51:57,030 --> 00:51:59,370
Het staat in de tegenwoordige tijd.

876
00:51:59,370 --> 00:52:03,330
Op dat moment vierde niemand
de eucharistische maaltijd.

877
00:52:03,330 --> 00:52:05,070
Jezus had die nog niet ingesteld.

878
00:52:05,070 --> 00:52:09,150
Toen Hij sprak over het eten van Zijn
vlees en het drinken van Zijn bloed,

879
00:52:09,150 --> 00:52:12,990
verwees Hij niet naar het deelnemen
aan de avondmaalsgemeenschap.

880
00:52:12,990 --> 00:52:16,410
Hij sprak over het in zich
opnemen van Zijn woorden,

881
00:52:16,410 --> 00:52:21,930
het geloven van Zijn woorden en het
ontvangen van Hem in geestelijke zin.

882
00:52:21,930 --> 00:52:26,070
Dat werd beeldend omschreven
als het eten van Hem.

883
00:52:26,070 --> 00:52:29,970
Natuurlijk is het voor mensen heel
moeilijk om dat in hun gedachten niet

884
00:52:29,970 --> 00:52:34,350
in verband te brengen met het
Laatste Avondmaal, waar Jezus zei:

885
00:52:34,350 --> 00:52:36,810
Dit brood is Mijn lichaam.

886
00:52:36,810 --> 00:52:39,450
Deze beker is Mijn bloed.

887
00:52:39,450 --> 00:52:42,270
Het is het nieuwe verbond in Mijn bloed.

888
00:52:42,270 --> 00:52:46,770
Maar naar mijn mening denkt vooral
de Rooms-Katholieke Kerk dat Jezus

889
00:52:46,770 --> 00:52:48,630
dit letterlijk bedoelde.

890
00:52:48,630 --> 00:52:51,871
Misschien geldt dat ook voor
een aantal protestanten —

891
00:52:51,871 --> 00:52:55,291
episcopalen hebben een soortgelijke leer —

892
00:52:55,291 --> 00:52:59,850
en waarschijnlijk voor de
oosters-orthodoxen. Jezus zei:

893
00:52:59,850 --> 00:53:04,290
Dit brood is Mijn lichaam, en dat Hij
het letterlijk bedoelde toen Hij zei:

894
00:53:04,290 --> 00:53:07,110
Deze beker is Mijn bloed.

895
00:53:07,110 --> 00:53:09,630
Maar er is geen reden om dat te denken.

896
00:53:09,630 --> 00:53:14,790
Het Evangelie van Johannes levert
zelfs veel bewijzen dat mensen Jezus

897
00:53:14,790 --> 00:53:18,030
letterlijk opvatten wanneer
Hij niet de bedoeling had

898
00:53:18,030 --> 00:53:20,010
letterlijk te worden opgevat.

899
00:53:20,010 --> 00:53:22,530
In Johannes 2 zei Jezus:

900
00:53:22,530 --> 00:53:28,350
Jezus antwoordde en zei tegen hen:
Breek deze tempel af en in drie dagen

901
00:53:28,350 --> 00:53:30,510
zal Ik hem laten herrijzen.

902
00:53:30,510 --> 00:53:32,490
Zij vatten Hem letterlijk op:

903
00:53:32,490 --> 00:53:37,170
De Joden zeiden dan: Zesenveertig
jaar is aan deze tempel gebouwd,

904
00:53:37,170 --> 00:53:40,890
en Ú zult hem in drie
dagen laten herrijzen?

905
00:53:40,890 --> 00:53:43,650
Maar Hij bedoelde de
tempel van Zijn lichaam.

906
00:53:43,650 --> 00:53:46,290
Ze begrepen niet dat Hij
niet letterlijk sprak.

907
00:53:46,290 --> 00:53:49,770
In het volgende hoofdstuk
zegt Hij tegen Nicodemus:

908
00:53:49,770 --> 00:53:54,630
Verwonder u niet dat Ik tegen u gezegd
heb: U moet opnieuw geboren worden.

909
00:53:54,630 --> 00:53:56,130
Nicodemus zegt:

910
00:53:56,130 --> 00:54:01,170
Nicodemus zei tegen Hem: Hoe kan een
mens geboren worden als hij oud is?

911
00:54:01,170 --> 00:54:04,290
Hij kan toch niet voor de tweede keer
in de buik van zijn moeder ingaan

912
00:54:04,290 --> 00:54:05,790
en geboren worden?

913
00:54:05,790 --> 00:54:10,230
Hij vat Hem letterlijk op, terwijl
Jezus het geestelijk bedoelde.

914
00:54:10,230 --> 00:54:13,890
In Johannes 4 ontmoet Hij de
vrouw bij de bron en zegt:

915
00:54:13,890 --> 00:54:16,830
maar wie drinkt van het
water dat Ik hem zal geven,

916
00:54:16,830 --> 00:54:19,770
zal in eeuwigheid geen dorst meer krijgen.

917
00:54:19,770 --> 00:54:24,330
Maar het water dat Ik hem zal geven,
zal in hem een bron worden van water

918
00:54:24,330 --> 00:54:27,210
dat opwelt tot in het eeuwige leven.

919
00:54:27,210 --> 00:54:28,350
Zij zei:

920
00:54:28,350 --> 00:54:32,490
De vrouw zei tegen Hem:
Heere, geef mij dat water,

921
00:54:32,490 --> 00:54:37,170
opdat ik geen dorst meer zal hebben en
niet hier hoef te komen om te putten.

922
00:54:37,170 --> 00:54:40,650
Jezus zegt voortdurend dingen
die niet letterlijk bedoeld zijn,

923
00:54:40,650 --> 00:54:44,010
en mensen maken de fout
Hem letterlijk te nemen.

924
00:54:44,010 --> 00:54:46,230
In de bovenzaal zei Hij:

925
00:54:46,230 --> 00:54:48,570
Dit brood is Mijn lichaam.

926
00:54:48,570 --> 00:54:50,910
Deze beker is Mijn bloed.

927
00:54:50,910 --> 00:54:54,150
Rooms-katholieken en vele
anderen nemen Hem letterlijk.

928
00:54:54,150 --> 00:54:55,950
Ook dat is een vergissing.

929
00:54:55,950 --> 00:54:58,530
Natuurlijk was dat
brood niet Zijn lichaam.

930
00:54:58,530 --> 00:55:04,470
Zijn lichaam zat daar, met alle onderdelen
ervan nog volledig intact, toen Hij zei:

931
00:55:04,470 --> 00:55:06,630
Dit brood is Mijn lichaam.

932
00:55:06,630 --> 00:55:09,690
Er ontbraken geen delen. Hij zei:

933
00:55:09,690 --> 00:55:13,110
want dit is Mijn bloed, het
bloed van het nieuwe verbond,

934
00:55:13,110 --> 00:55:16,290
dat voor velen vergoten wordt
tot vergeving van zonden.

935
00:55:16,290 --> 00:55:18,990
Het was nog niet vergoten
toen Hij dat zei.

936
00:55:18,990 --> 00:55:23,550
Toen ze uit die beker dronken, had Hij
nog geen druppel van Zijn bloed vergoten.

937
00:55:23,550 --> 00:55:28,290
Hij bedoelt natuurlijk: „Deze beker
en dit brood stellen Mijn bloed en

938
00:55:28,290 --> 00:55:30,150
Mijn lichaam voor.”

939
00:55:30,150 --> 00:55:32,310
Zo praten wij voortdurend.

940
00:55:32,310 --> 00:55:36,090
Als je me een foto van je familie
wilt laten zien, zeg je misschien:

941
00:55:36,090 --> 00:55:41,610
„Dit is mijn moeder, dit is mijn vader
en dit is mijn broer.” Echt waar?

942
00:55:41,610 --> 00:55:45,990
Zijn je moeder, je vader en je
broer daar op dat stuk papier?

943
00:55:45,990 --> 00:55:49,590
Zijn zij platte,
tweedimensionale gekleurde inkt?

944
00:55:49,590 --> 00:55:53,970
Nee, je moeder, je vader en
je broer zijn echte mensen.

945
00:55:53,970 --> 00:55:56,190
Ze bevinden zich ergens anders.

946
00:55:56,190 --> 00:55:58,530
De foto is een afbeelding van hen.

947
00:55:58,530 --> 00:56:01,050
Je zegt: „Dat is mijn moeder.

948
00:56:01,050 --> 00:56:02,610
Dat is mijn vader.”

949
00:56:02,610 --> 00:56:08,310
Als je iemand op een kaart de weg wijst,
zeg je misschien: „Dat is de Interstate 5.

950
00:56:08,310 --> 00:56:11,130
Dit is de Interstate 405.”

951
00:56:11,130 --> 00:56:13,770
Ik dacht dat die van asfalt waren gemaakt.

952
00:56:13,770 --> 00:56:16,530
Nee, het is maar inkt op een stuk papier.

953
00:56:16,530 --> 00:56:20,850
Je bedoelt dat die lijn op het
papier de Interstate 5 voorstelt.

954
00:56:20,850 --> 00:56:26,250
Die lijn is niet de Interstate 5, maar
we zeggen dat voortdurend. Zo praten we.

955
00:56:26,250 --> 00:56:31,290
Zo spraken de Joden tijdens de viering van
het Pascha, voordat Jezus die veranderde.

956
00:56:31,290 --> 00:56:35,850
De Joden namen het brood en zeiden: „Dit
brood is het brood van de verdrukking van

957
00:56:35,850 --> 00:56:37,950
onze vaderen in Egypte.”

958
00:56:37,950 --> 00:56:41,250
Dit brood is de verdrukking
van je vaderen in Egypte?

959
00:56:41,250 --> 00:56:44,190
Ik dacht dat hun verdrukking
echte pijn was die ze werkelijk

960
00:56:44,190 --> 00:56:46,590
ondergingen, echte verdrukking.

961
00:56:46,590 --> 00:56:49,410
Het is zeker niet het
brood dat ze destijds aten,

962
00:56:49,410 --> 00:56:52,350
want dat zou inmiddels
beschimmeld en oud zijn.

963
00:56:52,350 --> 00:56:54,630
Ze bedoelden kennelijk
dat dit het voorstelt.

964
00:56:54,630 --> 00:56:56,550
Dit is een gedachtenis.

965
00:56:56,550 --> 00:57:00,810
Dit brood herinnert ons aan de
verdrukking van onze vaderen in Egypte.

966
00:57:00,810 --> 00:57:04,350
Dus toen Jezus dezelfde
ceremonie overnam en zei:

967
00:57:04,350 --> 00:57:10,950
en nadat Hij gedankt had, brak Hij het
en zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam,

968
00:57:10,950 --> 00:57:12,930
dat voor u gebroken wordt.

969
00:57:12,930 --> 00:57:15,270
Doe dat tot Mijn gedachtenis.

970
00:57:15,270 --> 00:57:19,770
zei Hij: „Het gaat niet om de
verdrukking van jullie vaderen in Egypte.

971
00:57:19,770 --> 00:57:21,870
Het gaat om Mijn verdrukking.

972
00:57:21,870 --> 00:57:25,230
Jullie doen dit om Mijn
verdrukking te gedenken.”

973
00:57:25,230 --> 00:57:28,890
Er is geen reden om te denken
dat Jezus hier een of andere

974
00:57:28,890 --> 00:57:32,070
leer van de transsubstantiatie
probeerde in te stellen.

975
00:57:32,070 --> 00:57:37,050
Het is de meest bijgelovige instelling die
sinds de tijd van de apostelen ooit in de

976
00:57:37,050 --> 00:57:38,550
kerk is ingevoerd.

977
00:57:38,550 --> 00:57:41,370
Ik geloof niet dat zij het
op die manier geloofden,

978
00:57:41,370 --> 00:57:45,390
maar kort daarna begon de
kerk er wel zo over te denken.

979
00:57:45,390 --> 00:57:48,450
Jezus stelt het in. Nu zegt Hij:

980
00:57:48,450 --> 00:57:51,810
Ik zeg u dat Ik van nu aan
van de vrucht van de wijnstok

981
00:57:51,810 --> 00:57:55,950
niet zal drinken tot op de dag wanneer
Ik die met u nieuw zal drinken in het

982
00:57:55,950 --> 00:57:57,870
Koninkrijk van Mijn Vader.

983
00:57:57,870 --> 00:58:01,890
Hoe dit precies vervuld wordt,
staat beslist niet vast.

984
00:58:01,890 --> 00:58:05,910
Zoals we hebben gezien, verwijst het
Koninkrijk van God bijvoorbeeld naar

985
00:58:05,910 --> 00:58:08,130
veel verschillende gebeurtenissen.

986
00:58:08,130 --> 00:58:12,090
Het Koninkrijk van God was
vóór dit moment al gekomen.

987
00:58:12,090 --> 00:58:15,750
Hij zei ook dat sommigen die
daar stonden de dood niet zouden

988
00:58:15,750 --> 00:58:19,530
smaken voordat ze het Koninkrijk van
God met kracht hadden zien komen.

989
00:58:19,530 --> 00:58:22,290
Natuurlijk is er ook
het eeuwige Koninkrijk,

990
00:58:22,290 --> 00:58:27,090
dat bij de wederkomst van Christus aan het
einde van de wereld universeel zal worden,

991
00:58:27,090 --> 00:58:32,430
wanneer elke knie zich buigt en elke
tong belijdt dat Jezus de Christus is.

992
00:58:32,430 --> 00:58:35,250
Het Koninkrijk van God
kent verschillende fasen,

993
00:58:35,250 --> 00:58:38,070
en het is niet altijd
gemakkelijk om te bepalen over

994
00:58:38,070 --> 00:58:41,310
welke fase Hij het in een
bepaalde uitspraak heeft.

995
00:58:41,310 --> 00:58:42,390
Hij zegt:

996
00:58:42,390 --> 00:58:45,930
Ik zal geen wijn meer drinken
— of misschien deze beker,

997
00:58:45,930 --> 00:58:50,910
de beker van het Pascha — voordat Ik die
met u drink in het Koninkrijk van God.

998
00:58:50,910 --> 00:58:55,290
Dit zou kunnen verwijzen naar het feit
dat ze Hem, toen Hij aan het kruis hing,

999
00:58:55,290 --> 00:59:00,810
op een spons wijn en azijn aanboden en
Hij die op een bepaald moment weigerde.

1000
00:59:00,810 --> 00:59:05,070
Maar vlak voordat Hij stierf,
boden ze Hem die opnieuw aan.

1001
00:59:05,070 --> 00:59:07,050
Hij proefde ervan en zei:

1002
00:59:07,050 --> 00:59:08,430
Het is volbracht.

1003
00:59:08,430 --> 00:59:11,790
Het is mogelijk dat het proeven
van de vrucht van de wijnstok

1004
00:59:11,790 --> 00:59:15,930
bij die gelegenheid het teken was
dat het Koninkrijk van God toen

1005
00:59:15,930 --> 00:59:17,790
officiële status kreeg.

1006
00:59:17,790 --> 00:59:20,790
Hij dronk er nu opnieuw
van in het Koninkrijk.

1007
00:59:20,790 --> 00:59:24,390
Of dat Hij er met hen van zou
drinken in het Koninkrijk,

1008
00:59:24,390 --> 00:59:27,390
zou kunnen verwijzen naar
de avondmaalsgemeenschap

1009
00:59:27,390 --> 00:59:30,750
die de gemeente in de
aanwezigheid van Christus heeft.

1010
00:59:30,750 --> 00:59:34,650
Want waar twee of drie in
Mijn Naam bijeengekomen zijn,

1011
00:59:34,650 --> 00:59:36,630
daar ben Ik in hun midden.

1012
00:59:36,630 --> 00:59:41,610
en wanneer wij samen het Avondmaal vieren,
drinkt Hij met ons in het Koninkrijk.

1013
00:59:41,610 --> 00:59:43,050
Misschien bedoelde Hij dat.

1014
00:59:43,050 --> 00:59:48,210
Veel mensen denken dat Hij bedoelt dat
het Pascha na Zijn wederkomst opnieuw zal

1015
00:59:48,210 --> 00:59:52,230
worden ingesteld, wanneer Hij het
universele Koninkrijk vestigt,

1016
00:59:52,230 --> 00:59:54,690
en dat Hij er dan weer van zal drinken.

1017
00:59:54,690 --> 00:59:57,390
Het is moeilijk te weten wat Hij bedoelt.

1018
00:59:57,390 --> 01:00:00,750
Hij wist wat Hij bedoelde,
maar ik weet het niet.

1019
01:00:00,750 --> 01:00:03,870
En ik weet niet zeker of
iemand daar zeker van kan zijn,

1020
01:00:03,870 --> 01:00:06,810
omdat er te veel verschillende
opvattingen zijn.

1021
01:00:06,810 --> 01:00:10,890
Toen ze een lofzang hadden gezongen,
gingen ze naar de Olijfberg.

1022
01:00:10,890 --> 01:00:15,210
De lofzang die ze zongen, was
volgens de traditie een reeks Psalmen

1023
01:00:15,210 --> 01:00:17,490
die de Grote Hillel werd genoemd.

1024
01:00:17,490 --> 01:00:23,070
Het zijn zes opeenvolgende
Psalmen, beginnend bij Psalm 113.

1025
01:00:23,070 --> 01:00:29,490
Ze zongen twee van deze Psalmen vóór de
maaltijd en vier ervan na de maaltijd.

1026
01:00:29,490 --> 01:00:32,910
Dit was de traditionele
liturgie van het Pascha.

1027
01:00:32,910 --> 01:00:37,990
Toen Jezus dus met Zijn discipelen
een Psalm zong — een lied of lofzang —

1028
01:00:37,990 --> 01:00:40,950
was dat deze verzameling Psalmen.

1029
01:00:40,950 --> 01:00:44,130
Er staan veel interessante
dingen in deze Psalmen.

1030
01:00:44,130 --> 01:00:48,630
Als je ze leest in het besef dat
Jezus deze liederen werkelijk zong

1031
01:00:48,630 --> 01:00:52,170
vlak voordat Hij stierf,
worden ze heel interessant.

1032
01:00:52,170 --> 01:00:57,810
In de laatste ervan, Psalm 118,
staat bijvoorbeeld in vers 22:

1033
01:00:57,810 --> 01:01:02,670
De steen die de bouwers verworpen
hadden, is tot een hoeksteen geworden.

1034
01:01:02,670 --> 01:01:06,990
Dit is door de HEERE geschied,
het is wonderlijk in onze ogen.

1035
01:01:06,990 --> 01:01:09,510
Dit is de dag die de HEERE gemaakt heeft,

1036
01:01:09,510 --> 01:01:13,290
laten wij op deze dag ons
verheugen en verblijd zijn.

1037
01:01:13,290 --> 01:01:18,090
Stel je voor dat Jezus dat zong
op de dag waarop Hij zou sterven:

1038
01:01:18,090 --> 01:01:20,730
Dit is de dag die de Heer heeft gemaakt.

1039
01:01:20,730 --> 01:01:24,030
Ik zal mij erover verheugen
en er blij om zijn.

1040
01:01:24,030 --> 01:01:26,970
Het is de beker die Mijn
Vader Mij heeft gegeven.

1041
01:01:26,970 --> 01:01:28,470
Ik zal hem drinken.

1042
01:01:28,470 --> 01:01:30,930
Of kijk eens naar vers 27:

1043
01:01:30,930 --> 01:01:34,590
De HEERE is God, Hij
heeft ons licht gegeven.

1044
01:01:34,590 --> 01:01:39,750
Bind het feest offer vast met touwen
tot aan de hoorns van het altaar.

1045
01:01:39,750 --> 01:01:45,690
U bent mijn God, daarom zal ik U
loven; mijn God, ik zal U roemen.

1046
01:01:45,690 --> 01:01:47,730
Stel je voor dat Jezus zei:

1047
01:01:47,730 --> 01:01:51,570
Bind het offer met touwen vast
aan de horens van het altaar,

1048
01:01:51,570 --> 01:01:56,670
toen Hij binnen enkele uren Zelf het offer
zou zijn dat aan het kruis gebonden werd.

1049
01:01:56,670 --> 01:02:02,010
Alleen al door deze Psalmen te lezen en te
bedenken dat Jezus die zong na het Laatste

1050
01:02:02,010 --> 01:02:05,310
Avondmaal en vlak voordat
Hij gearresteerd werd,

1051
01:02:05,310 --> 01:02:09,990
kun je je waarschijnlijk enigszins
voorstellen wat Hij die nacht doormaakte.

1052
01:02:09,990 --> 01:02:13,650
Denk daarbij aan wat er in Hem moet
zijn omgegaan toen Hij sommige van

1053
01:02:13,650 --> 01:02:15,390
deze woorden zong.

1054
01:02:15,390 --> 01:02:17,250
Vers 27.

1055
01:02:17,250 --> 01:02:19,290
Toen zei Jezus tegen hen:

1056
01:02:19,290 --> 01:02:24,690
En Jezus zei tegen hen: U zult in deze
nacht allen aanstoot aan Mij nemen,

1057
01:02:24,690 --> 01:02:28,530
want er is geschreven: Ik zal
de Herder slaan en de schapen

1058
01:02:28,530 --> 01:02:30,690
zullen uiteengedreven worden.

1059
01:02:30,690 --> 01:02:35,430
**Verwijzing gecontroleerd:**
de spreker noemde Zacharia 13,

1060
01:02:35,430 --> 01:02:40,110
maar de bewoording is Markus 14:27.

1061
01:02:40,110 --> 01:02:45,030
Dat is een citaat uit
Zacharia, hoofdstuk 13, vers 7.

1062
01:02:45,030 --> 01:02:49,530
Maar nadat Ik opgewekt zal zijn,
zal Ik u voorgaan naar Galilea.

1063
01:02:49,530 --> 01:02:51,570
Maar Petrus zei tegen Hem:

1064
01:02:51,570 --> 01:02:55,950
En Petrus zei tegen Hem: Ook al
zullen allen aanstoot aan U nemen,

1065
01:02:55,950 --> 01:02:57,210
ik echter niet.

1066
01:02:57,210 --> 01:02:59,130
En Jezus zei tegen hem:

1067
01:02:59,130 --> 01:03:04,830
En Jezus zei tegen hem: Voorwaar, Ik
zeg u dat u vandaag, in deze nacht,

1068
01:03:04,830 --> 01:03:09,690
voordat de haan twee keer gekraaid zal
hebben, Mij driemaal zult verloochenen.

1069
01:03:09,690 --> 01:03:11,910
Maar hij zei des te nadrukkelijker:

1070
01:03:11,910 --> 01:03:16,050
Maar hij zei nog krachtiger:
Al moest ik met U sterven,

1071
01:03:16,050 --> 01:03:18,630
ik zal U beslist niet verloochenen!

1072
01:03:18,630 --> 01:03:21,090
En evenzo spraken zij ook allen.

1073
01:03:21,090 --> 01:03:23,370
En zij zeiden allemaal hetzelfde.

1074
01:03:23,370 --> 01:03:27,090
Zo eindigt dit hier in het
verslag van Markus. Er was meer.

1075
01:03:27,090 --> 01:03:31,350
Op dit punt werd de rede in de
bovenzaal gehouden, die in Johannes,

1076
01:03:31,350 --> 01:03:33,390
hoofdstuk 13 tot en met 16, staat.

1077
01:03:33,390 --> 01:03:36,810
Maar die wordt door iedereen
behalve Johannes weggelaten.

1078
01:03:36,810 --> 01:03:40,650
Markus gaat vandaar rechtstreeks
door naar de hof van Gethsémané,

1079
01:03:40,650 --> 01:03:43,830
waar Jezus gearresteerd werd.
Daar komen we nog op terug.