1 00:00:02,130 --> 00:00:04,470 Welkom bij Vers voor Vers! 2 00:00:04,470 --> 00:00:08,490 Deze keer behandelen we Markus 16. 3 00:00:08,490 --> 00:00:11,610 Laten we naar het laatste hoofdstuk van het Evangelie naar Markus 4 00:00:11,610 --> 00:00:13,710 gaan, hoofdstuk 16. 5 00:00:13,710 --> 00:00:18,330 In onze inleiding op het Evangelie naar Markus heb ik al gezegd dat er veel 6 00:00:18,330 --> 00:00:22,530 discussie is over hoe lang dit hoofdstuk eigenlijk hoort te zijn. 7 00:00:22,530 --> 00:00:25,470 De oudste handschriften van Markus die zijn gevonden, 8 00:00:25,470 --> 00:00:27,870 bevatten namelijk maar acht verzen. 9 00:00:27,870 --> 00:00:32,490 En als dat alles was wat Markus bevatte, zouden we snel klaar zijn. 10 00:00:32,490 --> 00:00:36,810 Maar zoals je in onze Bijbels kunt zien, hebben we twintig verzen. 11 00:00:36,810 --> 00:00:39,870 En er zijn andere handschriften met andere slotgedeelten, 12 00:00:39,870 --> 00:00:42,570 die weer een andere lengte hebben dan deze. 13 00:00:42,570 --> 00:00:46,710 Het slot van het Evangelie naar Markus is daarom zeer omstreden. 14 00:00:46,710 --> 00:00:50,910 We zullen daarover spreken, zoals ik ook al deed toen we aan het begin van 15 00:00:50,910 --> 00:00:52,890 Markus de inleiding behandelden. 16 00:00:52,890 --> 00:00:57,690 Ik heb toen gesproken over de argumenten voor en tegen de kortere slotgedeelten 17 00:00:57,690 --> 00:01:00,150 en het langere slot, enzovoort. 18 00:01:00,150 --> 00:01:02,850 Maar dat is inmiddels vele weken geleden. 19 00:01:02,850 --> 00:01:07,950 Daarom denk ik dat ik die dingen opnieuw zal doornemen wanneer we bij vers 9 komen. 20 00:01:07,950 --> 00:01:11,250 Maar laten we eerst kijken naar de eerste acht verzen. 21 00:01:11,250 --> 00:01:15,630 Die staan in alle handschriften en daarover bestaat geen discussie. 22 00:01:15,630 --> 00:01:20,310 En toen de sabbat voorbijgegaan was, hadden Maria Magdalena, Maria, 23 00:01:20,310 --> 00:01:25,470 de moeder van Jakobus, en Salome specerijen gekocht om Hem te gaan zalven. 24 00:01:25,470 --> 00:01:29,190 En heel vroeg op de eerste dag van de week kwamen zij bij het graf, 25 00:01:29,190 --> 00:01:30,810 toen de zon opging. 26 00:01:30,810 --> 00:01:35,070 En zij zeiden tegen elkaar: Wie zal voor ons de steen van de ingang van 27 00:01:35,070 --> 00:01:36,750 het graf wegrollen? 28 00:01:36,750 --> 00:01:40,770 En toen zij opkeken, zagen zij dat de steen weggerold was, 29 00:01:40,770 --> 00:01:42,210 want hij was heel groot. 30 00:01:42,210 --> 00:01:46,890 En toen zij het graf ingegaan waren, zagen zij aan de rechter zijde een jongeman 31 00:01:46,890 --> 00:01:51,750 zitten, gekleed in een wit, lang gewaad, en zij waren ontdaan. 32 00:01:51,750 --> 00:01:54,990 Maar hij zei tegen hen: Wees niet ontdaan. 33 00:01:54,990 --> 00:01:59,790 U zoekt Jezus de Nazarener, de Gekruisigde. Hij is opgewekt! 34 00:01:59,790 --> 00:02:03,450 Hij is hier niet; zie de plaats waar ze Hem gelegd hadden. 35 00:02:03,450 --> 00:02:07,350 Maar ga heen, zeg tegen Zijn discipelen, en Petrus, 36 00:02:07,350 --> 00:02:13,230 dat Hij u voorgaat naar Galilea; daar zult u Hem zien, zoals Hij u gezegd heeft. 37 00:02:13,230 --> 00:02:17,310 En zij gingen haastig naar buiten en vluchtten bij het graf vandaan, 38 00:02:17,310 --> 00:02:21,270 want beving en ontsteltenis had hen aangegrepen; 39 00:02:21,270 --> 00:02:25,470 en zij zeiden tegen niemand iets, want zij waren bevreesd. 40 00:02:25,470 --> 00:02:29,550 En zo eindigt het boek Markus in onze oudste handschriften. 41 00:02:29,550 --> 00:02:32,670 Niet bepaald een duidelijk afgerond einde. 42 00:02:32,670 --> 00:02:36,390 En we zullen opnieuw spreken over enkele theorieën daarover. 43 00:02:36,390 --> 00:02:39,030 Maar laten we nu naar deze verzen kijken. 44 00:02:39,030 --> 00:02:43,290 De gebeurtenissen op de ochtend van de opstanding uit de vier evangeliën met 45 00:02:43,290 --> 00:02:47,850 elkaar in overeenstemming brengen, is het moeilijkste onderdeel van het harmoniseren 46 00:02:47,850 --> 00:02:49,530 van de evangeliën. 47 00:02:49,530 --> 00:02:55,410 Want natuurlijk zijn er momenten waarop Mattheüs en Lukas, of Mattheüs en Markus, 48 00:02:55,410 --> 00:03:00,690 of Markus en Lukas van elkaar verschillen wanneer ze hetzelfde verhaal vertellen. 49 00:03:00,690 --> 00:03:02,730 Maar in veel gevallen kunnen we zien 50 00:03:02,730 --> 00:03:05,970 dat de een het verhaal gewoon beknopt weergeeft, 51 00:03:05,970 --> 00:03:09,930 terwijl een ander meer bijzonderheden geeft, meer aanwezige 52 00:03:09,930 --> 00:03:12,210 mensen noemt, enzovoort. 53 00:03:12,210 --> 00:03:17,550 En in bepaalde opzichten geldt dat ook wanneer we de verslagen uit de evangeliën 54 00:03:17,550 --> 00:03:22,050 over de opstanding die we hier lezen, met elkaar in overeenstemming brengen. 55 00:03:22,050 --> 00:03:26,490 Maar het probleem is dat de verslagen over de opstanding een van de 56 00:03:26,490 --> 00:03:31,950 weinige dingen vormen die alle vier de evangeliën daadwerkelijk vermelden. 57 00:03:31,950 --> 00:03:38,310 De kruisiging en opstanding van Jezus zijn vanzelfsprekend een centraal onderwerp in 58 00:03:38,310 --> 00:03:40,410 alle vier de evangeliën. 59 00:03:40,410 --> 00:03:44,550 Het enige andere wat in alle vier de evangeliën voorkomt, 60 00:03:44,550 --> 00:03:47,970 is de spijziging van de vijfduizend. 61 00:03:47,970 --> 00:03:53,040 Interessant genoeg wordt al het andere uit het leven van Jezus in slechts één, 62 00:03:53,040 --> 00:03:56,670 twee of drie van de evangeliën vermeld. 63 00:03:56,670 --> 00:04:02,070 Maar we hebben vier evangeliën die ons vertellen over de opstanding van Jezus 64 00:04:02,070 --> 00:04:05,310 en over de gebeurtenissen die daarop volgden. 65 00:04:05,310 --> 00:04:09,870 En helaas geven ze ons lang niet genoeg informatie om te weten 66 00:04:09,870 --> 00:04:13,770 hoe alle gebeurtenissen chronologisch in elkaar passen. 67 00:04:13,770 --> 00:04:17,430 Sterker nog, sceptici die niet in de Bijbel geloven, 68 00:04:17,430 --> 00:04:20,250 hebben op internet een uitdaging geplaatst. 69 00:04:20,250 --> 00:04:23,970 Ze dagen iedereen uit om aan de hand van alle vier de 70 00:04:23,970 --> 00:04:28,590 evangeliën een chronologische lijst te geven van de gebeurtenissen op de ochtend 71 00:04:28,590 --> 00:04:30,150 van de opstanding. 72 00:04:30,150 --> 00:04:34,170 Volgens mij is dat wel degelijk mogelijk, en ik geloof dat ik het in het verleden 73 00:04:34,170 --> 00:04:36,570 ook heb gedaan, maar niet online. 74 00:04:36,570 --> 00:04:39,030 Ik ga het nu echter niet allemaal behandelen. 75 00:04:39,030 --> 00:04:43,830 Het kost namelijk veel tijd om alle vier de evangeliën te bekijken en te proberen 76 00:04:43,830 --> 00:04:46,890 uit te leggen waarom ik denk dat de gebeurtenissen in een 77 00:04:46,890 --> 00:04:49,050 bepaalde volgorde plaatsvonden. 78 00:04:49,050 --> 00:04:52,350 Maar dit hebben we wel: alle vier de evangeliën 79 00:04:52,350 --> 00:04:56,430 zijn het erover eens dat de eerste mensen die op zondagochtend bij het graf 80 00:04:56,430 --> 00:04:58,230 kwamen, vrouwen waren. 81 00:04:58,230 --> 00:05:02,070 Johannes noemt alleen Maria Magdalena, maar zij maakt ook deel uit 82 00:05:02,070 --> 00:05:03,450 van deze groep. 83 00:05:03,450 --> 00:05:08,790 En alle vier de evangeliën vermelden dat Maria Magdalena naar het graf kwam. 84 00:05:08,790 --> 00:05:13,170 Mattheüs, Markus en Lukas noemen ook andere vrouwen. 85 00:05:13,170 --> 00:05:18,390 We hebben in Markus 15, vers 40, een lijst met vrouwen gezien die toekeken toen 86 00:05:18,390 --> 00:05:20,070 Jezus werd gekruisigd. 87 00:05:20,070 --> 00:05:24,390 De namen die werden genoemd, waren Maria Magdalena, Maria, 88 00:05:24,390 --> 00:05:28,710 de moeder van Jakobus de Mindere en Joses, en Salome. 89 00:05:28,710 --> 00:05:31,530 Dat zijn dezelfde vrouwen die hier worden genoemd. 90 00:05:31,530 --> 00:05:34,770 In het Evangelie naar Johannes wordt echter minstens 91 00:05:34,770 --> 00:05:39,870 één andere vrouw genoemd die daar bij het kruis aanwezig was, namelijk Maria, 92 00:05:39,870 --> 00:05:41,490 de moeder van Jezus. 93 00:05:41,490 --> 00:05:45,270 Of zij op zondagochtend ook bij het graf was, weten we niet. 94 00:05:45,270 --> 00:05:47,970 We weten niet of zij bij deze vrouwen was. 95 00:05:47,970 --> 00:05:53,190 Maar Maria, de moeder van Jezus, was bij het kruis eveneens bij de vrouwen. 96 00:05:53,190 --> 00:05:56,610 En dat betekent dat de lijst niet volledig is. 97 00:05:56,610 --> 00:06:01,230 We hebben eenvoudigweg een groep vrouwen, en in alle lijsten neemt Maria 98 00:06:01,230 --> 00:06:04,110 Magdalena onder hen een prominente plaats in. 99 00:06:04,110 --> 00:06:06,750 En er staat dat ze specerijen hadden gekocht, 100 00:06:06,750 --> 00:06:09,510 en dat deden ze toen de sabbat voorbij was. 101 00:06:09,510 --> 00:06:13,050 Bedenk dat Jezus op een vrijdagmiddag werd gekruisigd. 102 00:06:13,050 --> 00:06:15,570 Ook daarover bestaat discussie. 103 00:06:15,570 --> 00:06:19,110 Sommige mensen denken dat het op een woensdag of een donderdag was. 104 00:06:19,110 --> 00:06:21,630 Ik zal niet op de argumenten daarvoor ingaan, 105 00:06:21,630 --> 00:06:25,170 want eerlijk gezegd denk ik niet dat ze erg belangrijk zijn. 106 00:06:25,170 --> 00:06:28,770 Daarmee bedoel ik dat ik niet denk dat het erg belangrijk is op welke dag 107 00:06:28,770 --> 00:06:30,330 Hij werd gekruisigd. 108 00:06:30,330 --> 00:06:34,110 Maar verschillende mensen raken meer of minder enthousiast over de 109 00:06:34,110 --> 00:06:36,750 ene alternatieve theorie of de andere. 110 00:06:36,750 --> 00:06:40,470 Ik geloof dat de Bijbel tamelijk duidelijk is dat Hij op de dag 111 00:06:40,470 --> 00:06:42,570 vóór de sabbat werd gekruisigd. 112 00:06:42,570 --> 00:06:45,750 Wat niet helemaal duidelijk is, is of dat de gewone, 113 00:06:45,750 --> 00:06:50,130 wekelijkse sabbat op zaterdag was, of dat het een bijzondere sabbat was, 114 00:06:50,130 --> 00:06:53,250 zoals die aan het begin van een Paschafeest kon vallen. 115 00:06:53,250 --> 00:06:57,630 Maar waar het hier om gaat, is dat Zijn lichaam, toen de sabbat aanbrak, 116 00:06:57,630 --> 00:06:59,310 snel was begraven. 117 00:06:59,310 --> 00:07:03,330 Ze begroeven Hem op vrijdagavond, of welke avond het ook was, 118 00:07:03,330 --> 00:07:07,350 zodat Zijn lichaam tijdens de sabbat niet nog aan het kruis zou hangen. 119 00:07:07,350 --> 00:07:12,210 Toen de sabbat voorbij was, en dat was op zondagochtend, de eerste dag van de week, 120 00:07:12,210 --> 00:07:17,190 konden ze Zijn lichaam dus naar behoren zalven, want Hij was haastig begraven. 121 00:07:17,190 --> 00:07:21,210 En waarschijnlijk hadden ze ook niet alle benodigde specerijen bij de hand 122 00:07:21,210 --> 00:07:24,990 voordat de sabbat voorbij was. Ze moesten die kopen. 123 00:07:24,990 --> 00:07:29,250 Dus vrij vroeg in de ochtend vonden ze een paar winkels die open waren 124 00:07:29,250 --> 00:07:30,930 en kochten ze specerijen. 125 00:07:30,930 --> 00:07:35,190 Er staat nadrukkelijk niet dat ze die meebrachten, maar dat ze die kochten. 126 00:07:35,190 --> 00:07:39,210 Dat geeft dus nadrukkelijk aan dat ze die die ochtend kochten en 127 00:07:39,210 --> 00:07:43,290 meenamen om het lichaam van Jezus op de juiste manier te zalven. 128 00:07:43,290 --> 00:07:47,730 En er staat dat ze heel vroeg in de ochtend, op de eerste dag van de week, 129 00:07:47,730 --> 00:07:50,670 bij het graf kwamen toen de zon was opgegaan. 130 00:07:50,670 --> 00:07:53,670 Ze vroegen zich af hoe ze de steen moesten verplaatsen, 131 00:07:53,670 --> 00:07:57,750 en ik weet niet goed hoe het kwam dat ze daar niet eerder aan hadden gedacht. 132 00:07:57,750 --> 00:08:00,810 Misschien dachten ze dat ze op of vlak bij die plek 133 00:08:00,810 --> 00:08:04,710 wel iemand konden vinden om hen te helpen de steen te verplaatsen. 134 00:08:04,710 --> 00:08:08,250 Het was een erg grote steen, en het is niet waarschijnlijk dat 135 00:08:08,250 --> 00:08:11,610 drie of vier vrouwen hem zelf konden verplaatsen. 136 00:08:11,610 --> 00:08:15,270 Bovendien was het graf door de Romeinse autoriteiten verzegeld, 137 00:08:15,270 --> 00:08:17,070 maar dat wisten ze misschien niet. 138 00:08:17,070 --> 00:08:20,550 Het verzegelen van het graf was naar het schijnt iets wat pas 139 00:08:20,550 --> 00:08:22,110 achteraf werd bedacht. 140 00:08:22,110 --> 00:08:26,790 Want toen Jezus begraven was, maakten de Joden zich zorgen dat iemand misschien zou 141 00:08:26,790 --> 00:08:29,730 komen om te proberen het lichaam te stelen. 142 00:08:29,730 --> 00:08:34,410 Daarom gingen ze naar Pilatus en kregen ze toestemming om het graf te verzegelen 143 00:08:34,410 --> 00:08:36,390 en er een wacht bij te plaatsen. 144 00:08:36,390 --> 00:08:39,330 De vrouwen die hadden gezien dat Jezus werd begraven, 145 00:08:39,330 --> 00:08:41,910 waren misschien vóór die gebeurtenis weggegaan 146 00:08:41,910 --> 00:08:45,150 en wisten mogelijk niet eens dat het graf verzegeld was. 147 00:08:45,150 --> 00:08:49,710 Het enige wat ze wisten, was dat er een steen lag die verplaatst moest worden. 148 00:08:49,710 --> 00:08:54,570 Dus overlegden ze met elkaar: nou, hoe krijgen we die steen verplaatst? 149 00:08:54,570 --> 00:08:55,830 Wie gaat dat voor ons doen? 150 00:08:55,830 --> 00:08:59,310 Maar toen keken ze op, denk ik, en zagen ze in de verte, 151 00:08:59,310 --> 00:09:03,570 terwijl ze dichterbij kwamen, dat de steen inderdaad verplaatst was. 152 00:09:03,570 --> 00:09:06,390 Nu wisten ze niet wat ze daarvan moesten denken. 153 00:09:06,390 --> 00:09:10,710 Ze hielden er eigenlijk geen rekening mee dat Jezus uit de dood was opgestaan. 154 00:09:10,710 --> 00:09:12,570 Dat kwam niet bij hen op. 155 00:09:12,570 --> 00:09:18,150 Alle vrouwen behalve Maria Magdalena kwamen eerder bij het graf aan dan Maria. 156 00:09:18,150 --> 00:09:21,810 Ze zag dat het graf open was en nam op dat moment 157 00:09:21,810 --> 00:09:24,270 aan dat iemand het lichaam had gestolen. 158 00:09:24,270 --> 00:09:28,230 Ze rende terug en vertelde het aan Petrus en Johannes. 159 00:09:28,230 --> 00:09:30,990 Dat lezen we in het Evangelie naar Johannes. 160 00:09:30,990 --> 00:09:33,570 Ze liep niet helemaal door tot bij het graf. 161 00:09:33,570 --> 00:09:36,930 Vanuit de verte zag ze dat het graf open was. 162 00:09:36,930 --> 00:09:39,390 Ze dacht dat iemand ermee had geknoeid. 163 00:09:39,390 --> 00:09:42,330 Ze rende weg om het Petrus en Johannes te vertellen, 164 00:09:42,330 --> 00:09:45,330 terwijl de andere vrouwen bij het graf van de engel te horen 165 00:09:45,330 --> 00:09:47,250 kregen wat er gebeurd was. 166 00:09:47,250 --> 00:09:49,710 Maria kreeg dus geen informatie. 167 00:09:49,710 --> 00:09:53,010 Ze ging gewoon naar Petrus en Johannes en zei: 168 00:09:53,010 --> 00:09:55,950 iemand heeft het lichaam van Jezus meegenomen. 169 00:09:55,950 --> 00:09:58,470 We weten niet waar ze het naartoe hebben gebracht. 170 00:09:58,470 --> 00:10:04,050 Petrus en Johannes sprongen op en renden naar het graf, met Maria achter hen aan. 171 00:10:04,050 --> 00:10:06,330 Blijkbaar liep ze een flink eind achter. 172 00:10:06,330 --> 00:10:09,870 Ze legt die afstand, weet je, een paar keer heen en weer af. 173 00:10:09,870 --> 00:10:12,270 Petrus en Johannes komen daar aan. 174 00:10:12,270 --> 00:10:16,710 Johannes komt als eerste bij het graf, maar blijft buiten het graf staan. 175 00:10:16,710 --> 00:10:21,930 Petrus komt achter hem aan en rent het graf in, en daarna deed Johannes dat ook. 176 00:10:21,930 --> 00:10:23,610 Ze zagen geen engel. 177 00:10:23,610 --> 00:10:27,630 Maar ze zagen wel dat het graf leeg was en ze zagen daar de grafdoeken 178 00:10:27,630 --> 00:10:28,710 van Jezus liggen. 179 00:10:28,710 --> 00:10:31,710 Blijkbaar beseften ze dat Hij niet gestolen was, 180 00:10:31,710 --> 00:10:35,070 omdat de grafdoeken van het lichaam waren verwijderd. 181 00:10:35,070 --> 00:10:38,070 Zelfs de doek die om Zijn hoofd gewikkeld was geweest, 182 00:10:38,070 --> 00:10:41,910 was apart opgevouwen en daar netjes neergelegd. 183 00:10:41,910 --> 00:10:45,690 Grafrovers zouden gewoon het hele lichaam, dat helemaal ingewikkeld 184 00:10:45,690 --> 00:10:47,670 was, hebben meegenomen. 185 00:10:47,670 --> 00:10:52,770 Ze zouden het niet hebben uitgekleed en, weet je, naakt hebben meegenomen. 186 00:10:52,770 --> 00:10:56,070 En dus staat er dat Johannes op dat moment geloofde. 187 00:10:56,070 --> 00:10:58,530 Toen gingen Petrus en Johannes weg. 188 00:10:58,530 --> 00:11:01,950 En Maria, die een eind achter hen aan was gekomen, 189 00:11:01,950 --> 00:11:04,950 kwam uiteindelijk voor het eerst bij het graf aan. 190 00:11:04,950 --> 00:11:08,130 Ze had het samen met de andere vrouwen vanuit de verte gezien 191 00:11:08,130 --> 00:11:10,710 en was teruggegaan om het hun te vertellen. 192 00:11:10,710 --> 00:11:14,850 Toen kwamen Petrus en Johannes daar aan voordat zij terug was. 193 00:11:14,850 --> 00:11:18,270 Daarna vertrokken zij, en toen kwam zij daar aan. 194 00:11:18,270 --> 00:11:21,150 En zij kreeg Jezus als eerste te zien. 195 00:11:21,150 --> 00:11:25,170 Daarna verscheen Jezus aan de vrouwen toen zij onderweg waren. 196 00:11:25,170 --> 00:11:30,030 Zo kunnen de Evangeliën volgens mij met elkaar in overeenstemming worden gebracht. 197 00:11:30,030 --> 00:11:31,590 Het is wat lastig. 198 00:11:31,590 --> 00:11:34,230 Zoals ik al zei, is het ingewikkeld. 199 00:11:34,230 --> 00:11:37,950 Daarom zullen we hier zo veel mogelijk gewoon met Markus werken. 200 00:11:37,950 --> 00:11:41,850 Toen ze op dit punt zagen dat de steen was weggerold, 201 00:11:41,850 --> 00:11:46,770 maakte Maria Magdalena zich volgens het Evangelie van Johannes van hen los 202 00:11:46,770 --> 00:11:49,530 en ging ze het Petrus en Johannes vertellen. 203 00:11:49,530 --> 00:11:52,110 Maar de andere vrouwen gingen naar het graf. 204 00:11:52,110 --> 00:11:55,530 Daar zagen ze aan de rechterkant een jongeman zitten, 205 00:11:55,530 --> 00:11:59,070 gekleed in een lang wit gewaad, en ze schrokken. 206 00:11:59,070 --> 00:12:00,990 Maar hij zei tegen hen: 207 00:12:00,990 --> 00:12:02,010 wees niet bang. 208 00:12:02,010 --> 00:12:07,230 Jullie zoeken Jezus van Nazareth, die gekruisigd is. Hij is opgestaan. 209 00:12:07,230 --> 00:12:08,610 Hij is hier niet. 210 00:12:08,610 --> 00:12:11,550 Kijk, dit is de plek waar ze Hem hadden neergelegd. 211 00:12:11,550 --> 00:12:13,590 Ze zagen Jezus dus niet. 212 00:12:13,590 --> 00:12:17,370 Ze zagen alleen de plaats en kregen antwoord van een engel. 213 00:12:17,370 --> 00:12:19,950 Nu staat er dat het een jongeman was. 214 00:12:19,950 --> 00:12:23,070 Dat is een heel gebruikelijke manier waarop de Bijbel over 215 00:12:23,070 --> 00:12:25,950 engelen spreekt wanneer ze aan mensen verschijnen. 216 00:12:25,950 --> 00:12:30,570 Er staat altijd een man, of twee mannen, of iets dergelijks. 217 00:12:30,570 --> 00:12:33,930 Eén van de Evangeliën zegt zelfs dat het een engel was. 218 00:12:33,930 --> 00:12:36,750 Markus zegt dat het een jonge man was. 219 00:12:36,750 --> 00:12:40,170 Eén evangelie zegt dat het twee mannen waren. 220 00:12:40,170 --> 00:12:43,650 Eén evangelie zegt dat het twee engelen waren. 221 00:12:43,650 --> 00:12:47,310 Alle vier de evangeliën vertellen het dus een beetje anders. 222 00:12:47,310 --> 00:12:51,450 Natuurlijk waren er twee engelen, die soms mannen worden genoemd, 223 00:12:51,450 --> 00:12:56,010 en soms wordt er maar één genoemd, degene die deze boodschap bracht. 224 00:12:56,010 --> 00:13:00,750 Ze begrijpen nu dus dat Jezus vóór hen uit naar Galilea gaat. 225 00:13:00,750 --> 00:13:02,730 In vers 7 staat: 226 00:13:02,730 --> 00:13:08,370 ga Zijn discipelen en Petrus vertellen dat Hij voor jullie uit naar Galilea gaat. 227 00:13:08,370 --> 00:13:12,210 Daar zullen jullie Hem zien, zoals Hij tegen jullie heeft gezegd. 228 00:13:12,210 --> 00:13:16,350 En dus gingen ze snel naar buiten en vluchtten bij het graf vandaan, 229 00:13:16,350 --> 00:13:20,310 want ze beefden en waren buiten zichzelf van verbazing. 230 00:13:20,310 --> 00:13:23,670 En ze zeiden tegen niemand iets, want ze waren bang. 231 00:13:23,670 --> 00:13:28,650 Dat wil zeggen, terwijl ze wegrenden, zeiden ze tegen niemand iets. 232 00:13:28,650 --> 00:13:31,890 Uiteindelijk zijn ze blijkbaar wel naar de discipelen gegaan 233 00:13:31,890 --> 00:13:35,730 en hebben ze het hun verteld, zoals hun was opgedragen. 234 00:13:35,730 --> 00:13:39,450 Maar intussen waren Petrus en Johannes al bij het graf geweest 235 00:13:39,450 --> 00:13:42,330 vanwege het bericht van Maria Magdalena. 236 00:13:42,330 --> 00:13:47,250 En diezelfde avond verscheen Jezus aan de apostelen in de bovenzaal, 237 00:13:47,250 --> 00:13:49,230 terwijl Thomas er niet bij was. 238 00:13:49,230 --> 00:13:52,710 En acht dagen later verscheen Hij opnieuw aan hen. 239 00:13:52,710 --> 00:13:55,890 Het interessante hier is nu dat er staat: 240 00:13:55,890 --> 00:14:00,150 ga de discipelen vertellen dat Ik hen in Galilea zal ontmoeten. 241 00:14:00,150 --> 00:14:03,990 En toch zijn ze in Jeruzalem, en Jezus ontmoet hen die 242 00:14:03,990 --> 00:14:06,810 avond in Jeruzalem in de bovenzaal. 243 00:14:06,810 --> 00:14:12,150 Sterker nog, Hij doet dat een week later, acht dagen later, opnieuw. 244 00:14:12,150 --> 00:14:14,190 Ze zijn nog steeds in Jeruzalem. 245 00:14:14,190 --> 00:14:16,350 Dus hoe zit dit? 246 00:14:16,350 --> 00:14:20,430 Ga hun vertellen dat Ik hen in Galilea zal ontmoeten. 247 00:14:20,430 --> 00:14:25,110 Welnu, zoals ik het begrijp, betekent „de discipelen” in dit geval niet 248 00:14:25,110 --> 00:14:26,610 alleen de apostelen. 249 00:14:26,610 --> 00:14:30,750 Ik geloof dat Jezus met alle discipelen, samen met de apostelen, 250 00:14:30,750 --> 00:14:35,790 had afgesproken om Hem op een bepaalde berg in Galilea te ontmoeten. 251 00:14:35,790 --> 00:14:38,910 Daarover lezen we in Mattheüs 28. 252 00:14:38,910 --> 00:14:42,750 Want in Mattheüs 28, vers 16, staat: 253 00:14:42,750 --> 00:14:45,690 En de elf discipelen zijn naar Galilea gegaan, 254 00:14:45,690 --> 00:14:48,630 naar de berg waar Jezus hen ontboden had. 255 00:14:48,630 --> 00:14:53,790 En toen zij Hem zagen, aanbaden zij Hem, maar sommigen twijfelden. 256 00:14:53,790 --> 00:14:57,990 En Jezus kwam naar hen toe, sprak met hen en zei: 257 00:14:57,990 --> 00:15:02,190 Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde. 258 00:15:02,190 --> 00:15:07,950 Ga dan heen, onderwijs al de volken, hen dopend in de Naam van de Vader en van de 259 00:15:07,950 --> 00:15:12,450 Zoon en van de Heilige Geest, hun lerend alles wat Ik u geboden heb, 260 00:15:12,450 --> 00:15:14,010 in acht te nemen. 261 00:15:14,010 --> 00:15:20,370 En zie, Ik ben met u al de dagen, tot de voleinding van de wereld. Amen. 262 00:15:20,370 --> 00:15:24,150 Jezus gaf deze boodschap dus op een berg in Galilea. 263 00:15:24,150 --> 00:15:27,630 We noemen dit vaak de Grote Opdracht, en terecht. 264 00:15:27,630 --> 00:15:33,270 Het is de Grote Opdracht, hoewel Markus in hoofdstuk 16, in de omstreden verzen, 265 00:15:33,270 --> 00:15:36,570 nog een andere Grote Opdracht heeft, waar Hij zegt: 266 00:15:36,570 --> 00:15:40,230 En Hij zei tegen hen: Ga heen in heel de wereld, 267 00:15:40,230 --> 00:15:42,990 predik het Evangelie aan alle schepselen. 268 00:15:42,990 --> 00:15:45,990 En die opdracht kan in Jeruzalem zijn gegeven. 269 00:15:45,990 --> 00:15:49,050 En we weten dat Lucas, in het boek Handelingen, 270 00:15:49,050 --> 00:15:54,690 vertelt dat Jezus vanaf een berg in Judea, de Olijfberg, ten hemel voer, 271 00:15:54,690 --> 00:15:58,470 vlak nadat Hij een andere vorm van de Grote Opdracht had gegeven: 272 00:15:58,470 --> 00:16:04,050 maar u zult de kracht van de Heilige Geest ontvangen, Die over u komen zal; 273 00:16:04,050 --> 00:16:10,590 en u zult Mijn getuigen zijn, zowel in Jeruzalem als in heel Judea en Samaria 274 00:16:10,590 --> 00:16:13,110 en tot aan het uiterste van de aarde. 275 00:16:13,110 --> 00:16:16,530 dat staat in Handelingen 1:8, en: 276 00:16:16,530 --> 00:16:21,510 jullie zullen mijn getuigen zijn in Jeruzalem, Judea en Samaria, 277 00:16:21,510 --> 00:16:24,090 en tot aan de uiteinden van de aarde. 278 00:16:24,090 --> 00:16:27,930 We hebben dus drie verschillende versies van de Grote Opdracht. 279 00:16:27,930 --> 00:16:30,210 Ze zijn niet met elkaar in strijd. 280 00:16:30,210 --> 00:16:33,810 Naar mijn mening werden ze bij drie verschillende gelegenheden 281 00:16:33,810 --> 00:16:36,750 en zelfs op verschillende plaatsen gegeven. 282 00:16:36,750 --> 00:16:40,170 Want uit Markus 16 lijkt naar voren te komen, 283 00:16:40,170 --> 00:16:42,510 zoals we uiteindelijk bij onze behandeling van de 284 00:16:42,510 --> 00:16:48,270 latere verzen van Markus zullen zien, dat Jezus aan hen verscheen in de bovenzaal. 285 00:16:48,270 --> 00:16:50,790 En we zullen deze verzen alvast lezen, 286 00:16:50,790 --> 00:16:54,150 hoewel we de geldigheid ervan nog moeten bespreken. 287 00:16:54,150 --> 00:16:57,450 Maar in Markus 16:14 staat: 288 00:16:57,450 --> 00:17:01,770 Later is Hij geopenbaard aan de elf, terwijl zij aanlagen, 289 00:17:01,770 --> 00:17:05,790 en Hij verweet hun hun ongeloof en hardheid van hart, 290 00:17:05,790 --> 00:17:11,370 omdat zij hen niet geloofd hadden die Hem gezien hadden nadat Hij opgewekt was. 291 00:17:11,370 --> 00:17:15,030 Dit is dus duidelijk de eerste keer dat ze Hem zagen. 292 00:17:15,030 --> 00:17:20,670 Uit de andere evangeliën weten we dat dit op de avond van de opstandingszondag was. 293 00:17:20,670 --> 00:17:25,890 Jezus verscheen die avond aan hen, en hier bestraft Hij hen omdat ze de anderen, 294 00:17:25,890 --> 00:17:29,010 die Hem eerder hadden gezien, niet hadden geloofd. 295 00:17:29,010 --> 00:17:31,410 De vrouwen hadden Hem daadwerkelijk gezien. 296 00:17:31,410 --> 00:17:33,150 En Hij zei tegen hen: 297 00:17:33,150 --> 00:17:36,930 En Hij zei tegen hen: Ga heen in heel de wereld, 298 00:17:36,930 --> 00:17:39,990 predik het Evangelie aan alle schepselen. 299 00:17:39,990 --> 00:17:44,190 Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, 300 00:17:44,190 --> 00:17:47,670 maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden. 301 00:17:47,670 --> 00:17:52,050 Dit is dus de versie van Markus, en het lijkt erop dat dit in de bovenzaal 302 00:17:52,050 --> 00:17:55,290 plaatsvindt, op de zondagavond van de opstanding. 303 00:17:55,290 --> 00:17:59,130 De versie van Mattheüs vindt echter plaats op een heuvel in Galilea, 304 00:17:59,130 --> 00:18:01,770 waar Hij met Zijn discipelen had afgesproken. 305 00:18:01,770 --> 00:18:06,510 Naar mijn mening vertelt Mattheüs ons over de afspraak die daar werd nagekomen, 306 00:18:06,510 --> 00:18:09,810 de afspraak waarover de engelen tegen de vrouwen hadden gezegd 307 00:18:09,810 --> 00:18:14,430 dat ze de discipelen moesten vertellen dat ze Hem in Galilea moesten ontmoeten. 308 00:18:14,430 --> 00:18:17,430 Dat zou niet de eerste keer zijn dat ze Hem zouden zien, 309 00:18:17,430 --> 00:18:23,250 want in Galilea had Jezus tijdens Zijn bediening het grootste aantal volgelingen. 310 00:18:23,250 --> 00:18:29,070 En Paulus vertelt ons in 1 Korinthe 15 dat Christus na Zijn opstanding onder andere 311 00:18:29,070 --> 00:18:32,310 één keer aan vijfhonderd mensen tegelijk verscheen. 312 00:18:32,310 --> 00:18:35,490 Dit staat in 1 Korinthe 15, vers 6: 313 00:18:35,490 --> 00:18:39,270 Daarna is Hij verschenen aan meer dan vijfhonderd broeders tegelijk, 314 00:18:39,270 --> 00:18:44,010 van wie de meesten nu nog in leven zijn, maar sommigen ook zijn ontslapen. 315 00:18:44,010 --> 00:18:45,870 Wanneer was dat nu? 316 00:18:45,870 --> 00:18:48,870 Geen van de evangeliën vertelt ons over een verschijning aan 317 00:18:48,870 --> 00:18:50,550 vijfhonderd mensen tegelijk. 318 00:18:50,550 --> 00:18:54,390 Ik wil je er echter op wijzen dat 1 Korinthe werd geschreven 319 00:18:54,390 --> 00:18:57,570 voordat welk evangelie dan ook werd geschreven. 320 00:18:57,570 --> 00:19:02,430 Als we hier in 1 Korinthe 15 kijken naar de verslagen van Paulus, 321 00:19:02,430 --> 00:19:05,790 vormen die de vroegste schriftelijke lijst van verschijningen 322 00:19:05,790 --> 00:19:09,870 na de opstanding die we hebben, omdat de evangeliën later dan 323 00:19:09,870 --> 00:19:11,850 1 Korinthe werden geschreven. 324 00:19:11,850 --> 00:19:14,790 En wat zegt hij in 1 Korinthe 15? 325 00:19:14,790 --> 00:19:16,530 In vers 5 staat: 326 00:19:16,530 --> 00:19:21,150 en dat Hij verschenen is aan Kefas, daarna aan de twaalf. 327 00:19:21,150 --> 00:19:23,910 Dat zou op de opstandingszondag zijn geweest. 328 00:19:23,910 --> 00:19:26,310 Daar lijkt Markus naar te verwijzen. 329 00:19:26,310 --> 00:19:30,390 Daarna verscheen Hij aan meer dan vijfhonderd broeders tegelijk. 330 00:19:30,390 --> 00:19:33,210 Ik ben van mening dat dit in Galilea was. 331 00:19:33,210 --> 00:19:37,230 Ik denk niet dat Hij vijfhonderd broeders in Judea had. 332 00:19:37,230 --> 00:19:40,350 Jezus had daar maar heel weinig van Zijn bediening verricht. 333 00:19:40,350 --> 00:19:42,630 En zelfs op de dag van Pinksteren 334 00:19:42,630 --> 00:19:46,230 waren er in Judea maar honderdtwintig discipelen aanwezig. 335 00:19:46,230 --> 00:19:48,990 Hij had een vrij kleine aanhang in Judea, 336 00:19:48,990 --> 00:19:53,250 maar in Galilea volgden Hem op een bepaald moment duizenden mensen. 337 00:19:53,250 --> 00:19:57,210 En we weten dat Hij hen op een vooraf afgesproken plek ontmoette, 338 00:19:57,210 --> 00:20:01,650 op een berg in Galilea, waar Hij de versie van de Grote Opdracht gaf 339 00:20:01,650 --> 00:20:03,330 die Mattheüs vermeldt. 340 00:20:03,330 --> 00:20:05,970 Ik ben van mening dat dit waarschijnlijk het moment was 341 00:20:05,970 --> 00:20:08,490 waarop er vijfhonderd aanwezig waren. 342 00:20:08,490 --> 00:20:12,270 Het waren waarschijnlijk veel Galileeërs voor wie Hij wonderen en dergelijke had 343 00:20:12,270 --> 00:20:14,730 gedaan en die Zijn discipelen waren. 344 00:20:14,730 --> 00:20:16,950 En toen de engel tegen de vrouw zei: 345 00:20:16,950 --> 00:20:20,670 Maar ga heen, zeg tegen Zijn discipelen, en Petrus, 346 00:20:20,670 --> 00:20:26,430 dat Hij u voorgaat naar Galilea; daar zult u Hem zien, zoals Hij u gezegd heeft. 347 00:20:26,430 --> 00:20:29,430 denk ik dat het over deze grote bijeenkomst ging. 348 00:20:29,430 --> 00:20:33,210 De vrouwen moesten het nieuws verspreiden onder alle mensen in Galilea, 349 00:20:33,210 --> 00:20:36,690 en ook onder de apostelen die op dat moment in Judea waren, 350 00:20:36,690 --> 00:20:40,530 dat er een samenkomst zou plaatsvinden op die aangewezen plek op die 351 00:20:40,530 --> 00:20:42,090 berg in Galilea. 352 00:20:42,090 --> 00:20:46,170 En daarom geloof ik dat daar een groot aantal mensen aanwezig was, 353 00:20:46,170 --> 00:20:47,850 want het was afgesproken. 354 00:20:47,850 --> 00:20:53,490 Het was een vooraf afgesproken ontmoeting van Jezus met een groot aantal discipelen. 355 00:20:53,490 --> 00:20:54,930 Dat geloof ik dus. 356 00:20:54,930 --> 00:20:58,530 En hoewel Jezus aan de twaalf zou verschijnen, of aan de elf, 357 00:20:58,530 --> 00:21:03,390 en Hij inderdaad een paar keer aan hen zou verschijnen voordat Hij naar Galilea ging, 358 00:21:03,390 --> 00:21:07,950 en Hij diezelfde dag ook aan de twee op de weg naar Emmaüs zou verschijnen, 359 00:21:07,950 --> 00:21:12,750 zouden de volgelingen in Galilea toch de gelegenheid krijgen Hem te ontmoeten 360 00:21:12,750 --> 00:21:14,550 voordat Hij ten hemel voer. 361 00:21:14,550 --> 00:21:18,810 Hij ontmoet de discipelen dus in Galilea, zoals Mattheüs vermeldt. 362 00:21:18,810 --> 00:21:22,530 Maar daarna kwam Hij weer naar beneden, naar de Olijfberg, 363 00:21:22,530 --> 00:21:27,090 om vanuit Judea ten hemel te varen, ten aanschouwen van Zijn discipelen. 364 00:21:27,090 --> 00:21:30,570 En dat staat natuurlijk opgetekend in Handelingen 1. 365 00:21:30,570 --> 00:21:34,110 We zien Jezus dus direct na Zijn opstanding in Jeruzalem 366 00:21:34,110 --> 00:21:38,970 verschijnen aan Zijn discipelen en aan enkele anderen, de vrouwen en dergelijke. 367 00:21:38,970 --> 00:21:42,390 Daarna zien we waarschijnlijk een ontmoeting met een grote groep op een 368 00:21:42,390 --> 00:21:43,470 berg in Galilea. 369 00:21:43,470 --> 00:21:47,490 En vervolgens is Hij vóór Zijn hemelvaart weer terug in Judea. 370 00:21:47,490 --> 00:21:50,910 Wanneer Hij ten hemel vaart, bevindt Hij Zich op de Olijfberg, 371 00:21:50,910 --> 00:21:53,910 en daar spreekt Hij deze laatste woorden uit. 372 00:21:53,910 --> 00:21:58,650 Op alle drie die plaatsen geeft Hij iets wat wij een Grote Opdracht noemen, 373 00:21:58,650 --> 00:22:03,930 een soort opdracht aan de discipelen om te evangeliseren of discipelen te maken. 374 00:22:03,930 --> 00:22:08,670 Zowel in Markus als in Mattheüs noemt Hij de noodzaak om hen te dopen. 375 00:22:08,670 --> 00:22:12,990 In Markus zegt Hij dat het evangelie aan hen gepredikt moet worden. 376 00:22:12,990 --> 00:22:16,110 In Mattheüs spreekt Hij erover hun te leren alles in 377 00:22:16,110 --> 00:22:18,690 acht te nemen en discipelen te maken. 378 00:22:18,690 --> 00:22:23,910 In Handelingen 1 noemt Hij eenvoudig dat zij, bekrachtigd door de Heilige Geest, 379 00:22:23,910 --> 00:22:26,970 onder alle volken getuigenis moeten afleggen. 380 00:22:26,970 --> 00:22:30,690 Dit zijn dus de verschillende dingen die Jezus, naar ik geloof, 381 00:22:30,690 --> 00:22:34,890 op verschillende plaatsen en bij verschillende gelegenheden heeft gezegd, 382 00:22:34,890 --> 00:22:39,810 zoals blijkt wanneer de evangeliën met elkaar in overeenstemming worden gebracht. 383 00:22:39,810 --> 00:22:42,810 Maar om terug te keren naar het Evangelie van Markus: 384 00:22:42,810 --> 00:22:45,930 we hebben zojuist tot en met vers 8 gelezen. 385 00:22:45,930 --> 00:22:49,470 Dat is natuurlijk het laatste vers in de oudste handschriften. 386 00:22:49,470 --> 00:22:51,810 Wat zijn die oudste handschriften nu? 387 00:22:51,810 --> 00:22:56,190 Wel, dat zijn de handschriften die de Codex Sinaiticus en de 388 00:22:56,190 --> 00:22:58,590 Codex Vaticanus worden genoemd. 389 00:22:58,590 --> 00:23:02,250 De meeste geleerden beschouwen deze handschriften als de beste 390 00:23:02,250 --> 00:23:05,070 handschriften van het Nieuwe Testament die we hebben. 391 00:23:05,070 --> 00:23:09,270 Dat ze de beste worden genoemd, heeft voor een groot deel te maken met het feit dat 392 00:23:09,270 --> 00:23:10,170 ze oud zijn. 393 00:23:10,170 --> 00:23:12,930 Ze dateren uit het begin van de vierde eeuw, 394 00:23:12,930 --> 00:23:16,290 dat wil zeggen uit het begin van de jaren driehonderd. 395 00:23:16,290 --> 00:23:19,230 Dat is ongeveer het vroegste wat we hebben aan 396 00:23:19,230 --> 00:23:22,290 volledige handschriften van het Nieuwe Testament. 397 00:23:22,290 --> 00:23:25,410 Er zijn wel enkele fragmenten die ouder zijn. 398 00:23:25,410 --> 00:23:28,290 Zo is er een fragment van het Evangelie van Johannes 399 00:23:28,290 --> 00:23:31,770 dat van rond 120 na Christus dateert. 400 00:23:31,770 --> 00:23:34,470 Maar dit zijn behoorlijk oude handschriften. 401 00:23:34,470 --> 00:23:38,070 Onthoud: het begin van de vierde eeuw. 402 00:23:38,070 --> 00:23:41,850 Dat is belangrijk om te onthouden wanneer we dit overwegen. 403 00:23:41,850 --> 00:23:46,950 En die twee handschriften bevatten na vers 8 geen enkel vers meer. 404 00:23:46,950 --> 00:23:50,370 Dat geldt ook voor enkele andere vroege handschriften, 405 00:23:50,370 --> 00:23:52,530 naast de Griekse handschriften. 406 00:23:52,530 --> 00:23:56,310 Er zijn enkele vroege Latijnse handschriften waarin deze 407 00:23:56,310 --> 00:23:58,230 verzen ook ontbreken. 408 00:23:58,230 --> 00:24:05,070 En sommige vroege Syrische, Armeense en Georgische handschriften bevatten ze niet. 409 00:24:05,070 --> 00:24:08,370 Er zijn dus de twee oudste Griekse handschriften, 410 00:24:08,370 --> 00:24:13,350 en daarnaast verscheidene vertalingen of versies die al vroeg uit het Grieks zijn 411 00:24:13,350 --> 00:24:15,990 vertaald, waarin ze niet voorkomen. 412 00:24:15,990 --> 00:24:20,250 Bovendien waren sommige vroege kerkvaders er niet mee bekend. 413 00:24:20,250 --> 00:24:25,230 Origenes en Clemens van Alexandrië leefden bijvoorbeeld in de derde eeuw, 414 00:24:25,230 --> 00:24:27,990 de jaren tweehonderd na Christus. 415 00:24:27,990 --> 00:24:31,230 Clemens ongeveer in het midden van de derde eeuw en 416 00:24:31,230 --> 00:24:33,570 Origenes laat in de derde eeuw. 417 00:24:33,570 --> 00:24:38,010 En zij lijken niet bekend te zijn geweest met deze verzen aan het einde van Markus, 418 00:24:38,010 --> 00:24:39,270 na vers 8. 419 00:24:39,270 --> 00:24:42,330 Dat betekent dat de handschriften die zij hadden, 420 00:24:42,330 --> 00:24:44,430 deze verzen niet moeten hebben bevat. 421 00:24:44,430 --> 00:24:46,470 Wel, dat is logisch. 422 00:24:46,470 --> 00:24:49,470 Zij bevonden zich in Alexandrië in Egypte, 423 00:24:49,470 --> 00:24:54,510 en de Codex Vaticanus en de Codex Sinaiticus behoren tot wat wij de 424 00:24:54,510 --> 00:24:56,250 Alexandrijnse tekst noemen. 425 00:24:56,250 --> 00:24:59,010 Ze zijn van Alexandrijnse oorsprong. 426 00:24:59,010 --> 00:25:02,550 Het zijn dus kennelijk versies van het Nieuwe Testament zoals 427 00:25:02,550 --> 00:25:07,110 Origenes en Clemens van Alexandrië die hadden en gebruikten. 428 00:25:07,110 --> 00:25:10,830 En die twee kerkvaders lijken dus niet bekend te zijn geweest met deze 429 00:25:10,830 --> 00:25:12,450 verzen aan het einde. 430 00:25:12,450 --> 00:25:18,270 Eusebius, die eveneens in Alexandrië was, en Hiëronymus zeiden allebei dat de verzen 431 00:25:18,270 --> 00:25:22,650 ontbraken in de meeste handschriften waarover zij destijds beschikten. 432 00:25:22,650 --> 00:25:26,910 Ze kenden deze verzen wel, maar zij leefden in de vierde eeuw: 433 00:25:26,910 --> 00:25:32,010 Eusebius in Alexandrië en Hiëronymus in Rome, geloof ik. 434 00:25:32,010 --> 00:25:36,090 En ze kenden deze verzen dus, maar ze zeiden dat ze in de meeste Griekse 435 00:25:36,090 --> 00:25:39,330 handschriften die zij hadden, niet voorkwamen. 436 00:25:39,330 --> 00:25:42,810 Om die reden, en om verscheidene andere redenen, 437 00:25:42,810 --> 00:25:48,090 denken veel mensen dat het Evangelie van Markus de verzen 9 tot en met 20, 438 00:25:48,090 --> 00:25:52,350 zoals wij die hebben, niet bevat, of niet zou moeten bevatten, 439 00:25:52,350 --> 00:25:55,410 omdat ze in oude handschriften ontbreken. 440 00:25:55,410 --> 00:25:58,590 Toch zouden de meesten het erover eens zijn dat het nogal 441 00:25:58,590 --> 00:26:02,730 onnatuurlijk is om het Evangelie bij vers 8 te laten eindigen. 442 00:26:02,730 --> 00:26:05,910 Om te beginnen is er een aankondiging door een engel 443 00:26:05,910 --> 00:26:08,550 dat Jezus uit de dood is opgestaan, 444 00:26:08,550 --> 00:26:11,850 maar er zijn geen verschijningen van de opgestane Jezus. 445 00:26:11,850 --> 00:26:15,450 En als Markus mensen ervan wilde overtuigen dat Jezus uit de dood was 446 00:26:15,450 --> 00:26:19,530 opgestaan, dan kon hij beter niet alleen een jonge man bij het graf hebben zitten 447 00:26:19,530 --> 00:26:22,530 die de vrouwen vertelde dat Jezus was opgestaan. 448 00:26:22,530 --> 00:26:26,190 Je zou dat tenslotte voor allerlei mogelijkheden open kunnen laten. 449 00:26:26,190 --> 00:26:30,690 Het lichaam zou gestolen kunnen zijn, en daar was dan een jonge man die geen engel 450 00:26:30,690 --> 00:26:34,110 was, die de vrouwen vertelde dat Jezus was opgestaan, 451 00:26:34,110 --> 00:26:37,590 en zij waren lichtgelovig genoeg om hem te geloven. 452 00:26:37,590 --> 00:26:42,150 En dus, ik bedoel, dat zou een vreemde manier zijn om te eindigen: 453 00:26:42,150 --> 00:26:45,630 niemand behalve de vrouwen weet iets over het lege graf, 454 00:26:45,630 --> 00:26:48,030 en zij hebben Jezus niet eens gezien. 455 00:26:48,030 --> 00:26:51,270 Dus bijna alle geleerden geloven dat er na vers 8 456 00:26:51,270 --> 00:26:56,310 nog een ander soort einde van Markus was, ook al verwerpen velen van hen de verzen 9 457 00:26:56,310 --> 00:26:58,650 tot en met 20 zoals wij die hebben. 458 00:26:58,650 --> 00:27:01,170 Maar dat einde is verloren gegaan. 459 00:27:01,170 --> 00:27:05,130 Bedenk dat de oudste handschriften die wij hebben, uit de vierde eeuw, 460 00:27:05,130 --> 00:27:08,010 niet de oudste zijn die ooit hebben bestaan. 461 00:27:08,010 --> 00:27:12,390 Er waren handschriften uit de eerste, tweede en derde eeuw die verloren zijn 462 00:27:12,390 --> 00:27:15,570 gegaan — wij zijn ze kwijtgeraakt. 463 00:27:15,570 --> 00:27:19,050 En de handschriften uit de vierde eeuw zijn blijkbaar het laatste deel 464 00:27:19,050 --> 00:27:21,150 van Markus kwijtgeraakt. 465 00:27:21,150 --> 00:27:25,710 Welnu, er zijn redenen waarom veel geleerden niet denken dat de verzen 466 00:27:25,710 --> 00:27:30,390 9 tot en met 20, die wij hier hebben, het oorspronkelijke einde waren. 467 00:27:30,390 --> 00:27:33,870 Hoewel zij opperen dat er waarschijnlijk wel een oorspronkelijk einde was 468 00:27:33,870 --> 00:27:38,430 dat nu verloren is gegaan, omdat vers 8 een vreemde plaats is om het 469 00:27:38,430 --> 00:27:39,750 evangelie te beëindigen. 470 00:27:39,750 --> 00:27:44,190 Zij staan om een aantal redenen vaak argwanend tegenover deze verzen. 471 00:27:44,190 --> 00:27:47,730 Een daarvan is dat zij zeggen dat het woordgebruik in deze verzen niet 472 00:27:47,730 --> 00:27:49,770 kenmerkend is voor Markus. 473 00:27:49,770 --> 00:27:52,470 Dat wil zeggen, het is wat zij niet-Marcaans 474 00:27:52,470 --> 00:27:55,530 woordgebruik noemen, niet-Marcaans. 475 00:27:55,530 --> 00:27:58,890 Niet, niet zoals het woordgebruik van Markus. 476 00:27:58,890 --> 00:28:00,510 Wat bedoelen zij? 477 00:28:00,510 --> 00:28:06,630 Wel, de Griekse tekst van de verzen 9 tot en met 20 telt 183 woorden. 478 00:28:06,630 --> 00:28:09,450 Er zijn 183 woorden. 479 00:28:09,450 --> 00:28:13,410 Daarvan komen er 53 nergens anders in Markus voor. 480 00:28:13,410 --> 00:28:17,970 Dat wil zeggen dat bijna een derde van de woorden in de verzen 9 tot en met 20 481 00:28:17,970 --> 00:28:21,150 nergens anders in het geschrift van Markus voorkomt. 482 00:28:21,150 --> 00:28:23,550 Ze zijn uniek voor dat gedeelte. 483 00:28:23,550 --> 00:28:26,430 En daarom worden ze beschouwd als niet-Marcaans, 484 00:28:26,430 --> 00:28:31,110 dus niet door Markus geschreven: ze behoren niet tot het woordgebruik dat 485 00:28:31,110 --> 00:28:33,750 Markus normaal gesproken zou hanteren. 486 00:28:33,750 --> 00:28:37,290 Sterker nog, 21 van de woorden in het lange einde 487 00:28:37,290 --> 00:28:40,830 komen helemaal nergens anders in het Nieuwe Testament voor. 488 00:28:40,830 --> 00:28:44,010 Er staan dus enkele ongebruikelijke woorden in. 489 00:28:44,010 --> 00:28:49,050 Nog een reden om vers 9 niet te aanvaarden als het juiste vers na vers 8, 490 00:28:49,050 --> 00:28:55,530 is volgens hen dat de overgang van vers 8 naar vers 9 grammaticaal onbeholpen is. 491 00:28:55,530 --> 00:29:00,930 Want het onderwerp van de zin in vers 8 is ‘zij’, wat naar de vrouwen verwijst. 492 00:29:00,930 --> 00:29:04,290 Maar het onderwerp van vers 9 ontbreekt. 493 00:29:04,290 --> 00:29:10,050 In sommige Engelse vertalingen wordt het aangevulde woord ‘he’ cursief weergegeven. 494 00:29:10,050 --> 00:29:12,270 Dat woord staat niet in het Grieks. 495 00:29:12,270 --> 00:29:15,630 De HSV vult hier ‘Jezus’ in. 496 00:29:15,630 --> 00:29:18,930 Vers 9 heeft geen uitdrukkelijk genoemd onderwerp, 497 00:29:18,930 --> 00:29:23,730 maar het is duidelijk dat het verzwegen onderwerp Jezus is. Er staat: 498 00:29:23,730 --> 00:29:28,710 En toen Jezus opgestaan was, 's morgens vroeg op de eerste dag van de week, 499 00:29:28,710 --> 00:29:34,050 verscheen Hij eerst aan Maria Magdalena, uit wie Hij zeven demonen uitgedreven had. 500 00:29:34,050 --> 00:29:40,170 En zij zeggen: als er ‘toen Hij’ staat, zou dat een vreemde overgang zijn, 501 00:29:40,170 --> 00:29:43,350 want de vrouwen zijn de personen die het laatst zijn genoemd. 502 00:29:43,350 --> 00:29:47,490 Maar aan de andere kant, omdat het woord ‘he’ er niet in staat, 503 00:29:47,490 --> 00:29:51,030 kan er oorspronkelijk ‘Jezus’ hebben gestaan, 504 00:29:51,030 --> 00:29:54,030 wat een vloeiende overgang zou zijn geweest. 505 00:29:54,030 --> 00:29:58,470 En dus is het echt moeilijk om precies te weten wat er oorspronkelijk stond. 506 00:29:58,470 --> 00:30:03,930 Ook wijzen zij op de manier waarop Maria Magdalena in vers 9 wordt beschreven. 507 00:30:03,930 --> 00:30:06,450 Kijk eens hoe zij wordt beschreven. 508 00:30:06,450 --> 00:30:08,010 In vers 9 staat: 509 00:30:08,010 --> 00:30:11,430 Hij verscheen als eerste aan Maria Magdalena, 510 00:30:11,430 --> 00:30:14,430 uit wie Hij zeven demonen had verdreven. 511 00:30:14,430 --> 00:30:19,110 Nu wordt verteld dat Hij zeven demonen uit haar had uitgedreven, 512 00:30:19,110 --> 00:30:23,070 alsof zij hier voor het eerst aan ons wordt voorgesteld. 513 00:30:23,070 --> 00:30:28,110 En toch werd zij in vers 1 genoemd, zonder die hele beschrijving. 514 00:30:28,110 --> 00:30:34,350 Zij werd genoemd in vers 1 en natuurlijk eerder, in hoofdstuk 15, vers 40, 515 00:30:34,350 --> 00:30:37,110 zonder zo’n uitvoerige introductie. 516 00:30:37,110 --> 00:30:40,710 En zij zeggen dat het voor Markus niet normaal zou zijn om, 517 00:30:40,710 --> 00:30:44,910 nadat hij eerder nogal terloops over Maria Magdalena had gesproken, 518 00:30:44,910 --> 00:30:50,490 het gevoel te hebben dat hij haar in vers 9 zo uitvoerig moet voorstellen. 519 00:30:50,490 --> 00:30:55,050 Dus zeggen zij dat het niet waarschijnlijk is dat Markus dat heeft geschreven. 520 00:30:55,050 --> 00:30:57,810 De voornaamste kwesties zijn dus de volgende. 521 00:30:57,810 --> 00:31:01,170 Onze oudste Griekse handschriften en verscheidene andere 522 00:31:01,170 --> 00:31:06,090 bevatten niets na vers 8, hoewel de meeste geleerden denken dat daar ooit iets stond 523 00:31:06,090 --> 00:31:07,770 wat verloren is gegaan. 524 00:31:07,770 --> 00:31:10,890 Maar de meesten van hen denken niet dat de verzen 525 00:31:10,890 --> 00:31:14,250 9 tot en met 20 het oorspronkelijke einde waren. 526 00:31:14,250 --> 00:31:17,911 Maar zoals ik al aangaf, hun reden om dat te zeggen — 527 00:31:17,911 --> 00:31:22,890 zij hebben drie wezenlijke redenen om de verzen 9 tot en met 20 528 00:31:22,890 --> 00:31:25,770 als het oorspronkelijke einde te verwerpen. 529 00:31:25,770 --> 00:31:30,510 Ten eerste is er de grammaticale overgang tussen de verzen 8 en 9. 530 00:31:30,510 --> 00:31:33,690 Maar in andere delen van het evangelie van Markus zijn 531 00:31:33,690 --> 00:31:37,350 er plaatsen waar zo’n overgang tussen voornaamwoorden voorkomt, 532 00:31:37,350 --> 00:31:40,830 en het is niet per se iets wat helemaal niet bij Markus past. 533 00:31:40,830 --> 00:31:46,710 Ik bedoel, als dat het enige bezwaar was, zou het geen afdoende bezwaar zijn. 534 00:31:46,710 --> 00:31:51,150 Zo is ook de tamelijk uitvoerige beschrijving van Maria Magdalena in vers 535 00:31:51,150 --> 00:31:55,650 9, vergeleken met de eenvoudige beschrijving van haar in vers 1, 536 00:31:55,650 --> 00:32:00,930 niet noodzakelijk een argument tegen het idee dat Markus beide heeft geschreven. 537 00:32:00,930 --> 00:32:05,970 Want degene die vers 9 schreef, zou Maria’s naam in vers 1 hebben gezien 538 00:32:05,970 --> 00:32:09,570 en zou daarom hebben geweten dat zij al was voorgesteld. 539 00:32:09,570 --> 00:32:14,670 Dat hij in vers 9 aanvullende informatie over haar geeft, is niet zo verrassend, 540 00:32:14,670 --> 00:32:18,090 omdat daar wordt gezegd dat Hij het eerst aan haar verscheen. 541 00:32:18,090 --> 00:32:22,350 En zij wordt daar natuurlijk genoemd als iemand aan wie Hij een enorme weldaad had 542 00:32:22,350 --> 00:32:25,650 bewezen door eerder demonen uit haar uit te drijven. 543 00:32:25,650 --> 00:32:28,890 Het is waar, hij had het kunnen noemen toen hij haar voor 544 00:32:28,890 --> 00:32:30,870 het eerst introduceerde. 545 00:32:30,870 --> 00:32:35,130 Maar degene die dat schreef, of dat nu Markus of iemand anders was, 546 00:32:35,130 --> 00:32:39,690 zou op de hoogte zijn van de eerdere vermelding van haar in vers 1. 547 00:32:39,690 --> 00:32:41,490 En dus moet de vermelding van de 548 00:32:41,490 --> 00:32:44,850 zeven demonen hoe dan ook weloverwogen zijn geweest, 549 00:32:44,850 --> 00:32:47,550 of het nu Marcus was of iemand anders. 550 00:32:47,550 --> 00:32:51,330 En het kan net zo goed Marcus zijn geweest als ieder ander. 551 00:32:51,330 --> 00:32:56,190 Maar het enige wat een schijnbaar bezwaar blijft tegen de gedachte dat Marcus vers 552 00:32:56,190 --> 00:33:00,690 9 tot en met 20 heeft geschreven, lijkt de woordenschat te zijn. 553 00:33:00,690 --> 00:33:08,070 Nogmaals, het zijn 183 woorden, waarvan er 53 nergens anders in Marcus voorkomen. 554 00:33:08,070 --> 00:33:12,390 Maar vergelijk dat eens met ander soortgelijk Bijbels materiaal. 555 00:33:12,390 --> 00:33:16,950 In de rest van Marcus, waarvan iedereen gelooft dat hij die geschreven heeft, 556 00:33:16,950 --> 00:33:20,010 staan 102 woorden die uniek zijn. 557 00:33:20,010 --> 00:33:24,210 Dat wil zeggen: ze komen nergens anders in Marcus voor. 558 00:33:24,210 --> 00:33:28,530 102 woorden worden in heel Marcus maar één keer gebruikt. 559 00:33:28,530 --> 00:33:32,970 Dus als er in het lange slot nog eens 53 van zulke woorden staan, 560 00:33:32,970 --> 00:33:35,550 zou dat niet zo verbazingwekkend zijn. 561 00:33:35,550 --> 00:33:40,710 Hij gebruikt al heel wat woorden die maar één keer in zijn evangelie voorkomen. 562 00:33:40,710 --> 00:33:45,510 En hier volgen enkele vergelijkingen met zowel Lukas als Mattheüs. 563 00:33:45,510 --> 00:33:51,750 Aan het begin van Lukas staan twaalf verzen, Lukas 1, vers 1 tot en met 12, 564 00:33:51,750 --> 00:33:54,450 die in het Grieks twintig woorden bevatten die 565 00:33:54,450 --> 00:33:57,510 nergens anders in het Nieuwe Testament voorkomen. 566 00:33:57,510 --> 00:34:00,630 Ze komen uiteraard nergens anders in Lukas voor, 567 00:34:00,630 --> 00:34:03,690 want Lukas maakt deel uit van het Nieuwe Testament. 568 00:34:03,690 --> 00:34:07,290 Maar ze komen nergens anders in het Nieuwe Testament voor. 569 00:34:07,290 --> 00:34:12,090 In twaalf verzen, hetzelfde aantal verzen als in het lange slot van Marcus, 570 00:34:12,090 --> 00:34:17,370 staan twintig unieke woorden die nergens anders in het Nieuwe Testament voorkomen. 571 00:34:17,370 --> 00:34:21,210 En dat verschilt alleen in omvang van het lange slot van Marcus en van 572 00:34:21,210 --> 00:34:23,010 de statistieken daarvan. 573 00:34:23,010 --> 00:34:28,590 Maar het is niet— het is niet ongehoord dat in een kort verhalend gedeelte andere 574 00:34:28,590 --> 00:34:33,330 woorden worden gebruikt, afhankelijk van de context en het onderwerp. 575 00:34:33,330 --> 00:34:38,610 Mattheüs heeft in zijn evangelie 137 unieke woorden die nergens 576 00:34:38,610 --> 00:34:41,070 anders in het Nieuwe Testament voorkomen. 577 00:34:41,070 --> 00:34:44,370 137 woorden in Mattheüs. 578 00:34:44,370 --> 00:34:49,830 In Lukas zijn het 312 unieke woorden in het evangelie van Lukas, 579 00:34:49,830 --> 00:34:53,190 die nergens anders in zijn evangelie of ergens 580 00:34:53,190 --> 00:34:55,950 anders in het Nieuwe Testament voorkomen. 581 00:34:55,950 --> 00:34:57,150 312. 582 00:34:57,150 --> 00:34:59,790 En Johannes heeft er 114. 583 00:34:59,790 --> 00:35:04,410 Met andere woorden, het is niet zo vreemd dat er in een passage een woord voorkomt 584 00:35:04,410 --> 00:35:06,510 dat nergens anders voorkomt. 585 00:35:06,510 --> 00:35:10,470 Het evangelie van Lukas heeft maar 24 hoofdstukken, 586 00:35:10,470 --> 00:35:15,030 maar het bevat 312 woorden die slechts één keer voorkomen. 587 00:35:15,030 --> 00:35:20,070 En daarom is het echt moeilijk om op grond van zo'n overweging over de woordenschat 588 00:35:20,070 --> 00:35:22,050 echte beslissingen te nemen. 589 00:35:22,050 --> 00:35:25,950 Op grond van soortgelijke overwegingen over de woordenschat 590 00:35:25,950 --> 00:35:30,690 hadden geleerden besloten dat Paulus 1 en 2 Timotheüs en Titus, 591 00:35:30,690 --> 00:35:33,690 de pastorale brieven, niet geschreven had, 592 00:35:33,690 --> 00:35:38,670 omdat hij daarin woordenschat gebruikt die niet in zijn andere brieven voorkomt. 593 00:35:38,670 --> 00:35:39,810 Nou en? 594 00:35:39,810 --> 00:35:43,710 Weet je, hij schrijft op een later moment in zijn leven en schrijft 595 00:35:43,710 --> 00:35:45,210 over andere onderwerpen. 596 00:35:45,210 --> 00:35:47,190 Het is niet— het is een soort 597 00:35:47,190 --> 00:35:50,970 pseudowetenschappelijke manier om te bepalen of iemand iets werkelijk 598 00:35:50,970 --> 00:35:52,530 geschreven heeft of niet. 599 00:35:52,530 --> 00:35:56,670 Want alle schrijvers gebruiken in hun geschriften een bepaald aantal 600 00:35:56,670 --> 00:36:00,030 unieke woorden die ze maar één keer gebruiken. 601 00:36:00,030 --> 00:36:04,890 En je kunt niet precies kwantificeren wat op enig moment een normaal aantal is 602 00:36:04,890 --> 00:36:06,330 om te gebruiken. 603 00:36:06,330 --> 00:36:11,310 De belangrijkste redenen om Marcus 16, vers 9 tot en met 20, 604 00:36:11,310 --> 00:36:15,270 te verwerpen zijn dus niet werkelijk erg overtuigend. 605 00:36:15,270 --> 00:36:21,330 Daarom moet de mogelijkheid dat Marcus 16, vers 9 tot en met 20, authentiek is, 606 00:36:21,330 --> 00:36:23,430 in overweging worden genomen. 607 00:36:23,430 --> 00:36:25,530 En er is reden om dat te doen. 608 00:36:25,530 --> 00:36:29,010 Ten eerste staan deze verzen in de Syrische Pesjitta, 609 00:36:29,010 --> 00:36:34,050 een vertaling van het Griekse Nieuwe Testament in het Aramees of Syrisch. 610 00:36:34,050 --> 00:36:37,770 En die vertaling is ergens tussen de tweede en het einde van de 611 00:36:37,770 --> 00:36:39,270 vierde eeuw gemaakt. 612 00:36:39,270 --> 00:36:42,810 Met andere woorden, de Pesjitta zou ouder kunnen zijn 613 00:36:42,810 --> 00:36:45,510 dan onze oudste Griekse handschriften. 614 00:36:45,510 --> 00:36:50,670 De Pesjitta is ergens tussen de tweede en de late vierde eeuw vertaald. 615 00:36:50,670 --> 00:36:55,410 Nu stammen de Griekse handschriften waarin dit gedeelte ontbreekt uit het begin van 616 00:36:55,410 --> 00:37:00,090 de vierde eeuw, dus de Pesjitta zou heel gemakkelijk ouder kunnen zijn 617 00:37:00,090 --> 00:37:01,350 dan die handschriften. 618 00:37:01,350 --> 00:37:05,970 Ze staan ook in de Oudlatijnse vertaling, die ouder is dan de Vulgaat 619 00:37:05,970 --> 00:37:10,350 en dateert van 150 tot 170 na Christus, 620 00:37:10,350 --> 00:37:14,610 gemakkelijk anderhalve eeuw vóór onze vroegste Griekse handschriften 621 00:37:14,610 --> 00:37:16,590 waarin het gedeelte ontbreekt. 622 00:37:16,590 --> 00:37:19,830 Maar de Oudlatijnse vertaling bevat ze daadwerkelijk, 623 00:37:19,830 --> 00:37:24,750 en dat geldt ook voor de Gotische vertaling uit 350 na Christus. 624 00:37:24,750 --> 00:37:27,090 Die bevatten allemaal het lange slot. 625 00:37:27,090 --> 00:37:30,690 Wat ik zeg, is dat dit allemaal verschillende handschriften zijn waarin 626 00:37:30,690 --> 00:37:35,490 het wel staat en die uit dezelfde tijd stammen als, of ouder zijn dan, 627 00:37:35,490 --> 00:37:37,770 de oudste Griekse handschriften. 628 00:37:37,770 --> 00:37:42,630 Dus de Syrische, de Oudlatijnse en de Gotische Bijbels, 629 00:37:42,630 --> 00:37:47,610 die allemaal ongeveer even oud of ouder waren dan de oudste Griekse handschriften, 630 00:37:47,610 --> 00:37:52,230 bevatten allemaal deze verzen alsof ze deel uitmaken van het origineel. 631 00:37:52,230 --> 00:37:57,090 Bovendien citeren kerkvaders uit deze verzen alsof ze oorspronkelijk zijn, 632 00:37:57,090 --> 00:38:01,050 en dat lang voordat deze Griekse handschriften ontstonden. 633 00:38:01,050 --> 00:38:06,030 Irenaeus bijvoorbeeld, van wie iedereen het erover eens is dat hij in 170 na 634 00:38:06,030 --> 00:38:11,070 Christus schreef, citeert uit deze verzen in het lange slot van Marcus. 635 00:38:11,070 --> 00:38:14,610 Ook schreef rond hetzelfde jaar een man die Tatianus 636 00:38:14,610 --> 00:38:17,130 heette een evangeliënharmonie. 637 00:38:17,130 --> 00:38:21,750 Het was de eerste harmonie van de vier evangeliën die ooit geschreven werd, 638 00:38:21,750 --> 00:38:24,690 en hij noemde die het Diatessaron. 639 00:38:24,690 --> 00:38:28,770 Het is een heel beroemd werk en het bestaat nog in zijn geheel. 640 00:38:28,770 --> 00:38:31,770 En toen daarin het evangelie van Marcus werd gebruikt, 641 00:38:31,770 --> 00:38:33,930 werd het lange slot gebruikt. 642 00:38:33,930 --> 00:38:37,110 Nu, dat was in 170 na Christus. 643 00:38:37,110 --> 00:38:41,490 Dat is veel eerder dan onze oudste Griekse handschriften waarin het ontbreekt. 644 00:38:41,490 --> 00:38:46,590 We hebben dus kerkvaders die dat lange slot citeren en gebruiken als een deel van 645 00:38:46,590 --> 00:38:53,610 Marcus, minstens 150 jaar voordat deze oudste, eh, handschriften ontstonden. 646 00:38:53,610 --> 00:38:57,750 En wat dat natuurlijk betekent, is dat Irenaeus en Tatianus nog 647 00:38:57,750 --> 00:39:02,250 oudere handschriften hadden dan de handschriften die tot in onze tijd bewaard 648 00:39:02,250 --> 00:39:06,870 zijn gebleven, en de handschriften die zij hadden, bevatten het lange slot. 649 00:39:06,870 --> 00:39:09,510 Zij leefden bovendien in de tweede eeuw. 650 00:39:09,510 --> 00:39:16,830 In de derde eeuw verwijst Tertullianus in zijn geschriften naar Marcus 16, vers 19. 651 00:39:16,830 --> 00:39:20,250 Dat was in 215 na Christus. 652 00:39:20,250 --> 00:39:26,370 Tertullianus, 215— dat is bijna twee eeuwen vóór— nee, sorry, 653 00:39:26,370 --> 00:39:30,450 bijna één eeuw vóór onze oudste Griekse handschriften. 654 00:39:30,450 --> 00:39:35,490 En dan Hippolytus, een kerkvader, in 235, 655 00:39:35,490 --> 00:39:39,930 nog steeds bijna honderd jaar vóór de oudste Griekse handschriften. 656 00:39:39,930 --> 00:39:45,810 Hippolytus citeert tweemaal uit Marcus 16, vers 18 tot en met 19. 657 00:39:45,810 --> 00:39:49,530 Deze verzen in het lange slot waren dus bekend bij minstens 658 00:39:49,530 --> 00:39:53,190 vier van de kerkvaders in de tweede en derde eeuw. 659 00:39:53,190 --> 00:39:59,550 Maar de Vaticanus en de Sinaiticus, waarin ze ontbreken, dateren uit de vierde eeuw. 660 00:39:59,550 --> 00:40:03,630 Het is dus duidelijk dat deze kerkvaders eerdere versies van 661 00:40:03,630 --> 00:40:06,990 Markus hadden dan de versies waarover wij beschikken. 662 00:40:06,990 --> 00:40:11,550 En de versies die zij hadden, bevatten deze verzen blijkbaar wel. 663 00:40:11,550 --> 00:40:15,450 Dat is een behoorlijk goede reden om ze als geldig te beschouwen. 664 00:40:15,450 --> 00:40:18,990 Nu ga ik verder vanuit de aanname dat ze geldig zijn. 665 00:40:18,990 --> 00:40:23,370 We zullen die verzen dus als een deel van het Evangelie van Markus beschouwen. 666 00:40:23,370 --> 00:40:27,810 Maar ik wilde er ook op wijzen dat er in enkele handschriften nog twee andere 667 00:40:27,810 --> 00:40:30,390 slotteksten van Markus worden aangetroffen. 668 00:40:30,390 --> 00:40:34,830 Na vers 8 is er namelijk ten minste één handschrift waarin dit 669 00:40:34,830 --> 00:40:36,930 korte slot van Markus staat. 670 00:40:36,930 --> 00:40:38,730 Na vers 8 staat er: 671 00:40:38,730 --> 00:40:44,670 Zij brachten alles wat hun opgedragen was kort aan Petrus en zijn metgezellen over. 672 00:40:44,670 --> 00:40:50,610 Daarna zond Jezus Zelf door hen van het oosten tot het westen de heilige en 673 00:40:50,610 --> 00:40:55,470 onvergankelijke boodschap van het eeuwige behoud uit. Amen. 674 00:40:55,470 --> 00:40:59,970 Blijkbaar vond iemand, die de tekst waarschijnlijk maar tot en met vers 8 had, 675 00:40:59,970 --> 00:41:01,830 dat geen passend slot. 676 00:41:01,830 --> 00:41:05,010 Dus daarin rennen de vrouwen niet alleen verbijsterd weg, 677 00:41:05,010 --> 00:41:07,950 maar vertellen ze het uiteindelijk aan Petrus. 678 00:41:07,950 --> 00:41:11,850 Daarna verschijnt Jezus aan hen en zendt Hij hen uit. 679 00:41:11,850 --> 00:41:16,950 Dat slot is niet erg goed betuigd, maar het komt wel voor onder de handschriften. 680 00:41:16,950 --> 00:41:19,770 En er is één handschrift met een middellang slot, 681 00:41:19,770 --> 00:41:23,550 korter dan ons lange slot en langer dan het korte slot. 682 00:41:23,550 --> 00:41:26,670 Dit is slechts in één oud handschrift gevonden. 683 00:41:26,670 --> 00:41:29,730 Het voegt deze verzen na vers 14 toe. 684 00:41:29,730 --> 00:41:34,830 Eerst loopt het door tot vers 14, waar staat — vers 14 zegt: 685 00:41:34,830 --> 00:41:38,970 Later is Hij geopenbaard aan de elf, terwijl zij aanlagen, 686 00:41:38,970 --> 00:41:42,630 en Hij verweet hun hun ongeloof en hardheid van hart, 687 00:41:42,630 --> 00:41:47,850 omdat zij hen niet geloofd hadden die Hem gezien hadden nadat Hij opgewekt was. 688 00:41:47,850 --> 00:41:50,490 Dan voegt dat andere slot hieraan toe: 689 00:41:50,490 --> 00:41:53,070 en ze verontschuldigden zich en zeiden: 690 00:41:53,070 --> 00:41:58,170 deze tijd van wetteloosheid en ongeloof staat onder de macht van satan. 691 00:41:58,170 --> 00:42:02,970 Hij verhindert dat Gods waarheid en kracht de kwade geesten overwinnen. 692 00:42:02,970 --> 00:42:06,210 Laat daarom nu Uw rechtvaardigheid zien. 693 00:42:06,210 --> 00:42:10,170 Dit zeiden ze tegen Christus, en Christus antwoordde hun: 694 00:42:10,170 --> 00:42:13,170 de tijd waarin satan macht heeft, is voorbij, 695 00:42:13,170 --> 00:42:16,650 maar binnenkort zullen er nog andere vreselijke dingen gebeuren. 696 00:42:16,650 --> 00:42:20,370 En ik ben overgeleverd aan de dood voor de mensen die gezondigd hebben, 697 00:42:20,370 --> 00:42:24,090 zodat ze kunnen terugkeren naar de waarheid en niet meer zondigen, 698 00:42:24,090 --> 00:42:25,830 en zodat ze de geestelijke, 699 00:42:25,830 --> 00:42:30,210 onvergankelijke en rechtvaardige heerlijkheid in de hemel kunnen erven. 700 00:42:30,210 --> 00:42:31,650 Einde citaat. 701 00:42:31,650 --> 00:42:35,490 Nu is het duidelijk dat iemand enthousiast werd en die verzen schreef, 702 00:42:35,490 --> 00:42:39,990 maar niet wist hoe hij moest schrijven zoals Jezus of de apostelen spraken. 703 00:42:39,990 --> 00:42:43,470 Ik bedoel, het ligt niet alleen aan de woordkeus. 704 00:42:43,470 --> 00:42:48,690 Het is bloemrijke, bloemrijke taal die totaal niet lijkt op de manier waarop de 705 00:42:48,690 --> 00:42:53,730 discipelen of Jezus in ook maar één van de Evangeliën spraken. 706 00:42:53,730 --> 00:42:57,090 En dan is er ook nog het feit dat dit slot werd geschreven 707 00:42:57,090 --> 00:43:00,150 nadat iemand had besloten dat waar mensen heen gaan, 708 00:43:00,150 --> 00:43:04,830 en waar het evangelie over gaat, is dat mensen naar de hemel kunnen gaan. 709 00:43:04,830 --> 00:43:07,830 Dat vind je beslist niet onderwezen in ook maar 710 00:43:07,830 --> 00:43:10,950 één van de verkondigingen van het evangelie in de Bijbel. 711 00:43:10,950 --> 00:43:13,950 Maar al snel werd dat wel in de kerk onderwezen. 712 00:43:13,950 --> 00:43:16,110 En dat is — er staat: 713 00:43:16,110 --> 00:43:21,150 zodat ze de geestelijke, onvergankelijke en rechtvaardige heerlijkheid in de 714 00:43:21,150 --> 00:43:22,590 hemel kunnen erven. 715 00:43:22,590 --> 00:43:26,730 Alsof dat de laatste woorden van Jezus zouden zijn? Ik denk het niet. 716 00:43:26,730 --> 00:43:31,470 Hoe dan ook, we hebben dus zoiets als vier verschillende mogelijkheden. 717 00:43:31,470 --> 00:43:35,730 We hebben de mogelijkheid om Markus bij vers 8 te laten eindigen. 718 00:43:35,730 --> 00:43:40,290 Dan hebben we de mogelijkheid om na vers 8 een klein stukje toe te voegen, 719 00:43:40,290 --> 00:43:45,210 waarin de vrouwen het aan Petrus vertellen en Jezus hen vervolgens uitzendt. 720 00:43:45,210 --> 00:43:49,410 Dan heb je de mogelijkheid om na vers 14 de verzen toe te voegen 721 00:43:49,410 --> 00:43:51,690 die ik zojuist heb voorgelezen. 722 00:43:51,690 --> 00:43:54,750 En daarnaast hebben we de mogelijkheid van het slot 723 00:43:54,750 --> 00:43:59,790 zoals dat hier in onze Bijbel staat, met twaalf verzen na vers 8. 724 00:43:59,790 --> 00:44:04,410 Nu gelooft bijna niemand dat vers 8 het oorspronkelijke slot is. 725 00:44:04,410 --> 00:44:07,230 Er moet dus een ander slot zijn geweest, 726 00:44:07,230 --> 00:44:11,010 waarvan velen geloven dat het nu verloren is gegaan. 727 00:44:11,010 --> 00:44:13,770 Als we naar de beschikbare slotteksten kijken, 728 00:44:13,770 --> 00:44:17,310 klinkt het lange slot het meest als de rest van de Bijbel. 729 00:44:17,310 --> 00:44:19,530 Ik bedoel, het past wel. 730 00:44:19,530 --> 00:44:23,190 Er kunnen enkele woorden in staan die Markus meestal niet gebruikt, 731 00:44:23,190 --> 00:44:25,770 maar het is niet zo dwaas als de twee andere 732 00:44:25,770 --> 00:44:28,890 kunstmatige slotteksten die mensen hebben bedacht. 733 00:44:28,890 --> 00:44:34,470 En het lange slot wordt door zeer vroege handschriften betuigd. Geen Griekse. 734 00:44:34,470 --> 00:44:38,370 We hebben geen Griekse handschriften die oud genoeg zijn om het daarin 735 00:44:38,370 --> 00:44:39,570 aan te treffen. 736 00:44:39,570 --> 00:44:44,610 Maar kerkvaders in de tweede en derde eeuw hadden het in hun Griekse Bijbels. 737 00:44:44,610 --> 00:44:47,910 Dus ik wil suggereren dat de verzen authentiek zijn. 738 00:44:47,910 --> 00:44:49,590 Niemand weet het zeker. 739 00:44:49,590 --> 00:44:53,190 En trouwens, de vraag of ze wel of niet authentiek zijn, 740 00:44:53,190 --> 00:44:57,810 is bijvoorbeeld geen twistpunt tussen vrijzinnigen en conservatieven. 741 00:44:57,810 --> 00:45:00,990 Veel conservatieven aanvaarden het lange slot niet, 742 00:45:00,990 --> 00:45:03,030 en geen enkele vrijzinnige doet dat. 743 00:45:03,030 --> 00:45:06,930 Maar in het commentaar van John MacArthur was ik bijvoorbeeld verrast toen ik 744 00:45:06,930 --> 00:45:09,990 ontdekte dat hij het lange slot zonder meer afwees. 745 00:45:09,990 --> 00:45:12,510 Hoewel hij zei dat we het niet zeker weten, 746 00:45:12,510 --> 00:45:15,630 gaf hij toch commentaar op de verzen van het lange slot. 747 00:45:15,630 --> 00:45:21,090 Maar hij zei dat het bewijsmateriaal naar zijn oordeel tegen het lange slot pleitte. 748 00:45:21,090 --> 00:45:23,790 Hij voerde echter hetzelfde bewijsmateriaal aan 749 00:45:23,790 --> 00:45:28,050 dat we hier hebben besproken, en ik vind dat gewoon niet overtuigend. 750 00:45:28,050 --> 00:45:30,510 Dus ik aanvaard het lange slot. 751 00:45:30,510 --> 00:45:35,370 Je kunt het wel of niet aanvaarden, maar wij gaan verder en behandelen het 752 00:45:35,370 --> 00:45:37,350 alsof het authentiek is. 753 00:45:37,350 --> 00:45:39,390 Nu zegt vers 9: 754 00:45:39,390 --> 00:45:44,910 En toen Jezus opgestaan was, 's morgens vroeg op de eerste dag van de week, 755 00:45:44,910 --> 00:45:50,910 verscheen Hij eerst aan Maria Magdalena, uit wie Hij zeven demonen uitgedreven had. 756 00:45:50,910 --> 00:45:55,170 Die ging heen en berichtte het aan hen die bij Hem geweest waren, 757 00:45:55,170 --> 00:45:57,270 die treurden en huilden. 758 00:45:57,270 --> 00:46:02,790 En toen die hoorden dat Hij leefde en door haar gezien was, geloofden zij het niet. 759 00:46:02,790 --> 00:46:06,930 Dit zou tot op zekere hoogte behoorlijk goed overeenkomen met het 760 00:46:06,930 --> 00:46:08,730 Evangelie van Johannes. 761 00:46:08,730 --> 00:46:13,650 Bij Johannes is Maria Magdalena de eerste die Hem na Zijn opstanding ziet, 762 00:46:13,650 --> 00:46:15,810 en dat is hier bij Markus ook zo. 763 00:46:15,810 --> 00:46:20,250 En als dit door Markus geschreven is, gaat zij het aan de anderen vertellen. 764 00:46:20,250 --> 00:46:25,170 Welnu, het Evangelie van Johannes vertelt ons in hoofdstuk 20 dat Maria 765 00:46:25,170 --> 00:46:29,550 naar de discipelen, de apostelen, ging en het hun vertelde. 766 00:46:29,550 --> 00:46:32,910 Zij worden hier aangeduid als degenen die bij Hem geweest waren, 767 00:46:32,910 --> 00:46:34,830 terwijl ze rouwden en huilden. 768 00:46:34,830 --> 00:46:38,250 Wanneer er nu in vers 11 staat dat ze haar niet geloofden, 769 00:46:38,250 --> 00:46:41,310 zou dat kunnen verklaren waarom alleen Petrus en Johannes 770 00:46:41,310 --> 00:46:43,410 opsprongen en naar het graf gingen. 771 00:46:43,410 --> 00:46:47,910 De andere discipelen geloofden haar niet, dus bleven ze waar ze waren. 772 00:46:47,910 --> 00:46:50,730 Petrus en Johannes renden naar het graf. 773 00:46:50,730 --> 00:46:55,350 En er wordt ons verteld dat nadat ze het graf gezien hadden, er staat: 774 00:46:55,350 --> 00:46:59,370 Toen ging ook de andere discipel, die het eerst bij het graf gekomen was, 775 00:46:59,370 --> 00:47:02,730 naar binnen, en hij zag het en geloofde. 776 00:47:02,730 --> 00:47:08,430 Maar blijkbaar geloofden de meesten van hen Maria Magdalena nog steeds niet, 777 00:47:08,430 --> 00:47:12,270 zelfs nadat Petrus en Johannes naar het graf waren gegaan. 778 00:47:12,270 --> 00:47:13,530 Vers 12: 779 00:47:13,530 --> 00:47:17,970 En daarna is Hij in een andere gedaante geopenbaard aan twee van hen, 780 00:47:17,970 --> 00:47:20,730 terwijl zij wandelden en naar het veld gingen. 781 00:47:20,730 --> 00:47:23,970 Dat waren natuurlijk de twee mannen op de weg naar Emmaüs. 782 00:47:23,970 --> 00:47:29,610 Dit wordt alleen opgetekend in het Evangelie van Lukas, in Lukas 24, 783 00:47:29,610 --> 00:47:33,150 en dit was eveneens op de zondag van de opstanding. 784 00:47:33,150 --> 00:47:37,350 Deze twee mannen liepen van Jeruzalem naar hun huis in Emmaüs. 785 00:47:37,350 --> 00:47:42,750 Dat was, denk ik, ongeveer twee uur lopen. Vanuit Jeruzalem. 786 00:47:42,750 --> 00:47:47,250 En ze hadden het bericht van de vrouwen dat Jezus was opgestaan al gehoord, 787 00:47:47,250 --> 00:47:49,470 maar ook zij geloofden het niet. 788 00:47:49,470 --> 00:47:54,510 En, en Jezus verscheen aan hen op de weg, maar ze herkenden Hem niet. 789 00:47:54,510 --> 00:47:59,610 En Hij liep met hen mee en gaf hun een soort Bijbelstudie uit het Oude Testament. 790 00:47:59,610 --> 00:48:04,470 Hij sprak over alle oudtestamentische Schriftgedeelten die vervuld waren. 791 00:48:04,470 --> 00:48:09,270 Ze wisten nog steeds niet dat Hij het was, totdat Hij met hen aan tafel ging. 792 00:48:09,270 --> 00:48:12,810 En toen Hij het brood met hen brak, herkenden ze Hem plotseling. 793 00:48:12,810 --> 00:48:15,210 En toen verdween Hij uit hun gezicht. 794 00:48:15,210 --> 00:48:19,110 En ze stonden op en renden helemaal terug naar Jeruzalem, 795 00:48:19,110 --> 00:48:23,130 dezelfde tocht van twee uur die ze zojuist hadden gemaakt. 796 00:48:23,130 --> 00:48:27,570 Ze gingen terug naar Jeruzalem, kwamen daar tegen het vallen van de avond aan 797 00:48:27,570 --> 00:48:31,830 en vertelden de apostelen dat Jezus aan hen verschenen was. 798 00:48:31,830 --> 00:48:34,350 Maar tegen de tijd dat ze daar aankwamen, 799 00:48:34,350 --> 00:48:39,450 was Jezus volgens het Evangelie van Lukas ook aan Petrus verschenen. 800 00:48:39,450 --> 00:48:43,950 Hoe dan ook, dat alles vertelt Lukas over deze twee mannen. 801 00:48:43,950 --> 00:48:47,130 Markus noemt het hier in de verzen 12 en 13. 802 00:48:47,130 --> 00:48:50,250 Hij verscheen aan hen in een andere gedaante. 803 00:48:50,250 --> 00:48:53,010 Dat wil zeggen: ze herkenden Hem niet. 804 00:48:53,010 --> 00:48:55,770 Hij zag er niet uit zoals Hij gewoonlijk deed. 805 00:48:55,770 --> 00:48:58,290 Ook zij gingen het aan de anderen berichten; 806 00:48:58,290 --> 00:49:00,690 maar zij geloofden ook hen niet. 807 00:49:00,690 --> 00:49:03,510 Nu is het vreemd dat ze ook hen niet geloofden. 808 00:49:03,510 --> 00:49:06,510 Want Lukas vertelt ons dat toen zij aankwamen, 809 00:49:06,510 --> 00:49:09,810 toen de twee mannen uit Emmaüs in Jeruzalem aankwamen, 810 00:49:09,810 --> 00:49:13,350 hun werd verteld dat Jezus aan Petrus verschenen was. 811 00:49:13,350 --> 00:49:15,810 Je zou dus denken dat ze het al geloofden, 812 00:49:15,810 --> 00:49:20,010 en toch vertelt Markus ons dat ze ook hen niet geloofden. 813 00:49:20,010 --> 00:49:24,870 Eén ding is zeker: als iemand anders dan Markus dit lange slot geschreven heeft, 814 00:49:24,870 --> 00:49:28,050 dan heeft die persoon zich voor de informatie over dit verhaal 815 00:49:28,050 --> 00:49:30,030 niet op Lukas gebaseerd. 816 00:49:30,030 --> 00:49:32,610 En Lukas is de enige die het vertelt. 817 00:49:32,610 --> 00:49:36,150 In Lukas 24 lezen we over de weg naar Emmaüs, 818 00:49:36,150 --> 00:49:39,690 de twee mannen daar en het gesprek dat Jezus voerde. 819 00:49:39,690 --> 00:49:45,814 En dan staat er in vers 28, dit is Lukas 24:28: 820 00:49:45,814 --> 00:49:48,690 En zij kwamen dicht bij het dorp waar ze naartoe gingen 821 00:49:48,690 --> 00:49:50,730 en Hij deed alsof Hij verder zou gaan. 822 00:49:50,730 --> 00:49:52,470 Nu komt het interessante. 823 00:49:52,470 --> 00:49:58,350 Tot op dat punt stemt het volledig overeen met Markus 16, de verzen 12 en 13. 824 00:49:58,350 --> 00:50:04,350 Maar dan staat er dus dat ze hen bijeengekomen aantroffen en zeiden: 825 00:50:04,350 --> 00:50:08,130 Die zeiden: De Heere is werkelijk opgewekt en is aan Simon verschenen. 826 00:50:08,130 --> 00:50:10,530 Dat wil zeggen: aan Petrus. 827 00:50:10,530 --> 00:50:14,610 Met andere woorden, toen de twee mannen van de weg naar Emmaüs de discipelen 828 00:50:14,610 --> 00:50:19,290 vonden, werden ze door de elf ontvangen met het nieuws dat Jezus was opgestaan 829 00:50:19,290 --> 00:50:21,870 en dat Hij aan Petrus verschenen was. 830 00:50:21,870 --> 00:50:24,390 En daarna vertelden zij hun verhaal. 831 00:50:24,390 --> 00:50:29,490 Maar Markus zegt dat toen ze hun verhaal vertelden, de anderen hen niet geloofden. 832 00:50:29,490 --> 00:50:33,150 Nu zullen we, denk ik, het volgende moeten aannemen, 833 00:50:33,150 --> 00:50:37,230 als we ervan uitgaan dat de verzen van Markus authentiek zijn: 834 00:50:37,230 --> 00:50:40,050 zelfs nadat Jezus aan Petrus verschenen was, 835 00:50:40,050 --> 00:50:43,890 waren er nog steeds mensen zoals Thomas die het niet geloofden. 836 00:50:43,890 --> 00:50:48,150 Bedenk dat Jezus op de avond van de zondag van de opstanding op een bepaald moment 837 00:50:48,150 --> 00:50:50,610 aan tien van de apostelen verscheen. 838 00:50:50,610 --> 00:50:54,030 Judas was dood en Thomas was ergens anders. 839 00:50:54,030 --> 00:50:57,810 De andere tien zagen Jezus allemaal en aten met Hem. 840 00:50:57,810 --> 00:51:02,850 En toch geloofde Thomas hen niet toen hij terugkwam en ze het hem vertelden. 841 00:51:02,850 --> 00:51:07,470 Dus deze twee mannen op de weg naar Emmaüs komen terug in Jeruzalem en vertellen hun 842 00:51:07,470 --> 00:51:11,010 verhaal voordat Jezus daadwerkelijk aan de tien verscheen. 843 00:51:11,010 --> 00:51:13,530 Maar Hij was wel aan Petrus verschenen. 844 00:51:13,530 --> 00:51:16,650 Blijkbaar geloofden sommigen van de tien Petrus ook niet, 845 00:51:16,650 --> 00:51:20,010 en evenmin de twee mannen op de weg naar Emmaüs. 846 00:51:20,010 --> 00:51:21,990 Ze horen een hele reeks berichten. 847 00:51:21,990 --> 00:51:25,290 Ze hebben het van Maria Magdalena gehoord, 848 00:51:25,290 --> 00:51:28,350 inmiddels hebben ze het van de andere vrouwen gehoord, 849 00:51:28,350 --> 00:51:32,910 ze horen het van Petrus en ze horen het van deze twee mannen. 850 00:51:32,910 --> 00:51:35,790 En sommigen geloven het nog steeds niet. 851 00:51:35,790 --> 00:51:40,410 En je zou kunnen zeggen dat het ondenkbaar is dat ze het op dat moment nog niet 852 00:51:40,410 --> 00:51:46,470 geloofden, nadat ze al deze berichten hadden gehoord, waaronder dat van Petrus. 853 00:51:46,470 --> 00:51:49,710 Maar als Thomas nog steeds kon twijfelen nadat alle 854 00:51:49,710 --> 00:51:54,510 tien later die avond tegen hem zeiden dat Jezus aan hen verschenen was, 855 00:51:54,510 --> 00:51:58,710 dan moet de twijfel bij velen wel heel sterk zijn geweest. 856 00:51:58,710 --> 00:52:03,810 Het is duidelijk dat Petrus het op dit punt geloofde en Johannes het geloofde, 857 00:52:03,810 --> 00:52:08,550 en de 2 mannen op de weg naar Emmaüs geloofden, en de vrouwen geloofden. 858 00:52:08,550 --> 00:52:12,090 Maar blijkbaar waren er op dat moment nog ongeveer 8 of 859 00:52:12,090 --> 00:52:17,370 9 van de discipelen die niet geloofden, en daarom moest Jezus hen berispen. 860 00:52:17,370 --> 00:52:21,272 In vers 14, Markus 16:14: 861 00:52:21,272 --> 00:52:25,470 Later is Hij geopenbaard aan de elf, terwijl zij aanlagen, 862 00:52:25,470 --> 00:52:29,250 en Hij verweet hun hun ongeloof en hardheid van hart, 863 00:52:29,250 --> 00:52:34,590 omdat zij hen niet geloofd hadden die Hem gezien hadden nadat Hij opgewekt was. 864 00:52:34,590 --> 00:52:37,230 Laten we eens kijken naar de versie van Lukas. 865 00:52:37,230 --> 00:52:40,050 Wanneer de 2 mannen uit Emmaüs daar aankomen, 866 00:52:40,050 --> 00:52:46,950 vertellen ze hun verhaal in Lukas 24:35, en dan staat er in vers 36: 867 00:52:46,950 --> 00:52:51,570 En toen zij over deze dingen spraken, stond Jezus Zelf in hun midden 868 00:52:51,570 --> 00:52:54,750 en zei tegen hen: Vrede zij u. 869 00:52:54,750 --> 00:52:57,450 Dit is ongetwijfeld waar Markus naar verwijst, 870 00:52:57,450 --> 00:53:00,270 dat Hij hen berispte omdat ze niet geloofden. 871 00:53:00,270 --> 00:53:03,870 En Hij zei tegen hen: Waarom bent u in verwarring 872 00:53:03,870 --> 00:53:07,170 en waarom komen zulke overwegingen op in uw hart? 873 00:53:07,170 --> 00:53:11,130 Nu, Markus vertelt ons dat ze aan tafel zaten toen Hij verscheen, 874 00:53:11,130 --> 00:53:13,290 dus natuurlijk hadden ze daar eten. 875 00:53:13,290 --> 00:53:16,050 Daarom gaven ze Hem een stuk gekookte... 876 00:53:16,050 --> 00:53:22,110 geroosterde vis en wat honingraat, en Hij nam het aan en at het in hun bijzijn. 877 00:53:22,110 --> 00:53:26,730 En verder lezen we niets over Zijn berisping aan hen, hoewel Hij wel zegt: 878 00:53:26,730 --> 00:53:29,010 waarom zijn jullie zo ongerust? 879 00:53:29,010 --> 00:53:30,930 Waarom twijfelen jullie? 880 00:53:30,930 --> 00:53:34,590 En misschien berispte Hij hen op dat moment ook omdat ze de andere 881 00:53:34,590 --> 00:53:38,790 getuigen niet geloofden, al heeft Lukas dat niet opgetekend. 882 00:53:38,790 --> 00:53:43,110 Deze gedeelten van Markus hebben dus eigenlijk meer parallellen met de andere 883 00:53:43,110 --> 00:53:47,070 evangeliën dan veel van de opstandingsverslagen onderling hebben. 884 00:53:47,070 --> 00:53:48,990 En dan vers 15. 885 00:53:48,990 --> 00:53:53,250 Blijkbaar spreekt Hij nog steeds op zondagavond, daar in de bovenzaal, 886 00:53:53,250 --> 00:53:54,810 met deze mannen. 887 00:53:54,810 --> 00:53:57,390 In vers 15 zei Hij tegen hen: 888 00:53:57,390 --> 00:54:01,350 En Hij zei tegen hen: Ga heen in heel de wereld, 889 00:54:01,350 --> 00:54:04,110 predik het Evangelie aan alle schepselen. 890 00:54:04,110 --> 00:54:08,070 Als we aannemen dat dit vers authentiek is, dan heeft dat, 891 00:54:08,070 --> 00:54:10,710 samen met de manier waarop het geformuleerd is, 892 00:54:10,710 --> 00:54:15,870 veel mensen ertoe gebracht te denken dat de waterdoop noodzakelijk is voor behoud. 893 00:54:15,870 --> 00:54:19,830 Het is bijvoorbeeld een van de bewijsteksten van de Kerk van Christus 894 00:54:19,830 --> 00:54:24,330 en van andere groepen die leren dat de waterdoop onmisbaar is voor behoud. 895 00:54:24,330 --> 00:54:26,610 Het is een behoorlijk goede bewijstekst. 896 00:54:26,610 --> 00:54:28,950 Ik bedoel, er staat: 897 00:54:28,950 --> 00:54:32,730 Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, 898 00:54:32,730 --> 00:54:35,790 maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden. 899 00:54:35,790 --> 00:54:40,050 En er zijn nog enkele andere teksten die mensen soms gebruiken om dat te bewijzen, 900 00:54:40,050 --> 00:54:42,330 maar dit is een van de belangrijkste. 901 00:54:42,330 --> 00:54:45,870 Maar Hij stelt natuurlijk degene die gelooft en gedoopt is 902 00:54:45,870 --> 00:54:49,710 en behouden zal worden, tegenover degene die niet gelooft en 903 00:54:49,710 --> 00:54:51,330 veroordeeld zal worden. 904 00:54:51,330 --> 00:54:54,690 Hij zegt dus niet: degene die niet gedoopt is. 905 00:54:54,690 --> 00:54:58,470 Het is duidelijk dat overal waar het evangelie werd gepredikt, 906 00:54:58,470 --> 00:55:00,450 ook de doop werd gepredikt. 907 00:55:00,450 --> 00:55:03,330 En het idee was dat je behouden wordt... 908 00:55:03,330 --> 00:55:08,010 als je behouden wordt, laat je je meteen, ter plekke, dopen. 909 00:55:08,010 --> 00:55:11,790 Zo trad je toe tot de gemeenschap van de geredde gemeente. 910 00:55:11,790 --> 00:55:15,750 Nu geloven de meesten van ons dat de Bijbel leert dat je niet door de 911 00:55:15,750 --> 00:55:17,850 waterdoop, maar door geloof 912 00:55:17,850 --> 00:55:22,710 gerechtvaardigd en van zonde gereinigd wordt, zoals Abraham dat werd, 913 00:55:22,710 --> 00:55:27,630 zoals David dat werd en zoals de misdadiger aan het kruis dat werd. 914 00:55:27,630 --> 00:55:29,610 Geen van deze mannen is ooit gedoopt, 915 00:55:29,610 --> 00:55:33,840 maar ze werden allemaal door geloof gerechtvaardigd. En daarom... 916 00:55:33,840 --> 00:55:38,610 en Paulus geeft aan dat Abrahams rechtvaardiging door geloof, 917 00:55:38,610 --> 00:55:44,010 en die van David, een model is voor onze rechtvaardiging door geloof. 918 00:55:44,010 --> 00:55:46,350 Paulus gebruikt dat voorbeeld van Abraham 919 00:55:46,350 --> 00:55:50,010 steeds als het voorbeeld van onze rechtvaardiging door geloof. 920 00:55:50,010 --> 00:55:52,230 Onze overtuiging zou dus zijn... 921 00:55:52,230 --> 00:55:57,030 de meesten van ons zouden geloven dat het niet de waterdoop is die de zonde 922 00:55:57,030 --> 00:55:59,250 afwast en rechtvaardigt. 923 00:55:59,250 --> 00:56:02,550 De vroege gemeente zou echter geen onderscheid hebben gemaakt, 924 00:56:02,550 --> 00:56:06,690 totdat ze misschien gingen zitten en het leerstellig probeerden uit te leggen. 925 00:56:06,690 --> 00:56:11,610 Maar in wezen liet je je meteen, ter plekke, dopen wanneer je tot geloof kwam. 926 00:56:11,610 --> 00:56:15,330 Zo maakte je de overgang van niet-christen naar christen. 927 00:56:15,330 --> 00:56:16,830 Als er daarom staat: 928 00:56:16,830 --> 00:56:19,890 wie gelooft en gedoopt wordt, zal worden gered. 929 00:56:19,890 --> 00:56:24,390 Dat vertelt ons niet dat een van beide afzonderlijk, of beide samen, 930 00:56:24,390 --> 00:56:27,270 datgene is waardoor iemand behouden wordt. 931 00:56:27,270 --> 00:56:31,830 Het betekent in wezen dat allen die geloofden zich inderdaad lieten dopen, 932 00:56:31,830 --> 00:56:36,450 en dat allen die geloofden en gedoopt waren, inderdaad behouden waren. 933 00:56:36,450 --> 00:56:40,530 Maar wanneer Hij vervolgens zegt wat iemand ervan weerhoudt behouden te 934 00:56:40,530 --> 00:56:42,570 worden, zegt Hij: 935 00:56:42,570 --> 00:56:45,510 wie niet gelooft, zal worden veroordeeld. 936 00:56:45,510 --> 00:56:49,170 Hoewel de doop dus buitengewoon nauw verbonden is met geloof 937 00:56:49,170 --> 00:56:51,510 en een verplichting voor gelovigen is, 938 00:56:51,510 --> 00:56:57,030 lijkt dit vers niet noodzakelijkerwijs te bewijzen dat hij onmisbaar is voor behoud. 939 00:56:57,030 --> 00:57:00,510 Maar hij zou wel onmisbaar zijn voor gehoorzaamheid. 940 00:57:00,510 --> 00:57:05,430 Hij is onmisbaar voor discipelschap en daarom onmisbaar om christen te zijn, 941 00:57:05,430 --> 00:57:07,590 een volgeling van Jezus. 942 00:57:07,590 --> 00:57:10,530 En ik ken geen behoud los daarvan. 943 00:57:10,530 --> 00:57:11,910 Vers 17: 944 00:57:11,910 --> 00:57:16,290 En hen die geloofd zullen hebben, zullen deze tekenen volgen: 945 00:57:16,290 --> 00:57:19,890 in Mijn Naam zullen zij demonen uitdrijven; 946 00:57:19,890 --> 00:57:22,770 in vreemde talen zullen zij spreken; 947 00:57:22,770 --> 00:57:26,910 Nu kunnen we van de meeste van deze verschijnselen zien dat ze in het boek 948 00:57:26,910 --> 00:57:28,770 Handelingen bevestigd worden. 949 00:57:28,770 --> 00:57:33,510 Het spreken in talen vond zeker plaats in Handelingen hoofdstuk 2. 950 00:57:33,510 --> 00:57:36,630 Het vond ook plaats in Handelingen hoofdstuk 10 951 00:57:36,630 --> 00:57:39,270 en in Handelingen hoofdstuk 19. 952 00:57:39,270 --> 00:57:41,250 We hebben in het boek Handelingen dus 953 00:57:41,250 --> 00:57:46,230 ruimschoots bevestiging van mensen die in nieuwe talen spreken. Er staat: 954 00:57:46,230 --> 00:57:48,690 ze zullen demonen verdrijven. 955 00:57:48,690 --> 00:57:51,690 Wel, dat hebben we ook in het boek Handelingen. 956 00:57:51,690 --> 00:57:55,830 We hebben Paulus die demonen uitdrijft uit een meisje in Lystra, 957 00:57:55,830 --> 00:58:00,270 en bij veel mensen in Efeze dreef Paulus demonen uit. 958 00:58:00,270 --> 00:58:04,950 Zelfs door zijn zakdoeken en zijn schorten gingen demonen uit mensen weg. 959 00:58:04,950 --> 00:58:08,070 We mogen waarschijnlijk aannemen dat Petrus en Filippus 960 00:58:08,070 --> 00:58:13,890 en de anderen die het Evangelie predikten, ook demonen uit mensen dreven. 961 00:58:13,890 --> 00:58:15,570 Dat gebeurde dus. 962 00:58:15,570 --> 00:58:20,190 Dus ze zullen demonen uitdrijven en met nieuwe talen spreken. 963 00:58:20,190 --> 00:58:24,090 Helemaal aan het eind daarvan staat in vers 18 ook: 964 00:58:24,090 --> 00:58:28,890 slangen zullen zij oppakken; en als zij iets dodelijks zullen drinken, 965 00:58:28,890 --> 00:58:34,050 zal het hen beslist niet schaden; op zieken zullen zij de handen leggen 966 00:58:34,050 --> 00:58:36,150 en zij zullen gezond worden. 967 00:58:36,150 --> 00:58:42,630 Welnu, daarvan is beslist veel te vinden in het boek Handelingen: veel genezingen. 968 00:58:42,630 --> 00:58:47,430 Maar aan het begin van vers 18 staan nog twee andere dingen in de opsomming. 969 00:58:47,430 --> 00:58:50,910 Een daarvan wordt door één gebeurtenis bevestigd, 970 00:58:50,910 --> 00:58:53,430 namelijk het opnemen van slangen. 971 00:58:53,430 --> 00:58:57,390 Nu klinkt het opnemen van slangen als het hanteren van slangen, 972 00:58:57,390 --> 00:59:01,230 alsof iemand met opzet daadwerkelijk een slang oppakt. 973 00:59:01,230 --> 00:59:06,810 In Handelingen 28 hebben we één voorval waarbij Paulus niet van plan is een slang 974 00:59:06,810 --> 00:59:10,290 op te pakken, maar hout sprokkelt voor een vuur 975 00:59:10,290 --> 00:59:13,530 en door een dodelijke slang in zijn hand wordt gebeten. 976 00:59:13,530 --> 00:59:18,150 En de plaatselijke bevolking van Malta, waar hij zich bevindt, ziet dat. 977 00:59:18,150 --> 00:59:22,290 Hij heeft zich, weet je, na een schipbreuk zojuist vanuit de oceaan 978 00:59:22,290 --> 00:59:23,910 aan land gesleept. 979 00:59:23,910 --> 00:59:27,870 Nu sprokkelen ze hout om een vuur te maken en zich te warmen, 980 00:59:27,870 --> 00:59:30,390 en wordt hij door deze adder gebeten. 981 00:59:30,390 --> 00:59:34,770 En de plaatselijke bevolking zegt: wauw, deze man moet wel een bijzonder 982 00:59:34,770 --> 00:59:36,630 zware misdadiger zijn. 983 00:59:36,630 --> 00:59:40,950 Want hoewel hij aan de storm ontsnapt is, laten de goden hem niet in leven. 984 00:59:40,950 --> 00:59:44,010 Weet je, de slang heeft hem te pakken gekregen. 985 00:59:44,010 --> 00:59:48,150 Maar Paulus schudde de slang gewoon van zich af, het vuur in, 986 00:59:48,150 --> 00:59:51,930 ging verder met zijn werk en merkte er helemaal niets van. 987 00:59:51,930 --> 00:59:54,210 Er staat dat ze hem bleven aankijken, 988 00:59:54,210 --> 00:59:57,390 omdat ze verwachtten dat hij zou opzwellen en sterven. 989 00:59:57,390 --> 01:00:01,290 Maar toen dat niet gebeurde, besloten ze dat hij een god was. 990 01:00:01,290 --> 01:00:04,110 Zo zijn heidenen met hun wispelturigheid. 991 01:00:04,110 --> 01:00:08,610 Eerst dachten ze dat hij een buitengewoon zware misdadiger was en een paar minuten 992 01:00:08,610 --> 01:00:10,890 later dachten ze dat hij een god was. 993 01:00:10,890 --> 01:00:13,830 Maar feit is dat dit het enige geval in de Schrift is 994 01:00:13,830 --> 01:00:17,670 waarvan we weten dat een christen door een dodelijke slang werd gebeten 995 01:00:17,670 --> 01:00:19,890 en daar geen letsel door opliep. 996 01:00:19,890 --> 01:00:23,730 Dat is wat door het opnemen van slangen geïmpliceerd zou worden. 997 01:00:23,730 --> 01:00:26,250 Nu heeft Jezus tijdens Zijn aardse bediening 998 01:00:26,250 --> 01:00:29,850 natuurlijk wel tegen de apostelen gezegd, in Lukas 10: 999 01:00:29,850 --> 01:00:34,890 Zie, Ik geef u de macht om op slangen en schorpioenen te trappen en de macht over 1000 01:00:34,890 --> 01:00:38,970 alle kracht van de vijand; en niets zal u schade toebrengen. 1001 01:00:38,970 --> 01:00:41,970 Dat is vers 19 van Lukas 10. 1002 01:00:41,970 --> 01:00:44,190 Lukas 10:19: 1003 01:00:44,190 --> 01:00:47,010 jullie krijgen macht over slangen en schorpioenen 1004 01:00:47,010 --> 01:00:51,930 en over alle macht van de vijand; niets zal jullie kwaad doen. 1005 01:00:51,930 --> 01:00:56,130 Slangen en schorpioenen staan daar waarschijnlijk symbool voor demonen, 1006 01:00:56,130 --> 01:00:59,790 vooral omdat Hij ze in verband brengt met alle macht van de vijand, 1007 01:00:59,790 --> 01:01:01,530 die satan zou zijn. 1008 01:01:01,530 --> 01:01:04,170 Maar misschien is het ook letterlijk bedoeld. 1009 01:01:04,170 --> 01:01:07,050 Bij Paulus bleek het beslist zo te werken. 1010 01:01:07,050 --> 01:01:11,010 Het kan dus zijn dat we in het boek Handelingen inderdaad bevestiging hebben 1011 01:01:11,010 --> 01:01:12,930 van vier van deze vijf dingen. 1012 01:01:12,930 --> 01:01:16,590 Het ene waarvoor we geen specifieke bevestiging hebben, is: 1013 01:01:16,590 --> 01:01:20,550 als ze iets dodelijks drinken, zal het hun geen kwaad doen. 1014 01:01:20,550 --> 01:01:23,370 Nu zouden we bij het drinken van iets dodelijks 1015 01:01:23,370 --> 01:01:25,710 meestal denken aan het drinken van vergif, 1016 01:01:25,710 --> 01:01:28,830 hoewel het misschien over onhygiënisch water gaat. 1017 01:01:28,830 --> 01:01:32,670 Ik weet zeker dat ze tijdens hun reizen heel vaak op plaatsen kwamen 1018 01:01:32,670 --> 01:01:36,210 zoals je die tegenwoordig in elk derdewereldland aantreft, 1019 01:01:36,210 --> 01:01:38,850 waar het water niet veilig is om te drinken. 1020 01:01:38,850 --> 01:01:42,510 En soms hadden ze misschien geen andere keuze dan water te drinken 1021 01:01:42,510 --> 01:01:44,610 dat eigenlijk niet drinkbaar was. 1022 01:01:44,610 --> 01:01:47,790 Het is niet hygiënisch, maar je moet drinken. 1023 01:01:47,790 --> 01:01:49,530 Je waagt het er maar op. 1024 01:01:49,530 --> 01:01:53,250 Water is in sommige gebieden veilig voor de plaatselijke bevolking, 1025 01:01:53,250 --> 01:01:57,330 maar niet voor buitenstaanders die geen immuniteit hebben opgebouwd. 1026 01:01:57,330 --> 01:02:01,110 Iedereen weet bijvoorbeeld dat veel Amerikanen naar Mexico gaan voor een 1027 01:02:01,110 --> 01:02:05,850 vakantie en daar uiteindelijk amoeben en amoebendysenterie krijgen, 1028 01:02:05,850 --> 01:02:07,710 omdat ze het water drinken. 1029 01:02:07,710 --> 01:02:11,670 De plaatselijke bevolking lijkt er immuniteit tegen te hebben of er geen last 1030 01:02:11,670 --> 01:02:13,050 van te ondervinden. 1031 01:02:13,050 --> 01:02:17,190 Maar vreemdelingen komen erheen en kunnen het water niet veilig drinken. 1032 01:02:17,190 --> 01:02:21,390 Omdat de apostelen rondreisden en overal waar ze kwamen het plaatselijke water 1033 01:02:21,390 --> 01:02:24,990 moesten drinken, is het mogelijk dat het drinken van dodelijke dingen 1034 01:02:24,990 --> 01:02:28,350 naar dat water verwijst en dat er wordt gezegd dat God hen 1035 01:02:28,350 --> 01:02:30,030 daartegen zou beschermen. 1036 01:02:30,030 --> 01:02:33,030 Maar blijkbaar gold dat niet zonder uitzondering. 1037 01:02:33,030 --> 01:02:36,930 Geen van deze dingen geldt trouwens zonder uitzondering. 1038 01:02:36,930 --> 01:02:40,830 Er wordt niet gezegd dat alle gelovigen deze dingen zullen doen. 1039 01:02:40,830 --> 01:02:44,130 Het is niet verplicht dat alle christenen slangen opnemen of 1040 01:02:44,130 --> 01:02:48,810 dodelijke dingen drinken, alleen maar om te laten zien dat ze geloof hebben. 1041 01:02:48,810 --> 01:02:50,010 Er staat: 1042 01:02:50,010 --> 01:02:54,030 En hen die geloofd zullen hebben, zullen deze tekenen volgen: 1043 01:02:54,030 --> 01:02:56,850 in Mijn Naam zullen zij demonen uitdrijven; 1044 01:02:56,850 --> 01:02:59,430 in vreemde talen zullen zij spreken; 1045 01:02:59,430 --> 01:03:03,090 Er staat niet dat deze tekenen allen zullen volgen die geloven, 1046 01:03:03,090 --> 01:03:08,370 alsof ieder mens die gelooft al deze dingen zal doen, zoals demonen uitdrijven, 1047 01:03:08,370 --> 01:03:12,870 zieken de handen opleggen, in talen spreken en al deze dingen doen. 1048 01:03:12,870 --> 01:03:16,410 Er staat eenvoudig: degenen die geloven. 1049 01:03:16,410 --> 01:03:18,390 Hij heeft zojuist gezegd: 1050 01:03:18,390 --> 01:03:22,410 Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, 1051 01:03:22,410 --> 01:03:25,770 maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden. 1052 01:03:25,770 --> 01:03:29,070 Kijk, Hij heeft het over de prediking van het Evangelie 1053 01:03:29,070 --> 01:03:31,290 en over mensen die behouden worden. 1054 01:03:31,290 --> 01:03:34,050 En nu heb je een gemeenschap van gelovigen. 1055 01:03:34,050 --> 01:03:37,350 In die gemeenschap heb je dus mensen die geloven. 1056 01:03:37,350 --> 01:03:40,530 Nu zullen er tekenen zijn die met de stichting van deze 1057 01:03:40,530 --> 01:03:43,170 gemeenschappen van gelovigen gepaard gaan. 1058 01:03:43,170 --> 01:03:47,790 Waar je mensen aantreft die geloven, zul je bepaalde tekenen aantreffen die het 1059 01:03:47,790 --> 01:03:50,250 door hen gepredikte Evangelie bevestigen. 1060 01:03:50,250 --> 01:03:52,890 Sommigen zullen demonen uitdrijven. 1061 01:03:52,890 --> 01:03:55,170 Sommigen zullen zieken genezen. 1062 01:03:55,170 --> 01:03:58,050 Sommigen zullen met nieuwe talen spreken. 1063 01:03:58,050 --> 01:04:03,030 En dit lijkt overeen te komen met Paulus’ opvatting van de gaven van de Geest 1064 01:04:03,030 --> 01:04:05,670 in 1 Korinthe 12, waar hij zei: 1065 01:04:05,670 --> 01:04:10,050 Aan de een wordt de gave van krachten gegeven, aan een ander profetie, 1066 01:04:10,050 --> 01:04:15,330 aan een ander allerlei talen en aan weer een ander de uitleg van talen. 1067 01:04:15,330 --> 01:04:19,890 Dit zegt dus niet dat iedereen die gelovig is al deze dingen zal doen. 1068 01:04:19,890 --> 01:04:25,050 Er staat zelfs niet eens dat iedereen die gelovig is één van deze dingen zal doen. 1069 01:04:25,050 --> 01:04:28,530 Niet iedere gelovige drijft demonen uit mensen. 1070 01:04:28,530 --> 01:04:33,210 Nu zouden we kunnen zeggen dat ze dat wel kunnen, maar dat is een andere kwestie. 1071 01:04:33,210 --> 01:04:35,430 Niet iedere gelovige doet het. 1072 01:04:35,430 --> 01:04:39,210 Niet iedere gelovige drijft demonen uit mensen. 1073 01:04:39,210 --> 01:04:43,710 Blijkbaar spreekt ook niet iedere gelovige in tongen. We weten het... 1074 01:04:43,710 --> 01:04:46,950 ik ken veel gelovigen die niet in tongen spreken. 1075 01:04:46,950 --> 01:04:51,750 Nu zeggen de United Pentecostals dat je in tongen moet spreken om te bewijzen dat je 1076 01:04:51,750 --> 01:04:53,850 met de Heilige Geest bent gedoopt. 1077 01:04:53,850 --> 01:04:58,350 Maar hier staat niet dat deze tekenen degenen zullen volgen die met de Heilige 1078 01:04:58,350 --> 01:04:59,850 Geest zijn gedoopt. 1079 01:04:59,850 --> 01:05:03,030 Er staat dus: degenen die geloven. 1080 01:05:03,030 --> 01:05:06,210 Als dit spreken in tongen werkelijk als een 1081 01:05:06,210 --> 01:05:10,290 universeel teken van iets wordt gegeven, is het niet het teken dat iemand met de 1082 01:05:10,290 --> 01:05:13,650 Geest is gedoopt, maar dat iemand behouden is. 1083 01:05:13,650 --> 01:05:18,150 En daarom zouden de United Pentecostals van hen allemaal het meest consequent 1084 01:05:18,150 --> 01:05:23,070 zijn, want de UPC's geloven inderdaad dat je in tongen moet spreken om 1085 01:05:23,070 --> 01:05:24,030 behouden te worden. 1086 01:05:24,030 --> 01:05:27,510 Dat beperkt het aantal mensen dat behouden is natuurlijk tot 1087 01:05:27,510 --> 01:05:30,090 pinkstergelovigen en charismatischen. 1088 01:05:30,090 --> 01:05:33,030 Maar volgens mij wordt hier het volgende gezegd: 1089 01:05:33,030 --> 01:05:37,230 overal waar het evangelie wordt gepredikt, zullen er tekenen volgen om het 1090 01:05:37,230 --> 01:05:38,970 Woord te bevestigen. 1091 01:05:38,970 --> 01:05:42,810 En dat is precies wat we ook in het laatste vers zullen lezen. 1092 01:05:42,810 --> 01:05:46,470 Het betekent niet dat iedereen die gelooft al deze dingen zal doen, 1093 01:05:46,470 --> 01:05:48,450 of zelfs maar één ervan. 1094 01:05:48,450 --> 01:05:53,130 Want iedereen heeft een gave, maar dat kan een andere gave zijn dan de gaven 1095 01:05:53,130 --> 01:05:54,570 in deze lijst. 1096 01:05:54,570 --> 01:05:58,650 Dit is een selectie, net zoals de lijsten van de gaven van de Geest bij 1097 01:05:58,650 --> 01:06:00,630 Paulus selecties zijn. 1098 01:06:00,630 --> 01:06:05,250 Nergens in de Bijbel staat een volledige lijst van de gaven van de Geest. 1099 01:06:05,250 --> 01:06:09,990 Maar Paulus geeft een gedeeltelijke lijst in 1 Korinthe 12. 1100 01:06:09,990 --> 01:06:13,290 Hij geeft nog een gedeeltelijke lijst in Romeinen 12. 1101 01:06:13,290 --> 01:06:16,950 Hij geeft nog een gedeeltelijke lijst in Efeze 4. 1102 01:06:16,950 --> 01:06:20,490 En dit zou zoiets zijn als een gedeeltelijke lijst van de 1103 01:06:20,490 --> 01:06:24,390 bovennatuurlijke verschijnselen die christenen zullen vergezellen. 1104 01:06:24,390 --> 01:06:28,710 Niet iedere christen afzonderlijk, maar de gelovigen als groep. 1105 01:06:28,710 --> 01:06:31,470 Onder hen zullen dit soort tekenen voorkomen. 1106 01:06:31,470 --> 01:06:32,850 Vers 19: 1107 01:06:32,850 --> 01:06:36,510 De Heere dan is, nadat Hij tot hen gesproken had, 1108 01:06:36,510 --> 01:06:40,770 opgenomen in de hemel en heeft Zich gezet aan de rechter hand van God, 1109 01:06:40,770 --> 01:06:43,110 maar zij gingen overal heen om te prediken, 1110 01:06:43,110 --> 01:06:48,510 en de Heere werkte mee en bevestigde het Woord door de tekenen die erop volgden. 1111 01:06:48,510 --> 01:06:49,470 Amen. 1112 01:06:49,470 --> 01:06:54,570 Ze predikten dus, en God werkte met hen mee, Jezus werkte met hen mee, 1113 01:06:54,570 --> 01:06:59,610 en Hij bevestigde hun woorden door tekenen te geven die hun prediking vergezelden. 1114 01:06:59,610 --> 01:07:03,570 Er staat dat Hij werd opgenomen in de hemel en aan de rechterhand van 1115 01:07:03,570 --> 01:07:05,070 God ging zitten. 1116 01:07:05,070 --> 01:07:10,590 Nu zagen ze Hem niet aan de rechterhand van God gaan zitten, dus hoe wisten zij... 1117 01:07:10,590 --> 01:07:12,210 hoe weet Markus dat? 1118 01:07:12,210 --> 01:07:16,710 Ik bedoel, zij konden getuigen dat ze Hem in de wolken omhoog zagen gaan 1119 01:07:16,710 --> 01:07:18,390 en zagen verdwijnen. 1120 01:07:18,390 --> 01:07:23,130 Maar hoe konden ze getuigen dat Hij aan de rechterhand van God ging zitten? 1121 01:07:23,130 --> 01:07:25,110 Hoe konden ze dat weten? 1122 01:07:25,110 --> 01:07:29,970 Wel, ze wisten het uit de Schrift, omdat ze wisten dat een van hun favoriete verzen 1123 01:07:29,970 --> 01:07:34,110 in de Bijbel Psalm 110, vers 1 is. 1124 01:07:34,110 --> 01:07:37,770 De reden dat ik weet dat dit een van hun favoriete verzen is, 1125 01:07:37,770 --> 01:07:42,930 is dat ze het vaker citeerden dan enig ander vers in het Oude Testament. 1126 01:07:42,930 --> 01:07:46,950 De schrijvers van het Nieuwe Testament citeerden Psalm 110 1127 01:07:46,950 --> 01:07:50,250 vaker dan enig ander hoofdstuk in het Oude Testament. 1128 01:07:50,250 --> 01:07:52,470 En het eerste vers daarvan luidt: 1129 01:07:52,470 --> 01:07:54,450 Een psalm van David. 1130 01:07:54,450 --> 01:07:59,070 De HEERE heeft tot mijn Heere gesproken: Zit aan Mijn rechterhand, 1131 01:07:59,070 --> 01:08:03,870 totdat Ik Uw vijanden gemaakt zal hebben tot een voetbank voor Uw voeten. 1132 01:08:03,870 --> 01:08:07,170 De discipelen begrepen dat die profetie bij de hemelvaart van 1133 01:08:07,170 --> 01:08:08,730 Christus was vervuld. 1134 01:08:08,730 --> 01:08:12,030 Daarom konden ze afleiden: toen Hij naar de hemel ging, 1135 01:08:12,030 --> 01:08:16,590 ging Hij aan de rechterhand van God zitten, precies zoals er staat. 1136 01:08:16,590 --> 01:08:18,810 In Psalm 110 zei God: 1137 01:08:18,810 --> 01:08:21,870 ga aan Mijn rechterhand zitten totdat Jij— 1138 01:08:21,870 --> 01:08:24,750 totdat Ik Je vijanden tot Je voetbank maak. 1139 01:08:24,750 --> 01:08:28,110 Dus ongetwijfeld wisten Petrus en de apostelen, 1140 01:08:28,110 --> 01:08:31,650 voornamelijk op grond van Psalm 110, vers 1, 1141 01:08:31,650 --> 01:08:35,130 wat er gebeurde toen Jezus door de wolken heen uit hun zicht verdween. 1142 01:08:35,130 --> 01:08:38,970 Toen Hij aan de andere kant kwam, ging Hij aan de rechterhand van God zitten. 1143 01:08:38,970 --> 01:08:43,290 Ze zouden dit natuurlijk ook uit Daniël, hoofdstuk 7, kunnen hebben afgeleid. 1144 01:08:43,290 --> 01:08:47,670 Daar zag Daniël in hoofdstuk 7, vers 13 en 14: 1145 01:08:47,670 --> 01:08:52,170 Ik keek toe in de nachtvisioenen, en zie, er kwam met de wolken van de hemel 1146 01:08:52,170 --> 01:08:54,150 Iemand als een Mensenzoon. 1147 01:08:54,150 --> 01:08:59,490 Hij kwam tot de Oude van dagen en men deed Hem voor Zijn aangezicht naderbij komen. 1148 01:08:59,490 --> 01:09:04,530 Hem werd gegeven heerschappij, eer en koningschap, en alle volken, 1149 01:09:04,530 --> 01:09:07,350 natiën en talen moesten Hem vereren. 1150 01:09:07,350 --> 01:09:10,170 Zijn heerschappij is een eeuwige heerschappij, 1151 01:09:10,170 --> 01:09:15,090 die Hem niet ontnomen zal worden, en Zijn koningschap zal niet te gronde gaan. 1152 01:09:15,090 --> 01:09:17,850 Dat wil zeggen dat Hij de hemel binnenging, 1153 01:09:17,850 --> 01:09:22,170 een Koninkrijk ontving en dat Hem een Koninkrijk werd gegeven. 1154 01:09:22,170 --> 01:09:24,990 Hij ging dus op de troon zitten, enzovoort. 1155 01:09:24,990 --> 01:09:29,310 Toen Jezus de hemel binnenging, werd Hij dus op de troon gezet. 1156 01:09:29,310 --> 01:09:31,890 Dat is wat de apostelen hierover leerden. 1157 01:09:31,890 --> 01:09:34,650 Daarna gingen de apostelen overal prediken, 1158 01:09:34,650 --> 01:09:38,910 en God bevestigde hun woorden met de tekenen die erop volgden. 1159 01:09:38,910 --> 01:09:41,790 Het boek Handelingen geeft er een behoorlijk goed verslag van 1160 01:09:41,790 --> 01:09:43,350 dat dit gebeurde. 1161 01:09:43,350 --> 01:09:47,490 Trouwens, er was nog een andere manier waarop ze bevestiging konden krijgen dat 1162 01:09:47,490 --> 01:09:50,130 Jezus aan de rechterhand van God was. 1163 01:09:50,130 --> 01:09:52,770 Toen Stefanus werd gestenigd, zei hij: 1164 01:09:52,770 --> 01:09:58,350 En hij zei: Zie, ik zie de hemelen geopend en de Zoon des mensen, 1165 01:09:58,350 --> 01:10:00,870 staande aan de rechter hand van God. 1166 01:10:00,870 --> 01:10:02,970 Staand, niet zittend. 1167 01:10:02,970 --> 01:10:06,450 Maar blijkbaar zouden ze hebben begrepen dat Jezus bij die gelegenheid 1168 01:10:06,450 --> 01:10:11,010 waarschijnlijk alleen maar was opgestaan om Stefanus in de hemel te ontvangen, 1169 01:10:11,010 --> 01:10:14,730 en dat Jezus normaal gesproken aan de rechterhand van God zat. 1170 01:10:14,730 --> 01:10:19,350 De schrijver van Hebreeën maakt daar beslist een belangrijk punt van. 1171 01:10:19,350 --> 01:10:22,530 Hij zegt in Hebreeën 10 over Jezus dat: 1172 01:10:22,530 --> 01:10:26,430 Nadat Hij voor altijd één offer voor de zonden gebracht had, 1173 01:10:26,430 --> 01:10:29,190 ging Hij aan de rechterhand van God zitten. 1174 01:10:29,190 --> 01:10:32,730 Daar wacht Hij totdat Zijn vijanden tot een voetbank voor Zijn 1175 01:10:32,730 --> 01:10:34,470 voeten gemaakt zijn. 1176 01:10:34,470 --> 01:10:39,090 Zo brengen deze verzen het Evangelie van Markus dus tot een einde. 1177 01:10:39,090 --> 01:10:42,570 Het is een veel passender einde dan vers 8 biedt. 1178 01:10:42,570 --> 01:10:47,190 En toegegeven, het is een einde dat een christen die Markus niet was, 1179 01:10:47,190 --> 01:10:50,070 geschreven zou kunnen hebben met behulp van de verschillende 1180 01:10:50,070 --> 01:10:52,890 verslagen uit de rest van de evangeliën. 1181 01:10:52,890 --> 01:10:57,150 De eerste informatie die in vers 9 tot en met 11 wordt gegeven, 1182 01:10:57,150 --> 01:11:01,410 komt beslist bijna rechtstreeks uit het Evangelie van Johannes. 1183 01:11:01,410 --> 01:11:06,390 Vervolgens komen de volgende verzen bijna rechtstreeks uit het Evangelie van Lukas. 1184 01:11:06,390 --> 01:11:11,430 Maar de Grote Opdracht zoals die hier wordt gegeven, komt alleen in Markus voor. 1185 01:11:11,430 --> 01:11:14,910 Die is in geen van de andere evangeliën te vinden. 1186 01:11:14,910 --> 01:11:18,510 En dus vormt dit blijkbaar een onafhankelijke bevestiging van 1187 01:11:18,510 --> 01:11:20,490 sommige van deze verslagen. 1188 01:11:20,490 --> 01:11:23,730 Ik aanvaard die verzen in elk geval als authentiek, 1189 01:11:23,730 --> 01:11:27,750 en ik geloof dat dit de juiste manier is om ermee om te gaan. 1190 01:11:27,750 --> 01:11:31,590 Goed, daarmee zijn we aan het einde gekomen van onze studie van het 1191 01:11:31,590 --> 01:11:32,550 Evangelie van Markus.