1
00:00:02,010 --> 00:00:04,350
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,350 --> 00:00:10,170
Deze keer behandelen we Mattheüs
11, vers 12 tot en met vers 15.

3
00:00:10,170 --> 00:00:15,090
De afgelopen paar bijeenkomsten hebben
we gekeken naar wat Jezus over Johannes

4
00:00:15,090 --> 00:00:16,470
de Doper zei.

5
00:00:16,470 --> 00:00:21,090
Dit betoog over Johannes de
Doper staat in Mattheüs 11.

6
00:00:21,090 --> 00:00:26,490
We werken ons zo langzaam door Mattheüs
heen als naar mijn gevoel nodig is,

7
00:00:26,490 --> 00:00:30,150
waarbij we gewoonlijk maar een
paar verzen tegelijk behandelen.

8
00:00:30,150 --> 00:00:35,790
Dit is, geloof ik, onze vijfde bijeenkomst
over de eerste negentien verzen

9
00:00:35,790 --> 00:00:37,530
van Mattheüs 11.

10
00:00:37,530 --> 00:00:40,830
Daar bespreekt Jezus het
belang van Johannes de Doper,

11
00:00:40,830 --> 00:00:45,870
nadat Johannes vanuit de gevangenis enkele
boodschappers naar Jezus had gestuurd om

12
00:00:45,870 --> 00:00:48,330
Hem naar Zijn bediening te vragen.

13
00:00:48,330 --> 00:00:52,350
Jezus liet via die boodschappers
een antwoord aan hem overbrengen

14
00:00:52,350 --> 00:00:55,470
en begon daarna de
omstanders toe te spreken.

15
00:00:55,470 --> 00:01:00,930
Jezus zei in wezen dat Johannes geen
gewone godsdienstige leider was.

16
00:01:00,930 --> 00:01:05,010
Hij was niet als een riet dat door
de wind heen en weer wordt bewogen.

17
00:01:05,010 --> 00:01:07,290
Hij droeg geen fraaie kleren.

18
00:01:07,290 --> 00:01:09,750
Hij bevond zich juist in de woestijn.

19
00:01:09,750 --> 00:01:14,370
Hij was een profeet, en Israël
had al eerder profeten gekend.

20
00:01:14,370 --> 00:01:17,910
Maar Hij zei dat Johannes
meer was dan een profeet.

21
00:01:17,910 --> 00:01:20,910
Dat wil zeggen dat hij het
eigenlijk verdiende een

22
00:01:20,910 --> 00:01:24,150
hogere rang te hebben
dan een gewone profeet.

23
00:01:24,150 --> 00:01:27,810
De reden daarvoor is dat
hij de ultieme profeet was.

24
00:01:27,810 --> 00:01:32,970
De profeten van het Oude Testament hadden
voorzegd dat het Koninkrijk van God op

25
00:01:32,970 --> 00:01:34,470
een dag zou komen.

26
00:01:34,470 --> 00:01:38,670
Maar Johannes de Doper had het voorrecht
erop te wijzen dat het Koninkrijk van

27
00:01:38,670 --> 00:01:40,170
God nabij was.

28
00:01:40,170 --> 00:01:43,530
Het stond op het punt door de
Messias gevestigd te worden,

29
00:01:43,530 --> 00:01:46,470
al zou dat niet noodzakelijk
zichtbaar gebeuren.

30
00:01:46,470 --> 00:01:48,990
Hij wees Jezus aan als die Messias.

31
00:01:48,990 --> 00:01:54,390
Jezus zei dat dit Johannes tot de grootste
van de profeten maakte, hoewel Hij zei:

32
00:01:54,390 --> 00:01:59,190
Voorwaar, Ik zeg u: Onder hen
die uit vrouwen geboren zijn,

33
00:01:59,190 --> 00:02:02,850
is niemand opgestaan die groter
is dan Johannes de Doper;

34
00:02:02,850 --> 00:02:07,590
maar wie de minste is in het Koninkrijk
der hemelen, is groter dan hij.

35
00:02:07,590 --> 00:02:12,150
Daarmee bedoelde Hij volgens mij dat
degenen die in het nieuwe verbond leven,

36
00:02:12,150 --> 00:02:14,670
degenen die volgelingen van Jezus zijn,

37
00:02:14,670 --> 00:02:18,030
een nog grotere boodschap
hebben dan Johannes had.

38
00:02:18,030 --> 00:02:22,590
Zijn boodschap was verhevener dan die
van de profeten van het Oude Testament,

39
00:02:22,590 --> 00:02:24,150
omdat hij kon zeggen:

40
00:02:24,150 --> 00:02:29,310
en zei: Bekeer u, want het Koninkrijk
der hemelen is nabijgekomen.

41
00:02:29,310 --> 00:02:30,810
Dat konden zij niet.

42
00:02:30,810 --> 00:02:36,810
Maar de burger van het Koninkrijk van God
kan zeggen: ‘Het is hier. Het is gekomen.

43
00:02:36,810 --> 00:02:38,850
Het Koninkrijk is er nu.

44
00:02:38,850 --> 00:02:41,250
Je hoeft er alleen nog
maar binnen te gaan.’

45
00:02:41,250 --> 00:02:45,210
Jezus wees er vervolgens op dat
Johannes niet alleen een profeet was,

46
00:02:45,210 --> 00:02:48,990
maar ook het onderwerp van
profetie uit het Oude Testament.

47
00:02:48,990 --> 00:02:53,850
Dat wil zeggen: zoals de profeten
de komst van Jezus voorzegden,

48
00:02:53,850 --> 00:02:57,210
zo voorzegden zij ook de
komst van Johannes de Doper.

49
00:02:57,210 --> 00:02:59,010
Zo belangrijk was hij.

50
00:02:59,010 --> 00:03:01,830
Behalve Jezus worden er
in het Oude Testament

51
00:03:01,830 --> 00:03:06,330
maar heel weinig specifieke personen
genoemd van wie de profeten zeiden dat

52
00:03:06,330 --> 00:03:07,770
ze zouden komen.

53
00:03:07,770 --> 00:03:11,250
Wanneer je bij de profeten
leest over iemand die zal komen,

54
00:03:11,250 --> 00:03:16,230
gaat het vrijwel altijd om een
profetie over de Messias, over Jezus.

55
00:03:16,230 --> 00:03:20,250
Maar er was minstens één andere
persoon die door minstens

56
00:03:20,250 --> 00:03:24,330
twee van de profeten werd voorzegd,
en dat was Johannes de Doper.

57
00:03:24,330 --> 00:03:28,050
Jesaja voorzegde hem, hoewel
Jezus dat hier niet noemt.

58
00:03:28,050 --> 00:03:30,570
Het wordt elders in de Schrift genoemd.

59
00:03:30,570 --> 00:03:33,810
Dat stond in Jesaja 40, waar hij zegt:

60
00:03:33,810 --> 00:03:38,670
Een stem van iemand die roept in de
woestijn: Bereid de weg van de HEERE,

61
00:03:38,670 --> 00:03:42,630
maak recht in de wildernis een
gebaande weg voor onze God.

62
00:03:42,630 --> 00:03:45,930
Johannes de Doper haalde
juist die Schrifttekst aan

63
00:03:45,930 --> 00:03:47,910
met betrekking tot zichzelf.

64
00:03:47,910 --> 00:03:51,930
We weten dus dat Jesaja over
Johannes de Doper sprak.

65
00:03:51,930 --> 00:03:56,790
Jezus verwijst naar twee plaatsen in
Maleachi waar Johannes werd voorzegd.

66
00:03:56,790 --> 00:04:04,050
In Mattheüs 11:10 citeert Hij een
passage uit Maleachi 3:1. Hij zegt:

67
00:04:04,050 --> 00:04:07,350
Want hij is het over wie
geschreven staat: Zie,

68
00:04:07,350 --> 00:04:13,290
Ik zend Mijn engel voor Uw aangezicht,
die voor U uit Uw weg gereed zal maken.

69
00:04:13,290 --> 00:04:15,150
Daarmee bedoelt Hij Johannes.

70
00:04:15,150 --> 00:04:20,430
Dat is een citaat uit Maleachi 3:1 en
het verwijst naar Johannes de Doper,

71
00:04:20,430 --> 00:04:25,170
de boodschapper van God die vóór de
Messias was gekomen om de weg te bereiden

72
00:04:25,170 --> 00:04:27,570
voor de verschijning van de Messias.

73
00:04:27,570 --> 00:04:31,950
Jezus zei dat Johannes nog een
andere passage in Maleachi vervulde.

74
00:04:31,950 --> 00:04:38,430
Hoewel Jezus de passage zelf niet citeert,
zinspeelt Hij er in vers 14 op. Hij zei:

75
00:04:38,430 --> 00:04:42,690
En als u het wilt aannemen:
hij is Elia, die komen zou.

76
00:04:42,690 --> 00:04:48,090
Die woorden, ‘Elia die komen zou’,
betekenen natuurlijk de voorzegde Elia,

77
00:04:48,090 --> 00:04:51,030
degene van wie men
verwachtte dat hij zou komen.

78
00:04:51,030 --> 00:04:53,970
De reden dat sommigen
verwachtten dat Elia zou komen,

79
00:04:53,970 --> 00:04:57,570
is dat Maleachi had
voorzegd dat Elia zou komen.

80
00:04:57,570 --> 00:05:01,770
Die passage staat in Maleachi 4:5 en 6.

81
00:05:01,770 --> 00:05:06,450
Jezus zegt dus dat de Joden Elia
verwachtten op grond van de voorzegging in

82
00:05:06,450 --> 00:05:12,030
Maleachi 4:5 en 6, en dat Johannes
de vervulling daarvan was.

83
00:05:12,030 --> 00:05:14,610
Hij was die Elia die komen zou.

84
00:05:14,610 --> 00:05:20,370
Jezus maakt dus duidelijk dat de
voorzeggingen van Maleachi in Maleachi 3:1

85
00:05:20,370 --> 00:05:25,290
en Maleachi 4:5 en 6 in
Johannes vervuld werden.

86
00:05:25,290 --> 00:05:27,330
Dit roept een klein probleem op.

87
00:05:27,330 --> 00:05:30,210
In Johannes 1 lezen we
namelijk over Johannes

88
00:05:30,210 --> 00:05:34,530
de Doper aan het begin van zijn bediening,
toen hij nog maar net de aandacht

89
00:05:34,530 --> 00:05:35,790
begon te trekken.

90
00:05:35,790 --> 00:05:40,770
Hij wekte enige nieuwsgierigheid bij
de leiders van de Joden in Jeruzalem.

91
00:05:40,770 --> 00:05:44,970
Zij stuurden boodschappers naar Johannes
de Doper om hem te vragen wie hij

92
00:05:44,970 --> 00:05:46,710
in hemelsnaam was.

93
00:05:46,710 --> 00:05:50,430
In Johannes 1:21 vroegen ze hem:

94
00:05:50,430 --> 00:05:52,770
En zij vroegen hem: Wat dan?

95
00:05:52,770 --> 00:05:54,210
Bent u Elia?

96
00:05:54,210 --> 00:05:56,670
En hij zei: Ik ben het niet.

97
00:05:56,670 --> 00:05:58,230
Bent u de Profeet?

98
00:05:58,230 --> 00:06:00,630
En hij antwoordde: Nee.

99
00:06:00,630 --> 00:06:01,710
Hij zei:

100
00:06:01,710 --> 00:06:03,090
Dat ben ik niet.

101
00:06:03,090 --> 00:06:06,870
Dit heeft voor sommige mensen
behoorlijk wat problemen veroorzaakt.

102
00:06:06,870 --> 00:06:11,130
Johannes werd namelijk gevraagd
of hij Elia was, en hij zei:

103
00:06:11,130 --> 00:06:12,450
Dat ben ik niet.

104
00:06:12,450 --> 00:06:15,150
Maar Jezus zei tegen Zijn luisteraars:

105
00:06:15,150 --> 00:06:18,690
Als jullie ervoor
openstaan, is Johannes Elia.

106
00:06:18,690 --> 00:06:22,530
Hoe moeten we deze twee dingen met
elkaar in overeenstemming brengen?

107
00:06:22,530 --> 00:06:27,810
Vergiste Johannes zich over zichzelf,
of vergiste Jezus Zich over Johannes?

108
00:06:27,810 --> 00:06:31,050
Wat moeten we met deze schijnbare
tegenstrijdigheid doen?

109
00:06:31,050 --> 00:06:36,030
Zoals ik het begrijp, zit het zo: de
schriftgeleerden geloofden dat Elia,

110
00:06:36,030 --> 00:06:38,310
de persoon uit het Oude Testament,

111
00:06:38,310 --> 00:06:41,970
zou terugkomen voordat
de messiaanse tijd begon.

112
00:06:41,970 --> 00:06:46,230
En dat was wat de overpriesters en
de Farizeeën in gedachten hadden

113
00:06:46,230 --> 00:06:49,770
toen ze tegen Johannes
zeiden: ‘Ben jij Elia?’

114
00:06:49,770 --> 00:06:55,710
Met andere woorden: ‘Ben jij die Tisbiet
die leefde in de tijd van Izebel en Achab,

115
00:06:55,710 --> 00:06:57,390
en ben je nu terug?

116
00:06:57,390 --> 00:07:00,150
Ben je teruggekomen zoals
wij hebben verwacht?

117
00:07:00,150 --> 00:07:05,790
Ben jij Elia, de Elia die in een vurige
wagen in een wervelwind omhoogging?’

118
00:07:05,790 --> 00:07:10,530
Als Johannes daar een eerlijk antwoord
op wilde geven, moest hij zeggen: ‘Nee,

119
00:07:10,530 --> 00:07:11,790
dat ben ik niet.

120
00:07:11,790 --> 00:07:13,350
Ik ben die man niet.

121
00:07:13,350 --> 00:07:15,270
Ik ben een andere man.’

122
00:07:15,270 --> 00:07:17,910
Johannes was inderdaad een andere man.

123
00:07:17,910 --> 00:07:20,430
Hij was niet Elia de Tisbiet.

124
00:07:20,430 --> 00:07:22,710
Johannes kwam niet uit Tisbe.

125
00:07:22,710 --> 00:07:26,130
Hij leefde niet in de
tijd van Izebel en Achab.

126
00:07:26,130 --> 00:07:28,110
Hij was niet die Elia.

127
00:07:28,110 --> 00:07:32,970
Maar het probleem ontstaat doordat de
Joden dachten dat Maleachi met zijn

128
00:07:32,970 --> 00:07:36,870
voorspelling van de komst van
Elia bedoelde dat de historische

129
00:07:36,870 --> 00:07:39,150
Elia opnieuw zou terugkomen.

130
00:07:39,150 --> 00:07:41,610
Dat is niet wat Maleachi bedoelde.

131
00:07:41,610 --> 00:07:44,970
Volgens Jezus bedoelde
Maleachi iets anders.

132
00:07:44,970 --> 00:07:48,510
Maar de Joden namen dit
heel letterlijk en zeiden:

133
00:07:48,510 --> 00:07:53,370
‘Maleachi heeft gezegd dat Elia
komt, dus zal het Elia zijn.

134
00:07:53,370 --> 00:07:55,530
Meer valt er niet over te zeggen.’

135
00:07:55,530 --> 00:07:59,550
Ze hadden echter moeten opmerken
dat de profeten ook vaak over de

136
00:07:59,550 --> 00:08:02,310
Messias spraken door Hem David te noemen.

137
00:08:02,310 --> 00:08:05,430
Jeremia deed dat, en Ezechiël ook.

138
00:08:05,430 --> 00:08:10,950
In sommige profetieën over de Messias
gebruikten ze voor Hem de naam David.

139
00:08:10,950 --> 00:08:11,970
Waarom?

140
00:08:11,970 --> 00:08:15,870
Jezus heette niet David,
hoewel Hij van David afstamde.

141
00:08:15,870 --> 00:08:19,770
Ik denk dat de profeten Jezus in
enkele gevallen David noemden,

142
00:08:19,770 --> 00:08:22,530
ten eerste omdat God
hun niet had geopenbaard

143
00:08:22,530 --> 00:08:27,390
wat Zijn werkelijke naam zou zijn, en
ten tweede omdat de historische David

144
00:08:27,390 --> 00:08:29,430
een type van de Messias was.

145
00:08:29,430 --> 00:08:32,910
Dat wil zeggen dat er dingen
in Davids leven waren die

146
00:08:32,910 --> 00:08:36,570
doelbewust vooruitwezen naar
de loopbaan van de Messias,

147
00:08:36,570 --> 00:08:40,290
en daarom werd de naam
David aan Hem verbonden.

148
00:08:40,290 --> 00:08:44,610
De tweede David, het antitype
van David, zou komen.

149
00:08:44,610 --> 00:08:48,570
Dus als we Hem dan toch iets moeten
noemen en we Zijn naam niet kennen,

150
00:08:48,570 --> 00:08:50,730
laten we Hem dan David noemen.

151
00:08:50,730 --> 00:08:55,470
Dat is wat God de profeten bij sommige
gelegenheden over Jezus liet schrijven.

152
00:08:55,470 --> 00:09:01,050
Je vindt dit in Ezechiël 34
en opnieuw in Ezechiël 37.

153
00:09:01,050 --> 00:09:04,710
Ook Jeremia gebruikte bij sommige
gelegenheden de naam David

154
00:09:04,710 --> 00:09:07,110
om over de Messias te spreken.

155
00:09:07,110 --> 00:09:11,250
Evenzo was aan Maleachi niet
geopenbaard wat de naam van Johannes

156
00:09:11,250 --> 00:09:12,690
de Doper zou zijn.

157
00:09:12,690 --> 00:09:16,470
Maar Elia uit het Oude
Testament was een type, of een

158
00:09:16,470 --> 00:09:18,870
voorafschaduwing, van Johannes.

159
00:09:18,870 --> 00:09:21,450
Johannes leek heel sterk op Elia.

160
00:09:21,450 --> 00:09:23,850
Hij kleedde zich als Elia.

161
00:09:23,850 --> 00:09:28,050
Blijkbaar had hij net als Elia
een nazireeërgelofte afgelegd.

162
00:09:28,050 --> 00:09:32,550
Hij leefde in de woestijn, zoals
Elia een groot deel van de tijd deed.

163
00:09:32,550 --> 00:09:38,070
Hij had een boodschap waarin hij het volk
tot bekering opriep, zoals Elia dat deed.

164
00:09:38,070 --> 00:09:41,550
Er was veel aan Johannes
dat heel sterk op Elia leek.

165
00:09:41,550 --> 00:09:46,230
De engel die in Lukas 1 aan de vader
van Johannes verscheen voordat Johannes

166
00:09:46,230 --> 00:09:52,110
geboren was, vertelde Zacharias zelfs
dat Johannes geboren zou worden. Hij zei:

167
00:09:52,110 --> 00:09:56,310
En hij zal voor Hem uit gaan in
de geest en de kracht van Elia,

168
00:09:56,310 --> 00:10:00,090
om het hart van de vaderen te
bekeren tot de kinderen en de

169
00:10:00,090 --> 00:10:03,510
ongehoorzamen tot de bedachtzaamheid
van de rechtvaardigen,

170
00:10:03,510 --> 00:10:07,410
om voor de Heere een toegerust
volk gereed te maken.

171
00:10:07,410 --> 00:10:13,110
Met andere woorden, de engel zinspeelde
op Maleachi’s profetie over Elia

172
00:10:13,110 --> 00:10:18,150
en zei dat deze Johannes in de
geest en kracht van Elia zou komen.

173
00:10:18,150 --> 00:10:22,770
Het betekent niet dat hij een reïncarnatie
van de oudtestamentische figuur was.

174
00:10:22,770 --> 00:10:26,910
Het betekent dat hij als de
geestelijke Elia zou komen.

175
00:10:26,910 --> 00:10:31,830
Dat wil zeggen: als de geestelijke
vervulling, het geestelijke antitype,

176
00:10:31,830 --> 00:10:34,950
net zoals Jezus de geestelijke David was.

177
00:10:34,950 --> 00:10:39,090
David was het type;
Jezus was het antitype.

178
00:10:39,090 --> 00:10:43,050
Elia was het type;
Johannes was het antitype.

179
00:10:43,050 --> 00:10:47,070
Dit zijn theologische woorden,
voor het geval je ze niet kent.

180
00:10:47,070 --> 00:10:52,530
Een type betekent een patroon: iets in
het Oude Testament dat een patroon of

181
00:10:52,530 --> 00:10:56,850
voorafschaduwing geeft van iets
geestelijks in het Nieuwe Testament.

182
00:10:56,850 --> 00:11:00,810
Het woord antitype verwijst naar
datgene in het Nieuwe Testament

183
00:11:00,810 --> 00:11:04,230
wat op die manier door het
type werd voorafgeschaduwd.

184
00:11:04,230 --> 00:11:08,010
We hebben dus Jezus,
het antitype van David.

185
00:11:08,010 --> 00:11:10,890
We hebben Johannes als
het antitype van Elia,

186
00:11:10,890 --> 00:11:14,550
omdat Elia de profeet is
die hem voorafschaduwde.

187
00:11:14,550 --> 00:11:19,530
Maleachi verwees in hoofdstuk 4 naar
hem als Elia, en de engel deed dat ook.

188
00:11:19,530 --> 00:11:21,810
De engel zei over Johannes:

189
00:11:21,810 --> 00:11:25,770
En hij zal voor Hem uit gaan in
de geest en de kracht van Elia,

190
00:11:25,770 --> 00:11:29,430
om het hart van de vaderen te
bekeren tot de kinderen en de

191
00:11:29,430 --> 00:11:32,790
ongehoorzamen tot de bedachtzaamheid
van de rechtvaardigen,

192
00:11:32,790 --> 00:11:36,450
om voor de Heere een toegerust
volk gereed te maken.

193
00:11:36,450 --> 00:11:40,170
Met andere woorden, hij komt als
de geestelijke vervulling van de

194
00:11:40,170 --> 00:11:42,030
profetie over Elia.

195
00:11:42,030 --> 00:11:43,650
Hij was Elia niet.

196
00:11:43,650 --> 00:11:49,110
Toen hem dus werd gevraagd: ‘Ben jij
Elia?’, antwoordde hij terecht: ‘Nee,

197
00:11:49,110 --> 00:11:50,430
dat ben ik niet.’

198
00:11:50,430 --> 00:11:53,550
Hij wist heel goed wat de
Joden daarmee bedoelden.

199
00:11:53,550 --> 00:11:55,950
Maar Jezus zei tegen de menigte:

200
00:11:55,950 --> 00:12:00,810
En als u het wilt aannemen:
hij is Elia, die komen zou.

201
00:12:00,810 --> 00:12:04,410
Die zinsnede, ‘als je bereid
bent het aan te nemen’,

202
00:12:04,410 --> 00:12:06,810
zegt volgens mij ontzettend veel.

203
00:12:06,810 --> 00:12:12,270
Want Hij zegt dat Johannes, objectief
gesproken, werkelijk niet Elia is,

204
00:12:12,270 --> 00:12:15,630
behalve voor hen die bereid
zijn het aan te nemen,

205
00:12:15,630 --> 00:12:18,930
voor hen die in staat
zijn het aan te nemen.

206
00:12:18,930 --> 00:12:23,190
En niet iedereen zou dit begrijpen
of in staat zijn het aan te nemen.

207
00:12:23,190 --> 00:12:26,550
Wat bedoelt Hij met in
staat zijn het aan te nemen?

208
00:12:26,550 --> 00:12:30,510
In 1 Korinthe 2 vers 14
zei de apostel Paulus:

209
00:12:30,510 --> 00:12:34,890
Maar de natuurlijke mens neemt de
dingen van de Geest van God niet aan,

210
00:12:34,890 --> 00:12:36,810
want ze zijn dwaasheid voor hem.

211
00:12:36,810 --> 00:12:41,670
Hij kan ze ook niet leren kennen,
omdat ze geestelijk beoordeeld worden.

212
00:12:41,670 --> 00:12:45,210
Als iets een geestelijke
werkelijkheid van de Geest van God is,

213
00:12:45,210 --> 00:12:48,030
kan de natuurlijke mens dat niet aannemen.

214
00:12:48,030 --> 00:12:50,010
Het is dwaasheid voor hem.

215
00:12:50,010 --> 00:12:53,310
Deze dingen moeten geestelijk
onderscheiden worden,

216
00:12:53,310 --> 00:12:57,930
en alleen degenen die tot geestelijk
onderscheidingsvermogen in staat zijn,

217
00:12:57,930 --> 00:13:01,470
kunnen deze dingen van de
Geest van God aannemen.

218
00:13:01,470 --> 00:13:07,350
Zoals ik Jezus begrijp, zegt Hij dit: de
natuurlijke Jood, de natuurlijke mens,

219
00:13:07,350 --> 00:13:11,250
de rabbi, de schriftgeleerde
die de Geest van God niet had

220
00:13:11,250 --> 00:13:16,410
en geen geestelijk mens was, kon
onmogelijk aannemen wat Jezus op het punt

221
00:13:16,410 --> 00:13:17,610
stond te zeggen.

222
00:13:17,610 --> 00:13:21,750
Want de natuurlijke mens kan de
dingen van de Geest niet aannemen.

223
00:13:21,750 --> 00:13:24,750
De natuurlijke mens zou
Maleachi lezen en zeggen:

224
00:13:24,750 --> 00:13:29,610
Zie, Ik zend tot u de profeet Elia,
voordat de dag van de HEERE komt,

225
00:13:29,610 --> 00:13:32,611
die grote en ontzagwekkende dag .

226
00:13:32,611 --> 00:13:35,790
Dat is de natuurlijke
manier om het te begrijpen.

227
00:13:35,790 --> 00:13:38,250
Maar Jezus begreep het anders.

228
00:13:38,250 --> 00:13:43,770
Jezus begreep die profetie als iets wat
geestelijk vervuld zou worden: niet Elia,

229
00:13:43,770 --> 00:13:48,270
maar een andere man die komt
in de geest en kracht van Elia.

230
00:13:48,270 --> 00:13:52,590
Dat is een geestelijke waarheid,
en niet iedereen kan die aannemen.

231
00:13:52,590 --> 00:13:57,150
De natuurlijke mens kan de dingen
van de Geest van God niet aannemen.

232
00:13:57,150 --> 00:14:01,770
Maar als je het kunt aannemen, zei
Jezus, dan kun je het aannemen.

233
00:14:01,770 --> 00:14:04,530
Het is waar voor degenen
die het kunnen vatten.

234
00:14:04,530 --> 00:14:08,910
Het is waar voor degenen die de Geest van
God hebben en de dingen van de Geest van

235
00:14:08,910 --> 00:14:10,650
God kunnen aannemen.

236
00:14:10,650 --> 00:14:14,970
Ik geloof dat Jezus ons hier vertelt dat
een geestelijk mens op een andere manier

237
00:14:14,970 --> 00:14:20,190
naar profetie moet kijken dan een mens
die niet geestelijk is, die natuurlijk is.

238
00:14:20,190 --> 00:14:23,730
Want profetie is geïnspireerd
door de Geest van God.

239
00:14:23,730 --> 00:14:27,930
De dingen waarover de profeet sprak,
zijn dingen van de Geest van God,

240
00:14:27,930 --> 00:14:30,750
en de natuurlijke mens
kan die niet aannemen.

241
00:14:30,750 --> 00:14:34,470
Dat is een van de redenen waarom
zoveel Joodse leiders Jezus

242
00:14:34,470 --> 00:14:36,690
niet als de Messias konden herkennen.

243
00:14:36,690 --> 00:14:41,070
Hij was het onderwerp van veel
profetieën, en zij kenden de profetieën,

244
00:14:41,070 --> 00:14:42,930
maar ze begrepen die niet goed.

245
00:14:42,930 --> 00:14:45,450
Toen de profeten zeiden dat Hij zou komen

246
00:14:45,450 --> 00:14:48,210
en de Israëlieten van
hun vijanden zou redden,

247
00:14:48,210 --> 00:14:53,730
vatten zij dat op in natuurlijke zin:
Hij zal komen en de Romeinen verdrijven.

248
00:14:53,730 --> 00:14:56,130
Maar het was in geestelijke zin bedoeld.

249
00:14:56,130 --> 00:15:00,630
Dat weten we omdat de engel in
Mattheüs hoofdstuk 1 tegen Jozef zei:

250
00:15:00,630 --> 00:15:05,070
en zij zal een Zoon baren, en
u zult Hem de naam Jezus geven,

251
00:15:05,070 --> 00:15:08,370
want Hij zal Zijn volk
zalig maken van hun zonden.

252
00:15:08,370 --> 00:15:12,090
De bevrijding die Hij bracht, was
geen bevrijding van de Romeinen,

253
00:15:12,090 --> 00:15:16,950
de lichamelijke onderdrukkers, maar van de
geestelijke onderdrukking door de zonde.

254
00:15:16,950 --> 00:15:21,030
De bevrijding van de Messias was
niet lichamelijk en geopolitiek.

255
00:15:21,030 --> 00:15:23,010
Zijn bevrijding was geestelijk.

256
00:15:23,010 --> 00:15:27,030
Maar omdat de Farizeeën en de
rabbi’s strikte literalisten waren,

257
00:15:27,030 --> 00:15:30,090
konden zij het geestelijke niet aannemen.

258
00:15:30,090 --> 00:15:33,210
Daarom vatten zij alles
op natuurlijke wijze op.

259
00:15:33,210 --> 00:15:35,670
Jezus zegt dat het zo niet werkt.

260
00:15:35,670 --> 00:15:38,910
Je zult het niet begrijpen.
Je zult het missen.

261
00:15:38,910 --> 00:15:44,370
Johannes kwam in de geest van Elia, en in
die zin is hij de geestelijke vervulling.

262
00:15:44,370 --> 00:15:46,290
En dat is de vervulling.

263
00:15:46,290 --> 00:15:51,090
Zoals Jezus de enige vervulling is
van de profetieën over de Messias,

264
00:15:51,090 --> 00:15:55,410
zo is Johannes de enige vervulling
van de profetie over Elia.

265
00:15:55,410 --> 00:16:00,390
Jezus zei dat hij de Elia is die
zou komen, als je het kunt aannemen.

266
00:16:00,390 --> 00:16:05,070
Wat ik opper, is dat Jezus een
hermeneutisch principe onderwijst.

267
00:16:05,070 --> 00:16:07,290
Wat is een hermeneutisch principe?

268
00:16:07,290 --> 00:16:11,610
Het woord hermeneutiek betekent de
wetenschap van de interpretatie.

269
00:16:11,610 --> 00:16:15,870
Een hermeneutisch principe is een
regel die je toepast met het doel

270
00:16:15,870 --> 00:16:17,670
iets te interpreteren.

271
00:16:17,670 --> 00:16:21,450
Hoe moeten we de profetieën van
het Oude Testament interpreteren?

272
00:16:21,450 --> 00:16:25,170
In de Schrift worden hermeneutische
principes onderwezen.

273
00:16:25,170 --> 00:16:28,110
Een principe dat veel
christenen graag volgen,

274
00:16:28,110 --> 00:16:31,170
is wat zij een letterlijke
hermeneutiek noemen.

275
00:16:31,170 --> 00:16:35,670
Veel christenen zeggen dat we een
letterlijke hermeneutiek moeten hanteren,

276
00:16:35,670 --> 00:16:38,430
omdat we anders geen
recht doen aan de Schrift.

277
00:16:38,430 --> 00:16:42,690
Ik zou zeggen dat als God alleen
een letterlijke betekenis bedoelde,

278
00:16:42,690 --> 00:16:47,970
een letterlijke hermeneutiek de manier
zou zijn om recht te doen aan de Schrift.

279
00:16:47,970 --> 00:16:51,990
Maar wat als God een geestelijke
betekenis in gedachten had?

280
00:16:51,990 --> 00:16:55,110
Wat als Hij dingen in
natuurlijke bewoordingen zei,

281
00:16:55,110 --> 00:16:59,070
maar bedoelde dat ze in geestelijke
zin vervuld zouden worden?

282
00:16:59,070 --> 00:17:03,270
Dan zou die zogenaamde letterlijke
hermeneutiek niet echt werken

283
00:17:03,270 --> 00:17:06,270
en de waarheid niet werkelijk
aan het licht brengen.

284
00:17:06,270 --> 00:17:11,670
Is het je weleens opgevallen
dat in Lukas 24:45 staat

285
00:17:11,670 --> 00:17:17,850
dat Jezus na Zijn opstanding uit de dood
Zijn discipelen ontmoette? Er staat:

286
00:17:17,850 --> 00:17:22,350
Toen opende Hij hun verstand
zodat zij de Schriften begrepen.

287
00:17:22,350 --> 00:17:24,150
Waarom moest Hij dat doen?

288
00:17:24,150 --> 00:17:27,870
Waarom konden ze niet gewoon naar
de rabbi’s gaan en hen vragen

289
00:17:27,870 --> 00:17:29,790
wat de Schriften betekenden?

290
00:17:29,790 --> 00:17:35,430
Daar was een heel goede reden voor: de
rabbi’s wisten niet wat ze betekenden.

291
00:17:35,430 --> 00:17:39,510
De rabbi’s waren grote geleerden
en hadden veel gestudeerd,

292
00:17:39,510 --> 00:17:43,770
maar ze waren natuurlijke mensen, en de
natuurlijke mens kan de dingen van de

293
00:17:43,770 --> 00:17:45,810
Geest van God niet aannemen.

294
00:17:45,810 --> 00:17:50,130
Daarom was alles wat de rabbi’s dachten
dat de Schriften betekenden verkeerd,

295
00:17:50,130 --> 00:17:53,010
omdat zij de Geest van God niet hadden.

296
00:17:53,010 --> 00:17:56,190
Jezus gaf Zijn discipelen
wel de Geest van God.

297
00:17:56,190 --> 00:18:01,770
In Johannes 20, vers 22, staat
dat Hij op hen blies en zei:

298
00:18:01,770 --> 00:18:06,870
En nadat Hij dit gezegd had,
blies Hij op hen en zei tegen hen:

299
00:18:06,870 --> 00:18:08,970
Ontvang de Heilige Geest.

300
00:18:08,970 --> 00:18:13,530
Hij opende hun verstand, zodat zij de
Schriften van het Oude Testament op de

301
00:18:13,530 --> 00:18:15,690
juiste manier konden begrijpen.

302
00:18:15,690 --> 00:18:19,530
Dat zou erop wijzen dat de Schriften van
het Oude Testament niet goed begrepen

303
00:18:19,530 --> 00:18:23,130
zouden worden, tenzij
Jezus je verstand opende.

304
00:18:23,130 --> 00:18:28,050
Alleen slim zijn, een Bijbelgeleerde
zijn of goed kunnen lezen

305
00:18:28,050 --> 00:18:30,030
en denken is niet genoeg.

306
00:18:30,030 --> 00:18:32,850
Je hebt de openbaring van Jezus nodig.

307
00:18:32,850 --> 00:18:37,530
Als dat waar is, vertelt het ons iets heel
belangrijks over de Schrift van het Oude

308
00:18:37,530 --> 00:18:41,970
Testament: die heeft een geestelijke
betekenis die alleen door

309
00:18:41,970 --> 00:18:44,070
openbaring toegankelijk is.

310
00:18:44,070 --> 00:18:47,370
Gelukkig opende Jezus het
verstand van Zijn apostelen,

311
00:18:47,370 --> 00:18:51,030
zodat zij die Schrift op de
juiste manier zouden begrijpen.

312
00:18:51,030 --> 00:18:56,010
In de geschriften van het Nieuwe Testament
lezen we precies hoe zij die begrepen.

313
00:18:56,010 --> 00:18:57,630
Mattheüs zegt vaak:

314
00:18:57,630 --> 00:19:00,450
Daarmee ging dat
Schriftwoord in vervulling.

315
00:19:00,450 --> 00:19:03,390
Paulus doet dat ook, en Petrus ook.

316
00:19:03,390 --> 00:19:07,110
Andere schrijvers in de Schriften passen
de Schriften van het Oude Testament

317
00:19:07,110 --> 00:19:09,450
voortdurend op een bepaalde manier toe.

318
00:19:09,450 --> 00:19:13,290
Als je bijvoorbeeld de Schriftplaatsen
opzoekt die Paulus aanhaalt,

319
00:19:13,290 --> 00:19:17,910
en daarna in het Oude Testament de
Schriftplaats opzoekt die hij citeert,

320
00:19:17,910 --> 00:19:21,570
zul je ontdekken dat hij er een
geestelijke uitleg aan geeft

321
00:19:21,570 --> 00:19:24,810
die je er normaal gesproken
niet in zou hebben gezien.

322
00:19:24,810 --> 00:19:27,930
Een goed voorbeeld daarvan: de wet zei:

323
00:19:27,930 --> 00:19:31,590
Een rund mag u niet muilkorven
als hij aan het dorsen is.

324
00:19:31,590 --> 00:19:33,810
Hoe legt een literalist dat uit?

325
00:19:33,810 --> 00:19:37,350
Het betekent dat wanneer je een
os hebt die het graan dorst,

326
00:19:37,350 --> 00:19:39,510
je hem geen muilkorf omdoet.

327
00:19:39,510 --> 00:19:41,670
Dat is de letterlijke betekenis.

328
00:19:41,670 --> 00:19:44,610
Maar wat begreep Paulus dat het betekende?

329
00:19:44,610 --> 00:19:49,410
In 1 Korinthe 9 citeerde hij
die Schriftplaats. Hij zegt:

330
00:19:49,410 --> 00:19:51,930
Bemoeit God Zich soms om de ossen?

331
00:19:51,930 --> 00:19:54,570
Of zegt Hij dit vooral ter wille van ons?

332
00:19:54,570 --> 00:19:57,750
Vervolgens bevestigde hij
dat dit inderdaad zo was.

333
00:19:57,750 --> 00:20:00,990
Hij sprak in feite over
dienaren van het evangelie

334
00:20:00,990 --> 00:20:05,370
die door hun evangeliebediening in
hun levensonderhoud worden voorzien.

335
00:20:05,370 --> 00:20:08,730
Wie zou dat hebben begrepen
door alleen de wet te lezen,

336
00:20:08,730 --> 00:20:12,690
zonder het inzicht van de Geest
van God? Wanneer er staat:

337
00:20:12,690 --> 00:20:17,910
Doe een dorsende os geen muilkorf om, wie
zou dan op het idee zijn gekomen dat dit

338
00:20:17,910 --> 00:20:21,150
niet over ossen gaat, maar over mensen?

339
00:20:21,150 --> 00:20:24,270
Zo zou een literalist,
wanneer de Schrift zegt:

340
00:20:24,270 --> 00:20:27,630
U mag niet ploegen met een
rund en een ezel tegelijk.

341
00:20:27,630 --> 00:20:31,530
dat alleen opvatten als een
regel voor landbouwpraktijken.

342
00:20:31,530 --> 00:20:35,790
Maar de apostel Paulus begreep
het geestelijk. Hij zei:

343
00:20:35,790 --> 00:20:38,550
Vorm geen ongelijk span met ongelovigen,

344
00:20:38,550 --> 00:20:42,270
want wat heeft gerechtigheid
gemeenschappelijk met wetteloosheid,

345
00:20:42,270 --> 00:20:46,050
en welke gemeenschap is er
tussen licht en duisternis?

346
00:20:46,050 --> 00:20:51,030
Voor de Joden was de os een rein
dier en de ezel een onrein dier.

347
00:20:51,030 --> 00:20:55,170
Zet ze allebei onder hetzelfde juk,
en het is alsof je een gelovige

348
00:20:55,170 --> 00:21:00,210
onder hetzelfde juk brengt als een
ongelovige. En dat mag je niet doen.

349
00:21:00,210 --> 00:21:04,230
Paulus begreep het Oude
Testament geestelijk. Waarom?

350
00:21:04,230 --> 00:21:08,850
Omdat hij een apostel was en de Geest
van God hem deze dingen openbaarde.

351
00:21:08,850 --> 00:21:12,990
Wat dit ons duidelijk maakt — en ik denk
dat iedereen die dit bestudeert het zal

352
00:21:12,990 --> 00:21:17,070
ontdekken — is dat de
oudtestamentische Schriftplaatsen,

353
00:21:17,070 --> 00:21:20,670
wanneer ze door de apostelen
werden geciteerd en toegepast,

354
00:21:20,670 --> 00:21:23,970
vaker wel dan niet een
geestelijke betekenis kregen.

355
00:21:23,970 --> 00:21:28,770
Iemand zou niet snel geneigd zijn geweest
ze die betekenis te geven als hij zonder

356
00:21:28,770 --> 00:21:32,430
de Heilige Geest gewoon
het Oude Testament las.

357
00:21:32,430 --> 00:21:37,110
De schriftgeleerden en de Farizeeën
herkenden Johannes niet als Elia.

358
00:21:37,110 --> 00:21:41,310
Ze keken uit naar een
letterlijke Elia. Maar Jezus zei:

359
00:21:41,310 --> 00:21:45,690
En als u het wilt aannemen:
hij is Elia, die komen zou.

360
00:21:45,690 --> 00:21:50,550
Dat wil zeggen dat Jezus het volgende
zegt, als ik Hem vrij mag weergeven:

361
00:21:50,550 --> 00:21:53,490
Als je geestelijke dingen
kunt bevatten, kun je die

362
00:21:53,490 --> 00:21:57,810
profetie in Maleachi over de komst
van Elia geestelijk begrijpen,

363
00:21:57,810 --> 00:22:00,930
en is die in Johannes
in vervulling gegaan.

364
00:22:00,930 --> 00:22:03,570
Johannes sprak de waarheid toen hij zei:

365
00:22:03,570 --> 00:22:08,370
Ik ben Elia niet, want hij bedoelde dat
op de manier waarop zij het hem vroegen:

366
00:22:08,370 --> 00:22:09,870
Ben jij Elia?

367
00:22:09,870 --> 00:22:13,410
Hij wist dat zij de
historische Elia bedoelden.

368
00:22:13,410 --> 00:22:15,630
Nee, die is hij niet.

369
00:22:15,630 --> 00:22:20,430
Maar is hij de vervulling van de
profetie in Maleachi dat Elia zou komen?

370
00:22:20,430 --> 00:22:22,350
Ja, dat is hij.

371
00:22:22,350 --> 00:22:24,330
Hij is die Elia.

372
00:22:24,330 --> 00:22:27,930
Dit vertelt ons heel veel,
niet alleen over Johannes,

373
00:22:27,930 --> 00:22:33,030
maar ook over de manier waarop Jezus
vond dat wij profetie moesten begrijpen.

374
00:22:33,030 --> 00:22:37,050
Ik zou niemand meer willen vertrouwen
dan Jezus als het hierom gaat.

375
00:22:37,050 --> 00:22:39,030
Ik blijf alleen zo lang bij dit punt

376
00:22:39,030 --> 00:22:43,470
stilstaan omdat het naar mijn mening
een zaak is die in de moderne kerk

377
00:22:43,470 --> 00:22:45,510
zeer verkeerd wordt begrepen.

378
00:22:45,510 --> 00:22:47,070
Wij zijn westerlingen.

379
00:22:47,070 --> 00:22:48,510
Wij zijn literalisten.

380
00:22:48,510 --> 00:22:54,090
We denken op een Grieks-Romeinse,
heidense, Europese manier.

381
00:22:54,090 --> 00:22:55,710
Velen van ons doen dat.

382
00:22:55,710 --> 00:22:59,070
Natuurlijk heeft niet iedereen
een Europese achtergrond.

383
00:22:59,070 --> 00:23:03,870
Maar de Amerikaanse cultuur is in
de manier waarop ze met literatuur,

384
00:23:03,870 --> 00:23:09,330
uitdrukkingswijzen, onderwijs
enzovoort omgaat, doorgaans Europees.

385
00:23:09,330 --> 00:23:14,550
Daarom begrijpen wij als mensen uit de
westerse cultuur dingen gewoonlijk op een

386
00:23:14,550 --> 00:23:18,330
literalistische manier,
omdat mensen in onze cultuur

387
00:23:18,330 --> 00:23:20,610
zich op die manier uitdrukken.

388
00:23:20,610 --> 00:23:24,630
Maar we moeten bedenken dat de profeten
van vroeger en degenen die de Schriften

389
00:23:24,630 --> 00:23:27,030
schreven geen westerlingen waren.

390
00:23:27,030 --> 00:23:30,270
Het waren geen Amerikanen.
Het waren Joden.

391
00:23:30,270 --> 00:23:32,910
Dat betekent dat het Aziaten waren.

392
00:23:32,910 --> 00:23:35,190
Het waren mannen uit Azië.

393
00:23:35,190 --> 00:23:36,990
Het waren oosterlingen.

394
00:23:36,990 --> 00:23:39,570
Omdat ze oosterlingen waren, waren ze niet

395
00:23:39,570 --> 00:23:44,550
gebonden aan de manier waarop westerlingen
denken, en zo dachten ze dan ook niet.

396
00:23:44,550 --> 00:23:49,470
De Heilige Geest Zelf koos er niet
voor profeten uit Europa te zenden.

397
00:23:49,470 --> 00:23:53,310
Hij zond profeten uit het
Midden-Oosten, uit Azië.

398
00:23:53,310 --> 00:23:57,150
Daarbij liet Hij hen de waarheid
uitdrukken op manieren die niet

399
00:23:57,150 --> 00:24:01,290
noodzakelijkerwijs de manieren
zijn waarop westerlingen dat doen.

400
00:24:01,290 --> 00:24:05,670
Dat betekent dat wij, die tot
de westerse cultuur behoren,

401
00:24:05,670 --> 00:24:10,170
bij het benaderen van de Schrift
eigenlijk een buitenlands boek benaderen.

402
00:24:10,170 --> 00:24:12,630
Het is door buitenlanders geschreven.

403
00:24:12,630 --> 00:24:16,530
Het is geïnspireerd door de Heilige
Geest, maar de mannen die Hij

404
00:24:16,530 --> 00:24:19,470
gebruikte om Zijn waarheid
tot uitdrukking te brengen,

405
00:24:19,470 --> 00:24:22,230
waren mannen uit een vreemde cultuur.

406
00:24:22,230 --> 00:24:25,110
Zij drukten zich anders
uit dan wij gewend zijn.

407
00:24:25,110 --> 00:24:29,070
Daarom zouden we niet eenvoudigweg
de Bijbel moeten benaderen en zeggen:

408
00:24:29,070 --> 00:24:33,690
„Omdat wij westerlingen alles letterlijk
nemen, doen we recht aan de Bijbel

409
00:24:33,690 --> 00:24:36,210
door hem letterlijk te nemen.”

410
00:24:36,210 --> 00:24:40,650
Het zou wijzer zijn om te zeggen: „We
doen het meest recht aan de Bijbel

411
00:24:40,650 --> 00:24:44,370
door hem te begrijpen zoals de
Heilige Geest bedoelde dat hij

412
00:24:44,370 --> 00:24:46,110
begrepen zou worden.”

413
00:24:46,110 --> 00:24:50,790
Soms legt Jezus, Paulus of iemand
anders in het Nieuwe Testament onder

414
00:24:50,790 --> 00:24:54,990
inspiratie van de Heilige Geest
uit wat een profetie betekende.

415
00:24:54,990 --> 00:24:59,250
Als blijkt dat zij die profetie niet zo
letterlijk opvatten als wij geneigd zijn

416
00:24:59,250 --> 00:25:02,070
te doen, mogen we dat niet negeren.

417
00:25:02,070 --> 00:25:05,910
We moeten ons vernederen en zeggen:
„Soms hebben wij het misschien bij

418
00:25:05,910 --> 00:25:07,470
het verkeerde eind.”

419
00:25:07,470 --> 00:25:12,270
Iets later, in Mattheüs
11, staat in vers 25:

420
00:25:12,270 --> 00:25:17,010
In die tijd antwoordde Jezus
en zei: Ik dank U, Vader,

421
00:25:17,010 --> 00:25:19,290
Heere van de hemel en van de aarde,

422
00:25:19,290 --> 00:25:23,370
dat U deze dingen voor wijzen
en verstandigen verborgen hebt,

423
00:25:23,370 --> 00:25:26,190
en ze aan jonge kinderen hebt geopenbaard.

424
00:25:26,190 --> 00:25:32,070
Met andere woorden, de wijzen, de
Bijbelgeleerden, zagen het over het hoofd.

425
00:25:32,070 --> 00:25:36,570
Net zoals Bijbelgeleerden het tegenwoordig
gemakkelijk over het hoofd zien als ze

426
00:25:36,570 --> 00:25:38,730
geen geestelijke mensen zijn.

427
00:25:38,730 --> 00:25:42,750
Je hoeft trouwens niet geestelijk
te zijn om Bijbelgeleerde te zijn.

428
00:25:42,750 --> 00:25:47,310
Veel Bijbelgeleerden zijn dat niet, en
ook zij kunnen het over het hoofd zien.

429
00:25:47,310 --> 00:25:50,670
Met ‘jonge kinderen’
bedoelt Hij de nederigen:

430
00:25:50,670 --> 00:25:55,530
hen die niet arrogant zijn en zich
als een kind laten onderwijzen.

431
00:25:55,530 --> 00:25:58,410
Zo moeten wij zijn wanneer
we tot de Schriften komen.

432
00:25:58,410 --> 00:26:02,370
We moeten ons laten onderwijzen en de
Heilige Geest ons door de woorden van

433
00:26:02,370 --> 00:26:06,510
Jezus en door de woorden van
de apostelen laten onderwijzen.

434
00:26:06,510 --> 00:26:10,470
Als we op een andere manier komen,
zullen we de boodschap missen.

435
00:26:10,470 --> 00:26:13,830
Dat zal een grote tragedie zijn, want
het is een belangrijke boodschap.