1
00:00:02,070 --> 00:00:04,770
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,770 --> 00:00:11,250
Deze keer behandelen we Mattheüs
11, vers 28 tot en met vers 30.

3
00:00:11,250 --> 00:00:16,950
In Mattheüs 11, de verzen
28, 29 en 30, zei Jezus:

4
00:00:16,950 --> 00:00:22,650
Kom naar Mij toe, allen die vermoeid
en belast zijn, en Ik zal u rust geven.

5
00:00:22,650 --> 00:00:28,410
Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat
Ik zachtmoedig ben en nederig van hart;

6
00:00:28,410 --> 00:00:35,190
en u zult rust vinden voor uw ziel; want
Mijn juk is zacht en Mijn last is licht.

7
00:00:35,190 --> 00:00:37,530
Dit is een zeer bekende passage.

8
00:00:37,530 --> 00:00:41,490
Hij wordt vaak aangehaald in
verband met evangelisatie,

9
00:00:41,490 --> 00:00:47,070
waarbij mensen worden uitgenodigd om naar
voren te komen en Christus aan te nemen.

10
00:00:47,070 --> 00:00:50,310
„Kom naar Mij toe”, zegt Hij, en terecht.

11
00:00:50,310 --> 00:00:54,270
Ik geloof dat deze tekst terecht
op die manier wordt gebruikt.

12
00:00:54,270 --> 00:00:57,990
Ik denk dat het een
evangeliserende uitnodiging is.

13
00:00:57,990 --> 00:01:02,550
Toch denk ik wel dat sommige
elementen van wat Jezus zei doorgaans

14
00:01:02,550 --> 00:01:06,330
niet worden verduidelijkt, of
over het hoofd worden gezien

15
00:01:06,330 --> 00:01:09,990
wanneer mensen worden uitgenodigd
om tot Christus te komen.

16
00:01:09,990 --> 00:01:14,250
Ik wil graag naar deze verzen
kijken, omdat dit de verzen zijn

17
00:01:14,250 --> 00:01:17,790
waar we in onze studie van
Mattheüs aan toe zijn gekomen.

18
00:01:17,790 --> 00:01:22,110
Jezus zei in het voorgaande vers, vers 27:

19
00:01:22,110 --> 00:01:25,230
Alle dingen zijn Mij
overgegeven door Mijn Vader;

20
00:01:25,230 --> 00:01:29,910
en niemand kent de Zoon dan de Vader,
en niemand kent de Vader dan de Zoon,

21
00:01:29,910 --> 00:01:32,850
en hij aan wie de Zoon het wil openbaren.

22
00:01:32,850 --> 00:01:35,190
Dan doet Hij deze uitnodiging:

23
00:01:35,190 --> 00:01:39,450
Kom naar me toe, jullie die
zwoegen en zwaar belast zijn.

24
00:01:39,450 --> 00:01:43,170
Dit heeft uiteraard een
context, en die context is dat

25
00:01:43,170 --> 00:01:47,970
alles door Zijn Vader aan Jezus
is overgegeven. Wat is dat alles?

26
00:01:47,970 --> 00:01:50,670
Wat heeft de Vader aan Jezus overgegeven?

27
00:01:50,670 --> 00:01:54,990
Om te beginnen staat er
in Johannes 5, vers 22,

28
00:01:54,990 --> 00:01:59,310
dat heel het oordeel door de Vader
in de handen van Jezus is gegeven.

29
00:01:59,310 --> 00:02:03,090
Blijkbaar zal op de oordeelsdag niet
de Vader Zelf als Rechter zitten,

30
00:02:03,090 --> 00:02:05,010
maar Jezus Zelf.

31
00:02:05,010 --> 00:02:09,690
Als dat waar is, betekent dat natuurlijk
dat Jezus het hoogste gezag heeft

32
00:02:09,690 --> 00:02:13,050
en dat alle mensen op de
oordeelsdag tegenover Hem

33
00:02:13,050 --> 00:02:15,270
verantwoording zullen moeten afleggen.

34
00:02:15,270 --> 00:02:18,510
Sommige mensen zeggen misschien:
„Daar heb ik geen moeite mee.

35
00:02:18,510 --> 00:02:20,670
Jezus is toch een aardige man?”

36
00:02:20,670 --> 00:02:23,190
Het hangt ervan af hoe
je aardig definieert.

37
00:02:23,190 --> 00:02:25,290
Hij is beslist een goede Herder.

38
00:02:25,290 --> 00:02:28,770
Hij is beslist een volmaakte
Heere en Zaligmaker,

39
00:02:28,770 --> 00:02:31,890
maar dat betekent niet
dat Hij altijd aardig is.

40
00:02:31,890 --> 00:02:36,930
Jezus gaf zelfs aan dat er toorn zal zijn
voor velen die Zijn woorden hebben gehoord

41
00:02:36,930 --> 00:02:38,730
en ze hebben verworpen.

42
00:02:38,730 --> 00:02:43,050
Weet je nog dat Jezus zei dat velen
op die dag tegen Hem zullen zeggen:

43
00:02:43,050 --> 00:02:45,330
Heer, Heer, we hebben—

44
00:02:45,330 --> 00:02:49,530
en dan noemt Hij verschillende dingen
op die zij in Zijn Naam hebben gedaan.

45
00:02:49,530 --> 00:02:51,150
En Hij zal zeggen:

46
00:02:51,150 --> 00:02:55,770
Velen zullen op die dag tegen
Mij zeggen: Heere, Heere,

47
00:02:55,770 --> 00:03:01,530
hebben wij niet in Uw Naam geprofeteerd,
en in Uw Naam demonen uitgedreven,

48
00:03:01,530 --> 00:03:04,350
en in Uw Naam veel krachten gedaan?

49
00:03:04,350 --> 00:03:09,510
Dan zal Ik hun openlijk zeggen: Ik
heb u nooit gekend; ga weg van Mij,

50
00:03:09,510 --> 00:03:11,730
u die de wetteloosheid werkt!

51
00:03:11,730 --> 00:03:16,290
Zo zullen sommige mensen het oordeel
ervaren wanneer Jezus daar is.

52
00:03:16,290 --> 00:03:20,490
Dit oordeel is aan Hem
overgegeven, en dat betekent dat

53
00:03:20,490 --> 00:03:23,070
alle gezag in Zijn handen is gelegd.

54
00:03:23,070 --> 00:03:26,730
Gezag betekent dat Hij het
recht heeft om te bepalen

55
00:03:26,730 --> 00:03:28,770
en het recht heeft om te regeren.

56
00:03:28,770 --> 00:03:32,430
Daarom zullen degenen die het
gezag van Christus verwerpen

57
00:03:32,430 --> 00:03:34,710
en verwerpen wat Hij te zeggen heeft,

58
00:03:34,710 --> 00:03:37,710
volgens wat Jezus leerde
in de problemen komen.

59
00:03:37,710 --> 00:03:38,970
Hij zei:

60
00:03:38,970 --> 00:03:42,150
Niemand kent de Zoon behalve de Vader.

61
00:03:42,150 --> 00:03:47,190
Waarom zei Hij dat? De discipelen hadden
beslist het gevoel dat zij Hem kenden.

62
00:03:47,190 --> 00:03:49,170
Maar ik denk dat deze uitspraak,

63
00:03:49,170 --> 00:03:52,440
Alle dingen zijn Mij
overgegeven door Mijn Vader;

64
00:03:52,440 --> 00:03:58,710
en niemand kent de Zoon dan de Vader,
en niemand kent de Vader dan de Zoon,

65
00:03:58,710 --> 00:04:01,350
en hij aan wie de Zoon het wil openbaren.

66
00:04:01,350 --> 00:04:05,790
ons in feite erg kan
helpen om iets te beseffen.

67
00:04:05,790 --> 00:04:10,230
Velen van ons hebben namelijk het gevoel
dat we alles weten wat er over Jezus

68
00:04:10,230 --> 00:04:11,490
te weten valt.

69
00:04:11,490 --> 00:04:13,410
Onze theologie klopt.

70
00:04:13,410 --> 00:04:17,310
We begrijpen de Drie-eenheid,
of dat denken we tenminste.

71
00:04:17,310 --> 00:04:21,810
We hebben een leer van de menswording
die, voor zover wij het zien,

72
00:04:21,810 --> 00:04:25,110
recht doet aan alle
Schriftteksten daarover.

73
00:04:25,110 --> 00:04:30,570
We denken dat we de wezenlijke natuur
van Christus als God en mens begrijpen.

74
00:04:30,570 --> 00:04:36,390
We hebben deze leer, en daarom zijn we zo
zeker van onszelf dat we zelfs bereid zijn

75
00:04:36,390 --> 00:04:41,010
iedereen die onze opvatting niet
aanhangt een sektelid te noemen.

76
00:04:41,010 --> 00:04:45,690
We zijn bereid mensen ketters
te noemen als zij Christus niet

77
00:04:45,690 --> 00:04:47,910
precies zo zien als wij.

78
00:04:47,910 --> 00:04:53,190
Geloof me, ik geloof wel degelijk dat
er bepaalde ketterse opvattingen over

79
00:04:53,190 --> 00:04:59,250
Christus bestaan die zo slecht zijn dat ze
beslist terecht sektarisch worden genoemd.

80
00:04:59,250 --> 00:05:04,290
Maar wat ik zeg, is dat we onszelf
misschien wijsmaken dat we Jezus beter

81
00:05:04,290 --> 00:05:06,810
begrijpen dan werkelijk het geval is.

82
00:05:06,810 --> 00:05:10,890
Er zijn enkele onbetwistbare
verborgenheden rond Christus.

83
00:05:10,890 --> 00:05:16,710
Zei Paulus dit niet in 1
Timotheüs 3, vers 16? Hij zei:

84
00:05:16,710 --> 00:05:21,270
En buiten alle twijfel, groot is
het geheimenis van de godsvrucht:

85
00:05:21,270 --> 00:05:25,710
God is geopenbaard in het vlees,
is gerechtvaardigd in de Geest,

86
00:05:25,710 --> 00:05:29,490
is verschenen aan engelen, is
gepredikt onder de heidenen,

87
00:05:29,490 --> 00:05:33,690
is geloofd in de wereld, is
opgenomen in heerlijkheid.

88
00:05:33,690 --> 00:05:37,050
De openbaring van God in het
vlees vond natuurlijk plaats in de

89
00:05:37,050 --> 00:05:38,790
persoon van Christus.

90
00:05:38,790 --> 00:05:41,070
Paulus noemde dat een groot geheimenis.

91
00:05:41,070 --> 00:05:44,790
Ik moet bekennen dat ik die verborgenheid
niet zo goed begrijp als ik zou willen,

92
00:05:44,790 --> 00:05:46,530
maar dat verbaast me niet.

93
00:05:46,530 --> 00:05:49,590
Er bestaat niets waarmee
je haar kunt vergelijken.

94
00:05:49,590 --> 00:05:52,110
Wanneer we iets abstracts
proberen uit te leggen,

95
00:05:52,110 --> 00:05:56,430
proberen we altijd iets tastbaars te
vinden waarmee we het kunnen vergelijken.

96
00:05:56,430 --> 00:06:00,690
We zien dit gebeuren wanneer mensen de
Drie-eenheid proberen uit te leggen en

97
00:06:00,690 --> 00:06:04,290
zeggen: „De Drie-eenheid
lijkt een beetje op water.

98
00:06:04,290 --> 00:06:09,870
Dat kan in drie vormen voorkomen:
stoom, vloeibaar water en vast ijs.”

99
00:06:09,870 --> 00:06:13,350
Er wordt ook naar andere soorten
illustraties gezocht om het abstracte

100
00:06:13,350 --> 00:06:15,450
begrip van de Drie-eenheid uit te leggen.

101
00:06:15,450 --> 00:06:18,750
Ik zeg niet dat het volkomen
misplaatst is om dit te doen,

102
00:06:18,750 --> 00:06:22,590
maar we moeten beseffen dat er
voor veel geestelijke dingen geen

103
00:06:22,590 --> 00:06:24,870
tastbare tegenhangers bestaan.

104
00:06:24,870 --> 00:06:29,550
Elke poging om het geestelijke in bepaalde
gevallen uit te leggen aan de hand van

105
00:06:29,550 --> 00:06:32,430
voorbeelden uit de natuur,
zal tekortschieten.

106
00:06:32,430 --> 00:06:36,810
Het is een groot mysterie dat
God geopenbaard is in het vlees.

107
00:06:36,810 --> 00:06:41,070
En dat mysterie betekent dat we het
niet volledig zullen begrijpen door

108
00:06:41,070 --> 00:06:43,830
eenvoudigweg voorbeelden
aan te halen, of door

109
00:06:43,830 --> 00:06:47,910
eenvoudigweg de tekst te lezen
en het Grieks te analyseren.

110
00:06:47,910 --> 00:06:52,650
Jezus zei zelfs dat niemand de Vader
kent en dat niemand de Zoon kent,

111
00:06:52,650 --> 00:06:55,770
waarmee Hij Zichzelf
bedoelde, behalve de Vader.

112
00:06:55,770 --> 00:07:00,570
Ik zou zeggen dat ik Jezus ken, en ik weet
zeker dat veel van onze luisteraars zouden

113
00:07:00,570 --> 00:07:03,090
zeggen dat zij Jezus kennen.

114
00:07:03,090 --> 00:07:06,390
Zelfs in die tijd zouden Petrus, Jakobus,

115
00:07:06,390 --> 00:07:10,530
Johannes en die mannen gezegd
hebben dat zij Jezus kenden.

116
00:07:10,530 --> 00:07:16,350
Maar Jezus zei dat niemand de Zoon kent
behalve de Vader. Wat betekent dat?

117
00:07:16,350 --> 00:07:18,570
Ik geloof dat het betekent dat niemand

118
00:07:18,570 --> 00:07:23,670
werkelijk volledig kan bevatten
wie Jezus is, behalve God Zelf.

119
00:07:23,670 --> 00:07:26,670
Het mysterie van de
menswording was zo groot dat

120
00:07:26,670 --> 00:07:29,730
volgens mij alleen de Vader
het werkelijk begrijpt.

121
00:07:29,730 --> 00:07:33,270
Ik weet niet zeker of
zelfs Jezus het begreep.

122
00:07:33,270 --> 00:07:36,210
Vergeet niet dat Jezus,
toen Hij op aarde was,

123
00:07:36,210 --> 00:07:39,930
zei dat er dingen waren die
de Vader begreep en Hij niet.

124
00:07:39,930 --> 00:07:44,010
Jezus zei dat niemand de Zoon
begrijpt behalve de Vader.

125
00:07:44,010 --> 00:07:47,970
Ik weet niet hoeveel Jezus volledig
begreep van de leer van de menswording

126
00:07:47,970 --> 00:07:50,970
toen Hij hier was, maar
de Vader begreep die wel.

127
00:07:50,970 --> 00:07:55,950
Daarom is er een groot mysterie
rond de vraag wie Jezus is.

128
00:07:55,950 --> 00:08:00,990
En dat zou ons nederiger moeten maken
wanneer we oordelen over mensen die

129
00:08:00,990 --> 00:08:05,310
een andere mening hebben over dit
of dat aspect van de theologie.

130
00:08:05,310 --> 00:08:10,290
Ik zeg niet dat we onbeperkt flexibel
moeten zijn en open moeten staan voor

131
00:08:10,290 --> 00:08:14,610
elk buitensporig, ketters
idee dat zich aandient.

132
00:08:14,610 --> 00:08:19,650
Maar we moeten niet zo zelfgenoegzaam
zijn dat we aannemen dat we meer weten

133
00:08:19,650 --> 00:08:21,390
dan we werkelijk weten.

134
00:08:21,390 --> 00:08:24,750
Ik vermoed dat niemand
volledig begrijpt wat

135
00:08:24,750 --> 00:08:28,050
theologen de hypostatische
vereniging zouden noemen:

136
00:08:28,050 --> 00:08:32,730
de natuur van God en de natuur
van de mens in Christus.

137
00:08:32,730 --> 00:08:37,290
We kunnen er theologische termen voor
bedenken, maar kennen we het werkelijk?

138
00:08:37,290 --> 00:08:38,850
Ik vermoed van niet.

139
00:08:38,850 --> 00:08:43,770
En ik vermoed dat we niet alles over
Hem volledig hoeven te bevatten.

140
00:08:43,770 --> 00:08:45,330
Dat is niet erg.

141
00:08:45,330 --> 00:08:47,910
Mensen kunnen jarenlang
met elkaar getrouwd zijn

142
00:08:47,910 --> 00:08:52,230
en elkaar toch in bepaalde
opzichten mysterieus blijven vinden.

143
00:08:52,230 --> 00:08:56,790
We moeten ons vernederen en erkennen
dat we de Heere misschien op een bepaald

144
00:08:56,790 --> 00:09:00,090
niveau kennen, maar dat we
Hem niet volledig kennen.

145
00:09:00,090 --> 00:09:03,990
Er zijn mysteries rond Hem die
alleen Zijn Vader begrijpt.

146
00:09:03,990 --> 00:09:06,630
Misschien maakt dat het
des te intrigerender.

147
00:09:06,630 --> 00:09:11,730
Maar hier waren Zijn discipelen Hem aan
het leren kennen, en Hij zegt tegen hen:

148
00:09:11,730 --> 00:09:14,550
Niemand kent Mij behalve Mijn Vader.

149
00:09:14,550 --> 00:09:17,970
Volgens mij illustreert dat
dat we Jezus kunnen kennen

150
00:09:17,970 --> 00:09:22,770
zonder alles over Hem te weten, en
toch Zijn discipelen kunnen zijn.

151
00:09:22,770 --> 00:09:26,910
Zijn discipelen begrepen op dat
specifieke moment blijkbaar niet eens

152
00:09:26,910 --> 00:09:28,470
dat Jezus God was.

153
00:09:28,470 --> 00:09:33,450
Ik zeg dat omdat Jezus de storm
op zee tot bedaren bracht.

154
00:09:33,450 --> 00:09:36,270
Weet je nog dat Hij opstond en zei:

155
00:09:36,270 --> 00:09:43,410
En Hij, wakker geworden, bestrafte de wind
en zei tegen de zee: Zwijg, wees stil!

156
00:09:43,410 --> 00:09:47,190
En de wind ging liggen en
er kwam een grote stilte.

157
00:09:47,190 --> 00:09:49,050
en de golven ophielden?

158
00:09:49,050 --> 00:09:52,410
Toen de discipelen dit
zagen gebeuren, zeiden ze:

159
00:09:52,410 --> 00:09:58,290
En zij vreesden met grote vrees en
zeiden tegen elkaar: Wie is Deze toch,

160
00:09:58,290 --> 00:10:02,010
dat zelfs de wind en de
zee Hem gehoorzaam zijn?

161
00:10:02,010 --> 00:10:06,390
Met andere woorden, toen ze Hem de
storm tot bedaren zagen brengen,

162
00:10:06,390 --> 00:10:10,830
beseften ze dat er iets aan Jezus
was wat ze nog niet hadden begrepen.

163
00:10:10,830 --> 00:10:14,250
Natuurlijk was Hij God, maar
blijkbaar hadden ze dat tot dat

164
00:10:14,250 --> 00:10:15,990
moment niet begrepen.

165
00:10:15,990 --> 00:10:18,630
En misschien begrepen ze
het zelfs toen nog niet.

166
00:10:18,630 --> 00:10:23,430
Het mysterie van wie Jezus was, begon
geleidelijk tot hen door te dringen.

167
00:10:23,430 --> 00:10:26,910
En toch verhinderde dat hen
niet ware discipelen te zijn.

168
00:10:26,910 --> 00:10:31,290
Ik vermoed dat er mensen zijn
wier kennis van Jezus naar jouw

169
00:10:31,290 --> 00:10:34,290
of mijn maatstaven
enigszins onvolmaakt is,

170
00:10:34,290 --> 00:10:38,550
maar die wat Jezus betreft
misschien wel ware discipelen zijn.

171
00:10:38,550 --> 00:10:42,090
Want ze zoeken Hem en groeien
in hun kennis van Hem,

172
00:10:42,090 --> 00:10:44,850
en ze hebben Hem lief en volgen Hem.

173
00:10:44,850 --> 00:10:48,210
We moeten voorzichtig zijn met
het vastleggen van strikte grenzen

174
00:10:48,210 --> 00:10:53,910
voor wat iemand volgens ons over Jezus
kan geloven en toch een christen kan zijn.

175
00:10:53,910 --> 00:10:58,770
Want wie weet in hoeverre onze eigen
overtuigingen over Jezus tekortschieten

176
00:10:58,770 --> 00:11:01,830
ten opzichte van wat
God Zelf over Hem weet?

177
00:11:01,830 --> 00:11:05,970
We weten wat er geopenbaard is,
maar veel van wat er geopenbaard is,

178
00:11:05,970 --> 00:11:07,350
wordt niet verduidelijkt.

179
00:11:07,350 --> 00:11:10,410
Daarom zijn theologen in de
loop van de kerkgeschiedenis

180
00:11:10,410 --> 00:11:15,630
op grote conferenties bijeengekomen om
deze mysteries te proberen uit te leggen.

181
00:11:15,630 --> 00:11:19,890
Het kan enige waarde hebben om te
proberen de mysteries uit te leggen.

182
00:11:19,890 --> 00:11:23,550
Maar het probleem is dat we
onze verklaringen gaan geloven

183
00:11:23,550 --> 00:11:26,070
zodra we ze eenmaal hebben gegeven.

184
00:11:26,070 --> 00:11:30,450
Soms zijn onze verklaringen misschien
eenvoudigweg het vernuft van de mens,

185
00:11:30,450 --> 00:11:33,930
die probeert te verklaren
wat ondoorgrondelijk is.

186
00:11:33,930 --> 00:11:37,470
Jezus Zelf zegt hier dat
niemand Hem werkelijk kent.

187
00:11:37,470 --> 00:11:41,790
En ik denk dat Hij daarmee bedoelt
dat niemand Hem volledig kent en

188
00:11:41,790 --> 00:11:47,490
werkelijk ten volle begrijpt wie Hij
is, behalve Zijn Vader. Dan zegt Hij:

189
00:11:47,490 --> 00:11:50,490
Alle dingen zijn Mij
overgegeven door Mijn Vader;

190
00:11:50,490 --> 00:11:55,350
en niemand kent de Zoon dan de Vader,
en niemand kent de Vader dan de Zoon,

191
00:11:55,350 --> 00:11:58,470
en hij aan wie de Zoon het wil openbaren.

192
00:11:58,470 --> 00:12:02,910
De Zoon wordt dus door niemand
volledig gekend behalve door de Vader,

193
00:12:02,910 --> 00:12:07,650
en de Vader wordt door niemand
volledig gekend behalve door de Zoon.

194
00:12:07,650 --> 00:12:09,930
Maar dan voegt Jezus eraan toe:

195
00:12:09,930 --> 00:12:12,870
En degene aan wie de
Zoon Hem wil laten zien.

196
00:12:12,870 --> 00:12:18,810
Dat betekent dat we de Vader kunnen kennen
als Jezus de Vader aan ons wil openbaren.

197
00:12:18,810 --> 00:12:21,630
Het is heel duidelijk dat Jezus Degene is

198
00:12:21,630 --> 00:12:25,650
aan wie de bevoegdheid is gegeven
om dat wel of niet te doen.

199
00:12:25,650 --> 00:12:30,330
Het is het voorrecht van Jezus om
de Vader aan iemand te openbaren.

200
00:12:30,330 --> 00:12:34,350
Niemand kan de Vader kennen tenzij
Jezus ervoor kiest de Vader aan

201
00:12:34,350 --> 00:12:36,210
Hem te openbaren.

202
00:12:36,210 --> 00:12:40,770
Op grond waarvan kiest Jezus ervoor
de Vader aan mensen te openbaren?

203
00:12:40,770 --> 00:12:47,010
Op grond hiervan: dat ze Zijn boodschap en
Hemzelf aanvaarden, dat ze tot Hem komen.

204
00:12:47,010 --> 00:12:48,450
Zoals Hij vervolgens zegt:

205
00:12:48,450 --> 00:12:53,370
Kom naar Mij toe, allen die vermoeid
en belast zijn, en Ik zal u rust geven.

206
00:12:53,370 --> 00:12:58,830
Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat
Ik zachtmoedig ben en nederig van hart;

207
00:12:58,830 --> 00:13:05,010
en u zult rust vinden voor uw ziel; want
Mijn juk is zacht en Mijn last is licht.

208
00:13:05,010 --> 00:13:08,790
Wat bedoelt Hij met degenen die
arbeiden en zwaarbeladen zijn?

209
00:13:08,790 --> 00:13:13,650
De Engelse vertaling die Gregg hier
aanhaalt, gebruikt het woord „labor”,

210
00:13:13,650 --> 00:13:18,150
dat eenvoudigweg „werken”
betekent. Iedereen werkt toch?

211
00:13:18,150 --> 00:13:20,550
Wordt er niet van ons
verwacht dat we werken?

212
00:13:20,550 --> 00:13:22,590
Er is niets mis met werken.

213
00:13:22,590 --> 00:13:27,090
Maar wat betekent het om zwaarbeladen
te zijn? Wat bedoelt Hij met:

214
00:13:27,090 --> 00:13:30,570
Jullie allemaal die zwoegen
en zwaar belast zijn.

215
00:13:30,570 --> 00:13:35,550
Ik denk niet dat Jezus doelt op mensen die
op het land hun zaad zaaien en hun akkers

216
00:13:35,550 --> 00:13:39,210
ploegen, die op die manier
werken en zwaarbeladen zijn.

217
00:13:39,210 --> 00:13:43,890
Het woord ‘beladen’ betekent
belast, zwaar belast.

218
00:13:43,890 --> 00:13:46,290
Bij veel werk moet je lasten dragen,

219
00:13:46,290 --> 00:13:50,250
vrachten optillen en die van hier
naar daar brengen, enzovoort,

220
00:13:50,250 --> 00:13:52,710
maar daar doelde Jezus niet op.

221
00:13:52,710 --> 00:13:55,950
Jezus heeft het beslist
over geestelijk belast zijn,

222
00:13:55,950 --> 00:13:59,490
en Hij biedt geestelijke
rust aan. Hij zegt:

223
00:13:59,490 --> 00:14:03,510
Als je zwoegt en zwaar belast
bent, kom dan naar Mij toe.

224
00:14:03,510 --> 00:14:05,190
Ik zal je rust geven.

225
00:14:05,190 --> 00:14:10,230
Hij zegt niet: ‘Als je een harde werker
bent en je brood verdient met handenarbeid

226
00:14:10,230 --> 00:14:14,490
en met het dragen van gewichten
en lasten, kom dan tot Mij

227
00:14:14,490 --> 00:14:17,670
en Ik zal ervoor zorgen
dat je je baan kwijtraakt.

228
00:14:17,670 --> 00:14:19,890
Ik zal je daarvan rust geven.’

229
00:14:19,890 --> 00:14:23,010
Nee, Hij heeft het over
iets totaal anders.

230
00:14:23,010 --> 00:14:27,030
Deze rust waarover Hij spreekt,
is geen rust van lichamelijk werk.

231
00:14:27,030 --> 00:14:33,270
Het is, zoals Hij in vers 29 zegt,
rust voor hun ziel. Hij zegt:

232
00:14:33,270 --> 00:14:36,390
Je zult rust vinden voor je ziel.

233
00:14:36,390 --> 00:14:40,170
Dit is een geestelijke toestand
van rust die Hij aanbiedt.

234
00:14:40,170 --> 00:14:44,730
Daarom moeten zowel de arbeid als de
zware belasting die Hij beschrijft,

235
00:14:44,730 --> 00:14:46,530
geestelijk worden opgevat.

236
00:14:46,530 --> 00:14:48,750
Hij gebruikt een beeldspraak.

237
00:14:48,750 --> 00:14:53,130
Mensen die de hele dag hard
werken, die zware lasten dragen,

238
00:14:53,130 --> 00:14:57,450
wier spieren pijn doen en die
hun energie hebben opgebruikt,

239
00:14:57,450 --> 00:15:02,250
komen aan het einde van de werkdag binnen
en kunnen dan gaan zitten en rusten.

240
00:15:02,250 --> 00:15:06,330
Dat is een geweldige verkwikking,
want werken is zwaar,

241
00:15:06,330 --> 00:15:10,830
lasten dragen is moeilijk, en je kijkt
uit naar het ophouden van dat werk

242
00:15:10,830 --> 00:15:12,210
en naar rust.

243
00:15:12,210 --> 00:15:15,510
De Joden hadden eenmaal
per week zo’n onderbreking.

244
00:15:15,510 --> 00:15:19,350
Op zaterdag rustten ze van
hun gewone werkzaamheden.

245
00:15:19,350 --> 00:15:24,030
Het zou me zelfs niet verbazen als
Jezus hier juist daarop zinspeelde,

246
00:15:24,030 --> 00:15:26,610
want Hij biedt rust van arbeid aan.

247
00:15:26,610 --> 00:15:30,810
We zullen zo meteen bespreken wat
Hij daarmee bedoelde, maar Hij zegt:

248
00:15:30,810 --> 00:15:35,430
Als je aan het zwoegen bent en zwaar
belast bent, kom dan naar Mij toe.

249
00:15:35,430 --> 00:15:37,290
Ik zal je rust geven.

250
00:15:37,290 --> 00:15:41,490
Voor de Joodse geest was het haast
onmogelijk om dat niet te verbinden met de

251
00:15:41,490 --> 00:15:46,290
rust die God hun op de sabbat
van hun arbeid geeft. God zei:

252
00:15:46,290 --> 00:15:50,970
Zes dagen moet u uw werk doen, maar
op de zevende dag moet u rusten,

253
00:15:50,970 --> 00:15:56,610
zodat uw rund en uw ezel kunnen rusten, en
de zoon van uw slavin en de vreemdeling op

254
00:15:56,610 --> 00:15:58,230
adem kunnen komen.

255
00:15:58,230 --> 00:16:01,830
Jezus biedt dus in wezen
een geestelijke sabbat aan.

256
00:16:01,830 --> 00:16:06,510
Degenen onder jullie die geestelijk
arbeiden en geestelijk zwaarbeladen zijn,

257
00:16:06,510 --> 00:16:07,950
moeten tot Hem komen.

258
00:16:07,950 --> 00:16:11,970
Dan zal Hij jullie geestelijke
rust geven, rust voor jullie ziel,

259
00:16:11,970 --> 00:16:13,890
een geestelijke sabbat.

260
00:16:13,890 --> 00:16:18,750
Dit zal belangrijk zijn wanneer we bij
het volgende gedeelte van Mattheüs komen.

261
00:16:18,750 --> 00:16:23,250
Want in het volgende hoofdstuk, dat
onmiddellijk op deze passage volgt,

262
00:16:23,250 --> 00:16:28,770
in Mattheüs 12, ontstaan er enkele
conflicten over Jezus en de sabbat.

263
00:16:28,770 --> 00:16:33,690
De volgende twee verhalen in Mattheüs
gaan zelfs over de kritiek die Hij kreeg

264
00:16:33,690 --> 00:16:35,970
vanwege wat Hij op de sabbat deed.

265
00:16:35,970 --> 00:16:39,870
Als een passende inleiding op die
verhalen vermeldt Mattheüs dat

266
00:16:39,870 --> 00:16:45,930
Jezus de mensen vertelt dat de sabbat die
Hij te bieden heeft iets geestelijks is:

267
00:16:45,930 --> 00:16:49,290
geestelijke rust van geestelijke arbeid.

268
00:16:49,290 --> 00:16:51,210
Wat is deze arbeid?

269
00:16:51,210 --> 00:16:54,990
Wie zijn deze mensen die
Jezus zwaarbeladen noemt?

270
00:16:54,990 --> 00:16:57,570
Als ik een gewone evangelieprediker was,

271
00:16:57,570 --> 00:17:02,310
het standaardtype voorganger dat ik
vroeger was, zou ik waarschijnlijk zeggen:

272
00:17:02,310 --> 00:17:05,250
‘De last is de last van de zonde.

273
00:17:05,250 --> 00:17:09,510
Ieder mens die zondigt, is in
feite een slaaf van de zonde.

274
00:17:09,510 --> 00:17:14,310
Het is alsof hij een zware ijzeren bal
aan een ketting met zich meesleept,

275
00:17:14,310 --> 00:17:16,470
en dat is een zware last.

276
00:17:16,470 --> 00:17:18,750
Het is een ondraaglijke last.

277
00:17:18,750 --> 00:17:21,990
Het lijkt op de man in het
verhaal De Christenreis.

278
00:17:21,990 --> 00:17:24,390
Hij draagt deze last op zijn rug.

279
00:17:24,390 --> 00:17:28,410
Dit is de last van de schuld
en de zonde in zijn leven.

280
00:17:28,410 --> 00:17:32,790
Hij moet die naar het kruis brengen
en van zijn last worden bevrijd.

281
00:17:32,790 --> 00:17:35,070
Dat is waar Jezus het over heeft.’

282
00:17:35,070 --> 00:17:37,590
Dat is wat een goede prediker zou zeggen.

283
00:17:37,590 --> 00:17:40,050
Maar dan zal ik wel geen
goede prediker zijn,

284
00:17:40,050 --> 00:17:42,330
want ik denk niet dat Jezus dat zegt.

285
00:17:42,330 --> 00:17:46,950
Ik denk niet dat Jezus het hier,
wanneer Hij spreekt over belast zijn,

286
00:17:46,950 --> 00:17:51,510
zwaarbeladen zijn enzovoort,
over de last van de zonde heeft.

287
00:17:51,510 --> 00:17:54,630
Ik geloof dat Hij het heeft
over de last van godsdienst,

288
00:17:54,630 --> 00:17:57,870
en dan vooral de wettische
Joodse godsdienst.

289
00:17:57,870 --> 00:18:03,270
De reden waarom ik dat denk, is dat Jezus
dezelfde term op veelbetekenende wijze

290
00:18:03,270 --> 00:18:07,770
op een andere plaats
gebruikte, in Mattheüs 23.

291
00:18:07,770 --> 00:18:12,810
In vers 4 spreekt Jezus over de
schriftgeleerden en de Farizeeën.

292
00:18:12,810 --> 00:18:17,250
Zij waren in die tijd natuurlijk de
godsdienstige leermeesters van Israël.

293
00:18:17,250 --> 00:18:22,290
Daarom was hun kijk op godsdienst de
opvatting die heerste onder de bevolking

294
00:18:22,290 --> 00:18:24,390
die door hen werd onderwezen.

295
00:18:24,390 --> 00:18:30,930
Over de schriftgeleerden en de Farizeeën
zei Jezus dit in Mattheüs 23:4:

296
00:18:30,930 --> 00:18:35,370
Want zij binden lasten samen die
zwaar zijn en moeilijk om te dragen,

297
00:18:35,370 --> 00:18:37,950
en zij leggen ze op de
schouders van de mensen;

298
00:18:37,950 --> 00:18:41,190
maar zij willen die zelf
met geen vinger verroeren.

299
00:18:41,190 --> 00:18:43,530
Wat Hij in het vorige vers zei, was:

300
00:18:43,530 --> 00:18:49,291
daarom, al wat zij u zeggen dat u in acht
moet nemen, neem dat in acht en doe het ;

301
00:18:49,291 --> 00:18:53,010
maar doe niet overeenkomstig
hun werken, want zij zeggen het,

302
00:18:53,010 --> 00:18:54,690
maar doen het zelf niet.

303
00:18:54,690 --> 00:18:58,710
Dat wil zeggen: de Farizeeën
leren je wat je behoort te doen.

304
00:18:58,710 --> 00:19:02,670
Ze geven je godsdienstig onderwijs,
maar zelf houden ze zich niet

305
00:19:02,670 --> 00:19:04,410
aan dat onderwijs.

306
00:19:04,410 --> 00:19:06,870
Zelf gehoorzamen ze het niet.

307
00:19:06,870 --> 00:19:10,890
Hij vergelijkt dat met het leggen van
zware lasten op de rug van mensen,

308
00:19:10,890 --> 00:19:14,730
terwijl zij die lasten zelf
niet ondervinden of niet bereid

309
00:19:14,730 --> 00:19:16,230
zijn ze zelf te dragen.

310
00:19:16,230 --> 00:19:20,010
Dat betekent dat de last op
de rug van de gemiddelde Jood

311
00:19:20,010 --> 00:19:25,530
daar door zijn godsdienstige leermeesters
was neergelegd, en het was een zware last.

312
00:19:25,530 --> 00:19:30,450
De meeste Joden liepen rond, wandelden
rond of sjokten rond met deze

313
00:19:30,450 --> 00:19:32,130
grote last op hun rug.

314
00:19:32,130 --> 00:19:34,350
Het was een last van wetticisme.

315
00:19:34,350 --> 00:19:38,790
Het wetticisme van de Farizeeën hield in
dat mensen zich aan een verschrikkelijk

316
00:19:38,790 --> 00:19:40,950
groot aantal wetten moesten houden.

317
00:19:40,950 --> 00:19:45,330
Het moet buitengewoon moeilijk zijn
geweest om ze allemaal te onthouden,

318
00:19:45,330 --> 00:19:49,110
honderden wetten, en ze
moesten die nauwgezet naleven.

319
00:19:49,110 --> 00:19:52,770
Die wetten waren grotendeels
ceremonieel van aard.

320
00:19:52,770 --> 00:19:57,210
Er waren natuurlijk morele voorschriften,
maar het waren voornamelijk wetten over

321
00:19:57,210 --> 00:20:03,150
rituelen en ceremoniën, over ritueel
rein blijven en niet verontreinigd raken,

322
00:20:03,150 --> 00:20:07,290
ervoor zorgen dat je de juiste dag
in acht nam en op de juiste dag het

323
00:20:07,290 --> 00:20:09,450
juiste deed, enzovoort.

324
00:20:09,450 --> 00:20:12,090
Dit zijn allemaal
rituelen van het judaïsme,

325
00:20:12,090 --> 00:20:15,030
en dit ritualisme is een enorme last,

326
00:20:15,030 --> 00:20:18,150
omdat er in wezen iets
willekeurigs aan is.

327
00:20:18,150 --> 00:20:22,890
In het vermijden van varkensvlees komt
geen werkelijk eeuwig goed tot uiting.

328
00:20:22,890 --> 00:20:24,870
Het is gewoon een ritueel.

329
00:20:24,870 --> 00:20:29,010
Om te beginnen is het echter moeilijk
om al die rituelen te onthouden.

330
00:20:29,010 --> 00:20:33,510
Het verstoort het gewone leven in
hoge mate en was voor veel mensen

331
00:20:33,510 --> 00:20:35,430
echt bijzonder lastig.

332
00:20:35,430 --> 00:20:39,630
Daarnaast bezwaarde het het geweten
sterk, omdat de meeste mensen zich niet

333
00:20:39,630 --> 00:20:43,230
aan alle regels konden houden
die de wetticisten hun oplegden.

334
00:20:43,230 --> 00:20:47,370
Als je wordt geleerd dat je verplicht bent
je aan die regels te houden en dat God

335
00:20:47,370 --> 00:20:49,950
boos op je zal zijn als
je daarin tekortschiet,

336
00:20:49,950 --> 00:20:53,670
en je je er vervolgens natuurlijk
niet aan houdt omdat je dat niet kunt,

337
00:20:53,670 --> 00:20:56,670
ga je ineens gebukt
onder die veroordeling.

338
00:20:56,670 --> 00:21:00,870
Dit hele stelsel van wettische
godsdienst dat de Farizeeën onderwezen,

339
00:21:00,870 --> 00:21:04,890
legde een grote last op het geweten
en een grote last op de manier

340
00:21:04,890 --> 00:21:06,510
waarop mensen leefden.

341
00:21:06,510 --> 00:21:10,770
Ik ga niet zeggen dat het volgen van
Jezus geen enkele last met zich meebrengt.

342
00:21:10,770 --> 00:21:13,050
Jezus heeft ergens anders wel gezegd:

343
00:21:13,050 --> 00:21:17,430
Toen zei Jezus tegen Zijn discipelen:
Als iemand achter Mij aan wil komen,

344
00:21:17,430 --> 00:21:22,290
moet hij zichzelf verloochenen,
zijn kruis opnemen en Mij volgen.

345
00:21:22,290 --> 00:21:24,870
Een kruis is een bepaald soort last.

346
00:21:24,870 --> 00:21:29,790
Maar Jezus zegt in deze passage werkelijk
dat je rust ontvangt als je zwaarbeladen

347
00:21:29,790 --> 00:21:31,890
en belast tot Hem komt.

348
00:21:31,890 --> 00:21:35,970
Je neemt Zijn juk op je en
leert van Hem. Hij zegt:

349
00:21:35,970 --> 00:21:39,450
want Mijn juk is zacht
en Mijn last is licht.

350
00:21:39,450 --> 00:21:43,290
Het kruis met Jezus dragen is in
feite een veel lichtere last dan de

351
00:21:43,290 --> 00:21:44,910
last van wetticisme.

352
00:21:44,910 --> 00:21:48,030
Toen Jezus Zich tot het
Joodse volk richtte en zei:

353
00:21:48,030 --> 00:21:53,010
Kom naar Mij toe, allen die vermoeid
en belast zijn, en Ik zal u rust geven.

354
00:21:53,010 --> 00:21:55,290
Ik geloof dat Hij hiermee zei:

355
00:21:55,290 --> 00:21:59,730
‘Jullie godsdienstige leermeesters hebben
jullie belast met een grote hoeveelheid

356
00:21:59,730 --> 00:22:05,790
bagage, wettische regels en voorschriften
die er voor God eigenlijk niet toe doen.

357
00:22:05,790 --> 00:22:08,970
Dit zijn de overleveringen
van de rabbijnen, enzovoort.

358
00:22:08,970 --> 00:22:12,810
Jullie zijn belast met een
onjuiste voorstelling van God,

359
00:22:12,810 --> 00:22:16,410
namelijk dat al deze kleinigheden
God belangrijk vindt,

360
00:22:16,410 --> 00:22:20,550
terwijl het in feite veel gemakkelijker
is om te leven naar de dingen die God

361
00:22:20,550 --> 00:22:22,290
werkelijk belangrijk vindt.

362
00:22:22,290 --> 00:22:25,890
Het enige wat je hoeft te
doen, is tot Mij komen.

363
00:22:25,890 --> 00:22:27,630
Ik zal je rust geven.

364
00:22:27,630 --> 00:22:29,670
Ik zal je verlichting geven.

365
00:22:29,670 --> 00:22:34,050
Ik zal je bevrijden van deze opvattingen
over godsdienst die de Farizeeën

366
00:22:34,050 --> 00:22:35,850
je hebben meegegeven.

367
00:22:35,850 --> 00:22:38,670
Neem Mijn juk op je en leer van Mij.’

368
00:22:38,670 --> 00:22:39,810
Hij zegt:

369
00:22:39,810 --> 00:22:45,810
Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat
Ik zachtmoedig ben en nederig van hart;

370
00:22:45,810 --> 00:22:48,450
en u zult rust vinden voor uw ziel;

371
00:22:48,450 --> 00:22:52,290
En door van Hem te leren, zul
je merken dat je zachtmoedig en

372
00:22:52,290 --> 00:22:54,270
nederig van hart kunt worden.

373
00:22:54,270 --> 00:22:56,730
Wanneer je nederig en gering wordt,

374
00:22:56,730 --> 00:23:02,190
eenvoudigweg een nederig leven leidt
waarin je Gods maatstaven gehoorzaamt

375
00:23:02,190 --> 00:23:06,750
en Jezus volgt, zul je merken dat
het allemaal niet zo moeilijk is.

376
00:23:06,750 --> 00:23:10,470
De reden dat het niet moeilijk
is, is dat je Jezus Christus niet

377
00:23:10,470 --> 00:23:12,270
in eigen kracht volgt.

378
00:23:12,270 --> 00:23:15,210
Zodra je een volgeling
van Jezus Christus wordt,

379
00:23:15,210 --> 00:23:18,150
word je niet slechts een
volgeling van een leraar.

380
00:23:18,150 --> 00:23:20,670
Je krijgt deel aan Zijn leven.

381
00:23:20,670 --> 00:23:26,070
Zijn Geest wordt je door God gegeven, en
wanneer je de Geest van Christus ontvangt,

382
00:23:26,070 --> 00:23:29,130
ben je in staat om
zoals Christus te leven.

383
00:23:29,130 --> 00:23:31,890
Dat is veel gemakkelijker
dan je zou denken.

384
00:23:31,890 --> 00:23:34,350
Wanneer ik ‘gemakkelijk’ zeg, ga ik niet

385
00:23:34,350 --> 00:23:39,270
beweren dat het christelijke leven geen
moeilijkheden kent. Die zijn er volop.

386
00:23:39,270 --> 00:23:41,190
Misschien moet je zelfs sterven.

387
00:23:41,190 --> 00:23:44,550
Maar zelfs die grote lasten en
moeilijkheden die erbij horen,

388
00:23:44,550 --> 00:23:48,810
zijn voor jou lichter, omdat je Hem
hebt om je te helpen ze te dragen.

389
00:23:48,810 --> 00:23:54,690
Hij zei niet: ‘Kom met je last tot Mij
en Ik zal je geen last geven.’ Hij zegt:

390
00:23:54,690 --> 00:23:56,310
Neem mijn juk op je.

391
00:23:56,310 --> 00:23:58,230
Een juk was een last.

392
00:23:58,230 --> 00:24:03,390
Een juk was een balk die over de nek van
twee werkdieren lag, zodat ze een ploeg,

393
00:24:03,390 --> 00:24:06,090
een wagen of iets
dergelijks konden trekken.

394
00:24:06,090 --> 00:24:09,090
Het betekende dat je
onder Zijn gezag kwam.

395
00:24:09,090 --> 00:24:13,650
Twee ossen die onder een juk liepen,
stonden onder het gezag van degene aan wie

396
00:24:13,650 --> 00:24:15,390
het juk toebehoorde.

397
00:24:15,390 --> 00:24:17,790
Het was een middel om ze te sturen.

398
00:24:17,790 --> 00:24:20,910
Jezus zegt: ‘Neem Mijn juk op je.

399
00:24:20,910 --> 00:24:22,710
Laat Mij je sturen.

400
00:24:22,710 --> 00:24:24,510
Laat Mij je leiden.

401
00:24:24,510 --> 00:24:28,650
Doe afstand van deze opvattingen
waarmee de Farizeeën je hebben belast,

402
00:24:28,650 --> 00:24:31,950
laat Mij je leven leiden en leer van Mij.

403
00:24:31,950 --> 00:24:36,690
Je zult rust vinden voor je ziel,
want Mijn juk is gemakkelijk en Mijn

404
00:24:36,690 --> 00:24:38,430
last is licht.’

405
00:24:38,430 --> 00:24:42,990
Jezus volgen is daarom in werkelijkheid
veel minder stressvol en belastend

406
00:24:42,990 --> 00:24:45,990
dan een wettisch
godsdienstig leven leiden.

407
00:24:45,990 --> 00:24:49,890
Natuurlijk sprak Jezus binnen de
context van het Joodse wetticisme,

408
00:24:49,890 --> 00:24:53,970
maar in de christelijke kerk van
vandaag bestaat er een tegenhanger.

409
00:24:53,970 --> 00:24:56,730
Er bestaat christelijk wetticisme.

410
00:24:56,730 --> 00:24:59,610
Sommige predikers leggen mensen lasten op.

411
00:24:59,610 --> 00:25:03,390
Ze zeggen: ‘Je moet elke
zondag naar de kerk gaan.

412
00:25:03,390 --> 00:25:06,870
Als je een keer niet gaat,
kom je in de problemen.

413
00:25:06,870 --> 00:25:11,550
Als je je niet aan je oudsten
onderwerpt, zal God boos op je zijn.

414
00:25:11,550 --> 00:25:16,350
Als je je tienden niet betaalt, zul je
met een financiële ramp te maken krijgen.

415
00:25:16,350 --> 00:25:19,050
Als je geen positieve
belijdenissen uitspreekt,

416
00:25:19,050 --> 00:25:21,990
zal je gezondheid
waarschijnlijk te gronde gaan.’

417
00:25:21,990 --> 00:25:26,130
Mensen leggen christenen allerlei
regels en voorschriften op die Jezus

418
00:25:26,130 --> 00:25:29,610
hun nooit heeft opgelegd,
en dat belast mensen.

419
00:25:29,610 --> 00:25:33,270
Geen wonder dat het veel
mensen uit de kerk wegjaagt.

420
00:25:33,270 --> 00:25:36,450
Mensen hebben in de wereld
al genoeg lasten zonder

421
00:25:36,450 --> 00:25:39,090
er vanuit de kerk nog meer bij te krijgen.

422
00:25:39,090 --> 00:25:45,270
Maar Jezus volgen betekent eenvoudig
dat je Hem liefhebt, Hem gehoorzaamt,

423
00:25:45,270 --> 00:25:49,470
dag na dag Zijn hulp hebt en
doet wat Hij wil dat je doet.

424
00:25:49,470 --> 00:25:53,130
Je zou verbaasd zijn over de hulp
die je van Zijn Geest ontvangt

425
00:25:53,130 --> 00:25:57,210
en over de manier waarop Hem
volgen inderdaad een lichte last

426
00:25:57,210 --> 00:26:01,890
en een gemakkelijk juk is, zoals
Hij beloofd heeft dat het zou zijn.

427
00:26:01,890 --> 00:26:05,310
Het is beslist beter
dan godsdienstig zijn.

428
00:26:05,310 --> 00:26:06,750
We zullen hier nog meer over zien.