1
00:00:02,010 --> 00:00:04,470
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,470 --> 00:00:11,070
Deze keer behandelen we Mattheüs
20, vers 1 tot en met vers 16.

3
00:00:11,070 --> 00:00:15,090
Ik wil beginnen met lezen
bij Mattheüs 20, vers 1.

4
00:00:15,090 --> 00:00:18,870
Dit is een gelijkenis die
de eerste 15 verzen beslaat,

5
00:00:18,870 --> 00:00:23,190
en vervolgens geeft Jezus
in vers 16 een toepassing.

6
00:00:23,190 --> 00:00:24,570
Jezus zei:

7
00:00:24,570 --> 00:00:28,290
Want het Koninkrijk der hemelen
is als een heer des huizes,

8
00:00:28,290 --> 00:00:33,510
die 's morgens vroeg eropuit ging om
arbeiders voor zijn wijngaard in te huren.

9
00:00:33,510 --> 00:00:37,290
Nadat hij het met de arbeiders eens
geworden was voor een penning per dag,

10
00:00:37,290 --> 00:00:39,690
stuurde hij hen zijn wijngaard in.

11
00:00:39,690 --> 00:00:42,690
En toen hij omstreeks het
derde uur eropuit ging,

12
00:00:42,690 --> 00:00:45,570
zag hij anderen werkloos
op de markt staan.

13
00:00:45,570 --> 00:00:49,050
Ook tegen hen zei hij: Gaat
u ook naar de wijngaard,

14
00:00:49,050 --> 00:00:52,830
en ik zal u geven wat
rechtvaardig is. En zij gingen.

15
00:00:52,830 --> 00:00:57,450
Toen hij nogmaals eropuit gegaan was,
omstreeks het zesde en het negende uur,

16
00:00:57,450 --> 00:00:58,950
deed hij hetzelfde.

17
00:00:58,950 --> 00:01:01,710
En toen hij omstreeks het
elfde uur eropuit ging,

18
00:01:01,710 --> 00:01:05,250
vond hij weer anderen werkloos
staan en hij zei tegen hen:

19
00:01:05,250 --> 00:01:08,010
Waarom staat u hier heel de dag werkloos?

20
00:01:08,010 --> 00:01:11,910
Zij zeiden tegen hem: Omdat
niemand ons ingehuurd heeft.

21
00:01:11,910 --> 00:01:15,150
Hij zei tegen hen: Gaat
u ook naar de wijngaard

22
00:01:15,150 --> 00:01:17,730
en u zult ontvangen wat rechtvaardig is.

23
00:01:17,730 --> 00:01:22,650
Toen het avond geworden was, zei de heer
van de wijngaard tegen zijn rentmeester:

24
00:01:22,650 --> 00:01:28,470
Roep de arbeiders en geef hun het loon, te
beginnen bij de laatsten, tot de eersten.

25
00:01:28,470 --> 00:01:32,251
En toen zij kwamen die omstreeks
het elfde uur ingehuurd waren ,

26
00:01:32,251 --> 00:01:34,230
ontvingen zij ieder een penning.

27
00:01:34,230 --> 00:01:38,550
En toen de eersten kwamen, dachten
zij dat zij meer ontvangen zouden;

28
00:01:38,550 --> 00:01:40,650
maar ook zij ontvingen ieder een penning.

29
00:01:40,650 --> 00:01:45,270
Toen zij die ontvangen hadden, morden
zij tegen de heer des huizes en zeiden:

30
00:01:45,270 --> 00:01:50,070
Deze laatsten hebben maar één uur gewerkt,
en u hebt ze gelijkgesteld met ons,

31
00:01:50,070 --> 00:01:53,130
die de last van de dag en
de hitte verdragen hebben.

32
00:01:53,130 --> 00:01:58,530
Maar hij antwoordde en zei tegen een
van hen: Vriend, ik doe u geen onrecht;

33
00:01:58,530 --> 00:02:01,410
bent u het niet met mij eens
geworden over een penning?

34
00:02:01,410 --> 00:02:03,510
Neem wat van u is, en vertrek.

35
00:02:03,510 --> 00:02:05,851
Ik wil aan hem die het laatst kwam ,

36
00:02:05,851 --> 00:02:10,290
hetzelfde geven als aan u. Of is het mij
niet geoorloofd met het mijne te doen

37
00:02:10,290 --> 00:02:11,250
wat ik wil?

38
00:02:11,250 --> 00:02:14,070
Of bent u afgunstig omdat ik goed ben?

39
00:02:14,070 --> 00:02:18,030
Zo zullen de laatsten de eersten
zijn, en de eersten de laatsten;

40
00:02:18,030 --> 00:02:21,690
want velen zijn geroepen,
maar weinigen uitverkoren.

41
00:02:21,690 --> 00:02:25,050
In deze gelijkenis is er een
man die een wijngaard heeft,

42
00:02:25,050 --> 00:02:27,210
en hij heeft arbeiders nodig.

43
00:02:27,210 --> 00:02:31,110
Hij gaat naar de markt om mensen te
vinden die nog niet zijn ingehuurd.

44
00:02:31,110 --> 00:02:34,830
Ik neem aan dat dit in Bijbelse
tijden vaak zo werd gedaan.

45
00:02:34,830 --> 00:02:38,790
Ik denk dat het in sommige gevallen
eigenlijk nog steeds zo gaat.

46
00:02:38,790 --> 00:02:41,970
Ik heb gehoord van aannemers
die naar de houthandel gaan

47
00:02:41,970 --> 00:02:45,930
en daar soms mannen aantreffen
die rondhangen en werk zoeken.

48
00:02:45,930 --> 00:02:48,210
Ik weet niet of dit heel gebruikelijk is,

49
00:02:48,210 --> 00:02:51,090
maar ik heb mannen gekend
die werk vonden door

50
00:02:51,090 --> 00:02:53,970
vroeg in de ochtend naar
zulke plaatsen te gaan,

51
00:02:53,970 --> 00:02:56,550
iemand te vinden die
een arbeider nodig had,

52
00:02:56,550 --> 00:03:00,390
en vervolgens met die persoon mee
te gaan en voor hem te werken.

53
00:03:00,390 --> 00:03:04,350
Hoe dan ook, deze mannen waren
kennelijk niet zo bevoorrecht dat ze

54
00:03:04,350 --> 00:03:06,090
zelf grond bezaten.

55
00:03:06,090 --> 00:03:08,730
Ze hadden iemand nodig
die hen in dienst nam,

56
00:03:08,730 --> 00:03:10,890
want anders konden ze geen loon verdienen.

57
00:03:10,890 --> 00:03:13,050
Dan konden ze hun gezin niet voeden.

58
00:03:13,050 --> 00:03:16,170
Dit is in wezen een
gelijkenis over mededogen,

59
00:03:16,170 --> 00:03:18,450
en toch gaat hij over meer dan dat,

60
00:03:18,450 --> 00:03:22,530
want hij heeft een diepere betekenis die
te maken heeft met de bedoelingen van God

61
00:03:22,530 --> 00:03:23,970
in het algemeen.

62
00:03:23,970 --> 00:03:27,390
Wat hier gebeurt, is dat
de man naar de markt gaat.

63
00:03:27,390 --> 00:03:30,090
In de ochtend, aan het
begin van de werkdag,

64
00:03:30,090 --> 00:03:33,450
staat daar een aantal mensen
rond die werk nodig hebben.

65
00:03:33,450 --> 00:03:38,670
Dus neemt hij hen in dienst en belooft
hij hun een denarius voor een dag werken.

66
00:03:38,670 --> 00:03:42,930
Een denarius is eenvoudigweg het
gewone loon dat een arbeider in

67
00:03:42,930 --> 00:03:44,370
die tijd verdiende.

68
00:03:44,370 --> 00:03:47,670
Ik denk dat de King James
Version het een penny noemt.

69
00:03:47,670 --> 00:03:51,810
Dat zou voor ons misleidend zijn,
omdat een penny een munt van zeer

70
00:03:51,810 --> 00:03:53,250
geringe waarde is.

71
00:03:53,250 --> 00:03:55,890
Maar in het Grieks wordt
een denarius bedoeld,

72
00:03:55,890 --> 00:03:59,730
en dat was het normale en
billijke loon voor een arbeider.

73
00:03:59,730 --> 00:04:02,910
Deze mensen waren blij dat
ze in dienst werden genomen.

74
00:04:02,910 --> 00:04:07,410
Ze gingen in de wijngaard werken en zagen
ernaar uit dat ze aan het einde van de dag

75
00:04:07,410 --> 00:04:09,270
hun loon zouden krijgen.

76
00:04:09,270 --> 00:04:12,030
Blijkbaar had hij meer arbeiders nodig.

77
00:04:12,030 --> 00:04:16,590
Daarom ging hij op het derde, het
zesde en het negende uur naar buiten.

78
00:04:16,590 --> 00:04:20,730
Wanneer we over het derde, het
zesde en het negende uur lezen,

79
00:04:20,730 --> 00:04:24,330
moeten we bedenken dat het
Joodse volk de dag beschouwde als

80
00:04:24,330 --> 00:04:29,190
beginnend om zes uur ’s morgens
en eindigend om zes uur ’s avonds.

81
00:04:29,190 --> 00:04:34,170
Voor een Jood was het derde uur
drie uur na zes uur ’s morgens.

82
00:04:34,170 --> 00:04:37,050
Hij ging dus om negen uur
’s morgens naar buiten.

83
00:04:37,050 --> 00:04:38,790
Dat is het derde uur.

84
00:04:38,790 --> 00:04:41,850
Het zesde uur was vervolgens
twaalf uur ’s middags,

85
00:04:41,850 --> 00:04:44,490
en het negende uur was
drie uur ’s middags.

86
00:04:44,490 --> 00:04:46,830
Dat is al behoorlijk laat op de werkdag.

87
00:04:46,830 --> 00:04:51,750
Maar nog later, twee uur daarna,
om vijf uur, op het elfde uur,

88
00:04:51,750 --> 00:04:53,190
ging hij naar buiten.

89
00:04:53,190 --> 00:04:56,370
Hij trof nog meer mensen aan
die niet aan het werk waren

90
00:04:56,370 --> 00:04:58,950
en stuurde hen eropuit om te werken.

91
00:04:58,950 --> 00:05:02,010
In al deze gevallen, toen
hij de mensen in dienst nam

92
00:05:02,010 --> 00:05:04,350
die later op de dag werden aangenomen,

93
00:05:04,350 --> 00:05:07,650
vertelde hij hun niet hoeveel
ze betaald zouden krijgen.

94
00:05:07,650 --> 00:05:10,650
Hij zei alleen dat hij hun
een billijk loon zou geven.

95
00:05:10,650 --> 00:05:12,870
Dus gingen ze allemaal aan het werk.

96
00:05:12,870 --> 00:05:15,270
Aan het einde van de dag was het in Israël

97
00:05:15,270 --> 00:05:18,810
gebruikelijk je arbeiders te
betalen en naar huis te sturen.

98
00:05:18,810 --> 00:05:23,190
In onze samenleving is het
gebruikelijker dat we een week werken,

99
00:05:23,190 --> 00:05:27,150
of misschien zelfs twee weken,
en soms zelfs een maand,

100
00:05:27,150 --> 00:05:29,010
voordat we ons loon krijgen.

101
00:05:29,010 --> 00:05:31,230
Maar in Bijbelse tijden
hadden de mensen niet

102
00:05:31,230 --> 00:05:34,530
de luxe en de opgebouwde
rijkdom die wij hebben.

103
00:05:34,530 --> 00:05:37,830
Daarom konden ze niet twee
weken zonder loon leven.

104
00:05:37,830 --> 00:05:41,130
In de meeste gevallen
leefden ze van dag tot dag.

105
00:05:41,130 --> 00:05:45,570
Dus wanneer je iemand uit de armere
bevolkingsgroep inhuurde en hij een dag

106
00:05:45,570 --> 00:05:49,410
werkte, was het gebruikelijk dat
hij diezelfde dag werd betaald,

107
00:05:49,410 --> 00:05:52,350
zodat hij of zijn gezin die dag kon eten.

108
00:05:52,350 --> 00:05:55,770
Aan het einde van de dag roept
de eigenaar van de wijngaard

109
00:05:55,770 --> 00:05:57,810
dus zijn rentmeester en zegt:

110
00:05:57,810 --> 00:06:00,690
Roep de arbeiders en dan betalen we ze.

111
00:06:00,690 --> 00:06:01,890
Dan zegt hij:

112
00:06:01,890 --> 00:06:05,310
Begin bij de laatsten en
eindig bij de eersten.

113
00:06:05,310 --> 00:06:09,510
Het is aanvankelijk niet duidelijk waarom
hij begint met degenen te betalen die het

114
00:06:09,510 --> 00:06:10,650
kortst hebben gewerkt.

115
00:06:10,650 --> 00:06:15,450
Dat betekent dat de man die de hele dag
in de hitte van de zon heeft gewerkt,

116
00:06:15,450 --> 00:06:19,470
langer dan de anderen in de rij
moet staan om zijn loon te krijgen.

117
00:06:19,470 --> 00:06:21,450
Dat lijkt een vreemd beleid.

118
00:06:21,450 --> 00:06:25,530
Aan het einde van de gelijkenis kunnen we
zien dat het om twee redenen noodzakelijk

119
00:06:25,530 --> 00:06:28,290
is voor de gelijkenis dat de man dit deed.

120
00:06:28,290 --> 00:06:32,430
Eén reden is dat Jezus aan het
einde van de gelijkenis zegt:

121
00:06:32,430 --> 00:06:36,870
Zo zullen de laatsten de eersten
zijn en de eersten de laatsten.

122
00:06:36,870 --> 00:06:41,130
Wat die uitspraak ook betekent, het
is iets wat Jezus met deze gelijkenis

123
00:06:41,130 --> 00:06:42,930
duidelijk probeert te maken.

124
00:06:42,930 --> 00:06:46,950
Diezelfde uitspraak stond helemaal
aan het einde van hoofdstuk 19.

125
00:06:46,950 --> 00:06:49,890
Het laatste vers van hoofdstuk 19 zei:

126
00:06:49,890 --> 00:06:53,550
Maar veel mensen die nu de eersten
zijn, zullen de laatsten zijn,

127
00:06:53,550 --> 00:06:55,890
en de laatsten de eersten.

128
00:06:55,890 --> 00:06:59,850
Jezus zegt het hier dus twee
keer, vrij kort na elkaar.

129
00:06:59,850 --> 00:07:04,110
Om dit punt duidelijk te maken, dat de
eersten de laatsten zullen zijn en de

130
00:07:04,110 --> 00:07:07,710
laatsten de eersten, waarvan we de
betekenis over een ogenblik zullen

131
00:07:07,710 --> 00:07:11,490
bekijken, laat Jezus de man
eerst degenen betalen die als

132
00:07:11,490 --> 00:07:13,290
laatsten het veld op gingen.

133
00:07:13,290 --> 00:07:16,710
Ik weet niet of er enige reden is om
aan te nemen dat het altijd op deze

134
00:07:16,710 --> 00:07:18,390
manier werd gedaan.

135
00:07:18,390 --> 00:07:21,570
Deze meester leek enkele
eigenaardigheden te hebben.

136
00:07:21,570 --> 00:07:25,350
Er was beslist niets mis met hem
en hij mocht doen wat hij wilde,

137
00:07:25,350 --> 00:07:27,690
zoals de gelijkenis duidelijk maakt.

138
00:07:27,690 --> 00:07:31,710
Maar blijkbaar had hij zo zijn eigen
manieren en daarom besloot hij de laatste

139
00:07:31,710 --> 00:07:33,630
man als eerste te betalen.

140
00:07:33,630 --> 00:07:36,930
De andere reden waarom dit
noodzakelijk is voor de gelijkenis,

141
00:07:36,930 --> 00:07:40,590
is dat degenen die de hele dag
hebben gewerkt daardoor kunnen zien

142
00:07:40,590 --> 00:07:44,430
hoeveel loon er wordt gegeven aan
degenen die korter hebben gewerkt.

143
00:07:44,430 --> 00:07:48,690
Dat is belangrijk om de strekking
van de gelijkenis duidelijk te maken,

144
00:07:48,690 --> 00:07:52,890
want de mannen die korter hadden
gewerkt, ontvingen een denarius.

145
00:07:52,890 --> 00:07:55,890
Aan de mannen die slechts een
deel van de dag hadden gewerkt,

146
00:07:55,890 --> 00:07:59,010
was niet verteld hoeveel
ze zouden verdienen.

147
00:07:59,010 --> 00:08:04,050
Nu, op het moment van uitbetaling,
ontvangen ze een volledig dagloon,

148
00:08:04,050 --> 00:08:06,870
hoewel ze geen volledige
dag hebben gewerkt.

149
00:08:06,870 --> 00:08:10,830
Natuurlijk dachten degenen die
de hele dag hadden gewerkt:

150
00:08:10,830 --> 00:08:13,830
„Deze landeigenaar is behoorlijk gul.

151
00:08:13,830 --> 00:08:18,150
Hij geeft deze mensen een dagloon
voor slechts een paar uur werk.

152
00:08:18,150 --> 00:08:22,350
Wij zullen dus natuurlijk meer ontvangen,
want wij hebben de hele dag gewerkt.”

153
00:08:22,350 --> 00:08:25,590
Maar wanneer zij vooraan
komen en hun loon ontvangen,

154
00:08:25,590 --> 00:08:31,770
krijgen ze slechts één denarius, evenveel
als de anderen. Dat zit hun dwars.

155
00:08:31,770 --> 00:08:34,470
Ze morren erover. Ze zeggen:

156
00:08:34,470 --> 00:08:38,250
en zeiden: Deze laatsten
hebben maar één uur gewerkt,

157
00:08:38,250 --> 00:08:41,790
en u hebt ze gelijkgesteld met
ons, die de last van de dag

158
00:08:41,790 --> 00:08:44,070
en de hitte verdragen hebben.

159
00:08:44,070 --> 00:08:47,910
Om je de waarheid te zeggen, heb
ik het gevoel dat velen van ons,

160
00:08:47,910 --> 00:08:52,710
wanneer we de gelijkenis lezen,
enigszins met deze klacht meevoelen.

161
00:08:52,710 --> 00:08:55,950
Misschien zijn sommige
van mijn lezers werkgevers

162
00:08:55,950 --> 00:09:00,750
en zouden zij daarom meer begrip hebben
voor de rechten van de landeigenaar.

163
00:09:00,750 --> 00:09:04,230
Eigenlijk is dat de houding
die we geacht worden te hebben.

164
00:09:04,230 --> 00:09:09,750
Jezus wil dat wij in deze situatie
de kant van de landeigenaar kiezen.

165
00:09:09,750 --> 00:09:13,170
Maar ik besef dat er iets in
het verhaal zit waardoor we

166
00:09:13,170 --> 00:09:16,530
geneigd zouden zijn dezelfde
klacht te uiten als zij.

167
00:09:16,530 --> 00:09:19,110
Hoewel de mannen kregen
wat hun beloofd was,

168
00:09:19,110 --> 00:09:22,590
leek het niet eerlijk dat iemand
anders hetzelfde kreeg zonder

169
00:09:22,590 --> 00:09:24,630
evenveel werk te hebben verricht.

170
00:09:24,630 --> 00:09:26,910
Er zit veel in de menselijke natuur

171
00:09:26,910 --> 00:09:31,470
waardoor velen van ons hierover van
streek zouden raken en zouden zeggen:

172
00:09:31,470 --> 00:09:34,230
„Waarom moest ik zoveel doen
om dit bedrag te krijgen,

173
00:09:34,230 --> 00:09:39,270
terwijl deze anderen zo weinig hoefden
te doen om dezelfde beloning te krijgen?”

174
00:09:39,270 --> 00:09:41,370
Dat is de klacht die zij uiten.

175
00:09:41,370 --> 00:09:43,290
Het is geen geldige klacht.

176
00:09:43,290 --> 00:09:46,110
Dat is heel belangrijk
voor ons om op te merken,

177
00:09:46,110 --> 00:09:48,570
en dat is het punt van de gelijkenis.

178
00:09:48,570 --> 00:09:52,950
De man wees de morrende arbeiders
terecht door tegen hen te zeggen:

179
00:09:52,950 --> 00:09:58,770
Maar hij antwoordde en zei tegen een
van hen: Vriend, ik doe u geen onrecht;

180
00:09:58,770 --> 00:10:01,950
bent u het niet met mij eens
geworden over een penning?

181
00:10:01,950 --> 00:10:04,290
Neem wat van u is, en vertrek.

182
00:10:04,290 --> 00:10:08,610
Ik wil aan hem die het laatst
kwam, hetzelfde geven als aan u.

183
00:10:08,610 --> 00:10:11,970
Of is het mij niet geoorloofd
met het mijne te doen wat ik wil?

184
00:10:11,970 --> 00:10:14,790
Of bent u afgunstig omdat ik goed ben?

185
00:10:14,790 --> 00:10:19,050
Met andere woorden: „Ik heb je niet
minder gegeven dan je verwachtte,

186
00:10:19,050 --> 00:10:21,810
dan je verdiende of dan je beloofd was.

187
00:10:21,810 --> 00:10:23,610
Ik heb juist gehandeld.

188
00:10:23,610 --> 00:10:25,770
Ik ben eerlijk tegen je geweest.

189
00:10:25,770 --> 00:10:30,870
Ik ben rechtvaardig geweest en ik ben
open en oprecht tegen je geweest.”

190
00:10:30,870 --> 00:10:31,950
Hij zegt:

191
00:10:31,950 --> 00:10:34,170
Pak wat van jou is en ga maar.

192
00:10:34,170 --> 00:10:37,770
Ik wil deze laatste man
net zoveel geven als jou.

193
00:10:37,770 --> 00:10:40,650
Mag ik soms niet met mijn
eigen spullen doen wat ik wil?

194
00:10:40,650 --> 00:10:43,410
Of ben je jaloers omdat ik goedgeefs ben?

195
00:10:43,410 --> 00:10:45,510
De man maakt een heel goed punt.

196
00:10:45,510 --> 00:10:48,870
Is het mij niet toegestaan met mijn
eigen bezittingen te doen wat ik wil?

197
00:10:48,870 --> 00:10:51,990
Voordat we enkele andere punten
van de gelijkenis bekijken,

198
00:10:51,990 --> 00:10:56,130
wil ik erop wijzen dat Jezus hier aan
de kant van de landeigenaar staat.

199
00:10:56,130 --> 00:11:01,290
In de gelijkenis vertegenwoordigt
de landeigenaar in feite God Zelf.

200
00:11:01,290 --> 00:11:06,090
Omdat dat zo is, stelt Jezus
God voor als een landeigenaar

201
00:11:06,090 --> 00:11:10,050
en verklaart Hij dat landeigenaren
werkelijk het recht hebben om met hun

202
00:11:10,050 --> 00:11:12,330
eigen bezittingen te doen wat ze willen.

203
00:11:12,330 --> 00:11:16,290
Ik houd me liever niet vaak met politiek
bezig, en dat doe ik nu ook niet,

204
00:11:16,290 --> 00:11:18,390
maar voordat we dit achter ons laten,

205
00:11:18,390 --> 00:11:22,710
moet worden opgemerkt dat Jezus
in particulier eigendom geloofde.

206
00:11:22,710 --> 00:11:25,650
Blijkbaar geloofde Hij
in vrij ondernemerschap.

207
00:11:25,650 --> 00:11:28,890
Hij geloofde in wat wij
kapitalisme zouden noemen.

208
00:11:28,890 --> 00:11:33,210
Nogmaals, ik ben niet iemand die
veel over politiek of economie praat,

209
00:11:33,210 --> 00:11:35,610
maar we hebben het hier over Jezus.

210
00:11:35,610 --> 00:11:38,370
We hebben het over wat Jezus onderwees.

211
00:11:38,370 --> 00:11:42,570
Veel mensen hebben het verkeerde
idee dat Jezus zoiets als communisme

212
00:11:42,570 --> 00:11:44,610
of socialisme onderwees.

213
00:11:44,610 --> 00:11:47,790
Hij leerde immers beslist
dat we bij al ons geven

214
00:11:47,790 --> 00:11:51,330
en bij het beheren van het geld
dat God ons in handen geeft,

215
00:11:51,330 --> 00:11:53,430
rekening moeten houden met de armen.

216
00:11:53,430 --> 00:11:56,370
Wanneer God ons meer
geeft dan we nodig hebben,

217
00:11:56,370 --> 00:12:00,930
is dat zodat we degenen kunnen helpen
die minder hebben dan ze nodig hebben.

218
00:12:00,930 --> 00:12:05,010
In die zin hebben we tegenover God
de verplichting om met Zijn geld,

219
00:12:05,010 --> 00:12:09,870
dat Hij ons geeft en in onze handen legt,
te doen wat Hij ermee gedaan wil hebben.

220
00:12:09,870 --> 00:12:14,550
Er is zelfs een beginsel dat Gods hart
ten aanzien van het lichaam van Christus

221
00:12:14,550 --> 00:12:15,990
tot uitdrukking brengt.

222
00:12:15,990 --> 00:12:19,410
Dit wordt verwoord in 2
Korinthe, waar Paulus zei:

223
00:12:19,410 --> 00:12:24,390
zoals geschreven staat: Wie veel
had verzameld , had niet over;

224
00:12:24,390 --> 00:12:27,210
en wie weinig had verzameld
, had niet te weinig.

225
00:12:27,210 --> 00:12:29,730
Dat is eigenlijk een citaat uit Exodus,

226
00:12:29,730 --> 00:12:33,930
waar God in de woestijn voldoende
manna verschafte zodat iedereen een

227
00:12:33,930 --> 00:12:36,030
gelijke hoeveelheid kon hebben.

228
00:12:36,030 --> 00:12:38,550
Sommige mensen konden
er meer van verzamelen

229
00:12:38,550 --> 00:12:42,690
en anderen konden niet zoveel verzamelen,
maar het werd gelijk verdeeld,

230
00:12:42,690 --> 00:12:45,870
zodat degenen die veel
verzamelden niets overhielden

231
00:12:45,870 --> 00:12:49,710
en degenen die weinig
verzamelden niets tekortkwamen.

232
00:12:49,710 --> 00:12:53,790
Paulus haalt dat in 2 Korinthe aan als
een goed beginsel voor de christelijke

233
00:12:53,790 --> 00:12:58,890
gemeente: degenen onder ons die misschien
meer hebben dan wat ze nodig hebben om te

234
00:12:58,890 --> 00:13:03,570
overleven, moeten delen met degenen die
minder hebben dan wat ze nodig hebben

235
00:13:03,570 --> 00:13:05,130
om te overleven.

236
00:13:05,130 --> 00:13:07,590
Dit moet echter vrijwillig gebeuren.

237
00:13:07,590 --> 00:13:11,310
In deze gelijkenis was de
landeigenaar een kapitalist.

238
00:13:11,310 --> 00:13:15,630
Hij bezat land en deed een beroep op zijn
recht om met zijn eigendom te doen wat hij

239
00:13:15,630 --> 00:13:17,790
wilde. Klopt dat niet?

240
00:13:17,790 --> 00:13:20,250
Dat is precies waar hij
aanspraak op maakte,

241
00:13:20,250 --> 00:13:24,450
en Jezus stond in deze zaak
aan zijn kant. De man zei:

242
00:13:24,450 --> 00:13:27,450
Mag ik soms niet met mijn
eigen spullen doen wat ik wil?

243
00:13:27,450 --> 00:13:28,770
Ja, dat is het.

244
00:13:28,770 --> 00:13:32,910
De man kan een denarius geven aan
degenen die de hele dag hebben gewerkt,

245
00:13:32,910 --> 00:13:35,370
en als hij dat wilde, had hij degenen die

246
00:13:35,370 --> 00:13:38,550
één uur hadden gewerkt
tien denarii kunnen geven.

247
00:13:38,550 --> 00:13:42,390
Want als hij vrijgevig wil
zijn, is hij een vrijgevig man.

248
00:13:42,390 --> 00:13:44,130
Dat is nu juist het punt.

249
00:13:44,130 --> 00:13:47,910
Hoewel deze gelijkenis op haar
eigen indirecte manier vrij

250
00:13:47,910 --> 00:13:52,050
ondernemerschap en particulier eigendom
bevestigt, doet ze dat ook in de

251
00:13:52,050 --> 00:13:54,030
context van vrijgevigheid.

252
00:13:54,030 --> 00:13:57,450
De man bezit heel veel,
maar hij is vrijgevig.

253
00:13:57,450 --> 00:14:01,710
Er wordt niet gezegd wat deze man
ertoe bewoog om zoveel te geven

254
00:14:01,710 --> 00:14:03,870
aan degenen die maar kort hadden gewerkt,

255
00:14:03,870 --> 00:14:07,470
zonder eenzelfde vrijgevigheid
te tonen aan degenen die de hele

256
00:14:07,470 --> 00:14:08,910
dag hadden gewerkt.

257
00:14:08,910 --> 00:14:12,330
Dat maakt natuurlijk deel uit
van de functie van de gelijkenis:

258
00:14:12,330 --> 00:14:15,630
een bepaalde geestelijke waarheid
duidelijk maken die we zo

259
00:14:15,630 --> 00:14:17,430
meteen zullen bespreken.

260
00:14:17,430 --> 00:14:21,270
Waar ik echter op wil wijzen, is dat
de werknemer niet meer recht heeft

261
00:14:21,270 --> 00:14:25,050
op de bezittingen van zijn meester
dan de rechtvaardigheid vereist

262
00:14:25,050 --> 00:14:26,490
of hem is beloofd.

263
00:14:26,490 --> 00:14:29,970
Er zijn tegenwoordig veel mensen
die lid worden van een vakbond

264
00:14:29,970 --> 00:14:35,010
en na verloop van tijd tot de conclusie
komen dat de werkgever voor wie ze werken,

265
00:14:35,010 --> 00:14:38,310
de bedrijfsleiding, hen
niet echt goed behandelt.

266
00:14:38,310 --> 00:14:42,870
Het is niet zo dat de bedrijfsleiding
hun minder geeft dan hun is beloofd.

267
00:14:42,870 --> 00:14:47,310
Maar misschien vinden ze vanwege de
stijgende kosten van levensonderhoud,

268
00:14:47,310 --> 00:14:52,470
moeilijkheden en andere omstandigheden
dat ze grotere loonsverhogingen of

269
00:14:52,470 --> 00:14:55,350
gunstiger arbeidsvoorwaarden
zouden moeten krijgen,

270
00:14:55,350 --> 00:14:58,890
omdat sommige andere
werkgevers die wel bieden.

271
00:14:58,890 --> 00:15:03,630
Daarom gaan mensen vaak in staking en
proberen ze hun werkgevers te straffen

272
00:15:03,630 --> 00:15:07,110
omdat die niet meer voor hen
doen dan wat hun was beloofd.

273
00:15:07,110 --> 00:15:10,050
Als het erop aankomt, zou
een christen alleen maar

274
00:15:10,050 --> 00:15:13,710
begrip voor een staking moeten hebben
wanneer een werkgever bepaalde dingen

275
00:15:13,710 --> 00:15:17,310
heeft beloofd en die
belofte niet is nagekomen.

276
00:15:17,310 --> 00:15:21,630
Met andere woorden, iemand werd
onder valse voorwendselen aangenomen,

277
00:15:21,630 --> 00:15:23,970
en toen die persoon eenmaal in dienst was,

278
00:15:23,970 --> 00:15:26,550
gaf de werkgever niet
wat hij had toegezegd.

279
00:15:26,550 --> 00:15:29,070
Dat zou natuurlijk een
geval van onrecht zijn.

280
00:15:29,070 --> 00:15:33,150
Dat zou een geval van oneerlijkheid
van de kant van de werkgever zijn.

281
00:15:33,150 --> 00:15:37,230
Maar wanneer de werkgever het ene
heeft beloofd en iemand de baan heeft

282
00:15:37,230 --> 00:15:40,410
aangenomen op grond van de
voorwaarden van die belofte,

283
00:15:40,410 --> 00:15:44,430
dan is het niet rechtvaardig als
die werknemer later ontevreden wordt

284
00:15:44,430 --> 00:15:48,570
omdat werknemers elders beter door
hun werkgever worden behandeld,

285
00:15:48,570 --> 00:15:53,370
en vervolgens probeert zijn werkgever
te straffen of zich over hem beklaagt,

286
00:15:53,370 --> 00:15:57,150
terwijl die werkgever niets anders
doet dan wat hij heeft beloofd.

287
00:15:57,150 --> 00:15:59,850
Ik besef dat mensen
die niet behouden zijn,

288
00:15:59,850 --> 00:16:03,570
weinig anders hebben om hen te
motiveren dan hun eigen welzijn.

289
00:16:03,570 --> 00:16:06,150
Maar christenen horen
gemotiveerd te worden

290
00:16:06,150 --> 00:16:08,370
door een besef van rechtvaardigheid.

291
00:16:08,370 --> 00:16:12,990
Omdat dit zo is, kan ik me nauwelijks
voorstellen dat een christen deelneemt aan

292
00:16:12,990 --> 00:16:15,390
een staking tegen zijn werkgever.

293
00:16:15,390 --> 00:16:18,930
Per slot van rekening druist
dat in tegen alles wat de Bijbel

294
00:16:18,930 --> 00:16:20,730
zegt over tevredenheid.

295
00:16:20,730 --> 00:16:23,670
Johannes de Doper zelf
zei tegen de soldaten:

296
00:16:23,670 --> 00:16:27,930
Ook de soldaten vroegen aan hem:
En wij, wat moeten wij doen?

297
00:16:27,930 --> 00:16:32,550
Hij zei tegen hen: Val niemand
lastig, pers niemand af

298
00:16:32,550 --> 00:16:34,890
en wees tevreden met uw soldij.

299
00:16:34,890 --> 00:16:38,790
en de Schrift gebiedt alle
christenen in Hebreeën hoofdstuk 13:

300
00:16:38,790 --> 00:16:41,790
Laat uw handelwijze zonder geldzucht zijn.

301
00:16:41,790 --> 00:16:45,390
Wees tevreden met wat u hebt,
want Hij heeft Zelf gezegd:

302
00:16:45,390 --> 00:16:49,710
Ik zal u beslist niet loslaten en
Ik zal u beslist niet verlaten.

303
00:16:49,710 --> 00:16:52,050
Als je de Schrift volgt en tevreden bent,

304
00:16:52,050 --> 00:16:55,530
en als je een arbeidsbetrekking hebt
waarin je werkgever geeft wat hij heeft

305
00:16:55,530 --> 00:16:58,410
beloofd, ook al is dat
niet wat je nu verlangt,

306
00:16:58,410 --> 00:17:01,410
dan heb je geen recht
om te klagen, te morren

307
00:17:01,410 --> 00:17:05,370
of te proberen het bedrijf van die
werkgever schade toe te brengen.

308
00:17:05,370 --> 00:17:09,510
Een werkgever manipuleren getuigt
van een volkomen verkeerde gezindheid

309
00:17:09,510 --> 00:17:11,010
bij een werknemer.

310
00:17:11,010 --> 00:17:15,150
Dat is natuurlijk wat vakbonden kunnen
doen, en dat is een van de redenen waarom

311
00:17:15,150 --> 00:17:17,310
ik heel weinig sympathie voor ze heb.

312
00:17:17,310 --> 00:17:20,370
Ik wil heel duidelijk maken
dat ik niet denk dat deze

313
00:17:20,370 --> 00:17:25,050
gelijkenis die Jezus vertelde, bedoeld
is om christenen te leren dat ze niet

314
00:17:25,050 --> 00:17:27,390
tegen hun werkgevers mogen staken.

315
00:17:27,390 --> 00:17:31,110
Aan deze gelijkenis ligt een heel
andere betekenis ten grondslag,

316
00:17:31,110 --> 00:17:32,850
en die zullen we vaststellen.

317
00:17:32,850 --> 00:17:37,170
Maar Jezus nam als vanzelfsprekend aan
dat Zijn luisteraars zouden begrijpen

318
00:17:37,170 --> 00:17:41,670
dat een eigenaar rechtmatig met zijn
eigen bezittingen mag doen wat hij wil.

319
00:17:41,670 --> 00:17:42,990
Dat staat vast.

320
00:17:42,990 --> 00:17:47,070
De klagers in deze gelijkenis
worden nederig terechtgewezen,

321
00:17:47,070 --> 00:17:51,990
omdat iedereen in Jezus’ gehoor zou
hebben erkend: ‘O ja, dat is waar.

322
00:17:51,990 --> 00:17:54,630
De bezittingen zijn
inderdaad van deze man.

323
00:17:54,630 --> 00:17:57,690
Hij hoeft niet meer te geven
dan wat hij heeft beloofd.’

324
00:17:57,690 --> 00:18:02,490
Ik wil daarop wijzen omdat christenen
in onze tijd vaak zelfs niet

325
00:18:02,490 --> 00:18:07,890
als vanzelfsprekend aannemen wat Jezus van
Zijn luisteraars verwachtte dat zij als

326
00:18:07,890 --> 00:18:12,450
vanzelfsprekend zouden aannemen,
nog voordat Hij meer licht gaf,

327
00:18:12,450 --> 00:18:15,930
zaken verduidelijkte en er
een nieuwe toepassing aan gaf.

328
00:18:15,930 --> 00:18:19,470
De toepassing die Hij hier
maakt, is volgens mij deze.

329
00:18:19,470 --> 00:18:21,630
Helemaal aan het einde zegt Hij:

330
00:18:21,630 --> 00:18:26,010
Zo zullen de laatsten de eersten
zijn, en de eersten de laatsten;

331
00:18:26,010 --> 00:18:29,310
want velen zijn geroepen,
maar weinigen uitverkoren.

332
00:18:29,310 --> 00:18:34,350
Wat betekent dat? Volgens mij betekent
het dat, in Gods omgang met de mensheid,

333
00:18:34,350 --> 00:18:39,210
de eerste mensen die de gelegenheid hadden
om God te kennen het Joodse volk waren,

334
00:18:39,210 --> 00:18:43,350
en dat de laatsten die zo’n
gelegenheid kregen de heidenen waren.

335
00:18:43,350 --> 00:18:48,030
Het Joodse volk wist al eeuwenlang van
God voordat de heidenen werkelijk veel

336
00:18:48,030 --> 00:18:50,970
gelegenheid kregen om over God te horen.

337
00:18:50,970 --> 00:18:55,530
Maar toen Jezus kwam, merkte Hij
dat veel Joden Hem verwierpen.

338
00:18:55,530 --> 00:18:58,050
De meeste Joden verwierpen Hem.

339
00:18:58,050 --> 00:19:00,930
Tot op de dag van vandaag
heeft de meerderheid van de

340
00:19:00,930 --> 00:19:02,910
Joden Christus verworpen.

341
00:19:02,910 --> 00:19:05,490
Maar wie zijn doorgaans
veel ontvankelijker

342
00:19:05,490 --> 00:19:09,270
en bereidwilliger geweest om
het evangelie aan te nemen?

343
00:19:09,270 --> 00:19:11,310
Gewoonlijk de heidenen.

344
00:19:11,310 --> 00:19:14,790
Wat Hij hier als toepassing van het
beginsel van de gelijkenis zegt,

345
00:19:14,790 --> 00:19:19,170
is dat de Joden, die aanvankelijk de
eersten waren wat voorrecht betreft,

346
00:19:19,170 --> 00:19:21,570
de laatsten zullen zijn wat betreft het

347
00:19:21,570 --> 00:19:25,650
daadwerkelijk tot inkeer komen
en omarmen van het evangelie.

348
00:19:25,650 --> 00:19:30,030
De heidenen daarentegen, die de laatsten
waren wat betreft het voorrecht de

349
00:19:30,030 --> 00:19:34,530
waarheid te kennen, zullen de
eersten zijn die de waarheid omarmen.

350
00:19:34,530 --> 00:19:37,050
Dat is de strekking van de gelijkenis.

351
00:19:37,050 --> 00:19:41,490
In deze gelijkenis vertegenwoordigen
degenen die de hele dag hebben gewerkt

352
00:19:41,490 --> 00:19:43,050
het Joodse volk.

353
00:19:43,050 --> 00:19:47,250
Gedurende hun lange geschiedenis hebben
ze als het ware geleden in de hitte

354
00:19:47,250 --> 00:19:48,450
van de dag.

355
00:19:48,450 --> 00:19:53,010
Ze hebben vervolging en ontberingen
doorstaan, omdat er een beroep op hen werd

356
00:19:53,010 --> 00:19:57,990
gedaan om in zeer moeilijke tijden
en onder vervolging de kennis van God

357
00:19:57,990 --> 00:19:59,070
levend te houden.

358
00:19:59,070 --> 00:20:02,910
De heidenen daarentegen, die
tot Christus zijn gekomen,

359
00:20:02,910 --> 00:20:05,550
zijn er pas veel later bij gekomen.

360
00:20:05,550 --> 00:20:09,810
De heidenen hebben bij lange na niet
zo’n geschiedenis van dienst aan God

361
00:20:09,810 --> 00:20:11,070
als de Joden.

362
00:20:11,070 --> 00:20:15,630
Ik bedoel daarmee het aantal jaren
waarin de Joden het volk van God waren

363
00:20:15,630 --> 00:20:20,130
en in Zijn dienst werkten, terwijl
de heidenen er pas laat bij komen.

364
00:20:20,130 --> 00:20:24,750
Maar wat Jezus volgens mij zegt, is
dat degenen die er laat bij komen

365
00:20:24,750 --> 00:20:29,310
hetzelfde voorrecht zullen hebben
als degenen die er vroeg bij komen.

366
00:20:29,310 --> 00:20:34,590
Een andere mogelijkheid is dat Jezus hier
niet specifiek over de heidenen spreekt,

367
00:20:34,590 --> 00:20:40,890
maar over mensen zoals de tollenaars en
zondaars, die leefden zoals de heidenen.

368
00:20:40,890 --> 00:20:45,270
Er waren Joodse mensen die de Joodse
godsdienst hadden verworpen en

369
00:20:45,270 --> 00:20:46,770
in zonde leefden.

370
00:20:46,770 --> 00:20:51,810
Daarom waren zij in zekere zin de laatsten
die zich tot het jodendom keerden,

371
00:20:51,810 --> 00:20:55,890
maar ze behoorden tot de eersten
die zich tot Jezus keerden.

372
00:20:55,890 --> 00:21:01,110
De eersten daarentegen, degenen die
de Joodse eisen gretig hadden omarmd,

373
00:21:01,110 --> 00:21:07,050
de Farizeeën en zulke mensen, behoorden
tot de laatsten die Jezus omarmden.

374
00:21:07,050 --> 00:21:10,830
Het is niet helemaal duidelijk
welke van deze twee scenario’s

375
00:21:10,830 --> 00:21:14,610
Jezus in gedachten heeft,
omdat ze allebei waar zijn.

376
00:21:14,610 --> 00:21:18,630
De laatste mensen van wie je zou
verwachten dat ze behouden zouden worden,

377
00:21:18,630 --> 00:21:20,970
waren de eersten die behouden werden.

378
00:21:20,970 --> 00:21:25,470
Degenen die God het langst hebben gediend,
horen niet te klagen zoals de broer van

379
00:21:25,470 --> 00:21:27,030
de verloren zoon.

380
00:21:27,030 --> 00:21:30,450
Hij klaagde omdat zijn
vader zo vrijgevig was

381
00:21:30,450 --> 00:21:32,730
tegenover de teruggekeerde verloren zoon.

382
00:21:32,730 --> 00:21:36,030
Maar de vader wees hem terecht,
net zoals deze mensen door de

383
00:21:36,030 --> 00:21:37,890
meester werden terechtgewezen.

384
00:21:37,890 --> 00:21:42,690
De gedachte hier is dat God
vrijgevig is tegenover iedereen.

385
00:21:42,690 --> 00:21:44,850
Als Hij niet vrijgeviger wil zijn

386
00:21:44,850 --> 00:21:48,690
tegenover degenen die langer hebben
gewerkt, is dat rechtvaardig,

387
00:21:48,690 --> 00:21:51,510
omdat Hij hun geeft wat hun toekomt.

388
00:21:51,510 --> 00:21:55,590
Als Hij dat wil, kan Hij
grotere vrijgevigheid tonen

389
00:21:55,590 --> 00:21:58,650
tegenover degenen die niet
zoveel tijd hebben gehad.

390
00:21:58,650 --> 00:22:03,870
Vergeet niet dat Hij tegen degenen
zei die Hij als laatsten inhuurde:

391
00:22:03,870 --> 00:22:06,570
Waarom staan jullie hier
maar rond zonder werk?

392
00:22:06,570 --> 00:22:07,650
Ze zeiden:

393
00:22:07,650 --> 00:22:09,390
Niemand heeft ons ingehuurd.

394
00:22:09,390 --> 00:22:11,070
Het was niet hun schuld.

395
00:22:11,070 --> 00:22:12,870
Ze zouden hebben gewerkt.

396
00:22:12,870 --> 00:22:15,390
Ze hadden evenveel nodig als de anderen,

397
00:22:15,390 --> 00:22:18,870
en daarom ontvingen ze
evenveel als de anderen.

398
00:22:18,870 --> 00:22:22,590
In Gods omgang met de mensheid
geeft Hij ons niet in de eerste

399
00:22:22,590 --> 00:22:24,330
plaats wat we verdiend hebben.

400
00:22:24,330 --> 00:22:27,390
Hij geeft ons iets beters
dan wat we verdiend hebben.

401
00:22:27,390 --> 00:22:29,970
Hij geeft ons wat we nodig hebben.

402
00:22:29,970 --> 00:22:33,390
Zij die pas laat in hun
leven tot God zijn gekomen,

403
00:22:33,390 --> 00:22:36,150
of wat dat betreft pas
laat in de geschiedenis,

404
00:22:36,150 --> 00:22:41,310
hebben God en behoud evenzeer
nodig als zij die eerder kwamen.

405
00:22:41,310 --> 00:22:44,670
Daarom had het Joodse volk
niet moeten klagen toen God

406
00:22:44,670 --> 00:22:48,511
zo’n vrijgevigheid betoonde aan hen
die nog niet zo lang meededen als zij.