1
00:00:02,070 --> 00:00:04,290
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,290 --> 00:00:11,370
Deze keer behandelen we Mattheüs
22, vers 34 tot en met vers 40.

3
00:00:11,370 --> 00:00:15,870
In Mattheüs 22 wordt Jezus
bij verschillende gelegenheden

4
00:00:15,870 --> 00:00:20,130
geconfronteerd met mensen die iets
op Hem proberen aan te merken.

5
00:00:20,130 --> 00:00:23,670
Ze behoren allemaal tot de
religieuze gevestigde orde,

6
00:00:23,670 --> 00:00:27,750
hoewel sommigen van hen onderling
ook niet bepaald bevriend zijn.

7
00:00:27,750 --> 00:00:32,490
De Farizeeën en de herodianen
benaderen Jezus met de vraag of het

8
00:00:32,490 --> 00:00:36,210
geoorloofd is belasting aan
de keizer te betalen of niet.

9
00:00:36,210 --> 00:00:39,510
Ze vragen Hem niet werkelijk
om ethische leiding.

10
00:00:39,510 --> 00:00:44,670
Ze proberen Hem alleen maar in de val te
lokken, want of Hij nu ja of nee zegt,

11
00:00:44,670 --> 00:00:48,570
Hij zal een deel van de Joodse
bevolking voor het hoofd stoten.

12
00:00:48,570 --> 00:00:51,150
Zo komen ook de Sadduceeën naar Hem toe,

13
00:00:51,150 --> 00:00:56,370
omdat zij niet in de opstanding geloven
en weten dat Hij er wel in gelooft.

14
00:00:56,370 --> 00:00:59,490
Hij onderwijst juist dat
er een opstanding is.

15
00:00:59,490 --> 00:01:03,270
Daarom komen ze om te proberen de
opstanding belachelijk te maken.

16
00:01:03,270 --> 00:01:08,010
Hij wijst hun erop dat zij degenen
zijn die de kern van de zaak missen,

17
00:01:08,010 --> 00:01:12,090
dat ze de Schriften niet goed
begrijpen, en Hij corrigeert hen.

18
00:01:12,090 --> 00:01:13,770
Nu hebben we nog een ander geval

19
00:01:13,770 --> 00:01:17,910
waarin Jezus door een religieuze
leider wordt geconfronteerd.

20
00:01:17,910 --> 00:01:19,950
In vers 34 staat:

21
00:01:19,950 --> 00:01:24,030
Toen de Farizeeën gehoord hadden dat
Hij de Sadduceeën de mond gesnoerd had,

22
00:01:24,030 --> 00:01:25,650
kwamen zij bijeen.

23
00:01:25,650 --> 00:01:30,810
En een van hen, een wetgeleerde,
vroeg om Hem te verzoeken: Meester,

24
00:01:30,810 --> 00:01:33,090
wat is het grote gebod in de wet?

25
00:01:33,090 --> 00:01:37,410
Het is niet helemaal duidelijk hoe dit
bedoeld was als een beproeving van Jezus.

26
00:01:37,410 --> 00:01:39,270
Hij werd wel op de proef gesteld.

27
00:01:39,270 --> 00:01:44,010
Eerder, toen ze vroegen of het geoorloofd
was belasting aan de keizer te betalen,

28
00:01:44,010 --> 00:01:48,090
wordt ons uitdrukkelijk verteld
dat deze mensen eropuit gingen om

29
00:01:48,090 --> 00:01:50,370
Hem in Zijn woorden te verstrikken.

30
00:01:50,370 --> 00:01:55,290
Nu werd Jezus op de proef gesteld,
misschien op een soortgelijke manier.

31
00:01:55,290 --> 00:02:00,270
Misschien hoopten ze dat Hij een volstrekt
onaanvaardbaar antwoord zou geven.

32
00:02:00,270 --> 00:02:05,010
Ik weet eigenlijk niet goed wat ze hoopten
dat Hij zou zeggen of waarop ze Hem

33
00:02:05,010 --> 00:02:06,570
hoopten te betrappen.

34
00:02:06,570 --> 00:02:10,590
Misschien was het zo dat welk
gebod Jezus ook zou noemen,

35
00:02:10,590 --> 00:02:14,310
iemand anders zou vinden
dat er een beter gebod was.

36
00:02:14,310 --> 00:02:18,930
Iedere rabbi had ongetwijfeld zijn
eigen favoriete gebod uit de wet,

37
00:02:18,930 --> 00:02:21,990
waarvan hij dacht dat het
het belangrijkste was.

38
00:02:21,990 --> 00:02:26,850
Als Jezus er één koos, zou Hij
iedereen van Zich vervreemden

39
00:02:26,850 --> 00:02:29,730
die vond dat de andere belangrijker waren.

40
00:02:29,730 --> 00:02:32,910
Misschien was dat de
gedachte achter hun vraag.

41
00:02:32,910 --> 00:02:37,530
Maar er werd een wetgeleerde met
deze vraag naar Jezus gestuurd.

42
00:02:37,530 --> 00:02:37,534
Jezus zei tegen hem:

43
00:02:37,534 --> 00:02:46,410
Jezus zei tegen hem: U zult de Heere,
uw God, liefhebben met heel uw hart,

44
00:02:46,410 --> 00:02:50,250
met heel uw ziel en met heel uw verstand.

45
00:02:50,250 --> 00:02:53,250
Dit is het eerste en het grote gebod.

46
00:02:53,250 --> 00:03:00,210
En het tweede, hieraan gelijk, is: U
zult uw naaste liefhebben als uzelf.

47
00:03:00,210 --> 00:03:04,710
Aan deze twee geboden hangt
heel de Wet, en de Profeten.

48
00:03:04,710 --> 00:03:09,630
Met andere woorden, Ik kan niet
werkelijk één gebod uitkiezen en zeggen:

49
00:03:09,630 --> 00:03:12,210
„Dit is belangrijker dan alle andere.”

50
00:03:12,210 --> 00:03:15,390
Ik kan je twee zeer
belangrijke geboden noemen,

51
00:03:15,390 --> 00:03:18,930
en in deze twee worden
alle geboden samengevat.

52
00:03:18,930 --> 00:03:21,510
Ze hangen allemaal aan deze twee.

53
00:03:21,510 --> 00:03:25,110
Interessant genoeg bracht Jezus
het niet terug tot één gebod.

54
00:03:25,110 --> 00:03:27,330
Het klonk alsof Hij dat wel ging doen.

55
00:03:27,330 --> 00:03:32,850
Het citaat dat Hij gaf, komt uit
Deuteronomium 6, vers 5. Hij zegt:

56
00:03:32,850 --> 00:03:38,550
Daarom zult u de HEERE, uw God,
liefhebben met heel uw hart,

57
00:03:38,550 --> 00:03:42,390
met heel uw ziel en met heel uw kracht.

58
00:03:42,390 --> 00:03:43,410
Hij zegt:

59
00:03:43,410 --> 00:03:46,410
Dat is het eerste en belangrijkste gebod.

60
00:03:46,410 --> 00:03:48,990
Dat klinkt als het antwoord op hun vraag.

61
00:03:48,990 --> 00:03:54,930
De vraag was: „Wat is het grote
gebod, het grootste gebod?” Hij zei:

62
00:03:54,930 --> 00:03:57,870
Dit is het eerste en belangrijkste gebod.

63
00:03:57,870 --> 00:04:00,690
Maar daar houdt het niet op. Hij zei:

64
00:04:00,690 --> 00:04:03,750
Er is nog een tweede,
dat daaraan gelijk is.

65
00:04:03,750 --> 00:04:09,330
Wanneer Hij zegt: „Het is daaraan gelijk”,
in welk opzicht is het daaraan gelijk?

66
00:04:09,330 --> 00:04:13,590
Het tweede gebod komt uit
Leviticus 19, vers 18:

67
00:04:13,590 --> 00:04:18,450
U mag geen wraak nemen of een wrok
koesteren tegen uw volksgenoten,

68
00:04:18,450 --> 00:04:21,630
maar u moet uw naaste
liefhebben als uzelf.

69
00:04:21,630 --> 00:04:23,310
Ik ben de HEERE.

70
00:04:23,310 --> 00:04:27,570
Hij haalt twee geboden uit twee
verschillende plaatsen in de wet

71
00:04:27,570 --> 00:04:30,870
en zegt dat deze twee
sterk op elkaar lijken.

72
00:04:30,870 --> 00:04:34,470
Hij bedoelt misschien te zeggen
dat ze even belangrijk zijn.

73
00:04:34,470 --> 00:04:38,730
Ze hadden Hem tenslotte maar om
één belangrijk gebod gevraagd.

74
00:04:38,730 --> 00:04:41,550
Hij zegt: „Ik moet jullie er twee geven.

75
00:04:41,550 --> 00:04:47,490
Er is dit gebod, dat het eerste en grote
gebod is, maar dan is er ook dit gebod,

76
00:04:47,490 --> 00:04:51,810
dat daaraan gelijk is, en daarom
kan Ik het niet weglaten.”

77
00:04:51,810 --> 00:04:55,170
Misschien zegt Hij dat deze
twee even belangrijk zijn,

78
00:04:55,170 --> 00:04:59,490
zodat Ik jullie niet het ene kan
noemen zonder ze allebei te noemen.

79
00:04:59,490 --> 00:05:03,210
Dat zou kunnen zijn wat Hij bedoelt
wanneer Hij zegt dat dit andere

80
00:05:03,210 --> 00:05:05,130
gebod daaraan gelijk is.

81
00:05:05,130 --> 00:05:09,510
Het is echter ook zo dat beide
geboden één bevel bevatten,

82
00:05:09,510 --> 00:05:12,090
en misschien maakt dat
ze aan elkaar gelijk.

83
00:05:12,090 --> 00:05:15,870
Dat is het bevel om lief
te hebben. Het eerste zegt:

84
00:05:15,870 --> 00:05:23,070
En u zult de Heere, uw God, liefhebben
met heel uw hart en met heel uw ziel

85
00:05:23,070 --> 00:05:27,450
en met heel uw verstand
en met heel uw kracht.

86
00:05:27,450 --> 00:05:29,190
Dit is het eerste gebod.

87
00:05:29,190 --> 00:05:30,690
Het andere zegt:

88
00:05:30,690 --> 00:05:34,350
Je moet net zoveel van je
naaste houden als van jezelf.

89
00:05:34,350 --> 00:05:37,650
In beide gevallen krijg je
het gebod om lief te hebben,

90
00:05:37,650 --> 00:05:40,650
en daarom zijn de geboden
aan elkaar gelijk.

91
00:05:40,650 --> 00:05:45,150
De voorwerpen van je liefde zijn op de
twee plaatsen echter niet hetzelfde.

92
00:05:45,150 --> 00:05:50,670
God is het voorwerp van de ene liefde, en
je naaste is het voorwerp van de andere.

93
00:05:50,670 --> 00:05:53,850
Er is een groot verschil
tussen God en je naaste.

94
00:05:53,850 --> 00:05:58,230
Veel mensen denken dat het gemakkelijker
is God lief te hebben dan je naaste.

95
00:05:58,230 --> 00:06:00,750
Sommige mensen zouden zeggen
dat ze God liefhebben,

96
00:06:00,750 --> 00:06:03,030
ook al hebben ze hun naaste niet lief.

97
00:06:03,030 --> 00:06:07,350
Johannes redeneert in 1 Johannes
4 echter als volgt. Hij zegt:

98
00:06:07,350 --> 00:06:11,610
Als iemand zou zeggen: Ik heb God
lief, en hij zou zijn broeder haten,

99
00:06:11,610 --> 00:06:13,290
dan is hij een leugenaar.

100
00:06:13,290 --> 00:06:18,150
Want wie zijn broeder, die hij ziet, niet
liefheeft, hoe kan hij God liefhebben,

101
00:06:18,150 --> 00:06:19,830
Die hij niet gezien heeft?

102
00:06:19,830 --> 00:06:24,030
Met andere woorden, Johannes neemt aan
dat het gemakkelijker is de persoon

103
00:06:24,030 --> 00:06:27,690
lief te hebben die je hebt gezien
dan Degene Die je niet hebt gezien.

104
00:06:27,690 --> 00:06:32,130
Je zou kunnen denken: „Johannes, ik
ben het niet eens met je redenering,

105
00:06:32,130 --> 00:06:35,970
want volgens mij is het iets
gemakkelijker om God lief te hebben.

106
00:06:35,970 --> 00:06:40,530
Omdat ik Hem niet zie, doet Hij zelden
iets waardoor ik me aan Hem erger,

107
00:06:40,530 --> 00:06:43,590
terwijl de persoon die ik
dagelijks kan zien voortdurendend

108
00:06:43,590 --> 00:06:45,630
dingen doet waaraan ik me erger.

109
00:06:45,630 --> 00:06:49,350
Daarom is het gemakkelijker om God
lief te hebben dan die persoon.”

110
00:06:49,350 --> 00:06:53,970
Maar Johannes moet ervan uitgaan dat
liefde meer is dan alleen goede gevoelens.

111
00:06:53,970 --> 00:06:58,470
Want als liefde eenvoudigweg betekent dat
je je niet van je stuk laat brengen en

112
00:06:58,470 --> 00:07:02,970
welwillende gedachten over iemand hebt,
zou het heel gemakkelijk zijn om een God

113
00:07:02,970 --> 00:07:05,070
Die je niet hebt gezien lief te hebben,

114
00:07:05,070 --> 00:07:08,730
terwijl je een naaste die je
wel hebt gezien niet liefhebt.

115
00:07:08,730 --> 00:07:13,530
Uit de Schrift blijkt duidelijk dat liefde
meer is dan wat je voor iemand voelt.

116
00:07:13,530 --> 00:07:17,550
Liefde heeft veel te maken met hoe je
met iemand omgaat en met de diensten die

117
00:07:17,550 --> 00:07:18,870
je hem bewijst.

118
00:07:18,870 --> 00:07:21,270
In dezelfde brief zegt Johannes:

119
00:07:21,270 --> 00:07:25,410
Wie dan de goederen van de wereld heeft,
en zijn broeder gebrek ziet lijden,

120
00:07:25,410 --> 00:07:30,090
maar zijn hart voor hem toesluit, hoe
kan de liefde van God in hem blijven?

121
00:07:30,090 --> 00:07:34,170
Hij zegt daar dat als je daadwerkelijk
ziet dat iemand iets nodig heeft

122
00:07:34,170 --> 00:07:37,590
en je hem niet helpt, het
je aan liefde ontbreekt.

123
00:07:37,590 --> 00:07:39,270
Dus wat is liefde?

124
00:07:39,270 --> 00:07:41,250
Het is iets voor iemand doen.

125
00:07:41,250 --> 00:07:43,950
Het is praktisch dienstbetoon verrichten.

126
00:07:43,950 --> 00:07:47,130
Het is veel gemakkelijker om
de behoeften van mensen te zien

127
00:07:47,130 --> 00:07:50,430
en daarin te voorzien dan
om Gods behoeften te zien,

128
00:07:50,430 --> 00:07:52,470
want Hij is voor ons onzichtbaar.

129
00:07:52,470 --> 00:07:55,650
Omdat liefde dus een zaak is
van praktisch dienstbetoon,

130
00:07:55,650 --> 00:07:58,710
hulp en bijstand bij
een werkelijke behoefte,

131
00:07:58,710 --> 00:08:02,430
meent Johannes dat liefde eerder
en gemakkelijker kan worden betoond

132
00:08:02,430 --> 00:08:06,630
aan mensen die je kunt zien dan
aan God, Die je niet kunt zien.

133
00:08:06,630 --> 00:08:10,830
Johannes maakt heel duidelijk, net
als andere gedeelten in de Schrift,

134
00:08:10,830 --> 00:08:14,430
dat liefde voor God en
liefde voor mensen samengaan.

135
00:08:14,430 --> 00:08:18,570
Johannes vindt het misschien gemakkelijker
om mensen lief te hebben dan God,

136
00:08:18,570 --> 00:08:21,630
terwijl anderen misschien
het tegenovergestelde vinden.

137
00:08:21,630 --> 00:08:25,290
Maar je kunt God niet werkelijk
op de juiste manier liefhebben

138
00:08:25,290 --> 00:08:27,390
als je Zijn kinderen niet liefhebt.

139
00:08:27,390 --> 00:08:32,190
En je kunt mensen niet op de juiste manier
liefhebben zonder God lief te hebben.

140
00:08:32,190 --> 00:08:36,090
Als je God niet liefhebt, maar wel
probeert mensen lief te hebben,

141
00:08:36,090 --> 00:08:40,170
zul je merken dat je liefde voor
mensen je eigen belangen dient.

142
00:08:40,170 --> 00:08:43,050
De reden daarvoor is dat
als je God niet liefhebt,

143
00:08:43,050 --> 00:08:46,230
jijzelf degene bent van
wie je het meest houdt.

144
00:08:46,230 --> 00:08:50,970
Er zijn twee rivalen die
strijden om je hart: jij en God.

145
00:08:50,970 --> 00:08:54,750
Als je je hart aan God geeft,
zul je niet met jezelf bezig zijn

146
00:08:54,750 --> 00:08:57,630
en kun je andere mensen
belangeloos liefhebben.

147
00:08:57,630 --> 00:09:01,590
Maar als je God niet liefhebt,
heb je per definitie jezelf lief.

148
00:09:01,590 --> 00:09:06,690
Je bent je eigen afgod, en elke poging
om andere mensen lief te hebben zal

149
00:09:06,690 --> 00:09:11,370
eenvoudigweg een manier zijn om je
eigen zelfzuchtige belangen te dienen.

150
00:09:11,370 --> 00:09:15,690
Misschien doe je alsof je hen liefhebt,
maar degene die je liefhebt ben je zelf.

151
00:09:15,690 --> 00:09:18,270
De meeste mannen die God niet liefhebben,

152
00:09:18,270 --> 00:09:23,610
zouden eerlijker zijn als ze tegen een
vrouw niet zeiden: ‘Ik hou van jou,’ maar:

153
00:09:23,610 --> 00:09:27,450
‘Ik hou van mezelf en
ik wil jou voor mezelf.

154
00:09:27,450 --> 00:09:30,150
Ik heb jou nodig om gelukkig te zijn.’

155
00:09:30,150 --> 00:09:32,070
Dat is niet echt liefde.

156
00:09:32,070 --> 00:09:36,090
Om mensen lief te hebben zoals
ze behoren te worden liefgehad,

157
00:09:36,090 --> 00:09:41,430
moet je eerst ophouden jezelf lief te
hebben en God op de eerste plaats zetten.

158
00:09:41,430 --> 00:09:44,610
Ik heb God lief, en omdat ik God liefheb,

159
00:09:44,610 --> 00:09:47,730
zal ik degenen liefhebben
die Hij liefheeft.

160
00:09:47,730 --> 00:09:52,890
Niet omdat zij mij gelukkig maken of omdat
ik hen nodig heb om gelukkig te zijn,

161
00:09:52,890 --> 00:09:57,450
maar omdat het voor Gods geluk nodig
is dat ik Zijn kinderen liefheb.

162
00:09:57,450 --> 00:10:00,090
Hij is ongelukkig als ik dat niet doe.

163
00:10:00,090 --> 00:10:04,170
Daarom kan mijn liefde voor mensen
alleen werkelijk belangeloos

164
00:10:04,170 --> 00:10:08,370
en onzelfzuchtig zijn
als ik eerst God liefheb.

165
00:10:08,370 --> 00:10:12,210
Ik heb tien jaar in Santa
Cruz in Californië gewoond.

166
00:10:12,210 --> 00:10:15,150
Daar waren veel hippies,
tenminste toen ik er woonde,

167
00:10:15,150 --> 00:10:18,090
en veel New Agers en dergelijke.

168
00:10:18,090 --> 00:10:20,790
Een van de dingen die ik
hen heel vaak hoorde zeggen,

169
00:10:20,790 --> 00:10:26,190
was dat hun ethiek eenvoudigweg
inhield dat ze mensen liefhadden.

170
00:10:26,190 --> 00:10:31,470
Zij vonden dat dit precies was
wat Jezus had gezegd. Jezus zei:

171
00:10:31,470 --> 00:10:37,830
Jezus zei tegen hem: U zult de Heere,
uw God, liefhebben met heel uw hart,

172
00:10:37,830 --> 00:10:41,490
met heel uw ziel en met heel uw verstand.

173
00:10:41,490 --> 00:10:44,430
Dit is het eerste en het grote gebod.

174
00:10:44,430 --> 00:10:50,670
En het tweede, hieraan gelijk, is: U
zult uw naaste liefhebben als uzelf.

175
00:10:50,670 --> 00:10:55,170
Aan deze twee geboden hangt
heel de Wet, en de Profeten.

176
00:10:55,170 --> 00:10:57,750
en zij zeiden: ‘Dat is wat wij doen.

177
00:10:57,750 --> 00:11:01,650
Hoe zouden we niet behouden kunnen zijn
als we doen wat Jezus heeft gezegd dat

178
00:11:01,650 --> 00:11:03,030
we moeten doen?’

179
00:11:03,030 --> 00:11:05,430
Heel vaak wilden ze dit citeren:

180
00:11:05,430 --> 00:11:09,150
Je moet net zoveel van je
naaste houden als van jezelf.

181
00:11:09,150 --> 00:11:11,730
Het is waar dat dit heel belangrijk is.

182
00:11:11,730 --> 00:11:14,850
Dat is iets waarvan God
wil dat iedereen het doet.

183
00:11:14,850 --> 00:11:17,910
Maar ze zagen het punt over het hoofd.

184
00:11:17,910 --> 00:11:20,730
Jezus zei dat dit het tweede is.

185
00:11:20,730 --> 00:11:22,410
Zij misten het eerste.

186
00:11:22,410 --> 00:11:24,870
Het eerste en grote gebod is:

187
00:11:24,870 --> 00:11:31,470
En u zult de Heere, uw God, liefhebben
met heel uw hart en met heel uw ziel

188
00:11:31,470 --> 00:11:35,550
en met heel uw verstand
en met heel uw kracht.

189
00:11:35,550 --> 00:11:37,410
Dit is het eerste gebod.

190
00:11:37,410 --> 00:11:40,050
En de Schrift zegt dat
als je God liefhebt,

191
00:11:40,050 --> 00:11:42,690
je Zijn geboden zult onderhouden.

192
00:11:42,690 --> 00:11:46,050
Er komt dus meer bij
kijken dan alleen warme,

193
00:11:46,050 --> 00:11:48,450
behaaglijke gevoelens voor mensen hebben.

194
00:11:48,450 --> 00:11:51,150
Je moet eerst God liefhebben.

195
00:11:51,150 --> 00:11:56,790
Pas wanneer je God liefhebt met heel
je hart, ziel, verstand en kracht,

196
00:11:56,790 --> 00:12:00,390
heb je jezelf niet meer zo lief
dat je andere mensen voor je

197
00:12:00,390 --> 00:12:02,490
eigen doeleinden uitbuit.

198
00:12:02,490 --> 00:12:07,650
Dat wil zeggen: je moet op een punt
komen waarop je jezelf niet liefhebt,

199
00:12:07,650 --> 00:12:09,510
maar God liefhebt.

200
00:12:09,510 --> 00:12:13,350
Dan kun je mensen liefhebben
zonder hen uit te buiten.

201
00:12:13,350 --> 00:12:18,270
Je kunt mensen belangeloos liefhebben,
op een manier die hun ten goede komt

202
00:12:18,270 --> 00:12:21,510
in plaats van dat je probeert
er zelf beter van te worden.

203
00:12:21,510 --> 00:12:25,950
Dit gaat natuurlijk tegen de natuur
in, maar dat is nu juist het punt.

204
00:12:25,950 --> 00:12:30,870
Het christelijke leven is niet iets wat
op natuurlijke wijze kan worden geleefd.

205
00:12:30,870 --> 00:12:32,910
Het is bovennatuurlijk.

206
00:12:32,910 --> 00:12:35,250
Je hebt de Heilige Geest nodig.

207
00:12:35,250 --> 00:12:39,210
Je moet de natuur van Christus
ontvangen, en dan kun je dit doen.

208
00:12:39,210 --> 00:12:44,070
Het is Zijn Heilige Geest, Die je
gegeven is, Die deze liefde voortbrengt.

209
00:12:44,070 --> 00:12:48,090
Je kunt God of mensen dus niet
werkelijk op de juiste manier liefhebben

210
00:12:48,090 --> 00:12:50,550
totdat je in de Heilige Geest wandelt.

211
00:12:50,550 --> 00:12:53,370
Daarvoor moet je je aan
Jezus Christus onderwerpen,

212
00:12:53,370 --> 00:12:58,230
want Hij is Degene Die Zijn Heilige Geest
geeft aan degenen die Hem erom vragen.

213
00:12:58,230 --> 00:13:01,770
Dat gezegd hebbend, wat
zei Jezus tegen deze man?

214
00:13:01,770 --> 00:13:04,590
Hij zei dat er twee grote geboden zijn.

215
00:13:04,590 --> 00:13:07,050
Het eerste en grote gebod is:

216
00:13:07,050 --> 00:13:12,210
Heb de Heer, je God, lief met
heel je hart, heel je ziel,

217
00:13:12,210 --> 00:13:14,970
heel je verstand en al je kracht.

218
00:13:14,970 --> 00:13:17,850
Dat is het eerste. Het tweede is:

219
00:13:17,850 --> 00:13:21,810
Je moet net zoveel van je
naaste houden als van jezelf.

220
00:13:21,810 --> 00:13:24,390
Het tweede is daaraan gelijk.

221
00:13:24,390 --> 00:13:29,070
Het lijkt er zozeer op dat Ik het
niet tot één gebod kan beperken.

222
00:13:29,070 --> 00:13:32,370
Dit andere gebod is er
te nauw mee verbonden.

223
00:13:32,370 --> 00:13:34,110
Je moet ze allebei doen.

224
00:13:34,110 --> 00:13:37,050
Het is één gebod met twee vertakkingen.

225
00:13:37,050 --> 00:13:38,910
Het ene gebod is:

226
00:13:38,910 --> 00:13:40,470
Je moet liefhebben.

227
00:13:40,470 --> 00:13:42,210
De twee vertakkingen zijn:

228
00:13:42,210 --> 00:13:44,310
Je moet de Heere liefhebben.

229
00:13:44,310 --> 00:13:45,150
en:

230
00:13:45,150 --> 00:13:47,310
Je moet je naaste liefhebben.

231
00:13:47,310 --> 00:13:48,630
Jezus zei:

232
00:13:48,630 --> 00:13:52,950
Op deze twee geboden rusten
de hele Wet en de Profeten.

233
00:13:52,950 --> 00:13:55,710
Dat is iets belangrijks
wat we moeten begrijpen.

234
00:13:55,710 --> 00:14:01,410
Er zijn zoveel dingen die God van de mens
wil, zoveel dingen die Hij heeft geboden,

235
00:14:01,410 --> 00:14:03,510
zoveel dingen die Hij vereist.

236
00:14:03,510 --> 00:14:07,470
Als je het Oude Testament leest, zou
je de indruk kunnen krijgen dat je een

237
00:14:07,470 --> 00:14:12,330
rechtsgeleerde moet zijn om alle dingen
die God wil uit je hoofd te kennen.

238
00:14:12,330 --> 00:14:16,650
Want God heeft Israël vele
honderden geboden gegeven.

239
00:14:16,650 --> 00:14:20,670
Sommige Joden, sommige rabbijnen,
namen het daadwerkelijk

240
00:14:20,670 --> 00:14:22,950
op zich om rechtsgeleerden te worden,

241
00:14:22,950 --> 00:14:27,510
zodat ze konden proberen alles te
onderhouden wat God hun had opgedragen.

242
00:14:27,510 --> 00:14:30,990
Bij enkele gelegenheden,
zelfs in het Oude Testament,

243
00:14:30,990 --> 00:14:35,550
werden al Gods geboden teruggebracht
tot een paar eenvoudige dingen.

244
00:14:35,550 --> 00:14:39,630
In Micha 6:8 zegt de
profeet Micha bijvoorbeeld:

245
00:14:39,630 --> 00:14:42,630
Hij heeft u, mens,
bekendgemaakt wat goed is.

246
00:14:42,630 --> 00:14:46,890
En wat vraagt de HEERE van
u anders dan recht te doen,

247
00:14:46,890 --> 00:14:51,510
goedertierenheid lief te hebben en
ootmoedig te wandelen met uw God.

248
00:14:51,510 --> 00:14:54,450
En nu brengt hij het
terug tot drie dingen:

249
00:14:54,450 --> 00:15:00,330
recht te doen, barmhartigheid lief te
hebben en nederig met je God te leven.

250
00:15:00,330 --> 00:15:03,750
Dat zijn de dingen die God
werkelijk van je vereist.

251
00:15:03,750 --> 00:15:08,490
Er zijn misschien duizenden geboden, maar
uiteindelijk komt het allemaal neer op

252
00:15:08,490 --> 00:15:13,830
slechts drie dingen: rechtvaardig
zijn, barmhartig zijn en

253
00:15:13,830 --> 00:15:16,110
nederig wandelen met je God.

254
00:15:16,110 --> 00:15:19,650
Rechtvaardig en barmhartig zijn
heeft te maken met het liefhebben van

255
00:15:19,650 --> 00:15:21,450
je naaste, nietwaar?

256
00:15:21,450 --> 00:15:25,410
Als je je naaste liefhebt, zul
je rechtvaardig en barmhartig

257
00:15:25,410 --> 00:15:27,150
tegenover hem handelen.

258
00:15:27,150 --> 00:15:30,450
Vervolgens wandel je nederig met je God.

259
00:15:30,450 --> 00:15:34,830
Dit is het deel dat gaat over
God liefhebben met heel je hart.

260
00:15:34,830 --> 00:15:40,530
Je wandelt nederig voor Hem, laat Hem
jouw Heere zijn en doet wat Hij zegt,

261
00:15:40,530 --> 00:15:44,430
omdat je Hem en Zijn gezag
erkent en eerbiedigt.

262
00:15:44,430 --> 00:15:48,210
Dat deed het Oude Testament toen
het vele geboden terugbracht tot

263
00:15:48,210 --> 00:15:50,130
een korte samenvatting:

264
00:15:50,130 --> 00:15:53,250
Hij heeft je laten
zien, mens, wat goed is.

265
00:15:53,250 --> 00:15:55,350
Wat vraagt de Heer van je?

266
00:15:55,350 --> 00:16:01,050
Recht te doen, barmhartigheid lief te
hebben en nederig met je God te leven.

267
00:16:01,050 --> 00:16:03,750
Dat is Micha 6:8.

268
00:16:03,750 --> 00:16:08,790
Maar Jezus brengt het nog verder
terug, tot twee dingen. Hij zegt:

269
00:16:08,790 --> 00:16:15,270
Jezus zei tegen hem: U zult de Heere,
uw God, liefhebben met heel uw hart,

270
00:16:15,270 --> 00:16:18,870
met heel uw ziel en met heel uw verstand.

271
00:16:18,870 --> 00:16:21,870
Dit is het eerste en het grote gebod.

272
00:16:21,870 --> 00:16:27,630
En het tweede, hieraan gelijk, is: U
zult uw naaste liefhebben als uzelf.

273
00:16:27,630 --> 00:16:33,090
De hele Wet, alle Profeten, alle
geboden die God ooit heeft gegeven,

274
00:16:33,090 --> 00:16:36,990
alles wat God bezighoudt en
alles wat Hij van ons vereist,

275
00:16:36,990 --> 00:16:40,230
worden teruggebracht tot deze twee dingen.

276
00:16:40,230 --> 00:16:44,370
Liefde is één ding, maar onze
liefde heeft twee richtingen:

277
00:16:44,370 --> 00:16:48,810
God liefhebben en onze naaste
liefhebben als onszelf.

278
00:16:48,810 --> 00:16:53,370
Als we dat doen, komt alles wat
God vereist vanzelf in orde.

279
00:16:53,370 --> 00:16:56,370
Al deze dingen hangen met elkaar samen.

280
00:16:56,370 --> 00:16:59,070
Ik zag eens een televisiereclame
voor een product

281
00:16:59,070 --> 00:17:01,590
waarmee je kleding in
een kast kon ophangen.

282
00:17:01,590 --> 00:17:04,290
Het was een kleerhanger
waaraan verscheidene

283
00:17:04,290 --> 00:17:06,510
andere kleerhangers vastzaten.

284
00:17:06,510 --> 00:17:09,150
Wanneer je ze over de
kledingstang uitspreidde,

285
00:17:09,150 --> 00:17:11,730
hingen alle kledingstukken afzonderlijk.

286
00:17:11,730 --> 00:17:16,350
Maar als je de ene kleerhanger aan
het uiterste einde oppakte en meenam,

287
00:17:16,350 --> 00:17:18,810
zaten de andere er allemaal aan vast.

288
00:17:18,810 --> 00:17:22,290
Alle kledingstukken kwamen dan
plat naast elkaar te hangen.

289
00:17:22,290 --> 00:17:27,030
Als je een kast vol kleding had, het huis
in brand stond en je alles moest pakken en

290
00:17:27,030 --> 00:17:31,770
naar buiten brengen, kon het lijken alsof
je heel veel kleerhangers moest dragen.

291
00:17:31,770 --> 00:17:36,210
Maar als je wist welke ene je moest
dragen, kwamen alle andere mee.

292
00:17:36,210 --> 00:17:41,550
Zo zei Jezus dat de hele Wet en de
Profeten aan deze twee geboden hangen.

293
00:17:41,550 --> 00:17:44,790
Als je weet op welke geboden
je zorgvuldig moet letten,

294
00:17:44,790 --> 00:17:46,890
komen de andere vanzelf in orde.

295
00:17:46,890 --> 00:17:51,990
Als je God met heel je hart liefhebt en je
naaste liefhebt zoals je jezelf liefhebt,

296
00:17:51,990 --> 00:17:56,070
komt vrijwel al het andere wat
God vereist vanzelf in orde.

297
00:17:56,070 --> 00:18:00,930
Dat vertelt ons natuurlijk dat God voor
ons alleen belangstelt in de wetten die

298
00:18:00,930 --> 00:18:03,810
tot dit soort ethiek kunnen
worden teruggebracht:

299
00:18:03,810 --> 00:18:06,270
is dit liefdevol tegenover God?

300
00:18:06,270 --> 00:18:08,790
Is dit liefdevol tegenover de mens?

301
00:18:08,790 --> 00:18:11,910
Denk eraan dat Jezus
in Mattheüs 5 iets zei

302
00:18:11,910 --> 00:18:14,970
wat veel mensen voor een
raadsel heeft geplaatst.

303
00:18:14,970 --> 00:18:17,730
In Mattheüs 5:18 zei Jezus:

304
00:18:17,730 --> 00:18:22,830
Want, voorwaar, Ik zeg u: Totdat
de hemel en de aarde voorbijgaan,

305
00:18:22,830 --> 00:18:27,150
zal er niet één jota of één
tittel van de Wet voorbijgaan,

306
00:18:27,150 --> 00:18:29,310
totdat het alles geschied is.

307
00:18:29,310 --> 00:18:30,750
Toen zei Hij:

308
00:18:30,750 --> 00:18:36,570
Wie dan een van deze geringste geboden
afschaft en de mensen zo onderwijst,

309
00:18:36,570 --> 00:18:40,170
zal de geringste genoemd worden
in het Koninkrijk der hemelen;

310
00:18:40,170 --> 00:18:44,070
maar wie ze doet en onderwijst,
die zal groot genoemd worden in het

311
00:18:44,070 --> 00:18:45,810
Koninkrijk der hemelen.

312
00:18:45,810 --> 00:18:49,170
Jezus spreekt over de noodzaak
om de Wet te onderhouden,

313
00:18:49,170 --> 00:18:51,750
tot in elk klein onderdeel van de Wet.

314
00:18:51,750 --> 00:18:54,270
Maar welke Wet heeft Hij op het oog?

315
00:18:54,270 --> 00:18:57,930
Dat vertelt Hij ons een paar
hoofdstukken later in dezelfde rede,

316
00:18:57,930 --> 00:19:00,150
die natuurlijk de Bergrede is.

317
00:19:00,150 --> 00:19:03,030
In Mattheüs 7:12 zegt Hij:

318
00:19:03,030 --> 00:19:07,290
Alles dan wat u wilt dat de
mensen u doen, doet u hun ook zo,

319
00:19:07,290 --> 00:19:09,870
want dat is de Wet en de Profeten.

320
00:19:09,870 --> 00:19:11,190
Jezus zei:

321
00:19:11,190 --> 00:19:15,630
Ik ben niet gekomen om de Wet af te
schaffen, maar om de Wet te bevestigen,

322
00:19:15,630 --> 00:19:17,550
om de Wet te vervullen.

323
00:19:17,550 --> 00:19:19,530
Maar wat bedoel ik met de Wet?

324
00:19:19,530 --> 00:19:24,390
Dit bedoel ik: wat je wilt dat mensen
voor jou doen, doe dat ook voor hen.

325
00:19:24,390 --> 00:19:26,970
Dat is de hele Wet en de Profeten.

326
00:19:26,970 --> 00:19:28,530
Wanneer Jezus zei:

327
00:19:28,530 --> 00:19:31,770
Wat je wilt dat mensen voor
jou doen, doe dat ook voor hen.

328
00:19:31,770 --> 00:19:34,710
is dat natuurlijk gewoon een
andere manier om te zeggen:

329
00:19:34,710 --> 00:19:40,830
Jezus zei tegen hem: U zult de Heere,
uw God, liefhebben met heel uw hart,

330
00:19:40,830 --> 00:19:44,370
met heel uw ziel en met heel uw verstand.

331
00:19:44,370 --> 00:19:47,070
Dit is het eerste en het grote gebod.

332
00:19:47,070 --> 00:19:53,730
En het tweede, hieraan gelijk, is: U
zult uw naaste liefhebben als uzelf.

333
00:19:53,730 --> 00:19:57,690
Aan deze twee geboden hangt
heel de Wet, en de Profeten.

334
00:19:57,690 --> 00:20:01,590
of niet? Ik wil dat mensen mij op
een bepaalde manier behandelen,

335
00:20:01,590 --> 00:20:03,450
omdat ik van mezelf houd.

336
00:20:03,450 --> 00:20:07,290
Omdat ik van mezelf houd en
wil dat zij mij zo behandelen,

337
00:20:07,290 --> 00:20:12,750
moet ik daarom van hen houden zoals ik
van mezelf houd en hen zo behandelen.

338
00:20:12,750 --> 00:20:16,410
Behandel hen zoals ik
behandeld wil worden.

339
00:20:16,410 --> 00:20:19,650
Op een andere manier
zegt Hij hier hetzelfde.

340
00:20:19,650 --> 00:20:25,110
De hele wet komt hierop neer: dat ik mijn
naaste liefheb zoals ik mezelf liefheb,

341
00:20:25,110 --> 00:20:28,530
nadat ik me natuurlijk al
volledig aan God heb toegewijd.

342
00:20:28,530 --> 00:20:30,330
Dat is wat Jezus zei.

343
00:20:30,330 --> 00:20:33,750
Er staat een parallel
verslag hiervan in Markus 12.

344
00:20:33,750 --> 00:20:35,910
Nadat Hij dat had gezegd, zei Hij:

345
00:20:35,910 --> 00:20:41,790
En het tweede, hieraan gelijk, is dit:
U zult uw naaste liefhebben als uzelf.

346
00:20:41,790 --> 00:20:44,910
Er is geen ander gebod groter dan deze.

347
00:20:44,910 --> 00:20:47,370
Maar belangrijker nog, Hij zei:

348
00:20:47,370 --> 00:20:51,810
Op deze twee geboden rusten
de hele Wet en de Profeten.

349
00:20:51,810 --> 00:20:54,150
Wat ik tegenwoordig verbazingwekkend vind,

350
00:20:54,150 --> 00:20:57,930
is hoeveel religieuze
groeperingen en kerken hun

351
00:20:57,930 --> 00:21:02,550
leden heel wat rituelen proberen op
te leggen alsof die noodzakelijk zijn,

352
00:21:02,550 --> 00:21:08,910
zelfs rituelen die op geen enkele manier
laten zien dat je God of mensen liefhebt.

353
00:21:08,910 --> 00:21:13,230
Zoveel religieuze rituelen
hebben niets met liefde te maken.

354
00:21:13,230 --> 00:21:18,030
En wat niets met liefde te maken heeft,
heeft niets met het christendom te maken,

355
00:21:18,030 --> 00:21:22,710
want Jezus gaf aan dat het er in
feite allemaal op neerkomt dat je God

356
00:21:22,710 --> 00:21:24,690
en je naaste liefhebt.

357
00:21:24,690 --> 00:21:29,190
Deze wetgeleerde, die in de eerste plaats
met deze vraag naar Jezus toe kwam,

358
00:21:29,190 --> 00:21:32,130
was daar blijkbaar door
de Farizeeën toe aangezet.

359
00:21:32,130 --> 00:21:36,570
Op de een of andere manier stelden ze
Jezus op de proef of probeerden ze Hem in

360
00:21:36,570 --> 00:21:39,510
de val te lokken door
Hem die vraag te stellen.

361
00:21:39,510 --> 00:21:42,270
Ze hadden deze wetgeleerde
uit hun midden uitgekozen

362
00:21:42,270 --> 00:21:44,670
als de man die de vraag zou gaan stellen.

363
00:21:44,670 --> 00:21:46,830
Maar weet je wat er met hem gebeurde?

364
00:21:46,830 --> 00:21:49,230
Dat wordt ons hier in
Mattheüs niet verteld,

365
00:21:49,230 --> 00:21:52,110
maar in Markus krijgen
we het vervolg hierop.

366
00:21:52,110 --> 00:21:57,570
In Markus 12 staat hetzelfde
verhaal, en in vers 31 zegt Jezus:

367
00:21:57,570 --> 00:22:02,670
Het tweede, dat erop lijkt, is dit: je
moet net zoveel van je naaste houden

368
00:22:02,670 --> 00:22:04,170
als van jezelf.

369
00:22:04,170 --> 00:22:07,290
Er is geen enkel gebod
belangrijker dan deze.

370
00:22:07,290 --> 00:22:11,970
Dan spreekt de schriftgeleerde die de
vraag aanvankelijk gesteld had opnieuw.

371
00:22:11,970 --> 00:22:16,590
In Markus 12:32 zei de
schriftgeleerde tegen Hem:

372
00:22:16,590 --> 00:22:20,130
En de schriftgeleerde zei
tegen Hem: Juist, Meester,

373
00:22:20,130 --> 00:22:25,290
U hebt naar waarheid gezegd dat God
één is, en er is geen ander dan Hij.

374
00:22:25,290 --> 00:22:29,790
Toen Jezus dus zag dat hij verstandig
antwoordde, zei Hij tegen hem:

375
00:22:29,790 --> 00:22:32,490
Je bent niet ver van
het Koninkrijk van God.

376
00:22:32,490 --> 00:22:33,870
Dat is interessant:

377
00:22:33,870 --> 00:22:36,630
Je bent niet ver van
het Koninkrijk van God.

378
00:22:36,630 --> 00:22:39,630
De man was met een vraag
naar Jezus toe gekomen.

379
00:22:39,630 --> 00:22:42,990
Hij was eigenlijk gestuurd
om Jezus in de val te lokken.

380
00:22:42,990 --> 00:22:47,670
Maar zijn geweten werd zo diep geraakt en
hij was zo onder de indruk van wat Jezus

381
00:22:47,670 --> 00:22:52,110
zei, van de waarheid ervan, dat hij
niet anders kon dan het erkennen.

382
00:22:52,110 --> 00:22:55,050
Hij zei: ‘U hebt gelijk, Jezus.

383
00:22:55,050 --> 00:22:56,490
Goed gezegd, Meester.

384
00:22:56,490 --> 00:22:58,530
U hebt de waarheid gesproken.’

385
00:22:58,530 --> 00:23:02,430
Hij herhaalt het, alleen zegt
hij het iets anders dan Jezus.

386
00:23:02,430 --> 00:23:06,390
Jezus zei dat de hele Wet en de
Profeten aan deze twee dingen hangen.

387
00:23:06,390 --> 00:23:11,010
Deze schriftgeleerde was eigenlijk
behoorlijk scherpzinnig. Hij zei:

388
00:23:11,010 --> 00:23:16,350
En Hem lief te hebben met heel het hart en
met heel het verstand en met heel de ziel

389
00:23:16,350 --> 00:23:20,430
en met heel de kracht, en de
naaste lief te hebben als zichzelf,

390
00:23:20,430 --> 00:23:23,670
is meer dan alle
brandoffers en slachtoffers.

391
00:23:23,670 --> 00:23:28,890
Met andere woorden, dat is belangrijker
dan alle rituelen van het Oude Testament.

392
00:23:28,890 --> 00:23:32,370
Het Oude Testament bevatte
wetten die ritueel van aard

393
00:23:32,370 --> 00:23:35,130
waren, louter ceremonieel.

394
00:23:35,130 --> 00:23:39,390
Ze hadden te maken met de manier waarop
je de keel van het dier doorsneed

395
00:23:39,390 --> 00:23:42,330
wanneer je het offerde,
en dat soort dingen.

396
00:23:42,330 --> 00:23:46,890
Daarnaast waren er morele wetten
die je vertelden hoe je met je

397
00:23:46,890 --> 00:23:48,510
naaste moest leven.

398
00:23:48,510 --> 00:23:52,530
Alle profeten in het Oude Testament
leken te erkennen dat deze

399
00:23:52,530 --> 00:23:54,870
wetten niet allemaal gelijk waren.

400
00:23:54,870 --> 00:23:59,490
De wetten die moreel van aard waren, die
je vertelden hoe je met je naaste moest

401
00:23:59,490 --> 00:24:02,670
leven en hoe je je
naaste moest liefhebben,

402
00:24:02,670 --> 00:24:07,590
waren belangrijker dan de rituele
wetten over offers en dergelijke.

403
00:24:07,590 --> 00:24:13,050
Hosea maakte dat zelfs heel
duidelijk in Hosea 6:6.

404
00:24:13,050 --> 00:24:15,030
God sprak door hem en zei:

405
00:24:15,030 --> 00:24:19,350
Want Ik vind vreugde in
goedertierenheid en niet in offer,

406
00:24:19,350 --> 00:24:22,710
in kennis van God meer dan in brandoffers!

407
00:24:22,710 --> 00:24:24,930
of hoe het ook precies luidt.

408
00:24:24,930 --> 00:24:29,670
Met andere woorden, Hosea zei
dat God, meer dan de offers,

409
00:24:29,670 --> 00:24:32,250
wil dat mensen barmhartigheid tonen.

410
00:24:32,250 --> 00:24:33,930
Is dat niet hetzelfde?

411
00:24:33,930 --> 00:24:35,550
Heb je naaste lief.

412
00:24:35,550 --> 00:24:37,950
Dat is belangrijker dan de offers.

413
00:24:37,950 --> 00:24:41,190
Deze schriftgeleerde erkende
dat, hoewel veel van zijn

414
00:24:41,190 --> 00:24:43,530
religieuze tijdgenoten dat niet deden.

415
00:24:43,530 --> 00:24:46,230
Nadat hij Jezus deze vraag gesteld had,

416
00:24:46,230 --> 00:24:50,190
raakte de man er plotseling van
overtuigd dat Jezus gelijk had.

417
00:24:50,190 --> 00:24:52,290
Daarom zei Jezus tegen hem:

418
00:24:52,290 --> 00:24:55,110
Je bent niet ver van
het koninkrijk van God.

419
00:24:55,110 --> 00:24:58,110
Niet ver, maar hij was er ook niet in.

420
00:24:58,110 --> 00:25:03,990
De man begon de waarheid van wat Jezus zei
te erkennen, maar zou hij Jezus aannemen?

421
00:25:03,990 --> 00:25:05,370
Dat is de vraag.

422
00:25:05,370 --> 00:25:08,130
Er zijn veel mensen die
van de Bergrede houden.

423
00:25:08,130 --> 00:25:11,430
Er zijn veel mensen die houden
van wat Jezus heeft gezegd,

424
00:25:11,430 --> 00:25:15,810
maar aanvaarden ze Hem als
hun Messias, als hun Heere?

425
00:25:15,810 --> 00:25:18,751
De man stond op het punt
behouden te worden —

426
00:25:18,751 --> 00:25:22,110
gevaarlijk dicht vanuit het
gezichtspunt van zijn vrienden.

427
00:25:22,110 --> 00:25:25,890
Zij hadden hem in die positie
gebracht om Jezus ten val te brengen,

428
00:25:25,890 --> 00:25:30,570
en nu stond Jezus op het punt om hem het
Koninkrijk van God binnen te brengen.

429
00:25:30,570 --> 00:25:33,090
Maar de man zette die stap nog net niet.

430
00:25:33,090 --> 00:25:37,050
Het is moeilijk te weten of hij
dat ooit werkelijk heeft gedaan.

431
00:25:37,050 --> 00:25:39,690
Door te erkennen dat
wat Jezus zei waar was,

432
00:25:39,690 --> 00:25:43,830
kwam hij gevaarlijk dicht bij het punt
waarop hij deel zou gaan uitmaken van de

433
00:25:43,830 --> 00:25:45,450
beweging van Jezus.

434
00:25:45,450 --> 00:25:50,310
Toch moest hij nog één stap zetten: hij
moest niet alleen erkennen dat wat Jezus

435
00:25:50,310 --> 00:25:54,270
zei waar is, maar ook erkennen
dat Jezus Zelf de waarheid is,

436
00:25:54,270 --> 00:26:00,750
dat Jezus Degene is Die God heeft gezonden
om onze Zaligmaker en onze Heere te zijn.

437
00:26:00,750 --> 00:26:04,710
En hij moest zijn hele leven aan Jezus
Christus toewijden en een volgeling

438
00:26:04,710 --> 00:26:06,030
van Hem worden.

439
00:26:06,030 --> 00:26:08,430
Deze man heeft dat misschien niet gedaan.

440
00:26:08,430 --> 00:26:11,910
Als hij dat niet heeft gedaan,
was dat zijn vergissing.

441
00:26:11,910 --> 00:26:13,530
Jij hoeft die vergissing niet te herhalen.