1
00:00:02,010 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:11,190
Deze keer behandelen we Mattheüs
26, vers 26 tot en met vers 30.

3
00:00:11,190 --> 00:00:14,610
We gaan verder met onze studie
van het Evangelie van Mattheüs

4
00:00:14,610 --> 00:00:18,450
en gaan naar hoofdstuk 26, vers 26.

5
00:00:18,450 --> 00:00:22,470
Jezus bevindt Zich op dit moment
met Zijn discipelen in de bovenzaal.

6
00:00:22,470 --> 00:00:26,550
Ze vieren het Pascha, het laatste
dat Hij met hen zou vieren.

7
00:00:26,550 --> 00:00:31,890
Hij heeft zojuist voorspeld dat iemand
die daar aan tafel zit Hem zou verraden,

8
00:00:31,890 --> 00:00:35,610
waarmee Hij duidelijk
op Judas Iskariot doelt.

9
00:00:35,610 --> 00:00:37,650
In vers 26 staat:

10
00:00:37,650 --> 00:00:42,810
En terwijl zij aten, nam Jezus het
brood en toen Hij het gezegend had,

11
00:00:42,810 --> 00:00:48,150
brak Hij het en gaf het aan de
discipelen en Hij zei: Neem, eet,

12
00:00:48,150 --> 00:00:49,890
dit is Mijn lichaam.

13
00:00:49,890 --> 00:00:53,670
Dit is natuurlijk een zeer beknopt
verslag van de Paschamaaltijd

14
00:00:53,670 --> 00:00:57,150
en van de instelling van wat
we gewoonlijk het Avondmaal of

15
00:00:57,150 --> 00:00:59,610
de avondmaalsmaaltijd noemen.

16
00:00:59,610 --> 00:01:03,150
Sommige tradities noemen het de
eucharistie of gebruiken er een

17
00:01:03,150 --> 00:01:04,770
andere naam voor.

18
00:01:04,770 --> 00:01:07,470
Jezus deelde het brood uit en zei:

19
00:01:07,470 --> 00:01:11,730
Dit is mijn lichaam, en Hij
deelde de beker wijn uit en zei:

20
00:01:11,730 --> 00:01:13,290
Dit is mijn bloed.

21
00:01:13,290 --> 00:01:17,970
Over de betekenis van juist deze
paar zinnen is veel strijd gevoerd.

22
00:01:17,970 --> 00:01:22,650
Er zijn zelfs heel wat kerkgenootschappen
die hun eerdere verband hebben verlaten

23
00:01:22,650 --> 00:01:24,690
en een eigen groep zijn begonnen,

24
00:01:24,690 --> 00:01:29,550
uitsluitend vanwege een verschil van
mening over de aard van deze gebeurtenis.

25
00:01:29,550 --> 00:01:33,090
Christenen geloven niet alleen dat
dit in de bovenzaal is gebeurd,

26
00:01:33,090 --> 00:01:35,910
maar ook dat christenen dit blijven doen.

27
00:01:35,910 --> 00:01:39,270
Met een zekere regelmaat
herdenken christenen deze

28
00:01:39,270 --> 00:01:42,930
instelling van het nieuwe verbond,
die Jezus met Zijn discipelen in

29
00:01:42,930 --> 00:01:44,910
de bovenzaal verrichtte.

30
00:01:44,910 --> 00:01:47,010
Sommige christenen doen het heel vaak.

31
00:01:47,010 --> 00:01:51,270
De Rooms-Katholieke Kerk noemt
dit de mis of de eucharistie,

32
00:01:51,270 --> 00:01:55,830
en binnen de rooms-katholieke traditie is
het mogelijk om elke ochtend aan een mis

33
00:01:55,830 --> 00:01:57,090
deel te nemen.

34
00:01:57,090 --> 00:01:59,790
Je kunt elke dag aan een mis deelnemen.

35
00:01:59,790 --> 00:02:04,350
Het lijkt heel goed mogelijk dat de
eerste christenen dit wekelijks deden.

36
00:02:04,350 --> 00:02:09,030
Er zijn tegenwoordig gemeenten die
wekelijks avondmaalsgemeenschap vieren,

37
00:02:09,030 --> 00:02:10,590
zoals zij het noemen.

38
00:02:10,590 --> 00:02:15,450
Andere doen het eenmaal per maand,
en sommige, zoals de presbyterianen,

39
00:02:15,450 --> 00:02:17,610
doen het viermaal per jaar.

40
00:02:17,610 --> 00:02:21,450
De Joden zelf vierden het
Pascha maar eenmaal per jaar.

41
00:02:21,450 --> 00:02:25,890
Je zou kunnen betogen dat het vieren
van deze avondmaalsgemeenschap het meest

42
00:02:25,890 --> 00:02:30,990
Schriftuurlijk zou zijn als het eenmaal
per jaar, tijdens het Pascha, gebeurde.

43
00:02:30,990 --> 00:02:35,310
Maar er is werkelijk geen wet door
Christus of door de apostelen gegeven die

44
00:02:35,310 --> 00:02:38,370
ons vertelt hoe vaak dit
herdacht moet worden.

45
00:02:38,370 --> 00:02:42,150
Het lijkt erop dat van geen enkele
gemeente gezegd kan worden dat ze

46
00:02:42,150 --> 00:02:47,250
ongehoorzaam is op grond van hoe vaak
of hoe weinig ze het Avondmaal viert.

47
00:02:47,250 --> 00:02:51,030
De meeste christenen geloven
dat ze met een zekere regelmaat

48
00:02:51,030 --> 00:02:53,310
avondmaalsgemeenschap moeten vieren.

49
00:02:53,310 --> 00:02:57,930
De enige uitzonderingen die me zo direct
te binnen schieten, zijn de quakers.

50
00:02:57,930 --> 00:03:03,390
Wanneer ze dat doen, gedenken ze, zoals
Jezus zei, Zijn lichaam en Zijn bloed.

51
00:03:03,390 --> 00:03:07,230
Wat er precies voor de gelovige
gebeurt wanneer hij aan deze

52
00:03:07,230 --> 00:03:12,990
avondmaalsgemeenschap deelneemt, is onder
sommigen werkelijk een punt van discussie.

53
00:03:12,990 --> 00:03:17,490
Rooms-katholieken geloven dat Jezus
heel letterlijk sprak toen Hij zei:

54
00:03:17,490 --> 00:03:19,230
Dit brood is Mijn lichaam.

55
00:03:19,230 --> 00:03:20,670
en toen Hij zei:

56
00:03:20,670 --> 00:03:24,030
Deze beker, deze wijn, is Mijn bloed.

57
00:03:24,030 --> 00:03:29,310
Zij geloven dat je, wanneer je aan de mis
of de katholieke eucharistie deelneemt,

58
00:03:29,310 --> 00:03:33,150
werkelijk het lichaam van
Jezus eet en Zijn bloed drinkt.

59
00:03:33,150 --> 00:03:37,470
De katholieke leer hierover
wordt transsubstantiatie genoemd.

60
00:03:37,470 --> 00:03:40,770
Zoals je misschien al uit de
aard van dat woord kunt afleiden,

61
00:03:40,770 --> 00:03:43,470
betekent dit een
verandering van substantie,

62
00:03:43,470 --> 00:03:47,070
een overgang van de ene
substantie in een andere.

63
00:03:47,070 --> 00:03:51,330
Volgens die leer wordt wat oorspronkelijk
gewoon een stukje brood is,

64
00:03:51,330 --> 00:03:53,550
werkelijk het lichaam van Christus.

65
00:03:53,550 --> 00:03:56,610
Wat oorspronkelijk gewoon
wijn in een beker is,

66
00:03:56,610 --> 00:03:59,430
wordt werkelijk het bloed van Christus.

67
00:03:59,430 --> 00:04:03,330
Zo eten en drinken degenen die
aan deze instelling deelnemen

68
00:04:03,330 --> 00:04:06,150
letterlijk het lichaam
en bloed van Christus.

69
00:04:06,150 --> 00:04:09,090
Er gebeurt daarmee iets bovennatuurlijks.

70
00:04:09,090 --> 00:04:12,330
Zoals we weten, probeerde
Maarten Luther veel

71
00:04:12,330 --> 00:04:16,590
zaken die met het rooms-katholicisme
samenhingen te hervormen.

72
00:04:16,590 --> 00:04:20,130
Een van de dingen waarin hij het niet
eens was met de katholieke traditie,

73
00:04:20,130 --> 00:04:23,730
was juist deze kwestie
van de transsubstantiatie.

74
00:04:23,730 --> 00:04:26,730
Hij geloofde niet dat het
brood in het lichaam verandert

75
00:04:26,730 --> 00:04:29,550
en dat de wijn in het
bloed van Jezus verandert.

76
00:04:29,550 --> 00:04:33,690
Maar hij geloofde wel iets wat daar
niet al te veel van verschilde.

77
00:04:33,690 --> 00:04:36,990
Luthers opvatting wordt
consubstantiatie genoemd.

78
00:04:36,990 --> 00:04:41,970
Het voorvoegsel ‘con’ betekent
‘met’, en consubstantiatie

79
00:04:41,970 --> 00:04:44,970
zou dus ‘met de substantie’ betekenen.

80
00:04:44,970 --> 00:04:49,170
Luthers opvatting was dat het
werkelijke lichaam en bloed van Jezus

81
00:04:49,170 --> 00:04:52,890
samen met de substantie van het
brood en de wijn aanwezig zijn.

82
00:04:52,890 --> 00:04:58,230
Zoals men het uitdrukte: het werkelijke
lichaam van Christus bevindt zich boven en

83
00:04:58,230 --> 00:05:01,470
onder, door en rondom het brood.

84
00:05:01,470 --> 00:05:04,890
Wanneer je het brood neemt, neem je
daadwerkelijk ook het lichaam van

85
00:05:04,890 --> 00:05:09,450
Christus, hoewel het brood niet
letterlijk het lichaam van Christus wordt.

86
00:05:09,450 --> 00:05:11,490
Hetzelfde geldt voor de wijn.

87
00:05:11,490 --> 00:05:15,810
Deze opvatting van Luther verschilde
niet veel van de katholieke opvatting.

88
00:05:15,810 --> 00:05:21,150
Alleen was ze, misschien in de ogen van
de lutheranen, iets minder bijgelovig.

89
00:05:21,150 --> 00:05:25,770
Zwingli, die in Zwitserland hervormer
was in dezelfde tijd dat Luther dat in

90
00:05:25,770 --> 00:05:29,430
Duitsland was, had veel
gemeen met Maarten Luther.

91
00:05:29,430 --> 00:05:32,550
Op een gegeven moment
overwogen ze hun bewegingen,

92
00:05:32,550 --> 00:05:36,270
de Zwitserse Reformatie
en de Duitse Reformatie,

93
00:05:36,270 --> 00:05:40,350
samen te voegen en min of
meer de handen ineen te slaan.

94
00:05:40,350 --> 00:05:44,970
Luther en Zwingli kwamen bijeen om
leerstellige kwesties te bespreken.

95
00:05:44,970 --> 00:05:50,190
Ze waren bijna bereid hun krachten
te bundelen, op deze ene kwestie na.

96
00:05:50,190 --> 00:05:55,290
Zwingli geloofde dat het brood en de
wijn eenvoudigweg een gedachtenis waren

97
00:05:55,290 --> 00:05:58,530
aan het werkelijke lichaam
en bloed van Jezus.

98
00:05:58,530 --> 00:06:02,970
Luther was daar veel stelliger over en
stond in zijn opvatting veel dichter

99
00:06:02,970 --> 00:06:04,770
bij de rooms-katholieken.

100
00:06:04,770 --> 00:06:08,490
Dit verschil was zo groot en
werd zo belangrijk gevonden,

101
00:06:08,490 --> 00:06:13,050
dat de twee uit elkaar gingen en
daarna niet meer samenwerkten.

102
00:06:13,050 --> 00:06:16,710
Ze werkten niet samen bij de
hervormingen in hun twee landen.

103
00:06:16,710 --> 00:06:20,190
Je ziet dus hoe interpretaties
hiervan voor bepaalde mensen echt

104
00:06:20,190 --> 00:06:21,630
belangrijk zijn geworden.

105
00:06:21,630 --> 00:06:25,290
Het lijkt mij — en ik kan niet met
zekerheid zeggen dat ik gelijk heb,

106
00:06:25,290 --> 00:06:28,891
omdat veel mensen er verschillende
opvattingen over hebben gehad —

107
00:06:28,891 --> 00:06:30,810
dat het nuttigen van de maaltijd niet

108
00:06:30,810 --> 00:06:34,350
letterlijk het nuttigen van het
lichaam en bloed van Jezus is,

109
00:06:34,350 --> 00:06:36,690
ondanks het feit dat Jezus zei:

110
00:06:36,690 --> 00:06:38,790
Dit brood is mijn lichaam, of:

111
00:06:38,790 --> 00:06:40,650
Deze wijn is mijn bloed.

112
00:06:40,650 --> 00:06:42,690
Dat is een heel belangrijk punt.

113
00:06:42,690 --> 00:06:47,910
Maarten Luther was tijdens zijn
ontmoeting met Zwingli zeer onvermurwbaar.

114
00:06:47,910 --> 00:06:51,570
Hij sloeg met zijn vuist op
tafel en zei: ‘Maar er staat:

115
00:06:51,570 --> 00:06:54,330
Dit is mijn lichaam en dit is mijn bloed.

116
00:06:54,330 --> 00:06:57,810
’ Hij hield er onvermurwbaar
aan vast dat de christen,

117
00:06:57,810 --> 00:07:01,710
wanneer hij de eucharistie nuttigt,
werkelijk het lichaam en het bloed

118
00:07:01,710 --> 00:07:03,150
van Jezus eet.

119
00:07:03,150 --> 00:07:06,990
Daarbij wordt echter geen rekening
gehouden met de beeldspraak die

120
00:07:06,990 --> 00:07:09,210
Christus vrijwel zeker gebruikte.

121
00:07:09,210 --> 00:07:14,010
Toen Hij aan tafel zat, had geen enkel
deel van Zijn lichaam of Zijn bloed Hem

122
00:07:14,010 --> 00:07:17,490
verlaten toen Hij het
brood en de wijn uitdeelde.

123
00:07:17,490 --> 00:07:22,350
Zijn lichaam was nog volledig intact
op de plaats waar Hij aan tafel aanlag,

124
00:07:22,350 --> 00:07:25,410
en Zijn bloed zat nog
helemaal in Zijn aderen.

125
00:07:25,410 --> 00:07:28,050
Hij had Zijn bloed nog niet vergoten.

126
00:07:28,050 --> 00:07:32,970
Daarom is het beslist onredelijk
om aan te nemen dat, toen Hij zei:

127
00:07:32,970 --> 00:07:38,790
Deze beker is mijn bloed, Zijn bloed, dat
op dat moment nog niet eens vergoten was,

128
00:07:38,790 --> 00:07:44,490
nu in die beker terechtgekomen was, en dat
het brood Zijn letterlijke lichaam was.

129
00:07:44,490 --> 00:07:47,970
Als dit de enige manier was
om Zijn woorden te begrijpen,

130
00:07:47,970 --> 00:07:50,490
dan zouden we ze zo kunnen opvatten.

131
00:07:50,490 --> 00:07:52,950
Natuurlijk zouden we dan
gewoon moeten zeggen:

132
00:07:52,950 --> 00:07:55,590
‘Dit is een mysterie en een wonder.’

133
00:07:55,590 --> 00:07:58,710
Er is echter geen reden waarom
we Zijn woorden op die manier

134
00:07:58,710 --> 00:08:00,450
zouden moeten opvatten.

135
00:08:00,450 --> 00:08:03,270
Wanneer over een voorstelling
van iets wordt gesproken,

136
00:08:03,270 --> 00:08:06,630
is het heel gebruikelijk om
te spreken zoals Hij sprak.

137
00:08:06,630 --> 00:08:09,990
Stel bijvoorbeeld dat je een
familieportret hebt en dat iemand bij

138
00:08:09,990 --> 00:08:10,890
je thuis komt.

139
00:08:10,890 --> 00:08:12,810
Op dat portret staan je ouders,

140
00:08:12,810 --> 00:08:17,790
je grootouders en allerlei familieleden
die je vrienden nog nooit hebben ontmoet.

141
00:08:17,790 --> 00:08:23,070
Je wijst dan iedereen op de foto een voor
een aan en zegt: ‘Dit is mijn grootmoeder,

142
00:08:23,070 --> 00:08:28,110
en dit is mijn grootvader, en dit zijn
de vader en moeder van mijn vader.’

143
00:08:28,110 --> 00:08:33,690
Natuurlijk wijs je naar een stuk papier,
een foto, en zeg je: ‘Dit is mijn vader;

144
00:08:33,690 --> 00:08:35,310
dit is mijn moeder.’

145
00:08:35,310 --> 00:08:38,130
Iedereen weet dat zij
dat niet werkelijk zijn.

146
00:08:38,130 --> 00:08:41,610
Het is een stuk papier waarop
hun beeld is afgedrukt.

147
00:08:41,610 --> 00:08:45,330
Iedereen begrijpt dat wanneer
je zegt: ‘Dit is mijn vader,

148
00:08:45,330 --> 00:08:50,910
en dit is mijn moeder op deze foto,’ je
niet zegt dat de letterlijke foto je vader

149
00:08:50,910 --> 00:08:53,130
of letterlijk je moeder is.

150
00:08:53,130 --> 00:08:56,850
De afbeelding van je vader
en moeder staat op de foto.

151
00:08:56,850 --> 00:09:00,870
Of je kijkt naar een kaart en
probeert iemand de weg te wijzen.

152
00:09:00,870 --> 00:09:06,570
Op de kaart staan verschillende lijnen van
inkt en je zegt: ‘Dit hier is Main Street,

153
00:09:06,570 --> 00:09:13,110
en dit is Interstate 84, en deze
stip hier is de stad McMinnville.’

154
00:09:13,110 --> 00:09:14,910
Dat is niet echt waar.

155
00:09:14,910 --> 00:09:19,890
Die stip is niet de stad McMinnville en
die lijnen op de kaart zijn niet werkelijk

156
00:09:19,890 --> 00:09:23,550
die straten en snelwegen.
Ze stellen die voor.

157
00:09:23,550 --> 00:09:28,710
Maar we spreken voortdurend alsof het ene
het andere is: ‘Hier is het stadspark,

158
00:09:28,710 --> 00:09:30,330
en hier is dat.’

159
00:09:30,330 --> 00:09:33,930
Mensen begrijpen natuurlijk dat
we met ‘Dit is dat’ bedoelen:

160
00:09:33,930 --> 00:09:37,470
‘Dit stelt dat voor; dit
komt daarmee overeen.’

161
00:09:37,470 --> 00:09:41,310
Er is volgens mij alle reden om te
geloven dat Jezus de uitdrukking op

162
00:09:41,310 --> 00:09:43,170
deze manier gebruikte:

163
00:09:43,170 --> 00:09:44,850
Dit is mijn lichaam.

164
00:09:44,850 --> 00:09:47,490
Dit hier stelt het voor. En:

165
00:09:47,490 --> 00:09:49,230
Dit is mijn bloed.

166
00:09:49,230 --> 00:09:51,630
Dit stelt Mijn bloed voor.

167
00:09:51,630 --> 00:09:57,150
Belangrijker dan die hele kwestie, althans
in mijn ogen, is wat hier gebeurde.

168
00:09:57,150 --> 00:10:00,990
We zouden helemaal verstrikt
kunnen raken in rituele zaken of

169
00:10:00,990 --> 00:10:07,530
mysterieuze theologische zaken, maar waar
het werkelijk om gaat, is: wat deed Jezus?

170
00:10:07,530 --> 00:10:09,990
Waarom is dit een belangrijke maaltijd?

171
00:10:09,990 --> 00:10:13,290
Wat doen wij wanneer we
deze maaltijd nuttigen?

172
00:10:13,290 --> 00:10:18,030
Als we naar de kerk gaan, of we dat nu
eenmaal per week doen, eenmaal per maand,

173
00:10:18,030 --> 00:10:22,170
minder vaak of vaker, dan denk ik
dat we dit het beste kunnen begrijpen

174
00:10:22,170 --> 00:10:25,230
door terug te grijpen op
iets in het Oude Testament.

175
00:10:25,230 --> 00:10:30,810
Toen God de kinderen van Israël uit Egypte
leidde en hen naar de berg Sinaï bracht,

176
00:10:30,810 --> 00:10:33,570
gaf Hij hun de Tien Geboden en daarnaast

177
00:10:33,570 --> 00:10:36,510
verscheidene andere
verordeningen en bepalingen.

178
00:10:36,510 --> 00:10:40,950
We lezen in het vierentwintigste
hoofdstuk van Exodus dat Mozes kwam

179
00:10:40,950 --> 00:10:46,050
en al deze woorden van de Heere
opschreef en aan het volk Israël voorlas.

180
00:10:46,050 --> 00:10:50,850
Het volk stemde ermee in die
woorden te onderhouden. Ze zeiden:

181
00:10:50,850 --> 00:10:55,530
Mozes kwam terug en vertelde al de
woorden van de HEERE en al de bepalingen

182
00:10:55,530 --> 00:10:56,730
aan het volk.

183
00:10:56,730 --> 00:11:00,690
Toen antwoordde heel het volk
eenstemmig en zij zeiden:

184
00:11:00,690 --> 00:11:04,830
Al de woorden die de HEERE
gesproken heeft, zullen wij doen.

185
00:11:04,830 --> 00:11:09,330
In vers 4 en 5 staat dat Mozes een
altaar oprichtte om de Heere een

186
00:11:09,330 --> 00:11:10,590
offer te brengen.

187
00:11:10,590 --> 00:11:14,760
En in vers 6 staat — dit is Exodus 24:6:

188
00:11:14,760 --> 00:11:19,050
Mozes nam de helft van het
bloed en deed dat in de schalen,

189
00:11:19,050 --> 00:11:22,650
en de helft van het bloed
sprenkelde hij op het altaar.

190
00:11:22,650 --> 00:11:29,670
Vervolgens gingen Mozes, Aäron, Nadab,
Abihu en zeventig oudsten de berg op.

191
00:11:29,670 --> 00:11:31,530
Zij zagen de God van Israël.

192
00:11:31,530 --> 00:11:37,050
God doodde hen niet, hoewel zij
Hem zagen; zij aten en dronken.

193
00:11:37,050 --> 00:11:40,710
Wat interessant en
belangrijk is, is dat Mozes,

194
00:11:40,710 --> 00:11:45,030
toen hij het volk besprenkelde
met dit bloed van dit offer, zei:

195
00:11:45,030 --> 00:11:50,730
Toen nam Mozes het bloed, sprenkelde
het op het volk en zei: Zie,

196
00:11:50,730 --> 00:11:55,890
dit is het bloed van het verbond dat de
HEERE met u gesloten heeft op grond van

197
00:11:55,890 --> 00:11:57,330
al die woorden.

198
00:11:57,330 --> 00:12:01,650
Volgens de bewoording van Lukas
zei Jezus in de bovenzaal:

199
00:12:01,650 --> 00:12:05,130
Deze beker is het nieuwe
verbond in Mijn bloed.

200
00:12:05,130 --> 00:12:08,490
De bewoording lijkt
sterk op die van Mozes:

201
00:12:08,490 --> 00:12:13,710
Zie, dit is het bloed van het verbond
dat de HEERE met u gesloten heeft op

202
00:12:13,710 --> 00:12:15,630
grond van al die woorden.

203
00:12:15,630 --> 00:12:18,930
Er was een oud verbond en
er is een nieuw verbond.

204
00:12:18,930 --> 00:12:24,690
Het oude verbond is het verbond dat
God met Israël sloot bij de berg Sinaï.

205
00:12:24,690 --> 00:12:29,970
Hij bekrachtigde dat verbond met een
offer en met bloed — om precies te zijn,

206
00:12:29,970 --> 00:12:33,870
door bloed op het volk te
sprenkelen. En Hij zei:

207
00:12:33,870 --> 00:12:39,390
Zie, dit is het bloed van het verbond dat
de HEERE met u gesloten heeft op grond van

208
00:12:39,390 --> 00:12:40,770
al die woorden.

209
00:12:40,770 --> 00:12:44,910
Door deze besprenkeling te
ontvangen, nadat ze hadden gezegd:

210
00:12:44,910 --> 00:12:50,130
Alles wat de HEERE gesproken heeft,
zullen wij doen en Hem gehoorzamen.

211
00:12:50,130 --> 00:12:54,270
stemde dit volk ermee in een
verbondsrelatie met God aan te gaan.

212
00:12:54,270 --> 00:12:58,830
In 1 Petrus 1:2 staat dat
wij als christenen zijn:

213
00:12:58,830 --> 00:13:02,790
uitverkoren overeenkomstig de
voorkennis van God de Vader,

214
00:13:02,790 --> 00:13:04,650
door de heiliging van de Geest,

215
00:13:04,650 --> 00:13:09,570
tot gehoorzaamheid en besprenkeling
met het bloed van Jezus Christus:

216
00:13:09,570 --> 00:13:12,450
moge genade en vrede voor
u vermeerderd worden.

217
00:13:12,450 --> 00:13:14,670
Let erop dat deze mensen zeiden:

218
00:13:14,670 --> 00:13:19,590
Hij nam het boek van het verbond en
las dit ten aanhoren van het volk voor.

219
00:13:19,590 --> 00:13:23,190
En zij zeiden: Alles wat
de HEERE gesproken heeft,

220
00:13:23,190 --> 00:13:25,890
zullen wij doen en Hem gehoorzamen.

221
00:13:25,890 --> 00:13:28,710
en vervolgens werd het
bloed op hen gesprenkeld.

222
00:13:28,710 --> 00:13:32,550
Het idee is dat er met christenen in
het nieuwe verbond iets is gebeurd dat

223
00:13:32,550 --> 00:13:36,330
overeenkomt met wat er met de Joden
in het oude verbond is gebeurd.

224
00:13:36,330 --> 00:13:38,370
Er was een verbondsmaaltijd.

225
00:13:38,370 --> 00:13:42,570
Vertegenwoordigers van de Joden,
hun leiders — zeventig van hen —

226
00:13:42,570 --> 00:13:45,630
gingen de berg op en
hielden daar een maaltijd.

227
00:13:45,630 --> 00:13:51,450
Ze aten en dronken in de aanwezigheid van
God, en daarmee werd het verbond bezegeld.

228
00:13:51,450 --> 00:13:54,270
Het lijkt enigszins op
een huwelijksverbond.

229
00:13:54,270 --> 00:13:58,830
In latere profeten vergeleek God
wat er bij de berg Sinaï gebeurde

230
00:13:58,830 --> 00:14:02,550
zelfs met een huwelijk:
God trouwde met Israël.

231
00:14:02,550 --> 00:14:06,270
Israël was als de bruid
en God was de bruidegom.

232
00:14:06,270 --> 00:14:08,790
Wij hebben tegenwoordig
natuurlijk bruiloften.

233
00:14:08,790 --> 00:14:11,850
We besprenkelen de bruid en
bruidegom niet met bloed,

234
00:14:11,850 --> 00:14:13,950
maar we hebben wel een ceremonie.

235
00:14:13,950 --> 00:14:19,050
Er worden geloften van trouw en loyaliteit
afgelegd, net zoals dat hier gebeurde.

236
00:14:19,050 --> 00:14:21,930
En in de meeste gevallen
is er ook een maaltijd.

237
00:14:21,930 --> 00:14:25,770
Dit is een traditionele manier
waarop verbonden worden gesloten.

238
00:14:25,770 --> 00:14:29,250
Maar toen Jezus in de bovenzaal bij
de vertegenwoordigers van de gemeente

239
00:14:29,250 --> 00:14:30,570
was en zei:

240
00:14:30,570 --> 00:14:34,050
Deze beker is het nieuwe verbond,
het bloed van het nieuwe verbond

241
00:14:34,050 --> 00:14:35,310
in Mijn bloed,

242
00:14:35,310 --> 00:14:39,630
zien we dat Hij iets deed wat een
tegenhanger vormt van wat Mozes hier deed.

243
00:14:39,630 --> 00:14:44,190
Er waren vertegenwoordigers van Israël
die een maaltijd hielden, God zagen,

244
00:14:44,190 --> 00:14:48,570
de voorwaarden van het verbond ontvingen
en met bloed werden besprenkeld.

245
00:14:48,570 --> 00:14:51,510
Jezus kwam samen met
vertegenwoordigers van de gemeente.

246
00:14:51,510 --> 00:14:52,890
Ze hielden een maaltijd.

247
00:14:52,890 --> 00:14:58,230
Ook zij zagen de God van Israël, want
Jezus zei in diezelfde bovenzaal:

248
00:14:58,230 --> 00:15:04,290
Jezus zei tegen hem: Ben Ik zo'n lange
tijd bij u, en kent u Mij niet, Filippus?

249
00:15:04,290 --> 00:15:08,610
Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader
gezien; en hoe kunt u dan zeggen:

250
00:15:08,610 --> 00:15:10,530
Laat ons de Vader zien?

251
00:15:10,530 --> 00:15:13,050
En ze aten een maaltijd om een verbond

252
00:15:13,050 --> 00:15:16,410
dat ze aangingen te
bekrachtigen en te bevestigen.

253
00:15:16,410 --> 00:15:19,770
Dit is een nieuw verbond
dat het oude verving.

254
00:15:19,770 --> 00:15:24,330
Nu we dat hebben vastgesteld, wil ik erop
wijzen dat de Joden dit verbond vanaf dat

255
00:15:24,330 --> 00:15:26,850
moment altijd hebben herdacht.

256
00:15:26,850 --> 00:15:31,290
Wanneer ze eenmaal per jaar het Pascha
vierden en tijdens het Pascha een rituele

257
00:15:31,290 --> 00:15:34,410
maaltijd aten, herdachten ze dit verbond.

258
00:15:34,410 --> 00:15:39,090
Nadat echtparen getrouwd zijn, hebben ze
soms de traditie om op hun trouwdag uit

259
00:15:39,090 --> 00:15:40,410
eten te gaan.

260
00:15:40,410 --> 00:15:45,270
Daarmee herdenken ze hun huwelijksverbond
en bevestigen ze opnieuw dat ze blij zijn

261
00:15:45,270 --> 00:15:48,390
dat ze met elkaar in die
verbondsrelatie staan.

262
00:15:48,390 --> 00:15:51,690
Het is niet noodzakelijk dat er
op de trouwdag een maaltijd is,

263
00:15:51,690 --> 00:15:55,230
maar het is interessant dat dit
min of meer gebruikelijk is.

264
00:15:55,230 --> 00:15:59,250
Het is een herdenkingsmaaltijd waarmee
ze terugdenken aan hun trouwdag

265
00:15:59,250 --> 00:16:02,130
en de bruiloftsmaaltijd
die ze toen hielden.

266
00:16:02,130 --> 00:16:06,750
De Israëlieten vierden elk jaar het Pascha
om het begin te herdenken van het verbond

267
00:16:06,750 --> 00:16:09,030
dat God met hen had gesloten.

268
00:16:09,030 --> 00:16:11,730
En wanneer christenen deelnemen
aan de avondmaalsgemeenschap,

269
00:16:11,730 --> 00:16:16,830
als we het zo noemen, herdenken we het
begin van een nieuw verbond dat door Jezus

270
00:16:16,830 --> 00:16:21,450
en Zijn volk werd gesloten via onze
vertegenwoordigers, de apostelen.

271
00:16:21,450 --> 00:16:25,230
Jezus stelde het nieuwe verbond
in, en dit nieuwe verbond

272
00:16:25,230 --> 00:16:28,830
was het verbond waarover de
profeet Jeremia had gesproken.

273
00:16:28,830 --> 00:16:33,730
Jeremia zei — of God zei natuurlijk,
terwijl Hij door Jeremia sprak —

274
00:16:33,730 --> 00:16:39,210
in hoofdstuk 31 van dat geweldige
boek, te beginnen bij vers 31:

275
00:16:39,210 --> 00:16:44,490
Zie, er komen dagen, spreekt de
HEERE, dat Ik met het huis van Israël

276
00:16:44,490 --> 00:16:48,210
en met het huis van Juda een
nieuw verbond zal sluiten,

277
00:16:48,210 --> 00:16:51,450
niet zoals het verbond dat Ik
met hun vaderen gesloten heb

278
00:16:51,450 --> 00:16:56,071
op de dag dat Ik hun hand vastgreep
om hen uit het land Egypte te leiden —

279
00:16:56,071 --> 00:17:00,870
Mijn verbond, dat zij verbroken
hebben, hoewel Ík hen getrouwd had,

280
00:17:00,870 --> 00:17:02,250
spreekt de HEERE.

281
00:17:02,250 --> 00:17:07,950
Let op, Hij verwijst terug naar het
Sinaïtische verbond, op de berg Sinaï.

282
00:17:07,950 --> 00:17:12,270
Hij sloot een verbond met hen en Hij
duidt het aan als een huwelijksverbond.

283
00:17:12,270 --> 00:17:16,770
Hij zegt dat Hij hun man was, hoewel
zij Zijn verbond verbraken en een

284
00:17:16,770 --> 00:17:18,750
trouweloze vrouw waren.

285
00:17:18,750 --> 00:17:23,730
Voorzeker, dit is het verbond dat Ik na
die dagen met het huis van Israël sluiten

286
00:17:23,730 --> 00:17:27,990
zal, spreekt de HEERE: Ik zal
Mijn wet in hun binnenste geven

287
00:17:27,990 --> 00:17:30,270
en zal die in hun hart schrijven.

288
00:17:30,270 --> 00:17:35,070
Ik zal hun tot een God zijn en
zíj zullen Mij tot een volk zijn.

289
00:17:35,070 --> 00:17:37,350
Dan zullen zij niet meer eenieder zijn

290
00:17:37,350 --> 00:17:42,030
naaste en eenieder zijn broeder
onderwijzen door te zeggen: Ken de HEERE,

291
00:17:42,030 --> 00:17:46,470
want zij zullen Mij allen kennen, vanaf
hun kleinste tot hun grootste toe,

292
00:17:46,470 --> 00:17:47,730
spreekt de HEERE.

293
00:17:47,730 --> 00:17:52,530
Want Ik zal hun ongerechtigheid vergeven
en aan hun zonde niet meer denken.

294
00:17:52,530 --> 00:17:55,830
Dit is wat Jezus zei dat Hij
met Zijn discipelen instelde.

295
00:17:55,830 --> 00:18:01,170
Jeremia had er vijf- of zeshonderd jaar
vóór de tijd van Christus over gesproken.

296
00:18:01,170 --> 00:18:04,710
Jezus zegt nu tegen Zijn
discipelen: dit is het.

297
00:18:04,710 --> 00:18:07,470
Dit is het nieuwe
verbond dat was voorzegd.

298
00:18:07,470 --> 00:18:09,330
Ik stel het nu met jullie in.

299
00:18:09,330 --> 00:18:13,110
Dit verbond zou het oude
verbond volledig vervangen.

300
00:18:13,110 --> 00:18:17,310
Er zijn veel christenen die in
verwarring zijn over het oude verbond.

301
00:18:17,310 --> 00:18:21,750
Op de een of andere manier menen ze dat
wij ook bepaalde verplichtingen hebben met

302
00:18:21,750 --> 00:18:26,130
betrekking tot dat oude verbond, hoewel
wij nu een nieuw verbond met God hebben,

303
00:18:26,130 --> 00:18:30,330
dat Christus in de bovenzaal met
Zijn discipelen heeft ingesteld.

304
00:18:30,330 --> 00:18:34,290
Maar in feite is het oude
verbond vervangen en achterhaald

305
00:18:34,290 --> 00:18:35,910
vanwege het nieuwe.

306
00:18:35,910 --> 00:18:38,310
Dat wordt ons verteld in Hebreeën 8,

307
00:18:38,310 --> 00:18:43,110
waar ongeveer de helft van het hoofdstuk
bestaat uit een lang citaat uit Jeremia

308
00:18:43,110 --> 00:18:49,350
31, dat ik zojuist heb voorgelezen, over
Gods belofte een nieuw verbond te sluiten.

309
00:18:49,350 --> 00:18:52,350
Nadat de schrijver van
Hebreeën dit heeft aangehaald,

310
00:18:52,350 --> 00:18:56,730
zegt hij aan het einde van het
hoofdstuk, in Hebreeën 8:13:

311
00:18:56,730 --> 00:18:58,711
Als Hij spreekt van een nieuw verbond ,

312
00:18:58,711 --> 00:19:01,890
heeft Hij daarmee het eerste
voor verouderd verklaard.

313
00:19:01,890 --> 00:19:07,050
En wat oud is verklaard en wat veroudert,
staat op het punt te verdwijnen.

314
00:19:07,050 --> 00:19:08,310
En hij zegt:

315
00:19:08,310 --> 00:19:11,370
Wat verouderd is, staat
op het punt te verdwijnen.

316
00:19:11,370 --> 00:19:16,530
Met andere woorden, het oude verbond
dat op de berg Sinaï werd gesloten,

317
00:19:16,530 --> 00:19:18,810
is oud en achterhaald.

318
00:19:18,810 --> 00:19:22,830
Toen de schrijver van Hebreeën dit
schreef, zei hij dat het op het punt

319
00:19:22,830 --> 00:19:24,450
stond te verdwijnen.

320
00:19:24,450 --> 00:19:28,470
Dat is kennelijk een duidelijke verwijzing
naar het feit dat de tempel spoedig door

321
00:19:28,470 --> 00:19:32,370
de Romeinen verwoest zou worden en
dat er een einde zou komen aan alle

322
00:19:32,370 --> 00:19:36,150
uiterlijke vormen van godsdienstige
aanbidding volgens de stijl van

323
00:19:36,150 --> 00:19:37,710
het oude verbond.

324
00:19:37,710 --> 00:19:41,970
Dat komt doordat God een nieuw
verbond met Zijn volk had gesloten,

325
00:19:41,970 --> 00:19:46,350
en dat nieuwe verbond werd door
Jezus in de bovenzaal gesloten.

326
00:19:46,350 --> 00:19:49,710
Er zijn nog altijd Joodse mensen
die het oude verbond koesteren,

327
00:19:49,710 --> 00:19:54,390
en zij koesteren de bijzondere voorrechten
die hun als Gods volk onder dat verbond

328
00:19:54,390 --> 00:19:55,590
ten deel vielen.

329
00:19:55,590 --> 00:19:58,410
Maar het nieuwe verbond
heeft het verdrongen.

330
00:19:58,410 --> 00:20:00,990
Daardoor is het oude verbond achterhaald.

331
00:20:00,990 --> 00:20:04,950
En het is niet zo dat de christenen
dit idee zelf hebben bedacht.

332
00:20:04,950 --> 00:20:07,230
Dit kwam van hun eigen profeten.

333
00:20:07,230 --> 00:20:10,290
Jeremia voorspelde dat er
een nieuw verbond zou komen,

334
00:20:10,290 --> 00:20:13,530
en Jezus kwam eenvoudigweg
en vervulde het.

335
00:20:13,530 --> 00:20:15,510
Denk eraan dat Jezus zei:

336
00:20:15,510 --> 00:20:19,650
Denk niet dat Ik gekomen ben om de
Wet of de Profeten af te schaffen;

337
00:20:19,650 --> 00:20:23,310
Ik ben niet gekomen om die af
te schaffen, maar te vervullen.

338
00:20:23,310 --> 00:20:27,870
Hij vervulde die profetie in de bovenzaal,
toen Hij dit nieuwe verbond met het volk

339
00:20:27,870 --> 00:20:29,190
van God sloot.

340
00:20:29,190 --> 00:20:32,310
Wanneer de gemeente nu,
en sinds die tijd, het

341
00:20:32,310 --> 00:20:34,710
brood en de wijn neemt om dit te gedenken,

342
00:20:34,710 --> 00:20:37,770
is dat een herdenking van
verbondstrouw aan God.

343
00:20:37,770 --> 00:20:41,550
Wordt er door het nemen van deze
elementen bijzondere genade geschonken?

344
00:20:41,550 --> 00:20:43,530
Veel mensen geloven van wel.

345
00:20:43,530 --> 00:20:46,530
Ik ken niets in de Bijbel
wat zegt dat dit zo is.

346
00:20:46,530 --> 00:20:49,110
Sommige mensen hebben de
woorden van Jezus in Johannes

347
00:20:49,110 --> 00:20:53,250
6 opgevat als een aanwijzing dat je
werkelijk meer genade verkrijgt door het

348
00:20:53,250 --> 00:20:56,610
sacrament te nemen, dat je
daardoor leven ontvangt,

349
00:20:56,610 --> 00:20:59,370
omdat Jezus volgens hun lezing zei:

350
00:20:59,370 --> 00:21:04,170
Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed drinkt,
zal leven hebben; wie dat niet doet,

351
00:21:04,170 --> 00:21:05,850
zal geen leven hebben.

352
00:21:05,850 --> 00:21:10,350
Maar toen Jezus in Johannes 6 sprak over
het eten van Zijn vlees en het drinken van

353
00:21:10,350 --> 00:21:14,250
Zijn bloed, verwees Hij vrijwel
zeker niet naar het sacrament

354
00:21:14,250 --> 00:21:18,930
en niet naar de avondmaalsgemeenschap,
ondanks de grote overeenkomst met de

355
00:21:18,930 --> 00:21:21,450
woorden die Hij in de bovenzaal sprak.

356
00:21:21,450 --> 00:21:23,910
Een van de manieren waarop
we dat zouden kunnen weten,

357
00:21:23,910 --> 00:21:27,630
is natuurlijk dat niemand daar
Hem zo begrepen kan hebben.

358
00:21:27,630 --> 00:21:30,390
Zelfs Zijn discipelen kunnen
Hem nooit zo begrepen hebben,

359
00:21:30,390 --> 00:21:34,710
omdat Hij Zijn lichaam en bloed toen nog
nooit als het ware door middel van de

360
00:21:34,710 --> 00:21:37,290
elementen van brood en
wijn had aangeboden.

361
00:21:37,290 --> 00:21:41,130
Ik geloof veeleer dat Hij in dat
geval figuurlijk sprak over de

362
00:21:41,130 --> 00:21:44,430
noodzaak Hem volledig te
ontvangen, alsof iemand at,

363
00:21:44,430 --> 00:21:47,310
zoals wij voedsel in ons lichaam opnemen.

364
00:21:47,310 --> 00:21:49,770
Iemand moest Hem in zijn hart ontvangen,

365
00:21:49,770 --> 00:21:53,730
Hem als zijn Heere ontvangen
en Zijn woorden als zijn wet.

366
00:21:53,730 --> 00:21:59,250
Later in datzelfde gesprek,
in Johannes 6:63, zei Jezus:

367
00:21:59,250 --> 00:22:03,990
De Geest is het Die levend maakt,
het vlees heeft geen enkel nut.

368
00:22:03,990 --> 00:22:07,770
De woorden die Ik tot u spreek,
zijn geest en zijn leven.

369
00:22:07,770 --> 00:22:12,510
Met andere woorden: Ik spreek niet in
letterlijke bewoordingen tegen jullie over

370
00:22:12,510 --> 00:22:15,870
Mijn fysieke lichaam
en Mijn fysieke bloed.

371
00:22:15,870 --> 00:22:19,650
Ik spreek veeleer in geestelijke
bewoordingen tegen jullie.

372
00:22:19,650 --> 00:22:21,930
Hij zei daar op dezelfde plaats ook:

373
00:22:21,930 --> 00:22:26,670
Het is de Geest Die leven geeft;
het vlees heeft geen enkel nut.

374
00:22:26,670 --> 00:22:28,830
Dat is vlak nadat Hij had gezegd:

375
00:22:28,830 --> 00:22:30,930
Je moet Mijn vlees eten.

376
00:22:30,930 --> 00:22:32,490
Maar dan zegt Hij:

377
00:22:32,490 --> 00:22:35,970
Mijn letterlijke vlees heeft
voor jou geen enkel nut.

378
00:22:35,970 --> 00:22:38,430
Het is de Geest Die dat wel heeft.

379
00:22:38,430 --> 00:22:42,570
En de woorden die Ik tot je
spreek, zijn geest en leven.

380
00:22:42,570 --> 00:22:45,270
Ik kan dus nergens in de
Schrift een leer vinden

381
00:22:45,270 --> 00:22:49,770
die zegt dat ons een bepaald geestelijk
voordeel wordt geschonken doordat we deze

382
00:22:49,770 --> 00:22:51,450
elementen tot ons nemen.

383
00:22:51,450 --> 00:22:55,470
Het is veeleer een gedachtenismaaltijd
die ons eraan herinnert

384
00:22:55,470 --> 00:23:00,030
dat we in een verbondsrelatie staan, net
zoals wanneer een getrouwd stel op de dag

385
00:23:00,030 --> 00:23:02,790
van hun huwelijksjubileum uit eten gaat.

386
00:23:02,790 --> 00:23:06,810
We zeggen: “We zijn nog steeds door
een verbond aan elkaar verbonden

387
00:23:06,810 --> 00:23:08,010
en we willen dat niet vergeten.”