1
00:00:02,010 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:09,990
Deze keer behandelen we Mattheüs
4, vers 1 tot en met vers 11.

3
00:00:09,990 --> 00:00:13,470
We gaan kijken naar Mattheüs
hoofdstuk 4 en we gaan de verzoeking

4
00:00:13,470 --> 00:00:15,510
van Jezus bestuderen.

5
00:00:15,510 --> 00:00:19,650
Het verhaal van de verzoeking
van Jezus is zowel in Mattheüs 4

6
00:00:19,650 --> 00:00:23,490
als in Lukas hoofdstuk
4 uitvoerig te vinden.

7
00:00:23,490 --> 00:00:29,010
In Markus hoofdstuk 1 wordt er in één
enkel vers heel kort over gesproken,

8
00:00:29,010 --> 00:00:32,310
maar hier in Mattheüs
krijgen we de bijzonderheden,

9
00:00:32,310 --> 00:00:35,070
in een van de volledigste verslagen.

10
00:00:35,070 --> 00:00:37,230
Het verhaal van de verzoeking van Jezus

11
00:00:37,230 --> 00:00:41,670
is in dit opzicht waarschijnlijk
een uniek verhaal in de evangeliën:

12
00:00:41,670 --> 00:00:45,330
er was niemand bij Jezus
toen Hij dit meemaakte.

13
00:00:45,330 --> 00:00:49,530
De evangelieschrijvers kunnen er daarom
alleen van geweten hebben als Hij

14
00:00:49,530 --> 00:00:51,690
hun het verhaal heeft verteld.

15
00:00:51,690 --> 00:00:55,410
De meeste verhalen over Jezus
die je in de evangeliën leest,

16
00:00:55,410 --> 00:00:58,830
zijn verhalen waarin de
apostelen bij Jezus waren,

17
00:00:58,830 --> 00:01:02,310
of waarin er in elk geval
iemand bij Jezus was.

18
00:01:02,310 --> 00:01:06,870
De apostelen konden de informatie
dan langs gewone weg verkrijgen.

19
00:01:06,870 --> 00:01:09,570
Ze hoefden Jezus er niet
eens naar te vragen.

20
00:01:09,570 --> 00:01:11,610
Ze waren er getuige van.

21
00:01:11,610 --> 00:01:16,950
Maar dit is een verhaal over iets wat
gebeurde toen Jezus helemaal alleen was.

22
00:01:16,950 --> 00:01:21,990
Nou ja, niet helemaal alleen, maar Hij
was niet in gezelschap van andere mensen

23
00:01:21,990 --> 00:01:25,050
en daarom waren er geen
menselijke getuigen.

24
00:01:25,050 --> 00:01:29,910
De informatie moet door Jezus
Zelf aan Mattheüs zijn meegedeeld.

25
00:01:29,910 --> 00:01:31,650
Dat is ongebruikelijk.

26
00:01:31,650 --> 00:01:34,830
Er zijn maar heel weinig
verhalen in Mattheüs die in die

27
00:01:34,830 --> 00:01:36,510
categorie zouden vallen.

28
00:01:36,510 --> 00:01:39,150
Dit is er misschien zelfs het enige van.

29
00:01:39,150 --> 00:01:41,490
Laat ik het hele verhaal voorlezen.

30
00:01:41,490 --> 00:01:45,030
Daarna gaan we terug en nemen
we het stukje voor stukje door.

31
00:01:45,030 --> 00:01:48,270
De eerste elf verzen van
Mattheüs hoofdstuk 4:

32
00:01:48,270 --> 00:01:51,690
Toen werd Jezus door de Geest
weggeleid naar de woestijn

33
00:01:51,690 --> 00:01:54,210
om verzocht te worden door de duivel.

34
00:01:54,210 --> 00:01:58,110
En nadat Hij veertig dagen en
veertig nachten had gevast,

35
00:01:58,110 --> 00:02:00,270
kreeg Hij ten slotte honger.

36
00:02:00,270 --> 00:02:04,770
En de verzoeker kwam bij Hem
en zei: Als U Gods Zoon bent,

37
00:02:04,770 --> 00:02:07,710
zeg dan dat deze stenen broden worden.

38
00:02:07,710 --> 00:02:11,250
Maar Hij antwoordde en
zei: Er staat geschreven:

39
00:02:11,250 --> 00:02:14,730
De mens zal niet van brood
alleen leven, maar van

40
00:02:14,730 --> 00:02:17,730
elk woord dat uit de mond van God komt.

41
00:02:17,730 --> 00:02:20,850
Toen nam de duivel Hem
mee naar de heilige stad

42
00:02:20,850 --> 00:02:25,950
en zette Hem op het hoogste gedeelte
van de tempel, en hij zei tegen Hem:

43
00:02:25,950 --> 00:02:30,570
Als U de Zoon van God bent,
werp Uzelf dan naar beneden,

44
00:02:30,570 --> 00:02:35,670
want er staat geschreven dat Hij
Zijn engelen voor U bevel zal geven,

45
00:02:35,670 --> 00:02:38,490
en dat zij U op de handen zullen dragen,

46
00:02:38,490 --> 00:02:42,810
opdat U Uw voet niet
misschien aan een steen stoot.

47
00:02:42,810 --> 00:02:48,870
Jezus zei tegen hem: Er staat eveneens
geschreven: U zult de Heere, uw

48
00:02:48,870 --> 00:02:51,030
God, niet verzoeken.

49
00:02:51,030 --> 00:02:55,950
Opnieuw nam de duivel Hem mee,
nu naar een zeer hoge berg,

50
00:02:55,950 --> 00:03:00,570
en hij liet Hem al de koninkrijken van
de wereld zien, met hun heerlijkheid,

51
00:03:00,570 --> 00:03:06,990
en zei tegen Hem: Dit alles zal ik U
geven, als U knielt en mij aanbidt.

52
00:03:06,990 --> 00:03:13,350
Toen zei Jezus tegen hem: Ga weg, satan,
want er staat geschreven: De Heere,

53
00:03:13,350 --> 00:03:17,610
uw God, zult u aanbidden
en Hem alleen dienen.

54
00:03:17,610 --> 00:03:23,490
Toen liet de duivel Hem gaan; en
zie, engelen kwamen en dienden Hem.

55
00:03:23,490 --> 00:03:28,590
Volgens het evangelie van Markus vond deze
verzoeking plaats over een periode van

56
00:03:28,590 --> 00:03:33,030
veertig dagen, of vond er in elk
geval een vorm van verzoeking plaats.

57
00:03:33,030 --> 00:03:36,990
Deze drie specifieke verzoekingen kunnen
aan het einde van die periode hebben

58
00:03:36,990 --> 00:03:40,170
plaatsgevonden, want er staat dat Jezus

59
00:03:40,170 --> 00:03:44,970
veertig dagen en veertig nachten had
gevast en dat Hij daarna honger had.

60
00:03:44,970 --> 00:03:48,030
Dat zette natuurlijk de toon
voor de eerste verzoeking.

61
00:03:48,030 --> 00:03:51,810
De eerste verzoeking was om
stenen in brood te veranderen.

62
00:03:51,810 --> 00:03:56,430
Jezus had gevast, en vasten
betekent dat Hij niet had gegeten.

63
00:03:56,430 --> 00:04:00,210
Bij normaal vasten eet je
niet, maar drink je wel water.

64
00:04:00,210 --> 00:04:02,850
Jezus bevond Zich in de woestijn.

65
00:04:02,850 --> 00:04:05,370
We weten niet waar Hij
water gevonden kan hebben,

66
00:04:05,370 --> 00:04:07,650
maar er is geen reden om te geloven

67
00:04:07,650 --> 00:04:11,190
dat Hij het die veertig dagen
zonder water heeft gedaan.

68
00:04:11,190 --> 00:04:16,110
Er zou een wonder nodig zijn om een
mens zonder water in leven te houden.

69
00:04:16,110 --> 00:04:19,470
Natuurlijk ontbrak het in de
bediening van Jezus niet aan wonderen,

70
00:04:19,470 --> 00:04:22,410
maar de Bijbel zegt niet
dat Hij zonder water zat.

71
00:04:22,410 --> 00:04:25,650
Er staat zelfs dat Hij na
veertig dagen honger had.

72
00:04:25,650 --> 00:04:27,870
Er staat niet dat Hij dorst had.

73
00:04:27,870 --> 00:04:32,190
We hebben in het Oude Testament
wel gevallen waarin Mozes en Elia,

74
00:04:32,190 --> 00:04:36,090
ieder bij een afzonderlijke
gelegenheid, veertig dagen zonder

75
00:04:36,090 --> 00:04:37,830
water of brood vastten.

76
00:04:37,830 --> 00:04:40,950
Maar dat kan alleen worden
toegeschreven aan een bijzonder

77
00:04:40,950 --> 00:04:43,710
wonder dat in hun geval werd verricht,

78
00:04:43,710 --> 00:04:47,310
want een gemiddeld mens kan
zonder water echt niet langer dan

79
00:04:47,310 --> 00:04:51,270
drie of vier dagen leven,
tenzij God ingrijpt.

80
00:04:51,270 --> 00:04:56,370
Mozes was veertig dagen zonder
water of voedsel op de berg Sinaï.

81
00:04:56,370 --> 00:05:00,870
Daarna kwam hij naar beneden, brak de
stenen tafelen en ging weer naar boven

82
00:05:00,870 --> 00:05:04,650
voor nog eens veertig dagen
zonder water of voedsel.

83
00:05:04,650 --> 00:05:06,690
Dat is een behoorlijk afslankprogramma.

84
00:05:06,690 --> 00:05:09,810
Ik weet niet of erg veel mensen
daartoe in staat zouden zijn,

85
00:05:09,810 --> 00:05:12,930
maar ik kan me voorstellen dat hij
niet erg veel woog toen hij weer

86
00:05:12,930 --> 00:05:14,310
naar beneden kwam.

87
00:05:14,310 --> 00:05:18,690
Hoe dan ook, nergens wordt gezegd
dat Jezus zonder water was.

88
00:05:18,690 --> 00:05:21,990
We moeten er waarschijnlijk
van uitgaan dat Jezus geen

89
00:05:21,990 --> 00:05:25,710
bovennatuurlijke hulp kreeg
om dit vasten te doorstaan.

90
00:05:25,710 --> 00:05:29,910
Hij doorstond dit vasten net
zoals jij of ik dat zou doen.

91
00:05:29,910 --> 00:05:34,710
Daarom zou Hij aan het einde ervan
evenveel honger hebben als jij of ik.

92
00:05:34,710 --> 00:05:37,630
Sterker nog, mensen die
zo lang hebben gevast —

93
00:05:37,630 --> 00:05:42,610
en ik heb mensen gekend die dat hebben
gedaan; zelf heb ik dat beslist niet —

94
00:05:42,610 --> 00:05:45,330
hebben verklaard dat langdurig vasten

95
00:05:45,330 --> 00:05:48,270
volgens een bepaald
voorspelbaar verloop gaat.

96
00:05:48,270 --> 00:05:52,830
In wezen heb je de eerste paar dagen
van het vasten behoorlijk sterke honger.

97
00:05:52,830 --> 00:05:58,410
Maar volgens velen verdwijnt de honger
na de derde of vierde dag daadwerkelijk.

98
00:05:58,410 --> 00:06:03,210
Daarvoor in de plaats komt echter een
gevoel van echte lichamelijke zwakte.

99
00:06:03,210 --> 00:06:07,110
Het is dan heel moeilijk om jezelf
ertoe te brengen te bewegen,

100
00:06:07,110 --> 00:06:09,690
op te staan of wat dan ook te doen.

101
00:06:09,690 --> 00:06:13,950
Je moet heel bewust handelen,
omdat je lichaam zo moe is.

102
00:06:13,950 --> 00:06:18,270
Dat duurt misschien tot ongeveer de
tiende à veertiende dag van het vasten.

103
00:06:18,270 --> 00:06:22,950
Maar vanaf dat moment, ongeveer twee
weken nadat je met vasten bent begonnen,

104
00:06:22,950 --> 00:06:26,070
zijn zowel de honger
als de zwakte verdwenen.

105
00:06:26,070 --> 00:06:28,770
En die blijven verscheidene weken weg.

106
00:06:28,770 --> 00:06:32,130
Ik heb met een aantal mensen
gesproken die dit hebben doorgemaakt,

107
00:06:32,130 --> 00:06:34,590
en ik heb er ook boeken over gelezen.

108
00:06:34,590 --> 00:06:37,530
Midden in de vastenperiode
en tegen het einde ervan

109
00:06:37,530 --> 00:06:41,370
is er een tijd waarin je geen
honger en ook geen zwakte voelt,

110
00:06:41,370 --> 00:06:45,090
nadat je de periode van honger
en zwakte bent doorgekomen.

111
00:06:45,090 --> 00:06:50,370
Je hebt energie, je voelt je goed, je
voelt je gezond en je voelt je sterk.

112
00:06:50,370 --> 00:06:54,390
Ik heb gehoord dat je je zelfs afvraagt
of je ooit nog zou willen eten,

113
00:06:54,390 --> 00:06:56,610
omdat je je zo geweldig voelt.

114
00:06:56,610 --> 00:06:59,910
Maar in die tijd verbruikt
je lichaam een heleboel

115
00:06:59,910 --> 00:07:04,170
materiaal dat zich daarin bevindt:
materiaal in je dikke darm en

116
00:07:04,170 --> 00:07:07,770
materiaal dat er meestal nooit
echt uit wordt verwijderd.

117
00:07:07,770 --> 00:07:12,510
Je lichaam verbrandt al dat materiaal en
daardoor komen er ook veel gifstoffen in

118
00:07:12,510 --> 00:07:13,830
je lichaam vrij.

119
00:07:13,830 --> 00:07:18,510
Maar aan het einde van de vastenperiode,
meestal na ongeveer veertig dagen,

120
00:07:18,510 --> 00:07:20,130
komt de honger terug.

121
00:07:20,130 --> 00:07:23,910
Wanneer dat gebeurt, komt dat
doordat je zo lang hebt gevast als

122
00:07:23,910 --> 00:07:25,650
lichamelijk mogelijk is.

123
00:07:25,650 --> 00:07:29,670
Het lichaam heeft alles verbrand wat
het in zich had om te verbranden,

124
00:07:29,670 --> 00:07:31,770
behalve zijn eigen weefsel.

125
00:07:31,770 --> 00:07:35,790
Als je op dat moment niet stopt
met vasten, kun je sterven,

126
00:07:35,790 --> 00:07:38,730
omdat je lichaam niets
anders meer verbrandt.

127
00:07:38,730 --> 00:07:41,070
Het begint zichzelf te verbranden.

128
00:07:41,070 --> 00:07:44,730
Wanneer je veertig dagen hebt
gevast en je honger terugkomt,

129
00:07:44,730 --> 00:07:47,850
is dat een teken dat je bijna
van de honger zult sterven.

130
00:07:47,850 --> 00:07:52,290
Als je ooit zo’n vastenperiode probeert,
zou je voordat je eraan begint enig

131
00:07:52,290 --> 00:07:53,670
onderzoek moeten doen.

132
00:07:53,670 --> 00:07:57,090
Want als je na zo’n vastenperiode
te plotseling weer gaat eten,

133
00:07:57,090 --> 00:07:58,890
kun je daardoor sterven.

134
00:07:58,890 --> 00:08:02,130
Je lichaam moet ook geleidelijk
weer aan eten wennen.

135
00:08:02,130 --> 00:08:06,390
Het punt dat ik maak, is dat Jezus
veertig dagen aan het vasten was,

136
00:08:06,390 --> 00:08:08,730
en er staat dat Hij honger had.

137
00:08:08,730 --> 00:08:12,990
Dat betekent dat Hij al die fasen
van Zijn vasten had doorlopen.

138
00:08:12,990 --> 00:08:17,550
Nu was de honger teruggekomen en was
Hij bezig van de honger te sterven.

139
00:08:17,550 --> 00:08:20,730
Op dat moment kwam de
duivel naar Hem toe en zei:

140
00:08:20,730 --> 00:08:25,950
Als U de Zoon van God bent, beveel
dan dat deze stenen brood worden.

141
00:08:25,950 --> 00:08:28,830
Als de duivel mij zou
verleiden om dat te doen,

142
00:08:28,830 --> 00:08:32,070
zou het voor mij totaal
geen verleiding zijn.

143
00:08:32,070 --> 00:08:35,670
Hoewel ik een kind van God ben,
heb ik niet het vermogen om

144
00:08:35,670 --> 00:08:40,230
stenen in brood te veranderen, tenminste
niet zomaar wanneer ik dat wil.

145
00:08:40,230 --> 00:08:44,850
Als God wilde dat ik het deed, zou
Hij mij dat vermogen kunnen geven.

146
00:08:44,850 --> 00:08:48,690
Maar alleen omdat ik het zou
willen, alleen omdat ik honger heb,

147
00:08:48,690 --> 00:08:52,230
kan ik niet rondlopen en
stenen in brood veranderen.

148
00:08:52,230 --> 00:08:55,410
We moeten echter aannemen
dat Jezus dat wel kon.

149
00:08:55,410 --> 00:08:57,810
Hij was inderdaad de Zoon van God.

150
00:08:57,810 --> 00:08:59,430
Toen satan zei:

151
00:08:59,430 --> 00:09:04,530
Als U de Zoon van God bent, verwees hij
interessant genoeg naar iets wat in het

152
00:09:04,530 --> 00:09:06,570
vorige hoofdstuk was gebeurd.

153
00:09:06,570 --> 00:09:10,170
Toen Jezus werd gedoopt,
zei een stem uit de hemel:

154
00:09:10,170 --> 00:09:15,510
En zie, een stem uit de hemelen
zei: Dit is Mijn geliefde Zoon,

155
00:09:15,510 --> 00:09:17,790
in Wie Ik Mijn welbehagen heb!

156
00:09:17,790 --> 00:09:21,810
Jezus had van God Zelf de
mondelinge bevestiging ontvangen

157
00:09:21,810 --> 00:09:23,910
dat Hij Zijn unieke Zoon was.

158
00:09:23,910 --> 00:09:26,430
Nu trekt de duivel dat in twijfel:

159
00:09:26,430 --> 00:09:31,530
En de verzoeker kwam bij Hem
en zei: Als U Gods Zoon bent,

160
00:09:31,530 --> 00:09:34,290
zeg dan dat deze stenen broden worden.

161
00:09:34,290 --> 00:09:38,430
Ik weet zeker dat de verleiding om te
bewijzen dat Hij de Zoon van God was,

162
00:09:38,430 --> 00:09:42,810
niet zo groot was als eenvoudigweg de
verleiding om te eten toen Hij lichamelijk

163
00:09:42,810 --> 00:09:45,030
van de honger dreigde te sterven.

164
00:09:45,030 --> 00:09:49,230
Maar Jezus antwoordde door het
Woord van God aan te halen,

165
00:09:49,230 --> 00:09:54,150
en dat is de beste manier om elke
vorm van verleiding te beantwoorden.

166
00:09:54,150 --> 00:09:55,530
De Bijbel zegt:

167
00:09:55,530 --> 00:10:00,570
Want het Woord van God is levend en
krachtig en scherper dan enig tweesnijdend

168
00:10:00,570 --> 00:10:04,830
zwaard, en het dringt door tot op
de scheiding van ziel en geest,

169
00:10:04,830 --> 00:10:10,890
van gewrichten en merg, en het oordeelt de
overleggingen en gedachten van het hart.

170
00:10:10,890 --> 00:10:14,490
Volgens Efeze hoofdstuk 6, vers 17 is het:

171
00:10:14,490 --> 00:10:20,070
En neem de helm van de zaligheid en het
zwaard van de Geest, dat is Gods Woord,

172
00:10:20,070 --> 00:10:23,550
In Hebreeën hoofdstuk 4, vers 12 staat:

173
00:10:23,550 --> 00:10:30,690
het Woord van God leeft en is krachtig en
scherper dan welk tweesnijdend zwaard ook.

174
00:10:30,690 --> 00:10:34,050
In de geestelijke strijd
tegen verleiding en de duivel

175
00:10:34,050 --> 00:10:36,150
moet je de Schriften paraat hebben.

176
00:10:36,150 --> 00:10:40,770
Het is interessant dat Jezus, hoewel Hij
onder de beperkingen van een gewoon mens

177
00:10:40,770 --> 00:10:44,430
functioneerde, de Schriften
zeer goed had leren kennen.

178
00:10:44,430 --> 00:10:47,850
Goed genoeg om niet alleen
Schriften te kunnen citeren,

179
00:10:47,850 --> 00:10:52,410
maar ook bij de juiste verleiding
de juiste Schrift te kunnen citeren.

180
00:10:52,410 --> 00:10:55,170
Daar is meer dan een beetje kennis
van de Schriften voor nodig.

181
00:10:55,170 --> 00:10:56,370
Jezus zei:

182
00:10:56,370 --> 00:11:00,270
Maar Hij antwoordde en
zei: Er staat geschreven:

183
00:11:00,270 --> 00:11:04,830
De mens zal niet van brood alleen leven,
maar van elk woord dat uit de mond

184
00:11:04,830 --> 00:11:06,090
van God komt.

185
00:11:06,090 --> 00:11:10,530
Het was niet alleen heel geestelijk van
Jezus dat Hij de verleiding weerstond

186
00:11:10,530 --> 00:11:13,230
en in plaats daarvan de Schrift citeerde.

187
00:11:13,230 --> 00:11:17,550
Het is ook heel indrukwekkend dat
de Schrift die Hij voorhanden had,

188
00:11:17,550 --> 00:11:21,030
volmaakt bij deze
specifieke verleiding paste.

189
00:11:21,030 --> 00:11:22,950
De duivel zei in wezen:

190
00:11:22,950 --> 00:11:27,330
En de verzoeker kwam bij Hem
en zei: Als U Gods Zoon bent,

191
00:11:27,330 --> 00:11:30,150
zeg dan dat deze stenen broden worden.

192
00:11:30,150 --> 00:11:34,590
Jezus zei in wezen dat de manier waarop
een mens door het eten van brood in leven

193
00:11:34,590 --> 00:11:37,830
blijft, niet zo belangrijk
is als iets anders.

194
00:11:37,830 --> 00:11:41,850
Hij heeft niet alleen een lichamelijk
leven dat hij in stand moet houden.

195
00:11:41,850 --> 00:11:43,350
Hij moet ook leven:

196
00:11:43,350 --> 00:11:46,110
door elk woord dat uit
de mond van God komt.

197
00:11:46,110 --> 00:11:51,630
Jezus zei meer dan alleen dat het Woord
van God geestelijk voedsel voor ons is.

198
00:11:51,630 --> 00:11:53,070
Dat is natuurlijk waar.

199
00:11:53,070 --> 00:11:55,410
Het is geestelijk voedsel voor ons.

200
00:11:55,410 --> 00:11:59,070
We moeten niet alleen ons lichaam
voeden, maar ook onze geest,

201
00:11:59,070 --> 00:12:00,450
door het Woord van God.

202
00:12:00,450 --> 00:12:04,650
Maar de uitspraak dat een mens moet leven
van elk woord dat uit de mond van God

203
00:12:04,650 --> 00:12:08,190
voortkomt, paste heel
goed bij deze situatie.

204
00:12:08,190 --> 00:12:12,090
Want Jezus was niet uit eigen
beweging aan dit vasten begonnen.

205
00:12:12,090 --> 00:12:17,430
Het Evangelie van Lukas vertelt ons dat
Jezus vervuld was met de Heilige Geest

206
00:12:17,430 --> 00:12:21,870
en door de Heilige Geest de woestijn
in werd gedreven om door de duivel

207
00:12:21,870 --> 00:12:23,250
verzocht te worden.

208
00:12:23,250 --> 00:12:27,390
Zijn vasten, Zijn verblijf in
de woestijn en Zijn verzoeking

209
00:12:27,390 --> 00:12:31,830
maakten allemaal deel uit van wat
God Hem opdroeg en van Hem verlangde.

210
00:12:31,830 --> 00:12:37,230
Hij kon Zijn vasten pas beëindigen wanneer
de God Die Hem had opgedragen te vasten,

211
00:12:37,230 --> 00:12:39,570
Hem opdroeg niet meer te vasten.

212
00:12:39,570 --> 00:12:44,250
Toen God zei: „Vast”, kon Jezus niet
zomaar besluiten met vasten op te houden

213
00:12:44,250 --> 00:12:45,810
wanneer Hij dat wilde.

214
00:12:45,810 --> 00:12:51,210
Hij zou leven van elk woord dat uit de
mond van God voortkomt, en God zei niet:

215
00:12:51,210 --> 00:12:53,250
„Beëindig nu Uw vasten.”

216
00:12:53,250 --> 00:12:57,510
De duivel zei dat wel, en hij deed
daarbij een beroep op het vlees van Jezus,

217
00:12:57,510 --> 00:13:00,450
omdat het vlees van Jezus
naar voedsel verlangde.

218
00:13:00,450 --> 00:13:04,170
Natuurlijk verlangde Hij naar
voedsel, maar Hij zou op God wachten

219
00:13:04,170 --> 00:13:07,290
en wachten op een woord
van Zijn Vader hierover.

220
00:13:07,290 --> 00:13:09,810
Voor niemand geldt dit
zozeer als voor Jezus,

221
00:13:09,810 --> 00:13:14,310
omdat Hij werkelijk leefde van elk
woord dat uit de mond van God voortkwam.

222
00:13:14,310 --> 00:13:19,290
Hij deed niets op eigen initiatief, maar
alleen wat Zijn Vader Hem liet zien en Hem

223
00:13:19,290 --> 00:13:20,670
opdroeg te doen.

224
00:13:20,670 --> 00:13:24,630
Dit bevestigt Hij vele malen
in het Evangelie van Johannes.

225
00:13:24,630 --> 00:13:29,610
Jezus zegt hier dus in wezen: „Ik ga
hier niet op eigen initiatief handelen.

226
00:13:29,610 --> 00:13:32,190
Ik wacht op een woord van Mijn Vader.”

227
00:13:32,190 --> 00:13:35,610
Sommige mensen hebben geprobeerd
te verklaren waarom het voor Jezus

228
00:13:35,610 --> 00:13:40,110
zondig zou zijn geweest om deze
stenen in brood te veranderen.

229
00:13:40,110 --> 00:13:45,450
Zij zeggen dat het voor Hem zondig zou
zijn geweest om Zijn wonderbare kracht te

230
00:13:45,450 --> 00:13:50,130
gebruiken om Zichzelf te voeden, terwijl
Zijn wonderbare kracht in feite bedoeld

231
00:13:50,130 --> 00:13:52,290
was om anderen te helpen.

232
00:13:52,290 --> 00:13:55,050
Ik ben het niet eens
met deze interpretatie.

233
00:13:55,050 --> 00:13:59,670
Volgens mij staat nergens in de
Schrift dat het verkeerd is als Jezus

234
00:13:59,670 --> 00:14:03,870
Zijn wonderbare kracht
gebruikt om Zichzelf te helpen.

235
00:14:03,870 --> 00:14:06,570
Er was een keer dat Hij
Zijn eigen tempelbelasting

236
00:14:06,570 --> 00:14:09,030
en die van Petrus moest betalen.

237
00:14:09,030 --> 00:14:13,290
Blijkbaar verrichtte Hij toen een wonder
waardoor Petrus een munt in de bek van

238
00:14:13,290 --> 00:14:14,670
een vis vond.

239
00:14:14,670 --> 00:14:17,310
Dat staat in Mattheüs 17.

240
00:14:17,310 --> 00:14:22,350
Daarmee werden zowel de verplichtingen
van Jezus als die van Petrus betaald.

241
00:14:22,350 --> 00:14:26,670
Daar hebben we dus een wonder dat Jezus
verrichtte om aan Zijn eigen financiële

242
00:14:26,670 --> 00:14:28,530
verplichtingen te voldoen.

243
00:14:28,530 --> 00:14:32,250
Het werkelijke probleem hier,
de reden waarom het voor Jezus

244
00:14:32,250 --> 00:14:36,450
zondig zou zijn geweest om op deze
manier Zijn vasten te beëindigen,

245
00:14:36,450 --> 00:14:39,810
is dat Hij niet uit eigen
wil was gaan vasten.

246
00:14:39,810 --> 00:14:43,590
Daarom kon Hij Zijn vasten ook
niet uit eigen wil beëindigen.

247
00:14:43,590 --> 00:14:45,810
Hij moest alleen doen wat Zijn Vader zei.

248
00:14:45,810 --> 00:14:47,910
Dat is ook wat Hij Zelf noemde:

249
00:14:47,910 --> 00:14:51,570
Maar Hij antwoordde en
zei: Er staat geschreven:

250
00:14:51,570 --> 00:14:56,010
De mens zal niet van brood alleen leven,
maar van elk woord dat uit de mond

251
00:14:56,010 --> 00:14:57,390
van God komt.

252
00:14:57,390 --> 00:15:01,650
Hij zou Zijn vasten dus pas
beëindigen wanneer de Vader dat zei.

253
00:15:01,650 --> 00:15:03,930
Wanneer je de duivel met
de Schrift antwoordt,

254
00:15:03,930 --> 00:15:08,850
moet je niet verbaasd zijn als hij besluit
de Schrift ook tegen jou te gebruiken.

255
00:15:08,850 --> 00:15:11,670
Dan volgt de tweede
verzoeking in Mattheüs.

256
00:15:11,670 --> 00:15:15,930
De laatste twee verzoekingen staan
bij Lukas in omgekeerde volgorde.

257
00:15:15,930 --> 00:15:18,630
Lukas heeft ze in omgekeerde volgorde.

258
00:15:18,630 --> 00:15:23,310
Om verschillende redenen geloof ik dat
de volgorde van Mattheüs de juiste is.

259
00:15:23,310 --> 00:15:27,630
Bij de tweede verzoeking hier in Mattheüs
nam de duivel Hem mee naar de heilige

260
00:15:27,630 --> 00:15:32,670
stad, dat wil zeggen Jeruzalem, en zette
Hem op het hoogste punt van de tempel.

261
00:15:32,670 --> 00:15:34,230
Hij zei tegen Hem:

262
00:15:34,230 --> 00:15:37,290
Toen nam de duivel Hem
mee naar de heilige stad

263
00:15:37,290 --> 00:15:41,850
en zette Hem op het hoogste gedeelte
van de tempel, en hij zei tegen Hem:

264
00:15:41,850 --> 00:15:45,690
Als U de Zoon van God bent,
werp Uzelf dan naar beneden,

265
00:15:45,690 --> 00:15:50,010
want er staat geschreven dat Hij
Zijn engelen voor U bevel zal geven,

266
00:15:50,010 --> 00:15:52,590
en dat zij U op de handen zullen dragen,

267
00:15:52,590 --> 00:15:56,310
opdat U Uw voet niet
misschien aan een steen stoot.

268
00:15:56,310 --> 00:15:59,250
En nu citeert de duivel zelf de Schrift.

269
00:15:59,250 --> 00:16:04,530
De Schrifttekst die hij citeert,
komt uit Psalm 91, waar staat:

270
00:16:04,530 --> 00:16:09,750
Zij zullen u op de handen dragen,
zodat u uw voet aan geen steen stoot.

271
00:16:09,750 --> 00:16:15,150
De Schrift leek hier de belofte te geven
dat een man van God beschermd zou worden.

272
00:16:15,150 --> 00:16:19,170
Psalm 91 is gericht tot
rechtvaardigen in het algemeen.

273
00:16:19,170 --> 00:16:21,150
Hij is niet geschreven aan de Messias,

274
00:16:21,150 --> 00:16:26,430
maar eenvoudigweg aan rechtvaardige
mensen, aan hen die de Heere vrezen.

275
00:16:26,430 --> 00:16:31,350
Hun wordt beloofd dat Hij Zijn engelen
bevel heeft gegeven over zulke mensen

276
00:16:31,350 --> 00:16:36,990
en dat de engelen hen zullen dragen, zodat
zij hun voet niet aan een steen stoten.

277
00:16:36,990 --> 00:16:41,190
De gedachte was dat Jezus niet
gewond zou raken als Hij van deze

278
00:16:41,190 --> 00:16:44,070
hoge plaats op de tempel
naar beneden zou springen,

279
00:16:44,070 --> 00:16:46,710
omdat de engelen Hem zouden dragen.

280
00:16:46,710 --> 00:16:49,230
Waarom zou de duivel
dit hebben voorgesteld?

281
00:16:49,230 --> 00:16:53,370
Het is niet echt duidelijk waarom
de duivel wilde dat Hij dit deed.

282
00:16:53,370 --> 00:16:57,690
Maar men denkt dat hij misschien een
beroep deed op het ego van Jezus,

283
00:16:57,690 --> 00:16:59,670
op de trots van Jezus.

284
00:16:59,670 --> 00:17:03,090
Er bevonden zich op dat
tijdstip, midden op de dag,

285
00:17:03,090 --> 00:17:07,590
ongetwijfeld mensenmassa’s beneden
in de voorhoven van de tempel.

286
00:17:07,590 --> 00:17:11,010
Als Jezus vanaf een van de
hoge punten van de tempel

287
00:17:11,010 --> 00:17:12,990
midden tussen hen in was gesprongen,

288
00:17:12,990 --> 00:17:15,690
hadden ze Hem ongetwijfeld
wel moeten zien.

289
00:17:15,690 --> 00:17:18,870
Als de engelen Hem zachtjes
naar de grond hadden gebracht,

290
00:17:18,870 --> 00:17:21,270
zou dat beslist indruk hebben gemaakt.

291
00:17:21,270 --> 00:17:25,470
Het zou de mensen er onmiddellijk van
hebben overtuigd dat Jezus een man uit de

292
00:17:25,470 --> 00:17:28,650
hemel was, en de Messias, en dat alles.

293
00:17:28,650 --> 00:17:33,510
Door dit te doen, zou Jezus dus heel snel
indruk op de mensen kunnen maken en hun

294
00:17:33,510 --> 00:17:35,730
respect en eer kunnen verwerven.

295
00:17:35,730 --> 00:17:37,530
Toch deed Jezus dat niet.

296
00:17:37,530 --> 00:17:41,790
Hij zag dat dit een grote vergissing
zou zijn en ging er niet op in.

297
00:17:41,790 --> 00:17:46,230
Wat hier interessant is, is dat
satan weliswaar de Schrift citeerde,

298
00:17:46,230 --> 00:17:49,290
maar dat Jezus satans
voorstel niet volgde,

299
00:17:49,290 --> 00:17:52,590
omdat Hij zag dat satan de
Schrift verkeerd toepaste.

300
00:17:52,590 --> 00:17:56,070
Toen satan de verzen
uit Psalm 91 citeerde,

301
00:17:56,070 --> 00:17:59,550
liet hij in feite één
belangrijke zinsnede weg.

302
00:17:59,550 --> 00:18:01,950
In Psalm 91:11 staat:

303
00:18:01,950 --> 00:18:07,710
Want Hij zal voor u Zijn engelen bevel
geven dat zij u bewaren op al uw wegen.

304
00:18:07,710 --> 00:18:11,190
Toen satan dit citeerde,
liet hij de zinsnede weg:

305
00:18:11,190 --> 00:18:14,310
om U te beschermen, waar U ook gaat.

306
00:18:14,310 --> 00:18:19,530
In de Psalmen zijn jouw wegen de wegen
waarvan God heeft bepaald dat jij

307
00:18:19,530 --> 00:18:20,790
die moet gaan.

308
00:18:20,790 --> 00:18:25,650
De engelen zullen je bewaren terwijl je
de weg gaat waarvan God heeft bepaald

309
00:18:25,650 --> 00:18:27,330
dat jij die moet gaan.

310
00:18:27,330 --> 00:18:32,010
De duivel liet dat gedeelte weg en
deed het voorkomen alsof het een

311
00:18:32,010 --> 00:18:34,110
onvoorwaardelijke belofte was.

312
00:18:34,110 --> 00:18:38,610
Alsof God Zich ertoe heeft verplicht
Zijn engelen in de buurt te houden,

313
00:18:38,610 --> 00:18:44,071
zodat je jezelf niet bezeert, wat je
ook doet en hoe roekeloos het ook is —

314
00:18:44,071 --> 00:18:46,350
bijvoorbeeld van een rots springen.

315
00:18:46,350 --> 00:18:48,810
Dat is niet wat de belofte inhoudt.

316
00:18:48,810 --> 00:18:54,390
Satan wekte de indruk dat de belofte op
die manier onvoorwaardelijk was en dat God

317
00:18:54,390 --> 00:18:58,410
Jezus wel door de engelen moest laten
redden als Jezus Zich maar van de

318
00:18:58,410 --> 00:19:00,210
tempeltop af zou werpen.

319
00:19:00,210 --> 00:19:03,690
Maar Jezus wist dat de
psalm dat niet leerde.

320
00:19:03,690 --> 00:19:07,290
Het is dus niet genoeg om alleen
maar de Schrift te citeren.

321
00:19:07,290 --> 00:19:13,110
Je moet weten wat de Schrift betekent
en of die wel of niet van toepassing is.

322
00:19:13,110 --> 00:19:17,250
Jezus antwoordde dan ook door een
andere Schrifttekst te citeren

323
00:19:17,250 --> 00:19:19,470
die wel van toepassing was.

324
00:19:19,470 --> 00:19:21,270
Jezus zei tegen hem:

325
00:19:21,270 --> 00:19:25,290
U mag de HEERE, uw God,
niet op de proef stellen,

326
00:19:25,290 --> 00:19:28,350
zoals u Hem bij Massa op
de proef gesteld hebt.

327
00:19:28,350 --> 00:19:31,530
Dat is Deuteronomium 6:16.

328
00:19:31,530 --> 00:19:36,690
Jezus legde de handeling die satan
voorstelde uit als God verzoeken.

329
00:19:36,690 --> 00:19:40,890
Dit roept een interessante
vraag op: wat is God verzoeken?

330
00:19:40,890 --> 00:19:44,070
Sommige mensen zetten meer
geloofsstappen dan anderen.

331
00:19:44,070 --> 00:19:46,410
Soms gaan ze naar
gevaarlijke zendingsgebieden,

332
00:19:46,410 --> 00:19:48,090
waar ze groot gevaar lopen.

333
00:19:48,090 --> 00:19:52,350
Of ze vertrouwen hun gezondheid of
hun financiën zo aan God toe dat

334
00:19:52,350 --> 00:19:54,870
andere mensen daar
enigszins bang van worden,

335
00:19:54,870 --> 00:19:57,150
omdat het onverantwoordelijk lijkt.

336
00:19:57,150 --> 00:20:02,010
Wanneer mensen dingen doen die een grotere
mate van geloof vragen dan de gemiddelde

337
00:20:02,010 --> 00:20:06,510
persoon wil beoefenen, zullen critici
vaak zeggen: „Je verzoekt God.

338
00:20:06,510 --> 00:20:08,490
Er staat geschreven:

339
00:20:08,490 --> 00:20:12,330
U mag de Heer, uw God,
niet op de proef stellen.

340
00:20:12,330 --> 00:20:12,331
”

341
00:20:12,331 --> 00:20:15,750
Dat hadden ze bij deze gelegenheid
tegen Jezus kunnen zeggen,

342
00:20:15,750 --> 00:20:17,970
en dan zouden ze gelijk hebben gehad.

343
00:20:17,970 --> 00:20:21,870
Als Hij van de tempel was gesprongen,
zou Hij God hebben verzocht.

344
00:20:21,870 --> 00:20:24,810
Dat vertelt Hij ons met
Zijn eigen uitspraak.

345
00:20:24,810 --> 00:20:30,510
Maar is iedere gevaarlijke geloofsdaad een
geval van God verzoeken? Natuurlijk niet.

346
00:20:30,510 --> 00:20:34,470
Wanneer is een riskante en gevaarlijke
handeling dan God verzoeken,

347
00:20:34,470 --> 00:20:35,790
en wanneer niet?

348
00:20:35,790 --> 00:20:37,830
Het is eenvoudigweg dit.

349
00:20:37,830 --> 00:20:40,650
In Romeinen 10:17 staat:

350
00:20:40,650 --> 00:20:45,810
Zo is dan het geloof uit het gehoor
en het gehoor door het Woord van God.

351
00:20:45,810 --> 00:20:48,510
Als God tegen je heeft
gezegd dat je iets moet doen,

352
00:20:48,510 --> 00:20:52,590
en God heeft beloofd dat Hij in
die situatie voor je zal zorgen,

353
00:20:52,590 --> 00:20:56,610
dan verzoek je God niet wanneer
je op Zijn Woord vertrouwt,

354
00:20:56,610 --> 00:21:01,530
Hem serieus neemt en handelt alsof
Hij de waarheid heeft gesproken.

355
00:21:01,530 --> 00:21:03,510
Dat is God niet verzoeken.

356
00:21:03,510 --> 00:21:07,830
Je verzoekt God wanneer je op
eigen initiatief handelt en God

357
00:21:07,830 --> 00:21:12,630
vervolgens vraagt je te hulp te komen,
terwijl Hij dat in zo’n situatie niet aan

358
00:21:12,630 --> 00:21:14,130
je heeft beloofd.

359
00:21:14,130 --> 00:21:17,010
Dat zouden we aanmatiging
noemen, geen geloof.

360
00:21:17,010 --> 00:21:21,210
Er zijn bijvoorbeeld veel mensen die,
wanneer hun kinderen diabetes hadden,

361
00:21:21,210 --> 00:21:24,750
vonden dat God hun kind moest
genezen in plaats van dat zij hun

362
00:21:24,750 --> 00:21:26,550
kind insuline gaven.

363
00:21:26,550 --> 00:21:30,810
Er zijn heel wat gevallen geweest
waarin ouders hun kinderen met diabetes

364
00:21:30,810 --> 00:21:34,170
geen insuline gaven en
die kinderen stierven,

365
00:21:34,170 --> 00:21:39,750
of waarin mensen met diabetes zelf
geen insuline gebruikten en stierven.

366
00:21:39,750 --> 00:21:44,550
Verzochten zij God, of vertrouwden
zij op God? Dat hangt ervan af.

367
00:21:44,550 --> 00:21:48,510
Had God ooit gezegd dat Hij
hen van diabetes zou genezen?

368
00:21:48,510 --> 00:21:52,590
Sommigen zeggen van wel en
anderen zeggen van niet.

369
00:21:52,590 --> 00:21:55,770
We zouden de Schriftteksten
die beide kanten gebruiken

370
00:21:55,770 --> 00:21:59,550
zorgvuldig moeten bekijken
voordat we dat zouden weten.

371
00:21:59,550 --> 00:22:04,710
Maar laat me dit zeggen: ik geloof niet
dat de Bijbel leert dat iemand van elke

372
00:22:04,710 --> 00:22:07,650
ziekte kan genezen zodra hij dat wil.

373
00:22:07,650 --> 00:22:11,010
Ik geloof wel dat God
geneest, maar ik geloof niet

374
00:22:11,010 --> 00:22:15,390
dat God ons de opdracht heeft
gegeven onze medicijnen weg te gooien

375
00:22:15,390 --> 00:22:17,490
voordat Hij ons heeft genezen.

376
00:22:17,490 --> 00:22:22,290
Daarin verschil ik van mening met sommige
christenen die er anders over denken.

377
00:22:22,290 --> 00:22:26,850
Maar ik geloof dat je God verzoekt als
je een ziekte hebt waarbij je bepaalde

378
00:22:26,850 --> 00:22:30,810
levensondersteunende middelen
nodig hebt om in leven te blijven,

379
00:22:30,810 --> 00:22:36,090
en je eenvoudigweg zegt: „Ik vertrouw
erop dat God mij gaat genezen.

380
00:22:36,090 --> 00:22:38,490
Ik werp deze middelen van me af.”

381
00:22:38,490 --> 00:22:41,610
God heeft niet gezegd dat Hij
je noodzakelijkerwijs op dat

382
00:22:41,610 --> 00:22:43,350
moment zal genezen.

383
00:22:43,350 --> 00:22:46,350
Daarom verzoek je God
misschien in zo’n geval.

384
00:22:46,350 --> 00:22:51,510
Als God had gezegd dat Hij je zou genezen,
dan zou je God daarmee niet verzoeken.

385
00:22:51,510 --> 00:22:53,850
Het zou geloof zijn, want:

386
00:22:53,850 --> 00:22:59,430
geloof ontstaat door te luisteren,
en luisteren door het woord van God.

387
00:22:59,430 --> 00:23:04,230
Je hebt geloof wanneer je je
vertrouwen stelt op iets wat God

388
00:23:04,230 --> 00:23:05,970
werkelijk heeft gezegd.

389
00:23:05,970 --> 00:23:10,050
God had Jezus niet opgedragen
van de tempeltop te springen.

390
00:23:10,050 --> 00:23:15,210
Hij had ook niet gezegd dat Hij Zijn
engelen zou sturen om Jezus te helpen

391
00:23:15,210 --> 00:23:18,090
als Jezus dat uit eigen wil zou doen.

392
00:23:18,090 --> 00:23:22,650
Wat de Schrift wel zei, was dat Gods
engelen je zullen bewaren wanneer je de

393
00:23:22,650 --> 00:23:25,710
juiste weg gaat die God wil dat je gaat.

394
00:23:25,710 --> 00:23:28,410
Toen kwam de laatste verzoeking tot Hem.

395
00:23:28,410 --> 00:23:33,570
De duivel nam Hem mee naar een
buitengewoon hoge berg en liet Hem alle

396
00:23:33,570 --> 00:23:37,050
koninkrijken van de wereld
en hun heerlijkheid zien.

397
00:23:37,050 --> 00:23:38,610
Hij zei tegen Hem:

398
00:23:38,610 --> 00:23:45,270
en zei tegen Hem: Dit alles zal ik U
geven, als U knielt en mij aanbidt.

399
00:23:45,270 --> 00:23:49,230
Is het niet verbazingwekkend te bedenken
dat Jezus werkelijk met de verzoeking te

400
00:23:49,230 --> 00:23:51,930
maken kreeg om satan te aanbidden?

401
00:23:51,930 --> 00:23:53,970
Satan stelde het Hem voor:

402
00:23:53,970 --> 00:23:56,430
Kniel voor me neer en aanbid me.

403
00:23:56,430 --> 00:23:56,435
Toen zei Jezus tegen hem:

404
00:23:56,435 --> 00:24:05,130
Toen zei Jezus tegen hem: Ga weg, satan,
want er staat geschreven: De Heere,

405
00:24:05,130 --> 00:24:09,270
uw God, zult u aanbidden
en Hem alleen dienen.

406
00:24:09,270 --> 00:24:14,970
Toen liet de duivel Hem gaan; en
zie, engelen kwamen en dienden Hem.

407
00:24:14,970 --> 00:24:19,110
Naar alle waarschijnlijkheid brachten
de engelen Jezus daadwerkelijk voedsel,

408
00:24:19,110 --> 00:24:21,150
omdat Hij bijna dood was.

409
00:24:21,150 --> 00:24:24,810
Toen Hij ertoe verzocht werd
stenen in brood te veranderen,

410
00:24:24,810 --> 00:24:28,290
wist Hij niet hoe spoedig die
uitkomst van God zou komen.

411
00:24:28,290 --> 00:24:32,310
Het enige wat Hij wist, was dat
het moment nog niet gekomen was.

412
00:24:32,310 --> 00:24:36,330
Hij moest geduldig wachten en erop
vertrouwen dat God Hem op het juiste

413
00:24:36,330 --> 00:24:39,450
moment zou opdragen Zijn
vasten te beëindigen.

414
00:24:39,450 --> 00:24:43,710
Satan verzocht Jezus hem te aanbidden,
zodat hij Hem alle koninkrijken van de

415
00:24:43,710 --> 00:24:46,770
wereld en hun heerlijkheid
zou kunnen geven.

416
00:24:46,770 --> 00:24:50,670
Satan zei dat hij de macht had
om dat te doen. Is dat waar?

417
00:24:50,670 --> 00:24:52,710
In wereldlijk opzicht wel.

418
00:24:52,710 --> 00:24:56,910
Satan lijkt sinds de zondeval inderdaad
gezag over de mensen te hebben.

419
00:24:56,910 --> 00:24:58,950
Maar de Schrift zegt nog altijd:

420
00:24:58,950 --> 00:25:04,830
De aarde is van de HEERE en al wat
zij bevat, de wereld en wie er wonen.

421
00:25:04,830 --> 00:25:09,210
Jezus wilde de koninkrijken van
deze wereld of hun heerlijkheid niet

422
00:25:09,210 --> 00:25:11,610
uit de hand van satan ontvangen.

423
00:25:11,610 --> 00:25:15,570
Jezus zal ze op Gods eigen
tijd vroeg genoeg ontvangen.

424
00:25:15,570 --> 00:25:18,450
De Schrift zegt dat er
een tijd zal komen waarin:

425
00:25:18,450 --> 00:25:24,090
En de zevende engel blies op de bazuin,
en er klonken luide stemmen in de hemel,

426
00:25:24,090 --> 00:25:30,150
die zeiden: De koninkrijken van de wereld
zijn van onze Heere en van Zijn Christus

427
00:25:30,150 --> 00:25:34,470
geworden, en Hij zal Koning
zijn in alle eeuwigheid.

428
00:25:34,470 --> 00:25:38,550
We zullen verdergaan met onze studie
van het Evangelie naar Mattheüs

429
00:25:38,550 --> 00:25:40,710
en het leven van Christus.

430
00:25:40,710 --> 00:25:43,650
Misschien maken we nog een paar
opmerkingen over dit verhaal van de

431
00:25:43,650 --> 00:25:47,190
verzoeking, en gaan we ook verder met
de volgende punten in het hoofdstuk.
