1
00:00:02,010 --> 00:00:04,350
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,350 --> 00:00:10,110
Deze keer behandelen we Mattheüs
5, vers 1 tot en met vers 2.

3
00:00:10,110 --> 00:00:13,470
In de studie van vandaag gaan
we kijken naar de Bergrede,

4
00:00:13,470 --> 00:00:18,510
die begint in Mattheüs 5 en
doorloopt tot en met Mattheüs 7.

5
00:00:18,510 --> 00:00:23,070
Deze rede heeft een parallel, of in
elk geval een gedeeltelijke parallel,

6
00:00:23,070 --> 00:00:28,110
in Lukas 6, van ongeveer vers 20
tot het einde van dat hoofdstuk.

7
00:00:28,110 --> 00:00:32,550
Het interessante aan deze twee redes is
dat ze zoveel op elkaar lijken en toch

8
00:00:32,550 --> 00:00:34,590
niet helemaal hetzelfde zijn.

9
00:00:34,590 --> 00:00:38,010
Mattheüs besteedt natuurlijk
drie hoofdstukken aan deze rede.

10
00:00:38,010 --> 00:00:40,830
Lukas besteedt er slechts
een half hoofdstuk aan.

11
00:00:40,830 --> 00:00:44,370
Toch beginnen ze op beide plaatsen
met in wezen dezelfde woorden,

12
00:00:44,370 --> 00:00:46,830
en eindigen ze op dezelfde manier.

13
00:00:46,830 --> 00:00:49,950
Wanneer je Lukas 6
vanaf vers 20 doorleest,

14
00:00:49,950 --> 00:00:54,750
zul je merken dat het een algemene opbouw
volgt die lijkt op die van Mattheüs 5 tot

15
00:00:54,750 --> 00:00:56,070
en met 7.

16
00:00:56,070 --> 00:01:00,630
Mattheüs 5 beschrijft de plaats waar
Jezus ging zitten echter als een berg,

17
00:01:00,630 --> 00:01:03,450
en daarom wordt dit de Bergrede genoemd.

18
00:01:03,450 --> 00:01:07,650
In Lukas 6 lezen we dat Jezus
afdaalde van een berg waar Hij de hele

19
00:01:07,650 --> 00:01:09,030
nacht had gebeden.

20
00:01:09,030 --> 00:01:12,030
Hij daalde af naar een
vlakte, of een vlakke plaats,

21
00:01:12,030 --> 00:01:16,350
en daar hield Hij de rede
die in Lukas 6 is opgetekend.

22
00:01:16,350 --> 00:01:20,190
Er is onder Bijbelgeleerden veel
discussie geweest over de vraag of deze

23
00:01:20,190 --> 00:01:22,770
twee redes dezelfde rede zijn, of

24
00:01:22,770 --> 00:01:25,050
twee verschillende redes
die bij verschillende

25
00:01:25,050 --> 00:01:27,030
gelegenheden werden gehouden.

26
00:01:27,030 --> 00:01:30,090
Als het dezelfde rede is,
zouden we moeten zeggen

27
00:01:30,090 --> 00:01:34,530
dat de vlakke plaats vanwaar
Jezus haar volgens Lukas 6 hield,

28
00:01:34,530 --> 00:01:37,170
een vlakke plaats op de berghelling was.

29
00:01:37,170 --> 00:01:42,150
Dan bevond Jezus Zich in feite nog steeds
op de berg, zoals in Mattheüs staat.

30
00:01:42,150 --> 00:01:46,350
We zouden ook moeten zeggen dat
Lukas de rede enorm heeft ingekort,

31
00:01:46,350 --> 00:01:48,750
of dat Mattheüs haar heeft uitgebreid.

32
00:01:48,750 --> 00:01:52,170
Ik denk dat deze laatste
suggestie niet ondenkbaar is,

33
00:01:52,170 --> 00:01:55,350
en ik wil je aandacht vestigen
op iets wat Mattheüs doet.

34
00:01:55,350 --> 00:01:59,370
In het Evangelie van Mattheüs
zijn de onderwijzingen van Jezus

35
00:01:59,370 --> 00:02:02,910
grotendeels gegroepeerd
in vijf belangrijke redes.

36
00:02:02,910 --> 00:02:09,690
De eerste daarvan is deze, de Bergrede,
die we vinden in Mattheüs 5, 6 en 7.

37
00:02:09,690 --> 00:02:13,650
De tweede belangrijke rede in
Mattheüs staat in hoofdstuk 10.

38
00:02:13,650 --> 00:02:15,870
We zouden die de
zendingsrede kunnen noemen,

39
00:02:15,870 --> 00:02:21,150
omdat Jezus die hield toen Hij de twaalf
eropuit stuurde om zendingswerk te doen.

40
00:02:21,150 --> 00:02:24,390
Dan hebben we nog een
belangrijke rede in Mattheüs 13.

41
00:02:24,390 --> 00:02:26,970
Die wordt gewoonlijk de
gelijkenissenrede genoemd,

42
00:02:26,970 --> 00:02:30,750
omdat ze eenvoudigweg bestaat uit een
lange reeks gelijkenissen over het

43
00:02:30,750 --> 00:02:32,190
Koninkrijk van God.

44
00:02:32,190 --> 00:02:37,050
De vierde belangrijke rede in Mattheüs
staat in hoofdstuk 18 en gaat over

45
00:02:37,050 --> 00:02:39,090
vergeving en relaties.

46
00:02:39,090 --> 00:02:42,270
Ik zou die gewoonlijk een
rede over relaties noemen.

47
00:02:42,270 --> 00:02:47,370
De laatste grote rede in Mattheüs
staat in Mattheüs 24 en 25

48
00:02:47,370 --> 00:02:49,830
en noemen we de rede op de Olijfberg.

49
00:02:49,830 --> 00:02:52,230
We hebben dus deze vijf redes in Mattheüs,

50
00:02:52,230 --> 00:02:55,770
die het grootste deel bevatten
van het onderwijs van Jezus dat in

51
00:02:55,770 --> 00:02:57,510
Mattheüs is opgetekend.

52
00:02:57,510 --> 00:03:02,130
Er zijn sterke aanwijzingen dat deze vijf
redes in feite samenstellingen zijn van

53
00:03:02,130 --> 00:03:07,110
het onderwijs van Jezus, en geen
werkelijke redes die elk volledig bij

54
00:03:07,110 --> 00:03:08,850
één gelegenheid zijn gehouden.

55
00:03:08,850 --> 00:03:13,950
In Mattheüs 24 en 25 bijvoorbeeld,
de vijfde van deze redes,

56
00:03:13,950 --> 00:03:16,410
die we de rede op de Olijfberg noemen,

57
00:03:16,410 --> 00:03:20,010
vinden we gedeelten van twee
verschillende redes uit Lukas.

58
00:03:20,010 --> 00:03:26,070
In Lukas 17 en Lukas 21 hebben we
twee volkomen verschillende redes,

59
00:03:26,070 --> 00:03:30,750
en die zijn in Mattheüs 24
samengevoegd tot één rede.

60
00:03:30,750 --> 00:03:35,610
Ook Mattheüs 10, de tweede rede
in Mattheüs, de zendingsrede,

61
00:03:35,610 --> 00:03:39,450
bevat aanwijzingen dat het
om meer dan één rede gaat,

62
00:03:39,450 --> 00:03:43,830
of om onderwijs van Jezus
bij meer dan één gelegenheid,

63
00:03:43,830 --> 00:03:48,690
dat is samengevoegd alsof het allemaal
op hetzelfde moment werd gegeven.

64
00:03:48,690 --> 00:03:52,530
Op een bepaald moment zegt Jezus
bijvoorbeeld in Mattheüs 10:

65
00:03:52,530 --> 00:03:55,410
U zult zich niet op weg
begeven naar de heidenen

66
00:03:55,410 --> 00:03:58,530
en u zult geen stad van
de Samaritanen binnengaan,

67
00:03:58,530 --> 00:04:03,330
maar ga liever naar de verloren
schapen van het huis van Israël.

68
00:04:03,330 --> 00:04:05,790
Later in dezelfde rede zegt Hij:

69
00:04:05,790 --> 00:04:10,230
En u zult ook voor stadhouders en
koningen geleid worden omwille van Mij,

70
00:04:10,230 --> 00:04:13,950
tot een getuigenis voor
hen en de heidenen.

71
00:04:13,950 --> 00:04:15,210
enzovoort.

72
00:04:15,210 --> 00:04:19,470
Bij één gelegenheid stuurde Jezus
hen eropuit voor een korte missie die

73
00:04:19,470 --> 00:04:22,110
uitsluitend binnen Israël plaatsvond.

74
00:04:22,110 --> 00:04:26,610
Maar sommige instructies daar lijken van
toepassing te zijn op hun latere missie,

75
00:04:26,610 --> 00:04:30,270
wanneer ze eropuit zouden gaan om
de Grote Opdracht te vervullen,

76
00:04:30,270 --> 00:04:33,270
en kunnen bij een andere
gelegenheid zijn gegeven.

77
00:04:33,270 --> 00:04:37,170
Het is mogelijk dat Mattheüs
in Mattheüs 5 tot en met 7,

78
00:04:37,170 --> 00:04:42,090
wat wij als de Bergrede hebben, Lukas'
versie van de Bergrede heeft uitgebreid

79
00:04:42,090 --> 00:04:46,410
door gedeelten toe te voegen die Jezus
bij andere gelegenheden uitsprak.

80
00:04:46,410 --> 00:04:49,950
De suggestie dat Mattheüs
deze redes heeft uitgebreid,

81
00:04:49,950 --> 00:04:52,710
wil niet zeggen dat Mattheüs
iets heeft verzonnen

82
00:04:52,710 --> 00:04:56,610
of dat Jezus sommige van deze
dingen niet werkelijk heeft gezegd.

83
00:04:56,610 --> 00:05:00,690
Het betekent veeleer dat
Mattheüs de uitspraken van Jezus

84
00:05:00,690 --> 00:05:02,910
thematisch heeft gerangschikt.

85
00:05:02,910 --> 00:05:05,430
Jezus zei bij veel
gelegenheden veel dingen,

86
00:05:05,430 --> 00:05:10,410
en Mattheüs herinnerde zich die en wilde
ze bijeenbrengen in verzamelingen van wat

87
00:05:10,410 --> 00:05:13,350
Jezus over een bepaald
onderwerp had gezegd.

88
00:05:13,350 --> 00:05:17,550
Er zijn boeken uitgegeven die je in
christelijke boekhandels kunt kopen

89
00:05:17,550 --> 00:05:19,410
en die dit soort dingen doen.

90
00:05:19,410 --> 00:05:22,230
Je hebt bijvoorbeeld Nave's Topical Bible,

91
00:05:22,230 --> 00:05:26,010
waarin de Bijbelverzen niet zijn
gerangschikt in de volgorde waarin ze in

92
00:05:26,010 --> 00:05:29,790
de Bijbel voorkomen, maar
thematisch zijn gerangschikt.

93
00:05:29,790 --> 00:05:33,450
Dit is geen ongeoorloofde
manier om materiaal te ordenen,

94
00:05:33,450 --> 00:05:36,870
en Mattheüs lijkt dit tot op
zekere hoogte te hebben gedaan.

95
00:05:36,870 --> 00:05:40,290
Als dat waar is, dan is het
misschien terecht om te zeggen dat

96
00:05:40,290 --> 00:05:43,170
Mattheüs en Lukas dezelfde rede weergeven,

97
00:05:43,170 --> 00:05:48,330
maar dat Mattheüs die eenvoudigweg langer
heeft gemaakt door materiaal toe te voegen

98
00:05:48,330 --> 00:05:52,890
dat Jezus bij andere gelegenheden
over dezelfde onderwerpen uitsprak,

99
00:05:52,890 --> 00:05:54,990
en die rede zo heeft uitgebreid.

100
00:05:54,990 --> 00:06:00,390
Het meeste materiaal dat Mattheüs in deze
Bergrede opneemt en dat Lukas niet in zijn

101
00:06:00,390 --> 00:06:04,770
versie opneemt, is niettemin op
andere plaatsen in Lukas te vinden.

102
00:06:04,770 --> 00:06:08,550
Lukas erkent dus dat Jezus bijna
al deze dingen die Mattheüs

103
00:06:08,550 --> 00:06:10,470
vastlegt, heeft gezegd.

104
00:06:10,470 --> 00:06:15,510
Maar bij Lukas zegt Jezus ze bij
andere gelegenheden dan bij Mattheüs.

105
00:06:15,510 --> 00:06:19,590
Deze kenmerken hebben veel geleerden
ertoe gebracht te geloven dat

106
00:06:19,590 --> 00:06:25,110
Mattheüs de uitspraken van Jezus in deze
vijf redes thematisch heeft verzameld.

107
00:06:25,110 --> 00:06:29,610
De dingen die Jezus in
Mattheüs 5, 6 en 7 zegt,

108
00:06:29,610 --> 00:06:32,550
kunnen allemaal bij dezelfde
gelegenheid zijn gezegd,

109
00:06:32,550 --> 00:06:34,470
maar dat hoeft niet zo te zijn.

110
00:06:34,470 --> 00:06:38,850
Ze worden ons in één geheel
aangeboden, alsof het één rede was,

111
00:06:38,850 --> 00:06:40,710
en misschien was dat ook zo.

112
00:06:40,710 --> 00:06:44,850
Maar het is ook mogelijk dat Jezus
sommige van deze dingen bij andere

113
00:06:44,850 --> 00:06:48,030
gelegenheden heeft gezegd
en dat ze hier eenvoudig

114
00:06:48,030 --> 00:06:53,130
onder onze aandacht worden gebracht omdat
de Bergrede het onderwerp introduceert.

115
00:06:53,130 --> 00:06:55,830
Mattheüs 5 begint met deze woorden:

116
00:06:55,830 --> 00:07:00,750
Toen Jezus de menigte zag, ging Hij de
berg op, en nadat Hij was gaan zitten,

117
00:07:00,750 --> 00:07:02,850
kwamen Zijn discipelen bij Hem.

118
00:07:02,850 --> 00:07:05,730
En Hij opende Zijn mond en onderwees hen.

119
00:07:05,730 --> 00:07:09,090
Hij zei: Zalig zijn de armen van geest,

120
00:07:09,090 --> 00:07:12,030
want van hen is het
Koninkrijk der hemelen.

121
00:07:12,030 --> 00:07:15,870
Zalig zijn zij die treuren, want
zij zullen vertroost worden.

122
00:07:15,870 --> 00:07:19,950
Zalig zijn de zachtmoedigen,
want zij zullen de aarde beërven.

123
00:07:19,950 --> 00:07:23,550
Zalig zijn zij die hongeren en
dorsten naar de gerechtigheid,

124
00:07:23,550 --> 00:07:25,830
want zij zullen verzadigd worden.

125
00:07:25,830 --> 00:07:30,810
Zalig zijn de barmhartigen, want aan
hen zal barmhartigheid bewezen worden.

126
00:07:30,810 --> 00:07:34,830
Zalig zijn de reinen van hart,
want zij zullen God zien.

127
00:07:34,830 --> 00:07:39,510
Zalig zijn de vredestichters, want zij
zullen Gods kinderen genoemd worden.

128
00:07:39,510 --> 00:07:42,930
Zalig zijn zij die vervolgd
worden om de gerechtigheid,

129
00:07:42,930 --> 00:07:45,990
want van hen is het
Koninkrijk der hemelen.

130
00:07:45,990 --> 00:07:48,870
Zalig bent u als men u smaadt en vervolgt,

131
00:07:48,870 --> 00:07:53,010
en door te liegen allerlei kwaad
tegen u spreekt, omwille van Mij.

132
00:07:53,010 --> 00:07:57,030
Verblijd en verheug u, want uw
loon is groot in de hemelen,

133
00:07:57,030 --> 00:08:01,350
want zo hebben ze de profeten
vervolgd die er vóór u geweest zijn.

134
00:08:01,350 --> 00:08:05,190
Deze acht uitspraken aan het begin
van de Bergrede beginnen allemaal met

135
00:08:05,190 --> 00:08:07,350
één woord: ‘zalig’.

136
00:08:07,350 --> 00:08:11,130
Een uitspraak als deze, die
met het woord ‘zalig’ begint,

137
00:08:11,130 --> 00:08:13,830
wordt gewoonlijk een
zaligspreking genoemd.

138
00:08:13,830 --> 00:08:18,150
Het is een uitspraak over de zaligheid
van een bepaalde categorie mensen.

139
00:08:18,150 --> 00:08:22,950
Jezus sprak veel zaligsprekingen uit, en
ook van andere mensen zijn zaligsprekingen

140
00:08:22,950 --> 00:08:24,810
in de Schrift opgetekend.

141
00:08:24,810 --> 00:08:28,350
Zo was er een gelegenheid waarbij
een vrouw tegen Jezus zei:

142
00:08:28,350 --> 00:08:33,090
Het gebeurde, toen Hij deze dingen sprak,
dat een vrouw uit de menigte haar stem

143
00:08:33,090 --> 00:08:37,890
verhief en tegen Hem zei: Zalig
is de buik die U gedragen heeft,

144
00:08:37,890 --> 00:08:40,410
en zijn de borsten waaraan U gezogen hebt!

145
00:08:40,410 --> 00:08:42,390
Dat was een zaligspreking:

146
00:08:42,390 --> 00:08:44,550
Gelukkig is de vrouw die U gedragen heeft.

147
00:08:44,550 --> 00:08:46,110
Maar Jezus zei:

148
00:08:46,110 --> 00:08:52,470
Maar Hij zei: Veeleer zijn zij zalig die
het Woord van God horen en het bewaren.

149
00:08:52,470 --> 00:08:54,630
Dat is een zaligspreking:

150
00:08:54,630 --> 00:08:59,130
Gelukkig zijn de mensen die het woord
van God horen en ernaar handelen.

151
00:08:59,130 --> 00:09:03,390
In wezen zegt Hij dat mensen die
het Woord van God horen en het doen,

152
00:09:03,390 --> 00:09:05,970
op een bijzondere manier zalig zijn.

153
00:09:05,970 --> 00:09:10,530
In het boek Openbaring staan
zeven van zulke zaligsprekingen.

154
00:09:10,530 --> 00:09:12,090
Er staat bijvoorbeeld:

155
00:09:12,090 --> 00:09:16,950
Zalig is hij die leest en zijn zij
die horen de woorden van de profetie,

156
00:09:16,950 --> 00:09:21,690
en die in acht nemen wat daarin
geschreven staat, want de tijd is nabij.

157
00:09:21,690 --> 00:09:23,850
Dat is een zaligspreking.

158
00:09:23,850 --> 00:09:28,350
Zalig en heilig is hij die
deelheeft aan de eerste opstanding.

159
00:09:28,350 --> 00:09:30,870
Over hen heeft de tweede dood geen macht,

160
00:09:30,870 --> 00:09:34,410
maar zij zullen priesters
van God en van Christus zijn,

161
00:09:34,410 --> 00:09:38,911
en zij zullen met Hem als koningen
regeren, duizend jaar lang .

162
00:09:38,911 --> 00:09:40,770
Dat is een zaligspreking.

163
00:09:40,770 --> 00:09:44,250
Deze Bergrede begint met
acht zaligsprekingen.

164
00:09:44,250 --> 00:09:47,250
Deze zaligsprekingen zijn
enigszins opmerkelijk,

165
00:09:47,250 --> 00:09:52,590
omdat ze verder gaan dan alleen de
uitspraak: ‘Die-en-die persoon is zalig.’

166
00:09:52,590 --> 00:09:57,390
Hij zegt ook waarom ze zalig
zijn: ‘Want zij’ dit of dat.

167
00:09:57,390 --> 00:10:02,250
Met andere woorden, Hij stelt niet alleen
vast dat ze zalig zijn en laat vervolgens

168
00:10:02,250 --> 00:10:05,070
in het midden waarom ze zalig zouden zijn.

169
00:10:05,070 --> 00:10:08,850
Hij vertelt ons precies waarom
zij tot de zaligen behoren.

170
00:10:08,850 --> 00:10:13,590
Ik moet waarschijnlijk zeggen dat dit
woord ‘zalig’, het Griekse woord makarios,

171
00:10:13,590 --> 00:10:17,790
gelukkig, fortuinlijk of
benijdenswaardig betekent.

172
00:10:17,790 --> 00:10:21,690
De mensen die Jezus beschrijft, zijn
de mensen die werkelijk de meeste reden

173
00:10:21,690 --> 00:10:23,070
hebben om gelukkig te zijn.

174
00:10:23,070 --> 00:10:26,370
Toch lijken de mensen die Hij
beschrijft op het eerste gezicht

175
00:10:26,370 --> 00:10:30,870
soms niet degenen te zijn die wij
de gelukkigste mensen zouden noemen.

176
00:10:30,870 --> 00:10:34,950
Mensen die treuren, bijvoorbeeld,
lijken niet gelukkig te zijn.

177
00:10:34,950 --> 00:10:39,570
Mensen die vervolgd worden, lijken
niet noodzakelijk de gelukkigste,

178
00:10:39,570 --> 00:10:42,330
meest benijdenswaardige categorie mensen.

179
00:10:42,330 --> 00:10:46,530
Toch behoren zij tot degenen
van wie Jezus zei dat ze zalig,

180
00:10:46,530 --> 00:10:49,410
gelukkig of benijdenswaardig zijn.

181
00:10:49,410 --> 00:10:54,450
In Lukas’ versie van de Bergrede
zijn de zaligsprekingen heel anders.

182
00:10:54,450 --> 00:10:56,670
In sommige opzichten zijn ze hetzelfde,

183
00:10:56,670 --> 00:10:59,550
maar op opvallende
manieren zijn ze anders.

184
00:10:59,550 --> 00:11:02,310
Laat ik hier kort de aandacht op vestigen.

185
00:11:02,310 --> 00:11:07,650
In Lukas 6 beginnen de
zaligsprekingen in vers 20. Er staat:

186
00:11:07,650 --> 00:11:13,050
En toen Hij Zijn ogen opgeslagen had naar
Zijn discipelen, zei Hij: Zalig bent u,

187
00:11:13,050 --> 00:11:16,770
armen, want van u is
het Koninkrijk van God.

188
00:11:16,770 --> 00:11:21,210
Zalig bent u die nu honger hebt,
want u zult verzadigd worden.

189
00:11:21,210 --> 00:11:24,990
Zalig bent u die nu
huilt, want u zult lachen.

190
00:11:24,990 --> 00:11:30,690
Zalig bent u, wanneer de mensen u haten,
en wanneer zij u uitstoten en u smaden en

191
00:11:30,690 --> 00:11:34,590
uw naam als slecht verwerpen
omwille van de Zoon des mensen.

192
00:11:34,590 --> 00:11:39,210
Verblijd u op die dag en spring
op van vreugde , want zie,

193
00:11:39,210 --> 00:11:41,610
uw loon is groot in de hemel.

194
00:11:41,610 --> 00:11:44,850
Hun vaderen deden immers
evenzo met de profeten.

195
00:11:44,850 --> 00:11:48,690
Maar wee u, rijken, want
u hebt uw troost al.

196
00:11:48,690 --> 00:11:52,710
Wee u, die verzadigd bent,
want u zult hongerlijden.

197
00:11:52,710 --> 00:11:56,490
Wee u die nu lacht, want
u zult treuren en huilen.

198
00:11:56,490 --> 00:11:59,370
Wee u, wanneer alle
mensen goed van u spreken,

199
00:11:59,370 --> 00:12:02,550
want hun vaderen deden
evenzo met de valse profeten.

200
00:12:02,550 --> 00:12:04,830
Zo begint de preek in Lukas.

201
00:12:04,830 --> 00:12:09,270
Je ziet dat hij met zaligsprekingen
begint, net als de preek in Mattheüs,

202
00:12:09,270 --> 00:12:10,830
maar ze zijn anders.

203
00:12:10,830 --> 00:12:13,410
Om te beginnen zijn het er minder.

204
00:12:13,410 --> 00:12:17,430
In de preek in Lukas staan
vier zaligsprekingen en in die

205
00:12:17,430 --> 00:12:18,930
van Mattheüs acht.

206
00:12:18,930 --> 00:12:23,670
Maar op de vier zaligsprekingen in
Lukas volgen vier wee-uitroepen,

207
00:12:23,670 --> 00:12:28,170
en elke wee-uitroep correspondeert
met een van de zaligsprekingen.

208
00:12:28,170 --> 00:12:31,350
De eerste zaligspreking
luidt bijvoorbeeld:

209
00:12:31,350 --> 00:12:36,450
Zalig bent u, armen, want van
u is het Koninkrijk van God.

210
00:12:36,450 --> 00:12:39,030
maar de eerste wee-uitroep luidt:

211
00:12:39,030 --> 00:12:41,430
Wee jullie die rijk zijn.

212
00:12:41,430 --> 00:12:42,810
Dan heb je:

213
00:12:42,810 --> 00:12:46,110
Gelukkig zijn jullie die
honger hebben, maar ook:

214
00:12:46,110 --> 00:12:48,570
Wee jullie die genoeg te eten hebben.

215
00:12:48,570 --> 00:12:49,770
Je hebt:

216
00:12:49,770 --> 00:12:51,930
Gelukkig zijn jullie die nu huilen,

217
00:12:51,930 --> 00:12:53,310
maar ook:

218
00:12:53,310 --> 00:12:55,350
Wee jullie die nu lachen.

219
00:12:55,350 --> 00:12:56,250
En:

220
00:12:56,250 --> 00:13:00,510
Gelukkig zijn jullie wanneer de
mensen jullie haten, maar ook:

221
00:13:00,510 --> 00:13:04,230
Wee jullie wanneer alle mensen
goed over jullie spreken.

222
00:13:04,230 --> 00:13:08,070
De manier waarop de zaligsprekingen
in Lukas worden weergegeven,

223
00:13:08,070 --> 00:13:09,930
is dus heel anders.

224
00:13:09,930 --> 00:13:13,770
Je hebt er de helft zoveel als
in het Evangelie van Mattheüs,

225
00:13:13,770 --> 00:13:18,510
en bij elke zaligspreking staat een
corresponderende wee-uitroep over de

226
00:13:18,510 --> 00:13:20,850
tegenovergestelde groep mensen.

227
00:13:20,850 --> 00:13:23,910
Mattheüs bevat geen van die wee-uitroepen.

228
00:13:23,910 --> 00:13:27,930
Bovendien lijken de zaligsprekingen
in Mattheüs geestelijker te zijn

229
00:13:27,930 --> 00:13:29,730
dan die in Lukas.

230
00:13:29,730 --> 00:13:31,710
Dat betekent niet beter.

231
00:13:31,710 --> 00:13:35,070
Het betekent alleen dat ze
geestelijk van aard zijn.

232
00:13:35,070 --> 00:13:37,050
In Lukas staat bijvoorbeeld:

233
00:13:37,050 --> 00:13:42,090
Zalig bent u, armen, want van
u is het Koninkrijk van God.

234
00:13:42,090 --> 00:13:43,950
In Mattheüs is het:

235
00:13:43,950 --> 00:13:46,230
Gelukkig zijn de armen van geest.

236
00:13:46,230 --> 00:13:50,190
Zoals het in Lukas staat, zou van
iedereen die arm is gezegd kunnen worden

237
00:13:50,190 --> 00:13:54,330
dat hij gezegend is, enkel
omdat hij geen geld heeft.

238
00:13:54,330 --> 00:13:56,130
Maar bij Mattheüs staat:

239
00:13:56,130 --> 00:13:59,130
Gelukkig zijn jullie
die arm van geest zijn.

240
00:13:59,130 --> 00:14:01,050
Zo is het in Lukas ook:

241
00:14:01,050 --> 00:14:03,870
Gelukkig zijn jullie die honger hebben.

242
00:14:03,870 --> 00:14:05,790
Maar in Mattheüs is het:

243
00:14:05,790 --> 00:14:10,230
Gelukkig zijn jullie die hongeren
en dorsten naar gerechtigheid.

244
00:14:10,230 --> 00:14:12,930
In Lukas klinkt het dus
alsof Hij eenvoudigweg

245
00:14:12,930 --> 00:14:16,470
mensen uit een bepaalde
maatschappelijke klasse beschrijft:

246
00:14:16,470 --> 00:14:18,990
de armen en de hongerigen.

247
00:14:18,990 --> 00:14:23,010
Maar in Mattheüs worden deze
mensen beschreven in termen van hun

248
00:14:23,010 --> 00:14:28,470
geestelijke toestand: arm van geest
en hongerend naar gerechtigheid.

249
00:14:28,470 --> 00:14:32,790
We kunnen Jezus beslist niet zo
opvatten alsof Hij leerde dat alle

250
00:14:32,790 --> 00:14:36,810
arme mensen gezegend zijn,
enkel omdat ze geen geld hebben,

251
00:14:36,810 --> 00:14:39,870
of dat alle mensen die
honger hebben gezegend zijn,

252
00:14:39,870 --> 00:14:42,450
enkel omdat ze geen voedsel hebben.

253
00:14:42,450 --> 00:14:47,310
Het is namelijk duidelijk dat sommige
mensen in dit leven arm zijn en

254
00:14:47,310 --> 00:14:49,530
eveneens naar de hel gaan.

255
00:14:49,530 --> 00:14:52,950
Jezus zei in Lukas 6:20:

256
00:14:52,950 --> 00:14:58,230
En toen Hij Zijn ogen opgeslagen had naar
Zijn discipelen, zei Hij: Zalig bent u,

257
00:14:58,230 --> 00:15:02,070
armen, want van u is
het Koninkrijk van God.

258
00:15:02,070 --> 00:15:05,610
De discipelen van Jezus
waren enigszins arm geworden,

259
00:15:05,610 --> 00:15:10,350
omdat ze Hem volgden in plaats
van materieel gewin na te jagen.

260
00:15:10,350 --> 00:15:14,850
Hij zei dat je misschien arm bent,
maar dat je desondanks gezegend bent,

261
00:15:14,850 --> 00:15:18,030
omdat het Koninkrijk van God van jou is.

262
00:15:18,030 --> 00:15:21,330
Het is niet waar dat alle
arme mensen gezegend zijn,

263
00:15:21,330 --> 00:15:24,390
want niet alle arme
mensen gaan naar de hemel.

264
00:15:24,390 --> 00:15:27,390
Niet allemaal hebben ze
het Koninkrijk van God.

265
00:15:27,390 --> 00:15:30,330
Sommige arme mensen zullen in de hel zijn.

266
00:15:30,330 --> 00:15:31,650
Zo geldt ook:

267
00:15:31,650 --> 00:15:35,610
Zalig bent u die nu honger hebt,
want u zult verzadigd worden.

268
00:15:35,610 --> 00:15:37,770
Hij spreekt tot Zijn discipelen.

269
00:15:37,770 --> 00:15:42,090
Met andere woorden, deze mannen
behoorden tot het Koninkrijk van God,

270
00:15:42,090 --> 00:15:45,450
maar in wereldse dingen waren
ze niet werkelijk gezegend.

271
00:15:45,450 --> 00:15:48,510
Ze waren niet rijk, ze
waren niet verzadigd,

272
00:15:48,510 --> 00:15:51,450
ze waren niet altijd aan
het feestvieren en lachen,

273
00:15:51,450 --> 00:15:53,790
en ze waren niet de populairste mensen.

274
00:15:53,790 --> 00:15:58,230
De meeste mensen vinden zulke
levensomstandigheden beklagenswaardig.

275
00:15:58,230 --> 00:16:02,670
Normaal gesproken zouden we iemand
benijdenswaardig vinden die rijk,

276
00:16:02,670 --> 00:16:08,730
welgesteld, veilig en populair is, en
wiens leven één voortdurend feest of

277
00:16:08,730 --> 00:16:10,770
één voortdurende viering is.

278
00:16:10,770 --> 00:16:14,130
We denken: die kerel heeft
het goed voor elkaar.

279
00:16:14,130 --> 00:16:18,810
In de wereld is dat tenminste het soort
mens dat de meeste mensen willen worden.

280
00:16:18,810 --> 00:16:21,750
Zij beschouwen die man
als de gelukkige man.

281
00:16:21,750 --> 00:16:26,730
Maar Jezus zei tegen Zijn discipelen dat
zij, hoewel ze geen van die dingen waren,

282
00:16:26,730 --> 00:16:28,950
juist de gelukkigen waren.

283
00:16:28,950 --> 00:16:32,310
Zij waren degenen die
benijdenswaardig waren.

284
00:16:32,310 --> 00:16:35,970
Met andere woorden, Jezus
leerde Zijn discipelen een

285
00:16:35,970 --> 00:16:38,490
volkomen nieuw waardestelsel.

286
00:16:38,490 --> 00:16:40,710
Ze waren uit de wereld gekomen.

287
00:16:40,710 --> 00:16:42,510
Het waren Joodse mannen.

288
00:16:42,510 --> 00:16:47,070
Ze hadden dezelfde opvattingen als
de meeste van hun Joodse tijdgenoten,

289
00:16:47,070 --> 00:16:50,310
en dat waren tamelijk
wereldse opvattingen.

290
00:16:50,310 --> 00:16:54,990
Maar Jezus riep hen uit de wereld om
deel van Zijn Koninkrijk te worden.

291
00:16:54,990 --> 00:16:57,870
Bij een latere gelegenheid
vertelde Hij hun

292
00:16:57,870 --> 00:17:00,390
dat de wereld hen
waarschijnlijk zou haten,

293
00:17:00,390 --> 00:17:02,730
omdat Hij hen uit de wereld had geroepen.

294
00:17:02,730 --> 00:17:07,470
Toch riep Hij hen om een alternatieve
samenleving te vormen en daar uiteindelijk

295
00:17:07,470 --> 00:17:10,590
leiding aan te geven, een samenleving met

296
00:17:10,590 --> 00:17:13,890
volkomen andere waarden
dan die van de wereld.

297
00:17:13,890 --> 00:17:19,230
Op een andere plaats, in Lukas 16, zei
Jezus dat de dingen die onder de mensen

298
00:17:19,230 --> 00:17:22,650
hooggeacht worden, voor
God een gruwel zijn.

299
00:17:22,650 --> 00:17:26,310
Het is dus heel duidelijk dat de
waarden van het Koninkrijk van God

300
00:17:26,310 --> 00:17:30,870
en de waarden van gewone mensen
volkomen tegengesteld zijn.

301
00:17:30,870 --> 00:17:35,850
Dingen die gewone mensen hoogachten
en begeren, zijn voor God een gruwel.

302
00:17:35,850 --> 00:17:38,970
De meeste mensen willen
rijk en verzadigd zijn

303
00:17:38,970 --> 00:17:43,590
en willen dat er goed over hen
gesproken wordt. Maar Jezus zei:

304
00:17:43,590 --> 00:17:47,970
Wee de mensen die zo zijn, want
zij hebben nu hun vertroosting.

305
00:17:47,970 --> 00:17:50,610
De discipel die zich niet
om die dingen bekommert,

306
00:17:50,610 --> 00:17:54,390
of die ze niet bezit hoewel hij
zich er enigszins zorgen over maakt,

307
00:17:54,390 --> 00:17:57,690
kan door de wereld als
beklagenswaardig worden beschouwd.

308
00:17:57,690 --> 00:18:00,450
Maar omdat die persoon het
Koninkrijk van God heeft,

309
00:18:00,450 --> 00:18:05,670
heeft die persoon God en is hij daarom
rijk, benijdenswaardig en gezegend.

310
00:18:05,670 --> 00:18:10,950
In het Evangelie van Mattheüs gaan deze
zaligsprekingen over geestelijke dingen:

311
00:18:10,950 --> 00:18:16,470
arm van geest zijn, zachtmoedig zijn
en behoren tot degenen die treuren,

312
00:18:16,470 --> 00:18:19,350
barmhartig zijn en vrede stichten.

313
00:18:19,350 --> 00:18:22,230
Hij spreekt niet over hun
maatschappelijke positie.

314
00:18:22,230 --> 00:18:25,230
Hij spreekt over hun geestelijke karakter.

315
00:18:25,230 --> 00:18:28,710
In elk geval zegt Hij dat een
bepaalde groep mensen gezegend is,

316
00:18:28,710 --> 00:18:30,510
en Hij vertelt waarom.

317
00:18:30,510 --> 00:18:33,570
Hij zei dat de armen
van geest gezegend zijn,

318
00:18:33,570 --> 00:18:36,930
omdat het Koninkrijk
der hemelen van hen is.

319
00:18:36,930 --> 00:18:41,310
Zij die treuren zijn gezegend,
omdat zij vertroost zullen worden.

320
00:18:41,310 --> 00:18:45,810
De zachtmoedigen zijn gezegend,
omdat zij de aarde zullen beërven.

321
00:18:45,810 --> 00:18:49,170
Zij die hongeren en dorsten naar
gerechtigheid zijn gezegend,

322
00:18:49,170 --> 00:18:51,510
omdat zij verzadigd zullen worden.

323
00:18:51,510 --> 00:18:56,370
De barmhartigen zijn gezegend, omdat
zij barmhartigheid zullen verkrijgen.

324
00:18:56,370 --> 00:19:00,570
De reinen van hart zijn gezegend,
omdat zij God zullen zien.

325
00:19:00,570 --> 00:19:05,730
De vredestichters zijn gezegend, omdat zij
kinderen van God genoemd zullen worden.

326
00:19:05,730 --> 00:19:09,690
En natuurlijk zijn zij die om de
gerechtigheid vervolgd worden gezegend,

327
00:19:09,690 --> 00:19:12,810
omdat het Koninkrijk
der hemelen van hen is.

328
00:19:12,810 --> 00:19:17,550
Merk op dat Jezus bij elk van deze
zaligsprekingen een reden geeft

329
00:19:17,550 --> 00:19:20,310
waarom deze mensen zalig worden genoemd.

330
00:19:20,310 --> 00:19:24,330
Elke reden verschilt van alle
andere, behalve dat de eerste

331
00:19:24,330 --> 00:19:26,550
en de laatste hetzelfde zijn.

332
00:19:26,550 --> 00:19:29,190
De armen van geest aan
het begin zijn zalig,

333
00:19:29,190 --> 00:19:32,130
omdat het Koninkrijk
der hemelen van hen is.

334
00:19:32,130 --> 00:19:37,230
Aan het einde zijn zij die vervolgd
worden omwille van de gerechtigheid zalig,

335
00:19:37,230 --> 00:19:40,470
omdat het Koninkrijk
der hemelen van hen is.

336
00:19:40,470 --> 00:19:42,270
Daarmee is de cirkel rond.

337
00:19:42,270 --> 00:19:44,610
We moeten begrijpen dat Jezus hier niet

338
00:19:44,610 --> 00:19:46,650
acht verschillende
groepen mensen beschrijft,

339
00:19:46,650 --> 00:19:49,230
die elk hun eigen afzonderlijke zegeningen

340
00:19:49,230 --> 00:19:52,170
zullen ontvangen zoals
die zijn beschreven.

341
00:19:52,170 --> 00:19:54,330
Hij spreekt over Zijn discipelen.

342
00:19:54,330 --> 00:19:58,230
Alle acht uitspraken moeten
op hen van toepassing zijn.

343
00:19:58,230 --> 00:20:04,530
Dezelfde mens, dezelfde christen, hoort
arm van geest te zijn, iemand die treurt,

344
00:20:04,530 --> 00:20:09,690
iemand die zachtmoedig is, iemand die
hongert en dorst naar gerechtigheid,

345
00:20:09,690 --> 00:20:12,690
iemand die barmhartig en rein van hart is,

346
00:20:12,690 --> 00:20:16,290
iemand die vrede sticht en
iemand die vervolgd wordt

347
00:20:16,290 --> 00:20:18,570
omwille van de gerechtigheid.

348
00:20:18,570 --> 00:20:23,250
Tegelijkertijd gelden voor
diezelfde christen deze beloften:

349
00:20:23,250 --> 00:20:28,350
van hen is het Koninkrijk der
hemelen; zij zullen getroost worden;

350
00:20:28,350 --> 00:20:32,370
zij zullen de aarde erven;
zij zullen verzadigd worden;

351
00:20:32,370 --> 00:20:36,570
zij zullen barmhartigheid
ontvangen; zij zullen God zien;

352
00:20:36,570 --> 00:20:39,630
zij zullen kinderen
van God genoemd worden.

353
00:20:39,630 --> 00:20:42,330
Dat zijn allemaal
verschillende zegeningen die

354
00:20:42,330 --> 00:20:45,990
voortkomen uit het deelhebben
aan het Koninkrijk der hemelen,

355
00:20:45,990 --> 00:20:47,970
het Koninkrijk van God.

356
00:20:47,970 --> 00:20:53,010
Jezus vertelt Zijn discipelen dat zij
degenen zijn die te benijden zijn.

357
00:20:53,010 --> 00:20:57,690
Ze zullen lang genoeg met Jezus
optrekken om zich dat soms af te vragen.

358
00:20:57,690 --> 00:21:01,170
Ze zullen zien dat hun
populariteit afneemt.

359
00:21:01,170 --> 00:21:04,830
Ze zullen zien dat hun
bezittingen hun worden afgenomen.

360
00:21:04,830 --> 00:21:09,630
Ze zullen meemaken dat ze worden
vervolgd en van de ene stad naar de

361
00:21:09,630 --> 00:21:11,730
andere worden verdreven.

362
00:21:11,730 --> 00:21:14,910
Misschien zullen ze zich op
een gegeven moment afvragen:

363
00:21:14,910 --> 00:21:19,410
„Is dit werkelijk een weg waarvan we
blij zijn dat we hem zijn ingeslagen?”

364
00:21:19,410 --> 00:21:22,350
Hij zegt tegen hen: „Dit is de juiste weg.

365
00:21:22,350 --> 00:21:24,930
Het is een zware weg,
het is een smalle weg,

366
00:21:24,930 --> 00:21:28,470
maar het is de juiste weg en
het is een gezegende weg.”

367
00:21:28,470 --> 00:21:31,770
Zij die deze weg inslaan,
zijn te benijden.

368
00:21:31,770 --> 00:21:34,650
Zij zijn degenen die bevoorrecht zijn.

369
00:21:34,650 --> 00:21:38,190
Uiteindelijk zijn zij
degenen die gelukkig zijn.

370
00:21:38,190 --> 00:21:41,850
Dit zijn degenen aan wie het
Koninkrijk van God wordt gegeven.

371
00:21:41,850 --> 00:21:46,050
Ik wil elk van deze zaligsprekingen
afzonderlijk behandelen.

372
00:21:46,050 --> 00:21:49,950
Dat zal enige tijd kosten,
want ze zijn zeer inhoudsrijk.

373
00:21:49,950 --> 00:21:53,010
Om te beginnen is geen
van deze zaligsprekingen

374
00:21:53,010 --> 00:21:55,890
een nieuw idee dat Jezus introduceerde.

375
00:21:55,890 --> 00:21:59,430
Ze worden allemaal, of in
elk geval bijna allemaal,

376
00:21:59,430 --> 00:22:03,810
in vrijwel dezelfde bewoordingen
in het Oude Testament uitgesproken.

377
00:22:03,810 --> 00:22:05,310
Toen Jezus zei:

378
00:22:05,310 --> 00:22:08,790
Gelukkig zijn de zachtmoedigen;
zij zullen de aarde erven,

379
00:22:08,790 --> 00:22:12,990
was dat simpelweg een uitspraak die
rechtstreeks uit de Psalmen kwam:

380
00:22:12,990 --> 00:22:16,950
Maar de zachtmoedigen zullen
de aarde bezitten en vreugde

381
00:22:16,950 --> 00:22:18,810
scheppen in grote vrede.

382
00:22:18,810 --> 00:22:22,170
Toen Jezus zei dat de reinen
van hart God zullen zien,

383
00:22:22,170 --> 00:22:27,150
zeggen de Psalmen ook dat degenen die Gods
heilige berg zullen beklimmen en in Zijn

384
00:22:27,150 --> 00:22:32,610
tegenwoordigheid zullen wonen, degenen
zijn met een rein hart en schone handen.

385
00:22:32,610 --> 00:22:36,870
Jezus herhaalt eenvoudig dingen
die al in het Oude Testament staan,

386
00:22:36,870 --> 00:22:39,390
maar Hij plaatst ze in een nieuw licht.

387
00:22:39,390 --> 00:22:41,670
Hij brengt ze naar voren op een tijdstip

388
00:22:41,670 --> 00:22:45,210
en in een situatie waarin de
discipelen ze moeten horen.

389
00:22:45,210 --> 00:22:50,190
Ze moeten de bemoediging krijgen dat ze
niet de verkeerde weg zijn ingeslagen.

390
00:22:50,190 --> 00:22:52,410
Zij zijn degenen die gelukkig zijn.

391
00:22:52,410 --> 00:22:56,130
Later zullen er gelegenheden
komen om daaraan te twijfelen,

392
00:22:56,130 --> 00:23:01,230
maar ze moeten er niet aan twijfelen,
want Jezus bevestigt dat God bereid is

393
00:23:01,230 --> 00:23:03,690
hen langs deze weg te zegenen.

394
00:23:03,690 --> 00:23:06,930
Christenen die hier in het
moderne Amerika naar luisteren,

395
00:23:06,930 --> 00:23:11,730
zien misschien niet veel overeenkomst
tussen onszelf en degenen die Hij

396
00:23:11,730 --> 00:23:13,530
als zalig beschrijft.

397
00:23:13,530 --> 00:23:15,810
Dat zou ons even moeten laten schrikken.

398
00:23:15,810 --> 00:23:21,330
Het zou ons moeten doen afvragen of onze
eigen voorspoed en ons eigen comfort

399
00:23:21,330 --> 00:23:25,170
ons misschien hebben beroofd van
de zaligheid die Hij beschrijft.

400
00:23:25,170 --> 00:23:27,510
We hoeven daardoor niet
gevangen te zitten.

401
00:23:27,510 --> 00:23:31,950
Het is mogelijk om alles achter te
laten en Jezus Christus te volgen,

402
00:23:31,950 --> 00:23:34,590
zoals Hij Zijn discipelen opriep te doen.

403
00:23:34,590 --> 00:23:38,610
We zullen dit uitvoeriger bespreken
wanneer we de zaligsprekingen

404
00:23:38,610 --> 00:23:40,530
een voor een behandelen.

405
00:23:40,530 --> 00:23:44,970
We zullen bekijken hoe daarin de waarheid
van het Oude Testament doorklinkt

406
00:23:44,970 --> 00:23:48,510
en hoe ze verder worden uitgewerkt
in het onderwijs van Jezus

407
00:23:48,510 --> 00:23:51,030
en in het latere onderwijs
van het Nieuwe Testament.