1
00:00:02,010 --> 00:00:04,170
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,170 --> 00:00:10,830
Deze keer behandelen we Mattheüs 5,
vers 17 tot en met vers 20, deel 3.

3
00:00:10,830 --> 00:00:15,150
We bestuderen de Bergrede, de
beroemdste preek van Christus,

4
00:00:15,150 --> 00:00:18,630
die te vinden is in
Mattheüs 5 tot en met 7.

5
00:00:18,630 --> 00:00:22,530
We werken nog steeds het
gedeelte in hoofdstuk 5 door.

6
00:00:22,530 --> 00:00:27,990
In de afgelopen twee lezingen behandelde
ik de verzen 17 tot en met 20.

7
00:00:27,990 --> 00:00:32,190
Daar probeert Jezus Zijn discipelen, en
alle anderen die er benieuwd naar zijn,

8
00:00:32,190 --> 00:00:37,590
precies duidelijk te maken wat Zijn
verhouding is tot de Wet en de Profeten.

9
00:00:37,590 --> 00:00:41,970
De Wet en de Profeten waren de
oudtestamentische Schriften.

10
00:00:41,970 --> 00:00:44,310
Ze vormden de Bijbel van de Joden.

11
00:00:44,310 --> 00:00:48,690
Alle discipelen van Jezus waren Joden
die met die Schriften waren opgevoed

12
00:00:48,690 --> 00:00:50,850
en er grote eerbied voor hadden.

13
00:00:50,850 --> 00:00:55,170
Hoewel Christus er door Zijn tegenstanders
soms van werd beschuldigd dat Hij de Wet

14
00:00:55,170 --> 00:01:00,090
en de Profeten overtrad, of dat Hij een
vijand van de Wet en de Profeten was,

15
00:01:00,090 --> 00:01:04,410
wilde Jezus duidelijk maken dat Hij
in geen enkel opzicht gekomen was

16
00:01:04,410 --> 00:01:09,390
om de Wet en de Profeten teniet te
doen, maar juist om ze te vervullen.

17
00:01:09,390 --> 00:01:13,650
Vervolgens zei Hij dat degenen die
onder de Wet en de Profeten leefden

18
00:01:13,650 --> 00:01:18,150
totdat die vervuld waren, tot
de laatste jota en tittel ervan

19
00:01:18,150 --> 00:01:19,890
in acht moesten nemen.

20
00:01:19,890 --> 00:01:24,270
Iedereen die ze zou overtreden en
anderen zou leren ze te overtreden,

21
00:01:24,270 --> 00:01:27,930
zou de minste genoemd worden
in het Koninkrijk der hemelen.

22
00:01:27,930 --> 00:01:32,250
En wie ze zou onderhouden en
anderen zou leren hetzelfde te doen,

23
00:01:32,250 --> 00:01:35,850
zou groot genoemd worden in
het Koninkrijk der hemelen.

24
00:01:35,850 --> 00:01:38,070
Toen zei Hij in vers 20:

25
00:01:38,070 --> 00:01:42,390
Want Ik zeg u: Als uw
gerechtigheid niet overvloediger is

26
00:01:42,390 --> 00:01:45,450
dan die van de schriftgeleerden
en de Farizeeën,

27
00:01:45,450 --> 00:01:48,990
zult u het Koninkrijk der
hemelen beslist niet binnengaan.

28
00:01:48,990 --> 00:01:53,670
De schriftgeleerden en de Farizeeën waren
de beroepsreligieuzen die al hun tijd

29
00:01:53,670 --> 00:01:57,810
besteedden aan het naleven van de
allerkleinste bijzonderheden van de wet.

30
00:01:57,810 --> 00:02:00,510
Niet alleen van de wet
die Mozes had gegeven,

31
00:02:00,510 --> 00:02:05,790
maar ook van een groot aantal andere
geboden die Mozes nooit had gegeven en die

32
00:02:05,790 --> 00:02:08,010
nergens in de Schrift te vinden waren.

33
00:02:08,010 --> 00:02:13,050
Nadat de Joden in 586 voor Christus
naar Babylon waren verbannen,

34
00:02:13,050 --> 00:02:16,410
vonden de rabbijnen het nodig
de wet verder uit te werken.

35
00:02:16,410 --> 00:02:19,290
Ze besteedden veel tijd
aan onderlinge besprekingen

36
00:02:19,290 --> 00:02:22,590
over allerlei manieren waarop
de wet in wezen verduidelijkt of

37
00:02:22,590 --> 00:02:24,150
verbeterd kon worden.

38
00:02:24,150 --> 00:02:28,080
Tegen de tijd dat Christus kwam,
ongeveer vijfhonderd jaar later,

39
00:02:28,080 --> 00:02:32,790
golden de overleveringen die deze
rabbijnen hadden bedacht als gezaghebbend

40
00:02:32,790 --> 00:02:35,910
binnen het godsdienstige
stelsel van de Farizeeën.

41
00:02:35,910 --> 00:02:40,650
Die overleveringen gingen veel verder dan
alles wat de wet van God ooit had geleerd.

42
00:02:40,650 --> 00:02:44,190
De Farizeeën hielden niet alleen
vast aan de wet van Mozes.

43
00:02:44,190 --> 00:02:47,910
Ze hielden ook vast aan deze
overleveringen van de rabbijnen.

44
00:02:47,910 --> 00:02:50,910
Jezus had natuurlijk grote
bewondering voor de wet van God,

45
00:02:50,910 --> 00:02:54,390
maar Hij had geen enkel respect voor
de overleveringen van de rabbijnen,

46
00:02:54,390 --> 00:02:56,490
die door mensen waren gemaakt.

47
00:02:56,490 --> 00:03:01,590
Bij één gelegenheid, in Mattheüs
15, zei Jezus dat de Farizeeën God

48
00:03:01,590 --> 00:03:04,950
tevergeefs aanbaden, omdat ze
de overleveringen van mensen

49
00:03:04,950 --> 00:03:07,110
als leerstellingen onderwezen.

50
00:03:07,110 --> 00:03:11,010
Deze leringen van de rabbijnen werden
onderwezen alsof ze even gezaghebbend

51
00:03:11,010 --> 00:03:12,810
waren als de Schrift.

52
00:03:12,810 --> 00:03:14,910
Jezus eerbiedigde de Schrift.

53
00:03:14,910 --> 00:03:18,270
Hij kwam om de Schrift te
vervullen. Hij zei zelfs:

54
00:03:18,270 --> 00:03:22,230
Als jullie gerechtigheid niet groter
is dan die van de schriftgeleerden en

55
00:03:22,230 --> 00:03:26,790
Farizeeën, komen jullie beslist het
Koninkrijk der hemelen niet binnen.

56
00:03:26,790 --> 00:03:31,950
Hoe kon jouw gerechtigheid die van de
schriftgeleerden en Farizeeën overtreffen?

57
00:03:31,950 --> 00:03:34,530
Jezus legt dat vervolgens
uit aan de hand van

58
00:03:34,530 --> 00:03:38,430
zes belangrijke voorbeelden
in de rest van Mattheüs 5.

59
00:03:38,430 --> 00:03:42,750
Dit zijn allemaal gevallen waarin
Jezus tegen Zijn toehoorders zegt:

60
00:03:42,750 --> 00:03:46,470
Jullie hebben gehoord dat er tegen
de mensen van vroeger is gezegd,

61
00:03:46,470 --> 00:03:48,930
en dan citeert Hij iets uit de wet.

62
00:03:48,930 --> 00:03:52,110
Vervolgens zegt Hij:

63
00:03:52,110 --> 00:03:54,030
Vervolgens zegt Hij: ‘Maar
Ik zeg tegen jullie.’

64
00:03:54,030 --> 00:03:58,470
Daarna legt Hij uit wat Zijn
standpunt over die specifieke wet is.

65
00:03:58,470 --> 00:04:01,110
Jezus spreekt over zes
verschillende gevallen

66
00:04:01,110 --> 00:04:05,430
waarin de Joden bepaalde dingen
door hun leraren waren onderwezen.

67
00:04:05,430 --> 00:04:09,990
Vrijwel alles wat Hij hun voorhoudt,
komt rechtstreeks uit hun wet.

68
00:04:09,990 --> 00:04:14,370
Er is maar één uitzondering waarbij hun
iets was geleerd dat verder ging dan wat

69
00:04:14,370 --> 00:04:17,250
de wet zei, en die behandelt Hij hier.

70
00:04:17,250 --> 00:04:21,750
In wezen behandelt Hij het gebod
dat hun altijd was voorgehouden:

71
00:04:21,750 --> 00:04:23,130
Pleeg geen moord.

72
00:04:23,130 --> 00:04:27,630
Hij behandelt ook wat hun was
verteld over overspel, echtscheiding,

73
00:04:27,630 --> 00:04:31,470
het zweren van eden en
vergelding, de wet die zei:

74
00:04:31,470 --> 00:04:34,710
Een oog voor een oog en
een tand voor een tand.

75
00:04:34,710 --> 00:04:36,810
Ook behandelt Hij deze kwestie:

76
00:04:36,810 --> 00:04:41,250
U mag geen wraak nemen of een wrok
koesteren tegen uw volksgenoten,

77
00:04:41,250 --> 00:04:44,250
maar u moet uw naaste
liefhebben als uzelf.

78
00:04:44,250 --> 00:04:45,930
Ik ben de HEERE.

79
00:04:45,930 --> 00:04:48,450
wat een oudtestamentisch gebod is.

80
00:04:48,450 --> 00:04:53,070
Maar hun was geleerd dat je alleen mensen
hoeft lief te hebben die je naasten zijn.

81
00:04:53,070 --> 00:04:55,530
Je hoeft je vijanden niet lief te hebben.

82
00:04:55,530 --> 00:04:59,190
Sterker nog, je hebt het recht,
en misschien zelfs het gebod,

83
00:04:59,190 --> 00:05:01,410
om je vijanden te haten.

84
00:05:01,410 --> 00:05:04,230
Zes keer brengt Jezus punten ter sprake

85
00:05:04,230 --> 00:05:07,710
waarover het Joodse volk door zijn
rabbijnen bepaalde dingen uit de

86
00:05:07,710 --> 00:05:09,090
wet had geleerd.

87
00:05:09,090 --> 00:05:12,870
Zijn discipelen waren Joden,
en Hijzelf trouwens ook.

88
00:05:12,870 --> 00:05:14,670
Vervolgens zegt Jezus:

89
00:05:14,670 --> 00:05:16,650
Maar Ik zeg tegen jullie.

90
00:05:16,650 --> 00:05:19,950
In elk geval geeft Hij vervolgens
Zijn eigen verduidelijking,

91
00:05:19,950 --> 00:05:22,770
Zijn eigen verheldering
van wat die wet betekende

92
00:05:22,770 --> 00:05:25,770
en wat God voor ogen
had toen Hij haar gaf.

93
00:05:25,770 --> 00:05:27,690
Er zijn zes voorbeelden.

94
00:05:27,690 --> 00:05:30,870
Dat aantal van zes is hier
niet simpelweg ontstaan

95
00:05:30,870 --> 00:05:35,850
doordat Jezus na het zesde voorbeeld geen
voorbeelden meer wist en het daarbij liet.

96
00:05:35,850 --> 00:05:40,890
Ik denk dat het aantal gegeven voorbeelden
zorgvuldig is gekozen om het hele

97
00:05:40,890 --> 00:05:43,890
spectrum te bestrijken van
wat Jezus wilde zeggen.

98
00:05:43,890 --> 00:05:47,790
Bij een andere gelegenheid
wees Jezus de Farizeeën terecht

99
00:05:47,790 --> 00:05:50,670
vanwege de oppervlakkigheid
van hun godsdienst.

100
00:05:50,670 --> 00:05:55,170
In Mattheüs 23:23 zei Hij tegen hen:

101
00:05:55,170 --> 00:05:59,850
Wee u, schriftgeleerden
en Farizeeën, huichelaars,

102
00:05:59,850 --> 00:06:03,390
want u geeft tienden van de
munt, de dille en de komijn,

103
00:06:03,390 --> 00:06:09,510
en u laat het belangrijkste van de Wet na:
het recht, de barmhartigheid en de trouw.

104
00:06:09,510 --> 00:06:12,930
Deze dingen zou men moeten doen
en die andere dingen niet nalaten.

105
00:06:12,930 --> 00:06:17,250
Wat Jezus zei dat de schriftgeleerden
en Farizeeën verkeerd hadden gedaan,

106
00:06:17,250 --> 00:06:20,010
was dat ze slechts een deel
van de wet hadden onderhouden,

107
00:06:20,010 --> 00:06:23,730
in feite het gemakkelijkste
deel om te onderhouden.

108
00:06:23,730 --> 00:06:26,190
Ze hadden het belangrijkste
deel verwaarloosd,

109
00:06:26,190 --> 00:06:29,130
wat Hij de zwaarwegender
zaken van de wet noemde.

110
00:06:29,130 --> 00:06:32,850
Wanneer Jezus spreekt over
zwaarwegender zaken van de wet,

111
00:06:32,850 --> 00:06:37,050
heeft Hij het duidelijk over de zaken
die zwaar wegen in de ogen van God,

112
00:06:37,050 --> 00:06:38,910
de belangrijkste wetten.

113
00:06:38,910 --> 00:06:41,550
Welke wetten hadden de Farizeeën gehouden?

114
00:06:41,550 --> 00:06:45,990
Ze hadden ceremoniële wetten
gehouden: tienden geven en zich

115
00:06:45,990 --> 00:06:48,030
ceremonieel rein houden.

116
00:06:48,030 --> 00:06:51,270
Waarschijnlijk lieten ze nooit een
gelegenheid voorbijgaan om een offer te

117
00:06:51,270 --> 00:06:55,110
brengen, en ze hielden zich heel
nauwgezet aan de wetten die ceremonieel

118
00:06:55,110 --> 00:06:56,490
van aard waren.

119
00:06:56,490 --> 00:07:00,810
Maar de wetten die moreel van aard
waren, waren belangrijker voor God,

120
00:07:00,810 --> 00:07:02,790
en die verwaarloosden ze.

121
00:07:02,790 --> 00:07:06,990
Jezus deelde die in onder drie
hoofdpunten: rechtvaardigheid,

122
00:07:06,990 --> 00:07:09,150
barmhartigheid en trouw.

123
00:07:09,150 --> 00:07:14,070
Bij weer een andere gelegenheid,
in Mattheüs 7:12, zei Jezus:

124
00:07:14,070 --> 00:07:18,090
Alles dan wat u wilt dat de
mensen u doen, doet u hun ook zo,

125
00:07:18,090 --> 00:07:20,490
want dat is de Wet en de Profeten.

126
00:07:20,490 --> 00:07:21,570
Hij zei:

127
00:07:21,570 --> 00:07:23,910
Want dit is de Wet en de Profeten.

128
00:07:23,910 --> 00:07:29,070
Wat Hij zegt, is dit: de Wet en de
Profeten komen eigenlijk neer op dit ene,

129
00:07:29,070 --> 00:07:33,450
dat je voor mensen hetzelfde moet doen
als wat je wilt dat zij voor jou doen.

130
00:07:33,450 --> 00:07:35,910
Dat is gewoon een andere
manier om te zeggen:

131
00:07:35,910 --> 00:07:40,050
U mag geen wraak nemen of een wrok
koesteren tegen uw volksgenoten,

132
00:07:40,050 --> 00:07:43,890
maar u moet uw naaste liefhebben
als uzelf. Ik ben de HEERE.

133
00:07:43,890 --> 00:07:47,250
Maar daarom moeten we ons
het volgende afvragen.

134
00:07:47,250 --> 00:07:50,130
Jezus zei dat er maar één gebod is:

135
00:07:50,130 --> 00:07:53,310
je naaste liefhebben
zoals je jezelf liefhebt,

136
00:07:53,310 --> 00:07:58,350
oftewel anderen behandelen zoals
je wilt dat zij jou behandelen.

137
00:07:58,350 --> 00:08:02,070
Waarom zegt Hij dan dat er
belangrijkere zaken van de wet zijn,

138
00:08:02,070 --> 00:08:06,570
die Hij opsomt als rechtvaardigheid,
barmhartigheid en trouw?

139
00:08:06,570 --> 00:08:11,310
Hij spreekt Zichzelf niet tegen door op
de ene plaats te zeggen dat de hele wet

140
00:08:11,310 --> 00:08:15,270
één ding is, en vervolgens te
zeggen dat er drie dingen zijn

141
00:08:15,270 --> 00:08:17,670
die belangrijkere zaken vormen.

142
00:08:17,670 --> 00:08:22,890
Het ene wat Jezus leerde als de
belangrijke zaak van de wet, is liefde.

143
00:08:22,890 --> 00:08:27,810
En deze drie dingen — rechtvaardigheid,
barmhartigheid en trouw —

144
00:08:27,810 --> 00:08:31,470
zijn eenvoudigweg onderdelen
van wat liefde is.

145
00:08:31,470 --> 00:08:34,950
Soms denken we bij liefde aan
een gevoel van genegenheid

146
00:08:34,950 --> 00:08:37,290
dat we voor bepaalde mensen hebben.

147
00:08:37,290 --> 00:08:40,830
Wanneer ons wordt gezegd dat we
onze vijanden moeten liefhebben,

148
00:08:40,830 --> 00:08:44,850
denken sommige mensen: hoe zou
ik dat in vredesnaam kunnen doen,

149
00:08:44,850 --> 00:08:49,770
wanneer die persoon mij iedere keer dat
ik hem zie afstoot, irriteert of kwetst?

150
00:08:49,770 --> 00:08:52,410
Hoe kan ik warme
gevoelens voor hem hebben?

151
00:08:52,410 --> 00:08:56,010
De Bijbel zegt niet dat je warme
gevoelens voor hem moet hebben.

152
00:08:56,010 --> 00:09:00,030
Als we liefde beschouwen als een
warm, behaaglijk gevoel dat we hebben,

153
00:09:00,030 --> 00:09:03,450
of als genegenheid of
aantrekkingskracht tot iemand,

154
00:09:03,450 --> 00:09:06,750
leggen we liefde niet uit
zoals de Bijbel dat doet.

155
00:09:06,750 --> 00:09:08,370
Bedenk dat Jezus zei:

156
00:09:08,370 --> 00:09:11,430
Heb je naaste lief zoals
je jezelf liefhebt.

157
00:09:11,430 --> 00:09:17,190
Wat betekent dat? Wat wil je dat je
naaste voor jou doet? Doe dat voor hem.

158
00:09:17,190 --> 00:09:18,570
Liefhebben is doen.

159
00:09:18,570 --> 00:09:22,050
Liefhebben blijkt uit de manier
waarop je mensen behandelt,

160
00:09:22,050 --> 00:09:24,390
niet uit wat je voor hen voelt.

161
00:09:24,390 --> 00:09:27,750
Natuurlijk is liefde geen
gedrag zonder gevoel,

162
00:09:27,750 --> 00:09:30,570
en ik wil niet suggereren
dat er in onze liefde als

163
00:09:30,570 --> 00:09:32,910
christenen geen gevoel zou moeten zijn.

164
00:09:32,910 --> 00:09:37,230
Maar ik denk dat we de verkeerde opvatting
in onze cultuur moeten aanpakken dat

165
00:09:37,230 --> 00:09:39,210
liefde een gevoel is.

166
00:09:39,210 --> 00:09:41,910
Nee, liefde is geen gevoel.

167
00:09:41,910 --> 00:09:44,070
Liefde is een verbintenis.

168
00:09:44,070 --> 00:09:47,850
Liefde is het vaste besluit om te
handelen in het belang van de ander

169
00:09:47,850 --> 00:09:49,290
die je liefhebt.

170
00:09:49,290 --> 00:09:52,710
Misschien heb je op dat moment
een goed gevoel over die persoon,

171
00:09:52,710 --> 00:09:56,790
of misschien heb je op dat moment
geen goed gevoel over die persoon.

172
00:09:56,790 --> 00:10:00,150
Maar of je nu wel of geen
goed gevoel over hem hebt,

173
00:10:00,150 --> 00:10:03,870
je zult doen waarvan je weet
dat het voor hem het beste is.

174
00:10:03,870 --> 00:10:05,490
Hoe weet je wat dat is?

175
00:10:05,490 --> 00:10:09,150
Je weet vrij goed wat je wilt
dat er voor jou wordt gedaan.

176
00:10:09,150 --> 00:10:12,270
Je weet hoe je wilt dat
mensen jou behandelen.

177
00:10:12,270 --> 00:10:17,250
Daarom behandel je hen zo, en dat is wat
het betekent om hen lief te hebben zoals

178
00:10:17,250 --> 00:10:18,870
je jezelf liefhebt.

179
00:10:18,870 --> 00:10:22,350
Hoe wil je uiteindelijk werkelijk
door mensen behandeld worden?

180
00:10:22,350 --> 00:10:25,470
Je wilt dat ze je rechtvaardig
behandelen, nietwaar?

181
00:10:25,470 --> 00:10:28,110
Je wilt niet dat mensen
je rechten schenden.

182
00:10:28,110 --> 00:10:32,670
Je wilt niet dat mensen je
onrechtvaardig en oneerlijk behandelen.

183
00:10:32,670 --> 00:10:35,670
Dus moet jij anderen
rechtvaardig behandelen.

184
00:10:35,670 --> 00:10:38,430
Je wilt dat mensen
mededogen met je hebben.

185
00:10:38,430 --> 00:10:43,170
Dat wil zeggen: wanneer je iets
nodig hebt, wanneer je wanhopig bent,

186
00:10:43,170 --> 00:10:47,070
of wanneer je iets verkeerds hebt
gedaan en vergeving nodig hebt,

187
00:10:47,070 --> 00:10:49,290
wil je dat mensen barmhartig voor je zijn.

188
00:10:49,290 --> 00:10:52,710
Dan moet jij barmhartig
zijn tegenover anderen.

189
00:10:52,710 --> 00:10:55,470
Dat maakt deel uit van hen liefhebben.

190
00:10:55,470 --> 00:10:58,050
Je wilt ook dat mensen trouw aan je zijn.

191
00:10:58,050 --> 00:11:02,130
Dat betekent dat je wilt
dat ze hun beloften nakomen.

192
00:11:02,130 --> 00:11:05,910
Je wilt niet dat mensen je misleiden
met beloften en toezeggingen die

193
00:11:05,910 --> 00:11:07,350
ze niet nakomen.

194
00:11:07,350 --> 00:11:10,110
Je wilt dat mensen integer handelen.

195
00:11:10,110 --> 00:11:15,030
Je wilt dat ze, wanneer ze hun woord
geven, zich aan hun woord houden.

196
00:11:15,030 --> 00:11:17,070
Dat is wat trouw is.

197
00:11:17,070 --> 00:11:22,990
Als iemand jou onrechtvaardig,
onbarmhartig of ontrouw behandelt —

198
00:11:22,990 --> 00:11:26,870
dat wil zeggen, als diegene
zijn beloften aan jou breekt —

199
00:11:26,870 --> 00:11:31,350
zou je onmiddellijk weten
dat dit niet liefdevol is.

200
00:11:31,350 --> 00:11:33,210
Diegene heeft je niet lief.

201
00:11:33,210 --> 00:11:36,270
Je wilt niet dat mensen jou zo behandelen.

202
00:11:36,270 --> 00:11:40,410
Daarom zegt Jezus in wezen dat de
belangrijkere zaken van de wet,

203
00:11:40,410 --> 00:11:43,830
die neerkomen op liefde,
kunnen worden opgesplitst in

204
00:11:43,830 --> 00:11:46,230
hun afzonderlijke onderdelen.

205
00:11:46,230 --> 00:11:50,010
Deze onderdelen vormen een
manier om met iemand om te gaan,

206
00:11:50,010 --> 00:11:52,590
een manier om iemand te behandelen.

207
00:11:52,590 --> 00:11:54,930
Het gaat om wat je iemand aandoet.

208
00:11:54,930 --> 00:11:59,070
Je behandelt iemand rechtvaardig,
barmhartig en trouw.

209
00:11:59,070 --> 00:12:00,930
Dat is wat liefde is.

210
00:12:00,930 --> 00:12:06,510
Volgens Jezus bestaat liefde uit deze
drie dingen, deze belangrijkere zaken:

211
00:12:06,510 --> 00:12:10,170
rechtvaardigheid, barmhartigheid en trouw.

212
00:12:10,170 --> 00:12:14,490
Jezus onderwijst in Mattheüs
hoofdstuk 5 over de wet en geeft Zijn

213
00:12:14,490 --> 00:12:17,010
specifieke verduidelijkingen van de wet.

214
00:12:17,010 --> 00:12:19,950
Jezus komt hier niet om
de wet te veranderen.

215
00:12:19,950 --> 00:12:23,190
Hij verandert niets aan
de wet. Wanneer Hij zegt:

216
00:12:23,190 --> 00:12:28,470
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult niet doden; en:

217
00:12:28,470 --> 00:12:32,010
Wie doodt, zal door de rechtbank
schuldig bevonden worden.

218
00:12:32,010 --> 00:12:33,750
dan zegt Hij vervolgens niet:

219
00:12:33,750 --> 00:12:36,450
Maar ik zeg: pleeg een moord.

220
00:12:36,450 --> 00:12:37,770
Wanneer Hij zegt:

221
00:12:37,770 --> 00:12:43,410
U hebt gehoord dat tegen het voorgeslacht
gezegd is: U zult geen overspel plegen.

222
00:12:43,410 --> 00:12:44,790
dan zegt Hij niet:

223
00:12:44,790 --> 00:12:47,550
Maar ik zeg tegen jullie: pleeg overspel.

224
00:12:47,550 --> 00:12:49,230
Hij verandert de wet niet.

225
00:12:49,230 --> 00:12:53,610
Hij werkt haar verder uit,
verduidelijkt haar, werpt er licht op en

226
00:12:53,610 --> 00:12:56,670
laat zien waar het in de
wet werkelijk om ging.

227
00:12:56,670 --> 00:12:58,470
Dat is wat Hij hier doet.

228
00:12:58,470 --> 00:13:02,490
Wat hier interessant aan is, is
dat Hij zes voorbeelden geeft.

229
00:13:02,490 --> 00:13:07,590
En ik wil opperen dat twee van deze
voorbeelden rechtvaardigheid illustreren,

230
00:13:07,590 --> 00:13:10,650
twee barmhartigheid en twee trouw.

231
00:13:10,650 --> 00:13:13,170
Daar komt liefde in feite op neer.

232
00:13:13,170 --> 00:13:17,730
Ze komt neer op rechtvaardigheid,
barmhartigheid en trouw.

233
00:13:17,730 --> 00:13:22,890
Met telkens twee voorbeelden illustreert
Hij waar God werkelijk om geeft.

234
00:13:22,890 --> 00:13:24,390
Wanneer God zegt:

235
00:13:24,390 --> 00:13:28,830
Pleeg geen moord, geeft Hij er
niet alleen om of je mensen doodt.

236
00:13:28,830 --> 00:13:32,490
Natuurlijk doet dat ertoe voor
Hem, maar er is meer aan de hand.

237
00:13:32,490 --> 00:13:36,810
Het gebod om niet te moorden komt
in feite voort uit Gods grotere zorg

238
00:13:36,810 --> 00:13:41,790
dat je rechtvaardig handelt, en
moord is een enorme daad van onrecht.

239
00:13:41,790 --> 00:13:44,850
Evenzo gaat het Hem, wanneer Hij zegt:

240
00:13:44,850 --> 00:13:48,150
Pleeg geen overspel,
ook om rechtvaardigheid.

241
00:13:48,150 --> 00:13:52,110
Want wanneer je de vrouw van een man
begeert of met haar naar bed gaat,

242
00:13:52,110 --> 00:13:54,750
schend je het recht van
die man op zijn vrouw.

243
00:13:54,750 --> 00:13:56,850
Dit is een daad van onrecht.

244
00:13:56,850 --> 00:13:59,370
Het is een schending van iemands rechten.

245
00:13:59,370 --> 00:14:03,030
Zo gaat het ook om trouw wanneer
Hij spreekt over echtscheiding

246
00:14:03,030 --> 00:14:08,310
en het afleggen van een valse eed: wanneer
je een belofte doet, kom je die na.

247
00:14:08,310 --> 00:14:11,130
Wanneer Hij spreekt over het
toekeren van de andere wang

248
00:14:11,130 --> 00:14:15,450
en het liefhebben van je vijand,
spreekt Hij over barmhartigheid.

249
00:14:15,450 --> 00:14:19,470
Wanneer iemand vergelding van jou
verdient en je geen vergelding zoekt,

250
00:14:19,470 --> 00:14:22,350
maar die persoon in plaats
daarvan vriendelijk behandelt,

251
00:14:22,350 --> 00:14:23,790
is dat barmhartigheid.

252
00:14:23,790 --> 00:14:26,850
Daar gaat het Jezus om
in deze zes voorbeelden.

253
00:14:26,850 --> 00:14:29,970
Ik opper dat Jezus ons vertelt dat de

254
00:14:29,970 --> 00:14:33,570
werkelijke betekenis van de wet
is dat we moeten liefhebben.

255
00:14:33,570 --> 00:14:38,070
Dat betekent dat de werkelijke
betekenis van de wet is dat God wil

256
00:14:38,070 --> 00:14:42,030
dat we rechtvaardig,
barmhartig en trouw zijn.

257
00:14:42,030 --> 00:14:45,990
Elke behandeling van een ander
die minder dan rechtvaardig,

258
00:14:45,990 --> 00:14:50,970
minder dan barmhartig en minder
dan trouw is, is niet liefdevol.

259
00:14:50,970 --> 00:14:54,150
Hij doet dit door telkens
twee voorbeelden te geven

260
00:14:54,150 --> 00:14:59,130
waaruit blijkt hoe de wet in het Oude
Testament Gods zorg voor elk van deze

261
00:14:59,130 --> 00:15:01,410
zaken tot uitdrukking bracht.

262
00:15:01,410 --> 00:15:05,610
Ik geloof dat de eerste twee worden
gegeven om aan de hand van een paar

263
00:15:05,610 --> 00:15:10,470
geboden in het Oude Testament te laten
zien dat God om rechtvaardigheid gaf.

264
00:15:10,470 --> 00:15:15,270
De volgende twee zijn geboden uit het
Oude Testament die laten zien dat God

265
00:15:15,270 --> 00:15:16,650
om trouw gaf.

266
00:15:16,650 --> 00:15:21,690
De laatste twee zijn geboden waarmee
Jezus illustreert dat God wil

267
00:15:21,690 --> 00:15:23,610
dat we barmhartig zijn.

268
00:15:23,610 --> 00:15:25,770
Jezus verandert niets.

269
00:15:25,770 --> 00:15:31,350
Hij laat eenvoudigweg zien dat deze zaken
ten grondslag liggen aan de wetten die God

270
00:15:31,350 --> 00:15:33,390
in het Oude Testament gaf.

271
00:15:33,390 --> 00:15:36,030
Toch verwaarloosden de Farizeeën,

272
00:15:36,030 --> 00:15:39,390
die zichzelf beschouwden als
grote onderhouders van de wet,

273
00:15:39,390 --> 00:15:44,011
deze zaken van rechtvaardigheid,
barmhartigheid en trouw —

274
00:15:44,011 --> 00:15:46,050
de gewichtigere zaken.

275
00:15:46,050 --> 00:15:50,670
Zo verduidelijkt Jezus volgens mij
Zijn eigen verhouding tot de wet.

276
00:15:50,670 --> 00:15:53,010
Hij is hier niet om de wet teniet te doen.

277
00:15:53,010 --> 00:15:55,230
Hij is hier om haar te vervullen.

278
00:15:55,230 --> 00:16:00,630
Met de Engelse woordspeling
‘fulfill’ en ‘fill it full’

279
00:16:00,630 --> 00:16:03,810
legt Gregg uit dat vervullen
volgens hem onder andere

280
00:16:03,810 --> 00:16:06,510
betekent dat Hij haar
als het ware vol maakt.

281
00:16:06,510 --> 00:16:09,990
De Farizeeën hielden zich
slechts uiterlijk aan de wet;

282
00:16:09,990 --> 00:16:13,650
hun gehoorzaamheid bestond
alleen uit zichtbaar gedrag.

283
00:16:13,650 --> 00:16:16,530
Uiterlijk konden ze ervan
afzien iemand te vermoorden,

284
00:16:16,530 --> 00:16:19,050
terwijl ze in hun hart
aan het moorden waren.

285
00:16:19,050 --> 00:16:20,970
Maar het kon hun niets schelen.

286
00:16:20,970 --> 00:16:26,010
Zolang ze uiterlijk deden wat het gebod
zei, vonden ze dat ze rechtvaardig waren.

287
00:16:26,010 --> 00:16:28,590
Daarom zei Jezus tegen Zijn discipelen:

288
00:16:28,590 --> 00:16:33,390
Want Ik zeg u: Als uw
gerechtigheid niet overvloediger is

289
00:16:33,390 --> 00:16:36,330
dan die van de schriftgeleerden
en de Farizeeën,

290
00:16:36,330 --> 00:16:40,170
zult u het Koninkrijk der
hemelen beslist niet binnengaan.

291
00:16:40,170 --> 00:16:43,050
want hun gerechtigheid
is slechts uiterlijk.

292
00:16:43,050 --> 00:16:45,450
Die van jullie moet ook innerlijk zijn.

293
00:16:45,450 --> 00:16:48,210
Je moet er niet alleen van
afzien mensen te vermoorden,

294
00:16:48,210 --> 00:16:49,890
maar ook van andere dingen die

295
00:16:49,890 --> 00:16:53,970
evenzeer of op vergelijkbare
wijze onrechtvaardig zijn.

296
00:16:53,970 --> 00:16:56,310
Het idee hier is dat God zei:

297
00:16:56,310 --> 00:17:00,990
Pleeg geen moord, maar moord is
niet het enige waar het Hem om gaat.

298
00:17:00,990 --> 00:17:04,470
Moord is verboden omdat het
een daad van onrecht is,

299
00:17:04,470 --> 00:17:07,950
en God bekommert Zich om
alle daden van onrecht.

300
00:17:07,950 --> 00:17:11,190
Wanneer Hij over echtscheiding
spreekt, zegt Hij:

301
00:17:11,190 --> 00:17:16,710
Maar Ik zeg u dat wie zijn vrouw verstoot
om een andere reden dan hoererij,

302
00:17:16,710 --> 00:17:22,890
maakt dat zij overspel pleegt; en wie met
de verstotene trouwt, pleegt ook overspel.

303
00:17:22,890 --> 00:17:28,110
Wat Hij leert, is dat God, wanneer Hij
Zijn opvattingen over echtscheiding geeft,

304
00:17:28,110 --> 00:17:32,610
eenvoudigweg blijk geeft van een
zorg om trouw in het algemeen.

305
00:17:32,610 --> 00:17:35,550
Echtscheiding is een goed
voorbeeld van ontrouw,

306
00:17:35,550 --> 00:17:38,370
maar God wil geen enkele vorm van ontrouw,

307
00:17:38,370 --> 00:17:41,430
of het nu om echtscheiding
of om een andere vorm gaat.

308
00:17:41,430 --> 00:17:46,110
Deze wetten geven afzonderlijke gevallen
waarin God liet zien dat Hij Zich om deze

309
00:17:46,110 --> 00:17:50,610
gebieden bekommerde en waarin Jezus
verduidelijkt wat Gods zorg is.

310
00:17:50,610 --> 00:17:54,510
Hij doet dat om in te gaan tegen de
heersende godsdienstige gezindheid

311
00:17:54,510 --> 00:17:55,830
van die tijd.

312
00:17:55,830 --> 00:18:00,570
Die godsdienstige gezindheid was: ‘Zolang
ik binnen de grenzen kan blijven van het

313
00:18:00,570 --> 00:18:04,950
uiterlijke gedrag dat God gebiedt of
verbiedt, zal ik rechtvaardig zijn,

314
00:18:04,950 --> 00:18:07,830
en het doet er niet toe
wat er in mijn hart is.’

315
00:18:07,830 --> 00:18:10,050
Zo dachten de Farizeeën erover.

316
00:18:10,050 --> 00:18:13,830
De Farizeeën konden de hele dag
rondhangen en vrouwen begeren,

317
00:18:13,830 --> 00:18:17,250
maar zolang ze nooit met de vrouw
van een naaste naar bed gingen,

318
00:18:17,250 --> 00:18:22,410
vonden ze dat ze Gods geboden niet hadden
overtreden en dat ze rechtvaardig waren.

319
00:18:22,410 --> 00:18:27,630
Ze konden de hele dag rondhangen en boos
en haatdragend tegenover mensen zijn,

320
00:18:27,630 --> 00:18:31,950
maar zolang ze nooit iemand doodden,
geloofden ze dat ze rechtvaardig en

321
00:18:31,950 --> 00:18:34,050
God welgevallig waren.

322
00:18:34,050 --> 00:18:38,250
Ze geloofden dat ze allerlei dingen konden
doen die de wet uiterlijk leek toe te

323
00:18:38,250 --> 00:18:41,670
staan, terwijl ze de wet
in hun hart overtraden.

324
00:18:41,670 --> 00:18:46,470
Maar ze vergaten wat God tegen de profeet
Samuel zei toen hij naar het huis van

325
00:18:46,470 --> 00:18:48,810
Isaï ging. Hij zei:

326
00:18:48,810 --> 00:18:53,250
Maar de HEERE zei tegen Samuel:
Kijk niet naar zijn uiterlijk

327
00:18:53,250 --> 00:18:57,810
en ook niet naar de hoogte van zijn
gestalte, want Ik heb hem verworpen.

328
00:18:57,810 --> 00:19:02,670
Het is namelijk niet wat de mens ziet,
want de mens ziet aan wat voor ogen is,

329
00:19:02,670 --> 00:19:04,950
maar de HEERE ziet het hart aan.

330
00:19:04,950 --> 00:19:07,410
Dat was wat Jezus leerde.

331
00:19:07,410 --> 00:19:11,970
Jezus leerde in wezen dat de wet, die Gods
definitie van gerechtigheid in het Oude

332
00:19:11,970 --> 00:19:17,430
Testament is — dat wil zeggen: je doet wat
ze zegt en dan zul je rechtvaardig zijn —

333
00:19:17,430 --> 00:19:21,870
gevolgtrekkingen had die dieper gingen dan
enige Farizeeër leek te hebben ingezien.

334
00:19:21,870 --> 00:19:25,230
Die gevolgtrekkingen moeten
soms expliciet worden gemaakt,

335
00:19:25,230 --> 00:19:30,150
omdat de mensheid lijdt aan een ziekte
van uiterlijkheid, of externalisme.

336
00:19:30,150 --> 00:19:33,690
Wij hebben immers elke dag te maken
met mensen die we kunnen zien.

337
00:19:33,690 --> 00:19:38,310
God, Die we niet kunnen zien, komt niet
zo gemakkelijk in onze gedachten op,

338
00:19:38,310 --> 00:19:42,270
althans niet bij de natuurlijke mens
die God nooit heeft leren kennen.

339
00:19:42,270 --> 00:19:44,970
Hij gelooft misschien dat
God ergens daarbuiten is,

340
00:19:44,970 --> 00:19:49,410
maar hij heeft Hem nooit gezien en
denkt daarom maar heel weinig aan Hem.

341
00:19:49,410 --> 00:19:53,550
Maar er zijn voortdurend mensen
om hem heen, en die kan hij zien.

342
00:19:53,550 --> 00:19:56,130
De mening van mensen is van groot belang,

343
00:19:56,130 --> 00:19:58,410
want als mensen geen
respect voor hem hebben,

344
00:19:58,410 --> 00:20:00,930
willen ze misschien
geen zaken met hem doen,

345
00:20:00,930 --> 00:20:05,190
nodigen ze hem misschien nergens voor
uit of wijzen ze hem misschien af.

346
00:20:05,190 --> 00:20:09,750
Een mens wil de goedkeuring van andere
mensen om de eenvoudige reden dat

347
00:20:09,750 --> 00:20:11,850
andere mensen zichtbaar zijn.

348
00:20:11,850 --> 00:20:15,390
Andere mensen maken deel uit van
de werkelijkheid die hij voelt

349
00:20:15,390 --> 00:20:17,730
en met zijn zintuigen waarneemt.

350
00:20:17,730 --> 00:20:20,070
God bevindt Zich buiten dat terrein.

351
00:20:20,070 --> 00:20:22,890
Hij neemt God niet met
zijn zintuigen waar,

352
00:20:22,890 --> 00:20:27,330
en daarom staat het behagen van God
niet zo hoog op zijn prioriteitenlijst.

353
00:20:27,330 --> 00:20:30,990
Hij kan de gevolgen voelen
als zijn medemens hem afwijst,

354
00:20:30,990 --> 00:20:35,190
maar hij kan de gevolgen niet
onmiddellijk voelen als God hem afwijst.

355
00:20:35,190 --> 00:20:38,730
Die gevolgen worden pas
op de oordeelsdag gevoeld.

356
00:20:38,730 --> 00:20:41,370
De mens lijdt dus aan deze uiterlijkheid,

357
00:20:41,370 --> 00:20:44,070
waardoor hij probeert
indruk te maken op mensen

358
00:20:44,070 --> 00:20:47,670
en zich er niet zo druk om
maakt indruk te maken op God.

359
00:20:47,670 --> 00:20:50,670
God kan behagen scheppen in
wat Hij in een mens ziet,

360
00:20:50,670 --> 00:20:54,930
maar alleen als wat Hij in die mens
ziet uit een zuiver hart voortkomt,

361
00:20:54,930 --> 00:20:59,130
als het voortkomt uit een hart dat
God liefheeft en op God vertrouwt.

362
00:20:59,130 --> 00:21:02,310
Als dat ontbreekt, zal
geen enkele hoeveelheid

363
00:21:02,310 --> 00:21:07,470
uiterlijke religieuze activiteit
God ooit ook maar enigszins behagen.

364
00:21:07,470 --> 00:21:10,350
Die zal alleen indruk maken op mensen.

365
00:21:10,350 --> 00:21:14,730
Veel religieuze mensen willen natuurlijk
niemand anders behagen dan mensen.

366
00:21:14,730 --> 00:21:17,250
Er zijn veel mensen die
elke dag naar onze gemeenten

367
00:21:17,250 --> 00:21:19,950
gaan en helemaal niet aan God denken.

368
00:21:19,950 --> 00:21:23,370
Ze willen er alleen maar voor zorgen
dat alle mensen in de gemeente

369
00:21:23,370 --> 00:21:28,230
hen erkennen als goede christenen, als
mensen die zich aan de regels houden,

370
00:21:28,230 --> 00:21:32,730
als mensen die het protocol volgen en
als mensen die binnen de organisatie

371
00:21:32,730 --> 00:21:34,770
goed aangeschreven staan.

372
00:21:34,770 --> 00:21:37,410
Maar als het gaat om ieder
moment van iedere dag

373
00:21:37,410 --> 00:21:42,150
een geweten tegenover God te hebben,
het hart zuiver te houden, enzovoort,

374
00:21:42,150 --> 00:21:44,970
dan is dat wel het laatste
waar ze aan denken.

375
00:21:44,970 --> 00:21:48,090
In dat opzicht kunnen
religieuze mensen tegenwoordig

376
00:21:48,090 --> 00:21:50,490
heel sterk op de Farizeeën lijken.

377
00:21:50,490 --> 00:21:53,310
Later in de Bergrede, in hoofdstuk 6,

378
00:21:53,310 --> 00:21:57,690
geeft Jezus voorbeelden van
religieuze dingen waarmee de Farizeeën

379
00:21:57,690 --> 00:22:01,530
opzichtig vertoon maakten om
door mensen gezien te worden.

380
00:22:01,530 --> 00:22:03,570
Hij zei tegen de discipelen:

381
00:22:03,570 --> 00:22:05,400
Wanneer jullie diezelfde dingen doen

382
00:22:05,400 --> 00:22:08,250
En het waren goede dingen om te doen.

383
00:22:08,250 --> 00:22:13,410
Het waren dingen zoals aalmoezen
geven aan de armen, bidden en vasten.

384
00:22:13,410 --> 00:22:16,410
Met geen van die activiteiten is iets mis.

385
00:22:16,410 --> 00:22:21,870
Maar Jezus wees erop dat de Farizeeën die
activiteiten zo uitvoerden dat ze door

386
00:22:21,870 --> 00:22:26,910
mensen gezien werden, omdat ze erom
gaven indruk op mensen te maken.

387
00:22:26,910 --> 00:22:30,390
Daarom deden ze die dingen. Jezus zei:

388
00:22:30,390 --> 00:22:34,110
‘Wanneer jullie deze dingen doen,
doe ze dan niet om door de mensen

389
00:22:34,110 --> 00:22:35,430
gezien te worden.

390
00:22:35,430 --> 00:22:39,630
Doe ze buiten het zicht van mensen,
zodat jullie Vader jullie ziet

391
00:22:39,630 --> 00:22:42,690
en jullie van Hem een beloning ontvangen.’

392
00:22:42,690 --> 00:22:48,390
In heel het onderwijs van Jezus legt Hij
de nadruk op een aspect van religiositeit

393
00:22:48,390 --> 00:22:54,390
dat voor de mens niet natuurlijk is: het
innerlijke aspect, het geestelijke aspect.

394
00:22:54,390 --> 00:22:58,470
De meeste mensen binnen iedere
godsdienst, of dat nu het jodendom is,

395
00:22:58,470 --> 00:23:00,750
wat wij tegenwoordig
het christendom noemen,

396
00:23:00,750 --> 00:23:03,690
de islam of welke andere
godsdienst dan ook,

397
00:23:03,690 --> 00:23:07,470
hebben een godsdienst die
grotendeels uiterlijk is.

398
00:23:07,470 --> 00:23:11,970
Die bestaat er gewoonlijk uit dat ze aan
de vereisten voldoen die nodig zijn om het

399
00:23:11,970 --> 00:23:15,690
respect te behouden van anderen
binnen de religieuze gemeenschap

400
00:23:15,690 --> 00:23:17,970
waartoe ze hopen te worden gerekend.

401
00:23:17,970 --> 00:23:21,630
Jezus leert dat het er niet
toe doet wat mensen denken.

402
00:23:21,630 --> 00:23:23,790
Het doet ertoe wat God denkt.

403
00:23:23,790 --> 00:23:28,830
Daarom moeten we onze religieuze werken
zo doen dat we Gods welbehagen zoeken

404
00:23:28,830 --> 00:23:32,310
en ons totaal niet
bekommeren om dat van mensen.

405
00:23:32,310 --> 00:23:35,310
Zo moeten we ook, wanneer
we de wetten van God houden,

406
00:23:35,310 --> 00:23:39,750
die houden op de manier waarop het
Hem behaagt dat ze gehouden worden,

407
00:23:39,750 --> 00:23:44,430
en niet slechts op een manier
waarmee we indruk maken op mensen.

408
00:23:44,430 --> 00:23:47,430
Daar gaat Jezus in de
volgende verzen op in.

409
00:23:47,430 --> 00:23:53,490
We zullen ze een voor een opnieuw bekijken
en bespreken wat Jezus zei over het gebod

410
00:23:53,490 --> 00:23:56,130
inzake moord en hoe Hij
dat verder uitwerkte.